P. 1
TUTOR-CH-R-201303 Chemia poziom rozszerzony matura 2013 Zdzisław Głowacki-10 s

TUTOR-CH-R-201303 Chemia poziom rozszerzony matura 2013 Zdzisław Głowacki-10 s

|Views: 5,338|Likes:

More info:

Published by: dr Zdzisław Głowacki on Mar 10, 2013
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/10/2013

pdf

text

original

Studium Oświatowe, Oficyna Wydawnicza „Tutor” 87-100 Toruń, ul. Warszawska 14/2 tel. 56 65 999 55, e-mail: tutor@tutor.torun.pl www.

szkolna.pl, www.tutor.torun.pl

Zdzisław Głowacki

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII – marzec 2013
POZIOM ROZSZERZONY

Copyright by Studium Oświatowe „Tutor”  dr inż. Zdzisław Głowacki, Toruń 2013

Egzamin maturalny z chemii. Poziom rozszerzony

Copyright by Studium Oświatowe „Tutor”  dr in . Zdzisław żłowacki, Toruń 2013 ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EżZAMINU!

TUTOR CH-R 201303

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII
POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut
Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 18 stron (zadania 1–35). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin. 2. Rozwiązania i odpowiedzi zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy każdym zadaniu. 3. W rozwiązaniach zadań rachunkowych przedstaw tok rozumowania prowadzący do ostatecznego wyniku. Pamiętaj o jednostkach. 4. Pisz czytelnie. Używaj długopisu / pióra tylko z czarnym tuszem / atramentem. 5. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl. 6. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie. 7. Możesz korzystać z karty wybranych tablic chemicznych dopuszczonej przez CKE, jako pomoc egzaminacyjna, linijki oraz prostego kalkulatora. 8. Uwaga! Jeżeli w treści zadania nie podano inaczej, to wartości mas atomowych z układu okresowego pierwiastków zaokr glaj w obliczeniach do liczb całkowitych, a tylko w przypadku atomu chloru do części dziesiętnych. 9. Na arkuszu wpisz swój numer PESEL. yczymy powodzenia! Wypełnia zdaj cy przed rozpoczęciem pracy

MARZEC 2013

Za rozwiązanie wszystkich zadań można otrzymać łącznie 60 punktów

PESEL ZDAJ CEGO

KOD ZDAJ CEGO

2

Próbny egzamin maturalny z chemii – poziom rozszerzony – TUTOR – marzec 2013

Zadanie 1. (2 pkt)
Na podstawie układu okresowego uzupełnij poniższą tabelę.
liczba elektronów w atomie liczba powłok elektronowych liczba niesparowanych elektronów walencyjnych nazwa grupy, do której należy pierwiastek

Be N Cu

Zadanie 2. (2 pkt)
Wpisz P – prawda, jeżeli wskazana dla danego stwierdzenia odpowiedź jest dobra, lub F – fałsz, jeżeli jest nieprawidłowa. Pytanie 1. Konfiguracja elektronowa czterech różnych atomów jest następująca: I. 1s22s22p63s23p4 III. 1s22s22p63s23p64s2 II. 1s22s22p3 IV. 1s22s22p63s1 Najwyższy stopień utlenienia w związkach z wodorem wykazuje atom o konfiguracji: A. I B. II C. III D. IV Na podstawie położenia pierwiastków w układzie okresowym można wywnioskować, że największy promień ma jon: A. Ca2+ B. K+ C. F D. Cl Który z poniższych szeregów pierwiastków jest ułożony według wzrastających promieni atomowych? A. P, As, Sb, Bi B. I, Br, Cl, F C. Si, P, S, Cl D. Li, Be, B, C
Odpowiedź

P/F

C.

2.

A.

3.

D.

Zadanie 3. (1 pkt)
Podaj liczbę masową i atomową oraz symbol pierwiastka będącego produktem rozpadów promiejeżeli wyemitował on cząstki  oraz jedną  i promieniowanie . niotwórczych nuklidu

Odpowiedź: ............................................................................................................................................

© Oficyna Wydawnicza, Studium Oświatowe „Tutor”

© dr inż. Zdzisław Głowacki  Oficyna Wydawnicza „Tutor”

3

Zadanie 4. (1 pkt)
Zawartość nuklidu 1 w znalezionej drewnianej włóczni jest równa 5% zawartości tego nuklidu w organizmach żywych. Określ wiek tej włóczni, wiedząc, że czas połowicznego rozpadu izotopu 1 wynosi 5760 lat.

Odpowiedź: .............................................................................................................................................

Zadanie 5. (2 pkt)
Z reaktora w wyniku całkowitego termicznego rozkładu 10 kg minerału zawierającego CaCO3 otrzymano 40,4 m3 tlenku węgla(IV) w przeliczeniu na warunki normalne. Otrzymany tlenek węgla(IV) pochodził tylko z rozkładu węglanu wapnia. W reaktorze pozostały inne składniki minerału i tlenek wapnia. 1) Zapisz równanie zachodzącej reakcji chemicznej. 2) Ile procent CaCO3 zawierał minerał? Wynik podaj z dokładnością do części dziesiętnych procentu.

................................................................................................................................................................... równanie zachodzącej reakcji

Odpowiedź: ..........................................................................................................................................

Zadanie 6. (1 pkt)
W oparciu o układ okresowy i elektroujemność pierwiastków uzupełnij poniższą tabelę: wzór chemiczny woda amoniak chlorek sodu azot
www.szkolna.pl, www.tutor.edu.pl

typ wi zania między atomami w molekułach

4

Próbny egzamin maturalny z chemii – poziom rozszerzony – TUTOR – marzec 2013

Zadanie 7. (2 pkt)
Tlen w laboratorium chemicznym można otrzymać wieloma metodami, m.in. w wyniku rozkładu stałych substancji. Uzupełnij równania reakcji chemicznych (I i II) prowadzących do otrzymania tlenu. I. II.

..... KMnO4  ...... K2MnO4 + ...... MnO2 + ...... O2↑ ...... HgO  ....... O2↑ + ...... Hg

Jaką objętość tlenu (w warunkach normalnych) otrzymamy w wyniku rozkładu 3 g manganianu(VII) potasu?

Odpowiedź: ..........................................................................................................................................

Zadanie 8. (1 pkt)
Uszereguj podane związki zgodnie ze wzrastającymi właściwościami kwasowymi. Wpisz odpowiednio do tabeli wzory półstrukturalne związków. I. etanol IV. kwas chlorooctowy II. kwas węglowy V. kwas octowy III. woda VII. fenol

Zadanie 9. (1 pkt)
Do zlewek z wodą wprowadzono sześć substancji, co ilustruje poniższy rysunek. Na2O SO2 CH4 NH3 CH3ONa P4O10

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

Wpisz do zestawienia numery zlewek zgodnie z odczynami roztworów, jakie w nich otrzymano. odczyn roztworu kwaśny odczyn roztworu obojętny odczyn roztworu zasadowy

© Oficyna Wydawnicza, Studium Oświatowe „Tutor”

© dr inż. Zdzisław Głowacki  Oficyna Wydawnicza „Tutor”

5

Zadanie 10. (1 pkt)
Poniżej przedstawiono cztery zdania opisujące pewną reakcję chemiczną. I. Energia na sposób ciepła jest przekazywana z układu do otoczenia.

II. Wzrost temperatury powoduje przesunięcie równowagi reakcji w prawo. III. Wzrost ciśnienia w reaktorze powoduje przesunięcie równowagi reakcji w prawo. IV. Entalpia spalania ZnS wynosi –886 kJ. V. Zwiększenie stężenia tlenu zwiększy wydajność reakcji. Które zdania są prawdziwe w odniesieniu do podanej reakcji? ZnS(s) + O A. Wszystkie
(g)

ZnO(s) + SO B. I, II, IV i V

(g)

 C. I, II, III i V

kJ D. I, III i V

Zadanie 11. (2 pkt)
Zapisz wzory półstrukturalne następujących związków organicznych: A. związku będącego stereoizomerem cis-3-metylo-hept-3-enu, B. związku będącego homologiem propanonu, C. kwasu będącego izomerem metanianu etylu,
A B C

D. cyklicznej cząsteczki, która powstanie w wyniku kondensacji trzech molekuł kwasu mlekowego (kwasu 2-hydroksypropanowego).
D

www.szkolna.pl, www.tutor.edu.pl

6

Próbny egzamin maturalny z chemii – poziom rozszerzony – TUTOR – marzec 2013

Informacja do zadań 12., 13., 14. i 15.
A B
Etambutol – wzór sumaryczny – C10H24N2O2 – to lek przeciwgruźliczy, chemioterapeutyk o działaniu przeciwbakteryjnym. Hamuje namnażanie się bakterii powodujących gruźlicę. Zmniejsza ryzyko wystąpienia lekooporności na inne leki przeciwprątkowe.

etambutol

Zadanie 12. (1 pkt)
Podaj liczbę atomów węgla o hybrydyzacji sp3 w tym związku. ....................................................................................................................................................................

Zadanie 13. (2 pkt)
Podaj nazwy zaznaczonych grup funkcyjnych: Grupa A. .................................................................................................................................................... Grupa B. .....................................................................................................................................................

Zadanie 14. (2 pkt)
Podaj wzory półstrukturalne (grupowe) głównych produktów organicznych reakcji etambutolu z roztworem zasady sodowej i z kwasem solnym. Jeżeli reakcja nie zachodzi, to wpisz ten wniosek do ramki. zasada sodowa kwas solny

Zadanie 15. (1 pkt)
zy etambutol jest związkiem chiralnym? Podaj uzasadnienie. .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................

© Oficyna Wydawnicza, Studium Oświatowe „Tutor”

Uwaga!
Peł ą wersję tego arkusza atural ego ędzie oż a od dnia 12 marca 2013 r.

po rać ze stro

www.tutor.edu.pl

www.szkolna.pl

odel o e ia ia i przykładowe rozwiąza ia zadań ędą dostępne na tych stronach

od dnia 20 marca 2013 roku.

Peł a wersja tego arkusza

oże yć wykorzystywa a do elów eduka yj y h w szkoła h.

CHEMIA. Ćwiczenia dla licealistów
Zdzisław Głowacki

Zdzisław Głowacki

Chemia. Ćwiczenia dla licealistów
Ćwiczenia i zadania z chemii zawarte w kolejnych częściach tej serii wydawniczej zostały opracowane zgodnie z podstawą kształcenia ogólnego dla szkół ponadgimnazjalnych. Mogą być one pomocne podczas realizacji dowolnego programu nauczania chemii dopuszczonego do użytku szkolnego. Niektóre zadania zawierają treści interdyscyplinarne – problemy typowo chemiczne połączone są z fizyką, biologią czy z matematyką. Ma to na celu rozszerzenie i uzupełnienie wiedzy, która jest przedstawiana w podręcznikach szkolnych. Zróżnicowane, w formie i w treści, ćwiczenia uczą rozwią

zywania problemów chemicznych, krótkiego definiowania stosowanych pojęć, wyszukiwania informacji, opracowywania i graficznego przedstawiania danych, wyciągania wniosków z opisów przemian chemicznych, analizowania tekstów popularnonaukowych itp. Stopień trudności ćwiczeń jest zróżnicowany – nauczyciel będzie mógł je wykorzystywać w pracy z uczniami liceum a także przygotowując gimnazjalistów do udziału w konkursach chemicznych. Do każdej części ćwiczeń został opracowany poradnik dla nauczyciela, który zawiera rozwiązania zadań i problemów oraz komentarze do zagadnień będących treścią pytań.

Wszystkie części ćwiczeń wraz z poradnikami są doskonałą pomocą dla uczniów samodzielnie przygotowujących się do zmagań konkursowych w gimnazjum i dla licealistów powtarzających zagadnienia z chemii przed sprawdzianami i do egzaminu maturalnego.

Treści zestawów ćwiczeń
Ćwiczenia z chemii rekomendowane dla:
Część 1 Część 2b – Chemia organiczna 1. Alkany 2. Węglowodory nienasycone (alkeny, alkiny, dieny i cykloalkeny) 3. Węglowodory aromatyczne i związki heterocykliczne 4. Fluorowcopochodne (halogenopochodne) węglowodorów 5. Alkohole i fenole Część 2a – zakres podstawowy i rozszerzony 1. 2. 3. 4. Reakcje chemiczne Podstawy obliczeń chemicznych Roztwory i mieszaniny Reakcje w roztworach wodnych elektrolitów 6. Aldehydy i ketony 7. Kwasy karboksylowe, estry i tłuszcze 8. Związki organiczne zawierające azot 9. Cukry 10. Chemia na co dzień

! uczniów ambitnych ! kandydatów na studia medyczne ! uczestników konkursów chemicznych

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Budowa atomu Układ okresowy pierwiastków chemicznych Mol, masa molowa i objętość molowa gazów Wiązania chemiczne Właściwości wybranych metali i niemetali Systematyka związków nieorganicznych Chemia w Internecie

Pełną ofertę znajdziesz na www.tutor.edu.pl

Oficyna Wydawnicza
ul. Warszawska 14/2, 87-100 Toruń, tel./fax 56 65-999-55, tel. kom. 603-929-227
Magiczna chemia. Zagadnienia z chemii nie tylko dla olimpijczyków – gimnazjalistów i licealistów – to obszerny wybór zagadnień i zadań dla uczniów zamierzających szerzej poznać chemię. Intencją autora było wypełnienie luki występującej pomiędzy chemią szkolną a wiedzą chemiczną niezbędną do udziału w konkursach i w olimpiadzie chemicznej oraz do podjęcia studiów obejmujących przedmioty przyrodnicze, takie jak: chemia, biochemia, farmacja czy medycyna. W kolejnych rozdziałach można znaleźć zagadnienia i zadania obejmujące takie tematy, jak: powstawanie pierwiastków we Wszechświecie, izomeria i analiza konformacyjna, aktywność optyczna związków chemicznych i ich biomolekularna homochiralność czy aromatyczność węglowodorów. W odrębnym rozdziale przedstawiono osiągnięcia chemików uhonorowane nagrodami Nobla. Są tu też zadania, których treść jest oparta na historycznie ważnych odkryciach chemicznych. Uczeń znajdzie tu różne teorie budowy i działania kwasów i zasad oraz soli i roztworów buforowych. Całość książki zamyka kilka anegdot o chemikach. Do większości pytań, zadań i problemów dołączono odpowiedzi i komentarze. Na końcu autor zamieścił zestawienie książek, po które powinien sięgnąć każdy ciekawy otaczającego go świata uczeń, nie tylko ten interesujący się chemią.
Jest autorem kilkunastu prac naukowych z zakresu zastosowań NMR do oznaczania składu enancjomerycznego związków organicznych oraz książek, m.in. Po naszej stronie lustra. Złamana symetria Wszechświata oraz Chemiczna dialektyka. Testy egzaminacyjne z chemii dla gimnazjalistów i cyklu zbiorów zadań Chemia. Ćwiczenia dla licealistów. Jest współautorem książek: Odlotowa matematyka. Zadania dla najmłodszych olimpijczyków – uczniów szkół podstawowych i gimnazjów i Pewniaki. Próbne egzaminy gimnazjalne. Interesuje się szeroko pojętymi dyscyplinami matematyczno-przyrodniczymi. Wypoczywa w wiejskim domku – pracując w ogrodzie. Jego hobby to geograficzne i historyczne wędrówki śladami przodków.

Autor książek – Zdzisław Głowacki – jest doktorem nauk chemicznych, absolwentem Politechniki Gdańskiej. Studiował fizykę i chemię. W latach 1982-93 pracował w Katedrze Chemii Organicznej PG. Był nauczycielem i wykładowcą w Medycznym Studium Zawodowym w Toruniu oraz adiunktem na Wydziale Chemii UMK. Od 1991 roku jest dyrektorem Studium Oświatowego „Tutor” w Toruniu – m.in. prowadzi zajęcia dla licealistów przygotowujących się do egzaminów na studia medyczne. W 1993 roku założył Oficynę Wydawniczą „Tutor” – wydawnictwo o profilu edukacyjnym, nakładem którego ukazało się kilkadziesiąt tytułów.

www.szkolna.pl www.tutor.torun.pl

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->