P. 1
Diagnoza psychologiczna.docx

Diagnoza psychologiczna.docx

|Views: 345|Likes:

More info:

Published by: Damian Oczkowski on Jun 20, 2013
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/27/2015

pdf

text

original

Diagnoza psychologiczna

Wykład 1 i 2. 27.02.2013, 13.03.2013

Zaliczenie dwiczeo: praca pisemna, diagnoza pod kątem odporności psycho- fizycznej. Egzamin testowy, próg 60%. 1)     Diagnoza- z greckiego diagnosis (rozróżnianie, osądzanie, ocena) Dia- przez Gignosk- wiedzied Gnose- wiedza osiągnięta pośrednio Diagnostike, diagnostike techne- sztuka odróżniania, różnicowania za pomocą pośredniego poznawania.

2) Nauka czy sztuka? Schemat procesu poznania diagnostycznego wg Ziemskiego. Intuicja rozumiana jako skrócone rozpoznanie oparte o doświadczenie

dane doświadczenia (zbiór cech dotyczący pewnego stanu rzeczy) Uzasadnienie, rozumowanie różnicujące 3)           

Pojęcia typów, gatunków

Diagnozowanie jako czynnośd poznawcza: Zbieranie informacji Tworzenie warunków dla pozyskania informacji Analiza i synteza Integrowanie informacji Wychodzenie poza Hipotekowanie, podejmowanie decyzji Rozwiązywanie problemów dostarczone informacje Rozumowanie, porównywanie Wnioskowanie, uogólnianie, indywidualizowanie Uzasadnianie Korzystanie z wiedzy i doświadczenia Przetwarzanie danych, a nie tylko ich rejestracja- interesują nas nie zachowania lecz informacje, które niosą

Strona 1 z 31

4)     

Diagnozowanie jako modelowanie: Modelowanie w umyśle diagnosty osobowości badanego, jego środowiska Model jest uproszczoną wersją obiektu, co umożliwia jego analizę Zawiera kluczowe elementy zjawiska i relacje między nimi Umożliwia prześledzenie konsekwencji podjęcia lub niepodejmowania interwencji po zdiagnozowaniu Obejmuje określony zakres czasowy

5) Diagnozowanie jako sytuacja emotogenna:  Badany: koniecznośd ujawnienia prywatności, wstyd, zażenowanie, lęk przed oceną, poczucie podporządkowania się  Badający: ciekawośd drugiego człowieka, życzliwośd, bezstronnośd lub poczucie omnipotencji, dominacja, pokusa manipulowania 6)     Diagnozowanie jako złożona sytuacja społeczna: Sytuacja komunikacji interpersonalnej (werbalnej i niewerbalnej) Obie strony odgrywają przyjęte role społeczne Badany: potrzeba aprobaty społecznej, pożądana autoprezentacja, wnosi swój stosunek do osób znaczących Badający: potrzeba akceptacji w roli zawodowej, aprobaty środowiska, uznania, wnosi swoje wyobrażenia o pełnieniu roli i doświadczenia społeczne i zawodowe

7) Diagnozowanie jako kompetencja profesjonalna:  Trzy filary kompetencji:  Wiedza  Umiejętności (praktyczne i interpersonalne)  System wartości  Dodatkowe kompetencji w różnych specyficznych dziedzinach diagnozowania 8) Diagnozowanie jako interwencja:  Wejście w interakcję diagnostyczną zmienia diagnozowanego człowieka dzięki:  Wynikom przeprowadzonego badania i podjęciu interwencji  Autorefleksji podczas badania  Kontaktowi z otwartą i empatyczną, nie oceniającą osobą  Wynikom przeprowadzonego badania i nadaniu etykiety 9)    Komplementarnośd diagnozy i terapii: Diagnoza jest podstawą terapii W trakcie działania terapeutycznego dokonywana jest dalsza diagnoza Po jego zakooczeniu konieczna jest ocena rezultatów terapii

Strona 2 z 31

10)      

Czym jest diagnoza? Proces postępowania diagnostycznego Efekt tego procesu (wynik badania, orzeczenie) Tymczasowa hipoteza robocza Ostateczna odpowiedź na pytanie „jakim jest człowiek” Proces monitorowania w trakcie działania diagnostycznego Dziedzina nauki i praktyki

11) Różne definicje diagnozy:  Witmer 1896: diagnoza psychologiczna to proces zmierzający do zrozumienia, przewidywania i usprawniania zachowania jednostki  Rosenzweig: diagnoza psychologiczna, ujęta zgodnie z tradycją lekarską, to nazywanie zaburzeo na podstawie symptomów (symptom jest nieintencjonalny. W psychologii, pacjent generuje pewne symptomy w określonym celu, którego nie jest świadomy)  Shaffer i Lazarus: diagnoza psychologiczna to zbieranie wszelkich dostępnych danych i …  Adam Frączek: diagnoza psychologiczna to koocowy efekt czynności psychologa nastawionego na:  Zidentyfikowanie  Wyjaśnienie zmiennych psychologicznych u jednostki  Efekt ten polega na zbudowaniu i uporządkowaniu systemu twierdzeo informujących o własnościach czynności, procesów i psychologicznych mechanizmów kierujących czynnościami oraz kształtowaniu się tych czynności, procesów i mechanizmów jednostki  Założenia: odnosi się do określonego zakresu faktów i jest wykonywana przez osobę o określonej roli społecznej, posiadającej kwalifikacje i narzędzie  Hadley: diagnoza to oznaczenie natury i wskazanie źródeł nieprzystosowawczego sposobu zachowania się  English, English: diagnoza to charakterystyka jednostki na podstawie wybranych cech  Lewicki: diagnoza to wskazanie na te dysfunkcje mechanizmu sterującego zachowaniem, które sprawiają, że stosunki człowieka z otoczeniem są niezadowalające.  Ziemski: diagnoza- rozpoznawanie jakiegoś stanu rzeczy i jego tendencji rozwojowych na podstawie jego objawów, w oparciu o znajomośd ogólnych prawidłowości  Paluchowski, Hornowska: diagnozowanie- proces aktywnego poszukiwania i przetwarzania danych potrzebnych do podjęcia decyzji o działaniu zmierzającym do zmiany aktualnego stanu psychospołecznego ludzi 12) Ogólny obraz diagnozowania wg Paluchowskiego:  Jest to rozpoznawanie istoty i uwarunkowania złożonego stanu rzeczy na podstawie obserwacji jego cech (objawów) i tendencji rozwojowych oraz znajomości ogólnych tendencji rozwojowych oraz znajomości ogólnych prawidłowości panujących w określonej dziedzinie.  Uwzględnia retro gnozę (diagnozowania stanów przeszłych) i prognozę (stanów przyszłych)

Strona 3 z 31

na schizofrenię. interwencji. Strona 4 z 31 . celem przedstawienia konkretnej diagnozy  Diagnoza ma pomóc przede wszystkim psychiatrze.dlaczego tak jest?) Predykcyjna (dlaczego będzie właśnie tak. kompensacji. oddziaływao reedukacyjnych. wyróżnione ze względu na postawione pytania własności człowieka na tle innych własności uporządkowanych wedle jednolitego schematu  Zawierad informacje o aktualnym stanie zmiennych psychologicznych na tle danych o przekształcaniu się tych zmiennych  Byd przedstawiona za pomocą pojęd wyjaśniających.w pierwotnej wersji zbadano chorych np. psychoterapii. a wyniki uznano za typowe dla schizofreników. nie może byd sztuką dla sztuki 14) Diagnoza powinna:  Ujmowad specyficzne. pomocy.13) Jeśli nie wykonuje się diagnozy…  ….ewaluatywna (opis odpowiada na pytanie: jaki jest człowiek?) Eksplanacyjna (wyjaśnienie. różnicowanie objawów. odwołanie się do jednostek chorobowych. jeśli była niezgodna z przypuszczeniami psychologa. wyrównaniu braków. Test miał odzwierciedlad diagnozę psychiatryczną.  Test MMPI. promocja zdrowia  Diagnoza psychologiczna  Pomoc psychologiczna i psychoterapia  Pełni służebną role wobec doradztwa. opartych na materiale opisowym. tymczasowa Intuicyjna =/= potwierdzona badaniem psychologicznym Diagnoza negatywna (zaburzeo. objawów.odpowiada modelowi biologicznemu (leki).  Musi byd wykonywana celowo.  Ściśle powiązany z modelem medycznym. charakteryzującym obserwowalne zachowanie się człowieka 15)     Rodzaje diagnozy: Diagnoza całościowa =/= fragmentaryczna Diagnoza ostateczna poparta badaniem psychologicznym =/= diagnoza robocza. Psychiatra mógł zrezygnowad z diagnozy. a nie inaczej?) Prognostyczna (przewidywanie) Korekcyjna (co zrobid. Zatraca się specyfikę zawodu psychologa  Diagnoza to jedno z trzech podstawowych zadao psychologa:  Psychoprofilaktyka. warunków żywienia) Funkcje diagnozy: Deskryptywno. aby uzyskad pożądany stan rzeczy?) 16)      Modele diagnozy 1) Nozologiczny model diagnozy klinicznej. itp. deficytów) =/= pozytywna (diagnoza zasobów jednostki i środowiska jako podstawy przystosowania.

 Działania psychologa mają powodowad zmniejszenie dyskomfortu pacjenta. które wskazują na adaptację pacjenta. Pacjent traktowany przedmiotowo. układamy je na kontinuum (od bardzo dobrej relacji z otoczeniem.     Przyjęto klasyfikację chorób i zaburzeo psychicznych. Konsekwencje dla psychologa:  Małe możliwości oddziaływania.  Psycholog góruje nad pacjentem w terapii. Diagnoza ma w większym stopniu wpływ na udział psychologa w procesie terapii. holistyczna  Oparta na wiedzy teoretycznej o mechanizmach zaburzeo i praktyce klinicznej Strona 5 z 31 . itp. nie było psychoterapii. jak to leczyd.etap humanizacji w psychoterapii  W większym stopniu wykorzystuje wiedzę psychologiczną  Diagnoza psychologiczna nie pokrywa się z diagnozą lekarską. leczono za pomocą medykamentów. to wiadomo też.  Konsekwencje:  Umożliwia podjęcie psychoterapii  Może byd stosowana w innych niż lecznictwo psychiatryczne. albo jego rozwój. Jeśli diagnoza zostanie ujęta w słowa. w resocjalizacji. a nie przedmiotowo. Pacjent traktowany podmiotowo. żeby nazwad problem.  Dychotomiczne myślenie o badanym (zdrowy. wojsku. działach.  Jest pracą twórczą. nie rutynową  Pogłębiona. diagnoza była ograniczeniem jego możliwości  Przyjęcie pojęcia jednostki chorobowej (dla psychologów mniej przydatnej. Zjawisko Rumpelstilzchena. gdyż nie uczestniczyli w leczeniu). która pozwoli te problemy usunąd. to on podejmuje decyzje. Nie badano okoliczności świata zewnętrznego. Zwykle wybiera się kilka kryteriów. Diagnoza o pacjencie a nie dla pacjenta. Diagnoza nozologiczna do tego się najczęściej sprowadza. psycholog współpracuje z pacjentem nad wyborem metody.  Diagnoza nie jest dychotomiczna.istnieje coś takiego jak czarodziejska moc nazwania. a już zwłaszcza leczenie farmakologiczne. Udział pacjenta kooczył się na badaniu. które wiązały się w grupy.  Badany traktowany przedmiotowo (obiekt)  Diagnoza dla lekarza (nie dla badanego)  Przyczyny zaburzeo tkwią wyłącznie w jednostce. jako osoba. które łączymy następnie w zespoły. bo obie badały symptomy. Diagnoza wyjaśnia pacjentowi różne rzeczy. Skoro jest diagnoza. 2) Model funkcjonalny. Diagnoza lekarska i psychologiczna były podobne.więzieniach. to pacjent i jego rodzina czują się uspokojeni. jako przedmiot do zbadania. nawet jeśli pyta o zdanie pacjenta.chory). Nie po to badamy. do bardzo złej)  Psycholog decyduje o kryteriach prawidłowej regulacji  Diagnoza dla pacjenta.opisujemy cechy. żeby lekarz podjął leczenie. w chorobach somatycznych. Psychopatologia to częśd wspólna psychologii i psychiatriipsycholog ma prawo obserwowad pojawiające się symptomy.

 Diagnoza dla pacjenta i dla społeczeostwa. celem potwierdzenia ich własnego zdania na temat problemów z uczniem)  Selekcja. Warunek: jeśli jest wystarczająca liczba rąk do pracy. Jeśli brakuje rąk do pracy. skierowanie na diagnozę od pedagoga szkolnego. ale i społeczeostwa  Odwołuje się i rozszerza poprzednie modele.to. dochodzi się do wspólnego wniosku. zawiera poprzednie diagnozy. Np. osoba o obniżonych zdolnościach intelektualnych.skutkowy zaburzeo  Czy istnieją czynniki kompensujące?  Jakie czynniki psychologiczne mogą byd pomocne w usunięciu zaburzenia? Stan osoby badanej nieznany Stwierdzamy zdolności do regulacji stosunków z otoczeniem Stwierdzenie niezdolności do regulacji stosunków z otoczeniem Opis przejawów niezdolności Określenie przyczyn i psychologicznych mechanizmów niezdolności Określenie właściwości i procesów psychologicznych pomocnych w likwidacji niezdolności Korygowanie niezdolności 3) Model psychospołeczny.negocjowanie diagnozy z klientem. np.  Uwzględnia społeczny kontekst diagnozy  Praca psychologa wiąże się z zapewnieniem systemowi społecznemu funkcjonalności (selekcja osób właściwych do pełnienia ról społecznych. negocjowanie zrozumienia na czym polega problem. Zaburzenie regulacji stosunków z otoczeniem:  Czy jedną z przyczyn są przyczyny psychologiczne?  Jaka jest natura czynników psychologicznych?  Czy nieadekwatnośd zachowania jest proporcjonalna do tych przyczyn?  Mechanizm przyczynowo. to psycholog wybiera osobę. poprzez selekcję pracowników w miejscu pracy. która pracę te wykona najlepiej (więc nie osobę opóźnioną). który niekoniecznie zawiera etykietę psychiatryczną.dotyczy przede wszystkim dostosowania pacjentów do społeczeostwa. wtedy psycholog powinien dostosowad pracę do typu Strona 6 z 31 . psycholog powinien pomóc. co wnosi ze sobą pacjent i o czym mówi jego otocznie (np.pojawia się wątek protodiagnozy. zwolnienie z ról społecznych oraz pomoc osobom mającym trudności w regulacji stosunków z otoczeniem)  Diagnoza psychologiczna jest w interesie jednostki. nie może znaleźd pracy.

Strona 7 z 31 . mający na celu identyfikację osób mających kłopoty w regulacji stosunków z otoczeniem  Psycholog weryfikuje jej słusznośd  Diagnoza jest tworzona w dialogu psychologa z pacjentem i członkami jego otoczenia  Rezultaty diagnozy są łatwiejsze do wdrożenia dzięki negocjowaniu wspólnego zrozumienia problemu osoby badanej (z nią i jej otoczeniem Cechy diagnozy psychospołecznej:  Badanie nie odbiega od badania w modelu funkcjonalnym  Uwzględnia szeroko kontekst społeczny. bez sztywnych reguł  Nozologiczna i funkcjonalna: w gabinecie. role  Ustosunkowuje się do protodiagnozy  Rezultat diagnozy jest negocjowany0 badany ma wpływ na ostateczną wersję  Partnerski kontakt badanego z psychologiem  Ważne elementy: naukowa wiedza psychologiczna. Psycholog pełni też rolę społeczną.  Interakcyjna: wyjaśnienie trudności z badanym i otoczeniem oraz pomoc. interesy stron. twórcza. protodiagnoza 4) Porównanie modeli:  Każdy model jest wartościowy w konkretnej sytuacji  Dla kogo:  Nozologiczna.  Stosunek do terapii:  Nozologiczna: dla terapii medycznej  Funkcjonalna: dla terapii psychologicznej  Interakcyjna: także dla celu wpływania na otoczenie (oraz może byd wykorzystywana przez innych specjalistów)  Cel:  Nozologiczna: zaklasyfikowanie do jednostki chorobowej  Funkcjonalna: wyjaśnienie trudności i pomoc. interakcyjna: dociera do środowiska osoby badanej. obejmuje szerszy zakres zagadnieo.dla badanego i dla społeczeostwa  Aktywnośd diagnosty:  Nozologiczna: rutynowy  Pozostałe: aktywna.o badanym  Funkcjonalna i interakcyjna.relacje. jego wybory i zadania mają służyd ładowi społecznemu i interesie społeczeostwa Interakcyjnośd modelu:  Członkowie społeczeostwa uczestniczą w tworzeniu diagnozy (rozpoznają osoby mające trudności w funkcjonowaniu)  Protodiagnoza to proces poznawczy zachodzący w społeczeostwie. rolę sytuacji.  upośledzenia.

opis patologicznej integracji i dynamiki patologii  Diagnoza integracji (diagnoza osobowości). Co to jest?  Genetyczna (kauzalna). radzenie sobie. Na jakim to jest etapie?  Całościowa i częściowa. nieobecnośd konfliktów. gdy czynniki kontekstowe pozostają stałe lub zmieniają się.poszukiwanie odchyleo od stanu typowego dla danej fazy rozwoju. czyli funkcjonalna). efektywnośd funkcjonowania). dezintegracji. cele. poczucie koherencji.poszukiwanie sensu odrębnych elementów ze względu na funkcje. identyfikacja fazy.a także samoregulacja.indywidualne prawo stanowiące punkt odniesienia dla życiowych decyzji jednostki  Diagnoza klasyfikacyjna (nozologiczna)  Diagnoza predykcyjna (prognoza) 3) Schemat diagnozy wg Ziemskiego: Diagnoza przyporządkowująca. tego.2013 1) Cele diagnozy klinicznej w perspektywie czasowej:  Gbygv 2) Przedmiot diagnozowania (wg Thorne’a):  Klasyfikacyjna (typologiczna). co poprzednio powstrzymywało).Wykład 3. wartości). sens życia.  Diagnoza różnicowa (etiologiczna). co utrudnia rozwój osobowości. Próg dezintegracji (jakie czynniki doprowadziły do poszukiwania profesjonalnej pomocy właśnie teraz.diagnoza choroby. Jakie to ma znaczenie?  Rozwojowa.pojęcie prototypu. usytuowanych w przeszłości. realizacja zadao rozwojowych w kontekście społecznym. Jak się to będzie zmieniad w przyszłości?  Celu (znaczeo dla całości.  Diagnoza zarządzania życiem (analogie.03.przyporządkowanie danych do jakiegoś typu (klasy) z przyzwoleniem na wykorzystanie innych. klasyfikacyjna lub typologiczna Diagnoza genetyczna Diagnoza fazy Diagnoza znaczenia Diagnoza prognostyczna Strona 8 z 31 .skutki w przyszłości wynikające ze stanu aktualnego. 20. jakie pełnią w całości z której pochodzą i jak zmieniają się pod wpływem innych elementów. związanych z tym typem danych. Skąd to jest?  Prognostyczna.czynników podmiotowych warunkujących odległośd działao jednostki (wewnętrzna zgodnośd.pochodzenie obecnego stanu i wykrywanie czynników przyczynowych. kompetencje.

niespecyficzna Aktualnego stanu. motywacje.kryteriów nieempirycznych (odniesiona do konstruktów teoretycznych) Opis za pomocą ustalonych symboli (wyniki prób psychometrycznych).Aspekty diagnozy wg Paluchowskiego: Diagnoza klasyfikacyjna Diagnoza genetyczna Diagnoza Diagnoza rozwojowa Pełna Diagnoza funkcjonalna Diagnoza cząstkowa Diagnoza prognostyczna 4)      Rozróżnienia diagnozy Specyficzna. lęk przed oceną.fakty empiryczne). cele.kształtowania się zmiennych Formalna (konkretne zachowania.interpretacyjna Dokonana za pomocą kryteriów empirycznych (opisu zachowao). resocjalizacja nieletnich. problemy. Badanie to dla niego: Strona 9 z 31 .lub za pomocą języka potocznego 5) Ramy prawne diagnozy  Diagnoza obligatoryjna:  Samodzielna  Rozstrzygająca (zdolnośd kierowania pojazdami. detencja) Etapy procesu diagnozowania. 1) Etap prediagnostyczny:  Badany: wnosi historię życia. oczekiwania co do sytuacji diagnostycznej. pozwolenie na broo)  Nierozstrzygająca (opinie w sprawach uzależnienia od alkoholu)  Niesamodzielna  Rozstrzygająca (kształcenie specjalne)  Nierozstrzygająca (biegłych sądowych)  Diagnoza nieobligatoryjna:  Samodzielna:  Nierozstrzygająca (biegłych sądowych)  Niesamodzielna:  Nierozstrzygająca (cele rentowe. zależnośd związaną z rolą pacjenta.

jasności.   Sposób przekazu indywidualnej koncepcji choroby  Próba znalezienia wyjaśnienia sensu cierpienia  Możliwośd oddziaływania na sytuację postdiagnostyczną Badający: wnosi wiedzę. oczekiwania co do uzyskania danych diagnostycznych. do obrazu świata i siebie. ocenia kompletnośd i użytecznośd informacji. narzędzia i procedury diagnostyczne. spełnia rolę społeczną WAŻNE: atmosfera. z użyciem minimum metod  Źródła hipotez:  Historia choroby  Wcześniejsze badania  Protodiagnoza  Pierwsze wrażenie  Obserwacja  Wywiad od badanego i środowiskowy  Pytanie skierowane do diagnosty 3) Etap opisywanie i wyjaśniania:  Obejmuje:  Opis (zachowao rzeczywistych oraz symbolicznych zachowao testowych)  Interpretację (poszukiwanie związku danych testowych i pozatekstowych)  Orzekanie diagnostyczne  Przewidywania  Decydowanie o planie interwencji w oparciu o wiedzę operacyjną (na podstawie teorii wiadomo. dokonuje wyboru zachowao i ekspresji  Osoba badana dokonuje wyboru. doświadczenie. segregacji i agregacji zadao testowych i innych danych.refleksu)  Weryfikowanie hipotez zależy od podejścia badacza. ich kliniczne znaczenie  Badanie stanowi proces wzajemnego. system wartości. oceny sfer zaburzonych i niezaburzonych. kierowanego komunikowania w celu poszerzenia zakresu wspólnej wiedzy (reguły konwersacji. preferencje co do stylu diagnozowania. ekonomii. jaki chce zrealizowad w badaniu. zawarcie kontraktu na proces diagnozy 2) Etap badania diagnostycznego:  Formułowanie problemu:  Problem przekazany z zewnątrz  Problem postawiony przez współpracującego lekarza  Stawianie i weryfikacja hipotez:  Osoba badana odwołuje się do celu. wiedzy i doświadczenia. współpracy)  Tworzenie hipotez:  Hipotezy dotyczą zrozumienia zachowania się ludzi. relacji jednostki z otoczeniem społecznym  Tworzenie hipotez opiera się na wiedzy o funkcjonowaniu psychiki  Może byd również hipoteza stworzona operacyjnie (na przykład badanie konkretnej cechy. co należy zmienid) i pragmatyczną (jak praktycznie działad) Strona 10 z 31 .

żeby ta podmiotowa właściwośd się ujawniła Test nie stworzył sytuacji. czy różny?) Określony obszar życia psychicznego Metody (umiejętności diagnosty. czy wiele miar? Jednorazowe czy wielokrotne badanie? Paulina Kłosek właśnie dziobie w moją klawiaturę:D 4)          5) Zachowanie osoby badanej Zachowanie X w życiu Występuje Nie występuje Zachowanie jest Czynniki sytuacyjne blokują zdeterminowane czynnikami wyrażanie się cech podmiotowymi. łatwośd manipulowania metodą. lecz elastyczny  Nie szczegółowy. które pozwalają na decyzje:  Jakie działania podjąd w procesie diagnozowania?  Czy postawione hipotezy zostały zweryfikowane?  Czy wyłoniły się nowe. hipotezy?  Kiedy zakooczyd zbieranie informacji?  Kiedy obraz badanego jest dostatecznie wyjaśniający z punktu widzenia postawionego problemu? Dziewięciowymiarowy model diagnozowania (wg Bartona): Dopasowanie do poziomu rozwoju Stan czy cecha? Norma czy ekstremum (podobny. ale ogólne zarysy  Związany z iteracyjnym charakterem procesu diagnozowania Iteracyjny charakter diagnozy:  Pętle sprzężeo zwrotnych.  Plan badania musi byd:  Nie sztywny. wrażliwośd na zmienną aprobaty społecznej) Orientacja na normy (jednostka w grupie) czy na jednostkę (zależności wewnątrzpsychiczne) Dane ilościowe czy jakościowe? Jedna. wymagające weryfikacji. lub jednostka tak konstruuje swe sytuacje życiowe. w Brak cechy której cecha mogłaby się ujawnid lub wyłącznie czynniki sytuacyjne… Występuje Zachowanie X podczas testowania Nie występuje Strona 11 z 31 .

nadzieja. dokonany etycznie:  Ochrona danych osobowych  Z ograniczeniem intymnych informacji o badanym do koniecznych. przemyśleniem.jako akt twórczy. nie przypadkowe  Komunikowanie diagnozy (jest interwencją.musi byd obserwacji0 może byd dziełem komputera. jaki jest sens przekazu tej informacji i do czego dana informacja może zostad użyta Strona 12 z 31 . klasyfikacja. wyjaśnienie)  Przewidywanie.dyscyplinowanie toku myślenia. zostaje zdyskwalifikowany)  Strategie kompensacyjne (słabośd w zakresie jednego kryterium może byd wyrównana w zakresie innego kryterium)  Metody: (a) Przeszkód kolejnych (od najbardziej trafnego wskaźnika) (b) Wszystkie wskaźniki  Modyfikacja  Konieczny kontakt emocjonalny i powstanie sojuszu terapeutycznego  Działają czynniki niespecyficzne (Roska. dobór)  Strategie niekompensacyjne (jeśli badany nie osiągnie jednego z kryteriów.6) Podejście statystyczne a kliniczne Podejście AKTURIALNE KLINICZNE Opiera się na intensywnym badaniu kilku cech Opiera się na ekstensywnym (obszernym. dziełem eksperta laboranta Nie można wykorzystad jednostkowych zdarzeo Można wykorzystywad rzadkie jednostkowe zdarzenia 7) Etap formułowania zaleceo:  Orzekanie diagnostyczne (opis.jako formalna konsekwencja Przewidywanie. wsparcie. refleksja nad własną pracą) 8) Orzeczenie:  Skrót z diagnozy.prognoza  Interwencja (optymalizacja układu człowiek. opieka)  Czynniki specyficzne zależą od rodzaju podjętego działania  Działanie musi byd świadomie zaprojektowane. gdyż decyduje o zmianie sytuacji osoby badanej)  Funkcja legitymizująca (potwierdzenie urzędowe)  Funkcja wyjaśniająca  Funkcja perswazyjna (podanie uzasadnienia i zachęta do współpracy)  Funkcja rozwijająca (dla diagnosty.otoczenie)  Selekcja (wybór. rozciągłym) badaniu wielu cech Wszystkie informacje dotyczą grup Wykorzystuje się informacje dotyczące jednostek i grup Przewidywanie oparte jest na obliczaniu Przewidywanie oparte jest na znajomości teorii prawdopodobieostwa Przewidywanie.

interakcyjnym: społeczna użytecznośd diagnozy Na przebieg i wyniki badania ma wpływ społeczny kontekst badania: Spostrzeganie osoby badanej przez diagnostę (pierwsze wrażenie. 5)    6)      O statusie diagnozy decyduje: W modelu nozologicznym: autorytet medycyny W modelu funkcjonalnym: autorytet psychologii jako nauki W modelu psychospołecznym. naukowośd. Łączy interesy pacjenta i społeczeostwa Specjaliści: przydatnośd w leczeniu. presja na pacjenta. korzyści praktyczne. osobiste właściwości badacza. zgodnośd z teoriami.04. decyduje o tym. Wykład 4. prostota  Nie wykracza poza postawiony problem. m. wychowaniu 4) Skutki diagnozy:  Pozytywne: leczenie pacjenta. stereotypów i uprzedzeo). Zrozumiały język  Zwięzłośd. by zachowywał się zgodnie z etykietą. tożsamośd społeczna Psycholog: trafnośd. co i jak chce powiedzied Strona 13 z 31 . porozumienie specjalistów  Negatywne: naznaczanie.wskutek podprogowej wymiany sygnałów 7) Badanie jako konwersacja:  Między badanym a badającym zachodzi świadoma wymiana sygnałów:  Badany wybiera strategie zachowao odpowiednie do celu. 10. usunięcie cierpienia Społeczeostwo: ład. ochrona osób o mniejszych możliwościach. strategie zarządzania wrażeniem przez badanego Spostrzeganie badacza przez osobę badaną (atrakcyjnośd. który chce osiągnąd. podobieostwo do Ja) Wywieranie wpływu. kompetencje) Dostosowanie (nieświadoma akomodacja) w komunikacji Behawioralne potwierdzanie (oczekiwao badacza.2013 MODELUJĄCY WPŁYW OSOBY BADAJĄCEJ I BADANEJ NA SYTUACJĘ BADANIA 1) Diagnoza powoduje konsekwencje indywidualne i społeczne 2) Społeczeostwo tworzy warunki dla diagnozowania i oczekuje wyników  W świadomości społecznej obecna jest głównie diagnoza w modelu nozologicznym 3)     Oczekiwania wobec diagnozy: Pacjenci: poprawa zdrowia. status.in.

gorzej przystosowani  Ryzyko przeszacowania zmiennych (Kinsley)  Efekt ukrytych wymagao sytuacji diagnostycznej Orne’a: próbuje odczytad oczekiwania badacza i je spełnid (może też byd przekorny)  Ten efekt można zmniejszyd przez wywiad po badaniu.psychologicznych  Podczas badania psychologicznego następuje konstruowanie znaczeo i tworzenie wspólnej wiedzy badacza i badającego.  Efekt Galatei: grupa naznaczona piętnem sukcesu  Efekt Golema: grupa naznaczona piętnem porażki  *te efekty mogą wyjaśniad różnice w wynikach badao psychologicznych przeprowadzonych przez różnych badaczy. umieszczenie w grupie symulantów. druga ma zachowywad się tak. jeden psycholog mógł byd nieświadomie stronniczy i zakwalifikowad badanego do grupy Galatei. dystans społeczny.  Także badanie kwestionariuszowe to konwersacja z ukrytym badaczem Skrypty badania psychologicznego:  Skrypty posiada zarówno badany i badający:  Pacjent: jak wygląda rozmowa z psychologiem?  Psycholog: stosowanie wywiadu standaryzowanego vs. nieufnośd) Strona 14 z 31 . stronniczośd eksperymentalna. wyższe wykształcenie. W badaniach nad lekami i hipnozą. otwartego. lepsza socjalizacja. prospołecznośd. Efekt jest powtarzalny. z historii choroby.zgłoszenie dobrowolne lub przymusowe  Efekt zgłoszeo ochotniczych Rosenthal. intuicja (różna waga)  Uprzednie kontakty z pacjentem  Osobowośd badacza (konformizm. badanie dwóch grup (jedna badana. jest surowy. nie tylko odkrywanie tych znaczeo 8) Czynniki po stronie badanego:  Status motywacyjny. IQ. Rostov: ochotników cechuje wyższy status społeczny. drugi do grupy Golema 10) Źródła oczekiwao badacza:  Zewnętrzne: dane o pacjencie demograficzne.symulują zachowania rzeczywistych badanych  Efekt lęku przed oceną Rosenberga (potrzeba akceptacji. poszukiwanie stymulacji. sztywnośd. lęk przed etykietą)  Wyższy. otwartośd. niekonwencjonalnośd. jak ma się zachowad  w efekcie uzyskuje oczekiwane zachowania. pierwsze wrażenie. zależnośd od grupy. impulsywnośd. daje niewerbalne wskazówki badanemu. samospełniające się proroctwo):  badacz oczekuje określonych wyników ze strony badanego i nieświadomie inaczej traktuje. gdy badacz ma wysoki autorytet. jakby była badana). stosowanie metod testowo. od współpracowników. nie daje informacji zwrotnych  Efekt silniejszy niż efekt ukrytych wymagao 9) Czynniki po stronie badacza:  Efekt Rosenthala (efekt Pigmaliona.np.

dokonywanie atrybucji wewnętrznej/ zewnętrznej  II stopnia to mimika i pantomimika badającego oraz charakterystyka nikrokontekstu  Traktowanie osoby badanej przez badacza:  Pozytywne (wsparcie. kontrola zachowao. Należy:  Przestrzegad zasad etycznych postępowania psychologicznego  Rozwijad kompetencje relacyjne Strona 15 z 31 . hierarchia wartości  II stopnia to poziom lęku przed oceną  Zachowanie osoby badanej staje się zgodne z pozytywnymi lub z negatywnymi oczekiwaniami klinicysty (efekt Galatei/ Golema)  Świadomośd powyższych uwarunkowao pozwala na zachowanie bezstronności badania i uniknięcie efektów zniekształcających diagnozę. poziom intelektualny. że napływające nowe informacje ulegają przebudowie zgodnie z tymi oczekiwaniami. poczucie własnej wartości. poświęcenie uwagi. spostrzegany stopieo kontroli nas zachowaniem osoby badanej. zachęcanie)  Negatywne (brak w/w)  Czynniki pośredniczące po stronie pacjenta:  I stopnia to status motywacyjny. Może również nastąpid zmiana oczekiwao i formułowanie nowych wbrew wstępnym ustaleniom  Czynniki pośredniczące po stronie badającego:  I stopnia to podobieostwo do badającego.11) Czynniki psychologiczne wpływające na trafnośd diagnozy Ukryte wymagania sytuacji badawczej Badacz Oczekiwania interpersonalne Sytuacje diagnostyczne Lęk przed oceną Zachowanie badanego Status motywacyjny osoby badanej 12) Model oczekiwao interpersonalnych klinicysty:  Informacje płynące od osoby badanej do badacza modyfikuje szereg czynników pośredniczących (transmiterów):  Wstępne założenia klinicysty (pozytywne lub negatywne) sprawiają.

a konkretnym zachowaniem danej osoby  Wyjaśnianie polega na poszukiwaniu utajonych mechanizmów. ilościowe. lub z innymi dyspozycjami tej osoby  Wpływa wiele czynników dodatkowych (np.posługiwad się różnymi koncepcjami dla opisania różnych sfer 5)     Wyjaśnianie: Poszukiwanie znaczenia danych i ich funkcji dla badanego Nadanie sensu zachowaniom jednostki przez wskazanie ich związku z jej doświadczeniem Określenie przyczyn wywołujących i stabilizujących tę organizację zachowao oraz przyszłych konsekwencji Wykorzystanie ogólnej wiedzy humanistycznej. wiedzy dot.2013 SCALANIE WYNIKÓW DIAGNOZY 1) Scalanie informacji:  W badaniu psychologicznym uzyskujemy dane testowe.04. środowiska życiowego. 17.jakościowe. na ujęciu ich w ramach teorii psychologicznych 3)      Odwołanie do teorii: Wyjaśnia wybór rodzaju gromadzonych danych (procedury diagnostyczne) Sposób ich wiązania (łączenie i opracowanie) Zależy od preferencji psychologa (w jakim paradygmacie pracuje. wskazywaniu racji uzasadniających taką. zmienna aprobaty społecznej) 2) Jak scalid dane?  Psycholog integruje. kultury Strona 16 z 31 . a nie inną strukturę informacji  Polega na docieraniu do zjawisk nie obserwowalnych wprost. dotyczące różnych obszarów życia psychicznego  Używamy miar jedno lub wielokrotnych  Posługujemy się terminami pochodzącymi z różnych teorii psychologicznych  Dane porównujemy z normami (czyli z grupą reprezentatywną). wnioskuje.pozatekstowe.Wykład 5. ale dostępnych doświadczeniu wewnętrznemu osoby badanej. co wnosi osoba badana (charakter jej problemu narzuca wyjaśnienie w duchu jakiejś teorii) Możliwe jest stosowanie eklektyczne różnych teorii (w uzasadnionych przypadkach i w sposób świadomy) 4) Schemat hierarchii opisu zachowao Rose’a:  Założenie: koncepcje psychologiczne są komplementarne  Jedne teorie opisują konstrukty zewnętrzne (zachowanie). szuka reguły porządkującej informacje uzyskane w trakcie badania  Wyjaśnienia psychologiczne powinny wypełniad lukę między ogólnymi przewidywaniami. lub do jakiego się zniechęcił) Zależy od tego. inne wewnętrzne (mechanizmy obronne)  Można zatem je łączyd. rekonstruuje.

6) Charakter danych:  Zebrane dane mają sens jawny (powierzchowny.kryteria: Wewnętrzna zgodnośd ogólnych twierdzeo o osobie Zawartośd (ekonomicznośd) wyjaśnienia Zakres (ile faktów z życia badanego pozostaje bez wyjaśnienia). dosłowny. co diagnosta wiedział w oparciu o same dane 7)            8)    9)     Obszary wyjaśniania: Zdobywanie wiedzy Funkcjonowanie w rolach życiowych Zarobkowanie Efektywnośd działania Bycie obywatelem Tworzenie ogniska domowego Rekreacja Realizacja zadao rozwojowych Plany i cele życiowe Zdrowie fizyczne i psychiczne Poziom funkcji intelektualnych. czyli kompletnośd Empiryczne uzasadnienie 10) Model procesu wyjaśniania: DANE 1 DANE 2 DANE 3 DANE 4 DANE N Kategoria opisowa B Gotowy model Wybór na podstawie teorii Mechanizmy psychologiczne Kategoria opisowa A Strona 17 z 31 . implikowany). Dane zebrane w czasie badania są ujmowane jako wskaźniki tych utajonych mechanizmów  Wyjaśnienie psychologiczne stanowi novum w stosunku do tego. emocjonalnych. społecznych Kategorie wyższego rzędu w wyjaśnianiu: Stopieo wewnętrznej integracji Spójny sposób zarządzania życiem Stopieo podmiotowości zachowania Trafnośd interpretacji. opisowy)  Mają też sens utajony (wyinterpretowany.

środowisko Orientacja w otoczeniu Procesy poznawcze Emocje Samoorientacja Dążenia Strona 18 z 31 . Organiczne nietrzymanie afektu Uzasadnienie zebranych danych. ocena wariantów wyjaśniania Zatarte granice w systemie. mechanizmy.11) Przykład schematu interpretacji: Poziom funkcjonowania w danym obszarze Opis funkcjonowania w danym obszarze podczas badania i w warunkach rzeczywistych Złe funkcjonowanie w roli Hipotetyczne wyjaśnienia. 12)    Model Lewickiego: Opis psychologiczny struktury zaburzenia Rozpatrzenie zaburzeo na tle całokształtu osobowości (sfery zdrowe i zaburzone) Wyjaśnienie za pomocą analizy etiopatologicznej w relacji człowiek. luki diagnostyczne Zalecenia co do interwencji.Sanockiego: można tworzyd w podobny sposób własne kategorie zależnie od celu badania. ewentualnie prognoza Mąż awanturnik Teoria systemowa. związki. Psychopatologia zaburzeo organicznych Czy poza domem także wszczyna awantury? Terapia dla agresywnych mężczyzn Schemat Harrowera. ewentualnie powołanie się na literaturę Zalecenia diagnostyczne. ewentualnie pytania.

sytuacyjny.indywidualny.w jaki sposób) Sied Wartości Ja realne Sied operacyjna Ja idealne 14) Metody Holta poszukiwania sensu:  Analiza formalnych i strukturalnych właściwości komunikatu  Dekodowanie komunikatu przy założeniu. temperament. że często mają więcej niż jedną warstwę znaczeniową (analiza treści)  Eliminowanie nadmiarowości przez proces abstrakcji i selekcji (rozpoznanie konkretnego zdarzenia jako przykładu klasy znaczeo)  Ustalenie wewnętrznej spójności komunikatów w celu znalezienia luk i miejsc niejasnych  Poszukiwanie wzajemnych elementów  Poszukiwanie wzorca pozwalającego na dokonanie kategoryzacji w oparciu o teorię  Wnioskowanie na podstawie emocjonalnej relacji osoby badanej z klinicystą  Wnioskowanie na podstawie sposobu wartościowania przez osoby badane…. rodzinny. Przepisy dot. ocena społeczna)  Diagnoza mechanizmów regulacji (schemat Ja: schemat inni ludzie. rozwoju poznawczego. nabyte. wielosystemowe Pojęcie centralne Strona 19 z 31 . rozwoju moralnego  Styl: indywidualne inklinacje i preferencje. 15) Kontekst. sied wartości: mechanizmy popędowo. ekonomiczny.faza. kulturowy.13) Model Reykowskiego:  Diagnoza czynności (rejestr czynności.. styl poznawczy Zmienna Umiejscowienie problemu Przyczyna problemu Rozwój Typowe podejście patologiczne W osobie Natura/ wychowanie Pojęcie peryferyjne Podejście rozwojowe Między osobą. fazy cyklu życia rodzinnego  Stadium.styl McAuliffe.rozwoju Ego.stadium. Eriksen:  Kontekst.emocjonalne i motywacyjne  Diagnoza genezy mechanizmów regulacji (wrodzone. funkcjonowanie w rolach. Religia  Faza życia: fazy eiksonowskie. Sied operacyjna: schemat działania. skutecznośd)  Diagnoza procesów regulacji (dlaczego ktoś coś zrobił. skrypty. towarzyski. społeczeostwem. seksualności. polityczny. kulturą Przyczyny biopsychospołeczne. rodziną.motywacyjne. aspekt ustosunkowania: procesy emocjonalno. cechy osobowości. społeczny. Przepisy związane z płcią. aspekt instrumentalny: jakośd i sposób wykonania.

rodziny (gen ogram)  Grupy społecznej (ról. procedura dostosowania do klienta i zindywidualizowana  Kryteria zdrowia psychicznego muszą byd przemyślane i stosowane w sposób zindywidualizowany  Motywacja zależna od statusu zgłoszenia (ochotnicze. współpracująca Wykład 22. wąsko ukierunkowana na cel Adresatem jest lekarz nie.Patologia Wpływ kultury Rodzina Leczenie Relacja Tak Nie przyczynowy Pojęcie peryferyjne Poszukiwanie najlepszej terapii Hierarchiczna.wykluczająca patologię  Diagnoza dla potrzeb farmakoterapii/ psychoterapii/ w interwencji kryzysowej  Diagnoza w warunkach przymusowych: sprawy sądowej. komunikacji. społeczności  Diagnoza ze względu na wiek: dziecka.psychiatra Strona 20 z 31 . psychologa Motywacja chorego do poprawy zdrowia.chorych somatycznie  Diagnoza negatywna i pozytywna: zaburzeo.05. zakładu poprawczego  Badania ewaluacyjne 2) Diagnoza w psychiatrii:  Badanie kliniczne.osoby dorastającej-dorosłej. patriarchalna Dysfunkcja. niemęczące Często cząstkowa.nieochotnicze)  Szczególnie doniosłe znaczenie protodiagnozy  Klientów cechuje słaby wygląd i konfliktowy charakter struktur psychicznych  Winna wskazywad słabe i silne strony klienta (są podstawą postępowania korekcyjnego) 3)       Diagnoza chorego somatycznie: Z inicjatywy lekarza. zakładu karnego.cnót i zalet  Diagnoza poszukująca patologii.neuropsychologiczna. dlatego metody krótkie. celowane na problem. chorego.mocnych stron.2013 1) Różnorodnośd sytuacji diagnostycznej:  Diagnoza indywidualna/szersza:  Jednostki.starszej  Diagnoza osób zdrowych. idiograficzne. a nie do zmiany stylu życia Obejmuje problemy psychosomatyczne i somatopsychologiczne Musi uwzględniad stan fizyczny chorego.chorych psychicznie. krótkotrwała.odpowiedzi na historię rozwoju Przyczynowy Pojęcie centralne Użycie interwencji za pośrednictwem sieci społecznej Egalitarna. pary. celów)  Organizacji.

odpowiedzialności. współpraca w procesie leczenia)  Specyficzne problemy to lęk. określeniu strategii działania w przyszłości Strona 21 z 31 . oferowana przez przedsiębiorstwo zmuszone do redukcji zatrudnienia) 6) Diagnoza w doradztwie zawodowym:  Cel: zaplanowanie ścieżki edukacyjnej i zawodowej w wspieranie rozwoju osobistego  Uwzględnienie indywidualnej sytuacji życiowej i psychologicznej klienta (kontekst pracy doradczej)  Rozpoznanie zasobów klienta. jej przeżywanie.in. odpornośd psychiczna) 5) Diagnoza w psychologii pracy:  Stworzenie dla każdego stanowiska profilu kompetencji  Rekrutacja i selekcja kandydatów:  Rozmowa rekrutacyjna  Praktyczne zadania weryfikujące kompetencje kandydata  Testy z zakresu psychologii różnic indywidualnych  Diagnoza i analiza potencjału pracownika  Rozwój kapitału ludzkiego. umiejętności. ból i ich emocjonalne uwarunkowania  Zmiany w sytuacji życiowej wskutek choroby  Adaptacja do sytuacji hospitalizacji  Akceptacja ograniczeo i wykorzystanie pozostałych w chorobie możliwości  Wpływ przedchorobowej osobowości (dojrzałośd. kanałów komunikacji w firmie.4) Diagnoza chorego somatycznie  Zagadnienia:  Postawa wobec choroby (obraz choroby. kompetencji. predyspozycji oraz potrzeb  Ocena pełnienia profesjonalnych ról zawodowych oraz ogólnej efektywności działania na rynku pracy 7) Diagnoza w organizacji:  Ocena efektywności działania firmy  Diagnoza struktury i hierarchii władzy. w tym m. ról grupowych  Analiza ogólnego potencjału firmy i gotowości do wdrożenia innowacji  Diagnoza dopasowania kompetencji pracowników do realizowanych zadao  Ma służyd usprawnieniu działania firmy i jej reorganizacji.:  Analiza czynników motywujących  Analiza zespołu i efektywności pracy w grupie  Indywidualny styl kierowania i zarządzania  Zachowania w sytuacjach stresujących  Diagnozowanie czynników stresogennych na określonych stanowiskach  Outplacement (pomoc zwalnianym pracownikom w znalezieniu nowej pracy.

kierunków resocjalizacji.psycholog Pojęcia wiedzy specjalnej.stosunek do norm i wartości  Zagadnienia: określenie stopnia demoralizacji.opiekuoczych:  Syndrom PAS (Parental Alienation Syndrome. zawiera prognozę i wskazania dotyczące postępowania (resocjalizacji) Osoba badana to wskazana przez organ procesowy Zakres tematyczny jest wskazany przez organ procesowy Adresat to profesjonalista nie.otoczenie społeczne. kompetencji rodzicielskich. związków dzieci z rodzicami. stosowanie dwóch metod badających te same zmienne Może pełnid funkcję psychologicznego wołania o pomoc  10) Diagnoza w psychologii sądowej (c. społecznego i motorycznego dziecka  Analiza jego sytuacji środowiskowej i wychowawczej  Stosunek dziecka do sprawy i sprawcy  Sugestywnośd dziecka. umieszczenia w placówce opiekuoczowychowawczej.d. żeby w trakcie udzielania informacji.oddzielenie od drugoplanowego opiekuna  Zachowanie rodziców walczących o dziecko są zgodne ze zmianą aprobaty społecznej  Kluczowe: pojęcie dobra dziecka  Zagadnienia: pytania dotyczą wpływu rozkładu pożycia na rozwój dzieci. zależnośd i dostosowywanie się do oczekiwao przesłuchującego  Ochrona dziecka przed wtórną wiktymizacją.  Diagnoza w sprawach dotyczących nieletnich:  Agresywne zachowanie nieletnich mają podłoże rozwojowe  Diagnoza winna obejmowad relację badany. w czasie badania. uregulowania opieki nad dziedmi. relacji dzieci. dziecko nie stało się ofiarą sytuacji Strona 22 z 31 . skale obserwacyjne dołączone do badania.biegłego sądowego Oparta na diagnozie. stosowanie metod o konstrukcji nie ułatwiającej zafałszowania wyników. badanie przymusowe Symulacja/ dyssymulacja/ agrawacja Analiza motywacji osoby badanej Różnica między funkcjonowaniem życiowym. emocjonalnego. sprawy karne nieletnich  Dziecko jako świadek:  Ustalenie poziomu rozwoju poznawczego. zgody poinformowanej Specyficzne problemy to symulacja i agrawacja. Gardner).):  Diagnoza w sprawach rodzinno.8)        9)      Diagnoza w psychologii sądowej: Ekspertyza wykonywana na zamówienie przez specjalistę. a uzyskanymi wynikami Duża zmiennośd i niespójnośd wyników Gwałtowne nasilenie zaburzeo w danym wskaźniku bez potwierdzenia w innych wskaźnikach Co pomaga: metody z kluczami kontrolnymi.zwrócenie uwagi na to.

surdo-. rodzinnych. młodzieży i młodych dorosłych) Strona 23 z 31 . a także w oparciu o dane z wywiadu i obserwacji)  Określenie warunków efektywnej rehabilitacji neuro-. oligofrenopsychologicznej  Określenie pozapodmiotowych uwarunkowao rehabilitacji (sytuacja rodzinna. możliwości zatrudnienia. wielospecjalistyczna interwencja są najskuteczniejszą formą oddziaływania  Określenie sprawności poznawczej pacjenta  Analiza sprawności analizatorów w kontekście ich funkcjonalności zadaniowej  Uzyskanie informacji o stanie emocjonalnym badanego ze szczególnym odniesieniem do sytuacji aktualnej (niepełnosprawnośd. zawodowej i społecznej badanego  Cele:  Określenie perspektywy rozwojowych pacjenta (z uwzględnieniem procesualnego i dynamicznego charakteru badania. potrzeby seksualne.11) Diagnoza penitencjarna:  Dokonywana w specyficznych warunkach  Obejmuje:  Diagnozę klasyfikacyjną  Resocjalizacyjną i terapeutyczną  Szacowanie ryzyka powrotności do przestępstwa  Szczególnym zagadnieniem jest ocena adaptacji skazanego podczas odbywania kary (różne postawy)  W nowych podejściach zaleca się diagnozę sieci społecznej 12) Diagnoza psychologiczna dziecka:  Lęk i poczucie winy rodziców oraz obawa przed zmianami mogą opóźniad podjęcie diagnozy dziecka  Dziecku towarzyszy wiele protodiagnozy z różnych środowisk  Diagnoza odbywa się zawsze w kontekście systemowym  Określa udział czynników środowiskowych. psychologicznych i organicznych w powstawaniu zaburzeo  Musi uwzględniad aspekty rozwojowe  Powinna zawierad prognozę pozytywną i negatywną  Wskazania mają charakter terapeutyczny.)  Określenie strefy utraconego rozwoju (u dzieci. itp. tyflo-. wychowawczy i edukacyjny 13) Diagnoza psychologiczna w rehabilitacji:  Diagnoza ograniczeo i barier równolegle z diagnozą zachowanych dyspozycji i możliwości  Celem diagnozy jest ponadto:  Ocena trudności emocjonalnych  Ocena i poprawa samoakceptacji  Ocena motywacji do współpracy w rehabilitacji  Projektowanie oddziaływao łagodzących trudności  Wczesna diagnoza i kompleksowa. rówieśniczych. choroba przewlekła oraz ich związek ze stanem pacjenta)  Charakterystyka postaw pacjenta wobec własnej niepełnosprawności  Analiza sytuacji rodzinnej.

może byd potem pogłębiana  Wieloaspektowa. sytuacja społeczna.14) Diagnoza w interwencji kryzysowej:  Bardzo szybka. itd. odrzucenie.Żakowicz:  Podstawowe dane socjodemograficzne  Zgłaszane trudności  Treśd wywiadu  Styl wypowiedzi  Przeżycia klienta [podczas sesji i interakcja z psychologiem  Wyniki badania psychologicznego  Diagnoza nozologiczna Strona 24 z 31 . może by potem poszerzona  Określa przede wszystkim tematykę kryzysu. czy założone w kontrakcie cele zostały osiągnięte 16) Diagnoza psychopedagogiczna:  Diagnoza stanowi podstawę podejmowania decyzji w praktyce edukacji. rozwinięta. modyfikacja hipotezy)  Sformułowanie  ??????????????  Konceptualizacja przypadku wg Stemplewskiej. która jest warunkiem zaangażowania we współpracę  Zagadnienia: diagnoza środowiska wychowawczego. wychowania. telefon zaufania)  Obejmuje ostatnie 24-48 godzin. ciągłym charakterze  Uwzględnia diagnozę jednostki oraz środowiska  Ma wymiar pozytywny i negatywny  Motywuje do autodiagnozy. terapii i pomocy społecznej  Jest to najczęściej diagnoza pełna. odniesienie do przyjętych kategorii psychopatologicznych  Określenie motywacji do współpracy. wszechstronna. zasoby osoby w kryzysie i jej otoczenia 15) Diagnoza dla celów psychoterapii:  Identyfikacja problemu klienta (deklarowanego i rzeczywistego). niekiedy z ograniczeniem kanałów dopływu informacji (np. oczekiwao i możliwości w celu zawarcia kontraktu  Określenie mechanizmów zaburzeo i czynników podtrzymujących wzorce zaburzonego funkcjonowania  W trakcie psychoterapii diagnozowanie budowania relacji z terapeutą  Ewaluacja określająca. odmowa chodzenia do szkoły. diagnoza dojrzałości szkolnej dziecka. badao (potwierdzenie. fazę kryzysu. krótka. interdyscyplinarna o dynamicznym. 17) Postępowanie badawcze w procesie diagnozy  Model Maloneya i Warda:  Budowanie wyjścia zbioru danych (w tym wywiad i zastosowanie wstępnych metod adekwatnie do pytania)  Wyprowadzenie pierwszych wniosków (hipotez cząstkowych)  Konfrontowanie hipotez cząstkowych z wynikami dot. ocena funkcjonowania dziecka w szkole.

odroczone badanie kontrolne Wykład 29. na co zwrócid uwagę podczas obserwacji) Wytyczne Europejskiego Stowarzyszenia Diagnozy Psychologicznej:  Analiza przypadku (diagnoza opisowa)  Organizowanie i raportowanie wyników  Planowanie interwencji  Ocena interwencji i odroczone badania kontrolne. neurotyczny. behawioralnej.paranoidalny. zbieranie danych o wynikach interwencji.   Wnioskowanie i skonstruowanie modelu roboczego Procedura 5 pytao Szustrowej:  Określenie celu badania (czemu ma służyd badaniu. normalny (określa głębokośd zaburzenia)  Styl obronny0 typ charakteru.2013 DIAGNOZA W RÓŻNYCH TEORIACH PSYCHOLOGICZNYCH DIAGNOZA PSYCHOANALITYCZNA 1) Diagnoza psychoanalityczna  Kryteria diagnozowania:  Centralny konflikt  Pierwotny konflikt rozwojowy  Sposób doświadczania lęku  Zdolnośd do relacji z obiektem  Poczucie ja  Co obejmuje diagnoza?  Poziomy rozwoju osobowości (czyli dojrzałośd. schizoidalny (określa rodzaj zaburzenia i jego specyfikację)  Założenia:  Założenia Freuda aktualne niezależnie od modyfikacji koncepcji psychoanalitycznej  Źródłem obecnych zachowao są doświadczenia wczesnodziecięce  Kształtują one sposób asymilacji kolejnych doświadczeo  Rozwój ma charakter fazowy (co dotyczy sfer poznawczej. organizację charakteru i fiksacje na różnych poziomach rozwoju)  Poziom rozwojowy struty osobowości.05. analiza efektów. emocjonalnej)  Rozpoznanie poziomu rozwoju danej osoby jest warunkiem jej zrozumienia i terapii Strona 25 z 31 . borderline. jakie decyzje zapadną po jego wykonaniu)  Wybór orientacji teoretycznej (w jakich kategoriach będą formułowane decyzje o człowieku)  Sformułowanie pytao/ hipotez (na jakie szczegółowe pytania należy znaleźd odpowiedzi  Dobór wskaźników (jakie wskaźniki mogą dad odpowiedzi na te pytania)  Operacjonalizacja (jakie wykonad testy.psychotyczny. depresyjny.

istotny wzrost poziomy lęku w związku z objawami . które straciły kontakt z rzeczywistością (szalone)  Osoby. mechanizmy obronne za słabe. aż do bardzo utrudniających życie  ?? Klasyfikacje w oparciu o teorię relacji z obiektem:  Poziom psychozy: fiksacja na fazie symbiozy. ale nie szalone)  Osoby zaburzone moralnie  Klasyfikacja wg Krepelina:  Przyczynowośd zewnętrzna (egzogenna).pomyślna prognoza   Trzy poziomy patologii:  Najniższy.nie uruchamia Ego obserwującego .pochłonięciem zagrażającym tożsamości.terapeuta spostrzegany jako wrogi. nie zaburzające kontaktu z rzeczywistością (zaburzone.pacjent zmotywowany do terapii . kruche.objawy Ego.niepomyślna diagnoza Nerwice objawowe. zadaniem terapeuty jest je osłabid.rokują wyleczenie  Przyczynowośd wewnętrzna (endogenna). konflikt między lękiem przed zlaniem.   Klasyfikacje historyczne:  Osoby.odrzuceniem  Poziom neurotyczny: fiksacja na poziomie edypalnym (przeszli pomyślnie separację) 2) Diagnoza neurotycznego poziomu zaburzeo:  Wysoka zdolnośd funkcjonowania mimo problemów emocjonalnych  Obecnośd prymitywnych mechanizmów obronnych nie wyklucza diagnozy poziomu neurotycznego  Zintegrowane poczucie własnej tożsamości (ciągłości i spójności Ja) Strona 26 z 31 .objawy Ego.wyraźny początek trudności . nie doszło do separacji. atakujący . należy je wzmocnid w celu obrony przed prymitywnymi zagrażającymi impulsami.trudności w różnym nasileniu stale obecne .zaburzenia osobowości (nerwica charakteru).nerwica  Średni.zaburzona struktura osobowości wskutek traumy wielokrotnej . nie odróżnia tego.czynnik aktualny uaktywnił dziecięcy konflikt . co zewnętrzne  Poziom borderline: fiksacja w fazie separacji.dystoniczne .indywiduacji. co wewnętrzne od tego.współpracuje z terapeutą .zerwanie kontaktu z rzeczywistością.pogorszenie ogólnego samopoczucia . a całkowitą izolacją.pacjent uruchamia Ego obserwujące .jednak tu istnieje znaczne zróżnicowanie od bardzo nieznacznych.małe szanse na wyleczenie Wczesne klasyfikacje psychoanalityczne:  Dwa poziomy patologii:  Neurotyczny.syntoniczne . tworząc dostęp do energii Id  Psychotyczny.mechanizmy obronne silne i sztywne.pacjent nakłoniony do terapii . Dalsze klasyfikacje psychoanalityczne: Nerwice charakteru. które mają zaburzenia o mniejszej intensywności.

problemy w zaspokojeniu potrzeby miłości. że istnieją i nie towarzyszy temu lęk egzystencjalny  Testowanie rzeczywistości (jest osadzony w rzeczywistości. a nie retrospektywne relacje Strona 27 z 31 . terapeuta reaguje opiekuoczością lub silnymi przeciwprzeniesieniowymi emocjami 5) Metody diagnozowania:  Zawsze metoda jednostkowa. problemy z tożsamością (aż do utraty poczucia istnienia i świadomości istnienia innych)  Brak zakotwiczenia w rzeczywistości. poczucie tożsamości. jednak ich identyfikacja redukuje lęk (u psychotyka nasila)  Defekt Ja (niespójnośd. dystans wobec symptomów Osiągnięte podstawowe zaufanie. nieciągłośd. satysfakcji i kreatywności w pracy. korzystania z zabawy Współpracuje z terapeutą 3) Diagnoza psychotycznego poziomu zaburzeo:  Chaos. idiograficzna  Narzędzie diagnostyczne:  Wywiad psychoanalityczny. kliniczna. jednak wiedzą. autonomia. chociaż może zaprzeczad własnej symptomatologii)  W relacji z terapeutą boi się zarazem bliskości. ogólniki i uproszczenia w opisie). zdolności do pozostawania w samotności. zdolnośd do rozdzielania na Ja obserwujące i Ja doświadczające. myślenie magiczne. pacjent pochłaniający 4) Diagnoza poziomu zaburzeo borderline:  Prymitywne. lęk egzystencjalny  Prymitywne mechanizmy obronne z poziomu przedwerbalnego i przedracjonalnego  Terapeuta opiekuoczy. jak i odrzucenia. mylenie świata zewnętrznego i wewnętrznego  Nie wytwarza podziału na Ego. pogłębiony  Techniki projekcyjne  DSQ 40  Specyfika diagnozy:  Ściśle oparta na teorii  Dotyczy nieobserwowalnych bezpośrednio konstruktów (jak mechanizmy obronne)  Ma charakter deterministyczny  Jest dokonywana w związku z psychoterapią w i toku jej trwania DIAGNOZA BEHAWIORALNA: 1) Specyfikacja diagnozy behawioralnej:  Narzędzia wymagające jak najmniej wnioskowania diagnostycznego  Bezpośredni pomiar. dezorganizacja. archaiczne mechanizmy obronne.obserwujące i doświadczające  Poczucie egzystencjalnego zagrożenia.   Ścisły kontakt z rzeczywistością.

sytuacja życiowa. komputerowe opracowanie wyników Cele diagnozy: Identyfikacja i pomiar określonych problemów z zachowaniem (a nie diagnoza szeroko pojęta) Identyfikacja wzmocnieo i uwarunkowao reakcji Identyfikacja związków funkcjonalnych między zmiennymi Planowanie interwencji indywidualnej (głównie drogą korektywnego uczenia się) 2)     3) Założenia:  Nacisk na uwarunkowania działające w teraźniejszości  Dynamiczny charakter zachowania i jego przyczyn (zmienia się zależnie od warunków sytuacyjnych i czasowych)  Podstawowy charakter interakcji jednostka. a także monitoring ambulatoryjny. hormony) Właściwości osoby badanej i historia jej leczenia (grupa społeczna. mowy. różnice indywidualne) Postępowanie sprawdzające (wielokrotna ocena zmiennych w przebiegu terapii) 5)      6)      Strona 28 z 31 . itd.czasową Ma charakter warunkowy (w pewnych okolicznościach może byd trafna. aktywności motorycznej).. rasa.środowisko i wzajemne dwukierunkowe zależności 4)      Analiza funkcjonalna: Kładzie nacisk na związki przyczynowo. w innych nie) Jest raczej probabilistyczna. wiek.skutkowe Odzwierciedla kategorie bodźca i reakcji Wskazuje różnice w sile związków przyczynowo. gdyż uwzględnia zmiennośd i złożonośd zachowao) Zadania diagnozy: Opis i klasyfikacja zachowao Zrozumienie ich uwarunkowao Prognoza w określonych warunkach sytuacyjnych i czasowych Uzyskanie kontroli nad jakimś aspektem zachowao jednostki w celu doprowadzenia do zmiany (przez odkrycie mechanizmów sterujących) Monitorowanie zmiany Standardowe postępowanie diagnostyczne: Objawy Czynniki je podtrzymujące Etiologia:  Błędy percepcji  Wytworzenie niekorzystnych nawyków  Uwarunkowania biologiczne (neuroprzekaźniki. niż deterministyczna (mimo deterministycznego charakteru teorii. parametrów fizjologicznych.skutkowych oraz niestałośd sytuacyjno. miejsce zamieszkania. Techniczne wspomaganie bezpośredniej rejestracji (np.

skale postaw. zindywidualizowana Identyfikacja myśli i konstruktów poznawczych Powiązanych z nimi schematów reagowania emocjonalnego i fizjologicznego Poznanie schematów reagowania interpersonalnego Metody diagnozy poznawczej mogą byd oparte na:  Rozpoznawaniu (ustosunkowaniu się do pytao dotyczących własnych myśli i ich częstotliwości). odczud i zachowao Największa przydatnośd:  Terapia behawioralna zaburzeo lękowych  Terapia behawioralna zaburzeo depresyjnych  Skaza stresu (uaktywnia się w sytuacjach trudnych) i zwiększenie odporności na stres  Zwiększenie kompetencji społecznych  Terapia zaburzeo zdrowotnych (otyłośd. np. przejawy dyskryminacji ze względu na wiek) DIAGNOZA PSYCHOLOGII HUMANISTYCZNEJ 1) Psychologia humanistyczna:  Wynika z przyjętej koncepcji terapii  Nie stosuje specyficznej diagnozy (poza wykluczeniem osób niezdolnych do funkcjonowania w grupie. a nie usuwaniu dysfunkcji Strona 29 z 31 . astma. deklaracje na temat interakcji społecznych  Przypominaniu (sporządzanie list myśli dotyczących konkretnego zdarzenia)  Suflowaniu (sytuacyjne podpowiedzi. Aleksandrowicza. dubbing w wykonaniu klienta. bóle przewlekłe. pod scenkę video)  Metody ekspresyjne (głośne myślenie przy określonych zadaniach lub wyobrażonej sytuacji. ocena funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego. artykułowanie myśli w odgrywanych sytuacjach)  Metodach projekcyjnych (wkładanie myśli w usta osoby na obrazku)  Metodach pomiaru reakcji fizjologicznych w różnych kontekstach sytuacyjnych  Wywiadzie dotyczącym myśli. np. przekonao. zaburzenia snu)  Diagnoza i terapia uzależnieo  Diagnoza i terapia dysfunkcji pary małżeoskiej  Diagnoza dysfunkcji i dewiacji seksualnych  Diagnoza i terapia zaburzeo zachowania u dzieci  Diagnoza osób w podeszłym wieku (zmiany sensoryczne.7)       Diagnoza poznawcza (behawioralno. agresja. z powodu ostrych objawów psychotycznych)  Podstawą jest atmosfera w grupie terapeutycznej i akceptująca postawa terapeuty  Nie weryfikuje efektów terapii  Zgodnie z zdaniem prof. uwarunkowania nieprzystosowanych zachowao jak włóczęgostwo. zbieractwo.poznawcza) Musi byd idiograficzna. kwestionariusze do pomiaru automatycznych myśli. to nie psychoterapia (nie leczy przyczynowo.podkładanie myśli. zawiera głównie czynniki niespecyficzne)  Służy rozwojowi. artykułowanie myśli klienta.

pozytywnych instytucji i demokratycznych społeczności 2) Specyfika diagnozy w psychologii pozytywnej:  Oparta na klasyfikacji sił i cnót VIA  Obejmuje (Zalewski.PSYCHOLOGIA POZYTYWNA 1) Wyjaśnienie funkcjonowania człowieka zgodnie z modelem pozytywnym:  Zaniechanie modelu deficytowego. Happy IQ  VIA Inventory of Strenghts  Gratitude Questionnaire-6. ewentualnie przekazuje koledze. itd. co do intymnych. dokonany etycznie Strona 30 z 31 . co formułuje profesjonalizm.  Cnoty:  Mądrośd  Odwaga  Miłośd  Sprawiedliwośd  Umiar.Żakowicz)  Silne strony klienta  Zasoby w środowisku klienta  Słabe strony klienta  Ograniczenia tkwiące w środowisku  Metody:  Krótkie. kiklkunastoitemowe  Wykonywane drogą internetową na dużych populacjach  Dzięki temu mogą uchwycid różnice kulturowe (badani z różnych środowisk i krajów)  Np. prowadzącego do kompensacji braków  Nie tylko powrót do normy. jej dobrostan i pełnia zdrowia  Rozkwit rodzin. język profesjonalny. wstrzemięźliwośd  Transcendencja INFORMACJE DODATKOWE: 1) Konceptualizacja przypadku (S-Żakowicz)  Podstawowe dane socjodemograficzne  Zgłaszane trudności  Treśd wywiadu  Styl wypowiedzi  Przeżycia klienta po Diagnoza – to. wrażliwych informacji. innemu psychologowi. Orzeczenie. medycznego i dezadaptacyjnego. za : Stemplewska.skrót diagnozy. bez ograniczeo. lecz pełny powrót jednostki.

który ma prawo do informacji. porównanie z wynikami innych osób) Omówienie wyników z punktu widzenia codziennego funkcjonowania życiowego klienta oraz celu badania Nie powinno zawierad oceniania. upierania się przy Cztery typy diagnostów (Nosal): Nie angażuje się emocjonalnie (logik) Diagnosta wykorzystujący teorie i prawa ogólne Diagnosta wrażliwy na przebieg emocjonalnej interakcji Doznaniowiec.dążący do pełnego zrozumienia problemów i ich emocjonalnego ogarnięci Strona 31 z 31 .produkt koocowy całego postępowania diagnostycznego:  Po jego upublicznieniu psycholog nie ma wpływu na skutki  W diagnozie psychospołecznej sugeruje się przygotowanie???  Dotyczy postawionego problemu (nie wykracza poza problem)  Zwięzłośd  Prostota i język zrozumiały dla adresata  Aspekty etyczne: przekazywane treści powinny byd selekcjonowane ze względu na to. 3)      4)     Informacje dla klienta: Przypomnienie celu diagnozy Proste wyjaśnienie zastosowania technik i wyników Wyjaśnienie znaczenia wyników (np. etykietowania. komu je przekazujemy (jaki jest sens przekazu takiej informacji i do czego ta informacja może byd potrzebna i użyta?).2) Orzeczenie (raport)  Raport. z uwagi na dobro pacjenta (nawet badany. nie musi usłyszed wszystkiego).

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->