Przemysław Rybicki, Piotr Salamonik, Sebastian Szadzewicz , Grzegorz Winnicki

PODSTAWOWE ZASADY UŻYTKOWANIA BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
Według stanu prawnego na maj 2006 r.

(materiał dydaktyczny)

Słupsk 2008

Opracowano w Zakładzie Wyszkolenia Strzeleckiego Szkoły Policji w Słupsku

Autorzy rozdziałów: Rozdział I. Bezpieczeństwo: Przemysław Rybicki Rozdział II. Zasadnicze elementy teorii strzału: Przemysław Rybicki Rozdział III. Rodzaje broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział IV. Rodzaje nabojów do broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział V. Elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału: Sebastian Szadzewicz Rozdział VI. Podstawowe elementy taktyki strzeleckiej: Grzegorz Winnicki

Zespół redakcyjny: Grażyna Szot, Małgorzata Dudziak Projekt okładki i opracowanie graficzne: Marcin Jedynak

Fotografie pochodzą ze zbiorów własnych autorów

ISBN 83-88182-53-6

Wydawnictwo Szkoły Policji w Słupsku Wydanie II Druk: Pracownia Poligraficzna SP Słupsk Zam. 1/08 Nakład: 100 egz. Słupsk 2008

2

Spis treści

Wstęp .............................................................................................................................................................................................................. 5 Rozdział I. BEZPIECZEŃSTWO
...........................................................................................................................................

7

1. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną .................................................... 8 2. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich ................................ 11 3. Rozładowanie broni palnej ................................................................................................................................... 14 3.1. Indywidualne rozładowanie broni palnej ..................................................................................... 14 3.2. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia ...................................................... 15 4. Sytuacje, w których należy zdjąć palec z języka spustowego ................................................ 15 5. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej ...................................................................... 17 6. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej ............................................................................... 17 7. Przechowywanie broni palnej ............................................................................................................................ 19 8. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej ....................................................................... 20 9. Wywóz broni palnej za granicę ......................................................................................................................... 20 Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
.................................................................

22 22 24 27 28 32 33 35 38 41 45 45 45 50 55 62 67 74 74 76 79 79 80 81 81 82

Balistyka pocisku ........................................................................................................................................................... Charakterystyka zjawiska strzału ................................................................................................................. Prędkość początkowa pocisku ............................................................................................................................ Odrzut i podrzut broni palnej ............................................................................................................................ Celowanie .............................................................................................................................................................................. Elementy toru lotu pocisku ................................................................................................................................... Średni punkt trafienia ............................................................................................................................................... Celność broni palnej ................................................................................................................................................... Rozrzut pocisków ...........................................................................................................................................................
....................................................................................

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

1. Pistolety ................................................................................................................................................................................... 1.1. 9 mm pistolet wz. 1964 (P-64) .................................................................................................................. 1.2. 9 mm pistolet wz. 1983 (P-83) .................................................................................................................. 1.3. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 .................................................................................................... 1.4. 9 mm pistolet Walther P-99 ....................................................................................................................... 1.5. 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 ................................................................................................................. 2. Rewolwery ............................................................................................................................................................................ 2.1. .38 rewolwery Gward 4" i 2,5" ............................................................................................................... 2.2. .38 rewolwer Astra MC-6 ............................................................................................................................. 1. Naboje pistoletowe ........................................................................................................................................................ 1.1. Nabój 9 × 18 Makarow ................................................................................................................................... 1.2. Nabój 9 × 19 Parabellum .............................................................................................................................. 2. Naboje rewolwerowe ................................................................................................................................................... 2.1. Nabój .38 Specjal ................................................................................................................................................. 3. Naboje specjalne .............................................................................................................................................................

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ........................................... 79

.................. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ ............... 98 Poruszanie się z bronią ....................... 96 Taktyczna zmiana magazynka ..................................................... ................................... 2................... 10.......................................................................................................................... Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych ...................................................................................................................... 7.............................................................................................................................................................................. 101 Zmiana kierunku strzelania ................ Prawidłowy chwyt broni .... ..................................................................................................................... 5...... ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 86 1.......... Bibliografia 111 113 115 Wykaz rysunków Wykaz fotografii 4 ................................... 8................................................................................................................ 2........................... 11..................................................................... 106 .......................... 9. Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym ........................................................................................................................................... 3.............. Prawidłowa postawa strzelecka ..... 4............ 86 87 89 91 93 93 Rozdział VI............................................................................................................................................................................................................. 6............................................................................................................. 103 Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym .................................. 99 Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu ............................... 102 Podstawowe zasady strzelania zza osłon ..................................................................................... Prawidłowe wyciskanie języka spustowego ................. 95 Przeładowanie broni .................................................................... Wytrzymanie po strzale .......................................................................... 101 Postępowanie w przypadku zacięcia się broni ............... 95 Zmiana magazynka ........................................... 5.................................................................Rozdział V..................................... 4................................................................ 3. 104 Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń .................. 6..................... 100 Strzelanie w ruchu ........................................................................................................................... 1............................................................................................................................................................................................................

Wyżej wymienione zagadnienia do tej pory pojawiały się w różnych materiałach źródłowych. . Przeznaczony jest przede wszystkim dla słuchaczy szkolenia zawodowego podstawowego – głównie ze względu na przydatność podczas realizacji zajęć oraz przygotowanie się do zaliczeń. .zapoznać się z podstawowymi elementami technik i taktyki strzeleckiej. sprawdzianów i egzaminów. Należy je traktować jako propozycję pewnych rozwiązań opartych na wieloletnich doświadczeniach związanych z użytkowaniem broni palnej. .utrwalić sposoby rozkładnia i składania broni palnej krótkiej.wypracować algorytm postępowania w zakresie bezpiecznego użytkowania broni palnej.poznać parametry amunicji do broni palnej krótkiej. . . Niniejsze opracowanie jest próbą ich zebrania w celu ułatwienia wykorzystania i analizowania ważnych aspektów szkolenia strzeleckiego. Przekazane informacje pozwolą: .przeanalizować elementy mające dycydujący wpływ na celność i skuteczność strzelania. . Niniejsze kompendium z powodzeniem może służyć również każdemu policjantowi od momentu rozpoczęcia szkolenia aż do zakończenia służby.Wstęp Materiał zebrany w tym opracowaniu dotyczy zagadnień ze szkolenia strzeleckiego. .usystematyzować wiedzę z zakresu budowy i zasady działania podstawowych elementów składowych broni palnej krótkiej.udzielić odpowiedzi na nurtujące pytania dotyczące teorii strzału.

6 .

W pokoju służbowym policjant oglądał pistolet. W trakcie prezentacji broni palnej i sprawdzania pracy na języku spustowym nieoczekiwanie padł niekontrolowany strzał w kierunku kolegi siedzącego naprzeciwko. Po zajęciach na strzelnicy jeden z uczestników pozostawił pistolet w torbie turystycznej w zaparkowanym pojeździe. że „broń palna raz do roku sama strzela”. niezależne od woli człowieka. policjant nie zachował należytej ostrożności i przy włożonym magazynku przeładował pistolet z zamiarem oddania strzału kontrolnego. Ale to nie jest prawda. Okazuje się. 7 1 . Problematyka bezpiecznego posługiwania się bronią palną jest na pewno jednym z najważniejszych zagadnień podczas szkolenia i użytkowania broni palnej.Rozdział I. a ponadto sam nie doskonali swoich umiejętności strzeleckich w obsługiwaniu broni palnej i posługiwaniu się nią. Zachowania bezpieczne to nie tylko sposoby unikania wypadku1. niespodziewane. BEZPIECZEŃSTWO Rozdział I BEZPIECZEŃSTWO W trakcie strzelania doszło do zacięcia broni palnej. często zagrażających zdrowiu i życiu ludzkiemu? Gdzie tkwią przyczyny? Jakie popełniono błędy? Mówi się. stwierdził wybitą szybę w pojeździe i brak torby turystycznej. Chodzi bowiem o przeciwdziałanie niebezpiecznym zdarzeniom. ale również stosowanie zabezpieczeń i procedur minimalizujących związane z tym zagrożenia. Zdając broń palną krótką. Niebezpieczne sytuacje powstające podczas użytkowania broni palnej mogą mieć różne konsekwencje: od bulwersującego incydentu aż po ludzką trageWypadek – zdarzenie nagłe. Doszło do niekontrolowanego strzału. że nie może oddać strzału. po czym się oddalił. jaki został mu przyznany i przydzielony. Czy musiało dojść do tak niebezpiecznych sytuacji. że to użytkujący daną jednostkę broni palnej stanowi niebezpieczeństwo i zagrożenie dla otoczenia. Broń palna sama w sobie nie jest niebezpieczna. Gdy wrócił. jeżeli jest niedouczony i nie przeszkolony. Zranienia doznała osoba obecna w tym samym pomieszczeniu. Policjant obrócił się z przeładowaną bronią palną i poprzez kilkakrotne naciskanie na język spustowy zaczął pokazywać instruktorowi. połączone z utratą zdrowia lub skutkiem śmiertelnym. Nagle padł niekontrolowany strzał w kierunku instruktora. w której oprócz jednostki broni palnej znajdowały się dwa magazynki i amunicja.

a w rezultacie do kalectwa. c) lekceważenie złego stanu technicznego broni palnej. oparzenie wylotowymi gazami prochowymi czy okaleczenie dłoni w związku z oddziaływaniem ruchomych części broni palnej. BEZPIECZEŃSTWO dię. że jednoznaczne przepisy bezpieczeństwa nie podlegają żadnej dyskusji. przestrzegać ich i stosować je w praktyce. W szkoleniu i w pracy na bezpieczeństwo należy zwracać największą uwagę. Użytkownik broni palnej musi przede wszystkim postępować tak. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną Zasady bezpieczeństwa należy znać. może wyrządzić krzywdę partnerowi z patrolu. Bezpieczeństwo jest bezsprzecznie sprawą najważniejszą. Jeśli ktoś nie potrafi tego zrozumieć. Oczywiście najniebezpieczniejsze wypadki z bronią palną to rażenia pociskiem. wynikających z tego wniosków to minimalizacja ryzyka w przyszłości. z pozoru niezbyt istotnego. e) rutynę. można stwierdzić. elementu – może spowodować reakcję łańcuchową. aby nie stanowić zagrożenia dla siebie oraz otoczenia. f) działanie pod wpływem leków. co może mieć katastrofalne następstwa. Praktycznie jedynym sposobem zapobiegania wypadkom jest opanowanie pewnych procedur i ich bezwzględne oraz odruchowe stosowanie. Dostrzeganie takich zdarzeń i wyciąganie w praktyce odpowiednich. Natomiast nieprzestrzeganie choćby jednego. Jest oczywiste. że o bezpieczeństwie w posługiwaniu się bronią palną decyduje przede wszystkim jeden zasadniczy czynnik: sprawność w posługiwaniu się i obycie z nią w różnych sytuacjach.Rozdział I. Podsumowując. ponieważ chwila nieuwagi może doprowadzić do straty zdrowia lub życia ludzkiego. a nawet śmierci. Często skutki są nieodwracalne. Nie 8 . już bardziej istotnych zasad. to znaczy. znajomemu lub osobie postronnej. 1. Jako przyczyny wypadków można wymienić: a) nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa. osobie najbliższej. d) nieumiejętną obsługę broni palnej. Postrzał może doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia ciała. dlatego tutaj nie ma miejsca na błędy. bezmyślność i brawurę. Niewiele trzeba. b) nieznajomość budowy i zasad działania broni palnej. że każdy jego kontakt z bronią palną powoduje wzrost zagrożenia. alkoholu lub innych środków odurzających. by podczas strzelania nastąpiło uszkodzenie wzroku. polegającą na rezygnacji z kolejnych.

próbując dobyć broni szybciej niż słynni rewolwerowcy Billy The Kid czy Doc Holliday. bez ładunku. że broń palna jest rozładowana. Układaj palec na języku spustowym tylko wtedy. że sprawdzisz. BEZPIECZEŃSTWO wszystkie zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią palną da się wymienić i opisać. To zbyt ważna kwestia. Innymi słowy. Ich bohaterowie strzelają ślepą amunicją i nigdy nie odstrzelą sobie palców u nóg. Jej niewielkie wymiary powodują. by twierdzący czuł się urażony tym. W domu poinstruuj rodzinę i odkładaj broń palną w odpowiednie miejsce ograniczające do niej dostęp. 3 ) Nigdy nie kładź palca na języku spustowym. pozwoli nam to podjąć trafną decyzję co do naszego zachowania. który wprowadzi nabój do komory nabojowej. W razie potrzeby przekazania broni palnej sprawdź. 4 ) Zawsze noś broń palną zabezpieczoną (nawet jeśli jesteś pewny. Jeżeli chcesz potrenować ładowanie. 7 ) Nigdy nie pozostawiaj broni palnej bez nadzoru. gdzie mogłoby to zagrażać życiu i zdrowiu. Trzeba przy tym zawsze założyć najgorszy przebieg ewentualnych wydarzeń. czy jest rozładowana. należy przestrzegać następujących zasad: 1 ) Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. w który chcieliśmy trafić. że pocisk pada daleko od punktu. Nieważne. Jeżeli chcesz się pobawić. nie ryzykuj. czy w komorze nabojowej nie pozostał nabój. 2 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce i tam oddawaj strzał kontrolny. kup sobie zabawkę. Zawsze może znaleźć się nieodpowiedzialny człowiek. sprawną i gotową do strzału. że nie jest załadowana). jak jest naprawdę. jeżeli nie chcesz strzelać. Broń palną załadowaną niezwłocznie rozładuj po ustaniu przyczyny jej załadowania z zachowaniem środków bezpieczeństwa. Nigdy i nikomu nie wierz na słowo. ponadto nawet niewielkie odchylenie powoduje. bez wprowadzonego naboju do komory nabojowej. zwłaszcza w strzelaniu z broni palnej krótkiej. Broń palna nią nie jest. Dzieci są bardzo zdolne. 9 ) Nigdy nie przechowuj załadowanej broni palnej. czy jest załadowana. 6 ) Trenuj na sucho tylko w bezpiecznym miejscu i z rozładowaną bronią palną. że trudno precyzyjnie określić kierunek lufy. kontakt z jakąkolwiek bronią palną zawsze zaczynaj od sprawdzenia. 5 ) Nigdy nie baw się bronią palną. w którym nikomu nie zagrażasz i tylko przy użyciu specjalnej amunicji szkolno-treningowej. czy magazynek jest odłączony. 8 ) Nigdy nie przekazuj załadowanej broni palnej. nigdy nie kieruj broni palnej tam. W wątpliwych sytuacjach wyobraźmy sobie zagrożenie. To bardzo ważne. Nie wierz westernom. Posługując się bronią. rób to w miejscu. rozładowanie i składanie się do strzału. gdy chcesz świadomie oddać strzał do rozpoznanego celu. Ale czasami 9 . Nie zgaduj. i pozostaw zamek w tylnym położeniu. czy nie. gdzie nie chcesz strzelić. nie wolno ich nie doceniać. jeżeli sytuacja tego nie wymaga.Rozdział I.

Wytłumacz domownikom. aby broń palna była zabezpieczona nie tylko przed złodziejem. Dłoń wspomagająca niech faktycznie wspomaga dłoń strzelającą i obsługuje broń palną. ale to nigdy. Pamiętaj. 1 3 ) Nigdy. jest rozładowana. Po co bez potrzeby narażać je na uszkodzenie? Jeżeli jednak będziesz musiał strzelać w samoobronie bez ochraniaczy słuchu. Bez amunicji nie ma strzelania.Rozdział I. Bądź przezorny i nie prowokuj sytuacji. 10 . czy broń palna. Uszu ani oczu nie wygrałeś na loterii. niezgodnych z typem używanej broni palnej. skorodowanych. że trzeba. z tobą włącznie. Prawidłowe nawyki i doskonalone umiejętności minimalizują możliwość popełnienia błędu. Zanieczyszczenia w przewodzie lufy mogą prowadzić do jej rozdęcia. 1 4 ) Nigdy nie powstrzymuj się przed upominaniem osób nie przestrzegających zasad bezpieczeństwa w obchodzeniu się z bronią palną. bo konsekwencje jej nieodpowiedzialności mogą ponieść wszyscy znajdujący się dookoła. 1 5 ) Zawsze trzymaj broń palną w dłoni wiodącej. sprawdzić. Ludzie są tylko ludźmi. ale również przed dziećmi i niepowołanymi osobami. BEZPIECZEŃSTWO zapominają o tym. 1 0 ) Zawsze utrzymuj broń palną w czystości i dobrym stanie technicznym. to tym bardziej nie wolno strzelać. Jeżeli widzisz. w których mógłbyś utracić broń palną lub w których ktoś mógłby ją tobie odebrać. 1 1 ) Zawsze uważaj. 1 6 ) Stale doskonal swoje umiejętności strzeleckie. Jeżeli po jakimś leku nie wolno prowadzić pojazdów (o czym powinien uprzedzać lekarz zapisujący lek i ostrzegać napis na opakowaniu). tak jak je uczyłeś. że znajdująca się obok ciebie osoba nie przestrzega zasad bezpieczeństwa. Broń palna systematycznie czyszczona i w dobrym stanie technicznym nie powinna zawieść w sytuacji jej użycia. 1 7 ) Zawsze przenoś i przewoź broń palną w bezpieczny sposób. jeśli nie ma takiej potrzeby. Jeżeli wypiłeś choć jedno piwo – zapomnij o strzelaniu. 1 2 ) Zawsze noś na strzelnicy ochraniacze słuchu i wzroku. Wypadki chodzą po ludziach. czym ładujesz broń palną. To samo odnosi się do narkotyków i leków o silnym działaniu na układ nerwowy. a zwiększają skuteczność w przypadku użycia broni palnej. a nawet rozsadzenia i poranienia odłamkami strzelca i innych osób. nawet podczas twojej obecności w domu. „nie mieszaj prochu z alkoholem”. Nie przekładaj broni palnej z ręki do ręki. Wystrzegaj się używania nabojów pogiętych. Masz je na całe życie. Lepiej niech podzwoni w uszach od strzału niż od uderzenia gazrurką. którą biorą do ręki. brudnych. są omylni i niedoskonali. Zawsze bardzo starannie sprawdzaj amunicję przeznaczoną do strzelania. jak groźnym narzędziem jest broń palna w rękach osoby nie przeszkolonej. to nie jest to tylko jej sprawa. tak aby jej nie zgubić lub nie dać jej sobie odebrać. Ale nie wolno strzelać byle czym. trudno. z zadziorami.

Tylko na takich obiektach możesz bezpiecznie i zgodnie z prawem realizować szkolenie strzeleckie. Strzał kontrolny oddaj w miejsce bezpieczne. 11 . z którego masz zamiar korzystać. 5 ) Osoby przebywające na strzelnicy obowiązane są ściśle przestrzegać poleceń prowadzącego strzelanie i bezwzględnie je wykonywać. Nigdy nie wiadomo. kiedy zaistnieje sytaucja do wykorzystania posiadanych umiejętności w tym zakresie. 2 1 ) Zawsze korzystaj z obiektów strzeleckich posiadających aktualny atest. 1 9 ) Zawsze zapoznaj się i postępuj zgodnie z instrukcją opisu i użytkowania danej broni palnej. podlega grzywnie.k. która zgodnie z prawem pozostaje w jego dyspozycji. z której chcesz strzelać. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia niezwłocznie oddaj ją do naprawy w profesjonalnym warsztacie rusznikarskim. 263 § 4 k. zwłaszcza w zakresie ran postrzałowych. Nie zapomnij o rozładowaniu magazynków i nie podłączaj ich do broni. 4 ) Bezpośrednio po przybyciu na strzelnicę zgłoś ten fakt instruktorowi. 2. 2 ) Zapoznaj się z regulaminem obiektu strzeleckiego. celowanie i strzelanie na sucho dozwolone jest tylko w miejscu do tego wyznaczonym. Kto nieumyślnie powoduje utratę broni palnej lub amunicji. z broni palnej rozładowanej z odłączonym magazynkiem. karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Nieprzestrzeganie tej zasady może doprowadzić do wypadku. 3 ) Podczas pobytu na strzelnicy przestrzegaj zasad bezpieczeństwa. 7 ) Składanie się do strzału. podejmuje działania zmierzające do przywrócenia stanu wyjściowego i zgłasza ten fakt właściwemu przełożonemu. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich 1 ) Podczas udziału w szkoleniu strzeleckim bądź przepisowo umundurowany i wyposażony.Rozdział I. Następnie rozładuj broń palną – sprawdź gniazdo magazynka oraz komorę nabojową. 1 8 ) Ucz się udzielania pomocy przedmedycznej. BEZPIECZEŃSTWO Art. 6 ) W przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia zasad bezpieczeństwa w czasie strzelania prowadzący przerywa zajęcia. 2 0 ) Nigdy nie dokonuj we własnym zakresie napraw bądź przeróbek broni palnej. Rozładowany magazynek można podłączyć do broni palnej tylko na wyraźną komendę lub gdy jest to niezbędne do wykonania ćwiczenia.

1 0 ) Do obowiązków strzelającego należy: a ) Bezwzględnie przestrzegać zasad bezpieczeństwa. f ) Podczas wykonywania strzelania zespołowego wzajemnie kontrolować swoje ustawienie. c ) Na linii ognia broń palną kierować w stronę kulochwytu. czy broń palna jest rozładowana (gniazdo magazynka i komora nabojowa). określoną przez prowadzącego. i pozostawić zamek w tylnym położeniu. b ) Po załadowaniu broni palnej nie odkładać jej i nie przekazywać. okrzyk: Zacięcie!). 9 ) Dla zachowania bezpieczeństwa podczas strzelania należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad: a ) Strzelać tylko z broni palnej sprawnej technicznie. W razie potrzeby odłożenia lub przekazania broni palnej należy sprawdzić. i ) Zgłosić zacięcie broni palnej (np. 12 . e ) Stale kontrolować położenie broni palnej w trakcie wykonywania strzelania. broń palną długą w pozycji Na pas. na komendę określoną przez prowadzącego. h ) Wykonywać wszystkie czynności związane ze strzelaniem na wyraźne polecenie prowadzącego. c ) Pokwitować odbiór amunicji. h ) Wykonywać strzelanie tylko z amunicji przydzielonej przez prowadzącego lub osoby przez niego wyznaczone. nawet gdy nie jest załadowana. g ) Dobywać broń palną wyłącznie na stanowisku strzeleckim lub treningowym. d ) Układać palec na języku spustowym wyłącznie w chwili oddawania świadomego strzału. f ) Strzelać tylko do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. d ) Kierować broń palną jedynie w stronę kulochwytu. e ) Rozpocząć strzelanie tylko w strefie strzelań na wyraźną komendę. g ) Przestrzegać przebiegu i warunków strzelania. wymierzonego do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. Stan techniczny broni palnej powinien wykluczyć możliwość spowodowania nieszczęśliwego wypadku. BEZPIECZEŃSTWO 8 ) Z wyjątkiem linii ognia i miejsca przeznaczonego do treningu bezstrzałowego przebywający w obiektach strzelnicy noszą broń palną rozładowaną z odłączonym magazynkiem – broń palną krótką w kaburze. zgodnie z zasadami bezpieczeństwa zawsze z lufą skierowaną do kulochwytu (celu) i palcem zdjętym z języka spustowego (chyba że warunki strzelania stanowią inaczej). Samodzielnie usunąć zacięcie broni palnej w sposób szczególnie ostrożny.Rozdział I. b ) Wykonywać polecenia i komendy prowadzącego strzelanie.

W postawie bezpiecznej oczekiwać na komendę prowadzącego. podnieść wolną rękę na wysokość głowy – sygnalizować zacięcie. Jeżeli bezpośrednio po zakończeniu strzelania w broni palnej pozostały naboje – odłączyć magazynek.Rozdział I. Prowadzący powinien widzieć komorę nabojową broni palnej oraz donośniki magazynków. 13 . f ) Powstania innego niebezpieczeństwa. podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. W postawie bezpiecznej czekać na podejście prowadzącego strzelanie. zabezpieczyć broń palną i przyjąć postawę bezpieczną. b ) Amunicją: .: Kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję. który stwierdził niebezpieczeństwo. o ) Po wykonaniu strzelania bezwzględnie rozliczyć się z pobranej amunicji. 1 1 ) Strzelanie przerywa się na komendę prowadzącego: Przerwij ogień! Strzelający samodzielnie. 263 § 2 k.niesprawną. natychmiast przerywa w sytuacjach: a ) Otrzymania meldunku z posterunku obserwacyjnego o naruszeniu zasad bezpieczeństwa. Nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. Czekać na komendę prowadzącego zezwalającą na podejście do tarcz. oddać strzał kontrolny oraz okazać broń palną do przejrzenia. b ) Pojawienia się przed strzelającymi ludzi lub zwierząt. n ) Po zakończeniu strzelania i przejrzeniu broni palnej oddać strzał kontrolny w kierunku kulochwytu i schować broń palną do kabury. Art. e ) Kontuzji strzelającego. BEZPIECZEŃSTWO j ) W przypadku niemożności samodzielnego usunięcia zacięcia zgodnie z przyjętymi zasadami. l ) Bezpośrednio po zakończeniu strzelania sprawdzić wzrokowo broń palną i nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. 1 2 ) W sytuacji zagrożenia komendę: Przerwij ogień! podaje uczestnik strzelania. k ) Na komendę: Przerwij ogień! natychmiast przerwać strzelanie. trzymać broń palną skierowaną w stronę celu (kulochwytu). 1 3 ) Zabrania się strzelań: a ) Z broni technicznie niesprawnej. d ) Rykoszetowania pocisków. c ) Padania pocisków poza obrębem kulochwytu głównego i wałów bocznych.k. usunąć nabój z komory nabojowej przez energiczne przeładowanie i sprawdzić komorę nabojową. m ) Na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! – odłączyć od broni palnej magazynek i okazać ją do przejrzenia z zamkiem w tylnym położeniu oraz magazynki donośnikami do góry. zdjąć palec z języka spustowego i ułożyć go wzdłuż zamka.

Na sprawdzanie broni palnej nigdy nie powinno się żałować czasu. Sprawdzaj stan załadowania broni palnej zawsze. 5 ) przekazując komuś broń palną albo przejmując ją od kogoś. będącego źródłem najpoważniejszych wypadków z bronią palną. b ) Układania palca na języku spustowym wcześniej niż jest to potrzebne do oddania strzału. gdy rozpoczynasz z nią kontakt i zamierzasz wykonać z nią jakiekolwiek czynności. barwiącej i szkolno-treningowej odbywa się pod nadzorem uprawnionego instruktora. barwiącą i szkolno-treningową. a zwłaszcza: 1 ) na początku i na końcu służby. b ) Treningów strzeleckich z wykorzystaniem amunicji ćwiczebnej. 2 ) na początku i na końcu treningu bezstrzałowego. BEZPIECZEŃSTWO .Rozdział I. 1 5 ) Zabrania się posiadania amunicji bojowej podczas: a ) Treningu bezstrzałowego. Należy dokonywać tego starannie według poniżej przedstawionej procedury. 4 ) rozpoczynając i kończąc strzelanie. barwiącej i szkolno-treningowej. . jest rozładowanie broni palnej. sprawną i gotową do strzału. 6 ) przed przystąpieniem do rozłożenia broni palnej. 1 6 ) Stosując do treningu strzeleckiego amunicję ćwiczebną. d ) Do zwierząt. c ) Oddawania strzałów po komendzie: Przerwij ogień! d ) Oddawania większej ilości strzałów do poszczególnych celów niż jest to określone warunkami strzelania. 1 4 ) Na strzelnicach zabrania się: a ) Kierowania broni palnej w stronę ludzi. c ) Do obiektów i urządzeń nie będących celem. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. należy ją traktować jak amunicję bojową.której użycie jest zabronione. 3. Rozładowanie broni palnej Jedną z najważniejszych czynności zabezpieczających przed oddaniem niekontrolowanego strzału.niezgodną z typem używanej broni. 3 ) przystępując do nowego ćwiczenia na treningu. 14 . e ) Opuszczania stanowiska strzeleckiego lub treningowego bez zgody prowadzącego strzelanie lub trening bezstrzałowy. 1 7 ) Trening złożonych elementów szkoleniowych z zastosowaniem amunicji ćwiczebnej.

8 ) gdy brak ci pewności. 2 ) Czekaj. czy jest rozładowany. Czekaj na potwierdzenie przejrzenia broni palnej przez prowadzącego. czy jest rozładowana. aż zostanie w tylnym skrajnym położeniu. 1 0 ) Sprawdź drugi magazynek. 5 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. 4 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. 1 0 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy.1. aż prowadzący ustawi grupę w wyznaczonym miejscu. czy jest rozładowany. 7 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 1 1 ) Podłącz rozładowany magazynek do broni palnej. 3. czy ktoś inny nie manipulował przy twojej broni palnej. 9 ) Sprawdź drugi magazynek. 1 3 ) Odłącz magazynek od broni palnej.2. gdy choć na chwilę tracisz kontakt z bronią palną. 1 5 ) Okaż broń palną do przejrzenia w taki sposób. 3. 3 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. 15 . 2 ) Wyjmij broń palną z kabury. 1 2 ) Odciągnij zamek. Indywidualne rozładowanie broni palnej 1 ) Stań w miejscu wyznaczonym twarzą w kierunku bezpiecznym. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia 1 ) Przestrzegaj i wykonuj polecenia prowadzącego. W razie potrzeby rozładuj magazynki.Rozdział I. czy jest rozładowany. 3 ) Czekaj na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! 4 ) Wyjmij broń palną z kabury. 6 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. aby było widać komorę nabojową i donośniki magazynków. 9 ) w praktyce zawsze. 8 ) Sprawdź komorę nabojową. 5 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. twarzą w bezpiecznym kierunku. rozładuj magazynki i nie podłączaj do broni palnej. czy jest rozładowany. 8 ) Schowaj broń palną do kabury. 6 ) Sprawdź komorę nabojową. 7 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. 1 4 ) Wyjmij drugi magazynek z ładownicy i ponownie sprawdź. BEZPIECZEŃSTWO 7 ) przed przystąpieniem do czyszczenia broni palnej. czy jest rozładowany. 9 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. czy jest rozładowana.

W każdej innej sytuacji zdejmujemy palec z języka spustowego. 2 ) Po zakończeniu strzelania. 1 7 ) Ukrycia się za osłoną. 16 . BEZPIECZEŃSTWO 1 6 ) Schowaj magazynki do ładownicy. 2 4 ) Przekazywania broni palnej. 9 ) Przeładowania broni palnej. 1 8 ) Schowaj broń palną do kabury.: 1 ) Przed rozpoczęciem strzelania. 1 0 ) Składania się do strzału. 2 0 ) W przypadku broni palnej posiadającej dźwignię zatrzymującą i zwalniającą zamek z tylnego skrajnego położenia nie stosuje się pkt 11) i 13) 4.in. 2 1 ) Okazywania broni palnej do przejrzenia. 7 ) Przyjmowania postawy strzeleckiej. 1 9 ) Ubezpieczania partnera z patrolu. 1 5 ) Wymiany magazynka. 2 2 ) Chowania broni palnej do kabury. 1 9 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. nie podłączaj magazynków do broni palnej. 3 ) W postawach bezpiecznych. 8 ) Dobywania broni palnej z kabury. 2 5 ) Odkładania broni palnej. 4 ) Na komendę: Przerwij ogień! 5 ) Gdy cel nie jest rozpoznany. 1 3 ) Usuwania zacięcia broni palnej.Rozdział I. w których należy zdjąć palec z języka spustowego Palec układamy na języku spustowym tylko wtedy. 1 1 ) Przerw pomiędzy strzałami. 1 4 ) Kontroli wzrokowej broni palnej. 1 6 ) Zmiany postawy strzeleckiej. 2 3 ) Rozkładania i składania broni palnej. 1 8 ) Przemieszczania się z bronią palną wyjętą z kabury. gdy broń palna znajduje się w kaburze. 1 2 ) Zgłaszania zacięcia broni palnej. 2 0 ) Wykonywania czynności służbowych. Powinno to nastąpić m. 1 7 ) Zwolnij zamek i oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. Sytuacje. kiedy świadomie chcemy oddać strzał do rozpoznanego celu. A także podczas: 6 ) Trzymania dłoni na chwycie broni palnej.

b) Przestrzegać zasad przechowywania broni palnej.Rozdział I. 2 7 ) Zdawania broni palnej. 3 ) Przepisy pkt 1) i 2) nie dotyczą policjantów pododdziałów antyterrorystycznych. w sposób zapewniający sprawne i szybkie jej wydobycie oraz bezpieczne przenoszenie. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) Odpowiedz sobie na następujące pytania: W jakim położeniu znajduje się zamek? Czy widać nabój w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o obecności naboju w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o napiętej iglicy? W jakim położeniu znajduje się kurek? W jakim położeniu znajduje się język spustowy? Czy broń palna jest zabezpieczona? Czy magazynek jest podłączony do broni palnej? Mimo udzielenia wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie pytania nie ryzykuj. 6. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. sprawną i gotową do strzału. aby broń palna nie dostała się w ręce osób nieuprawnionych. 4 ) Policjanci są zobowiązani: a) Zachować szczególne środki ostrożności. BEZPIECZEŃSTWO 2 6 ) Pobierania broni palnej. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej Rozpoczynając kontakt z bronią palną. mechanizmów i zespołów broni palnej. 2 ) Policjanci pełniący służbę w ubiorze cywilnym są zobowiązani nosić broń palną krótką w kaburze w miejscu niewidocznym dla otoczenia. czy jest rozładowana (według algorytmu podanego wyżej). 5. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. najpierw wzrokowo oceń sytuację. 17 . którzy mogą nosić broń palną w sposób umożliwiający najsprawniejsze jej wykorzystanie podczas wykonywania obowiązków służbowych. Zwróć uwagę na położenie elementów. Zawsze sprawdź broń palną. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej 1 ) Policjanci są zobowiązani nosić broń palną krótką podczas pełnienia służby.

f) W uzasadnionych przypadkach przełożeni mogą wyrazić zgodę na posiadanie przez podległych policjantów broni palnej krótkiej w okolicznościach wymienionych w pkt c). którzy ukończyli specjalistyczne szkolenie dotyczące obsługi i użycia tego rodzaju broni palnej. o której mowa w pkt 6). wydaje się na czas wykonywania zadań służbowych do użytkowania policjantom. jeżeli jest to uzasadnione ważnymi względami służbowymi. a broń palną załadowaną. nie dotyczy to rewolwerów. Pisemną decyzję o wydaniu policjantom innych rodzajów broni palnej niż przewidują to normy wyposażenia podejmuje kierownik jednostki Policji. a w przypadku stwierdzenia uszkodzenia broni palnej niezwłocznie zawiadomić o tym policjanta ds. uzbrojenia w celu dokonania naprawy broni palnej lub jej wymiany. uwzględniając rodzaj wykonywanych przez poszczególne służby zadań oraz zasady określone odrębnymi przepisami. – udziału w uroczystościach prywatnych.Rozdział I. d) Systematycznie czyścić i konserwować broń palną. Zabrania się policjantowi: a) Udostępniania broni palnej osobom nieupoważnionym. Inne rodzaje broni palnej w czasie pełnienia służby należy przewozić w pojazdach w zamocowanych uchwytach. – spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu. sportowych. Broń palną. b) Dokonywania przeróbek i napraw broni palnej we własnym zakresie. z zachowaniem środków bezpieczeństwa. BEZPIECZEŃSTWO 5) 6) 7) 8) 9) c) Nosić broń palną zabezpieczoną bez wprowadzania naboju do komory nabojowej. c) Posiadania przy sobie broni palnej podczas: – prywatnego udziału w imprezach rozrywkowych. z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej – jeżeli sytuacja tego wymaga. pobytu w szpitalu lub sanatorium oraz w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego. d) Posiadania przy sobie broni palnej podczas prywatnych wyjazdów zagranicznych. broń palną można przewozić w przystosowanych skrzyniach metalowych lub drewnianych obitych blachą. W czasie przemieszczania oddziałów Policji w miejsce działań. jeżeli nie zachodzi potrzeba posiadania przez policjanta broni palnej przy sobie. e) Posiadania przy sobie broni palnej w innych okolicznościach niż wymienionych w pkt c) mogących doprowadzić do jej utraty. 18 . Broń palną należy niezwłocznie rozładować po ustaniu przyczyny jej załadowania. kulturalnych lub innych. – urlopu.

pojemnikach – włożona w sposób uniemożliwiający uderzenie w spłonkę naboju. szkół i ośrodków szkolenia Policji spełniających warunki określone w odrębnych przepisach. Należy wówczas okresowo rozładowywać magazynek w celu zwolnienia napiętej sprężyny donośnika naboju magazynka. zabezpieczona. Przechowywanie broni palnej 1 ) Jeżeli policjant nie ma możliwości przechowywania broni palnej krótkiej w miejscu zamieszkania lub nie może jej tam przechowywać z innych względów. czysta i zakonserwowana. 2 ) Przełożeni są zobowiązani do zapewnienia policjantom warunków bezpiecznego przechowywania broni palnej krótkiej w jednostce Policji. 5 ) Amunicja do broni palnej powinna znajdować się w pudełkach. Pistolety P-64 i P-83 należy przechowywać odbezpieczone. BEZPIECZEŃSTWO 7. 4 ) Broń palna na czas przechowywania powinna być wyjęta z kabury i rozładowana. kompletna. technicznie sprawna. e) W pomieszczeniach określonych w pkt a). W celu skrócenia czasu wydawania broni amunicja może znajdować się w woreczkach (pojemnikach) plombowanych przez użytkownika broni lub w przezroczystych torebkach. f) Szafa metalowa z bronią palną powinna być każdorazowo zamykana i plombowana przez policjanta odpowiedzialnego za przechowywanie broni palnej. ze zwolnionym kurkiem (w broni bezkurkowej – ze zwolnioną sprężyną iglicy) i odłączonym magazynkiem. to po pisemnym powiadomieniu przełożonego jest zobowiązany tę broń przechowywać w jednostce Policji. c) W pomieszczeniu służbowym policjanta w użytkowanej przez niego indywidualnie szafie metalowej. b) W wyznaczonym pomieszczeniu użytkowanym przez komórkę organizacyjną i przystosowanym do przechowywania broni palnej.Rozdział I. jeżeli względy służbowe wskazują na potrzebę szybkiego pobrania broni palnej gotowej do użycia lub z powodu dużej częstotliwości pobierania broni palnej przez użytkownika. 6 ) Zabrania się przechowywania amunicji w magazynkach nabojowych do broni palnej. d) W magazynach uzbrojenia oddziałów prewencji. 19 . 7 ) Od zakazu określonego w pkt 6) można odstąpić. 3 ) Broń palną w jednostce Policji chronionej całodobowo przechowuje się w zależności od posiadanych warunków lokalowych: a) W pomieszczeniach zajmowanych przez dyżurnego jednostki Policji. woreczkach. b) i d) broń palną przechowuje się w szafie metalowej specjalnie przeznaczonej do przechowywania broni.

2 ) Dyżurny jednostki Policji niezwłocznie podejmuje niezbędne czynności zmierzające do odnalezienia broni palnej lub amunicji oraz powiadamia oficera dyżurnego właściwej komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o fakcie utracenia broni palnej lub amunicji. numer i rok produkcji oraz ilość utraconej amunicji. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej 1 ) O utraceniu broni palnej lub amunicji policjanci są zobowiązani niezwłocznie powiadomić dyżurnego najbliższej jednostki Policji.Rozdział I. 3 ) Oficer dyżurny komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o utraceniu broni palnej powiadamia oficera dyżurnego Komendy Głównej Policji. 5 ) Kierownicy jednostek Policji. a kopię telegramu przekazuje naczelnikom wydziałów kryminalnego i zaopatrzenia. jej serię. c) komendantowi wojewódzkiemu (stołecznemu) Policji – w pozostałych jednostkach Policji. Przełożony niezwłocznie przedstawia raport: a) kierownikowi komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji – w komórkach organizacyjnych Komendy Głównej Policji. o którym mowa w pkt 1). oraz bezpośredniego przełożonego. komendant wojewódzki (stołeczny) Policji. 20 . rodzaj broni palnej. 2 ) Z pisemnym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wywóz broni palnej za granicę występują w przypadku wyjazdu służbowego: kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji. b) komendantowi – w szkołach policyjnych. komendant szkoły policyjnej. BEZPIECZEŃSTWO 8. 4 ) Niezależnie od powiadomienia. policjant składa bezpośredniemu przełożonemu pisemny raport zawierający szczegółowe dane dotyczące utracenia broni palnej lub amunicji. w rejonie której nastąpiło utracenie broni palnej. o których mowa w pkt 4). podając dane określone w pkt 1). Wywóz broni palnej za granicę 1 ) Policjant może wywieźć za granicę broń palną i amunicję do niej po uzyskaniu pozwolenia Komendanta Głównego Policji. powiadamiają o utraceniu broni palnej lub amunicji dyrektorów odpowiednich Biur Komendy Głównej Policji. podając okoliczności utracenia. 9.

„Magazyn o Broni. nr 3.. Poznań 2003. Nr 88. nr 4. Broń. McClurg E.Rozdział I.. Tulski P. Broń. Broń. Kasprzak S. 21 . Tulski P. „Magazyn Strzelecki.U. Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną. Warszawa 1998. BEZPIECZEŃSTWO Opracowano na podstawie: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. amunicja” 2003. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. 553 z późn. Everett. poz.. zm.. Buniak J. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. nr 3. Zarządzenie nr 6/00 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. Kodeks karny (Dz. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. Żyła S.. amunicja” 2004. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy.E.).. Strzelanie sportowe z pistoletu. amunicja” 2004. „Magazyn Strzelecki. Bhp w pracy z bronią palną. Bezpieczne posługiwanie się bronią. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. nr 2. „Magazyn Strzelecki. Hartink A.. nr 1. amunicja” 2004. Broń. „Magazyn Strzelecki. Z bronią za pan brat. Strzał” 2003.

c) końcową. prędkość i energia. Balistyka wewnętrzna – zajmuje się ruchem pocisku w przewodzie lufy. z jaką powinien być wystrzelony pocisk określonego kalibru. Balistyka zewnętrzna – zajmuje się badaniem ruchu pocisku w powietrzu od momentu wylotu z przewodu lufy do momentu spotkania się z celem. b) zewnętrzną. Batalistyka dzieli się na: a) wewnętrzną. W czasie przemieszczania się pocisku w przewodzie lufy nadawane są mu kierunek lotu. ciężaru i kształtu. Głównym zadaniem balistyki zewnętrznej jest określenie warunków stabilizacji obrotowej i momentów aerodynamicznych oraz parametrów toru pocisku i prędkości początkowej. zaistniałym pod wpływem działania ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. Wyniki tych badań stanowią podstawę do konstruowania lufy i innych istotnych elementów broni palnej w celu uzyskania żądanej prędkości wylotowej pocisku o danej masie i kalibrze bez przekroczenia dopuszczalnej granicy wytrzymałości.Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rozdział II ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. prędkością i drogą pocisku w przewodzie lufy. c) konserwacji broni palnej. Balistyka ma znaczenie w uzasadnieniu opracowania: a) budowy broni palnej. 22 . Do najważniejszych zadań balistyki wewnętrznej należy określenie zależności między ciśnieniem. Balistyka pocisku balistyka – jest to nauka zajmująca się ruchem pocisku od momentu wprawienia go w ruch do momentu zatrzymania się lub rozerwania w powietrzu. e) zdolności przebijania osłon. b) zasad strzelania z broni palnej. oraz zjawiskami mu towarzyszącymi. Ponadto gwint lufy nadaje pociskowi prędkość obrotową. niezbędną do stabilizacji jego położenia na torze lotu. aby osiągnął określoną odległość i trafił w cel. Osiągnięcia balistyki znajdują zastosowanie w praktyce strzeleckiej. d) zdolności rażenia celu.

po którym ranny traci możliwość dalszego prowadzenia walki. jak: a) przebijalność pocisku. W wypadku działań policyjnych.Rozdział II. d) procesy odkształceń materiału celu. a jednocześnie nie zagrażała jego życiu. Przeprowadzone badania wykazały. rana zaś może okazać się lekką. że najważniejszy wpływ na moc obalającą broni palnej mają: a) prędkość pocisku w chwili uderzenia w cel. Na przykład człowiek trafiony śmiertelnie małym odłamkiem w serce może jeszcze poruszać się i strzelać przez kilka minut. c) procesy odkształceń pocisku. b) zdolność takiego rażenia. Obszary ludzkiego ciała szczególnie wrażliwe na zranienia ciężkie i śmiertelne stanowią około 40 procent łącznej powierzchni celu. b) zagłębienie się pocisku w przeszkodę. ruchem pocisku w celu aż do momentu zatrzymania pocisku. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Balistyka końcowa – zajmuje się badaniem zjawisk występujących podczas spotkania pocisku z celem. który rodzaj rażenia bardziej zagraża życiu. po którym ranny traci natychmiast możliwość stawiania wszelkiego oporu. Obejmuje takie zagadnienia. Zagadnienie rażenia obalającego wiąże się przede wszystkim z pociskami wystrzelonymi z broni krótkiej. Celem użycia broni palnej przez policjanta jest obezwładnienie osoby – pozbawienie zdolności do stawiania oporu. jakim jest człowiek. jest wymagane rażenie nokautujące. która skutecznie pozbawiałaby przeciwnika zdolności oporu. nazywane obalającym. w których większość interwencji z użyciem broni palnej występuje w bezpośredniej odległości od przeciwnika. Moc obalająca pocisku jest osiągana w drodze zwiększenia prędkości pocisku przy jego małym kalibrze albo zmniejszenia prędkości przy wzroście kalibru i masy pocisku. e) ruch pocisku w celu. rzędu kilku lub kilkunastu minut. natomiast człowiek rażony pociskiem o dużej prędkości i energii uderzenia zwykle bywa rzucony na ziemię i natychmiast traci zdolność oporu. ale po upływie pewnego czasu. d) kształt pocisku. a często i przytomność. że posiada moc obalającą. W razie trafienia z dużą prędkością w cel zawierający w swej 23 . b) energia pocisku w chwili uderzenia w cel. O broni palnej mającej zdolność takiego rażenia mówi się. c) masa pocisku. Zdolność rażenia rozumiana jest jako: a) zdolność zadania takiego uszkodzenia. Nie można jednoznacznie stwierdzić. Nie można zbudować broni palnej. Jednym z wymogów balistycznych broni palnej jest zdolność rażenia celów żywych i zdolność przebijania osłon.

Przez zmniejszenie prędkości pocisku oraz zwiększenie jego kalibru i masy jest osiągany podobny skutek. Zdolność przebijania pocisku warunkuje rażenie celów znajdujących się za osłonami. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU budowie ciecz (cele żywe. Jeżeli prędkość pocisku w chwili uderzenia przekracza 600 m/s. Zwykle pociski strzeleckie napotykając różne przeszkody terenowe z drewna lub piasku. W zależności od grubości i jakości ubioru człowieka oraz miejsca trafienia energia niezbędna do skutecznego rażenia człowieka wynosi od 50 do 100 J.Rozdział II. 2. Po wylocie z przewodu lufy pocisk porusza się siłą inercji. dużym kalibrze i płaskim lub tępołukowym wierzchołku przekazuje w całości posiadaną energię kinetyczną organizmowi celu żywego. Charakterystyka zjawiska strzału strzał – jest to wyrzucenie pocisku z przewodu lufy spowodowane działaniem ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. Do określenia kryterium wystarczającej zdolności rażenia celu żywego jest stosowana reguła mówiąca. Natomiast pocisk o małej prędkości. a następnie gwałtownie maleje w wyniku odkształcenia się pocisków. który powoduje ogólny wstrząs organizmu żywego i prowadzi do natychmiastowego zahamowania funkcji życiowych. wówczas wierzchołek i dno pocisku są źródłami powstania silnych fal uderzeniowych. Ładunek prochowy spalając się. wobec których nie zamierza się użyć broni palnej. Jeżeli przeszkoda jest cienka lub nieodporna na przebijalność. wytwarza gazy prochowe o bardzo dużym ciśnieniu i wysokiej temperaturze. Pocisk o dużej prędkości i ostrym wierzchołku ma większą zdolność przenikania przez cel na wylot. który przebije sosnową deskę o grubości 1 cala (25. W czasie strzału zachodzi zespół procesów fizykochemicznych. zagłębiają się w nie.) jest osiągany efekt hydrodynamiczny. powodując jego wstrząs ogólny. pocisk przebija ją i razi cel ukryty za przeszkodą. że ten pocisk jest skuteczny. polegających na szybkiej przemianie energii chemicznej prochu w energię cieplną gazów 24 . tworzących bardzo duży kanał. Przebijalność warstwy drewna lub piasku zwiększa się do pewnych granic wraz ze wzrostem prędkości spotkania z pociskiem (do około 650 – 750 m/s). pojemniki lub zbiorniki cieczy itp.4 mm). Po wzroście ciśnienia do odpowiedniej wielkości pociskowi zostaje nadany ruch ze stale wzrastającą prędkością aż do momentu osiągnięcia prędkości maksymalnej. Nie dotyczy to oczywiście celów chronionych kamizelkami kuloodpornymi lub innymi środkami ochrony osobistej. Posiada przy tym duży nadmiar nie wykorzystanej energii i stanowi istotne zagrożenie dla osób postronnych.

wskutek czego iglica grotem iglicznym zbija spłonkę naboju. a jej płomień przez otwory zapłonowe przenika do łuski. Pocisk wskutek silnego ciśnienia rozpoczyna ruch do przodu i wrzynając się w gwint. W momencie osiągnięcia przez dno pocisku wylotu lufy ciśnienie gazów prochowych w lufie spada skokowo. W celu oddania strzału należy wprowadzić nabój do komory nabojowej. wysoką temperaturą gazów prochowych (2 500 – 3 500ºC). a następnie w energię kinetyczną gazów prochowych.6 s). a) b) c) d) Zjawisko strzału dzieli się na następujące okresy (rys. Działanie ciśnienia gazów prochowych na dno łuski powoduje wciśnięcie jego dna w czółko zamka. zaryglować przewód lufy zamkiem i nacisnąć na język spustowy. pocisku i broni palnej. pierwszy.Rozdział II. jednocześnie wydzielając dużą ilość sprężonych. W czasie spalania się ładunku prochowego ilość gazów wzrasta.001 – 0. a) b) c) d) Zjawisko strzału charakteryzuje się: bardzo dużym ciśnieniem gazów (2 000 – 3 000 atm). którym jest dno pocisku. Pod wpływem tego uderzenia (impulsu zewnętrznego) spłonka wybucha. Gazy prochowe rozprzestrzeniają się na wszystkie strony z jednakową siłą i chcąc znaleźć ujście. Naciśnięcie na język spustowy uruchamia mechanizm uderzeniowo-spustowy. krótkim okresem zjawiska (0. zapalając ziarna prochu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU prochowych. szybko zmieniającą się objętością palącego się ładunku prochowego. Pod wpływem działania ciśnienia na ścianki łuski następuje ścisłe przyleganie ich do ścianek komory nabojowej. silnie nagrzanych gazów prochowych. wywierają ciśnienie również na ścianki i dno łuski oraz na pocisk. Gazy prochowe rozprzestrzeniają się w stronę miejsca najmniejszego oporu. a tym samym zwiększa się ciśnienie. Ładunek prochowy zapala się. 25 . wprawiony zostaje w ruch wirowy oraz wyrzucony z przewodu lufy w kierunku przedłużenia osi przewodu lufy. drugi. 1): wstępny. zapobiegające przedostawaniu się gazów do tyłu. trzeci. Uchodzące za pociskiem gazy prochowe mają prędkość przekraczającą znacznie prędkość pocisku (ponad 1 000 m/s) i nadają mu w dalszym ciągu przyspieszenie na pewnym odcinku od wylotu lufy.

osiągając maksimum – Pm . Pocisk pod działaniem stale rosnącej ilości gazów prochowych zostaje wprawiony w ruch w przewodzie lufy. Czas jego liczy się od momentu zapalenia się ładunku prochowego do rozpoczęcia ruchu pocisku. a prędkość pocisku cały czas wzrasta do granicy Vk. Większe ciśnienie powoduje znaczne przyspieszenie ruchu pocisku w przewodzie lufy. Okres ten trwa od momentu uzyskania ciśnienia maksymalnego aż do zupełnego spalenia się ładunku prochowego. Ciśnienie w pierwszym okresie szybko wzrasta. Okres pierwszy – palenie się ładunku prochowego w szybko zmieniającej się objętości. Pm – ciśnienie maksymalne. 2 Przestrzeń pozapociskowa – przestrzeń mierzona od dna łuski do dna pocisku. 26 . 1. Patm – ciśnienie gazów równe ciśnieniu atmosferycznemu. Pk i Vk – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w końcowym momencie palenia się prochu. Okresy strzału. Pw i Vw – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. Okres wstępny – palenie się ładunku prochowego wewnątrz łuski.Rozdział II. Ciśnienie gazów w tym okresie osiąga wystarczającą wartość do ruszenia pocisku i wciśnięcia go w gwinty przewodu lufy na całkowitą głębokość. krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy: PO – ciśnienie forsujące. Dlatego też mimo przyrostu ilości gazów ciśnienie zaczyna spadać. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rys. a zatem znaczne zwiększenie przestrzeni pozapociskowej. osiągając w końcowym okresie palenia się ładunku prochowego wielkość Pk. Okres drugi – pocisk porusza się wskutek działania stałej ilości rozprzestrzeniających się gazów. Vm – maksymalna prędkość pocisku. Drugi okres trwa zatem od momentu zakończenia palenia się ładunku prochowego do momentu wylotu pocisku z przewodu lufy. ponieważ w początkowym okresie szybkie narastanie ilości gazów odbywa się w czasie stosunkowo powolnego zwiększania się objętości w przestrzeni pozapociskowej2.

Okres trzeci – gazy wydobywające się z przewodu lufy w dalszym ciągu działają na pocisk. oporu powietrza) oprócz siły poruszającej (bezwładności). jaką przebyłby pocisk w ciągu 1 sekundy po wylocie z przewodu lufy. W tym okresie ciśnienie maleje do wielkości Pw . Po spaleniu się ładunku prochowego pocisk nadal porusza się pod działaniem swobodnie rozprzestrzeniających się gazów. Prędkość początkowa zależy od: a) długości lufy. c) masy ładunku prochowego. Po wylocie pocisku z przewodu lufy gazy wydobywają się na zewnątrz z szybkością większą od prędkości pocisku. Prędkość początkową pocisku mierzy się w metrach na sekundę. później wolniej. im mniejszy jest ciężar pocisku (przy takim samym ciężarze ładunku) lub im większy jest cię27 . Ciśnienie gazów prochowych w przewodzie lufy najpierw gwałtownie wzrasta do wielkości Po . początkowo szybko. Jest to odległość. tym dłużej działają na pocisk gazy prochowe i tym samym większa jest prędkość początkowa. dopóki ciśnienie gazów działających na dno pocisku nie zrówna się z ciśnieniem otaczającej atmosfery. następnie do wielkości Pm . osiągając swoją największą wielkość w odległości kilku centymetrów od wylotu lufy. które wskutek swojej sprężystości mają jeszcze duży zapas energii. Im dłuższa lufa (do pewnych granic). przy czym od momentu wylotu pocisku z przewodu lufy zaczyna opadać do wielkości Pw i nadal opada do okresu wtórnego działania gazów do wielkości Patm . wolniejsze rozprzestrzenianie się gazów zwiększa prędkość ruchu pocisku do wielkości Vm. Prędkość pocisku stale wzrasta. Zjawisko to trwa dopóty. Duże ciśnienie gazów powoduje ich dalsze rozprzestrzenianie się i zwiększenie prędkości ruchu pocisku. Prędkość początkowa pocisku prędkość początkowa pocisku – jest to prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. przedłużając w ten sposób na pewnym odcinku od wylotu lufy (do 20 cm) działanie ciśnienia na dno pocisku i zwiększając jeszcze bardziej jego prędkość. gdyby na niego nie działała żadna inna siła (siła ciężkości. prędkość początkowa jest tym większa. Prędkość ruchu pocisku w przewodzie lufy nieustannie wzrasta.Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Po spaleniu się ładunku prochowego ilość gazów nie wzrasta. natomiast prędkość pocisku wzrasta do wielkości Vw. Jeśli lufa jest średniej długości. a następnie stopniowo maleje aż do całkowitego wytracenia. 3. b) masy pocisku. osiągając wielkość Vm.

tym szybciej wzrasta ciśnienie gazów. Kierunek ruchu odrzutu broni palnej jest odwrotny do kierunku ruchu pocisku. Prędkość i energia odrzutu broni palnej jest tyle razy mniejsza od prędkości i energii początkowej pocisku. 4. Im szybciej spala się proch. na prędkość początkową wpływa prędkość palenia się ziaren prochu. Od broni palnej krótkiej wymaga się. Prędkość początkowa jest jedną z ważniejszych właściwości bojowych broni. Przekazanie zbyt dużej energii odrzutu w kierunku od broni palnej do ciała ludzkiego może być przyczyną obrażeń ciała. ale również wylotowa część lufy odchyla się do góry. Na skutek odrzutu broń palna nie tylko wykonuje ruch do tyłu. Poza tym. podrzut broni palnej – jest to obrót broni w płaszczyźnie pionowej podczas strzału.Rozdział II. 2). Wzrost prędkości początkowej pocisku wpływa na zwiększenie: a) donośności. rękę lub ziemię. c) zdolności przebijania osłon. b) zdolności rażenia celu. Zjawisko odrzutu broni palnej wywołuje skutki negatywne i jest głównym czynnikiem ograniczającym moc broni palnej. d) płaskości toru lotu pocisku. Niekorzystne zjawisko odrzutu broni palnej jest wykorzystywane z pożytkiem do napędu automatyki większości broni palnej samopowtarzalnej i automatycznej. Prędkość palenia się ładunku prochowego zwiększa się w miarę wzrostu ciśnienia gazów i temperatury ziaren prochu. a tym samym i prędkość pocisku w przewodzie lufy. Działanie odrzutu broni palnej określa się prędkością i wielkością. z jaką ta broń wykonuje ruch do tyłu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU żar ładunku (przy takim samym ciężarze pocisku). spowodowany asymetrycznością położenia środka ciężkości broni w stosunku do osi przewodu lufy oraz działaniem pary sił: odrzutu i hamowania – wywołujących moment obrotowy broni palnej. zależy także od zmniejszenia wilgotności ziaren oraz ściślejszego napełniania łuski prochem. aby energia odrzutu nie przekraczała 5 J. rys. ile razy pocisk jest lżejszy od broni palnej. czyli jest wprost proporcjonalna do masy pocisku i jego prędkości. zmieniając swoje położenie w momen- 28 . Odrzut odczuwa się jako uderzenie w ramię. Odrzut i podrzut broni palnej odrzut broni palnej – jest to ruch broni do tyłu w czasie strzału spowodowany działaniem ciśnienia gazów na dno łuski i zamek. a odwrotnie proporcjonalna do masy broni palnej (zob.

Wielkość odchylenia wylotowej części lufy jest tym większa. jak również naruszenie zasad obchodzenia się z bronią palną zwiększa się kąt wylotu oraz zmniejsza celność broni palnej. chwytu broni) działają przeciw sobie nie po jednej prostej. Podrzut broni palnej opóźnia ponowne zgranie przyrządów celowniczych do oddania kolejnego strzału. w prawo. kąt ten nazywa się kątem wylotu. W celu zachowania jednakowego kąta wylotu i zmniejszenia wpływu odrzutu na wyniki strzelania należy przestrzegać zasad i sposobów 29 . powodując odchylenie broni palnej wylotem lufy do góry. Jednakże przez nieprawidłowe złożenie się do strzału.Rozdział II. rys. i ujemny. że siła odrzutu i równa jej siła przeciwdziałania odrzutowi (opór kolby. Podczas strzału występuje również drganie (wibracja) lufy. w dół. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU cie strzału – podrzut. kiedy oś przewodu lufy w momencie wylotu pocisku jest wyżej niż jej położenie przed strzałem. w lewo). Odchylenie lufy do góry (podrzut) wskutek odrzutu następuje dlatego. im większa jest odległość między osią przewodu lufy a miejscem oparcia kolby (zob. niewłaściwe wykorzystanie podpórki. które może nieco odchylić wylot lufy w dowolną stronę (w górę. 2. Kąt wylotu jest dodatni wtedy. Drganie lufy i odrzut broni palnej powodują powstanie kąta między kierunkiem przedłużonej osi przewodu lufy przed strzałem (linią strzału) a jej kierunkiem w momencie wylotu pocisku z przewodu lufy (linią rzutu). Rys. 2). Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału. Wpływ kąta wylotu na strzelanie usuwa się przez właściwe przystrzeliwanie każdego egzemplarza broni palnej. kiedy będzie ona niżej. ale tworzą ramię pary (dwóch) sił.

W celu zmniejszenia energii kinetycznej odrzutu broni palnej oraz nadania lufie statycznego położenia podczas strzelania stosuje się osłabiacze odrzutu: a) mechaniczne. Hamulce wylotowe zmniejszając w dużym stopniu siłę odrzutu. c) aktywno-reaktywnym (kombinowanym) – działanie na zasadzie uderzenia strumieniami gazów z częściowym ich odchyleniem. Niekiedy stosuje się hamulce wylotowe zwane stabilizatorami. zderzaki cierne – oddają około 50 – 60 procent przyjętej energii uderzenia. Strzelający może wpłynąć na zmniejszenie negatywnych skutków odrzutu i podrzutu broni palnej w czasie strzału. zderzaki takie oddają w czasie pracy 35 – 75 procent energii. czynności z oddychaniem. d) Stosowane są hamulce wylotowe (rys. f) koordynacja ww. przez co wpływają na zwiększenie celności strzelania. e) praca na języku spustowym. podanych w odpowiednich instrukcjach strzeleckich. c) złożenie się do strzału. c) pneumatyczne. hamulce wylotowe. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU strzelania oraz obchodzenia się z bronią palną. d) zgranie przyrządów celowniczych. zderzaki metaloidowe wykonane z kauczuku. 30 . składają się z szeregu stożkowych pierścieni zewnętrznych i wewnętrznych wzajemnie współpracujących. Są to osłabiacze odrzutu połączone z osłabiaczami podrzutu. b) reaktywnym – działanie na zasadzie odchylenia strumienia gazów w kierunku odrzutu. tekstolitu. g) wytrzymanie po strzale. Powinien dążyć do prawidłowości. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujący wpływ. fibry. a) b) c) Wśród mechanicznych osłabiaczy odrzutu rozróżnia się: zderzaki sprężynowe. takich jak: a) stabilna postawa strzelecka. przyczyniają się do zachowania statyczności broni.Rozdział II. 3) o działaniu: a) aktywnym – działanie na zasadzie wykorzystania uderzenia strumienia gazów na powierzchnię umocowaną poza płaszczyzną wylotową lufy. które działają na zasadzie wykorzystania strumienia gazów wypływających z przewodu lufy za pociskiem i dzięki czemu nadają broni ruch w kierunku przeciwnym do kierunku odrzutu i pochłaniają około 30 – 40 procent energii odrzutu. b) trzymanie broni palnej. b) hydrauliczne.

4. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Hamulce wylotowe mają także i ujemne właściwości. reaktywny. 2. stabilizator. 5.Rozdział II. 31 . 1 2 3 4 5 Rys. którymi są: a) demaskowanie broni palnej. aktywno-reaktywny. 3. Hamulce wylotowe: 1. aktywny. 3. c) powodowanie wznoszenia przez gazy prochowe pyłu utrudniającego prowadzenie celnego ognia. odrzutnik. b) kierowanie strumienia gazów na strzelającego.

celowanie bezpośrednie – jest to celowanie. Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych: 1. a krawędzie górne muszki i celownika były na jednym poziomie. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 5. Współczesna broń strzelecka. linia celownicza – jest to linia prosta łącząca środek szczerbiny celownika z wierzchołkiem muszki. muszka. Celownik ma płytkę z prostokątnym wycięciem. podczas którego wykorzystuje się widoczność celu do nadania osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. które składają się z celownika i muszki. Prawidłowe zgranie przyrządów celowniczych (rys. z reguły. W praktyce jest to ustawienie oka strzelca. niezbędne jest nadanie przede wszystkim osi przewodu lufy określonego położenia w przestrzeni. 32 . Nadanie osi przewodu lufy takiego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. 1 2 Rys. 2.Rozdział II. Wiele modeli broni palnej krótkiej ma jasne kropki lub kontury umieszczone na celowniku i muszce. ma otwarte prostokątne przyrządy celownicze. Celowanie Aby pocisk doleciał i trafił w cel. nazywamy celowaniem. które zapewnia przejście toru pocisku przez cel (punkt w celu). Każdy inny obraz przyrządów celowniczych jest uważany za niewłaściwy. celowanie pionowe – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie pionowej. celowanie poziome – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej. 4. nazywanym szczerbinką. Uzyskanie tego położenia jest możliwe za pomocą przyrządów celowniczych. ułatwiające celowanie o zmroku lub w złej widoczności. aby muszka znalazła się w jednakowych odległościach od krawędzi szczerbiny (jednakowej szerokości prześwity). przyrządów celowniczych i punktu celowania w jednej linii prostej. 4) względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. zwanej linią celowania. szczerbinka.

linia strzału – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy wycelowanej broni (przed strzałem). płaszczyzna strzału – jest to płaszczyzna pionowa przechodząca przez linię strzału (rzutu). punkt wylotu – jest to środek wylotu lufy. 33 .Rozdział II. poziom wylotu – jest to płaszczyzna pozioma przechodząca przez punkt wylotu. który jest początkiem toru pocisku. linia rzutu – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy w momencie strzału. kąt rzutu – jest to kąt zawarty między linią rzutu a poziomem wylotu. odległość pozioma – jest to odległość od punktu wylotu do punktu upadku. 5. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 6. kąt podniesienia – jest to kąt zawarty między linią strzału a poziomem wylotu. na rysunkach broni i toru pocisku widzianych z boku poziom wylotu przedstawiony jest jako pozioma linia prosta. Elementy toru lotu pocisku PRZEWYŻSZENIE TORU POCISKU NAD LINIĄ CELOWANIA A NI LI AŁ RZ ST U KĄT WYLOTU SZCZERBINKA MUSZKA PUNKT WYLOTU KĄT POŁOŻENIA CELU KĄT RZUTU I LIN TU ZU AR KĄT UDERZENIA WIERZCHOŁEK LOTU CEL KĄT UPADKU NIA LINIA CELOWA PUNKT UDERZENIA POZIOM WYLOTU ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA OKO ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA PUNKT UPADKU PUNKT CELOWANIA Rys. kąt upadku – jest to kąt zawarty między styczną do toru pocisku w punkcie upadku a poziomem wylotu. Elementy toru lotu pocisku. punkt upadku – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z poziomem wylotu. kąt wylotu – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią rzutu.

odbija się od powierzchni przeszkody. część wznosząca toru – jest to część toru pocisku od punktu wylotu do wierzchołka toru. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU wierzchołek toru pocisku – jest to najwyższy punkt toru pocisku. 34 . jeżeli cel znajduje się nad poziomem wylotu. przeszkody) w punkcie uderzenia. do którego wycelowuje się broń. Odbity pocisk (rykoszet) leci dalej po nowym torze. kątem uderzenia pocisku w przeszkodę pionową jest jeden z przyległych kątów mierzony od 0 do 90 stopni. Na stoku zwróconym w kierunku strzelającego kąt uderzenia równa się sumie kątów: kąta upadku i kąta nachylenia stoku. część opadająca toru – jest to część toru od wierzchołka do punktu upadku. kąt uderzenia – jest to kąt między styczną do toru pocisku i styczną do powierzchni celu (ziemi. punkt celowania – jest to punkt. jeśli dodatni – kąt uderzenia zmniejsza się o jego wielkość. Ma on dość dużą zdolność przebijania i rażenia celu. mierzona w pionie. Pocisk posiadający dużą energię uderzając w ziemię lub twardą przeszkodę pod małym kątem uderzenia. kąt uderzenia zwiększa się o wielkość kąta położenia celu. linia celowania – jest to linia prosta przechodząca od oka strzelającego przez środek szczerbiny celownika. Taki strzał nazywa się strzałem rykoszetowym. odległość celowania – jest to odległość od punktu wylotu do punktu przecięcia się toru pocisku z linią celowania. kąt położenia celu – jest to kąt zawarty między linią celowania a poziomą wylotu. wysokość toru pocisku – jest to odległość każdego punktu toru od poziomu wylotu mierzona w pionie. na przeciwstoku – różnicy tych kątów. Jeśli kąt położenia celu jest ujemny. równo z krawędziami szczerbiny i wierzchołkiem muszki do punktu celowania. wysokość wierzchołkowa – jest to odległość wierzchołka toru pocisku od poziomu wylotu. kąt celownika – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią celowania. przeszkody). przewyższenie toru pocisku nad linią celowania – jest to odległość pionowa od dowolnego punktu toru pocisku do linii celowania. punkt uderzenia – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z powierzchnią celu (ziemi. Wielkość kąta uderzenia pocisku w nierówną powierzchnię terenu zależy od kierunku spadu terenu. W tym wypadku wielkość kąta uderzenia zależy również od kąta położenia celu.Rozdział II. jeżeli cel znajduje się niżej poziomu wylotu. a ujemny (-). kąt położenia celu jest dodatni (+).

7. c) rachunkowo. Średni punkt trafienia można określić następującymi sposobami: a) graficznie. Średni punkt trafienia średni punkt trafienia (ŚPT) – jest to punkt przecięcia się średniego toru lotu pocisku z powierzchnią celu. b) otrzymany punkt połączyć linią prostą z trzecią przestrzeliną. jego tor przedstawia linię o dwojakiej krzywiźnie. Punkt odległy o trzy odcinki od czwartej przestrzeliny będzie średnim punktem trafienia. b) za pomocą osi rozrzutu. c) część wznoszącą toru przebywa szybciej aniżeli część opadającą. niesymetrycznie opadającej w dół i odchylającej się w prawo. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Tor pocisku ma następujące właściwości: a) jest niesymetryczny – część opadająca toru pocisku jest krótsza i bardziej stroma niż część wznosząca. 6) położenie średniego punktu trafienia dla małej liczby przestrzelin (do pięciu). b) kąt upadku jest większy od kąta rzutu. a odległość między nimi podzielić na cztery równe odcinki. a odległość między nimi podzielić na trzy równe odcinki. Pocisk podczas lotu w powietrzu: a) ma prędkość w punkcie upadku mniejszą od prędkości początkowej. b) najmniejszą prędkość ma w części opadającej toru w przypadku strzelania pod dużym kątem rzutu oraz w punkcie upadku podczas strzelania pod małym kątem rzutu. należy: a) dwie przestrzeliny połączyć linią prostą.Rozdział II. c) w wyniku obniżenia się. 35 . Aby określić sposobem graficznym (rys. c) punkt znajdujący się najbliżej dwóch pierwszych przestrzelin połączyć linią prostą z czwartą przestrzeliną. a odległość między nimi podzielić na dwie równe części. Trafienia w tym punkcie może nawet nie być. pod działaniem siły ciężkości i zboczenia obracającego się pocisku.

3. C ŚPT B B1 C1 Rys. pięciu przestrzelin. 2. Aby określić położenie średniego punktu trafienia dla dużej liczby przestrzelin za pomocą osi rozrzutu (rys. 7.Rozdział II. trzech przestrzelin. Dla pięciu przestrzelin średni punkt trafienia określa się w podobny sposób (rys. 7). 6). na podstawie symetryczności rozrzutu. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym dla: 1. b) odliczyć prawą lub lewą połowę przestrzelin i oddzielić je pionową osią rozrzutu. 6. 36 . należy: a) odliczyć połowę górnych lub dolnych przestrzelin i oddzielić je poziomą osią rozrzutu. CC1 – pionowa oś rozrzutu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1 2 2 2 3 2 5 1 ŚPT 1 ŚPT 4 1 ŚPT 3 3 4 3 Rys. czterech przestrzelin. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu: BB1 – pozioma oś rozrzutu. Punkt przecięcia się osi rozrzutu jest średnim punktem trafienia.

d) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin. c) przeprowadzić przez dolną (górną) przestrzelinę linię poziomą. Otrzymane liczby określą oddalenie średniego punktu trafienia od przeprowadzonych linii. 1 2 4 3 5 6 7 9 8 10 Numery przestrzelin 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Iloraz (I) odległości Odległość w cm od przestrzelin do liniii pionowej poziomej 10 3 0 27 8 17 20 3 35 24 15 52 44 35 39 27 33 22 13 15 0 28 I = 150 : 10 = 15 I = 280 : 10 = 28 Rys. 37 . zmierzyć odległość od tej linii do każdej przestrzeliny. zmierzyć odległości od tej linii do każdej przestrzeliny. 8) należy określić w następujący sposób: a) przeprowadzić przez lewą (prawą) przestrzelinę linię pionową. Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym. b) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin. 8.Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Położenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym (rys.

4. 9. Im bliżej punktu kontrolnego znajduje się średni punkt trafienia i im większe jest skupienie przestrzelin (mały rozrzut). tym lepsza jest celność broni palnej. ale złe skupienie. jak i umiejętności strzelającego. broń celna: dobre skupienie i dobre położenie średniego punktu trafienia. broń niecelna: złe skupienie i złe położenie średniego punktu trafienia. broń niecelna: dobre skupienie. Wynik możliwych korelacji położenia tych wielkości przedstawia rys. 1 2 3 4 Rys. 9. 2. b) odpowiednie skupienie (mały rozrzut) pocisków kolejno wystrzeliwanych z broni palnej. 3. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 8.Rozdział II. Obraz skupienia i celności: 1. ale złe położenie średniego punktu trafienia. Celność broni palnej określają dwa czynniki: a) położenie średniego punktu trafienia względem wybranego na powierzchni celu punktu kontrolnego (PK – miejsce przewidywanego trafienia w cel) lub punktu celowania (PC). Celność broni palnej Celność broni palnej jest podstawowym kryterium jej własności bojowych. broń niecelna: dobre położenie średniego punktu trafienia. zależy zarówno od właściwości broni palnej. 38 .

np. czy średni punkt trafienia ułożył się powyżej. jeżeli spełni on warunki zarówno pod względem skupienia przestrzelin. W przypadku gdy średni punkt trafienia jest odchylony w dół lub w górę od punktu kontrolnego. odległość: 25 m. c) pokrywanie się średniego punktu trafienia z punktem kontrolnym lub odchylanie się średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego w dowolną stronę nie więcej niż 5 cm. środek krawędzi czarnego koła. jeżeli wszystkie cztery przestrzeliny (lub trzy. b) skupienie przestrzelin w kole o średnicy 15 cm. Prawidłowe sprawdzenie celności broni palnej warunkują następujące parametry: a) właściwe określenie punktu celowania względem punktu kontrolnego (np. Jeżeli średni punkt trafienia jest odchylony w lewo lub w prawo od punktu kontrolnego więcej niż o 5 cm. którego środek stanowi średni punkt trafienia. to należy odpowiednio poprzecznie przesunąć celownik względem osi przewodu lufy. jeśli jedna wyraźnie odchyliła się od pozostałych) mieszczą się w kole o średnicy 15 cm. 39 . czy poniżej punktu kontrolnego. a rozrzut nie przekracza norm tabelarycznych. jeżeli średni punkt trafienia odchyla się od punktu kontrolnego nie więcej niż pół tysięcznej odległości strzelania.5 cm poniżej punktu kontrolnego). którego środek stanowi średni punkt trafienia. a dopuszczalne odchylenie średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego wynosi nie więcej niż 5 cm. Celność pistoletu P-64 uważa się za normalną (rys. czas: nieograniczony. z odległości 25 m punkt celowania jest położony 12. Sprawdzenie celności pistoletu uważa się za zakończone.Rozdział II. dla pistoletu P-64 z celownikiem nr 3. a) b) c) d) e) Warunki przystrzelania pistoletu przedstawiają się następująco: cel: tarcza do przystrzeliwania TS-2. punkt celowania: zależny od rodzaju celownika i odległości od celu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Broń palną uważa się za celną. jak i położenia średniego punktu trafienia. liczba nabojów: 4 (najmniejsza liczba nabojów do sprawdzenia celności). należy zmienić punkt celowania lub dobrać celownik o innej wysokości w zależności od tego. 10).

Przyczynami nadmiernego odchylania się pocisków przy strzelaniu. 40 . 3 i 4 skupione w kole o średnicy do 15 cm. 2. związanymi z niesprawnością broni palnej. e) skrzywienie lufy. Rozrzut broni palnej ocenia się najczęściej za pomocą następujących charakterystyk: a) R50 – promień koła zawierającego 50 procent trafień położonych najbliżej średniego punktu trafienia. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 7 8 2 9 ax rm = 5 cm 7 8 9 PK 1 ŚPT 3 9 D max = 15 cm 8 7 9 8 4 7 6 PC Rys.Rozdział II. c) luz boczny celownika. czyli wszystkie trafienia. c) stwierdzenie nadmiernych odchyleń pocisków podczas strzelania. średni punkt trafienia (ŚPT) odchylony od punktu kontrolnego (PK) nie więcej niż 5 cm. d) odkształcony wylot lufy. z odległości 25 m: punkt celowania (PC) położony 12. 10. Dane należy porównać z tabelą dla odpowiedniej jednostki broni palnej. b) wymiana części mogących zmienić celność broni palnej. Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3. d) stwierdzenie zbyt dużego rozrzutu pocisków podczas strzelania. przestrzeliny 1. Szczególnymi okolicznościami wymagającymi sprawdzenia celności broni palnej są: a) przyznanie i przydzielenie broni palnej. b) odkształcenie ramki celownika. b) R100 – promień koła zawierającego 100 procent trafień.5 cm poniżej punktu kontrolnego (PK). mogą być: a) odkształcenie muszki. f) nieprawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych w stosunku do osi lufy.

z przestrzeganiem wszystkich warunków dokładności celowania i jednakowego dania każdego strzału. – zgranie przyrządów celowniczych. Zjawisko padania pocisków w różnych miejscach podczas strzelania z tej samej broni i w takich samych warunkach nazywa się naturalnym rozrzutem pocisków. Rozrzut pocisków W czasie strzelania z tej samej broni. związanymi z niesprawnością broni palnej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Przyczynami zbyt dużego rozrzutu pocisków przy strzelaniu. poszczególne pociski z przypadkowych przyczyn zakreślają odmienne tory i uderzają (padają) w różne miejsca. 9. takich jak: – stabilna postawa strzelecka. b) brak jednolitości i powtarzalności.Rozdział II. W miarę oddalania się od punktu wylotu tory pocisków w wiązce się rozchodzą. – wytrzymanie po strzale. – złożenie się do strzału. Przyczynami zmniejszającymi celność strzelania. mogą być: a) rozkalibrowanie przewodu lufy. mogą być: a) niewłaściwy dobór: – celownika. całkowicie sprawnej. Tor pocisku przechodzący w środku wiązki nazywa się średnim torem pocisku. związanymi z błędami strzelającego. – koordynacja ww. 11). Większa liczba torów pocisków. – praca na języku spustowym. c) nieprawidłowości w elementach mających decydujący wpływ na celność strzelania. nazywa się wiązką torów pocisków (rys. – punktu celowania. c) nadmierne rozgrzanie lufy w czasie strzelania. powstałych w wyniku naturalnego rozrzutu broni. Dane tabelaryczne i wyliczenia strzelania dotyczą zawsze średniego toru pocisku. czynności z oddychaniem. b) starcie lub zaokrąglenie krawędzi pól nagwintowanej części lufy. 41 . – trzymanie broni palnej.

Przyczyny te powodują wahania w prędkościach początkowych pocisków. 11. Rozrzut pocisków spowodowany jest różnymi przyczynami. tj.Rozdział II. w jakości prochu i innymi zaistniałymi w wyniku niedokładności produkcyjnych. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU A B Rys. BB1 – pozioma (poprzeczna) oś rozrzutu. a w następstwie i donośności broni palnej. Rozrzut pocisków w płaszczyźnie pionowej rozpatruje się jako rozrzut wzwyż i wszerz. CC1 – pionowa (wzdłużna) oś rozrzutu. linia przerywana – średni tor pocisku. a szczególnie w stopniu ich nagrzewania się. zależnej od temperatury powietrza oraz czasu przebywania naboju w nagrzanej lufie w czasie strzelania. zależą zaś głównie od broni palnej i amunicji. powstałe przez przecięcie się wiązki torów z jakąkolwiek płaszczyzną. c) różnorodność warunków lotu pocisków. Pole rozrzutu ma zazwyczaj kształt elipsy. b) temperatury ładunku. pole rozrzutu i oś rozrzutu: A – na płaszczyźnie pionowej. Płaszczyzna. na której rozmieszczą się punkty uderzenia pocisków (przestrzeliny). B – na płaszczyźnie poziomej. c) w stanie jakościowym luf. które można podzielić na trzy zasadnicze grupy: a) różne prędkości początkowe. 42 . powodują rozrzut pocisków w głąb (wzwyż). Odległość od punktu uderzenia (przestrzeliny) do osi rozrzutu nazywa się uchyleniem pocisku. Podczas strzelania z broni strzeleckiej na bliskie odległości pole rozrzutu w płaszczyźnie pionowej może mieć kształt koła. przeprowadzone przez środek rozrzutu – średni punkt trafienia – nazywają się osiami rozrzutu. Wiązka torów pocisków. b) różne kąty rzutu i kierunku strzelania. a w płaszczyźnie poziomej – w głąb i wszerz. nazywa się polem rozrzutu. Różne prędkości początkowe mogą być spowodowane różnicami: a) w ciężarze ładunków prochowych i pocisków oraz łusek. Przenikające się linie prostopadłe.

ogólnie wspomniane przyczyny powodują naturalny rozrzut pocisków. wywierają największy wpływ na wielkość pola rozrzutu. a) b) c) d) e) Przyczyny rozrzutu pocisków wynikają z: błędów pomiarowych. kształtu i rozmiaru pocisku mającymi wpływ na działanie siły oporu powietrza. różnych kątów rzutu i kierunków strzelania na rozrzut pocisków. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujące znaczenie dla celności strzelania może ograniczyć do minimum wpływ ww. Różnorodność warunków lotu pocisków może być spowodowana: a) różnorodnością warunków atmosferycznych. czynności z oddychaniem i wytrzymania po strzale. a więc całkowite usunięcie samego rozrzutu jest niemożliwe. powstałymi wskutek ruchu i uderzeń części ruchomych broni palnej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Różne kąty rzutu i kierunku strzelania mogą być spowodowane: a) różnymi wielkościami kątów wylotu i bocznych skręceń broni powstałych wskutek niejednakowego przygotowania się do strzelania. drugie – wszerz. brakiem koordynacji ww. Całkowite usunięcie przyczyn powodujących rozrzut. niedokładności produkcyjnych broni. pracy na języku spustowym. zwiększyć celność broni palnej. zgrania przyrządów celowniczych. b) różnicami ciężaru. Jednakże znając przyczyny powodujące rozrzut. można zmniejszyć wpływ każdej z nich i tym samym zmniejszyć rozrzut. We wszystkich warunkach strzelania występują wszystkie trzy grupy przyczyn. Jedne z nich wpływają na uchylanie się pocisków wzwyż (w głąb).Rozdział II. c) różnorodnością sposobów przyjmowania postawy strzeleckiej. Przyczyny te doprowadzają do zwiększenia rozrzutu wszerz i w głąb (wzwyż). a zależą głównie od zewnętrznych warunków strzelania i od amunicji. szczególnie zmianami kierunku i prędkości wiatru. a co za tym idzie. ustawienia broni palnej i niewłaściwego wykorzystania podpórki. błędów strzelającego. czyli zwiększyć skupienie. 43 . a zależą głównie od wyszkolenia strzelającego. trzymania broni palnej. Przyczyny te powodując rozrzut pocisków wszerz i w głąb (wzwyż). niesprawności broni palnej. złożenia się do strzału. Doprowadzenie do prawidłowości. niedokładności produkcyjnych amunicji. b) odchyleniami kątowymi lufy broni palnej.

Pellowski L. Ciupiński J. WSPol. SP Słupsk 2003. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. MON 1970. Szczytno 1999. Komar A..B. SP Słupsk 1981. 44 . Tomczak Z..Rozdział II. KGP. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Opracowano na podstawie: Ciechanowicz W. Teoria strzału. Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego. Od Naganta do Czaka. Instrukcja piechoty – teoria strzału... MON 1961..

in. Zasadniczym rodzajem prowadzonego ognia właściwym dla pistoletów jest ogień pojedynczy i dlatego prawie wszystkie pistolety są samopowtarzalne. Skrót ten pochodzi od pierwszych liter konstruktorów. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. 1. Romuald Zimny.Rozdział III. Henryk Adamczyk. Roboczą nazwą pistoletu był skrót CZAK. 1964 (P-64) 9 mm pistolet P-64 należy do broni polskiej konstrukcji. Pistolety Pistolety należą do grupy ręcznej broni palnej. powtarzalna lub jednostrzałowa o jednej komorze nabojowej. W celu oddania kolejnego strzału wymagane jest kolejne wyciśnięcie języka spustowego. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział III RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. Witold Czepukajtis. mieszczącego średnio od 4 do 20 nabojów. Pistolet wprowadzony został na wyposażenie wojska i milicji.1. Samopowtarzalność polega na tym. 45 . Opracowany został w końcu lat pięćdziesiątych. Stanisław Kaczmarski oraz Jerzy Pyzel. Pistolety znajdują się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. samopowtarzalna. Jest to broń krótka. Twórcami tej jednostki są: Mieczysław Adamczyk. Stanowił służbową broń osobistą żołnierzy i funkcjonariuszy. polska Policja. że energia gazów prochowych powstała w wyniku spalania się ładunku prochowego służy do wyciągnięcia i wyrzucenia łuski oraz do wprowadzenia nowego naboju z magazynka do komory nabojowej. 9 mm pistolet wz. Przyjął się i jest używany do dziś jako potoczna nazwa tego pistoletu. Do chwili obecnej korzysta z niego m. zasilana nabojami z wymiennego lub stałego magazynka. Służą do samoobrony. którą można obsługiwać jedną ręką.

widok z prawej strony. 1. Pistolet P-64. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ P-64 Fot. 46 . Pistolet P-64. 2. widok z lewej strony.Rozdział III. P-64 Fot.

Przy końcu drogi napinania kurek wyzębia się z szyną spustową i pod działaniem siły ściśniętej sprężyny przesuwa do przodu. Zamek przesuwając się do tyłu. W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. uderza w iglicę i powoduje strzał. Zamek przesuwając się do tyłu. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu. podwójnego działania (Double action. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania P-64 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. W położeniu zabezpieczonym bezpiecznik blokuje podwójnie iglicę przez unieruchomienie jej ruchu wzdłuż osi i uniemożliwienie zbicia jej przez kurek. Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. napina kurek. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej (umieszczony w górnej części zamka nad iglicą). Napinający się kurek ściska poprzez żerdź sprężyny kurka sprężynę kurka. 47 . Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. jednocześnie występ szyny spustowej zaczyna odchylać zaczep kurka. Podczas naciskania na spust szyna spustowa swym zębem zazębia się z odpowiednim zębem kurka.Rozdział III. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka) oraz z wyłącznika spełniającego rolę przerywacza i bezpiecznika przed strzałem przedwczesnym. Pistolet P-64 w stanie zabezpieczonym można przeładować (wprowadzić nabój do komory nabojowej). dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. DA). ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie.

sprężyna powrotna. Pistolet P-64. szkielet z lufą. 3. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. 4. 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. zdjąć sprężynę powrotną. częściowo rozłożony: 1. 48 . − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. zdjąć zamek ze szkieletu.Rozdział III. odciągnąć kabłąk pistoletu w prawą lub w lewą stronę. zamek. magazynek. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. 2. 3. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa P-64 Fot. sprawdzić wzrokowo.

62 kg 0. − łatwość rozkładania i składania.Rozdział III. podłączyć magazynek. 49 . celownik typu szczerbinowego.6 mm 0. założyć zamek na prowadnice szkieletu. zwolnić odciągnięty kabłąk. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-64 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 310 m/s 282 J tylko pojedynczy bezwładnością zamka 110 – 120 N stałe. Cechy dodatnie − małe wymiary (łatwość ukrycia pistoletu pod okryciem wierzchnim).93 kg • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym • masa broni z dwoma magazynkami załadowanymi oraz z futerałem i wyciorem Pistolet ten formowany był metodą obróbki skrawaniem. przez co wykonanie jego wymagało dużej ilości materiału. wyregulowane „pod punkt” na 25 m (przy celowniku nr 3) 6 naboi 300 – 350 m 160 mm 117 mm 27 mm 114 mm 84. pracochłonności oraz wysokich kosztów. otwarte. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. sprawdzić poprawność złożenia broni.

napinając kurek. brak elementów ułatwiających obsługę broni jedną ręką. Współcześnie pistolet P-64 w Policji zastępowany jest nowocześniejszymi jednostkami broni. sprawiające trudności przy strzelaniach dynamicznych i sytuacyjnych. krótki chwyt. 9 mm pistolet wz. Zamek przesuwając się do tyłu. Wprowadzono ją do uzbrojenia Wojska Polskiego jako „9 mm pistolet wojskowy P-83”. W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. Po naciśnięciu na spust szyna spustowa zaczepiając za zaczep kurka. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu. Opracowany został przez Ryszarda Chełmickiego i Mariana Gryszkiewicza.2.Rozdział III. ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy ujemne − − − − − − − mała pojemność magazynka. Zasada działania P-83 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. Zapadka. krótka linia celownicza. Iglica nakłuwa grotem spłonkę i powoduje zapalenie się ładunku prochowego. utrudniająca określenie przewyższenia. wyzębia się z zaczepu kurka. duża liczba celowników (różne wysokości). 1983 (P-83) 9 mm pistolet P-83 należy do broni polskiej konstrukcji. Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. Broń ta miała zastąpić pistolet P-64. jednakże nadal jest bronią osobistą żołnierzy zawodowych i policjantów. − wysoka awaryjność. a kurek pod działaniem siły ściśniętej sprężyny uderza w iglicę. konieczność użycia dużej siły podczas oddawania strzałów przez samonapinacz. niekorzystne oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca po strzale. 1. − przyrządy celownicze małe. Pistolet był produkowany seryjnie w latach 1984 – 1999 przez Zakłady Metalowe „Łucznik” w Radomiu. − duża liczba niewielkich części składowych. odchyla go i napina kurek przez zapadkę. Obecnie P-83 nie jest już wytwarzany. 50 .

4. Pistolet P-83. Pistolet P-83. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. 5. P-83 Fot. widok z prawej strony.Rozdział III. widok z lewej strony. P-83 51 .

DA). 52 . który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. podwójnego działania (Double action.Rozdział III. uniemożliwiające jej ruch wzdłuż osi (blokada mechaniczna) oraz zbicie jej przez kurek (gdyż przesunięta w dół główka iglicy znajduje się na wprost wyżłobienia kurka). Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zamek przesuwając się do tyłu. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej. System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu utworzony jest z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka). W takim położeniu bezpiecznika nie można napiąć kurka. napina kurek. Ustawienie bezpiecznika w położeniu zabezpieczającym powoduje obniżenie i unieruchomienie iglicy. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. Po wystrzeleniu wszystkich nabojów z magazynka zamek zatrzymuje się na dźwigni zatrzymania zamka „po ostatnim strzale” i pozostaje w tylnym położeniu.

szkielet z lufą. 2. 6. − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. 3. zdjąć sprężynę powrotną. zdjąć zamek ze szkieletu. Pistolet P-83. 53 . 4. sprawdzić wzrokowo. sprężyna powrotna. odciągnąć zderzak kabłąka. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. częściowo rozłożony: 1. magazynek. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. zamek.Rozdział III. P-83 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój.

Rozdział III. − konieczność użycia mniejszej siły przy strzelaniu przez samonapinanie. Różnice. sprawdzić poprawność złożenia broni. to m.73 kg • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym Pistolet produkowany był metodami tłoczenia. zgrzewania i lutowania. celownik typu szczerbinowego wyregulowane na 25 m 8 naboi 300 – 350 m 165 mm 125 mm 30 mm 120 mm 90 mm 0.in. pracochłonność oraz koszty wyrobu. − dłuższa linia celownicza. − większy chwyt. Obniżono w stosunku do pistoletu P-64 materiałochłonność. wcisnąć zderzak kabłąka. założyć zamek na prowadnice szkieletu.: − większa pojemność magazynka. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. 54 . jakie pojawiły się między tymi jednostkami. otwarte. wykazywane przez pistolet P-83. − mniej elementów ruchomych mogących przyczyniać się do powstawania zacięć i awarii. podłączyć magazynek. rolę przerywacza pełni występ w tylnej części szyny spustowej bezwładnością zamka 50 – 60 N stałe. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-83 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 318 m/s 303 J tylko pojedynczy.

Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. 55 . oznacza to. Wytworzone podczas spalania się ładunku prochowego ciśnienie powoduje odrzut zespołu lufy wraz z zamkiem. W dalszym ciągu ściskana jest sprężyna powrotna. Podczas tego przemieszczania częściowo napina sprężynę iglicy. Pistolet ten posiada samonapinający mechanizm spustowy połączony z bijnikowym mechanizmem uderzeniowym. Podczas wyciskania języka spustowego następuje odbezpieczanie broni i napinanie sprężyny iglicy. Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. Wprawiony w ruch zamek przemieszcza się dalej. ukształtowanej w formie porstopadłościanu w okno wyrzutowe zamku. − łagodniejsze oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca.3. 1. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − zainstalowanie dźwigni zatrzymującej zamek po ostatnim strzale. Po osiągnięciu tylnego skrajnego położenia zamek dzięki ściśniętej sprężynie powrotnej przesuwa się do przodu. austriacka firma Glock GmbH opracowała na potrzeby austriackich sił zbrojnych nowy pistolet służbowy i nadała mu nazwę P-80. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 W 1981 r. Wstępne napięcie odbywa się przy każdym ruchu zamka do tyłu. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. wyciąga nabój z magazynka i wprowadza go do lufy oraz rygluje broń poprzez odpowiednie ustawienie się wraz z lufą w pozycji wyjściowej. że pistolet strzela tylko z napiętej iglicy. Dla celów eksportowych otrzymał nazwę Glock 17. Zasada działania Pistolet Glock jest bronią bezkurkową. W wyniku współdziałania występu na lufie z ukośną płaszczyzną bloku ryglującego tylny koniec lufy przemieszcza się w dół (następuje odryglowanie broni). Obecnie znajduje się na rynku około 40 modeli w 8 kalibrach. Na początku firma produkowała jeden model broni w kalibrze 9 mm Parabellum. Taki system mechanizmu spustowego nazwany został (Double action only. Po przesunięciu się do tyłu o około 3 mm zwolniona zostaje blokada między lufą a zamkiem. napięcie końcowe zaś następuje podczas ściągania języka spustowego. DAO).Rozdział III. Napinanie iglicy jest dwuetapowe. W polskiej Policji najpopularniejszymi modelami znajdującymi się na wyposażeniu są Glock 17 i Glock 19. powodując wyciągnięcie łuski z komory nabojowej za pomocą wyciągu oraz wyrzucenie jej w prawo przez wyrzutnik. W końcowej fazie wyciskania następuje zwolnienie iglicy i wywołanie zjawiska strzału.

widok z prawej strony. Pistolet Glock 17. 7.Rozdział III. 56 . GLOCK 17 Fot. Pistolet Glock 17. widok z lewej strony. 8. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ GLOCK 17 Fot.

GLOCK 19 57 . 9. widok z prawej strony. GLOCK 19 Fot. 10.Rozdział III. Pistolet Glock 19. widok z lewej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. Pistolet Glock 19.

Rozdział III. 3. 2. 58 III I III I . Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock: 1. dopóki nie zostanie wyciśnięty do końca język spustowy. 1 I+II III I+II III 2 +III +III III I III I 3 Rys. System ten uniemożliwia oddanie strzału dopóty. przednia blokada iglicy. przednia blokada iglicy i tylna blokada iglicy. Są to zewnętrzny bezpiecznik spustowy oraz dwa bezpieczniki wewnętrzne: przednia i tylna blokada iglicy. W sytuacji rezygnacji z wyciskania spustu przez strzelca pistolet ponownie staje się w pełni zabezpieczony. tylna blokada iglicy. Pistolet nie posiada wskaźnika załadowania broni. zewnętrzny bezpiecznik spustowy. Bezpieczniki wyłączają się automatycznie w miarę. jak wyciskany jest spust. 12. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z trzech bezpieczników tworzących system „Safe action” (Bezpieczne działanie). w kolejności: zewnętrzny bezpiecznik spustowy. Takie rozwiązanie systemu zabezpieczenia daje w pełni możliwość bezpiecznego przenoszenia pistoletu z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej.

zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. zdjąć zamek ze szkieletu. lufa. Fot. częściowo rozłożony: 1. szkielet. sprężyna powrotna z żerdzią. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Pistolet Glock charakteryzuje się małą liczbą części oraz całkowitą ich zamiennością. 2. − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. GLOCK 17 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. zamek. 5. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. 4. magazynek. sprawdzić wzrokowo. 11.Rozdział III. Pistolet Glock 17. 59 . 3. ściągnąć opory ryglowe.

Rozdział III. Bezwzględnie nie należy smarować iglicy. Po wyczyszczeniu pistoletu do sucha należy smarować następujące miejsca: − prowadnice zamka. Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock. założyć zamek na prowadnice szkieletu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. Poszczególne elementy zespołu iglicy powinny być zawsze suche. − sprężynę spustu. 60 . Czyszczenie i konserwacja Dzięki wykończeniu powierzchni pistoletu technologią „Tenifer” broń wymaga jedynie punktowego smarowania. . − rygle lufy.jedna kropla oleju Rys. sprawdzić poprawność złożenia broni. 13. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. − wysunąć z zamka lufę. − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. podłączyć magazynek.

wysoko wytrzymałościowego polimeru. otwarte.595 kg 70 g 255 g • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu siła nacisku na spust opór spustu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • profil przewodu lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka • masa pełnego magazynka Dane zależą od rodzaju użytej amunicji. Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii. wyregulowane na 25 m 17/19 naboi 600 m 185 mm 136 mm 30 mm 165 mm 114 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0. celownik typu szczerbinowego. otwarte. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet Glock 17 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 12. Technologia ta zapewnia podwyższoną wytrzymałość na działanie ciśnienia gazów prochowych oraz znacznie podwyższa liczbę możliwych do oddania strzałów. wyregulowane na 25 m 15/17 naboi 600 m 174 mm 124 mm 30 mm 152 mm 102 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0.5 kg przekoszenie lufy stałe. celownik typu szczerbinowego.5 kg N przekoszenie lufy stałe. zachowującego swe właściwości mechaniczne w temperaturze do 200ºC. Lufa z przewodem poligonalnym wykonana jest ze stali nierdzewnej.Rozdział III.62 kg 78 g 280 g Pistolet Glock 19 9 mm 9 mm x 19 Para 350 m/s 490 J 12. 61 . hartowana i poddawana obróbce wykończającej w oryginalnym procesie „Tenifer”. jest kuta.5 mm 22 N 2. Szkielet oraz pudełko magazynka wykonane są z lekkiego. formowanego metodą wtryskową.5 mm 22 N 2.

9 mm pistolet Walther P-99 Pistolet P-99 skonstruowany i wyprodukowany został przez niemiecką firmę Walther. wyposażana jest w ten rodzaj broni polska Policja. projektanci wzięli pod uwagę opinie użytkowników broni. Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. a od 2001 r. i prowadzone były pod kierunkiem austriackiego inżyniera Horsta Wespa. m. Opracowując założenia konstrukcyjne i eksploatacyjne. 1. 62 . duża pojemność magazynka. jest dostępny na polskim rynku. zapobiegający odblaskom światła. a na celowniku obwódka). Prace nad tym pistoletem trwały od 1993 r. Cechy ujemne − dość trudna obsługa broni dla strzelców leworęcznych. broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. posiadanie dźwigni zatrzasku zamka.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy dodatnie − − − − − − − − − − − ergonomiczny kształt chwytu. Od 1999 r. duże. matowy wygląd. brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. łatwość wymiany magazynka. − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). ułatwiający strzelanie instynktowne. możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu.in. łatwość rozkładania i składania. policjantów i żołnierzy.4. wyraźne przyrządy celownicze. odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. P-99 Fot. widok z lewej strony. widok z prawej strony. 13. 12. P-99 63 . Pistolet P-99. Pistolet P-99.Rozdział III.

przez ręczne przeładowanie broni (minimalne cofnięcie zamka. np. System zabezpieczenia Pistolet posiada kilkustopniowy system zabezpieczeń. W sytuacji kolejnych strzałów droga spustu jest zdecydowanie krótsza i wynosi tylko 5 mm. albo w wyniku uprzedniego napięcia bijnika (SA). wyprofilowanej w formie nieregularnego prostopadłościanu w okno wyrzutowe w zamku. Rozwiązanie takie spowodowało. Z pistoletu można strzelać w dwóch trybach mechanizmu spustowo-uderzeniowego: SA (Singiel action) oraz DA (Double action). antystresowy mechanizm spustowy. wynosi już około 1 cm).Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania Pistolet P-99 jest bronią bezkurkową. jej tylna część wystaje poza obrys zamka. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. W pistolecie zastosowano tzw. Mechanizm ten ogranicza możliwość oddania przypadkowego strzału. sytuacją zagrożenia. przednia część pazura wyciągu wystaje poza obrys zamka – widoczny jest czerwony punkt w kanaliku wyciągu w zamku. aby napiąć bijnik. upadku broni czy uderzenia w twardy przedmiot oraz przycisk zwalniania iglicy. którego przyczyną jest skurcz mięśni strzelca działającego w stresie spowodowanym np. że pierwszy strzał można oddać albo w wyniku samonapinania. P-99 posiada wskaźnik załadowania komory nabojowej i wskaźnik napięcia iglicy. w skład którego wchodzą: blokada iglicy. Usuwanie zabezpieczenia wymaga ściągnięcia spustu na drodze 9 mm. Gdy w komorze nabojowej znajduje się nabój lub łuska. Droga spustu od początku wyciskania do oddania strzału przy jednym i przy drugim trybie jest taka sama i wynosi 14 mm. Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. bezpiecznik chroniący przed przypadkowym strzałem w wyniku np. ponadto oznaczona jest ona kolorem czerwonym i jest wyczuwalna palcami. poprzez wyciskanie języka spustowego i napięcie nim bijnika (DA). Gdy napięta jest iglica. bezpiecznik spustowy. 64 . Rozwiązania konstrukcyjne w tej broni umożliwiają bezpieczne przenoszenie jej z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej.

wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. zdjąć zamek ze szkieletu. 5. 14. 3. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. magazynek. Pistolet P-99. sprawdzić wzrokowo.Rozdział III. 65 . zamek. szkielet. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. zwolnić obejmy zatrzasku zamka. częściowo rozłożony: 1. sprężyna powrotna z żerdzią. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. 2. 4. lufa. P-99 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. wysunąć z zamka lufę.

6 mm 3. formowanego metodą wtryskową. sprawdzić poprawność złożenia broni. Bardzo dużą wytrzymałością charakteryzują się węzeł ryglowy. założyć zamek na prowadnice szkieletu. założyć sprężynę powrotną z żerdzią.6 mm 600 m 16 naboi 180 mm 135 mm 29 mm 159 mm 102 mm 0.Rozdział III. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-99 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • długość drogi spustu przy napiętej iglicy • długość drogi spustu przy samonapinaniu • siła nacisku na spust przy SA • siła nacisku na spust przy DA • rodzaj ryglowania • przyrządy celownicze • szerokość szczerbinki • szerokość muszki • rażenie obezwładniające pocisku • pojemność magazynka • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 5 mm 14 mm 20 N 35 N przekoszenie lufy otwarte. Szkielet wykonany jest z lekkiego wysoko wytrzymałościowego polimeru. Zamek obrabiany jest metodą wybuchową z użyciem gazu.63 kg 80 g Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii. lufa i komora nabojowa. podłączyć magazynek. celownik typu szczerbinowego. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. Żywotność broni jest oceniana na około 40 tysięcy strzałów. wyregulowane na 25 m 4. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia 66 .

− brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. Ponadto w wyposażeniu standardowym znajdują się cztery wymienne muszki różniące się wysokością (o 0.Rozdział III. Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. − po złożeniu broni obejmy zatrzasku zamka nie zawsze wracają na swoje miejsce. − matowy wygląd. − łatwość rozkładania i składania. − posiadanie dźwigni zatrzasku zamka. a na celowniku obwódka). wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. − duże. 1. − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. − możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu oraz tłumika ognia. Pistolet CZ-75 w połowie lat osiemdziesiątych został zmodyfikowany i przystosowany dla strzelców lewo. − możliwość dopasowania szerokości chwytu do dłoni strzelca.i prawo67 . zapobiegający odblaskom światła. Projektantami tej broni są Josef i Frantisch Kouchy. wyraźne przyrządy celownicze. − broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. Cechy ujemne − za wysokie przyrządy celownicze (szczególnie regulowany celownik). RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów broni podczas jej użytkowania. ułatwiający strzelanie instynktowne. Produkowane są w zakładach mieszczących się w Uherskim Brodzie.3 mm każda). które umożliwiają obsługę broni lewoi praworęcznym strzelcom). 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 Pistolety CZ-75 i CZ-85 należą do broni konstrukcji czeskiej. − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). Prace nad modelem CZ-75 rozpoczęto na początku lat siedemdziesiątych XX wieku.5. − łatwość wymiany magazynka (zatrzask magazynka jest umiejscowiony przy kabłąku w postaci dwóch dźwigni. poprzez wymianę nakładek grzbietu chwytu. utrudnia to przeładowanie broni. − duża pojemność magazynka. Celownik ma możliwość regulacji w poziomie.

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ręcznych. Nie są możliwe wtedy naciśnięcie spustu oraz ruch zamka. jak i z samonapinania. Prezentowane pistolety posiadają ponadto bezpieczniki wewnętrzne: ząb zabezpieczający oraz blokadę iglicy. Do połączenia lufy z zamkiem służą dwa pierścieniowe występy na lufie. gdy kurek jest zwolniony bądź gdy znajduje się w położeniu pośrednim (po to. aby gotowość broni do natychmiastowego oddania strzału nie była ograniczona koniecznością ręcznego odbezpieczenia). DA). Omawiane jednostki nie posiadają wskaźnika załadowania broni. Pistolet ten nazwano CZ-85. Zasada działania Pistolety CZ-75 i CZ-85 są bronią kurkową. Rozwiązania konstrukcyjne tych jednostek umożliwiają bezpieczne przenoszenie pistoletów z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. W pistolecie CZ-75 dźwignia bezpiecznika znajduje się z lewej strony zamka. Zastosowanie takiego mechanizmu pozwala na strzelanie zarówno z kurka wcześniej napiętego. System zabezpieczenia Pistolety CZ-75 i CZ-85 posiadają zewnętrzny bezpiecznik. gdy kurek jest napięty. czyli z samonapinaniem (Double action. W naszym kraju są to jednostki bardzo popularne. wchodzące w odpowiednie wycięcia w zamku. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania krótkiego odrzutu lufy. Ryglowane są przez przekoszenie lufy. Wystarczającym zabezpieczeniem przed strzałem niezamierzonym w takiej sytuacji są długa droga i duży opór języka spustowego przy samonapinaniu. 68 . Nie można zabezpieczyć broni w sytuacji. W pistoletach CZ-75 i CZ-85 mechanizm spustowo-uderzeniowy jest podwójnego działania. Znajdują się też na wyposażeniu polskiej Policji. natomiast w CZ-85 po obu jego stronach. który zabezpiecza broń tylko wtedy. W wyniku zabezpieczenia pistoletu zablokowany zostaje mechanizm spustowy i zamek. które odbywa się w wyniku współdziałania osi zaczepu zamka z nerkowatym wycięciem w brodzie lufy.

16.Rozdział III. CZ-75 Fot. Pistolet CZ-75. Pistolet CZ-75. CZ-75 69 . widok z prawej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. widok z lewej strony. 15.

Rozdział III. 18. Pistolet CZ-85. Pistolet CZ-85. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ CZ-85 Fot. 17. 70 . widok z lewej strony. CZ-85 Fot. widok z prawej strony.

6. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. magazynek. 19. Pistolet CZ-85. 3. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. szkielet. − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. CZ-85 1 2 3 4 5 6 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. 2. 71 . 4. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. wysunąć zatrzask zamka.Rozdział III. 5. zamek. sprężyna powrotna z żerdzią. zdjąć zamek ze szkieletu. sprawdzić wzrokowo. lufa. częściowo rozłożony: 1. wysunąć z zamka lufę. zatrzask zamka.

podłączyć magazynek. sprawdzić poprawność złożenia broni.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet CZ-75 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 35 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g Pistolet CZ-85 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe. celownik typu szczerbinowego. celownik typu szczerbinowego. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 38 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g • • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu przy kurku napiętym długość drogi spustu przy samonapinaniu siła nacisku na spust przy kurku napiętym siła nacisku na spust przy samonapinaniu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni z pustym magazynkiem • masa pustego magazynka 72 . założyć zamek na prowadnice szkieletu. otwarte. wsunąć zatrzask zamka. otwarte.

− matowy wygląd. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. − łatwość wymiany magazynka. zapobiegający odblaskom światła. w całości zostały wykonane ze stali.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Pistolety CZ-75 i CZ-85. Zamki i szkielety obu pistoletów są odlewane pod ciśnieniem. − łatwość rozłożenia i złożenia. − duża pojemność magazynka. Zewnętrzne powierzchnie pistoletów wykończone są czarną nieodbłyskową powłoką z lakieru syntetycznego. a na celowniku dwie plamki). z wyjątkiem okładek chwytu. natomiast okładki chwytu wykonane są z tworzywa sztucznego i kratkowane. Cechy ujemne − duża waga. wyraźne przyrządy celownicze. − duże. lufa zaś jest kuta na zimno. Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów tej broni podczas jej użytkowania. ułatwiający strzelanie instynktowne. − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. 73 . − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. − dobre wyważenie (odpowiedni dobór parametrów wagi broni do jej wymiarów).

Zaproponowano dwie wersje: z lufą o długości 4 cali oraz z lufą o długości 2. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. Służą do samoobrony. W odróżnieniu od pistoletu samopowtarzalnego rewolwer jest bronią powtarzalną. Opracowany na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku miał służyć Policji. jaka towarzyszy temu zjawisku. napędową. 2. . która umożliwiałaby wykorzystanie amunicji specjalnej z pociskami o ograniczonej penetracji. Zasada działania W rewolwerach tych zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę. Powtarzalność tej broni polega na tym. z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem.38 rewolwer Gward należy do broni polskiej konstrukcji.1.38 rewolwery Gward 4” i 2. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 2. Pod koniec 1992 r. Funkcję magazynka w rewolwerze spełnia obrotowy bęben w kształcie walca (najczęściej z sześcioma komorami nabojowymi).5” . Rewolwery mogą znajdować się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. w zakładach Wifama w Łodzi została wyprodukowana próbna partia tych jednostek. 74 . System zabezpieczenia Rewolwery Gward posiadają mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania. W tym czasie poszukiwała ona broni.5 cala. Napędem zewnętrznym w tym mechanizmie jest siła mięśni strzelca. Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi. Rewolwery Rewolwer należy do grupy broni palnej krótkiej.Rozdział III. że przy jednokrotnym jej załadowaniu można oddać określoną liczbę strzałów bez użycia energii.

GWARD 4’’ Fot. Rewolwer Gward 4”. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. Rewolwer Gward 2. 20. 21. widok z prawej strony. widok z prawej strony.Rozdział III.5’’ 75 . GWARD 2.5”.

z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 197 mm 63.2.5” .38 rewolwer Astra MC-6 . . − lufę. celownik typu szczerbinowego.38 Specjal otwarte. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa: Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet. celownik typu szczerbinowego. z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem. 76 . Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Gward 4” • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze . Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi.5 mm 110 mm 1 kg • pojemność magazynka • długość całkowita • długość lufy • długość linii celowniczej • masa broni 2. − bęben. Zasada działania W rewolwerze tym zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę.38 .38 Specjal otwarte.20 kg Rewolwer Gward 2.6 mm 150 mm 1.38 . z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 235 mm 101. System zabezpieczenia Rewolwer Astra posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania.Rozdział III.38 rewolwer Astra MC-6 należy do broni hiszpańskiej konstrukcji.

Rewolwer Astra.38 . − lufę. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Astra MC-6 • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze • długość całkowita • pojemność magazynka • masa broni .38 Specjal otwarte. − bęben. z regulacją w poziomie na 25 m 235 mm 6 naboi 0. widok z prawej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. 22. ASTRA Budowa Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet.75 kg 77 . celownik typu szczerbinowego.Rozdział III.

Płechta W. Broń. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. „Broń i amunicja. „Magazyn Strzelecki. MON 1985. MON 1969. nr 3. Mitin S. amunicja” 1999. SP Słupsk 2003. Od Naganta do Czaka.. Rozwój pistoletów. Hartink A. nr 1.. Warszawa 1998. 1983. Kochański S. Pistolet antystresowy. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz.. sposoby i zasady strzelania. „Nowa Technika Wojskowa” 1996. Pellowski L. Ciepliński A.. „Magazyn Strzelecki. Radziejewski R. sposoby i zasady strzelania. Warszawa 1993. Pistolet do walki. Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej.E. Broń. 1964. Broń i amunicja strzelecka. Gwóźdź Z. Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. COLT” 2000. Technika posługiwania się bronią.. „Magazyn Strzelecki. Woźniak R.. Najskuteczniejsza broń ręczna. GLOCK. „Magazyn Strzelecki. GLOCK 17. Ciupiński J. CZ-75 – instrukcja obsługi. CSP Legionowo 1999. Warszawa 2001. GLOCK – instrukcja użytkowania. MON 1985. COLT” 1998. WSPol.. Subocz A... Warszawa 1997. nr 2. Ciepliński A. Pistolet XXI wieku. nr 4. nr 6.. Kochański S.. nr 3 – 4. MON 1985. COLT” 1995. amunicja” 2003. Pistolet bojowy. Szczytno 1999. Zarzycki P. Automatyczna broń strzelecka. nr 2. 78 .. nr 1. Wiszniewski K.. Opis i użytkowanie. Woźniak R. Opis i użytkowanie.. „Magazyn Strzelecki. KGP. Jałoszyński K.. nr 4.. Nowości Walthera. 9 mm PISTOLET wz. „Magazyn Strzelecki.. Kochański S. Torecki S... CZ-75. Kochański S. P-99. Światowy sukces Glocka. Broń strzelecka lat osiemdziesiątych. DZIEWIĄTKI z Uherskiego Brodu. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. Wiszniewski K. Warszawa 1991. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. Kochański S.. „Broń i amunicja. Adam R. CZ-85 – instrukcja obsługi...B. Wiszniewski K. Ciechanowicz W. Magazyn COLT” 1993... COLT” 2000. Komar A. Brygady antyterrorystyczne.Rozdział III. nr 1. Dlaczego GLOCK? „Magazyn BROŃ” 1999. Warszawa 1992. Magazyn COLT” 1993...

Nabój 9 × 18 Makarow Nabój opracowany został przez rosyjskiego inżyniera M. bez szyjki. do uzbrojenia armii ZSRR.Rozdział IV. b) nabój 9 × 19 Parabellum. ze stali platerowanej dwustronnie mosiądzem Fot. 1. Pocisk ten posiada rdzeń ołowiany lub stalowy w kształcie grzybka osadzonego w koszulce ołowianej. tj. w Polsce do pistoletów P-64 i P-83. Łuski i płaszcze pocisków wykonane są z bimetalu.in. Makarowa i wprowadzony w 1951 r.F. Nabój Makarowa posiada łuskę o kształcie walcowatym.1. z kryzą zwykłą oraz pociskiem o ukształtowaniu ostrołuku zbliżonym do kuli. Ten rodzaj naboju stosuje się m. Naboje pistoletowe Współcześnie najczęściej używanymi nabojami pistoletowymi przez polską Policję są: a) nabój 9 × 18 Makarow.25 g 79 . W Polsce produkowany jest z pociskiem typu FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział IV RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. 23.8 mm 18 mm 11 mm 10 mm 10 g 6.1 g 0. Nabój 9 × 18 M 90. Dane techniczno-użytkowe Nabój 9 × 18 Makarow • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa naboju • masa pocisku • masa ładunku prochowego 24. Makarow.

takich jak Glock. lufy) 274 – 348 J do 350 m 1 300 m 1. Nabój 9 × 19 Parabellum Nabój opracowany został w 1902 r. API – pociskiem o zwiększonej sile przebicia. do pistoletów użytkowanych przez polską Policję. 80 . Nabój Parabellum ma zastosowanie m. za sprawą działań marketingowych importera. W Stanach Zjednoczonych. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 305 – 340 m/s (w zależności od dł. LRN (lead round nose) – pociskiem ołowianym zaokrąglonym. Stoeger & Co.F.in. Parabellum. upowszechniła się nazwa 9 mm Luger (od nazwiska konstruktora). Na przestrzeni lat nabój kilkakrotnie modyfikowano i wyposażano w różnego typu pociski od lekkich THV (2.2. oraz w postaci zapisu 9 mm NATO ze względu na rolę standardowego naboju pistoFot. z kryzą zwykłą oraz pociskiem walcowo-owalnym (tępołukowym).8 g) oraz smugowe. Nabój 9 × 19 letowego sił zbrojnych państw Sojuszu Północnoatlantyckiego. SP (soft point) – pociskiem półpłaszczowym. bez szyjki. którym była firma A. czyli Chcesz pokoju – gotuj wojnę). Nabój Parabellum posiada łuskę o kształcie walcowatym. w którym drugi człon określa długość łuski wyrażoną w milimetrach. stanowiących drugi człon sentencji Si vis pacem para bellum. przez niemieckiego konstruktora Georga Lugera. a) b) c) d) e) W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym.5 g) po ciężkie pociski poddźwiękowe do tłumików (9. KPO – pociskiem antyrykoszetowym. Ponadto można spotkać oznaczenie naboju w postaci 9 mm × 19 w dość powszechnie stosowanym systemie oznaczania kalibrów. 24. dla której został skonstruowany (słowo parabellum jest połączeniem łacińskich słów para bellum. a nawet przeciwpancerne.Rozdział III. P-99 Walther oraz CZ-75 i CZ-85. Nazwa naboju zmieniała się na przestrzeni lat. W Europie częściej stosowano oznaczenie 9 mm Parabellum od nazwy broni.

2.45 g 352 – 396 m/s (w zależności od długości lufy) 462 – 584 J do 600 m 1 600 m 2.38 Specjal WC. Nabój . SP (soft point – pociskiem półpłaszczowym) i LRN (lead round nose – pociskiem ołowianym zaokrąglonym). Nabój . Nabój .1. Standardowy nabój wojskowy ma pocisk pełnopłaszczowy z rdzeniem ołowianym.94 mm 7. Nabój . 81 . 26.38 Specjal Nabój powstał w roku 1906 jako rozwinięcie naboju . RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem FMJ • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa pocisku • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 29.5 mm 9. 25. policyjnych i cywilnych. Jest najbardziej rozpowszechnionym nabojem rewolwerowym używanym do celów wojskowych. Naboje rewolwerowe Współcześnie najczęściej używanym przez polską Policję nabojem rewolwerowym jest nabój .7 mm 19.15 mm 15. 27. Fot. Fot.38 Specjal LRN. Fot. Nabój ten jest produkowany w wielu odmianach z różnymi pociskami i różnymi ładunkami miotającymi.38 Specjal.38 S & W. W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: WC (wad cutter – pociskiem ołowianym krytym).Rozdział IV.38 Specjal SP.

Przykładowe kształty pocisków przedstawiają rysunki 14 – 19.6 g 0. śrutowymi.38 Specjal ma zastosowanie m.2 g 0. Naboje specjalne Do amunicji specjalnej zaliczyć można wszystkie naboje o ściśle sprecyzowanym przeznaczeniu. np. płytko penetrujące (po wejściu w cel rozpadające się na wiele odłamków) oraz nie penetrujące (przekazujące całą swoją energię kinetyczną na powierzchni uderzonego celu). 82 .Rozdział III. woreczkowymi czy gazowymi.3 g 0. jak Gward i Astra. A B Rys. 14. Do pocisków specjalnych zaliczyć należy także pociski niegrzybkujące.27 g 265 m/s 358 J Nabój z pociskiem LRN 10. przeciwpancernymi.14 g 170 m/s 139 J Nabój z pociskiem SP 10. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem WC • masa pocisku • masa ładunku prochowego • prędkość pocisku • energia początkowa pocisku 9.26 g 215 m/s 238 J Nabój . fragmentującymi. Pociski rewolwerowe o kalibrze .in. naboje z pociskami grzybkującymi. do rewolwerów użytkowanych przez polską Policję takich typów.38 Specjal: A – pocisk z zaokrągloną częścią głowicową. B – pocisk walcowany. 3.

38 Specjal: A – pocisk ołowiany bez płaszcza. 2. Pociski rewolwerowe o kalibrze . A B 1 2 Rys. 1. 2. 2. płaszcz. 83 . płaszcz. 18. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ A B C D 1 2 Rys. B – pocisk Hydra-Shok. 15. 17. walcowo-stożkowy z płaskim wierzchołkiem. Pocisk pistoletowy typu Glaser: 1. Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym: A – pocisk o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym. rdzeń ołowiany. 16. 1. 1 2 Rys. 2.Rozdział IV. 3. Pocisk typu Pin Grabbers: 1. D – pocisk półpłaszczowy z wgłębieniem wierzchołkowym. płaszcz. półpłaszczowy rdzeń ołowiany. rdzeń. B – pocisk ołowiany bez płaszcza. śrut. 1 2 3 Rys. płaszcz. C – pocisk półpłaszczowy. kulka z tworzywa sztucznego. walcowo-owalny lub walcowo-stożkowy z wgłębieniem.

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
1

2

3

Rys. 19. Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot: 1. rdzeń ołowiany; 2. płaszcz; 3. śrut.

W Polsce produkowane są naboje specjalne .38 Specjal typu Short-Stop. Naboje te powstały jako amunicja przystosowana do obezwładniania osób na niewielkich odległościach. Działanie ich opiera się na wykorzystaniu udarowego oddziaływania pocisku (płaskiego woreczka o średnicy około 24 mm, wypełnionego drobnym śrutem o średnicy około 1 mm) na płaszczyznę celu. Zwinięty w łusce woreczek po wystrzeleniu rozwija się i lecąc płaszczyzną do przodu, szybko wytraca prędkość. Największą energię do obezwładniania pocisk posiada na odległościach od 3 do 7 m. Efekt oddanego strzału w cel uzależniony jest nie tylko od odległości, ale także od miejsca trafienia (jeżeli trafienie nastąpi w miejsce niezabezpieczone, np. odzieżą, to może wystąpić nawet działanie penetrujące). Na odległości powyżej 40 m działanie pocisków staje się niegroźne ze względu na szybką utratę prędkości. Rewolwerowe naboje specjalne .38 produkowane są w trzech typach pocisków: Komar, Szerszeń, Osa.

Fot. 28. Nabój .38 Specjal Komar.

Fot. 29. Nabój .38 Specjal Szerszeń.

Fot. 30. Nabój .38 Specjal Osa.

84

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

Dane techniczno-użytkowe
Nabój Komar • kolor płaszcza pocisku • masa pocisku • masa ładunku prochowego • łuska • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku biały 3g 0,21 g gładka, bez karbów 250 m/s 94 J Nabój Osa żółty 3g 0,25 g z jednym karbem na obwodzie 300 m/s 135 J Nabój Szerszeń niebieski 3g 0,28 g z dwoma karbami na obwodzie 350 m/s 184 J

Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm PISTOLET wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1994, nr 4. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. GLOCK – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1995, nr 1. P-99 Walther – instrukcja użytkowania.

85

Rozdział V. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU

Rozdział V

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU
Celny strzał to efekt przyswojenia sobie podstawowych wiadomości o broni i wynik żmudnego treningu nad wyrobieniem sprawności oka i ręki. Podstawą uzyskania dobrych wyników w strzelaniu jest systematyczne szkolenie, głównie w początkowym okresie kształtowania nawyków i umiejętności strzeleckich. Jest nią również trening, wynikający z potrzeby doskonalenia własnych umiejętności i pragnienia wszechstronnego opanowania broni w czasie strzelania. Każde ćwiczenie należy wykonywać właściwie i planowo, kontrolując siebie tak, aby uzyskiwać postępy w przyswajaniu praktycznych sposobów celnego strzelania. W trakcie prowadzenia treningu strzeleckiego dla początkujących powinno zwracać się uwagę przede wszystkim na zasadnicze elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału oraz na ułatwienie przyswojenia niezbędnych umiejętności posługiwania się bronią palną przez odpowiednie dobieranie ćwiczeń. Z punktu widzenia sprawności strzeleckiej, proces szkolenia powinien zawierać wszystkie elementy techniki strzelania. Podczas treningów należy więc zwracać uwagę na każdy element nauczania.

1. Prawidłowa postawa strzelecka
Nauczanie i doskonalenie przyjmowania postawy strzeleckiej musi odbywać się podczas każdego ćwiczenia, treningu czy strzelania. Powinno się zwracać uwagę na naturalne ustawienie nóg, rozluźnienie ich mięśni oraz mięśni tułowia, rąk i szyi. Najbardziej charakterystycznymi elementami prawidłowej postawy strzeleckiej (w zależności od rodzaju przyjmowanej postawy) są m.in.: a) odpowiednie ułożenie i rozstawienie nóg, b) równomierne rozłożenie ciężaru ciała na obydwie nogi, c) wyprostowanie tułowia, d) trzymanie głowy prosto, e) wyprostowanie ramion, zablokowanie ich w stawach barkowych, łokciowych i nadgarstkowych.

86

powoduje się niesymetryczne napięcie mięśni. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Najczęstszymi błędami w przyjmowaniu prawidłowej postawy strzeleckiej są np. d) ugięcie obu rąk w stawach łokciowych. 2. 31. przekręcając go w odpowiednią stronę. b) odchylanie tułowia do tyłu lub pochylanie się do przodu. Jeżeli po włożeniu broni do ręki muszka w stosunku do szczerbiny jest przesunięta w bok. Fot.: a) przechylenie ciężaru ciała na jedną z nóg. zatem strzał będzie niecelny. trzeba umieścić pistolet w dłoni po raz drugi. należy pamiętać. Po zamknięciu dłoni na chwycie broni napięcie mięśni zginaczy i prostowników palców powinno być jednakowe przy zgranych przyrządach celowniczych. Wprowadzając bowiem muszkę w szczerbinę poziomym ruchem nadgarstka. że siła. c) pochylanie i chowanie głowy między ramiona. powinna być stała podczas każdego strzału. 87 . Prawidłowy chwyt broni. z jaką trzyma się broń w dłoni. Prawidłowy chwyt broni Ucząc się prawidłowego chwytu broni.Rozdział V.

32. Prawidłowy chwyt broni.Rozdział V. Fot. 88 . Prawidłowy chwyt broni. 33. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot.

serdeczny i mały powinny obejmować chwyt pewnie. przez co dochodzi do ruchów broni podczas strzału. 20. d) palce: środkowy. Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych Przez pojęcie zgrywania przyrządów celowniczych rozumie się dokładne zgranie oka. Zbyt słabe trzymanie broni jest błędem. Palec wskazujący powinien być ułożony na języku spustowym. szczerbinki. Oprócz opuszka palca pozostała jego część nie powinna stykać się z żadnymi częściami broni. muszka. Stąd też przy strzelaniu z broni krótkiej nie możemy mówić o punkcie celowania. nie utrzyma pistoletu w całkowitym bezruchu. ze stałą siłą. 89 . 3. b) dłoń na chwycie ułożyć możliwie wysoko. aby oś lufy była przedłużeniem przedramienia ręki trzymającej broń. szczerbinka. muszki i punktu celowania i utrzymanie ich na jednej prostej. Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze: 1. lecz o rejonie celowania. tak aby jego trzeci paliczek (opuszek) znajdował się w jego środkowej części. Natomiast zbyt silne zaciskanie palców powoduje zwiększanie się drgań broni. W praktyce żaden strzelec. ponieważ nacisk palca na język spustowy przenosi się na całą broń. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowy sposób uchwycenia i trzymania broni należy ćwiczyć w początkowej fazie szkolenia. nawet najlepszy. 2.Rozdział V. 2 1 Rys. zachowując następujące zasady: a) chwyt broni trzeba starannie umieścić między kciukiem i palcem wskazującym dłoni tak. c) kabłąk języka spustowego oprzeć na środkowym palcu.

że nie można jednakowo ostro widzieć przedmiotów oddalonych na różne odległości. niska muszka. D. Do celowania powinno używać się oka ostrzej widzącego przyrządy celownicze. C. pojedynczą akomodację. 90 . drugie tło widzianego obrazu. A B C D Rys. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. a górne krawędzie muszki i płytki celownika na jednej linii poziomej. 21. Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze: A. muszka lewa. by prześwity po obydwu stronach muszki były jednakowej szerokości. wzrok należy koncentrować na obrazie przyrządów celowniczych. Oko ludzkie posiada tzw. muszka prawa. Tarcza strzelecka lub inny cel winny stanowić tzw. co oznacza.Rozdział V. B. Ponieważ najbardziej niestabilnym i wymagającym kontroli jest układ: oko – szczerbinka – muszka. wysoka muszka.

należy bezwzględnie opuścić rękę z bronią i odpocząć. by strzał nastąpił w momencie najkorzystniejszego położenia przyrządów celowniczych względem celu. W zależności od systemu urządzenia spustowo-uderzeniowego broni i jego wykorzystania w czasie strzelania siła nacisku. Siła użyta do zwolnienia kurka za pomocą samonapinacza jest około trzykrotnie większa od siły powodującej zwolnienie wcześniej napiętego kurka. Likwidacja I oporu powinna nastąpić natychmiast po wejściu przyrządów celowniczych w rejon celowania. Dalszy nacisk na język spustowy powoduje pokonanie siły oporu zaczepu kurka i jego zwolnienie (II opór). 91 . niezbędna do zwolnienia kurka lub iglicy. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 4. Nieustanny ruch przyrządów celowniczych w rejonie celowania trzeba tak zsynchronizować w czasie. zwłaszcza podczas strzelania z broni palnej krótkiej.Rozdział V. Jeżeli celowanie i wyciskanie spustu trwa zbyt długo i ruchy broni są coraz większe. Pokonanie II oporu powinno przebiegać płynnie i powodować zwiększenie nacisku palca wskazującego na język spustowy z równoczesną kontrolą obrazu przyrządów celowniczych. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Sposób wyciskania języka spustowego ma decydujący wpływ na jakość strzału. jest różna. 2 ) Dwuoporowy – ruch języka spustowego powoduje jedynie likwidację luzów mechanizmu spustowego (I opór). W praktyce występują dwa rodzaje spustów: 1 ) Jednooporowy – ruch języka spustowego powoduje od razu zwalnianie zaczepu kurka (głównie w rewolwerach).

Prawidłowe wyciskanie języka spustowego. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym.Rozdział V. Fot. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot. 92 . 34. 35.

związane z niedoborem tlenu w organizmie. strzał będzie chybiony. Zatrzymanie oddechu powinno nastąpić po wejściu obrazu przyrządów celowniczych w rejon celowania. gdyż ruchy broni są najmniejsze i wzrastają po przekroczeniu czasu granicznego 8 sekund. Jeżeli w tym momencie nastąpi rozluźnienie jakichkolwiek mięśni ręki trzymającej pistolet. który jest przenoszony za pośrednictwem rąk na broń. Natomiast zbyt krótki czas celowania utrudnia dokładną kontrolę obrazu przyrządów celowniczych w połączeniu z prawidłowym wyciskaniem języka spustowego. jak i po nim musi być idealnie jednakowe. w trakcie strzału. Pocisk przesuwa się w lufie. 6. Wielu ludziom wydaje się. Wytrzymanie po strzale Wytrzymanie po strzale stanowi bardzo ważny element wpływający na skuteczne oddanie strzału. Bezpośrednio po strzale nie wolno rozluźnić mięśni ręki. Podczas strzelania szybkiego trzeba dążyć do skracania czasu celowania i wstrzymać oddech na czas oddania od 4 do 5 strzałów. Stąd też wytrzymanie strzału jest jednym z kluczowych elementów zasad strzelania. ale także zmniejszenie ostrości widzenia przyrządów celowniczych. W tym czasie powinien nastąpić strzał. Celowanie w trakcie oddychania jest utrudnione przez ruch przepony i klatki piersiowej. Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym W czasie pracy na języku spustowym i celowania należy zatrzymać oddychanie w momencie naturalnego wydechu. Jeżeli strzał nie będzie wytrzymany do końca. Nic bardziej błędnego. Najkorzystniejszy czas celowania wynosi od 6 do 8 sekund. bez którego trudno mówić o celnym strzelaniu. 93 . ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 5. że najpierw pocisk opuszcza lufę. aż przyrządy celownicze powtórnie ustawią się w rejonie celowania. gdy broń wykonuje ruch do tyłu i do góry. a dopiero później następuje odrzut broni do tyłu i jej podrzut do góry. lecz przez krótki czas nadal jednakowo trzymać broń. Czas odpoczynku zależy od indywidualnych cech strzelającego. wszystkie poprawnie wykonane poprzednie elementy na nic się nie przydadzą. Trzymanie broni zarówno przed strzałem.Rozdział V. Przekroczenie czasu celowania powoduje nie tylko utracenie statyki broni.

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Charakterystycznymi objawami braku psychicznego nastawienia się na wytrzymanie po strzale są: opad ręki trzymającej broń. Fot. tzn. przecięcie się toru lotu pocisku z linią celowania w rejonie celowania. Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki.Rozdział V. Warszawa 1983. Wymaga to koordynacji tych elementów i jednakowo poważnego ich traktowania. Opracowano na podstawie: Bogusz J. Efektem poprawnego wykonania wszystkich elementów techniki strzelania powinno być trafienie celu. Dydaktyka wojskowa. Moll Cz. 36... Warszawa 1974. zamknięcie oczu w momencie strzału lub gwałtowne zwolnienie języka spustowego po strzale. Wytrzymanie po strzale. 94 .

Rys. Czynność przeładowania broni polega więc na tym. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. Kciukiem i palcem wskazującym ręki wspomagającej należy chwycić za tylną część zamka. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. należy puścić go. 22. widok z przodu. Aby przeładować pistolet. Ręka trzymająca zamek pozostaje nieruchomo. pistolet powinien znajdować się blisko tułowia (ręce w łokciach zgięte) (rys. Ramiona należy trzymać na wysokości klatki piersiowej. że gdy zamek znajdzie się w tylnym położeniu. Przeładowanie broni Przeładowanie pistoletu jest tylko pozornie prostą czynnością. należy ułożyć go w płaszczyźnie równoległej w stosunku do podłoża. Ręka trzymająca chwyt pistoletu pcha dynamicznie szkielet broni aż do wysunięcia się zamka z trzymających go palców. 95 . Rys. 22 – 23). PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rozdział VI PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 7. Zamek swobodnie wraca do przedniego położenia. 23.Rozdział VI. widok z boku. Wykonane nieudolnie może pozbawić policjanta możliwości użycia broni w sytuacji zagrożenia. Gdy szkielet z lufą znajdzie się w przednim skrajnym położeniu. co pozwala na prawidłowe wprowadzanie naboju do komory nabojowej oraz na zamknięcie jej. należy dołączyć dłoń ręki wspomagającej.

Błędy popełnione podczas przeładowania pistoletu mogą doprowadzić do zacięcia broni. jest zmniejszenie ryzyka rażenia przez przeciwnika. jaką powinien wykonać. aby się nie cofać (rys. 24. Jak najszybciej powinien przyjąć postawę klęczącą. i przeładowaniu broni na wysokości oczu. a magazynek będzie pusty.Rozdział VI. który może pojawić się podczas przeładowania. 96 . Chwilowo policjant staje się bezbronnym. że przeładowanie broni powinno nastąpić dopiero po przyjęciu stabilnej postawy. Występują również sytuacje. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Przeładowanie broni jest czynnością bardzo istotną. trzymaniu łokci zbyt wysoko. Regułą jest przyjmowanie postawy klęczącej tak.in. 8. Rys. Jest to informacja. 24 – 25). Pierwszą czynnością. gdy zamek pozostanie w tylnym położeniu. Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z boku). Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z przodu). Prawidłowe przeładowanie broni jest gwarancją szybkiego wykonywania pozostałych czynności strzelania bojowego. że skończyła się amunicja. ponad linią barków. Wykonanie przeładowania w niewłaściwy sposób zwiększa ryzyko zacięcia broni. Zmiana magazynka Podczas użycia broni może wystąpić sytuacja. Należy podkreślić. Najczęstszym błędem. Taki nawyk jest niezbędny m. podczas współpracy w zespole. Rys. co ogranicza pole widzenia. Kolejne błędy polegają na przesuwaniu dłoni razem z zamkiem zamiast swobodnego puszczenia go. jednocześnie może odsunąć się na bok lub schować za osłoną. gdy wymiana magazynka wykonywana jest w postawie stojącej lub idąc. jest odciąganie zamka przy jednoczesnym pozostawieniu szkieletu z lufą nieruchomo. 25.

czy nie powstało zacięcie. braku nawyku kontroli broni – szybkiego spojrzenia w okno wyrzutnika – i patrzeniu na ręce zamiast w kierunku celu. Powyższe zasady dotyczą również sytacji. idąc lub stojąc. Po upewnieniu się. a nie spoglądać na ręce. Po włożeniu magazynka do chwytu broni należy docisnąć go spodem dłoni. Ręką wspomagającą należy wykonać płynny ruch polegający na wyrzuceniu pustego magazynka z broni i sięgnięciu po pełny do ładownicy. Dźwignię zwalniania zamka nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. związanej z przyjmowaniem postawy klęcząc. w którym łatwo po niego sięgnąć. należy zwolnić przycisk zatrzasku magazynka. Magazynek powinien być w miejscu. tzw.Rozdział VI. w którym kciuk dłoni trzymającej pistolet nie sięgnie do niej. a tym samym przeładowanie broni. zanim właściwie podłączy się magazynek (tzn. ponieważ może się ona znajdować w miejscu. gdy pistolet jest blisko tułowia. Do błędów zalicza się również zwolnienie zamka po skierowaniu broni do celu. należy ułożyć na ułamek sekundy broń w taki sposób. pozwala jednoznacznie to ocenić. aby można było zobaczyć okno wyrzutnika w celu sprawdzenia. Gwarantuje to. Zamek znalazłby się wówczas w przednim położeniu. Może ono być przyczyną zatrzymania się zamka w tylnym położeniu. powodując swobodny ruch zamka do przodu. że donośnik magazynka widoczny w oknie wyrzutnika jest pusty. Jest to jednak sytuacja wyjątkowa. w której jest magazynek. zatrzask magazynka zarygluje go). 97 . Czynność tę wykonuje się już podczas przyjmowania postawy klęczącej. na pierwszym pocisku w magazynku. Często można zaobserwować błędy popełniane podczas zmiany magazynka. można podświadomie zwolnić zamek kciukiem dłoni trzymającej pistolet. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Podczas wykonywania czynności. Natychmiastowe kontynuowanie strzelania byłoby niemożliwe i w takim wypadku należałoby wykonać dodatkową czynność – przeładować broń. Dźwignię tę trzeba nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. gdy zmiana magazynka dokonywana jest. gdyż podczas wykonywania wszystkich czynności należy patrzeć zawsze w kierunku celu. Szybkie spojrzenie w okno wyrzutowe zamka. polegające na przyjęciu niestabilnej postawy klęczącej (nieopieranie się pośladkiem na nodze. na której klęczymy). lecz broń nie zostałaby przeładowana. jednocześnie nie może przeszkadzać w przyjmowaniu postawy klęcząc oraz nie może wypaść podczas biegu lub wykonywania innego rodzaju czynności. Prócz tego. Pełny magazynek chwycić w sposób gwarantujący prawidłowe włożenie go do broni i uniknięcie szukania właściwego ułożenia magazynka podczas wymiany. że magazynek zawsze zostanie podłączony prawidłowo. wymieniając magazynek w stanie stresu. kontrola broni. a nie w momencie. W celu uniknięcia tego rodzaju problemu można trzymać palec wskazujący dłoni.

Rys. W magazynku jeszcze znajdują się naboje. Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu. Rys. Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu. Rys. 26 – 29). Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu. 26. tą samą ręką wyciągnąć z chwytu magazynek. gdy nastąpiła przerwa w użyciu broni i można wykorzystać osłonę. w którym znajdują się jeszcze naboje. 28. Taktyczna zmiana magazynka Zmianę magazynka nie zawsze wykonuje się. 27. Czynność tę wykonuje się. że podczas walki przeciwnik będzie emocjonalnie opanowany na tyle. że policzy strzały. a wyjęty z broni umieszcza w ładownicy (rys. 29. 98 . Pełny magazynek podłącza się. Taktyczną zmianę magazynka stosuje się. Nie można wykluczyć. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 9. Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy. Trzymając go w dłoni. Rys. gdy zamek zatrzyma się w tylnym położeniu.Rozdział VI. aby być przygotowanym do kontynuowania walki z maksymalną liczbą amunicji w magazynku podłączonym do pistoletu. Po schowaniu się za osłoną należy dobyć z ładownicy ręką wspomagającą pełny magazynek. które oddano w jego kierunku. a magazynek jest pusty.

30. widok z przodu. 30 – 31). 99 . PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Taktyczna zmiana magazynka pozwala na kontynuowanie walki z pełnym magazynkiem i nabojem już znajdującym się w komorze nabojowej. przeładowanie broni po wykonaniu taktycznej zmiany magazynka (wyrzucenie naboju z komory nabojowej) oraz patrzenie na ręce zamiast w kierunku. np. jak i w warunkach nagłej konieczności użycia broni palnej. Można nią wykonywać czynności pomocnicze. przeszukując pomieszczenia. Najczęstsze błędy spotykane podczas taktycznej zmiany magazynka to m. Może dojść do takiej sytuacji zarówno podczas zaplanowanych wcześniej działań. Podczas wykonywania taktycznej zmiany magazynka za osłoną należy przez cały czas obserwować miejsce. Druga ręka powinna być wolna. widok z boku. Nawyk ten jest bardzo ważny ze względów bezpieczeństwa. Palec wskazujący dłoni trzymającej broń należy oprzeć na zamku lub szkielecie (zależnie od konstrukcji broni). Rys. Postawa wyjściowa Gotów. Poruszanie się z bronią Podczas poruszania się z pistoletem. Postawa wyjściowa Gotów. tak jak w postawie wyjściowej Gotów. gdzie ostatnio był widziany przeciwnik. odłączenie w pierwszej kolejności magazynka z pistoletu. w której przyszło użyć broni. Rys. Broń należy trzymać oburącz jedynie w chwili oddawania strzałów. Przyjmuje się ją wtedy. 10. gdyż uniemożliwia przypadkowe oddanie strzału z powodu napięcia emocjonalnego wywołanego sytuacją. Postawa wyjściowa Gotów jest charakterystyczna dla walki bezpośredniej.Rozdział VI. pistolet należy trzymać w jednym ręku.in. gdy trzeba mieć broń przygotowaną do natychmiastowego użycia (rys. 31. gdzie zniknął cel.

Najczęstsze błędy. to trzymanie broni lufą do góry (po ukazaniu się celu wydłuży się czas reakcji z bronią) i trzymanie ręką wspomagającą chwytu broni. jakie wykonuje się zwykle podczas biegu bez broni. Ręka z pistoletem pozostaje cały czas nieruchomo. Najczęstsze błędy to m. należy bezwarunkowo przed jego ponownym rozpoczęciem przyjąć stabilną postawę strzelecką. Broń powinna być opuszczona o około 10 – 15 stopni względem osi. przy potknięciu. a nie na języku spustowym. Najczęstsze błędy popełniane podczas wykonywania tej czynności to ruchy stopą do przodu (bardzo łatwo można się poślizgnąć) oraz przeładowanie broni lub strzelanie przed przyjęciem stabilnej postawy. Po zatrzymaniu należy przyjąć postawę strzelecką. Broń należy trzymać w ten sposób niezależnie od odległości. Taka technika poruszania się umożliwia wzrokową kontrolę otoczenia. zasłaniając je bronią. 11. należy wytupać szybkość.Rozdział VI. Czynność ta polega na energicznym uderzaniu stopami prostopadle do podłoża aż do momentu zatrzymania. jaką wyznacza pistolet uniesiony do strzału. Błędem jest również obserwowanie otoczenia przez przyrządy celownicze pistoletu. gdy cel znika z pola widzenia. a także wykonywanie czynności związanych np. Podczas poruszania się z bronią przeładowaną należy bezwzględnie pamiętać o zasadzie trzymania palca wskazującego na zamku lub szkielecie. gdyż odbiera ono strzelającemu możliwość pełnej kontroli otoczenia. Strzelanie lub przeładowanie należy wykonywać tylko po przyjęciu stabilnej postawy strzeleckiej. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Nie należy chodzić z pistoletem uniesionym na wysokości oczu. Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu Podczas biegu pistolet najkorzystniej jest trzymać tak jak w postawie wyjściowej Gotów – druga ręka jest wtedy wolna. które mogą pojawić się podczas biegu z pistoletem. Ręką nie trzymającą broni można wykonywać ruchy podobne do tych. należy biec w jego kierunku. Błędem jest strzelanie w czasie biegu. jaka jest do pokonania.in. poruszanie się z bronią trzymaną na wysokości oczu (ograniczenie swojego pola widzenia) oraz trzymanie palca na języku spustowym (możliwość oddania strzału niekontrolowanego). Jeżeli podczas strzelania straci się z różnych powodów równowagę. Wolna ręka może okazać się pomocna np. z przeładowaniem broni. Aby szybko i pewnie zatrzymać się podczas biegu. 100 . Zawsze.

aby go rozpoznać (strzelamy tylko do celów rozpoznanych). 32. Zachowanie takie będzie głównie sprowadzało się do uniemożliwienia przyjęcia przez przeciwnika postawy strzeleckiej i w konsekwencji utrudnienia mu rażenia ogniem. Podczas strzelania w ruchu należy poruszać się stabilnie. iż policjanci w niektórych krajach preferują strzelanie właśnie w ruchu. 32). gdy obie stopy mają kontakt z podłożem (rys. Zawsze zanim zmieni się kierunek strzelania. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 12. Może to również spowodować wytrącenie z równowagi partnera – jeżeli policjanci działają w zespole. gdyż można potknąć się o przeszkodę. Strzelanie idąc. 13. Ruch nie może w żadnym razie wpływać na skuteczność strzelania. Nigdy nie wykonuje się ruchu nogą do tyłu. Najczęściej spotykany błąd to niestabilne poruszanie się podczas strzelania (bardzo niska celność strzałów). Podczas wykonywania obrotu należy cofnąć ręce z pistoletem do klatki piersiowej i prostować je w chwili przyjęcia stabilnej postawy. Strzelanie w ruchu Nie należy strzelać podczas biegu. Nie jest to jednak bieg. Nadmienić tu można. gdy Rys. Zmiana kierunku strzelania W czasie strzelania można być zmuszonym do zmiany jego kierunku w przedziale od 0 do 180 stopni. Podczas tej czynności zawsze wykonuje się ruch nogą do przodu. należy szybko spojrzeć w kierunku celu. z pracą na języku spustowym. Posiadanie umiejętności właściwych do takiej techniki strzelania jest niezwykle ważne z punktu widzenia taktyki.Rozdział VI. Strzał oddaje się wtedy. Pistolet cały czas musi być utrzymywany na stałym poziomie. 101 . Jednak trzeba dążyć do narzucenia przeciwnikowi swojej woli oraz do swoistego sterowania jego działaniami w myśl własnych celów i zamierzeń (zasada inicjatywy w walce). której nie widać. Należy zsynchronizować chwilę. gdyż jest to wysoce nieprecyzyjne. Celem takiego zachowania jest uzyskanie przewagi. obie stopy są na podłożu.

in. gdy zacięcie będzie usuwane. 14. jaką wykonuje strzelający w chwili. brak szybkiego spojrzenia w kierunku celu przed wykonaniem obrotu. wytrącić z równowagi partnera (jeżeli policjanci działają zespołowo). Postawa strzelecka klęcząca. ruch nogą do tyłu.in. Podczas przyjmowania postawy klęczącej należy szybko spojrzeć w okno wyrzutnika pistoletu (kontrola broni). − niedomknięta komora nabojowa. przez co nie będzie on mógł natychmiast kontynuować walki w trakcie. Przyjmując postawę klęczącą. gdyż cofając się. a dopiero potem – zależnie od rozwoju sytuacji – Rys.Rozdział VI. Do najbardziej charakterystycznych sytuacji znamionujących zacięcie broni należą: − brak strzału. jest – podobnie jak w sytuacji wymiany magazynka – przyjęcie postawy klęcząc lub schowanie się za osłoną. trzeba pamiętać o zasadzie klękania do przodu. Zalety kontynuowania walki w postawie klęczącej po usunięciu zacięcia to przede wszystkim możliwość oddania strzału możliwie najszybciej (nie traci się czasu na przyjęcie postawy stojącej i skierowanie broni do celu) oraz kształcenie nawyku wstawania na komendę partnera podczas strzelania w zespole. można przyjąć postawę stojącą. Wyjęcie broni i przeładowanie następuje dopiero po zmianie kierunku. Najczęściej spotykane błędy to m. wykonanie obrotu z pistoletem trzymanym na wyprostowanych rękach (szczególnie niebezpieczne podczas walki w ciasnych pomieszczeniach). można m. gdy broń przestaje strzelać. Dalsze postępowanie zależy od rodzaju sytuacji. gdy nabój jest w komorze nabojowej. gdy drugi policjant usuwa zacięcie. aby stwierdzić. − utknięcie naboju w komorze zamkowej. 33). Występują również sytuacje. stojąc lub idąc. Dzięki kontroli broni strzelający jest w stanie ocenić sytuację i stosownie zareagować. Postępowanie w przypadku zacięcia się broni Pierwszą czynnością. 102 . a iglica uderzyła w spłonkę (niewypał). dlaczego broń nie strzela. Po usunięciu zacięcia w postawie klęczącej należy kontynuować strzelanie w tejże postawie (rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ W przypadku gdy zachodzi potrzeba wyjęcia broni z kabury i przeładowania jej. należy pamiętać o wyżej opisanych zasadach. 33. − zakleszczenie łuski w oknie wyrzutnika.

w stronę osłony. którymi dysponuje przeciwnik. wychylając przy strzelaniu tylko niewielką część ciała. to brak kontroli broni. Podczas strzelania zza osłony należy pamiętać o tym. miejsce. Niejednokrotnie w sytuacji bojowej trzeba strzelać zza osłony od strony ręki wspomagającej. z jakiego jest wykonana. które są niezbędne do prowadzenia skutecznego ognia (rys. 15. tylko te części ciała. oraz od charakterystyki balistycznej pocisków. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Najczęstsze błędy. których konstrukcja daje prawdopodobieństwo zatrzymania pocisku. która jest nieodporna na przebicie pociskami przeciwnika. Za osłony mogą posłużyć np. Wykorzystanie podczas walki osłony jest niezwykle korzystne ze względów psychologicznych. Podstawowe zasady strzelania zza osłon Korzystanie z osłon to konieczność. zabudowania (osłony naturalne). skutecznie utrudnia mu obserwację. Zza osłony można skuteczniej się bronić. 34. Drugi to przyjęcie pozy103 . np. gdy istnieje zagrożenie ze strony sprawcy posługującego się bronią palną. Pierwszy to przyjęcie stabilnej postawy i odwiedzenie nadgarstka ręki wiodącej na zewnątrz. elementy ukształtowania terenu. 34). a dla leworęcznych za lewą. które popełniane są w sytuacji zacięcia. należy odsłaniać Rys.Rozdział VI. że opierając rękę wspomagającą o osłonę. framugę. Wymienione elementy mogą chronić przed ogniem przeciwnika. Strzelając zza osłony. by broń nie kontaktowała się z osłoną bezpośrednio (dociskanie zamka do płaszczyzny osłony może spowodować powstanie zacięcia). Dla praworęcznych strzelców dogodniej jest ukryć się za prawą krawędzią osłony. tj. Nawet osłona. Strzelanie zza osłony. Skuteczność osłony zależy m. przyjmowanie postawy klęczącej do tyłu (szczególnie niebezpieczny nawyk podczas strzelania w zespole) oraz natychmiastowe przyjęcie postawy stojącej w celu kontynuowania walki po usunięciu zacięcia. można bezwiednie wystawić lufę poza osłonę. Z reguły przeciwnik stara się trafić w odsłonięte cele lub części ciała. od materiału.in. do którego może podejść niezauważony napastnik i chwycić lub wytrącić broń. należy w miarę możliwości korzystać z takich elementów samochodu. Ponadto należy pamiętać. Wykorzystując pojazd jako osłonę. Są dwa sposoby prowadzenia ognia w takim przypadku. pojazdy oraz przedmioty znajdujące się w budynkach lub terenie otwartym (osłony sztuczne).

oddając strzały w kierunku celu. drugie i kolejne wychylenie poza osłonę powinno nastąpić już w innym miejscu. Strzelający powinien znajdować się w takiej odległości od osłony. Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym Minimalna liczba członków zespołu to dwóch funkcjonariuszy: pierwszy (jedynka) nadaje dynamikę działania zespołu. W sytuacji wyczerpania amunicji lub powstania zacięcia u jedynki partner kontynuuje walkę. tylko w formie niewerbalnej. że postawa strzelecka używana podczas wymiany ognia z wykorzystaniem osłony musi wykluczać możliwość utraty równowagi. aby swobodnie i szybko mógł wychylić się i ponownie schować. W zależności od sytuacji może być podana np. Należy pamiętać. Policjant. tak aby utrudnić przeciwnikowi celowanie i atak. Przemieszczający się zespół powinien stanowić jak najmniejszą powierzchnię. Podczas strzelania zza osłony poziomej należy mocniej ugiąć nogi i tułów lub przyjąć np. Po wychyleniu się należy skrócić czas obserwacji bądź strzelania do niezbędnego minimum. Komenda składa się najczęściej z sygnału werbalnego i niewerbalnego. postawę klęczącą.Rozdział VI. 35). Padające z naszej strony strzały działają deprymująco na sprawcę. że podobnie jak my sprawca obserwuje przede wszystkim miejsce. Zespół rozpoczyna przemieszczanie się po komendzie podanej przez drugiego z policjantów. w którym ostatnio nas dostrzegł. W momencie zagrożenia najczęściej pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę (rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ cji odwrotnej. tzn. Fakt. który porusza się pierwszy. Jeżeli to możliwe. podczas gdy my prowadzimy ogień. nie ma większego znaczenia. 16. Mimo wszystko trzeba się koniecznie nauczyć strzelania z wykorzystaniem ręki słabszej. choćby na wypadek postrzału w rękę dominującą. − dociskaniu zamka broni do płaszczyzny osłony. aby całkowicie schować sylwetkę za osłoną. ma maksymalne pole widzenia. strzelanie z wykorzystaniem ręki wspomagającej. drugi (dwójka) stanowi jego ubezpieczenie. Najczęstsze błędy występujące podczas korzystania z osłon polegają na: − zbyt dużym wystawianiu ciała (szczególnie nóg) poza obrys osłony. Podkreślenia wymaga fakt. Taki sposób postępowania po104 . Podczas pracy zespołowej niezwykle istotnym elementem jest komunikacja werbalna i niewerbalna. Takie rozwiązanie jednak nie gwarantuje maksymalnej skuteczności prowadzonego ognia (jest to zachowanie nienaturalne). Konstrukcja i wysokość osłony determinują rodzaj postawy strzeleckiej stosowanej podczas walki. Aby trafić. patrząc od jego czoła. musiałby się odsłonić. że z jednej strony należy bardziej wychylić się zza osłony.

chroniąc jednocześnie partnera (rys. 36. Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera. Dwójka ubezpiecza. 38. 35. tak by znaleźć się obok partnera (rys. W tym celu idący z tyłu policjant przyjmuje postawę strzelecką. 105 . Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę. Rys. jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie. policjant przyjmuje postawę strzelecką obok strzelającego partnera i kontynuuje strzelanie. Rys. jeżeli zagrożenie nadal istnieje. 36). Rys. Pierwszy z policjantów roz-poczyna walkę. jednocześnie osłania dwójkę. W sytuacji wystąpienia zacięcia u jednego z funkcjonariuszy drugi policjant kontynuuje walkę. Równoczesne rozpoczęcie strzelania przez partnerów zwiększa siłę ognia zespołu dwuosobowego w chwili zagrożenia.Rozdział VI. że w warunkach zagrożenia pierwszy z policjantów może bezpiecznie usunąć zacięcie bądź wymienić magazynek. będąc ubezpieczanym (rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ woduje. Rys. 37. 37). Po usunięciu zacięcia bądź po zmianie magazynka. 38). Sposób zmiany miejsca i postawy po usunięciu zacięcia (z klęczącej na stojącą) nie może stwarzać zagrożenia dla funkcjonariusza prowadzącego ogień.

). czy nie ma ewentualnych pułapek (np. kierowaniu wzroku przez osobę idącą z tyłu pod nogi (można nie dostrzec odpowiednio wcześnie zagrożenia). Dwójka trzyma pistolet w postawie Gotów. po zmianie magazynka czy usunięciu zacięcia) bez sygnału od stojącego z tyłu partnera. który kontynuuje strzelanie. powinni stanąć frontem do ściany (nie plecami) z lekko ugiętymi nogami. gdy nie używa się broni. Jedynka przemieszcza się. będąc nie zauważonym przez przeciwnika. w których można przebywać. 40). jaki widzi. zmianie przez jedynkę postawy z klęczącej na stojącą (np. wolna przestrzeń itp. Bardzo istotne jest wykorzystanie martwych pól obserwacji. Głównym zadaniem policjantów jest wejście przez drzwi i fizyczne opanowanie pomieszczenia. trzymaniu broni przez dwójkę z lufą skierowaną w sylwetkę idącego z przodu policjanta. w stabilnej postawie (rys. Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń Sposób podejścia zespołu policjantów pod drzwi pomieszczenia. 17. Policjanci podchodząc pod drzwi. ma duże znaczenie z punktu widzenia taktyki. czyli miejsc. zwiększając obszar penetracji wzrokowej (rys. do którego chcą wejść. Zanim nastąpi próba wejścia. rozpoczęciu przemieszczania się przez pierwszego policjanta bez sygnału stojącego za nim partnera (może być jeszcze nie gotowy).Rozdział VI. Jedynka zaczyna sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. drugi policjant zajmuje pozycję za pierwszym. tak aby broń nie była skierowana w plecy jedynki. trzymaniu pistoletu jednorącz przez dwójkę (wydłuża to czas reakcji. 106 . PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ − − − − − − − − Najczęstsze błędy występujące w pracy zespołowej polegają na: braku komunikacji. gdy natychmiast trzeba użyć broni). pirotechnicznych). mieszkanie w bloku itp.) oraz infrastruktury wokół niego (gęsta zabudowa. Jeżeli drzwi są otwarte. trzymaniu palca na języku spustowym w sytuacji. przyjmowaniu przez jedynkę postawy klęczącej do tyłu w chwili powstania zacięcia (powoduje to wytrącenie z równowagi znajdującego się z tyłu partnera). 39). należy dokładnie obejrzeć framugę i drzwi w celu sprawdzenia. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu. Jego realizacja będzie zależała od rodzaju obiektu (budynek wolnostojący.

Rys. 41 – 42). Po otwarciu drzwi obaj policjanci zaczynają sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. zanim nastąpi wejście. dwójka podaje sygnał do wejścia i w tym czasie jak najszybciej wchodzi w przeciwległy róg. 41. otwiera je policjant stojący po stronie przeciwnej niż zamek w drzwiach (rys. 107 . Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka podaje komendę o gotowości do wejścia. Jeżeli drzwi otwierają się na zewnątrz. wchodzi w przeciwległy róg (rys. 40. 45). Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. jeden z policjantów przechodzi na drugą stronę i przyjmuje postawę do wejścia (rys. dwójka czeka na gotowość jedynki. 39. 44). 42. W sytuacji gdy drzwi są zamknięte. 43). Rys. zwiększają obszar penetracji wzrokowej (rys. Rys. Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego.Rozdział VI. drugi nie czekając na komendę. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu. Przemieszczając się. Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte. jaki widzą. Jedynka sprawdza pomieszczenie. że pierwszy policjant nie poda komendy Gotów i zaczyna wejście. Jeżeli zaistnieje sytuacja.

44. 45. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. Rys. Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami. 108 .Rozdział VI. 43. Rys. Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia. Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz.

Jest to sygnał do równoczesnego wejścia do pomieszczenia obu funkcjonariuszy. Ustawienie policjantów w pomieszczeniu. Jeżeli policjanci poruszają się w zespole wieloosobowym po szerokim korytarzu. gdyż są one punktem najbardziej niebezpiecznym podczas wejścia do pomieszczeń – jedyną osłonę stanowi framuga. a jedynie ją czuć. Zazwyczaj są wąskie. Rys. Zanim funkcjonariusze znajdą się przed drzwiami pomieszczenia.Rozdział VI. Poruszający się wzdłuż korytarza zespół powinien iść przy którejś ze ścian. do którego muszą wejść. Po wejściu następuje przeszukanie pomieszczenia (jeden z policjantów ubezpiecza. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka sygnalizuje swoją gotowość. ustępując miejsca pozostałym policjantom. Policjanci nie powinni mieć kontaktu ze ścianą. Należy pamiętać. powinni roz- 109 . pozbawione elementów mogących stanowić zasłony. że otwarte drzwi nie są szerokie. a podczas wejścia jest taki moment. idąc normalnym krokiem w rzędzie. Korytarze są miejscami bardzo niebezpiecznymi dla poruszających się po nich policjantów. 46). Dlatego szczególnego znaczenia nabiera opanowanie prawidłowej techniki wejścia przez drzwi. że od szybkiego i sprawnego wejścia zależeć może zdrowie i życie kolegi. jedynka i dwójka po wejściu przesuwają się w głąb pomieszczenia (przy ścianie. a drugi przeszukuje) (rys. często pokonują korytarz budynku. 46. po czym dwójka podaje komendę do wejścia. Zespół zazwyczaj powinien poruszać się po korytarzu. Należy pamiętać. że muszą się w nich zmieścić jednocześnie dwaj policjanci ubezpieczający się wzajemnie. Po wejściu do pomieszczenia policjanci stają plecami do ściany (nie dotykając jej). Jeżeli do pomieszczenia musi wejść zespół wieloosobowy. dla którego jesteśmy w momencie wejścia jedyną osłoną pleców. Szczególnie ważną umiejętnością jest właściwa praca nóg oraz poruszanie się przy krawędzi framugi drzwi w chwili wejścia. w zależności od jego rozkładu i umeblowania).

CSP Legionowo 1999.. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ dzielić się i przemieszczać po obu stronach korytarza. którą się przyszło. Komar A.. Opracowano na podstawie: Ciupiński J. Techniki strzelania i obezwładniania. Należy pamiętać o generalnych zasadach taktyki wchodzenia do pomieszczeń. w tych samych drzwiach. Jałoszyński K. KGP. CSP Legionowo 1993. Jeżeli poruszający się po korytarzu funkcjonariusze nie mają konkretnie zlokalizowanego przeciwnika i mogą spodziewać się ataku również z tyłu. CSP Legionowo 1994. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie. WSPol. tzn. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie. Jałoszyński K. dwójka porusza się tyłem. ubezpieczając w ten sposób jedynkę. nr 3. które nie zostało sprawdzone. „Magazyn Strzelecki.Rozdział VI... Technika posługiwania się bronią. Strzelanie obronne (VI). Dwójka zajmuje pozycję zależnie od rozwoju sytuacji. Warszawa 1993. Strzelanie obronne (VII). Obiekt trzeba opuszczać tą samą drogą.. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. 110 .B. Umożliwia to lepszą wzrokową penetrację. Colt” 1995. „Magazyn Strzelecki. nr 2. W momencie nagłego ataku jedynka przyjmuje postawę strzelecką i bierze na siebie ciężar odparcia ataku. a także szybszą reakcję na ewentualny atak ze strony przestępcy. Szczytno 1999. Nigdy nie należy pokazywać się dwa razy w tym samym oknie. Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. Technika wejścia do pomieszczeń. Jałoszyński K. Colt” 1995. nie należy przebiegać przez światło drzwi pomieszczenia.

............ cyt.................. Brygady antyterrorystyczne............................. 8.... S.................. cyt........ ..................... 42 Rys.... Pellowski..... Kochański....................... własne Rys...... Elementy toru lotu pocisku.............. 7.. Teoria strzału.... Instrukcja piechoty – teoria strzału............................. Brygady….................... cyt......... cyt... cyt......... wyd...................................... nr 3. MON 1961 . własne .................................. 83 Rys... 38 Rys.. ............................................B... wyd...... 83 84 90 95 111 Rys... Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych... 40 Rys....................................................... Kochański..................... 19. L................ Techniki i taktyka strzelań policyjnych. .... .................. Pocisk pistoletowy typu Glaser................................... 3.. L.............. 60 Rys............... W........ Instrukcja piechoty…................. Kochański...... 13... widok z boku........ wyd........... 89 ......... pole rozrzutu i oś rozrzutu.. ................ S......... Płechta....... cyt................. Ciupiński..... Brygady…............................... 29 32 33 Rys..... Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym........ Ciupiński................... Komar... cyt....... Płechta. ........ cyt....... Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym. wyd... Teoria strzału.................... Ciupiński.. .......... 9...... 22........ 20............................... 83 Rys..... Szczytno 1999 ... 15......... wyd................................ Pellowski........ ......... 83 Rys................ Techniki i taktyka…...................... 11..... Hamulce wylotowe.................. Obraz skupienia i celności............................... Rys..... ... Ciechanowicz.... Warszawa 1992 ................ A..... cyt....... wyd........................ W.... Pociski rewolwerowe o kalibrze .. W....... . Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału............ S............ Instrukcja piechoty…...Wykaz rysunków Rys............ Od Naganta do…........... WSPol.................... Pociski rewolwerowe o kalibrze ............ 4.............. 10.............................. 17................................... Dlaczego…....... oprac....... Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym................ ............... 21............................. 14.... oprac. Techniki i taktyka….. Komar.... 16.... Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu... oprac.. Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3............. wyd.... wyd... J... S...... cyt........... Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze................... 1...... Brygady….... 18.................... .......... J.... Kochański.......... Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot.............. wyd.... własne ..... 31 ..... Komar... Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock........... Kochański. SP Słupsk 2003 .......... wyd... A.. cyt...... krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy....................... W................. MON 1970 Rys....... KGP....... ...... 25 Rys........ Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze................................ Od Naganta do Czaka.................. 12... wyd....38 Specjal..... S.......... 6................. 37 Rys...... własne Rys........ 36 Rys................. Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999............ Brygady…................. 5................. Rys................ Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock. 2....................... Ułożenie ramion przed przeładowaniem... 82 Rys...B.. Rys. Ciechanowicz................ cyt......................... ..B.................. Pocisk typu Pin Grabbers...... S... J.... 36 Rys..... Brygady…............... Kochański............................... oprac....... Okresy strzału............. Wiązka torów pocisków... A.................... ............38 Specjal........ z odległości 25 m.. 58 Rys.. wyd.

.................... własne ........ 96 Rys................................ własne .......... oprac............ ................................................................. własne Rys..................... oprac.. ..... 107 Rys................... jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie.................................... własne ............. oprac............................ oprac.... 28... oprac.............. własne ......... 25.. 27................................. 45.. zanim nastąpi wejście.... 112 .......... oprac................ oprac. własne ... oprac............................................. 105 Rys.............. ....................... 105 Rys. 34... Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu.......... oprac...................... widok z przodu.................................... 99 Rys.................................... Postawa wyjściowa Gotów. Jedynka sprawdza pomieszczenie.......... własne ........... 46................... własne ... własne ........ W magazynku jeszcze znajdują się naboje................... własne . 35..... 26. 38......... Postawa strzelecka klęcząca..... oprac....... oprac........................................... 33....... Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia..................................... Ułożenie ramion przed przeładowaniem........................................................ widok z boku.. oprac.... Postawa wyjściowa Gotów...... własne ... 98 Rys........................ oprac.............. własne .. własne ......................................... oprac.............. Strzelanie zza osłony..................... Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera.................. Strzelanie idąc............... widok z boku....... 101 102 Rys.................... 103 Rys.............. jednocześnie osłania dwójkę..... 30............................... 98 Rys.......................... 31................Rys................................. oprac................. oprac...................... oprac... Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu.......... Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz..................... własne Rys.... własne ..................... własne ............................................... 107 Rys... oprac....................... oprac............................... oprac.. własne Rys................................ 99 . 23................ widok z przodu.......................... Pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę.............. własne ................. oprac............ 24. 40.......... .... Wymiana magazynka w postawie klęczącej.......... Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy.......... widok z przodu... 42.... oprac............................................................. oprac....... własne Rys.............................. własne . 98 Rys............................ Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami............... 39.............. Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia......... własne ....................................................... własne Rys.. dwójka czeka na gotowość jedynki.... 36........... 41... 98 Rys.......... 107 Rys............... własne Rys........................ Wymiana magazynka w postawie klęczącej...... własne Rys.............. Ustawienie policjantów w pomieszczeniu...... ............................ 105 Rys.... 95 96 Rys......... 44................................................ 37................................................... 29................................................. 107 108 108 108 109 ....... 43. 32... oprac.................. Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu............... Dwójka ubezpiecza.. Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte.................... 105 Rys.............. Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę.......................... Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego.

..... widok z prawej strony Fot.......................................................................................................... 63 ................ 20............................................................................................................... 27................. Fot........................... Fot............................ Pistolet P-83........................................ 5... Rewolwer Astra. 11............... .............................................. Nabój .................. widok z lewej strony ................. Prawidłowy chwyt broni ............................................ widok z prawej strony ........................................... ........................................................ 8............................... Pistolet P-64............................. 84 Fot................... 14............. Pistolet P-83............. Pistolet CZ-85. 26........................ 87 88 113 .................... 70 ..... ....................................................Wykaz fotografii Fot................... Fot....................................................................................................... 30............................................. Pistolet Glock 17............................. Rewolwer Gward 2...38 Specjal LRN Fot.........38 Specjal Komar Fot.................. Pistolet CZ-85... 16................................................ 32................................ 28.............................................................................................38 Specjal Osa ............. 31............ 24................................................................................................................................ Prawidłowy chwyt broni Fot............................ widok z lewej strony Fot............................................. Pistolet P-64............... Fot............................. 22.............................................. Pistolet P-99....... Fot................................... częściowo rozłożony ....................5”.........38 Specjal Szerszeń .................................................................... Pistolet Glock 17....... Pistolet Glock 17............. widok z lewej strony Fot.................................. Pistolet Glock 19...................................... ...............38 Specjal SP Fot......... Nabój 9 × 18 Makarow Fot..................................... ....................................................................... .................... widok z prawej strony .. Nabój ...................... .................................................................38 Specjal WC Fot....................................... Nabój 9 × 19 Parabellum .................................. 12........................... widok z lewej strony Fot............................. Pistolet P-64.................. 46 48 51 53 56 56 57 59 63 65 69 70 71 75 77 79 80 81 81 81 84 Fot.............................................................................................................. Pistolet P-99........................................... częściowo rozłożony ........... 51 .... widok z prawej strony Fot......... Nabój ........................................... Pistolet P-99................................................ 13......... widok z prawej strony Fot. częściowo rozłożony Fot.................... Nabój ..... częściowo rozłożony Fot.............. 18.... Fot................................ 57 Fot...... 29........................... 23............................................................... Rewolwer Gward 4”....................................................................... 17......................................................................... Nabój ..... Fot....................................................................... ................ Pistolet CZ-75......................................................................... Pistolet Glock 19............... widok z prawej strony Fot......... widok z lewej strony Fot.............. częściowo rozłożony ........................ widok z prawej strony ....................................................... Pistolet CZ-85........... 3. 25.................................................................................................................................................................................. Pistolet CZ-75............................ 6......................................... 46 ....................... 7......................................... 21.... 75 Fot.................................................... 9........................ 84 Fot.............................................................................. .............................. ................................................. ...... 4.. widok z lewej strony Fot............................ Nabój ................ ........................................ 1......... widok z prawej strony ...................... 10......... widok z prawej strony ............ 15....................................... 69 Fot................................... Pistolet P-83. Fot...................... 2.................... 19....... widok z lewej strony ... ..................... widok z prawej strony ...........

Fot. 33. Prawidłowy chwyt broni

...........................................................................................................................................

88 92 94

Fot. 34. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym ................................................................................ 92 Fot. 35. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Fot. 36. Wytrzymanie po strzale
..............................................................................................

.............................................................................................................................................

114

Bibliografia

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). Zarządzenie nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. 9 mm pistolet wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm pistolet wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Adam R., Najskuteczniejsza broń ręczna, Warszawa 2001. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1994, nr 4. Bogusz J., Dydaktyka wojskowa, MON Warszawa 1983. Buniak J., Z bronią za pan brat, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 2. Ciechanowicz W., Pellowski L., Od Naganta do Czaka, SP Słupsk 2003. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. Ciepliński A., Woźniak R., Rozwój pistoletów, „Nowa Technika Wojskowa” 1996, nr 6. Ciupiński J., Komar A.B., Techniki i taktyka strzelań policyjnych, KGP, WSPol. Szczytno 1999. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. Everett, Mc Clurg E., Bezpieczne posługiwanie się bronią, „Magazyn o Broni. Strzał” 2003, nr 1. Glock – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Instrukcja piechoty – teoria strzału, MON 1961. Jałoszyński K., Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1993. Jałoszyński K., Technika posługiwania się bronią. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1999. Jałoszyński K., Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. Technika wejścia do pomieszczeń, CSP Legionowo 1994.

115

Kasprzak S., Bhp w pracy z bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 3. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Kochański S., Brygady antyterrorystyczne, Warszawa 1992. Kochański S., Dziewiątki z Uherskiego Brodu, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 2. Kochański S., Glock. Pistolet XXI wieku, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 4. Mitin S., CZ-75. Pistolet bojowy, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 4. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 1. Moll Cz., Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki, Warszawa 1974. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. Strzelanie obronne (VI), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 2. Strzelanie obronne (VII), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 3. Płechta W., Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999, nr 3. Radziejewski R., Glock 17, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 1. Subocz A., Pistolet antystresowy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 1999, nr 2. Techniki strzelania i obezwładniania, Warszawa 1993. Teoria strzału, MON 1970. Tomczak Z., Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego, SP Słupsk 1981. Torecki S., Broń i amunicja strzelecka, MON 1985. Tulski P., Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 4. Tulski P., Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 3. Wiszniewski K., Nowości Walthera, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Wiszniewski K., P-99. Pistolet do walki, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1998, nr 3 – 4. Wiszniewski K., Światowy sukces Glocka, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Żyła S., Strzelanie sportowe z pistoletu, Poznań 2003.

116

… 117 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful