Żeliwo to stop żelaza z węglem o zawartości węgla większej niż 2,11% (najczęściej 3,0-3,8%).

Podział żeliwa
1. Podział ze względu na skład chemiczny  żeliwo niestopowe  żeliwo stopowe- dodatki stopowe polepszają własności żeliw:  zwiększają odpornośd na ścieranie,  polepszają odpornośd na korozję w gazach (żeliwa żaroodporne) i w cieczach (żeliwa nierdzewne i kwasoodporne)  uzyskuje się specjalne własności, np. duża rezystywnośd 2. Podział ze względu na formę występowania węgla Węgiel w żeliwie może występowad w postaci związanej, tj. cementytu Fe3C, jak i wolnej-grafitu.

  

Ccałk=Czw.+Cgraf. żeliwo szare- węgiel występuje w postaci związanej w osnowie metalowej, aż do stężenia eutektoidalnego, jak i wolniej, tworząc wydzielenia grafitu. żeliwo białe- węgiel występuje tylko w postaci związanej, a w ich strukturze obecny jest ledeburyt przemieniony. żeliwo połowiczne (pstre)- węgiel występuje w postaci wolnej (grafitu) i związanej (cementytu), a zawartośd węgla, poza ilością występującą w postaci grafitu, przekracza stężenie eutektoidalne.

3. Podział ze względu na strukturę W zależności od rodzaju osnowy rozróżniamy żeliwo:  ferrytyczne  ferrytyczno-perlityczne  perlityczno- ferrytyczne  perlityczne Mogą wystąpid jeszcze inne osnowy, tj.: sferoidyt, bainit, martenzyt odpuszczania, będące konsekwencją zastosowania określonej obróbki cieplnej. 4. Podział ze względu na kształt wydzieleo grafitu  niemodyfikowane- z ostro zakooczonymi, wydłużonymi płatkami grafitu  modyfikowane- ze stępionymi krótkimi płatkami grafitu  podwójnie modyfikowane, sferoidalne- z grafitem kulkowym  ciągliwe- z kłaczkowymi wydzieleniami grafitu.

staliwa i żeliwa szarego. tym więcej będzie w strukturze grafitu. czyli żeliwo sferoidalne.żeliwo szare ferrytyczno. Z wykresu wynika. a mniej cementytu. Wpływ zawartości domieszek na strukturę żeliwa Węgiel w żeliwach szarych wynosi zwykle od 2. Żeliwo białe i połowiczne.5%. że im więcej jest węgla i krzemu w żeliwie. Zwiększa się skłonnośd do wydzielania się węgla w postaci grafitu.żeliwo połowiczne III. Polepsza się skrawalnośd.żeliwo szare perlityczne IV. mała odpornośd na ścieranie. lecz jedynie szlifowad.mała wytrzymałośd.perlityczne V.Żeliwo szare z osnową ferrytyczną. zdolnośd do wypełniania form i maleje skurcz.5-3.bardzo twarde i zarazem kruche. zwiększają się własności ślizgowe i zdolnośd do tłumienia drgao. Krzem może występowad od 0. Sprzyja grafityzacji.5%. Jego zawartośd może byd mniejsza (żeliwa ciągliwe) lub większa (żeliwa sferoidalne). Ze wzrostem zawartości węgla polepsza się lejnośd żeliw.żeliwo szare ferrytyczne . Nie można obrabiad mechanicznie przez skrawanie. Najlepsze parametry wytrzymałościowe. dobra skrawalnośd. (wykres Maurera) I – żeliwo białe II.6%. w którym po podwójnym modyfikowaniu wydzielenia grafitu mają kształt kulisty. Żeliwo białe jest stosowane jako półprodukt do wytwarzania żeliwa ciągliwego oraz stanowi materiał wyjściowy (surówka) do otrzymywania stali. najczęściej jednak ma 1-3. Własności żeliw szarych zależą od struktury osnowy metalicznej (ferrytyczne…) i od postaci grafitu. jak i plastyczne wykazuje żeliwo. Twardośd i wytrzymałośd zwiększa się przy zwiększaniu udziału perlitu. tj.5.

.4%. usuwając jej niekorzystny wpływ w żeliwie.domieszka szkodliwa (jak w stalach). tworzy bardziej trwałe niż cementyt węgliki.0.2-1. tworzy nowy składnik strukturyeutektykę fosforową. Mangan.nie wpływa istotnie na grafityzację.wykazuje większe powinowactwo do węgla. Im większa.perlityczne V. Łatwo wiąże się z siarką. Zapobiega grafityzacji.0.żeliwo szare perlityczne IV. Eutektyka ta krzepnie w 950oC. czyli zabiela żeliwo.żeliwo szare ferrytyczne Przy szybkim chłodzeniu występuje duża skłonnośd do zabielania. Miarą szybkości chłodzenia jest grubośd ścianki odlewu. I – żeliwo białe II.żeliwo połowiczne III. Fosfor. jej usunięcie jest nieopłacalne lub niemożliwe.Siarka. wypełnia przestrzenie pomiędzy ukształtowanymi już ziarnami. przez zmniejszenie rzadkopłynności i zwiększenie skłonności do tworzenia się pęcherzy gazowych. tworząc wydzielenia z wklęsłymi granicami ziaren i piegowate.8%. niż żelazo.4-1. Wpływ szybkości chłodzenia na strukturę żeliwa Szybkośd chłodzenia żeliwa po odlaniu do formy wpływa na grafityzację. tym wolniejsze chłodzenie. Z wykresu wynika. podczas gdy to samo żeliwo odlane do formy piaskowej może byd szare. Jest bardzo twarda. że istnieje szeroka możliwośd regulacji struktury żeliwa od białego do szarego ferrytycznego przez dobór odpowiedniego składu żeliwa w zależności od grubości odlewu.żeliwo szare ferrytyczno. Pogarsza własności odlewnicze.

grafityzacja wtórna. Wydzielenia grafitu kłaczkowego są skupione. krzemu z wapniem. jest to tzw. otrzymuje się po długotrwałym procesie wyżarzania (tzw. Produktem wyjściowym jest żeliwo białe. czyli rozpad powstałego już cementytu (z żeliwa białego). nie wywołują dużej koncentracji naprężeo. zginanie i skracanie [tak. a sferoidalnym) . grafit jest rozdrobniony. o tępo zakooczonych krawędziach 3) węgiel żarzenia (grafit kłaczkowy). nie skręcanie .Postacie grafitu (postad alotropowa węgla) w żeliwach: 1)    płatkowy grafit niemodyfikowany najbardziej niekorzystne ze względu na właściwości mechaniczne ostre zakooczenia.strukturalne karby (koncentratory naprężeo) pogarsza właściwości wytrzymałościowe żeliwa na rozciąganie.sferoidalny (kulkowy) najlepsze właściwości mechaniczne (podobne do stali) modyfikowanie polega na wprowadzeniu zaprawy krzemowej. Grafit powstaje dopiero podczas wyżarzania grafityzującego.  modyfikatory tworzą podkładki krystalizacji (niejednorodnej) i sterują procesem krystalizacji grafitu  grafit jest drobny. równomiernie rozmieszczony o dużym napięciu powierzchniowymwydzielenia kuliste 5) wermikularny (pośredni pomiędzy płatkowym. równomiernie rozmieszczony. 4)    grafit podwójnie modyfikowany. 2) płatkowy grafit modyfikowany (drobny) Modyfikowanie. tak skracanie. w niewielkim stopniu wpływają na osłabienie przekroju materiału. wyżarzanie grafityzujące-950oC).żeliwo z węglem żarzenia (z kłaczkowymi wydzieleniami grafitu). a wydłużenie jest równe prawie zero.występuje w żeliwie ciągliwym Żeliwo ciągliwe. żelazokrzemu z aluminium. magnezowej lub cerowej.P].wprowadzanie do ciekłego żeliwa żelazokrzemu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful