Przemysław Rybicki, Piotr Salamonik, Sebastian Szadzewicz , Grzegorz Winnicki

PODSTAWOWE ZASADY UŻYTKOWANIA BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
Według stanu prawnego na maj 2006 r.

(materiał dydaktyczny)

Słupsk 2008

Opracowano w Zakładzie Wyszkolenia Strzeleckiego Szkoły Policji w Słupsku

Autorzy rozdziałów: Rozdział I. Bezpieczeństwo: Przemysław Rybicki Rozdział II. Zasadnicze elementy teorii strzału: Przemysław Rybicki Rozdział III. Rodzaje broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział IV. Rodzaje nabojów do broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział V. Elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału: Sebastian Szadzewicz Rozdział VI. Podstawowe elementy taktyki strzeleckiej: Grzegorz Winnicki

Zespół redakcyjny: Grażyna Szot, Małgorzata Dudziak Projekt okładki i opracowanie graficzne: Marcin Jedynak

Fotografie pochodzą ze zbiorów własnych autorów

ISBN 83-88182-53-6

Wydawnictwo Szkoły Policji w Słupsku Wydanie II Druk: Pracownia Poligraficzna SP Słupsk Zam. 1/08 Nakład: 100 egz. Słupsk 2008

2

Spis treści

Wstęp .............................................................................................................................................................................................................. 5 Rozdział I. BEZPIECZEŃSTWO
...........................................................................................................................................

7

1. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną .................................................... 8 2. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich ................................ 11 3. Rozładowanie broni palnej ................................................................................................................................... 14 3.1. Indywidualne rozładowanie broni palnej ..................................................................................... 14 3.2. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia ...................................................... 15 4. Sytuacje, w których należy zdjąć palec z języka spustowego ................................................ 15 5. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej ...................................................................... 17 6. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej ............................................................................... 17 7. Przechowywanie broni palnej ............................................................................................................................ 19 8. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej ....................................................................... 20 9. Wywóz broni palnej za granicę ......................................................................................................................... 20 Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
.................................................................

22 22 24 27 28 32 33 35 38 41 45 45 45 50 55 62 67 74 74 76 79 79 80 81 81 82

Balistyka pocisku ........................................................................................................................................................... Charakterystyka zjawiska strzału ................................................................................................................. Prędkość początkowa pocisku ............................................................................................................................ Odrzut i podrzut broni palnej ............................................................................................................................ Celowanie .............................................................................................................................................................................. Elementy toru lotu pocisku ................................................................................................................................... Średni punkt trafienia ............................................................................................................................................... Celność broni palnej ................................................................................................................................................... Rozrzut pocisków ...........................................................................................................................................................
....................................................................................

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

1. Pistolety ................................................................................................................................................................................... 1.1. 9 mm pistolet wz. 1964 (P-64) .................................................................................................................. 1.2. 9 mm pistolet wz. 1983 (P-83) .................................................................................................................. 1.3. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 .................................................................................................... 1.4. 9 mm pistolet Walther P-99 ....................................................................................................................... 1.5. 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 ................................................................................................................. 2. Rewolwery ............................................................................................................................................................................ 2.1. .38 rewolwery Gward 4" i 2,5" ............................................................................................................... 2.2. .38 rewolwer Astra MC-6 ............................................................................................................................. 1. Naboje pistoletowe ........................................................................................................................................................ 1.1. Nabój 9 × 18 Makarow ................................................................................................................................... 1.2. Nabój 9 × 19 Parabellum .............................................................................................................................. 2. Naboje rewolwerowe ................................................................................................................................................... 2.1. Nabój .38 Specjal ................................................................................................................................................. 3. Naboje specjalne .............................................................................................................................................................

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ........................................... 79

........................................... 102 Podstawowe zasady strzelania zza osłon ...... 4............................... 86 87 89 91 93 93 Rozdział VI........................... Wytrzymanie po strzale .............................................................. .... 2............................. 98 Poruszanie się z bronią ...............................................Rozdział V........................................................................ Prawidłowe wyciskanie języka spustowego ............................................................................ 1.......................................................... Prawidłowy chwyt broni .................................................................................................... 104 Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń ................................................................ 9..................... ..................................................... 95 Przeładowanie broni ................................................................................... 100 Strzelanie w ruchu ............................. Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym .................................................... 6...................... 103 Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym .................................... 11................................................................................... 3..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 101 Zmiana kierunku strzelania ............................................................................................................................. 101 Postępowanie w przypadku zacięcia się broni .................... Bibliografia 111 113 115 Wykaz rysunków Wykaz fotografii 4 ..... 7....................................... 3................................................................................. 4...................................................... 5............................................. 10........................................................................................................... Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych ...................................................................................... 99 Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu ........... 106 ...................................................................................... 5....................................................... 8.. 2................................................................. 96 Taktyczna zmiana magazynka ................................................................................. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 86 1.................................................... Prawidłowa postawa strzelecka ............................................ 95 Zmiana magazynka ..... 6...... PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ ............

Należy je traktować jako propozycję pewnych rozwiązań opartych na wieloletnich doświadczeniach związanych z użytkowaniem broni palnej.usystematyzować wiedzę z zakresu budowy i zasady działania podstawowych elementów składowych broni palnej krótkiej. . .przeanalizować elementy mające dycydujący wpływ na celność i skuteczność strzelania. .wypracować algorytm postępowania w zakresie bezpiecznego użytkowania broni palnej. Przeznaczony jest przede wszystkim dla słuchaczy szkolenia zawodowego podstawowego – głównie ze względu na przydatność podczas realizacji zajęć oraz przygotowanie się do zaliczeń. . .poznać parametry amunicji do broni palnej krótkiej. Niniejsze kompendium z powodzeniem może służyć również każdemu policjantowi od momentu rozpoczęcia szkolenia aż do zakończenia służby.udzielić odpowiedzi na nurtujące pytania dotyczące teorii strzału.zapoznać się z podstawowymi elementami technik i taktyki strzeleckiej. Przekazane informacje pozwolą: . Niniejsze opracowanie jest próbą ich zebrania w celu ułatwienia wykorzystania i analizowania ważnych aspektów szkolenia strzeleckiego. sprawdzianów i egzaminów. Wyżej wymienione zagadnienia do tej pory pojawiały się w różnych materiałach źródłowych. . .Wstęp Materiał zebrany w tym opracowaniu dotyczy zagadnień ze szkolenia strzeleckiego.utrwalić sposoby rozkładnia i składania broni palnej krótkiej.

6 .

a ponadto sam nie doskonali swoich umiejętności strzeleckich w obsługiwaniu broni palnej i posługiwaniu się nią. Doszło do niekontrolowanego strzału. jaki został mu przyznany i przydzielony. jeżeli jest niedouczony i nie przeszkolony. Ale to nie jest prawda. Zachowania bezpieczne to nie tylko sposoby unikania wypadku1. Gdy wrócił. po czym się oddalił. niezależne od woli człowieka. Po zajęciach na strzelnicy jeden z uczestników pozostawił pistolet w torbie turystycznej w zaparkowanym pojeździe. w której oprócz jednostki broni palnej znajdowały się dwa magazynki i amunicja. Problematyka bezpiecznego posługiwania się bronią palną jest na pewno jednym z najważniejszych zagadnień podczas szkolenia i użytkowania broni palnej. ale również stosowanie zabezpieczeń i procedur minimalizujących związane z tym zagrożenia. Czy musiało dojść do tak niebezpiecznych sytuacji. Niebezpieczne sytuacje powstające podczas użytkowania broni palnej mogą mieć różne konsekwencje: od bulwersującego incydentu aż po ludzką trageWypadek – zdarzenie nagłe. Policjant obrócił się z przeładowaną bronią palną i poprzez kilkakrotne naciskanie na język spustowy zaczął pokazywać instruktorowi. W pokoju służbowym policjant oglądał pistolet. Okazuje się. BEZPIECZEŃSTWO Rozdział I BEZPIECZEŃSTWO W trakcie strzelania doszło do zacięcia broni palnej. często zagrażających zdrowiu i życiu ludzkiemu? Gdzie tkwią przyczyny? Jakie popełniono błędy? Mówi się. Nagle padł niekontrolowany strzał w kierunku instruktora. Broń palna sama w sobie nie jest niebezpieczna. że „broń palna raz do roku sama strzela”. Chodzi bowiem o przeciwdziałanie niebezpiecznym zdarzeniom. połączone z utratą zdrowia lub skutkiem śmiertelnym. że to użytkujący daną jednostkę broni palnej stanowi niebezpieczeństwo i zagrożenie dla otoczenia. Zranienia doznała osoba obecna w tym samym pomieszczeniu. niespodziewane. policjant nie zachował należytej ostrożności i przy włożonym magazynku przeładował pistolet z zamiarem oddania strzału kontrolnego. W trakcie prezentacji broni palnej i sprawdzania pracy na języku spustowym nieoczekiwanie padł niekontrolowany strzał w kierunku kolegi siedzącego naprzeciwko. 7 1 . że nie może oddać strzału. Zdając broń palną krótką. stwierdził wybitą szybę w pojeździe i brak torby turystycznej.Rozdział I.

elementu – może spowodować reakcję łańcuchową. BEZPIECZEŃSTWO dię. d) nieumiejętną obsługę broni palnej. może wyrządzić krzywdę partnerowi z patrolu. Użytkownik broni palnej musi przede wszystkim postępować tak. a w rezultacie do kalectwa. że o bezpieczeństwie w posługiwaniu się bronią palną decyduje przede wszystkim jeden zasadniczy czynnik: sprawność w posługiwaniu się i obycie z nią w różnych sytuacjach. że jednoznaczne przepisy bezpieczeństwa nie podlegają żadnej dyskusji. oparzenie wylotowymi gazami prochowymi czy okaleczenie dłoni w związku z oddziaływaniem ruchomych części broni palnej. przestrzegać ich i stosować je w praktyce. znajomemu lub osobie postronnej. W szkoleniu i w pracy na bezpieczeństwo należy zwracać największą uwagę. b) nieznajomość budowy i zasad działania broni palnej. Postrzał może doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia ciała. ponieważ chwila nieuwagi może doprowadzić do straty zdrowia lub życia ludzkiego. Natomiast nieprzestrzeganie choćby jednego. Nie 8 . dlatego tutaj nie ma miejsca na błędy. by podczas strzelania nastąpiło uszkodzenie wzroku. z pozoru niezbyt istotnego. bezmyślność i brawurę. Jeśli ktoś nie potrafi tego zrozumieć.Rozdział I. e) rutynę. Dostrzeganie takich zdarzeń i wyciąganie w praktyce odpowiednich. 1. już bardziej istotnych zasad. Często skutki są nieodwracalne. wynikających z tego wniosków to minimalizacja ryzyka w przyszłości. Niewiele trzeba. Oczywiście najniebezpieczniejsze wypadki z bronią palną to rażenia pociskiem. aby nie stanowić zagrożenia dla siebie oraz otoczenia. można stwierdzić. osobie najbliższej. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną Zasady bezpieczeństwa należy znać. Jako przyczyny wypadków można wymienić: a) nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa. co może mieć katastrofalne następstwa. Bezpieczeństwo jest bezsprzecznie sprawą najważniejszą. to znaczy. Jest oczywiste. a nawet śmierci. Podsumowując. c) lekceważenie złego stanu technicznego broni palnej. Praktycznie jedynym sposobem zapobiegania wypadkom jest opanowanie pewnych procedur i ich bezwzględne oraz odruchowe stosowanie. alkoholu lub innych środków odurzających. polegającą na rezygnacji z kolejnych. że każdy jego kontakt z bronią palną powoduje wzrost zagrożenia. f) działanie pod wpływem leków.

kup sobie zabawkę. Ich bohaterowie strzelają ślepą amunicją i nigdy nie odstrzelą sobie palców u nóg. Jeżeli chcesz potrenować ładowanie. Nie zgaduj. należy przestrzegać następujących zasad: 1 ) Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. Jeżeli chcesz się pobawić. czy w komorze nabojowej nie pozostał nabój. zwłaszcza w strzelaniu z broni palnej krótkiej. BEZPIECZEŃSTWO wszystkie zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią palną da się wymienić i opisać. jeżeli sytuacja tego nie wymaga. w który chcieliśmy trafić. że nie jest załadowana). Nie wierz westernom. by twierdzący czuł się urażony tym. gdy chcesz świadomie oddać strzał do rozpoznanego celu. 7 ) Nigdy nie pozostawiaj broni palnej bez nadzoru. To zbyt ważna kwestia. gdzie mogłoby to zagrażać życiu i zdrowiu. Posługując się bronią. czy magazynek jest odłączony. 2 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce i tam oddawaj strzał kontrolny. W wątpliwych sytuacjach wyobraźmy sobie zagrożenie. Nieważne. W razie potrzeby przekazania broni palnej sprawdź. jeżeli nie chcesz strzelać. 9 ) Nigdy nie przechowuj załadowanej broni palnej. Innymi słowy. Broń palna nią nie jest. sprawną i gotową do strzału. Jej niewielkie wymiary powodują. kontakt z jakąkolwiek bronią palną zawsze zaczynaj od sprawdzenia. bez ładunku. rozładowanie i składanie się do strzału. gdzie nie chcesz strzelić. bez wprowadzonego naboju do komory nabojowej. czy jest rozładowana. i pozostaw zamek w tylnym położeniu. czy nie. nie ryzykuj. Broń palną załadowaną niezwłocznie rozładuj po ustaniu przyczyny jej załadowania z zachowaniem środków bezpieczeństwa. nigdy nie kieruj broni palnej tam. że trudno precyzyjnie określić kierunek lufy. Zawsze może znaleźć się nieodpowiedzialny człowiek. jak jest naprawdę. 3 ) Nigdy nie kładź palca na języku spustowym. czy jest załadowana. Dzieci są bardzo zdolne. 8 ) Nigdy nie przekazuj załadowanej broni palnej. Ale czasami 9 . ponadto nawet niewielkie odchylenie powoduje.Rozdział I. Układaj palec na języku spustowym tylko wtedy. w którym nikomu nie zagrażasz i tylko przy użyciu specjalnej amunicji szkolno-treningowej. rób to w miejscu. Nigdy i nikomu nie wierz na słowo. 4 ) Zawsze noś broń palną zabezpieczoną (nawet jeśli jesteś pewny. 6 ) Trenuj na sucho tylko w bezpiecznym miejscu i z rozładowaną bronią palną. próbując dobyć broni szybciej niż słynni rewolwerowcy Billy The Kid czy Doc Holliday. nie wolno ich nie doceniać. Trzeba przy tym zawsze założyć najgorszy przebieg ewentualnych wydarzeń. że sprawdzisz. że pocisk pada daleko od punktu. To bardzo ważne. pozwoli nam to podjąć trafną decyzję co do naszego zachowania. który wprowadzi nabój do komory nabojowej. że broń palna jest rozładowana. W domu poinstruuj rodzinę i odkładaj broń palną w odpowiednie miejsce ograniczające do niej dostęp. 5 ) Nigdy nie baw się bronią palną.

1 4 ) Nigdy nie powstrzymuj się przed upominaniem osób nie przestrzegających zasad bezpieczeństwa w obchodzeniu się z bronią palną. jak groźnym narzędziem jest broń palna w rękach osoby nie przeszkolonej. jeśli nie ma takiej potrzeby. Po co bez potrzeby narażać je na uszkodzenie? Jeżeli jednak będziesz musiał strzelać w samoobronie bez ochraniaczy słuchu. że trzeba. 1 5 ) Zawsze trzymaj broń palną w dłoni wiodącej. nawet podczas twojej obecności w domu. Wystrzegaj się używania nabojów pogiętych. Lepiej niech podzwoni w uszach od strzału niż od uderzenia gazrurką. 1 7 ) Zawsze przenoś i przewoź broń palną w bezpieczny sposób. Ludzie są tylko ludźmi. ale również przed dziećmi i niepowołanymi osobami. Zanieczyszczenia w przewodzie lufy mogą prowadzić do jej rozdęcia. z tobą włącznie. Prawidłowe nawyki i doskonalone umiejętności minimalizują możliwość popełnienia błędu. Jeżeli po jakimś leku nie wolno prowadzić pojazdów (o czym powinien uprzedzać lekarz zapisujący lek i ostrzegać napis na opakowaniu). To samo odnosi się do narkotyków i leków o silnym działaniu na układ nerwowy. czym ładujesz broń palną. w których mógłbyś utracić broń palną lub w których ktoś mógłby ją tobie odebrać. a zwiększają skuteczność w przypadku użycia broni palnej. aby broń palna była zabezpieczona nie tylko przed złodziejem. Ale nie wolno strzelać byle czym. tak jak je uczyłeś. z zadziorami. BEZPIECZEŃSTWO zapominają o tym. że znajdująca się obok ciebie osoba nie przestrzega zasad bezpieczeństwa. Zawsze bardzo starannie sprawdzaj amunicję przeznaczoną do strzelania. Broń palna systematycznie czyszczona i w dobrym stanie technicznym nie powinna zawieść w sytuacji jej użycia. „nie mieszaj prochu z alkoholem”. Uszu ani oczu nie wygrałeś na loterii. 1 0 ) Zawsze utrzymuj broń palną w czystości i dobrym stanie technicznym. Dłoń wspomagająca niech faktycznie wspomaga dłoń strzelającą i obsługuje broń palną. 1 6 ) Stale doskonal swoje umiejętności strzeleckie. Wytłumacz domownikom. 1 1 ) Zawsze uważaj. ale to nigdy. Nie przekładaj broni palnej z ręki do ręki. tak aby jej nie zgubić lub nie dać jej sobie odebrać. sprawdzić. Bądź przezorny i nie prowokuj sytuacji. 10 . Jeżeli wypiłeś choć jedno piwo – zapomnij o strzelaniu. są omylni i niedoskonali. Bez amunicji nie ma strzelania. 1 2 ) Zawsze noś na strzelnicy ochraniacze słuchu i wzroku. bo konsekwencje jej nieodpowiedzialności mogą ponieść wszyscy znajdujący się dookoła. którą biorą do ręki. czy broń palna. skorodowanych. Masz je na całe życie. trudno. to nie jest to tylko jej sprawa. Wypadki chodzą po ludziach. 1 3 ) Nigdy. niezgodnych z typem używanej broni palnej. jest rozładowana.Rozdział I. brudnych. a nawet rozsadzenia i poranienia odłamkami strzelca i innych osób. Pamiętaj. Jeżeli widzisz. to tym bardziej nie wolno strzelać.

podejmuje działania zmierzające do przywrócenia stanu wyjściowego i zgłasza ten fakt właściwemu przełożonemu. 2 0 ) Nigdy nie dokonuj we własnym zakresie napraw bądź przeróbek broni palnej. Rozładowany magazynek można podłączyć do broni palnej tylko na wyraźną komendę lub gdy jest to niezbędne do wykonania ćwiczenia. 6 ) W przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia zasad bezpieczeństwa w czasie strzelania prowadzący przerywa zajęcia. karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Nigdy nie wiadomo. 11 . z której chcesz strzelać. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich 1 ) Podczas udziału w szkoleniu strzeleckim bądź przepisowo umundurowany i wyposażony. 3 ) Podczas pobytu na strzelnicy przestrzegaj zasad bezpieczeństwa. która zgodnie z prawem pozostaje w jego dyspozycji. 5 ) Osoby przebywające na strzelnicy obowiązane są ściśle przestrzegać poleceń prowadzącego strzelanie i bezwzględnie je wykonywać. podlega grzywnie. 2 1 ) Zawsze korzystaj z obiektów strzeleckich posiadających aktualny atest. Nieprzestrzeganie tej zasady może doprowadzić do wypadku. 4 ) Bezpośrednio po przybyciu na strzelnicę zgłoś ten fakt instruktorowi. Strzał kontrolny oddaj w miejsce bezpieczne. Kto nieumyślnie powoduje utratę broni palnej lub amunicji. Nie zapomnij o rozładowaniu magazynków i nie podłączaj ich do broni. 7 ) Składanie się do strzału. z broni palnej rozładowanej z odłączonym magazynkiem. kiedy zaistnieje sytaucja do wykorzystania posiadanych umiejętności w tym zakresie.Rozdział I. 1 8 ) Ucz się udzielania pomocy przedmedycznej. Następnie rozładuj broń palną – sprawdź gniazdo magazynka oraz komorę nabojową. zwłaszcza w zakresie ran postrzałowych. celowanie i strzelanie na sucho dozwolone jest tylko w miejscu do tego wyznaczonym. 1 9 ) Zawsze zapoznaj się i postępuj zgodnie z instrukcją opisu i użytkowania danej broni palnej. Tylko na takich obiektach możesz bezpiecznie i zgodnie z prawem realizować szkolenie strzeleckie. BEZPIECZEŃSTWO Art. 2. z którego masz zamiar korzystać. 2 ) Zapoznaj się z regulaminem obiektu strzeleckiego. 263 § 4 k. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia niezwłocznie oddaj ją do naprawy w profesjonalnym warsztacie rusznikarskim.k.

i pozostawić zamek w tylnym położeniu. W razie potrzeby odłożenia lub przekazania broni palnej należy sprawdzić. h ) Wykonywać strzelanie tylko z amunicji przydzielonej przez prowadzącego lub osoby przez niego wyznaczone. okrzyk: Zacięcie!). 9 ) Dla zachowania bezpieczeństwa podczas strzelania należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad: a ) Strzelać tylko z broni palnej sprawnej technicznie. wymierzonego do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. e ) Rozpocząć strzelanie tylko w strefie strzelań na wyraźną komendę. Samodzielnie usunąć zacięcie broni palnej w sposób szczególnie ostrożny. f ) Podczas wykonywania strzelania zespołowego wzajemnie kontrolować swoje ustawienie. i ) Zgłosić zacięcie broni palnej (np. b ) Po załadowaniu broni palnej nie odkładać jej i nie przekazywać. g ) Przestrzegać przebiegu i warunków strzelania. f ) Strzelać tylko do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. b ) Wykonywać polecenia i komendy prowadzącego strzelanie.Rozdział I. c ) Na linii ognia broń palną kierować w stronę kulochwytu. h ) Wykonywać wszystkie czynności związane ze strzelaniem na wyraźne polecenie prowadzącego. nawet gdy nie jest załadowana. na komendę określoną przez prowadzącego. zgodnie z zasadami bezpieczeństwa zawsze z lufą skierowaną do kulochwytu (celu) i palcem zdjętym z języka spustowego (chyba że warunki strzelania stanowią inaczej). d ) Układać palec na języku spustowym wyłącznie w chwili oddawania świadomego strzału. czy broń palna jest rozładowana (gniazdo magazynka i komora nabojowa). Stan techniczny broni palnej powinien wykluczyć możliwość spowodowania nieszczęśliwego wypadku. określoną przez prowadzącego. 12 . g ) Dobywać broń palną wyłącznie na stanowisku strzeleckim lub treningowym. 1 0 ) Do obowiązków strzelającego należy: a ) Bezwzględnie przestrzegać zasad bezpieczeństwa. c ) Pokwitować odbiór amunicji. BEZPIECZEŃSTWO 8 ) Z wyjątkiem linii ognia i miejsca przeznaczonego do treningu bezstrzałowego przebywający w obiektach strzelnicy noszą broń palną rozładowaną z odłączonym magazynkiem – broń palną krótką w kaburze. e ) Stale kontrolować położenie broni palnej w trakcie wykonywania strzelania. d ) Kierować broń palną jedynie w stronę kulochwytu. broń palną długą w pozycji Na pas.

podnieść wolną rękę na wysokość głowy – sygnalizować zacięcie. n ) Po zakończeniu strzelania i przejrzeniu broni palnej oddać strzał kontrolny w kierunku kulochwytu i schować broń palną do kabury. BEZPIECZEŃSTWO j ) W przypadku niemożności samodzielnego usunięcia zacięcia zgodnie z przyjętymi zasadami. W postawie bezpiecznej czekać na podejście prowadzącego strzelanie. Nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. który stwierdził niebezpieczeństwo. Art. podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Czekać na komendę prowadzącego zezwalającą na podejście do tarcz.niesprawną. Prowadzący powinien widzieć komorę nabojową broni palnej oraz donośniki magazynków. m ) Na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! – odłączyć od broni palnej magazynek i okazać ją do przejrzenia z zamkiem w tylnym położeniu oraz magazynki donośnikami do góry. l ) Bezpośrednio po zakończeniu strzelania sprawdzić wzrokowo broń palną i nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. e ) Kontuzji strzelającego. b ) Amunicją: . k ) Na komendę: Przerwij ogień! natychmiast przerwać strzelanie. zdjąć palec z języka spustowego i ułożyć go wzdłuż zamka. usunąć nabój z komory nabojowej przez energiczne przeładowanie i sprawdzić komorę nabojową. oddać strzał kontrolny oraz okazać broń palną do przejrzenia.: Kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję. zabezpieczyć broń palną i przyjąć postawę bezpieczną. 1 1 ) Strzelanie przerywa się na komendę prowadzącego: Przerwij ogień! Strzelający samodzielnie. o ) Po wykonaniu strzelania bezwzględnie rozliczyć się z pobranej amunicji. 263 § 2 k. Jeżeli bezpośrednio po zakończeniu strzelania w broni palnej pozostały naboje – odłączyć magazynek. f ) Powstania innego niebezpieczeństwa. d ) Rykoszetowania pocisków. trzymać broń palną skierowaną w stronę celu (kulochwytu). c ) Padania pocisków poza obrębem kulochwytu głównego i wałów bocznych.Rozdział I. b ) Pojawienia się przed strzelającymi ludzi lub zwierząt. 13 . 1 2 ) W sytuacji zagrożenia komendę: Przerwij ogień! podaje uczestnik strzelania. W postawie bezpiecznej oczekiwać na komendę prowadzącego. 1 3 ) Zabrania się strzelań: a ) Z broni technicznie niesprawnej. natychmiast przerywa w sytuacjach: a ) Otrzymania meldunku z posterunku obserwacyjnego o naruszeniu zasad bezpieczeństwa.k.

której użycie jest zabronione. gdy rozpoczynasz z nią kontakt i zamierzasz wykonać z nią jakiekolwiek czynności. 14 . b ) Treningów strzeleckich z wykorzystaniem amunicji ćwiczebnej. Na sprawdzanie broni palnej nigdy nie powinno się żałować czasu. . barwiącej i szkolno-treningowej. d ) Do zwierząt. c ) Do obiektów i urządzeń nie będących celem. BEZPIECZEŃSTWO . 1 7 ) Trening złożonych elementów szkoleniowych z zastosowaniem amunicji ćwiczebnej. 1 4 ) Na strzelnicach zabrania się: a ) Kierowania broni palnej w stronę ludzi. 1 6 ) Stosując do treningu strzeleckiego amunicję ćwiczebną. należy ją traktować jak amunicję bojową. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. Należy dokonywać tego starannie według poniżej przedstawionej procedury. 6 ) przed przystąpieniem do rozłożenia broni palnej. barwiącą i szkolno-treningową. c ) Oddawania strzałów po komendzie: Przerwij ogień! d ) Oddawania większej ilości strzałów do poszczególnych celów niż jest to określone warunkami strzelania. 5 ) przekazując komuś broń palną albo przejmując ją od kogoś.Rozdział I. 3. a zwłaszcza: 1 ) na początku i na końcu służby. będącego źródłem najpoważniejszych wypadków z bronią palną. Rozładowanie broni palnej Jedną z najważniejszych czynności zabezpieczających przed oddaniem niekontrolowanego strzału. barwiącej i szkolno-treningowej odbywa się pod nadzorem uprawnionego instruktora. 4 ) rozpoczynając i kończąc strzelanie. Sprawdzaj stan załadowania broni palnej zawsze. sprawną i gotową do strzału. 3 ) przystępując do nowego ćwiczenia na treningu.niezgodną z typem używanej broni. 2 ) na początku i na końcu treningu bezstrzałowego. b ) Układania palca na języku spustowym wcześniej niż jest to potrzebne do oddania strzału. jest rozładowanie broni palnej. 1 5 ) Zabrania się posiadania amunicji bojowej podczas: a ) Treningu bezstrzałowego. e ) Opuszczania stanowiska strzeleckiego lub treningowego bez zgody prowadzącego strzelanie lub trening bezstrzałowy.

8 ) gdy brak ci pewności. czy jest rozładowana. 3 ) Czekaj na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! 4 ) Wyjmij broń palną z kabury. 3. 9 ) Sprawdź drugi magazynek. 1 3 ) Odłącz magazynek od broni palnej. Czekaj na potwierdzenie przejrzenia broni palnej przez prowadzącego. 1 0 ) Sprawdź drugi magazynek.Rozdział I. W razie potrzeby rozładuj magazynki. 8 ) Schowaj broń palną do kabury. twarzą w bezpiecznym kierunku. 5 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia 1 ) Przestrzegaj i wykonuj polecenia prowadzącego. 2 ) Wyjmij broń palną z kabury.1. 6 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. 4 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. czy jest rozładowana. czy jest rozładowany. 3 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. 9 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 7 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. aż zostanie w tylnym skrajnym położeniu. czy ktoś inny nie manipulował przy twojej broni palnej. 1 2 ) Odciągnij zamek. 2 ) Czekaj. 9 ) w praktyce zawsze. 1 1 ) Podłącz rozładowany magazynek do broni palnej.2. 6 ) Sprawdź komorę nabojową. Indywidualne rozładowanie broni palnej 1 ) Stań w miejscu wyznaczonym twarzą w kierunku bezpiecznym. 3. aż prowadzący ustawi grupę w wyznaczonym miejscu. 8 ) Sprawdź komorę nabojową. 1 4 ) Wyjmij drugi magazynek z ładownicy i ponownie sprawdź. BEZPIECZEŃSTWO 7 ) przed przystąpieniem do czyszczenia broni palnej. 15 . czy jest rozładowany. 5 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. czy jest rozładowany. 1 5 ) Okaż broń palną do przejrzenia w taki sposób. czy jest rozładowany. rozładuj magazynki i nie podłączaj do broni palnej. aby było widać komorę nabojową i donośniki magazynków. czy jest rozładowany. 7 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 1 0 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. gdy choć na chwilę tracisz kontakt z bronią palną.

1 4 ) Kontroli wzrokowej broni palnej. 4 ) Na komendę: Przerwij ogień! 5 ) Gdy cel nie jest rozpoznany.Rozdział I. 3 ) W postawach bezpiecznych.: 1 ) Przed rozpoczęciem strzelania. Sytuacje. 2 1 ) Okazywania broni palnej do przejrzenia. Powinno to nastąpić m. 2 0 ) W przypadku broni palnej posiadającej dźwignię zatrzymującą i zwalniającą zamek z tylnego skrajnego położenia nie stosuje się pkt 11) i 13) 4. 1 8 ) Przemieszczania się z bronią palną wyjętą z kabury. 1 7 ) Zwolnij zamek i oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 2 0 ) Wykonywania czynności służbowych.in. 1 8 ) Schowaj broń palną do kabury. 2 4 ) Przekazywania broni palnej. 16 . 8 ) Dobywania broni palnej z kabury. w których należy zdjąć palec z języka spustowego Palec układamy na języku spustowym tylko wtedy. 1 9 ) Ubezpieczania partnera z patrolu. W każdej innej sytuacji zdejmujemy palec z języka spustowego. 1 1 ) Przerw pomiędzy strzałami. 1 2 ) Zgłaszania zacięcia broni palnej. 7 ) Przyjmowania postawy strzeleckiej. 2 2 ) Chowania broni palnej do kabury. 2 ) Po zakończeniu strzelania. 1 7 ) Ukrycia się za osłoną. nie podłączaj magazynków do broni palnej. 2 5 ) Odkładania broni palnej. 1 5 ) Wymiany magazynka. 1 9 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. gdy broń palna znajduje się w kaburze. A także podczas: 6 ) Trzymania dłoni na chwycie broni palnej. 1 3 ) Usuwania zacięcia broni palnej. BEZPIECZEŃSTWO 1 6 ) Schowaj magazynki do ładownicy. 2 3 ) Rozkładania i składania broni palnej. kiedy świadomie chcemy oddać strzał do rozpoznanego celu. 9 ) Przeładowania broni palnej. 1 6 ) Zmiany postawy strzeleckiej. 1 0 ) Składania się do strzału.

Zawsze sprawdź broń palną. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. 2 ) Policjanci pełniący służbę w ubiorze cywilnym są zobowiązani nosić broń palną krótką w kaburze w miejscu niewidocznym dla otoczenia. 2 7 ) Zdawania broni palnej. czy jest rozładowana (według algorytmu podanego wyżej). najpierw wzrokowo oceń sytuację. b) Przestrzegać zasad przechowywania broni palnej. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. którzy mogą nosić broń palną w sposób umożliwiający najsprawniejsze jej wykorzystanie podczas wykonywania obowiązków służbowych.Rozdział I. Zwróć uwagę na położenie elementów. 4 ) Policjanci są zobowiązani: a) Zachować szczególne środki ostrożności. 3 ) Przepisy pkt 1) i 2) nie dotyczą policjantów pododdziałów antyterrorystycznych. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. w sposób zapewniający sprawne i szybkie jej wydobycie oraz bezpieczne przenoszenie. 6. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) Odpowiedz sobie na następujące pytania: W jakim położeniu znajduje się zamek? Czy widać nabój w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o obecności naboju w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o napiętej iglicy? W jakim położeniu znajduje się kurek? W jakim położeniu znajduje się język spustowy? Czy broń palna jest zabezpieczona? Czy magazynek jest podłączony do broni palnej? Mimo udzielenia wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie pytania nie ryzykuj. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej 1 ) Policjanci są zobowiązani nosić broń palną krótką podczas pełnienia służby. sprawną i gotową do strzału. aby broń palna nie dostała się w ręce osób nieuprawnionych. BEZPIECZEŃSTWO 2 6 ) Pobierania broni palnej. 5. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej Rozpoczynając kontakt z bronią palną. mechanizmów i zespołów broni palnej. 17 .

Zabrania się policjantowi: a) Udostępniania broni palnej osobom nieupoważnionym. jeżeli jest to uzasadnione ważnymi względami służbowymi. uwzględniając rodzaj wykonywanych przez poszczególne służby zadań oraz zasady określone odrębnymi przepisami. z zachowaniem środków bezpieczeństwa. sportowych. Broń palną należy niezwłocznie rozładować po ustaniu przyczyny jej załadowania. c) Posiadania przy sobie broni palnej podczas: – prywatnego udziału w imprezach rozrywkowych. f) W uzasadnionych przypadkach przełożeni mogą wyrazić zgodę na posiadanie przez podległych policjantów broni palnej krótkiej w okolicznościach wymienionych w pkt c). broń palną można przewozić w przystosowanych skrzyniach metalowych lub drewnianych obitych blachą. wydaje się na czas wykonywania zadań służbowych do użytkowania policjantom. Inne rodzaje broni palnej w czasie pełnienia służby należy przewozić w pojazdach w zamocowanych uchwytach. a broń palną załadowaną. uzbrojenia w celu dokonania naprawy broni palnej lub jej wymiany. – urlopu. d) Posiadania przy sobie broni palnej podczas prywatnych wyjazdów zagranicznych. 18 . z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej – jeżeli sytuacja tego wymaga. nie dotyczy to rewolwerów. a w przypadku stwierdzenia uszkodzenia broni palnej niezwłocznie zawiadomić o tym policjanta ds. – spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu. Pisemną decyzję o wydaniu policjantom innych rodzajów broni palnej niż przewidują to normy wyposażenia podejmuje kierownik jednostki Policji. kulturalnych lub innych. którzy ukończyli specjalistyczne szkolenie dotyczące obsługi i użycia tego rodzaju broni palnej. – udziału w uroczystościach prywatnych. b) Dokonywania przeróbek i napraw broni palnej we własnym zakresie. o której mowa w pkt 6). W czasie przemieszczania oddziałów Policji w miejsce działań. jeżeli nie zachodzi potrzeba posiadania przez policjanta broni palnej przy sobie. BEZPIECZEŃSTWO 5) 6) 7) 8) 9) c) Nosić broń palną zabezpieczoną bez wprowadzania naboju do komory nabojowej.Rozdział I. Broń palną. pobytu w szpitalu lub sanatorium oraz w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego. d) Systematycznie czyścić i konserwować broń palną. e) Posiadania przy sobie broni palnej w innych okolicznościach niż wymienionych w pkt c) mogących doprowadzić do jej utraty.

3 ) Broń palną w jednostce Policji chronionej całodobowo przechowuje się w zależności od posiadanych warunków lokalowych: a) W pomieszczeniach zajmowanych przez dyżurnego jednostki Policji. szkół i ośrodków szkolenia Policji spełniających warunki określone w odrębnych przepisach. b) i d) broń palną przechowuje się w szafie metalowej specjalnie przeznaczonej do przechowywania broni. 2 ) Przełożeni są zobowiązani do zapewnienia policjantom warunków bezpiecznego przechowywania broni palnej krótkiej w jednostce Policji. woreczkach. b) W wyznaczonym pomieszczeniu użytkowanym przez komórkę organizacyjną i przystosowanym do przechowywania broni palnej. 19 . to po pisemnym powiadomieniu przełożonego jest zobowiązany tę broń przechowywać w jednostce Policji. czysta i zakonserwowana. f) Szafa metalowa z bronią palną powinna być każdorazowo zamykana i plombowana przez policjanta odpowiedzialnego za przechowywanie broni palnej. c) W pomieszczeniu służbowym policjanta w użytkowanej przez niego indywidualnie szafie metalowej. d) W magazynach uzbrojenia oddziałów prewencji.Rozdział I. Pistolety P-64 i P-83 należy przechowywać odbezpieczone. 5 ) Amunicja do broni palnej powinna znajdować się w pudełkach. 4 ) Broń palna na czas przechowywania powinna być wyjęta z kabury i rozładowana. 7 ) Od zakazu określonego w pkt 6) można odstąpić. 6 ) Zabrania się przechowywania amunicji w magazynkach nabojowych do broni palnej. technicznie sprawna. pojemnikach – włożona w sposób uniemożliwiający uderzenie w spłonkę naboju. ze zwolnionym kurkiem (w broni bezkurkowej – ze zwolnioną sprężyną iglicy) i odłączonym magazynkiem. jeżeli względy służbowe wskazują na potrzebę szybkiego pobrania broni palnej gotowej do użycia lub z powodu dużej częstotliwości pobierania broni palnej przez użytkownika. kompletna. Przechowywanie broni palnej 1 ) Jeżeli policjant nie ma możliwości przechowywania broni palnej krótkiej w miejscu zamieszkania lub nie może jej tam przechowywać z innych względów. BEZPIECZEŃSTWO 7. zabezpieczona. e) W pomieszczeniach określonych w pkt a). Należy wówczas okresowo rozładowywać magazynek w celu zwolnienia napiętej sprężyny donośnika naboju magazynka. W celu skrócenia czasu wydawania broni amunicja może znajdować się w woreczkach (pojemnikach) plombowanych przez użytkownika broni lub w przezroczystych torebkach.

Przełożony niezwłocznie przedstawia raport: a) kierownikowi komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji – w komórkach organizacyjnych Komendy Głównej Policji. powiadamiają o utraceniu broni palnej lub amunicji dyrektorów odpowiednich Biur Komendy Głównej Policji. 2 ) Dyżurny jednostki Policji niezwłocznie podejmuje niezbędne czynności zmierzające do odnalezienia broni palnej lub amunicji oraz powiadamia oficera dyżurnego właściwej komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o fakcie utracenia broni palnej lub amunicji. 3 ) Oficer dyżurny komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o utraceniu broni palnej powiadamia oficera dyżurnego Komendy Głównej Policji. b) komendantowi – w szkołach policyjnych. 4 ) Niezależnie od powiadomienia. jej serię. 20 . rodzaj broni palnej. podając dane określone w pkt 1). Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej 1 ) O utraceniu broni palnej lub amunicji policjanci są zobowiązani niezwłocznie powiadomić dyżurnego najbliższej jednostki Policji. BEZPIECZEŃSTWO 8. w rejonie której nastąpiło utracenie broni palnej. o których mowa w pkt 4). o którym mowa w pkt 1). 2 ) Z pisemnym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wywóz broni palnej za granicę występują w przypadku wyjazdu służbowego: kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji. oraz bezpośredniego przełożonego. a kopię telegramu przekazuje naczelnikom wydziałów kryminalnego i zaopatrzenia.Rozdział I. 5 ) Kierownicy jednostek Policji. numer i rok produkcji oraz ilość utraconej amunicji. podając okoliczności utracenia. Wywóz broni palnej za granicę 1 ) Policjant może wywieźć za granicę broń palną i amunicję do niej po uzyskaniu pozwolenia Komendanta Głównego Policji. komendant szkoły policyjnej. c) komendantowi wojewódzkiemu (stołecznemu) Policji – w pozostałych jednostkach Policji. policjant składa bezpośredniemu przełożonemu pisemny raport zawierający szczegółowe dane dotyczące utracenia broni palnej lub amunicji. 9. komendant wojewódzki (stołeczny) Policji.

w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. amunicja” 2004. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. nr 4.E.. Broń. Broń.. Bhp w pracy z bronią palną. amunicja” 2003. Broń.. BEZPIECZEŃSTWO Opracowano na podstawie: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. nr 3. Żyła S.. „Magazyn Strzelecki. Warszawa 1998.. „Magazyn Strzelecki. Zarządzenie nr 6/00 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. zm.. amunicja” 2004. 553 z późn. nr 3. Strzelanie sportowe z pistoletu. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. Poznań 2003. nr 2. Hartink A. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy.U.. Kodeks karny (Dz. „Magazyn o Broni. McClurg E. Everett.). Nr 88. nr 1. „Magazyn Strzelecki.Rozdział I. Strzał” 2003. Tulski P. Buniak J. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. Z bronią za pan brat. Kasprzak S. poz. Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną. Broń. „Magazyn Strzelecki. Bezpieczne posługiwanie się bronią. 21 . amunicja” 2004. Tulski P.

c) konserwacji broni palnej. prędkość i energia. z jaką powinien być wystrzelony pocisk określonego kalibru. Do najważniejszych zadań balistyki wewnętrznej należy określenie zależności między ciśnieniem. Balistyka pocisku balistyka – jest to nauka zajmująca się ruchem pocisku od momentu wprawienia go w ruch do momentu zatrzymania się lub rozerwania w powietrzu. Ponadto gwint lufy nadaje pociskowi prędkość obrotową. c) końcową. W czasie przemieszczania się pocisku w przewodzie lufy nadawane są mu kierunek lotu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rozdział II ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. Osiągnięcia balistyki znajdują zastosowanie w praktyce strzeleckiej. Balistyka zewnętrzna – zajmuje się badaniem ruchu pocisku w powietrzu od momentu wylotu z przewodu lufy do momentu spotkania się z celem. zaistniałym pod wpływem działania ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. oraz zjawiskami mu towarzyszącymi. 22 . d) zdolności rażenia celu. niezbędną do stabilizacji jego położenia na torze lotu. b) zasad strzelania z broni palnej. Wyniki tych badań stanowią podstawę do konstruowania lufy i innych istotnych elementów broni palnej w celu uzyskania żądanej prędkości wylotowej pocisku o danej masie i kalibrze bez przekroczenia dopuszczalnej granicy wytrzymałości. Balistyka wewnętrzna – zajmuje się ruchem pocisku w przewodzie lufy. prędkością i drogą pocisku w przewodzie lufy. b) zewnętrzną. ciężaru i kształtu. aby osiągnął określoną odległość i trafił w cel. Batalistyka dzieli się na: a) wewnętrzną.Rozdział II. Balistyka ma znaczenie w uzasadnieniu opracowania: a) budowy broni palnej. e) zdolności przebijania osłon. Głównym zadaniem balistyki zewnętrznej jest określenie warunków stabilizacji obrotowej i momentów aerodynamicznych oraz parametrów toru pocisku i prędkości początkowej.

która skutecznie pozbawiałaby przeciwnika zdolności oporu. Nie można jednoznacznie stwierdzić. O broni palnej mającej zdolność takiego rażenia mówi się. e) ruch pocisku w celu. Obejmuje takie zagadnienia. jest wymagane rażenie nokautujące. że najważniejszy wpływ na moc obalającą broni palnej mają: a) prędkość pocisku w chwili uderzenia w cel. nazywane obalającym. Celem użycia broni palnej przez policjanta jest obezwładnienie osoby – pozbawienie zdolności do stawiania oporu. Obszary ludzkiego ciała szczególnie wrażliwe na zranienia ciężkie i śmiertelne stanowią około 40 procent łącznej powierzchni celu. d) procesy odkształceń materiału celu. c) masa pocisku. rzędu kilku lub kilkunastu minut. rana zaś może okazać się lekką. że posiada moc obalającą. jakim jest człowiek. b) zdolność takiego rażenia. Zagadnienie rażenia obalającego wiąże się przede wszystkim z pociskami wystrzelonymi z broni krótkiej. c) procesy odkształceń pocisku. W razie trafienia z dużą prędkością w cel zawierający w swej 23 . W wypadku działań policyjnych.Rozdział II. b) energia pocisku w chwili uderzenia w cel. a jednocześnie nie zagrażała jego życiu. a często i przytomność. Moc obalająca pocisku jest osiągana w drodze zwiększenia prędkości pocisku przy jego małym kalibrze albo zmniejszenia prędkości przy wzroście kalibru i masy pocisku. Zdolność rażenia rozumiana jest jako: a) zdolność zadania takiego uszkodzenia. po którym ranny traci możliwość dalszego prowadzenia walki. ale po upływie pewnego czasu. Na przykład człowiek trafiony śmiertelnie małym odłamkiem w serce może jeszcze poruszać się i strzelać przez kilka minut. jak: a) przebijalność pocisku. Nie można zbudować broni palnej. natomiast człowiek rażony pociskiem o dużej prędkości i energii uderzenia zwykle bywa rzucony na ziemię i natychmiast traci zdolność oporu. d) kształt pocisku. Jednym z wymogów balistycznych broni palnej jest zdolność rażenia celów żywych i zdolność przebijania osłon. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Balistyka końcowa – zajmuje się badaniem zjawisk występujących podczas spotkania pocisku z celem. który rodzaj rażenia bardziej zagraża życiu. po którym ranny traci natychmiast możliwość stawiania wszelkiego oporu. b) zagłębienie się pocisku w przeszkodę. w których większość interwencji z użyciem broni palnej występuje w bezpośredniej odległości od przeciwnika. Przeprowadzone badania wykazały. ruchem pocisku w celu aż do momentu zatrzymania pocisku.

powodując jego wstrząs ogólny. zagłębiają się w nie. wobec których nie zamierza się użyć broni palnej. 2. Przebijalność warstwy drewna lub piasku zwiększa się do pewnych granic wraz ze wzrostem prędkości spotkania z pociskiem (do około 650 – 750 m/s).Rozdział II. dużym kalibrze i płaskim lub tępołukowym wierzchołku przekazuje w całości posiadaną energię kinetyczną organizmowi celu żywego. Jeżeli przeszkoda jest cienka lub nieodporna na przebijalność. tworzących bardzo duży kanał. Charakterystyka zjawiska strzału strzał – jest to wyrzucenie pocisku z przewodu lufy spowodowane działaniem ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. W czasie strzału zachodzi zespół procesów fizykochemicznych. a następnie gwałtownie maleje w wyniku odkształcenia się pocisków. że ten pocisk jest skuteczny. Zdolność przebijania pocisku warunkuje rażenie celów znajdujących się za osłonami. wytwarza gazy prochowe o bardzo dużym ciśnieniu i wysokiej temperaturze. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU budowie ciecz (cele żywe. Ładunek prochowy spalając się. pojemniki lub zbiorniki cieczy itp. Natomiast pocisk o małej prędkości. polegających na szybkiej przemianie energii chemicznej prochu w energię cieplną gazów 24 . W zależności od grubości i jakości ubioru człowieka oraz miejsca trafienia energia niezbędna do skutecznego rażenia człowieka wynosi od 50 do 100 J. Posiada przy tym duży nadmiar nie wykorzystanej energii i stanowi istotne zagrożenie dla osób postronnych. Przez zmniejszenie prędkości pocisku oraz zwiększenie jego kalibru i masy jest osiągany podobny skutek. pocisk przebija ją i razi cel ukryty za przeszkodą. Pocisk o dużej prędkości i ostrym wierzchołku ma większą zdolność przenikania przez cel na wylot. Jeżeli prędkość pocisku w chwili uderzenia przekracza 600 m/s.) jest osiągany efekt hydrodynamiczny. Nie dotyczy to oczywiście celów chronionych kamizelkami kuloodpornymi lub innymi środkami ochrony osobistej. Po wzroście ciśnienia do odpowiedniej wielkości pociskowi zostaje nadany ruch ze stale wzrastającą prędkością aż do momentu osiągnięcia prędkości maksymalnej. który przebije sosnową deskę o grubości 1 cala (25.4 mm). Zwykle pociski strzeleckie napotykając różne przeszkody terenowe z drewna lub piasku. który powoduje ogólny wstrząs organizmu żywego i prowadzi do natychmiastowego zahamowania funkcji życiowych. Po wylocie z przewodu lufy pocisk porusza się siłą inercji. Do określenia kryterium wystarczającej zdolności rażenia celu żywego jest stosowana reguła mówiąca. wówczas wierzchołek i dno pocisku są źródłami powstania silnych fal uderzeniowych.

a) b) c) d) Zjawisko strzału charakteryzuje się: bardzo dużym ciśnieniem gazów (2 000 – 3 000 atm). wskutek czego iglica grotem iglicznym zbija spłonkę naboju. Gazy prochowe rozprzestrzeniają się na wszystkie strony z jednakową siłą i chcąc znaleźć ujście. Działanie ciśnienia gazów prochowych na dno łuski powoduje wciśnięcie jego dna w czółko zamka. W celu oddania strzału należy wprowadzić nabój do komory nabojowej. pierwszy. silnie nagrzanych gazów prochowych. drugi. zapobiegające przedostawaniu się gazów do tyłu. krótkim okresem zjawiska (0. Pocisk wskutek silnego ciśnienia rozpoczyna ruch do przodu i wrzynając się w gwint. a następnie w energię kinetyczną gazów prochowych. W czasie spalania się ładunku prochowego ilość gazów wzrasta. a tym samym zwiększa się ciśnienie. wywierają ciśnienie również na ścianki i dno łuski oraz na pocisk. wprawiony zostaje w ruch wirowy oraz wyrzucony z przewodu lufy w kierunku przedłużenia osi przewodu lufy.001 – 0. 25 . trzeci. Uchodzące za pociskiem gazy prochowe mają prędkość przekraczającą znacznie prędkość pocisku (ponad 1 000 m/s) i nadają mu w dalszym ciągu przyspieszenie na pewnym odcinku od wylotu lufy. którym jest dno pocisku. a jej płomień przez otwory zapłonowe przenika do łuski. Naciśnięcie na język spustowy uruchamia mechanizm uderzeniowo-spustowy. Ładunek prochowy zapala się. jednocześnie wydzielając dużą ilość sprężonych. 1): wstępny. a) b) c) d) Zjawisko strzału dzieli się na następujące okresy (rys.6 s). wysoką temperaturą gazów prochowych (2 500 – 3 500ºC). Gazy prochowe rozprzestrzeniają się w stronę miejsca najmniejszego oporu. zaryglować przewód lufy zamkiem i nacisnąć na język spustowy. zapalając ziarna prochu. W momencie osiągnięcia przez dno pocisku wylotu lufy ciśnienie gazów prochowych w lufie spada skokowo.Rozdział II. pocisku i broni palnej. Pod wpływem działania ciśnienia na ścianki łuski następuje ścisłe przyleganie ich do ścianek komory nabojowej. szybko zmieniającą się objętością palącego się ładunku prochowego. Pod wpływem tego uderzenia (impulsu zewnętrznego) spłonka wybucha. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU prochowych.

Większe ciśnienie powoduje znaczne przyspieszenie ruchu pocisku w przewodzie lufy. Pk i Vk – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w końcowym momencie palenia się prochu. Okres ten trwa od momentu uzyskania ciśnienia maksymalnego aż do zupełnego spalenia się ładunku prochowego. osiągając w końcowym okresie palenia się ładunku prochowego wielkość Pk. Czas jego liczy się od momentu zapalenia się ładunku prochowego do rozpoczęcia ruchu pocisku. a zatem znaczne zwiększenie przestrzeni pozapociskowej. Okresy strzału. Okres wstępny – palenie się ładunku prochowego wewnątrz łuski. Pocisk pod działaniem stale rosnącej ilości gazów prochowych zostaje wprawiony w ruch w przewodzie lufy. Drugi okres trwa zatem od momentu zakończenia palenia się ładunku prochowego do momentu wylotu pocisku z przewodu lufy. osiągając maksimum – Pm . Ciśnienie gazów w tym okresie osiąga wystarczającą wartość do ruszenia pocisku i wciśnięcia go w gwinty przewodu lufy na całkowitą głębokość. Ciśnienie w pierwszym okresie szybko wzrasta. Okres drugi – pocisk porusza się wskutek działania stałej ilości rozprzestrzeniających się gazów. Pw i Vw – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rys. 26 . a prędkość pocisku cały czas wzrasta do granicy Vk. Pm – ciśnienie maksymalne. krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy: PO – ciśnienie forsujące.Rozdział II. Dlatego też mimo przyrostu ilości gazów ciśnienie zaczyna spadać. 1. Vm – maksymalna prędkość pocisku. Okres pierwszy – palenie się ładunku prochowego w szybko zmieniającej się objętości. 2 Przestrzeń pozapociskowa – przestrzeń mierzona od dna łuski do dna pocisku. Patm – ciśnienie gazów równe ciśnieniu atmosferycznemu. ponieważ w początkowym okresie szybkie narastanie ilości gazów odbywa się w czasie stosunkowo powolnego zwiększania się objętości w przestrzeni pozapociskowej2.

Prędkość początkową pocisku mierzy się w metrach na sekundę. Im dłuższa lufa (do pewnych granic). tym dłużej działają na pocisk gazy prochowe i tym samym większa jest prędkość początkowa. początkowo szybko. Ciśnienie gazów prochowych w przewodzie lufy najpierw gwałtownie wzrasta do wielkości Po . przy czym od momentu wylotu pocisku z przewodu lufy zaczyna opadać do wielkości Pw i nadal opada do okresu wtórnego działania gazów do wielkości Patm . Prędkość początkowa pocisku prędkość początkowa pocisku – jest to prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. które wskutek swojej sprężystości mają jeszcze duży zapas energii. Po wylocie pocisku z przewodu lufy gazy wydobywają się na zewnątrz z szybkością większą od prędkości pocisku. Prędkość pocisku stale wzrasta. Jest to odległość. później wolniej. następnie do wielkości Pm . b) masy pocisku. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Po spaleniu się ładunku prochowego ilość gazów nie wzrasta. Duże ciśnienie gazów powoduje ich dalsze rozprzestrzenianie się i zwiększenie prędkości ruchu pocisku. Zjawisko to trwa dopóty. wolniejsze rozprzestrzenianie się gazów zwiększa prędkość ruchu pocisku do wielkości Vm. c) masy ładunku prochowego. jaką przebyłby pocisk w ciągu 1 sekundy po wylocie z przewodu lufy.Rozdział II. Prędkość początkowa zależy od: a) długości lufy. dopóki ciśnienie gazów działających na dno pocisku nie zrówna się z ciśnieniem otaczającej atmosfery. 3. im mniejszy jest ciężar pocisku (przy takim samym ciężarze ładunku) lub im większy jest cię27 . oporu powietrza) oprócz siły poruszającej (bezwładności). Prędkość ruchu pocisku w przewodzie lufy nieustannie wzrasta. Po spaleniu się ładunku prochowego pocisk nadal porusza się pod działaniem swobodnie rozprzestrzeniających się gazów. Okres trzeci – gazy wydobywające się z przewodu lufy w dalszym ciągu działają na pocisk. prędkość początkowa jest tym większa. natomiast prędkość pocisku wzrasta do wielkości Vw. osiągając swoją największą wielkość w odległości kilku centymetrów od wylotu lufy. przedłużając w ten sposób na pewnym odcinku od wylotu lufy (do 20 cm) działanie ciśnienia na dno pocisku i zwiększając jeszcze bardziej jego prędkość. gdyby na niego nie działała żadna inna siła (siła ciężkości. Jeśli lufa jest średniej długości. osiągając wielkość Vm. a następnie stopniowo maleje aż do całkowitego wytracenia. W tym okresie ciśnienie maleje do wielkości Pw .

Odrzut i podrzut broni palnej odrzut broni palnej – jest to ruch broni do tyłu w czasie strzału spowodowany działaniem ciśnienia gazów na dno łuski i zamek. Odrzut odczuwa się jako uderzenie w ramię. Na skutek odrzutu broń palna nie tylko wykonuje ruch do tyłu. rękę lub ziemię. Prędkość początkowa jest jedną z ważniejszych właściwości bojowych broni. Prędkość i energia odrzutu broni palnej jest tyle razy mniejsza od prędkości i energii początkowej pocisku. Zjawisko odrzutu broni palnej wywołuje skutki negatywne i jest głównym czynnikiem ograniczającym moc broni palnej. b) zdolności rażenia celu. zmieniając swoje położenie w momen- 28 . rys. Od broni palnej krótkiej wymaga się. podrzut broni palnej – jest to obrót broni w płaszczyźnie pionowej podczas strzału. 4. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU żar ładunku (przy takim samym ciężarze pocisku). Prędkość palenia się ładunku prochowego zwiększa się w miarę wzrostu ciśnienia gazów i temperatury ziaren prochu. a tym samym i prędkość pocisku w przewodzie lufy. c) zdolności przebijania osłon. na prędkość początkową wpływa prędkość palenia się ziaren prochu. Im szybciej spala się proch. Wzrost prędkości początkowej pocisku wpływa na zwiększenie: a) donośności. a odwrotnie proporcjonalna do masy broni palnej (zob.Rozdział II. Niekorzystne zjawisko odrzutu broni palnej jest wykorzystywane z pożytkiem do napędu automatyki większości broni palnej samopowtarzalnej i automatycznej. ile razy pocisk jest lżejszy od broni palnej. Poza tym. Działanie odrzutu broni palnej określa się prędkością i wielkością. z jaką ta broń wykonuje ruch do tyłu. ale również wylotowa część lufy odchyla się do góry. 2). Kierunek ruchu odrzutu broni palnej jest odwrotny do kierunku ruchu pocisku. czyli jest wprost proporcjonalna do masy pocisku i jego prędkości. spowodowany asymetrycznością położenia środka ciężkości broni w stosunku do osi przewodu lufy oraz działaniem pary sił: odrzutu i hamowania – wywołujących moment obrotowy broni palnej. tym szybciej wzrasta ciśnienie gazów. zależy także od zmniejszenia wilgotności ziaren oraz ściślejszego napełniania łuski prochem. Przekazanie zbyt dużej energii odrzutu w kierunku od broni palnej do ciała ludzkiego może być przyczyną obrażeń ciała. d) płaskości toru lotu pocisku. aby energia odrzutu nie przekraczała 5 J.

2. Odchylenie lufy do góry (podrzut) wskutek odrzutu następuje dlatego. w dół. i ujemny. rys. powodując odchylenie broni palnej wylotem lufy do góry. chwytu broni) działają przeciw sobie nie po jednej prostej. niewłaściwe wykorzystanie podpórki. jak również naruszenie zasad obchodzenia się z bronią palną zwiększa się kąt wylotu oraz zmniejsza celność broni palnej. W celu zachowania jednakowego kąta wylotu i zmniejszenia wpływu odrzutu na wyniki strzelania należy przestrzegać zasad i sposobów 29 . Kąt wylotu jest dodatni wtedy. w lewo). w prawo. Wpływ kąta wylotu na strzelanie usuwa się przez właściwe przystrzeliwanie każdego egzemplarza broni palnej. Jednakże przez nieprawidłowe złożenie się do strzału. Podczas strzału występuje również drganie (wibracja) lufy. kiedy będzie ona niżej.Rozdział II. kąt ten nazywa się kątem wylotu. które może nieco odchylić wylot lufy w dowolną stronę (w górę. Wielkość odchylenia wylotowej części lufy jest tym większa. Rys. im większa jest odległość między osią przewodu lufy a miejscem oparcia kolby (zob. Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału. kiedy oś przewodu lufy w momencie wylotu pocisku jest wyżej niż jej położenie przed strzałem. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU cie strzału – podrzut. Podrzut broni palnej opóźnia ponowne zgranie przyrządów celowniczych do oddania kolejnego strzału. że siła odrzutu i równa jej siła przeciwdziałania odrzutowi (opór kolby. ale tworzą ramię pary (dwóch) sił. 2). Drganie lufy i odrzut broni palnej powodują powstanie kąta między kierunkiem przedłużonej osi przewodu lufy przed strzałem (linią strzału) a jej kierunkiem w momencie wylotu pocisku z przewodu lufy (linią rzutu).

Niekiedy stosuje się hamulce wylotowe zwane stabilizatorami. czynności z oddychaniem. przez co wpływają na zwiększenie celności strzelania. przyczyniają się do zachowania statyczności broni. tekstolitu. b) hydrauliczne. d) Stosowane są hamulce wylotowe (rys. 30 . a) b) c) Wśród mechanicznych osłabiaczy odrzutu rozróżnia się: zderzaki sprężynowe. fibry. zderzaki cierne – oddają około 50 – 60 procent przyjętej energii uderzenia. Powinien dążyć do prawidłowości. W celu zmniejszenia energii kinetycznej odrzutu broni palnej oraz nadania lufie statycznego położenia podczas strzelania stosuje się osłabiacze odrzutu: a) mechaniczne. c) aktywno-reaktywnym (kombinowanym) – działanie na zasadzie uderzenia strumieniami gazów z częściowym ich odchyleniem. które działają na zasadzie wykorzystania strumienia gazów wypływających z przewodu lufy za pociskiem i dzięki czemu nadają broni ruch w kierunku przeciwnym do kierunku odrzutu i pochłaniają około 30 – 40 procent energii odrzutu. b) reaktywnym – działanie na zasadzie odchylenia strumienia gazów w kierunku odrzutu. e) praca na języku spustowym.Rozdział II. d) zgranie przyrządów celowniczych. zderzaki takie oddają w czasie pracy 35 – 75 procent energii. c) pneumatyczne. f) koordynacja ww. c) złożenie się do strzału. Są to osłabiacze odrzutu połączone z osłabiaczami podrzutu. 3) o działaniu: a) aktywnym – działanie na zasadzie wykorzystania uderzenia strumienia gazów na powierzchnię umocowaną poza płaszczyzną wylotową lufy. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujący wpływ. zderzaki metaloidowe wykonane z kauczuku. Strzelający może wpłynąć na zmniejszenie negatywnych skutków odrzutu i podrzutu broni palnej w czasie strzału. b) trzymanie broni palnej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU strzelania oraz obchodzenia się z bronią palną. hamulce wylotowe. g) wytrzymanie po strzale. Hamulce wylotowe zmniejszając w dużym stopniu siłę odrzutu. podanych w odpowiednich instrukcjach strzeleckich. składają się z szeregu stożkowych pierścieni zewnętrznych i wewnętrznych wzajemnie współpracujących. takich jak: a) stabilna postawa strzelecka.

aktywny. stabilizator. odrzutnik. 2. c) powodowanie wznoszenia przez gazy prochowe pyłu utrudniającego prowadzenie celnego ognia. 4. aktywno-reaktywny. reaktywny. 5. 1 2 3 4 5 Rys. 3. 31 . 3. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Hamulce wylotowe mają także i ujemne właściwości. którymi są: a) demaskowanie broni palnej. b) kierowanie strumienia gazów na strzelającego.Rozdział II. Hamulce wylotowe: 1.

linia celownicza – jest to linia prosta łącząca środek szczerbiny celownika z wierzchołkiem muszki. celowanie poziome – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej. celowanie pionowe – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie pionowej. nazywamy celowaniem. niezbędne jest nadanie przede wszystkim osi przewodu lufy określonego położenia w przestrzeni. 4) względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. celowanie bezpośrednie – jest to celowanie. z reguły. podczas którego wykorzystuje się widoczność celu do nadania osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. 32 . szczerbinka. Uzyskanie tego położenia jest możliwe za pomocą przyrządów celowniczych. Nadanie osi przewodu lufy takiego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. nazywanym szczerbinką. zwanej linią celowania. Współczesna broń strzelecka. Celowanie Aby pocisk doleciał i trafił w cel.Rozdział II. muszka. 2. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 5. ułatwiające celowanie o zmroku lub w złej widoczności. które składają się z celownika i muszki. Wiele modeli broni palnej krótkiej ma jasne kropki lub kontury umieszczone na celowniku i muszce. Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych: 1. 1 2 Rys. a krawędzie górne muszki i celownika były na jednym poziomie. Celownik ma płytkę z prostokątnym wycięciem. które zapewnia przejście toru pocisku przez cel (punkt w celu). 4. W praktyce jest to ustawienie oka strzelca. Prawidłowe zgranie przyrządów celowniczych (rys. ma otwarte prostokątne przyrządy celownicze. aby muszka znalazła się w jednakowych odległościach od krawędzi szczerbiny (jednakowej szerokości prześwity). przyrządów celowniczych i punktu celowania w jednej linii prostej. Każdy inny obraz przyrządów celowniczych jest uważany za niewłaściwy.

33 . Elementy toru lotu pocisku PRZEWYŻSZENIE TORU POCISKU NAD LINIĄ CELOWANIA A NI LI AŁ RZ ST U KĄT WYLOTU SZCZERBINKA MUSZKA PUNKT WYLOTU KĄT POŁOŻENIA CELU KĄT RZUTU I LIN TU ZU AR KĄT UDERZENIA WIERZCHOŁEK LOTU CEL KĄT UPADKU NIA LINIA CELOWA PUNKT UDERZENIA POZIOM WYLOTU ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA OKO ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA PUNKT UPADKU PUNKT CELOWANIA Rys. poziom wylotu – jest to płaszczyzna pozioma przechodząca przez punkt wylotu. kąt rzutu – jest to kąt zawarty między linią rzutu a poziomem wylotu. który jest początkiem toru pocisku. linia strzału – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy wycelowanej broni (przed strzałem).Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 6. odległość pozioma – jest to odległość od punktu wylotu do punktu upadku. punkt wylotu – jest to środek wylotu lufy. na rysunkach broni i toru pocisku widzianych z boku poziom wylotu przedstawiony jest jako pozioma linia prosta. Elementy toru lotu pocisku. punkt upadku – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z poziomem wylotu. linia rzutu – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy w momencie strzału. kąt upadku – jest to kąt zawarty między styczną do toru pocisku w punkcie upadku a poziomem wylotu. 5. płaszczyzna strzału – jest to płaszczyzna pionowa przechodząca przez linię strzału (rzutu). kąt wylotu – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią rzutu. kąt podniesienia – jest to kąt zawarty między linią strzału a poziomem wylotu.

przewyższenie toru pocisku nad linią celowania – jest to odległość pionowa od dowolnego punktu toru pocisku do linii celowania. przeszkody). ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU wierzchołek toru pocisku – jest to najwyższy punkt toru pocisku. mierzona w pionie. punkt celowania – jest to punkt. wysokość wierzchołkowa – jest to odległość wierzchołka toru pocisku od poziomu wylotu. Wielkość kąta uderzenia pocisku w nierówną powierzchnię terenu zależy od kierunku spadu terenu. odbija się od powierzchni przeszkody. na przeciwstoku – różnicy tych kątów. kąt uderzenia zwiększa się o wielkość kąta położenia celu. linia celowania – jest to linia prosta przechodząca od oka strzelającego przez środek szczerbiny celownika. jeżeli cel znajduje się nad poziomem wylotu. W tym wypadku wielkość kąta uderzenia zależy również od kąta położenia celu. wysokość toru pocisku – jest to odległość każdego punktu toru od poziomu wylotu mierzona w pionie. kąt uderzenia – jest to kąt między styczną do toru pocisku i styczną do powierzchni celu (ziemi. a ujemny (-). Pocisk posiadający dużą energię uderzając w ziemię lub twardą przeszkodę pod małym kątem uderzenia. jeżeli cel znajduje się niżej poziomu wylotu. Na stoku zwróconym w kierunku strzelającego kąt uderzenia równa się sumie kątów: kąta upadku i kąta nachylenia stoku. Ma on dość dużą zdolność przebijania i rażenia celu. część opadająca toru – jest to część toru od wierzchołka do punktu upadku. przeszkody) w punkcie uderzenia. punkt uderzenia – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z powierzchnią celu (ziemi. równo z krawędziami szczerbiny i wierzchołkiem muszki do punktu celowania. odległość celowania – jest to odległość od punktu wylotu do punktu przecięcia się toru pocisku z linią celowania. kątem uderzenia pocisku w przeszkodę pionową jest jeden z przyległych kątów mierzony od 0 do 90 stopni. Jeśli kąt położenia celu jest ujemny. do którego wycelowuje się broń.Rozdział II. jeśli dodatni – kąt uderzenia zmniejsza się o jego wielkość. Taki strzał nazywa się strzałem rykoszetowym. Odbity pocisk (rykoszet) leci dalej po nowym torze. kąt położenia celu – jest to kąt zawarty między linią celowania a poziomą wylotu. część wznosząca toru – jest to część toru pocisku od punktu wylotu do wierzchołka toru. 34 . kąt położenia celu jest dodatni (+). kąt celownika – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią celowania.

Trafienia w tym punkcie może nawet nie być. a odległość między nimi podzielić na cztery równe odcinki. b) najmniejszą prędkość ma w części opadającej toru w przypadku strzelania pod dużym kątem rzutu oraz w punkcie upadku podczas strzelania pod małym kątem rzutu. Punkt odległy o trzy odcinki od czwartej przestrzeliny będzie średnim punktem trafienia. pod działaniem siły ciężkości i zboczenia obracającego się pocisku. Pocisk podczas lotu w powietrzu: a) ma prędkość w punkcie upadku mniejszą od prędkości początkowej. jego tor przedstawia linię o dwojakiej krzywiźnie. 6) położenie średniego punktu trafienia dla małej liczby przestrzelin (do pięciu). Aby określić sposobem graficznym (rys. c) rachunkowo. c) w wyniku obniżenia się.Rozdział II. b) za pomocą osi rozrzutu. Średni punkt trafienia średni punkt trafienia (ŚPT) – jest to punkt przecięcia się średniego toru lotu pocisku z powierzchnią celu. 35 . ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Tor pocisku ma następujące właściwości: a) jest niesymetryczny – część opadająca toru pocisku jest krótsza i bardziej stroma niż część wznosząca. b) otrzymany punkt połączyć linią prostą z trzecią przestrzeliną. c) część wznoszącą toru przebywa szybciej aniżeli część opadającą. b) kąt upadku jest większy od kąta rzutu. niesymetrycznie opadającej w dół i odchylającej się w prawo. należy: a) dwie przestrzeliny połączyć linią prostą. a odległość między nimi podzielić na trzy równe odcinki. 7. c) punkt znajdujący się najbliżej dwóch pierwszych przestrzelin połączyć linią prostą z czwartą przestrzeliną. a odległość między nimi podzielić na dwie równe części. Średni punkt trafienia można określić następującymi sposobami: a) graficznie.

7. 7). C ŚPT B B1 C1 Rys. 36 . Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu: BB1 – pozioma oś rozrzutu. na podstawie symetryczności rozrzutu. 2. należy: a) odliczyć połowę górnych lub dolnych przestrzelin i oddzielić je poziomą osią rozrzutu. trzech przestrzelin. Aby określić położenie średniego punktu trafienia dla dużej liczby przestrzelin za pomocą osi rozrzutu (rys. Dla pięciu przestrzelin średni punkt trafienia określa się w podobny sposób (rys.Rozdział II. CC1 – pionowa oś rozrzutu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1 2 2 2 3 2 5 1 ŚPT 1 ŚPT 4 1 ŚPT 3 3 4 3 Rys. pięciu przestrzelin. b) odliczyć prawą lub lewą połowę przestrzelin i oddzielić je pionową osią rozrzutu. 6. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym dla: 1. Punkt przecięcia się osi rozrzutu jest średnim punktem trafienia. 6). czterech przestrzelin. 3.

Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Położenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym (rys. b) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin. 8. c) przeprowadzić przez dolną (górną) przestrzelinę linię poziomą. zmierzyć odległości od tej linii do każdej przestrzeliny. zmierzyć odległość od tej linii do każdej przestrzeliny. 8) należy określić w następujący sposób: a) przeprowadzić przez lewą (prawą) przestrzelinę linię pionową. Otrzymane liczby określą oddalenie średniego punktu trafienia od przeprowadzonych linii. 37 . 1 2 4 3 5 6 7 9 8 10 Numery przestrzelin 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Iloraz (I) odległości Odległość w cm od przestrzelin do liniii pionowej poziomej 10 3 0 27 8 17 20 3 35 24 15 52 44 35 39 27 33 22 13 15 0 28 I = 150 : 10 = 15 I = 280 : 10 = 28 Rys. d) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin.Rozdział II.

ale złe skupienie. tym lepsza jest celność broni palnej. Im bliżej punktu kontrolnego znajduje się średni punkt trafienia i im większe jest skupienie przestrzelin (mały rozrzut). Celność broni palnej Celność broni palnej jest podstawowym kryterium jej własności bojowych. 2. 1 2 3 4 Rys. broń niecelna: złe skupienie i złe położenie średniego punktu trafienia. broń niecelna: dobre położenie średniego punktu trafienia. Obraz skupienia i celności: 1. jak i umiejętności strzelającego. Wynik możliwych korelacji położenia tych wielkości przedstawia rys. broń celna: dobre skupienie i dobre położenie średniego punktu trafienia. 3. ale złe położenie średniego punktu trafienia. 38 . Celność broni palnej określają dwa czynniki: a) położenie średniego punktu trafienia względem wybranego na powierzchni celu punktu kontrolnego (PK – miejsce przewidywanego trafienia w cel) lub punktu celowania (PC). 9. b) odpowiednie skupienie (mały rozrzut) pocisków kolejno wystrzeliwanych z broni palnej. 4. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 8. zależy zarówno od właściwości broni palnej.Rozdział II. broń niecelna: dobre skupienie. 9.

a dopuszczalne odchylenie średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego wynosi nie więcej niż 5 cm. należy zmienić punkt celowania lub dobrać celownik o innej wysokości w zależności od tego. jeżeli spełni on warunki zarówno pod względem skupienia przestrzelin. z odległości 25 m punkt celowania jest położony 12. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Broń palną uważa się za celną. jeżeli wszystkie cztery przestrzeliny (lub trzy.Rozdział II. W przypadku gdy średni punkt trafienia jest odchylony w dół lub w górę od punktu kontrolnego. Prawidłowe sprawdzenie celności broni palnej warunkują następujące parametry: a) właściwe określenie punktu celowania względem punktu kontrolnego (np. którego środek stanowi średni punkt trafienia. liczba nabojów: 4 (najmniejsza liczba nabojów do sprawdzenia celności). a) b) c) d) e) Warunki przystrzelania pistoletu przedstawiają się następująco: cel: tarcza do przystrzeliwania TS-2. a rozrzut nie przekracza norm tabelarycznych. c) pokrywanie się średniego punktu trafienia z punktem kontrolnym lub odchylanie się średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego w dowolną stronę nie więcej niż 5 cm. jeśli jedna wyraźnie odchyliła się od pozostałych) mieszczą się w kole o średnicy 15 cm. którego środek stanowi średni punkt trafienia. Jeżeli średni punkt trafienia jest odchylony w lewo lub w prawo od punktu kontrolnego więcej niż o 5 cm. odległość: 25 m. jeżeli średni punkt trafienia odchyla się od punktu kontrolnego nie więcej niż pół tysięcznej odległości strzelania. jak i położenia średniego punktu trafienia. czy poniżej punktu kontrolnego. 39 . to należy odpowiednio poprzecznie przesunąć celownik względem osi przewodu lufy. 10). dla pistoletu P-64 z celownikiem nr 3. czy średni punkt trafienia ułożył się powyżej. Celność pistoletu P-64 uważa się za normalną (rys. środek krawędzi czarnego koła. punkt celowania: zależny od rodzaju celownika i odległości od celu. b) skupienie przestrzelin w kole o średnicy 15 cm.5 cm poniżej punktu kontrolnego). Sprawdzenie celności pistoletu uważa się za zakończone. np. czas: nieograniczony.

Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3. b) wymiana części mogących zmienić celność broni palnej. Dane należy porównać z tabelą dla odpowiedniej jednostki broni palnej. czyli wszystkie trafienia. e) skrzywienie lufy. związanymi z niesprawnością broni palnej. Szczególnymi okolicznościami wymagającymi sprawdzenia celności broni palnej są: a) przyznanie i przydzielenie broni palnej. 10. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 7 8 2 9 ax rm = 5 cm 7 8 9 PK 1 ŚPT 3 9 D max = 15 cm 8 7 9 8 4 7 6 PC Rys. 40 .5 cm poniżej punktu kontrolnego (PK). d) odkształcony wylot lufy. przestrzeliny 1.Rozdział II. średni punkt trafienia (ŚPT) odchylony od punktu kontrolnego (PK) nie więcej niż 5 cm. mogą być: a) odkształcenie muszki. b) odkształcenie ramki celownika. c) luz boczny celownika. z odległości 25 m: punkt celowania (PC) położony 12. Rozrzut broni palnej ocenia się najczęściej za pomocą następujących charakterystyk: a) R50 – promień koła zawierającego 50 procent trafień położonych najbliżej średniego punktu trafienia. b) R100 – promień koła zawierającego 100 procent trafień. f) nieprawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych w stosunku do osi lufy. 2. Przyczynami nadmiernego odchylania się pocisków przy strzelaniu. 3 i 4 skupione w kole o średnicy do 15 cm. c) stwierdzenie nadmiernych odchyleń pocisków podczas strzelania. d) stwierdzenie zbyt dużego rozrzutu pocisków podczas strzelania.

c) nadmierne rozgrzanie lufy w czasie strzelania. związanymi z błędami strzelającego. – punktu celowania. mogą być: a) rozkalibrowanie przewodu lufy. b) starcie lub zaokrąglenie krawędzi pól nagwintowanej części lufy. czynności z oddychaniem. – zgranie przyrządów celowniczych. poszczególne pociski z przypadkowych przyczyn zakreślają odmienne tory i uderzają (padają) w różne miejsca. powstałych w wyniku naturalnego rozrzutu broni. takich jak: – stabilna postawa strzelecka. Większa liczba torów pocisków. – trzymanie broni palnej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Przyczynami zbyt dużego rozrzutu pocisków przy strzelaniu. Dane tabelaryczne i wyliczenia strzelania dotyczą zawsze średniego toru pocisku. całkowicie sprawnej. b) brak jednolitości i powtarzalności. Rozrzut pocisków W czasie strzelania z tej samej broni. Zjawisko padania pocisków w różnych miejscach podczas strzelania z tej samej broni i w takich samych warunkach nazywa się naturalnym rozrzutem pocisków. – praca na języku spustowym. nazywa się wiązką torów pocisków (rys. Tor pocisku przechodzący w środku wiązki nazywa się średnim torem pocisku. z przestrzeganiem wszystkich warunków dokładności celowania i jednakowego dania każdego strzału. W miarę oddalania się od punktu wylotu tory pocisków w wiązce się rozchodzą. 11). 41 . – koordynacja ww. mogą być: a) niewłaściwy dobór: – celownika. związanymi z niesprawnością broni palnej. – złożenie się do strzału. 9. – wytrzymanie po strzale. Przyczynami zmniejszającymi celność strzelania.Rozdział II. c) nieprawidłowości w elementach mających decydujący wpływ na celność strzelania.

przeprowadzone przez środek rozrzutu – średni punkt trafienia – nazywają się osiami rozrzutu. BB1 – pozioma (poprzeczna) oś rozrzutu. 42 . zależnej od temperatury powietrza oraz czasu przebywania naboju w nagrzanej lufie w czasie strzelania. B – na płaszczyźnie poziomej. Rozrzut pocisków w płaszczyźnie pionowej rozpatruje się jako rozrzut wzwyż i wszerz. na której rozmieszczą się punkty uderzenia pocisków (przestrzeliny).Rozdział II. a szczególnie w stopniu ich nagrzewania się. Wiązka torów pocisków. Podczas strzelania z broni strzeleckiej na bliskie odległości pole rozrzutu w płaszczyźnie pionowej może mieć kształt koła. linia przerywana – średni tor pocisku. powstałe przez przecięcie się wiązki torów z jakąkolwiek płaszczyzną. nazywa się polem rozrzutu. Przenikające się linie prostopadłe. b) różne kąty rzutu i kierunku strzelania. a w następstwie i donośności broni palnej. 11. w jakości prochu i innymi zaistniałymi w wyniku niedokładności produkcyjnych. c) różnorodność warunków lotu pocisków. które można podzielić na trzy zasadnicze grupy: a) różne prędkości początkowe. Odległość od punktu uderzenia (przestrzeliny) do osi rozrzutu nazywa się uchyleniem pocisku. CC1 – pionowa (wzdłużna) oś rozrzutu. powodują rozrzut pocisków w głąb (wzwyż). a w płaszczyźnie poziomej – w głąb i wszerz. Przyczyny te powodują wahania w prędkościach początkowych pocisków. Rozrzut pocisków spowodowany jest różnymi przyczynami. zależą zaś głównie od broni palnej i amunicji. pole rozrzutu i oś rozrzutu: A – na płaszczyźnie pionowej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU A B Rys. tj. c) w stanie jakościowym luf. Różne prędkości początkowe mogą być spowodowane różnicami: a) w ciężarze ładunków prochowych i pocisków oraz łusek. Płaszczyzna. b) temperatury ładunku. Pole rozrzutu ma zazwyczaj kształt elipsy.

Doprowadzenie do prawidłowości. Przyczyny te doprowadzają do zwiększenia rozrzutu wszerz i w głąb (wzwyż). złożenia się do strzału. wywierają największy wpływ na wielkość pola rozrzutu. a) b) c) d) e) Przyczyny rozrzutu pocisków wynikają z: błędów pomiarowych. czyli zwiększyć skupienie. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujące znaczenie dla celności strzelania może ograniczyć do minimum wpływ ww.Rozdział II. zgrania przyrządów celowniczych. kształtu i rozmiaru pocisku mającymi wpływ na działanie siły oporu powietrza. ustawienia broni palnej i niewłaściwego wykorzystania podpórki. powstałymi wskutek ruchu i uderzeń części ruchomych broni palnej. można zmniejszyć wpływ każdej z nich i tym samym zmniejszyć rozrzut. a zależą głównie od zewnętrznych warunków strzelania i od amunicji. a co za tym idzie. a zależą głównie od wyszkolenia strzelającego. niesprawności broni palnej. brakiem koordynacji ww. różnych kątów rzutu i kierunków strzelania na rozrzut pocisków. drugie – wszerz. c) różnorodnością sposobów przyjmowania postawy strzeleckiej. pracy na języku spustowym. ogólnie wspomniane przyczyny powodują naturalny rozrzut pocisków. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Różne kąty rzutu i kierunku strzelania mogą być spowodowane: a) różnymi wielkościami kątów wylotu i bocznych skręceń broni powstałych wskutek niejednakowego przygotowania się do strzelania. niedokładności produkcyjnych broni. Całkowite usunięcie przyczyn powodujących rozrzut. trzymania broni palnej. Przyczyny te powodując rozrzut pocisków wszerz i w głąb (wzwyż). 43 . zwiększyć celność broni palnej. Jedne z nich wpływają na uchylanie się pocisków wzwyż (w głąb). błędów strzelającego. We wszystkich warunkach strzelania występują wszystkie trzy grupy przyczyn. Jednakże znając przyczyny powodujące rozrzut. b) odchyleniami kątowymi lufy broni palnej. czynności z oddychaniem i wytrzymania po strzale. niedokładności produkcyjnych amunicji. b) różnicami ciężaru. szczególnie zmianami kierunku i prędkości wiatru. a więc całkowite usunięcie samego rozrzutu jest niemożliwe. Różnorodność warunków lotu pocisków może być spowodowana: a) różnorodnością warunków atmosferycznych.

Od Naganta do Czaka. Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego. MON 1961. KGP. WSPol.. MON 1970.Rozdział II. 44 .. Ciupiński J. Szczytno 1999. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Opracowano na podstawie: Ciechanowicz W. Komar A. Pellowski L. SP Słupsk 1981. Tomczak Z.. SP Słupsk 2003... Teoria strzału.B. Instrukcja piechoty – teoria strzału. Techniki i taktyka strzelań policyjnych.

Witold Czepukajtis. którą można obsługiwać jedną ręką. Roboczą nazwą pistoletu był skrót CZAK. Jest to broń krótka. Pistolet wprowadzony został na wyposażenie wojska i milicji. Zasadniczym rodzajem prowadzonego ognia właściwym dla pistoletów jest ogień pojedynczy i dlatego prawie wszystkie pistolety są samopowtarzalne. powtarzalna lub jednostrzałowa o jednej komorze nabojowej. że energia gazów prochowych powstała w wyniku spalania się ładunku prochowego służy do wyciągnięcia i wyrzucenia łuski oraz do wprowadzenia nowego naboju z magazynka do komory nabojowej. Pistolety Pistolety należą do grupy ręcznej broni palnej.1. samopowtarzalna. 1. Służą do samoobrony. Twórcami tej jednostki są: Mieczysław Adamczyk. zasilana nabojami z wymiennego lub stałego magazynka. Pistolety znajdują się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. Przyjął się i jest używany do dziś jako potoczna nazwa tego pistoletu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział III RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. Romuald Zimny. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. 9 mm pistolet wz. polska Policja. Do chwili obecnej korzysta z niego m. 45 . Stanowił służbową broń osobistą żołnierzy i funkcjonariuszy. Opracowany został w końcu lat pięćdziesiątych. 1964 (P-64) 9 mm pistolet P-64 należy do broni polskiej konstrukcji. Stanisław Kaczmarski oraz Jerzy Pyzel.Rozdział III. Henryk Adamczyk. W celu oddania kolejnego strzału wymagane jest kolejne wyciśnięcie języka spustowego. mieszczącego średnio od 4 do 20 nabojów.in. Skrót ten pochodzi od pierwszych liter konstruktorów. Samopowtarzalność polega na tym.

1. widok z lewej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ P-64 Fot.Rozdział III. Pistolet P-64. 46 . Pistolet P-64. widok z prawej strony. P-64 Fot. 2.

uderza w iglicę i powoduje strzał. W położeniu zabezpieczonym bezpiecznik blokuje podwójnie iglicę przez unieruchomienie jej ruchu wzdłuż osi i uniemożliwienie zbicia jej przez kurek.Rozdział III. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania P-64 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. 47 . Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. Pistolet P-64 w stanie zabezpieczonym można przeładować (wprowadzić nabój do komory nabojowej). Zamek przesuwając się do tyłu. DA). Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. Przy końcu drogi napinania kurek wyzębia się z szyną spustową i pod działaniem siły ściśniętej sprężyny przesuwa do przodu. dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej (umieszczony w górnej części zamka nad iglicą). jednocześnie występ szyny spustowej zaczyna odchylać zaczep kurka. Napinający się kurek ściska poprzez żerdź sprężyny kurka sprężynę kurka. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu. System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka) oraz z wyłącznika spełniającego rolę przerywacza i bezpiecznika przed strzałem przedwczesnym. Zamek przesuwając się do tyłu. napina kurek. Podczas naciskania na spust szyna spustowa swym zębem zazębia się z odpowiednim zębem kurka. W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. podwójnego działania (Double action.

odciągnąć kabłąk pistoletu w prawą lub w lewą stronę. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa P-64 Fot. częściowo rozłożony: 1. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój.Rozdział III. sprężyna powrotna. 48 . 3. 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. 4. zdjąć sprężynę powrotną. zdjąć zamek ze szkieletu. sprawdzić wzrokowo. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. 2. szkielet z lufą. 3. magazynek. zamek. Pistolet P-64. − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu.

49 . wyregulowane „pod punkt” na 25 m (przy celowniku nr 3) 6 naboi 300 – 350 m 160 mm 117 mm 27 mm 114 mm 84. założyć zamek na prowadnice szkieletu. celownik typu szczerbinowego. pracochłonności oraz wysokich kosztów. 62 kg 0. zwolnić odciągnięty kabłąk. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. podłączyć magazynek.Rozdział III. − łatwość rozkładania i składania. Cechy dodatnie − małe wymiary (łatwość ukrycia pistoletu pod okryciem wierzchnim). otwarte.93 kg • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym • masa broni z dwoma magazynkami załadowanymi oraz z futerałem i wyciorem Pistolet ten formowany był metodą obróbki skrawaniem. przez co wykonanie jego wymagało dużej ilości materiału. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-64 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 310 m/s 282 J tylko pojedynczy bezwładnością zamka 110 – 120 N stałe. sprawdzić poprawność złożenia broni.6 mm 0.

Obecnie P-83 nie jest już wytwarzany. konieczność użycia dużej siły podczas oddawania strzałów przez samonapinacz. krótki chwyt. jednakże nadal jest bronią osobistą żołnierzy zawodowych i policjantów.Rozdział III. Zamek przesuwając się do tyłu. brak elementów ułatwiających obsługę broni jedną ręką. − wysoka awaryjność. Po naciśnięciu na spust szyna spustowa zaczepiając za zaczep kurka. − przyrządy celownicze małe. utrudniająca określenie przewyższenia. Opracowany został przez Ryszarda Chełmickiego i Mariana Gryszkiewicza. a kurek pod działaniem siły ściśniętej sprężyny uderza w iglicę. niekorzystne oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca po strzale. Współcześnie pistolet P-64 w Policji zastępowany jest nowocześniejszymi jednostkami broni. ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie. 1983 (P-83) 9 mm pistolet P-83 należy do broni polskiej konstrukcji. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu. W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. Zasada działania P-83 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. odchyla go i napina kurek przez zapadkę. wyzębia się z zaczepu kurka. napinając kurek. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy ujemne − − − − − − − mała pojemność magazynka. Pistolet był produkowany seryjnie w latach 1984 – 1999 przez Zakłady Metalowe „Łucznik” w Radomiu. krótka linia celownicza.2. 9 mm pistolet wz. − duża liczba niewielkich części składowych. sprawiające trudności przy strzelaniach dynamicznych i sytuacyjnych. Iglica nakłuwa grotem spłonkę i powoduje zapalenie się ładunku prochowego. Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. 50 . duża liczba celowników (różne wysokości). Broń ta miała zastąpić pistolet P-64. Zapadka. 1. Wprowadzono ją do uzbrojenia Wojska Polskiego jako „9 mm pistolet wojskowy P-83”.

Pistolet P-83. widok z lewej strony. widok z prawej strony. 4. P-83 51 . P-83 Fot. 5.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. Pistolet P-83.

Ustawienie bezpiecznika w położeniu zabezpieczającym powoduje obniżenie i unieruchomienie iglicy. DA). napina kurek. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. W takim położeniu bezpiecznika nie można napiąć kurka. uniemożliwiające jej ruch wzdłuż osi (blokada mechaniczna) oraz zbicie jej przez kurek (gdyż przesunięta w dół główka iglicy znajduje się na wprost wyżłobienia kurka). Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. podwójnego działania (Double action. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zamek przesuwając się do tyłu.Rozdział III. System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu utworzony jest z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka). 52 . W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. Po wystrzeleniu wszystkich nabojów z magazynka zamek zatrzymuje się na dźwigni zatrzymania zamka „po ostatnim strzale” i pozostaje w tylnym położeniu. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej. dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek.

3. 2. Pistolet P-83. zamek. P-83 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. zdjąć sprężynę powrotną. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. zdjąć zamek ze szkieletu. szkielet z lufą.Rozdział III. 53 . odciągnąć zderzak kabłąka. częściowo rozłożony: 1. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. magazynek. − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. sprężyna powrotna. 4. sprawdzić wzrokowo. 6.

wykazywane przez pistolet P-83. Obniżono w stosunku do pistoletu P-64 materiałochłonność. wcisnąć zderzak kabłąka. otwarte. − dłuższa linia celownicza. 54 . to m. − konieczność użycia mniejszej siły przy strzelaniu przez samonapinanie.73 kg • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym Pistolet produkowany był metodami tłoczenia. Różnice.: − większa pojemność magazynka. podłączyć magazynek. jakie pojawiły się między tymi jednostkami. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. − mniej elementów ruchomych mogących przyczyniać się do powstawania zacięć i awarii. sprawdzić poprawność złożenia broni. pracochłonność oraz koszty wyrobu.in. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-83 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 318 m/s 303 J tylko pojedynczy. zgrzewania i lutowania. rolę przerywacza pełni występ w tylnej części szyny spustowej bezwładnością zamka 50 – 60 N stałe.Rozdział III. − większy chwyt. celownik typu szczerbinowego wyregulowane na 25 m 8 naboi 300 – 350 m 165 mm 125 mm 30 mm 120 mm 90 mm 0. założyć zamek na prowadnice szkieletu.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − zainstalowanie dźwigni zatrzymującej zamek po ostatnim strzale. Taki system mechanizmu spustowego nazwany został (Double action only. Wytworzone podczas spalania się ładunku prochowego ciśnienie powoduje odrzut zespołu lufy wraz z zamkiem. 1.Rozdział III. Wstępne napięcie odbywa się przy każdym ruchu zamka do tyłu. Wprawiony w ruch zamek przemieszcza się dalej. Po osiągnięciu tylnego skrajnego położenia zamek dzięki ściśniętej sprężynie powrotnej przesuwa się do przodu. W końcowej fazie wyciskania następuje zwolnienie iglicy i wywołanie zjawiska strzału. Zasada działania Pistolet Glock jest bronią bezkurkową. W dalszym ciągu ściskana jest sprężyna powrotna. Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. Pistolet ten posiada samonapinający mechanizm spustowy połączony z bijnikowym mechanizmem uderzeniowym. powodując wyciągnięcie łuski z komory nabojowej za pomocą wyciągu oraz wyrzucenie jej w prawo przez wyrzutnik. DAO). Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. Podczas wyciskania języka spustowego następuje odbezpieczanie broni i napinanie sprężyny iglicy. Napinanie iglicy jest dwuetapowe. 55 . oznacza to. austriacka firma Glock GmbH opracowała na potrzeby austriackich sił zbrojnych nowy pistolet służbowy i nadała mu nazwę P-80. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. Podczas tego przemieszczania częściowo napina sprężynę iglicy. Na początku firma produkowała jeden model broni w kalibrze 9 mm Parabellum. napięcie końcowe zaś następuje podczas ściągania języka spustowego. − łagodniejsze oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca. ukształtowanej w formie porstopadłościanu w okno wyrzutowe zamku. wyciąga nabój z magazynka i wprowadza go do lufy oraz rygluje broń poprzez odpowiednie ustawienie się wraz z lufą w pozycji wyjściowej. Obecnie znajduje się na rynku około 40 modeli w 8 kalibrach.3. W polskiej Policji najpopularniejszymi modelami znajdującymi się na wyposażeniu są Glock 17 i Glock 19. Po przesunięciu się do tyłu o około 3 mm zwolniona zostaje blokada między lufą a zamkiem. W wyniku współdziałania występu na lufie z ukośną płaszczyzną bloku ryglującego tylny koniec lufy przemieszcza się w dół (następuje odryglowanie broni). Dla celów eksportowych otrzymał nazwę Glock 17. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 W 1981 r. że pistolet strzela tylko z napiętej iglicy.

widok z prawej strony. Pistolet Glock 17. 7. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ GLOCK 17 Fot. 56 . widok z lewej strony. Pistolet Glock 17.Rozdział III. GLOCK 17 Fot. 8.

widok z lewej strony. 9. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. GLOCK 19 Fot. Pistolet Glock 19. Pistolet Glock 19. 10. widok z prawej strony. GLOCK 19 57 .Rozdział III.

12. System ten uniemożliwia oddanie strzału dopóty. 58 III I III I . dopóki nie zostanie wyciśnięty do końca język spustowy. przednia blokada iglicy. Takie rozwiązanie systemu zabezpieczenia daje w pełni możliwość bezpiecznego przenoszenia pistoletu z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. Pistolet nie posiada wskaźnika załadowania broni. 2. W sytuacji rezygnacji z wyciskania spustu przez strzelca pistolet ponownie staje się w pełni zabezpieczony. przednia blokada iglicy i tylna blokada iglicy. tylna blokada iglicy. 1 I+II III I+II III 2 +III +III III I III I 3 Rys. Są to zewnętrzny bezpiecznik spustowy oraz dwa bezpieczniki wewnętrzne: przednia i tylna blokada iglicy. 3. Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock: 1. Bezpieczniki wyłączają się automatycznie w miarę. w kolejności: zewnętrzny bezpiecznik spustowy. zewnętrzny bezpiecznik spustowy. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z trzech bezpieczników tworzących system „Safe action” (Bezpieczne działanie).Rozdział III. jak wyciskany jest spust.

ściągnąć opory ryglowe. sprawdzić wzrokowo. 2. GLOCK 17 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. szkielet. 5. 4. 11. zamek. 3. − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój.Rozdział III. częściowo rozłożony: 1. sprężyna powrotna z żerdzią. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Pistolet Glock charakteryzuje się małą liczbą części oraz całkowitą ich zamiennością. Pistolet Glock 17. Fot. lufa. 59 . zdjąć zamek ze szkieletu. magazynek.

sprawdzić poprawność złożenia broni. podłączyć magazynek. 13. − rygle lufy. Czyszczenie i konserwacja Dzięki wykończeniu powierzchni pistoletu technologią „Tenifer” broń wymaga jedynie punktowego smarowania. − wysunąć z zamka lufę. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. Po wyczyszczeniu pistoletu do sucha należy smarować następujące miejsca: − prowadnice zamka.Rozdział III. 60 . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. Bezwzględnie nie należy smarować iglicy. Poszczególne elementy zespołu iglicy powinny być zawsze suche. − sprężynę spustu. założyć zamek na prowadnice szkieletu.jedna kropla oleju Rys. . Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock. − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek.

hartowana i poddawana obróbce wykończającej w oryginalnym procesie „Tenifer”. 61 . otwarte. Technologia ta zapewnia podwyższoną wytrzymałość na działanie ciśnienia gazów prochowych oraz znacznie podwyższa liczbę możliwych do oddania strzałów. jest kuta. celownik typu szczerbinowego. otwarte. formowanego metodą wtryskową. zachowującego swe właściwości mechaniczne w temperaturze do 200ºC. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet Glock 17 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 12. wyregulowane na 25 m 17/19 naboi 600 m 185 mm 136 mm 30 mm 165 mm 114 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0. Szkielet oraz pudełko magazynka wykonane są z lekkiego.595 kg 70 g 255 g • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu siła nacisku na spust opór spustu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • profil przewodu lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka • masa pełnego magazynka Dane zależą od rodzaju użytej amunicji.62 kg 78 g 280 g Pistolet Glock 19 9 mm 9 mm x 19 Para 350 m/s 490 J 12.5 mm 22 N 2.5 kg przekoszenie lufy stałe. wysoko wytrzymałościowego polimeru. wyregulowane na 25 m 15/17 naboi 600 m 174 mm 124 mm 30 mm 152 mm 102 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0. celownik typu szczerbinowego.Rozdział III. Lufa z przewodem poligonalnym wykonana jest ze stali nierdzewnej.5 kg N przekoszenie lufy stałe.5 mm 22 N 2. Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii.

Od 1999 r. broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. policjantów i żołnierzy. 62 .in. matowy wygląd. łatwość wymiany magazynka. wyraźne przyrządy celownicze. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. Cechy ujemne − dość trudna obsługa broni dla strzelców leworęcznych. duże. Opracowując założenia konstrukcyjne i eksploatacyjne. posiadanie dźwigni zatrzasku zamka. Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. i prowadzone były pod kierunkiem austriackiego inżyniera Horsta Wespa.4. wyposażana jest w ten rodzaj broni polska Policja. a na celowniku obwódka). duża pojemność magazynka. jest dostępny na polskim rynku. ułatwiający strzelanie instynktowne. − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). a od 2001 r. 9 mm pistolet Walther P-99 Pistolet P-99 skonstruowany i wyprodukowany został przez niemiecką firmę Walther. odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. m. 1. projektanci wzięli pod uwagę opinie użytkowników broni. łatwość rozkładania i składania. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy dodatnie − − − − − − − − − − − ergonomiczny kształt chwytu.Rozdział III. Prace nad tym pistoletem trwały od 1993 r. zapobiegający odblaskom światła. możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu.

Pistolet P-99. P-99 Fot.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. widok z prawej strony. widok z lewej strony. 13. Pistolet P-99. P-99 63 . 12.

samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. przednia część pazura wyciągu wystaje poza obrys zamka – widoczny jest czerwony punkt w kanaliku wyciągu w zamku. Mechanizm ten ogranicza możliwość oddania przypadkowego strzału. Gdy napięta jest iglica. Droga spustu od początku wyciskania do oddania strzału przy jednym i przy drugim trybie jest taka sama i wynosi 14 mm. przez ręczne przeładowanie broni (minimalne cofnięcie zamka. bezpiecznik spustowy. Usuwanie zabezpieczenia wymaga ściągnięcia spustu na drodze 9 mm. Gdy w komorze nabojowej znajduje się nabój lub łuska. którego przyczyną jest skurcz mięśni strzelca działającego w stresie spowodowanym np. System zabezpieczenia Pistolet posiada kilkustopniowy system zabezpieczeń. bezpiecznik chroniący przed przypadkowym strzałem w wyniku np. np. Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania Pistolet P-99 jest bronią bezkurkową. Rozwiązanie takie spowodowało. w skład którego wchodzą: blokada iglicy. sytuacją zagrożenia. 64 . antystresowy mechanizm spustowy. Z pistoletu można strzelać w dwóch trybach mechanizmu spustowo-uderzeniowego: SA (Singiel action) oraz DA (Double action). W pistolecie zastosowano tzw. poprzez wyciskanie języka spustowego i napięcie nim bijnika (DA). P-99 posiada wskaźnik załadowania komory nabojowej i wskaźnik napięcia iglicy.Rozdział III. że pierwszy strzał można oddać albo w wyniku samonapinania. jej tylna część wystaje poza obrys zamka. wynosi już około 1 cm). Rozwiązania konstrukcyjne w tej broni umożliwiają bezpieczne przenoszenie jej z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. wyprofilowanej w formie nieregularnego prostopadłościanu w okno wyrzutowe w zamku. W sytuacji kolejnych strzałów droga spustu jest zdecydowanie krótsza i wynosi tylko 5 mm. ponadto oznaczona jest ona kolorem czerwonym i jest wyczuwalna palcami. albo w wyniku uprzedniego napięcia bijnika (SA). upadku broni czy uderzenia w twardy przedmiot oraz przycisk zwalniania iglicy. aby napiąć bijnik.

zwolnić obejmy zatrzasku zamka. sprawdzić wzrokowo. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. częściowo rozłożony: 1. 5. szkielet. − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. 65 . Pistolet P-99. P-99 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. zdjąć zamek ze szkieletu. lufa. 3. 14. sprężyna powrotna z żerdzią. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot.Rozdział III. zamek. 4. magazynek. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. wysunąć z zamka lufę. 2.

6 mm 3. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. sprawdzić poprawność złożenia broni. lufa i komora nabojowa. podłączyć magazynek. założyć zamek na prowadnice szkieletu. wyregulowane na 25 m 4. Szkielet wykonany jest z lekkiego wysoko wytrzymałościowego polimeru. Zamek obrabiany jest metodą wybuchową z użyciem gazu. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-99 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • długość drogi spustu przy napiętej iglicy • długość drogi spustu przy samonapinaniu • siła nacisku na spust przy SA • siła nacisku na spust przy DA • rodzaj ryglowania • przyrządy celownicze • szerokość szczerbinki • szerokość muszki • rażenie obezwładniające pocisku • pojemność magazynka • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 5 mm 14 mm 20 N 35 N przekoszenie lufy otwarte. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia 66 . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. celownik typu szczerbinowego.Rozdział III.63 kg 80 g Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii. formowanego metodą wtryskową. Żywotność broni jest oceniana na około 40 tysięcy strzałów. Bardzo dużą wytrzymałością charakteryzują się węzeł ryglowy.6 mm 600 m 16 naboi 180 mm 135 mm 29 mm 159 mm 102 mm 0.

− przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). Celownik ma możliwość regulacji w poziomie. Projektantami tej broni są Josef i Frantisch Kouchy. − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. − możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu oraz tłumika ognia. 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 Pistolety CZ-75 i CZ-85 należą do broni konstrukcji czeskiej.5. − duża pojemność magazynka. utrudnia to przeładowanie broni. − duże. − posiadanie dźwigni zatrzasku zamka. − łatwość wymiany magazynka (zatrzask magazynka jest umiejscowiony przy kabłąku w postaci dwóch dźwigni. zapobiegający odblaskom światła. − po złożeniu broni obejmy zatrzasku zamka nie zawsze wracają na swoje miejsce. które umożliwiają obsługę broni lewoi praworęcznym strzelcom). a na celowniku obwódka). − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. wyraźne przyrządy celownicze. − łatwość rozkładania i składania. Pistolet CZ-75 w połowie lat osiemdziesiątych został zmodyfikowany i przystosowany dla strzelców lewo. − broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. Ponadto w wyposażeniu standardowym znajdują się cztery wymienne muszki różniące się wysokością (o 0. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów broni podczas jej użytkowania. Produkowane są w zakładach mieszczących się w Uherskim Brodzie. Cechy ujemne − za wysokie przyrządy celownicze (szczególnie regulowany celownik).Rozdział III. 1. poprzez wymianę nakładek grzbietu chwytu. ułatwiający strzelanie instynktowne.i prawo67 .3 mm każda). − matowy wygląd. Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. − możliwość dopasowania szerokości chwytu do dłoni strzelca. Prace nad modelem CZ-75 rozpoczęto na początku lat siedemdziesiątych XX wieku.

samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania krótkiego odrzutu lufy. 68 . Pistolet ten nazwano CZ-85. aby gotowość broni do natychmiastowego oddania strzału nie była ograniczona koniecznością ręcznego odbezpieczenia). Nie są możliwe wtedy naciśnięcie spustu oraz ruch zamka. natomiast w CZ-85 po obu jego stronach. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ręcznych. DA). które odbywa się w wyniku współdziałania osi zaczepu zamka z nerkowatym wycięciem w brodzie lufy. gdy kurek jest zwolniony bądź gdy znajduje się w położeniu pośrednim (po to. Prezentowane pistolety posiadają ponadto bezpieczniki wewnętrzne: ząb zabezpieczający oraz blokadę iglicy. Nie można zabezpieczyć broni w sytuacji. Zastosowanie takiego mechanizmu pozwala na strzelanie zarówno z kurka wcześniej napiętego. W pistoletach CZ-75 i CZ-85 mechanizm spustowo-uderzeniowy jest podwójnego działania. Wystarczającym zabezpieczeniem przed strzałem niezamierzonym w takiej sytuacji są długa droga i duży opór języka spustowego przy samonapinaniu. W naszym kraju są to jednostki bardzo popularne.Rozdział III. W pistolecie CZ-75 dźwignia bezpiecznika znajduje się z lewej strony zamka. Zasada działania Pistolety CZ-75 i CZ-85 są bronią kurkową. Do połączenia lufy z zamkiem służą dwa pierścieniowe występy na lufie. W wyniku zabezpieczenia pistoletu zablokowany zostaje mechanizm spustowy i zamek. jak i z samonapinania. Ryglowane są przez przekoszenie lufy. czyli z samonapinaniem (Double action. który zabezpiecza broń tylko wtedy. Rozwiązania konstrukcyjne tych jednostek umożliwiają bezpieczne przenoszenie pistoletów z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. wchodzące w odpowiednie wycięcia w zamku. Omawiane jednostki nie posiadają wskaźnika załadowania broni. System zabezpieczenia Pistolety CZ-75 i CZ-85 posiadają zewnętrzny bezpiecznik. gdy kurek jest napięty. Znajdują się też na wyposażeniu polskiej Policji.

CZ-75 Fot. Pistolet CZ-75. Pistolet CZ-75. CZ-75 69 .Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. widok z lewej strony. 15. widok z prawej strony. 16.

18. widok z lewej strony. Pistolet CZ-85. 17. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ CZ-85 Fot. widok z prawej strony. Pistolet CZ-85. 70 .Rozdział III. CZ-85 Fot.

wysunąć zatrzask zamka. 5. częściowo rozłożony: 1. 71 . sprężyna powrotna z żerdzią. zatrzask zamka. 2. Pistolet CZ-85. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. 6. zdjąć zamek ze szkieletu. wysunąć z zamka lufę.Rozdział III. 3. 4. CZ-85 1 2 3 4 5 6 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. 19. zamek. − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. szkielet. lufa. magazynek. sprawdzić wzrokowo.

otwarte. otwarte. sprawdzić poprawność złożenia broni. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet CZ-75 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 35 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g Pistolet CZ-85 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe. celownik typu szczerbinowego. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. wsunąć zatrzask zamka.Rozdział III. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 38 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g • • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu przy kurku napiętym długość drogi spustu przy samonapinaniu siła nacisku na spust przy kurku napiętym siła nacisku na spust przy samonapinaniu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni z pustym magazynkiem • masa pustego magazynka 72 . podłączyć magazynek. celownik typu szczerbinowego. założyć zamek na prowadnice szkieletu.

z wyjątkiem okładek chwytu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Pistolety CZ-75 i CZ-85. w całości zostały wykonane ze stali. − dobre wyważenie (odpowiedni dobór parametrów wagi broni do jej wymiarów). Zewnętrzne powierzchnie pistoletów wykończone są czarną nieodbłyskową powłoką z lakieru syntetycznego.Rozdział III. wyraźne przyrządy celownicze. − łatwość wymiany magazynka. − duża pojemność magazynka. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów tej broni podczas jej użytkowania. Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. Cechy ujemne − duża waga. 73 . zapobiegający odblaskom światła. Zamki i szkielety obu pistoletów są odlewane pod ciśnieniem. lufa zaś jest kuta na zimno. a na celowniku dwie plamki). − duże. natomiast okładki chwytu wykonane są z tworzywa sztucznego i kratkowane. − łatwość rozłożenia i złożenia. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. − matowy wygląd. − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. ułatwiający strzelanie instynktowne.

Funkcję magazynka w rewolwerze spełnia obrotowy bęben w kształcie walca (najczęściej z sześcioma komorami nabojowymi). .38 rewolwer Gward należy do broni polskiej konstrukcji.1. która umożliwiałaby wykorzystanie amunicji specjalnej z pociskami o ograniczonej penetracji. Opracowany na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku miał służyć Policji. Zasada działania W rewolwerach tych zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę. Zaproponowano dwie wersje: z lufą o długości 4 cali oraz z lufą o długości 2. System zabezpieczenia Rewolwery Gward posiadają mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania. Powtarzalność tej broni polega na tym. że przy jednokrotnym jej załadowaniu można oddać określoną liczbę strzałów bez użycia energii. Służą do samoobrony. w zakładach Wifama w Łodzi została wyprodukowana próbna partia tych jednostek.38 rewolwery Gward 4” i 2. Rewolwery mogą znajdować się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. W odróżnieniu od pistoletu samopowtarzalnego rewolwer jest bronią powtarzalną. Napędem zewnętrznym w tym mechanizmie jest siła mięśni strzelca. z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem.5 cala.Rozdział III. Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi.5” . 74 . Rewolwery Rewolwer należy do grupy broni palnej krótkiej. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. Pod koniec 1992 r. 2. jaka towarzyszy temu zjawisku. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 2. W tym czasie poszukiwała ona broni. napędową.

Rewolwer Gward 4”. 21. widok z prawej strony. GWARD 2.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. Rewolwer Gward 2. GWARD 4’’ Fot. 20.5”.5’’ 75 . widok z prawej strony.

System zabezpieczenia Rewolwer Astra posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania.20 kg Rewolwer Gward 2. celownik typu szczerbinowego.2. . z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 235 mm 101.38 Specjal otwarte. z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem. − bęben.6 mm 150 mm 1. Zasada działania W rewolwerze tym zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa: Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet. z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 197 mm 63. − lufę.38 .Rozdział III. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Gward 4” • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze . Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi.38 . 76 .38 rewolwer Astra MC-6 należy do broni hiszpańskiej konstrukcji.5 mm 110 mm 1 kg • pojemność magazynka • długość całkowita • długość lufy • długość linii celowniczej • masa broni 2.38 rewolwer Astra MC-6 .38 Specjal otwarte. celownik typu szczerbinowego.5” .

celownik typu szczerbinowego.75 kg 77 . Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Astra MC-6 • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze • długość całkowita • pojemność magazynka • masa broni . z regulacją w poziomie na 25 m 235 mm 6 naboi 0. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. Rewolwer Astra.38 .Rozdział III. widok z prawej strony.38 Specjal otwarte. ASTRA Budowa Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet. 22. − bęben. − lufę.

. Gwóźdź Z. nr 1. GLOCK – instrukcja użytkowania. KGP. Warszawa 1992. 1964. Technika posługiwania się bronią. Dlaczego GLOCK? „Magazyn BROŃ” 1999. Zarzycki P... nr 1.. Broń.. MON 1985. Ciupiński J. „Broń i amunicja.. Nowości Walthera. Wiszniewski K. Subocz A. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej.Rozdział III.. Wiszniewski K.. „Magazyn Strzelecki. nr 4. 1983.. Kochański S. 78 . Adam R. COLT” 1995. 9 mm PISTOLET wz. Szczytno 1999. CSP Legionowo 1999. CZ-75 – instrukcja obsługi. „Magazyn Strzelecki. MON 1985.. Broń strzelecka lat osiemdziesiątych. Warszawa 1993. Automatyczna broń strzelecka. P-99 Walther – instrukcja użytkowania... MON 1969. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. CZ-85 – instrukcja obsługi. Rozwój pistoletów. Od Naganta do Czaka. nr 4. „Magazyn Strzelecki.. Warszawa 1997. amunicja” 1999. Kochański S. Płechta W.. amunicja” 2003. Pistolet do walki. sposoby i zasady strzelania. Kochański S. Broń... Warszawa 2001. nr 3 – 4. Pistolet XXI wieku.. Pistolet bojowy. Hartink A. Ciepliński A. Wiszniewski K.E. WSPol. Ciepliński A.. Mitin S. Najskuteczniejsza broń ręczna. MON 1985. Pistolet antystresowy. „Magazyn Strzelecki. „Nowa Technika Wojskowa” 1996.B. Kochański S.. Komar A. „Magazyn Strzelecki. Broń i amunicja strzelecka. GLOCK 17.. Woźniak R. GLOCK. nr 2. Warszawa 1998.. Światowy sukces Glocka.. nr 1. „Broń i amunicja. DZIEWIĄTKI z Uherskiego Brodu. P-99. Brygady antyterrorystyczne. Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. COLT” 2000. Torecki S. Opis i użytkowanie. CZ-75. nr 6. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz. Radziejewski R. nr 3. Jałoszyński K. Magazyn COLT” 1993. SP Słupsk 2003. COLT” 1998. nr 2. COLT” 2000. Kochański S. „Magazyn Strzelecki. Ciechanowicz W... Pellowski L. Warszawa 1991.. Woźniak R. Opis i użytkowanie. Magazyn COLT” 1993. sposoby i zasady strzelania..

Dane techniczno-użytkowe Nabój 9 × 18 Makarow • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa naboju • masa pocisku • masa ładunku prochowego 24. w Polsce do pistoletów P-64 i P-83.Rozdział IV. z kryzą zwykłą oraz pociskiem o ukształtowaniu ostrołuku zbliżonym do kuli. do uzbrojenia armii ZSRR. bez szyjki. W Polsce produkowany jest z pociskiem typu FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym.1 g 0. Łuski i płaszcze pocisków wykonane są z bimetalu.25 g 79 . 23.1. Naboje pistoletowe Współcześnie najczęściej używanymi nabojami pistoletowymi przez polską Policję są: a) nabój 9 × 18 Makarow.8 mm 18 mm 11 mm 10 mm 10 g 6. tj. Makarow.F. b) nabój 9 × 19 Parabellum.in. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział IV RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. Pocisk ten posiada rdzeń ołowiany lub stalowy w kształcie grzybka osadzonego w koszulce ołowianej. 1. Nabój Makarowa posiada łuskę o kształcie walcowatym. ze stali platerowanej dwustronnie mosiądzem Fot. Ten rodzaj naboju stosuje się m. Makarowa i wprowadzony w 1951 r. Nabój 9 × 18 Makarow Nabój opracowany został przez rosyjskiego inżyniera M. Nabój 9 × 18 M 90.

a) b) c) d) e) W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym.F.Rozdział III. którym była firma A. do pistoletów użytkowanych przez polską Policję. bez szyjki. za sprawą działań marketingowych importera. upowszechniła się nazwa 9 mm Luger (od nazwiska konstruktora). lufy) 274 – 348 J do 350 m 1 300 m 1. API – pociskiem o zwiększonej sile przebicia. Nabój 9 × 19 Parabellum Nabój opracowany został w 1902 r. Nabój 9 × 19 letowego sił zbrojnych państw Sojuszu Północnoatlantyckiego. czyli Chcesz pokoju – gotuj wojnę). W Stanach Zjednoczonych.2. w którym drugi człon określa długość łuski wyrażoną w milimetrach. W Europie częściej stosowano oznaczenie 9 mm Parabellum od nazwy broni.8 g) oraz smugowe. P-99 Walther oraz CZ-75 i CZ-85. LRN (lead round nose) – pociskiem ołowianym zaokrąglonym. a nawet przeciwpancerne. oraz w postaci zapisu 9 mm NATO ze względu na rolę standardowego naboju pistoFot. Ponadto można spotkać oznaczenie naboju w postaci 9 mm × 19 w dość powszechnie stosowanym systemie oznaczania kalibrów. z kryzą zwykłą oraz pociskiem walcowo-owalnym (tępołukowym). Parabellum. stanowiących drugi człon sentencji Si vis pacem para bellum.in. Na przestrzeni lat nabój kilkakrotnie modyfikowano i wyposażano w różnego typu pociski od lekkich THV (2. takich jak Glock. przez niemieckiego konstruktora Georga Lugera. Stoeger & Co. Nazwa naboju zmieniała się na przestrzeni lat. KPO – pociskiem antyrykoszetowym. 80 . Nabój Parabellum posiada łuskę o kształcie walcowatym. 24. dla której został skonstruowany (słowo parabellum jest połączeniem łacińskich słów para bellum. Nabój Parabellum ma zastosowanie m.5 g) po ciężkie pociski poddźwiękowe do tłumików (9. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 305 – 340 m/s (w zależności od dł. SP (soft point) – pociskiem półpłaszczowym.

38 S & W. SP (soft point – pociskiem półpłaszczowym) i LRN (lead round nose – pociskiem ołowianym zaokrąglonym).15 mm 15. 26.5 mm 9. 25. W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: WC (wad cutter – pociskiem ołowianym krytym).94 mm 7.Rozdział IV. 2. Nabój . policyjnych i cywilnych. Nabój .38 Specjal LRN.38 Specjal SP.38 Specjal Nabój powstał w roku 1906 jako rozwinięcie naboju . Nabój .38 Specjal WC. Standardowy nabój wojskowy ma pocisk pełnopłaszczowy z rdzeniem ołowianym. Jest najbardziej rozpowszechnionym nabojem rewolwerowym używanym do celów wojskowych. 27. Fot.1. Nabój ten jest produkowany w wielu odmianach z różnymi pociskami i różnymi ładunkami miotającymi. 81 . Naboje rewolwerowe Współcześnie najczęściej używanym przez polską Policję nabojem rewolwerowym jest nabój .45 g 352 – 396 m/s (w zależności od długości lufy) 462 – 584 J do 600 m 1 600 m 2. Nabój . Fot. Fot.38 Specjal. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem FMJ • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa pocisku • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 29.7 mm 19.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem WC • masa pocisku • masa ładunku prochowego • prędkość pocisku • energia początkowa pocisku 9. 14. śrutowymi. Naboje specjalne Do amunicji specjalnej zaliczyć można wszystkie naboje o ściśle sprecyzowanym przeznaczeniu. Pociski rewolwerowe o kalibrze . do rewolwerów użytkowanych przez polską Policję takich typów.6 g 0.Rozdział III.in. naboje z pociskami grzybkującymi. 82 . np. Przykładowe kształty pocisków przedstawiają rysunki 14 – 19.3 g 0.2 g 0. 3. płytko penetrujące (po wejściu w cel rozpadające się na wiele odłamków) oraz nie penetrujące (przekazujące całą swoją energię kinetyczną na powierzchni uderzonego celu).14 g 170 m/s 139 J Nabój z pociskiem SP 10. Do pocisków specjalnych zaliczyć należy także pociski niegrzybkujące. B – pocisk walcowany.38 Specjal ma zastosowanie m. przeciwpancernymi. woreczkowymi czy gazowymi. jak Gward i Astra. fragmentującymi.26 g 215 m/s 238 J Nabój . A B Rys.27 g 265 m/s 358 J Nabój z pociskiem LRN 10.38 Specjal: A – pocisk z zaokrągloną częścią głowicową.

Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym: A – pocisk o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym. A B 1 2 Rys. 1. płaszcz. Pociski rewolwerowe o kalibrze . 3.38 Specjal: A – pocisk ołowiany bez płaszcza. półpłaszczowy rdzeń ołowiany. płaszcz. płaszcz. 1 2 3 Rys. 83 . 17. 18. D – pocisk półpłaszczowy z wgłębieniem wierzchołkowym. 2. 15. 1. 2. Pocisk pistoletowy typu Glaser: 1. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ A B C D 1 2 Rys. 2.Rozdział IV. kulka z tworzywa sztucznego. walcowo-owalny lub walcowo-stożkowy z wgłębieniem. 2. B – pocisk ołowiany bez płaszcza. Pocisk typu Pin Grabbers: 1. 16. B – pocisk Hydra-Shok. rdzeń ołowiany. śrut. 1 2 Rys. płaszcz. rdzeń. walcowo-stożkowy z płaskim wierzchołkiem. C – pocisk półpłaszczowy.

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
1

2

3

Rys. 19. Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot: 1. rdzeń ołowiany; 2. płaszcz; 3. śrut.

W Polsce produkowane są naboje specjalne .38 Specjal typu Short-Stop. Naboje te powstały jako amunicja przystosowana do obezwładniania osób na niewielkich odległościach. Działanie ich opiera się na wykorzystaniu udarowego oddziaływania pocisku (płaskiego woreczka o średnicy około 24 mm, wypełnionego drobnym śrutem o średnicy około 1 mm) na płaszczyznę celu. Zwinięty w łusce woreczek po wystrzeleniu rozwija się i lecąc płaszczyzną do przodu, szybko wytraca prędkość. Największą energię do obezwładniania pocisk posiada na odległościach od 3 do 7 m. Efekt oddanego strzału w cel uzależniony jest nie tylko od odległości, ale także od miejsca trafienia (jeżeli trafienie nastąpi w miejsce niezabezpieczone, np. odzieżą, to może wystąpić nawet działanie penetrujące). Na odległości powyżej 40 m działanie pocisków staje się niegroźne ze względu na szybką utratę prędkości. Rewolwerowe naboje specjalne .38 produkowane są w trzech typach pocisków: Komar, Szerszeń, Osa.

Fot. 28. Nabój .38 Specjal Komar.

Fot. 29. Nabój .38 Specjal Szerszeń.

Fot. 30. Nabój .38 Specjal Osa.

84

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

Dane techniczno-użytkowe
Nabój Komar • kolor płaszcza pocisku • masa pocisku • masa ładunku prochowego • łuska • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku biały 3g 0,21 g gładka, bez karbów 250 m/s 94 J Nabój Osa żółty 3g 0,25 g z jednym karbem na obwodzie 300 m/s 135 J Nabój Szerszeń niebieski 3g 0,28 g z dwoma karbami na obwodzie 350 m/s 184 J

Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm PISTOLET wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1994, nr 4. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. GLOCK – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1995, nr 1. P-99 Walther – instrukcja użytkowania.

85

Rozdział V. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU

Rozdział V

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU
Celny strzał to efekt przyswojenia sobie podstawowych wiadomości o broni i wynik żmudnego treningu nad wyrobieniem sprawności oka i ręki. Podstawą uzyskania dobrych wyników w strzelaniu jest systematyczne szkolenie, głównie w początkowym okresie kształtowania nawyków i umiejętności strzeleckich. Jest nią również trening, wynikający z potrzeby doskonalenia własnych umiejętności i pragnienia wszechstronnego opanowania broni w czasie strzelania. Każde ćwiczenie należy wykonywać właściwie i planowo, kontrolując siebie tak, aby uzyskiwać postępy w przyswajaniu praktycznych sposobów celnego strzelania. W trakcie prowadzenia treningu strzeleckiego dla początkujących powinno zwracać się uwagę przede wszystkim na zasadnicze elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału oraz na ułatwienie przyswojenia niezbędnych umiejętności posługiwania się bronią palną przez odpowiednie dobieranie ćwiczeń. Z punktu widzenia sprawności strzeleckiej, proces szkolenia powinien zawierać wszystkie elementy techniki strzelania. Podczas treningów należy więc zwracać uwagę na każdy element nauczania.

1. Prawidłowa postawa strzelecka
Nauczanie i doskonalenie przyjmowania postawy strzeleckiej musi odbywać się podczas każdego ćwiczenia, treningu czy strzelania. Powinno się zwracać uwagę na naturalne ustawienie nóg, rozluźnienie ich mięśni oraz mięśni tułowia, rąk i szyi. Najbardziej charakterystycznymi elementami prawidłowej postawy strzeleckiej (w zależności od rodzaju przyjmowanej postawy) są m.in.: a) odpowiednie ułożenie i rozstawienie nóg, b) równomierne rozłożenie ciężaru ciała na obydwie nogi, c) wyprostowanie tułowia, d) trzymanie głowy prosto, e) wyprostowanie ramion, zablokowanie ich w stawach barkowych, łokciowych i nadgarstkowych.

86

Jeżeli po włożeniu broni do ręki muszka w stosunku do szczerbiny jest przesunięta w bok. 2. Prawidłowy chwyt broni. Prawidłowy chwyt broni Ucząc się prawidłowego chwytu broni. d) ugięcie obu rąk w stawach łokciowych. trzeba umieścić pistolet w dłoni po raz drugi. należy pamiętać. Fot. c) pochylanie i chowanie głowy między ramiona. Wprowadzając bowiem muszkę w szczerbinę poziomym ruchem nadgarstka. 31.: a) przechylenie ciężaru ciała na jedną z nóg. przekręcając go w odpowiednią stronę. zatem strzał będzie niecelny. powinna być stała podczas każdego strzału. z jaką trzyma się broń w dłoni. 87 . Po zamknięciu dłoni na chwycie broni napięcie mięśni zginaczy i prostowników palców powinno być jednakowe przy zgranych przyrządach celowniczych. b) odchylanie tułowia do tyłu lub pochylanie się do przodu. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Najczęstszymi błędami w przyjmowaniu prawidłowej postawy strzeleckiej są np. że siła. powoduje się niesymetryczne napięcie mięśni.Rozdział V.

Rozdział V. 88 . 33. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot. Fot. Prawidłowy chwyt broni. Prawidłowy chwyt broni. 32.

ponieważ nacisk palca na język spustowy przenosi się na całą broń. 2 1 Rys. 2. tak aby jego trzeci paliczek (opuszek) znajdował się w jego środkowej części. Palec wskazujący powinien być ułożony na języku spustowym. nie utrzyma pistoletu w całkowitym bezruchu. Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze: 1. przez co dochodzi do ruchów broni podczas strzału. 3. Stąd też przy strzelaniu z broni krótkiej nie możemy mówić o punkcie celowania. szczerbinka. muszka. serdeczny i mały powinny obejmować chwyt pewnie. W praktyce żaden strzelec. 20. muszki i punktu celowania i utrzymanie ich na jednej prostej. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowy sposób uchwycenia i trzymania broni należy ćwiczyć w początkowej fazie szkolenia. 89 . nawet najlepszy. lecz o rejonie celowania.Rozdział V. Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych Przez pojęcie zgrywania przyrządów celowniczych rozumie się dokładne zgranie oka. d) palce: środkowy. c) kabłąk języka spustowego oprzeć na środkowym palcu. zachowując następujące zasady: a) chwyt broni trzeba starannie umieścić między kciukiem i palcem wskazującym dłoni tak. Oprócz opuszka palca pozostała jego część nie powinna stykać się z żadnymi częściami broni. ze stałą siłą. Zbyt słabe trzymanie broni jest błędem. Natomiast zbyt silne zaciskanie palców powoduje zwiększanie się drgań broni. b) dłoń na chwycie ułożyć możliwie wysoko. aby oś lufy była przedłużeniem przedramienia ręki trzymającej broń. szczerbinki.

muszka prawa. Do celowania powinno używać się oka ostrzej widzącego przyrządy celownicze. Tarcza strzelecka lub inny cel winny stanowić tzw. a górne krawędzie muszki i płytki celownika na jednej linii poziomej. C. wzrok należy koncentrować na obrazie przyrządów celowniczych. Oko ludzkie posiada tzw. 90 . niska muszka. Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze: A.Rozdział V. pojedynczą akomodację. 21. wysoka muszka. D. Ponieważ najbardziej niestabilnym i wymagającym kontroli jest układ: oko – szczerbinka – muszka. muszka lewa. co oznacza. B. A B C D Rys. że nie można jednakowo ostro widzieć przedmiotów oddalonych na różne odległości. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. by prześwity po obydwu stronach muszki były jednakowej szerokości. drugie tło widzianego obrazu.

jest różna. należy bezwzględnie opuścić rękę z bronią i odpocząć. W zależności od systemu urządzenia spustowo-uderzeniowego broni i jego wykorzystania w czasie strzelania siła nacisku. Dalszy nacisk na język spustowy powoduje pokonanie siły oporu zaczepu kurka i jego zwolnienie (II opór). W praktyce występują dwa rodzaje spustów: 1 ) Jednooporowy – ruch języka spustowego powoduje od razu zwalnianie zaczepu kurka (głównie w rewolwerach). Siła użyta do zwolnienia kurka za pomocą samonapinacza jest około trzykrotnie większa od siły powodującej zwolnienie wcześniej napiętego kurka. 91 . 2 ) Dwuoporowy – ruch języka spustowego powoduje jedynie likwidację luzów mechanizmu spustowego (I opór). by strzał nastąpił w momencie najkorzystniejszego położenia przyrządów celowniczych względem celu. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 4. Pokonanie II oporu powinno przebiegać płynnie i powodować zwiększenie nacisku palca wskazującego na język spustowy z równoczesną kontrolą obrazu przyrządów celowniczych. Nieustanny ruch przyrządów celowniczych w rejonie celowania trzeba tak zsynchronizować w czasie. niezbędna do zwolnienia kurka lub iglicy. zwłaszcza podczas strzelania z broni palnej krótkiej. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Sposób wyciskania języka spustowego ma decydujący wpływ na jakość strzału. Likwidacja I oporu powinna nastąpić natychmiast po wejściu przyrządów celowniczych w rejon celowania.Rozdział V. Jeżeli celowanie i wyciskanie spustu trwa zbyt długo i ruchy broni są coraz większe.

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym. Fot.Rozdział V. 35. 34. 92 .

Zatrzymanie oddechu powinno nastąpić po wejściu obrazu przyrządów celowniczych w rejon celowania. który jest przenoszony za pośrednictwem rąk na broń. jak i po nim musi być idealnie jednakowe. wszystkie poprawnie wykonane poprzednie elementy na nic się nie przydadzą. w trakcie strzału. ale także zmniejszenie ostrości widzenia przyrządów celowniczych. Celowanie w trakcie oddychania jest utrudnione przez ruch przepony i klatki piersiowej. strzał będzie chybiony. Wielu ludziom wydaje się. Jeżeli w tym momencie nastąpi rozluźnienie jakichkolwiek mięśni ręki trzymającej pistolet. Trzymanie broni zarówno przed strzałem. że najpierw pocisk opuszcza lufę. 93 . Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym W czasie pracy na języku spustowym i celowania należy zatrzymać oddychanie w momencie naturalnego wydechu. Bezpośrednio po strzale nie wolno rozluźnić mięśni ręki. Nic bardziej błędnego. a dopiero później następuje odrzut broni do tyłu i jej podrzut do góry. Czas odpoczynku zależy od indywidualnych cech strzelającego. związane z niedoborem tlenu w organizmie. Jeżeli strzał nie będzie wytrzymany do końca. Wytrzymanie po strzale Wytrzymanie po strzale stanowi bardzo ważny element wpływający na skuteczne oddanie strzału.Rozdział V. 6. lecz przez krótki czas nadal jednakowo trzymać broń. Natomiast zbyt krótki czas celowania utrudnia dokładną kontrolę obrazu przyrządów celowniczych w połączeniu z prawidłowym wyciskaniem języka spustowego. aż przyrządy celownicze powtórnie ustawią się w rejonie celowania. gdyż ruchy broni są najmniejsze i wzrastają po przekroczeniu czasu granicznego 8 sekund. Najkorzystniejszy czas celowania wynosi od 6 do 8 sekund. Stąd też wytrzymanie strzału jest jednym z kluczowych elementów zasad strzelania. W tym czasie powinien nastąpić strzał. Przekroczenie czasu celowania powoduje nie tylko utracenie statyki broni. gdy broń wykonuje ruch do tyłu i do góry. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 5. bez którego trudno mówić o celnym strzelaniu. Podczas strzelania szybkiego trzeba dążyć do skracania czasu celowania i wstrzymać oddech na czas oddania od 4 do 5 strzałów. Pocisk przesuwa się w lufie.

przecięcie się toru lotu pocisku z linią celowania w rejonie celowania. tzn. 94 . zamknięcie oczu w momencie strzału lub gwałtowne zwolnienie języka spustowego po strzale. Opracowano na podstawie: Bogusz J. Wytrzymanie po strzale. 36.. Fot. Warszawa 1983. Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki. Moll Cz. Warszawa 1974. Wymaga to koordynacji tych elementów i jednakowo poważnego ich traktowania..Rozdział V. Dydaktyka wojskowa. Efektem poprawnego wykonania wszystkich elementów techniki strzelania powinno być trafienie celu. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Charakterystycznymi objawami braku psychicznego nastawienia się na wytrzymanie po strzale są: opad ręki trzymającej broń.

co pozwala na prawidłowe wprowadzanie naboju do komory nabojowej oraz na zamknięcie jej. Ramiona należy trzymać na wysokości klatki piersiowej. widok z przodu. 22. Rys. Zamek swobodnie wraca do przedniego położenia. Rys. Wykonane nieudolnie może pozbawić policjanta możliwości użycia broni w sytuacji zagrożenia. Przeładowanie broni Przeładowanie pistoletu jest tylko pozornie prostą czynnością. Gdy szkielet z lufą znajdzie się w przednim skrajnym położeniu. należy ułożyć go w płaszczyźnie równoległej w stosunku do podłoża. że gdy zamek znajdzie się w tylnym położeniu. należy puścić go. Ręka trzymająca chwyt pistoletu pcha dynamicznie szkielet broni aż do wysunięcia się zamka z trzymających go palców. Aby przeładować pistolet. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. Ręka trzymająca zamek pozostaje nieruchomo. 23.Rozdział VI. należy dołączyć dłoń ręki wspomagającej. 22 – 23). Kciukiem i palcem wskazującym ręki wspomagającej należy chwycić za tylną część zamka. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rozdział VI PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 7. pistolet powinien znajdować się blisko tułowia (ręce w łokciach zgięte) (rys. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. Czynność przeładowania broni polega więc na tym. 95 . widok z boku.

in. ponad linią barków. Występują również sytuacje. Rys. Regułą jest przyjmowanie postawy klęczącej tak. Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z boku). że skończyła się amunicja. że przeładowanie broni powinno nastąpić dopiero po przyjęciu stabilnej postawy. Jest to informacja. Rys. a magazynek będzie pusty. Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z przodu). Kolejne błędy polegają na przesuwaniu dłoni razem z zamkiem zamiast swobodnego puszczenia go. Taki nawyk jest niezbędny m. 25. Pierwszą czynnością. który może pojawić się podczas przeładowania. jest zmniejszenie ryzyka rażenia przez przeciwnika. 8. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Przeładowanie broni jest czynnością bardzo istotną. aby się nie cofać (rys. i przeładowaniu broni na wysokości oczu. 24 – 25). Najczęstszym błędem. Prawidłowe przeładowanie broni jest gwarancją szybkiego wykonywania pozostałych czynności strzelania bojowego. Należy podkreślić.Rozdział VI. Chwilowo policjant staje się bezbronnym. gdy wymiana magazynka wykonywana jest w postawie stojącej lub idąc. 96 . Jak najszybciej powinien przyjąć postawę klęczącą. jaką powinien wykonać. co ogranicza pole widzenia. Zmiana magazynka Podczas użycia broni może wystąpić sytuacja. jest odciąganie zamka przy jednoczesnym pozostawieniu szkieletu z lufą nieruchomo. trzymaniu łokci zbyt wysoko. Wykonanie przeładowania w niewłaściwy sposób zwiększa ryzyko zacięcia broni. gdy zamek pozostanie w tylnym położeniu. podczas współpracy w zespole. jednocześnie może odsunąć się na bok lub schować za osłoną. 24. Błędy popełnione podczas przeładowania pistoletu mogą doprowadzić do zacięcia broni.

polegające na przyjęciu niestabilnej postawy klęczącej (nieopieranie się pośladkiem na nodze. jednocześnie nie może przeszkadzać w przyjmowaniu postawy klęcząc oraz nie może wypaść podczas biegu lub wykonywania innego rodzaju czynności. Po upewnieniu się. aby można było zobaczyć okno wyrzutnika w celu sprawdzenia. w której jest magazynek. można podświadomie zwolnić zamek kciukiem dłoni trzymającej pistolet. że magazynek zawsze zostanie podłączony prawidłowo. Po włożeniu magazynka do chwytu broni należy docisnąć go spodem dłoni. Szybkie spojrzenie w okno wyrzutowe zamka. 97 . a nie w momencie. Zamek znalazłby się wówczas w przednim położeniu. w którym kciuk dłoni trzymającej pistolet nie sięgnie do niej. Dźwignię zwalniania zamka nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. w którym łatwo po niego sięgnąć. ponieważ może się ona znajdować w miejscu. Często można zaobserwować błędy popełniane podczas zmiany magazynka. Może ono być przyczyną zatrzymania się zamka w tylnym położeniu. Jest to jednak sytuacja wyjątkowa. Gwarantuje to. na której klęczymy). Dźwignię tę trzeba nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. Czynność tę wykonuje się już podczas przyjmowania postawy klęczącej. Natychmiastowe kontynuowanie strzelania byłoby niemożliwe i w takim wypadku należałoby wykonać dodatkową czynność – przeładować broń. Pełny magazynek chwycić w sposób gwarantujący prawidłowe włożenie go do broni i uniknięcie szukania właściwego ułożenia magazynka podczas wymiany. należy ułożyć na ułamek sekundy broń w taki sposób. a nie spoglądać na ręce. W celu uniknięcia tego rodzaju problemu można trzymać palec wskazujący dłoni. kontrola broni. na pierwszym pocisku w magazynku. Powyższe zasady dotyczą również sytacji. zatrzask magazynka zarygluje go). gdyż podczas wykonywania wszystkich czynności należy patrzeć zawsze w kierunku celu. gdy zmiana magazynka dokonywana jest. że donośnik magazynka widoczny w oknie wyrzutnika jest pusty.Rozdział VI. a tym samym przeładowanie broni. lecz broń nie zostałaby przeładowana. powodując swobodny ruch zamka do przodu. zanim właściwie podłączy się magazynek (tzn. należy zwolnić przycisk zatrzasku magazynka. związanej z przyjmowaniem postawy klęcząc. idąc lub stojąc. pozwala jednoznacznie to ocenić. gdy pistolet jest blisko tułowia. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Podczas wykonywania czynności. Prócz tego. tzw. Ręką wspomagającą należy wykonać płynny ruch polegający na wyrzuceniu pustego magazynka z broni i sięgnięciu po pełny do ładownicy. Magazynek powinien być w miejscu. wymieniając magazynek w stanie stresu. Do błędów zalicza się również zwolnienie zamka po skierowaniu broni do celu. braku nawyku kontroli broni – szybkiego spojrzenia w okno wyrzutnika – i patrzeniu na ręce zamiast w kierunku celu. czy nie powstało zacięcie.

Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy. 28. a magazynek jest pusty. które oddano w jego kierunku. W magazynku jeszcze znajdują się naboje. 98 . Rys. Czynność tę wykonuje się. 29. Rys. Trzymając go w dłoni. Taktyczna zmiana magazynka Zmianę magazynka nie zawsze wykonuje się. gdy zamek zatrzyma się w tylnym położeniu. Rys. Rys. Pełny magazynek podłącza się. gdy nastąpiła przerwa w użyciu broni i można wykorzystać osłonę. 26. tą samą ręką wyciągnąć z chwytu magazynek.Rozdział VI. Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu. Po schowaniu się za osłoną należy dobyć z ładownicy ręką wspomagającą pełny magazynek. że podczas walki przeciwnik będzie emocjonalnie opanowany na tyle. Nie można wykluczyć. Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu. Taktyczną zmianę magazynka stosuje się. a wyjęty z broni umieszcza w ładownicy (rys. w którym znajdują się jeszcze naboje. 27. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 9. że policzy strzały. 26 – 29). Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu. aby być przygotowanym do kontynuowania walki z maksymalną liczbą amunicji w magazynku podłączonym do pistoletu.

Może dojść do takiej sytuacji zarówno podczas zaplanowanych wcześniej działań. 31. 30. 30 – 31). gdzie zniknął cel. Druga ręka powinna być wolna. np. pistolet należy trzymać w jednym ręku. jak i w warunkach nagłej konieczności użycia broni palnej. Postawa wyjściowa Gotów. Postawa wyjściowa Gotów. Przyjmuje się ją wtedy. Rys. widok z przodu. przeszukując pomieszczenia. odłączenie w pierwszej kolejności magazynka z pistoletu. Podczas wykonywania taktycznej zmiany magazynka za osłoną należy przez cały czas obserwować miejsce. tak jak w postawie wyjściowej Gotów. Poruszanie się z bronią Podczas poruszania się z pistoletem. w której przyszło użyć broni.Rozdział VI. Broń należy trzymać oburącz jedynie w chwili oddawania strzałów. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Taktyczna zmiana magazynka pozwala na kontynuowanie walki z pełnym magazynkiem i nabojem już znajdującym się w komorze nabojowej. Najczęstsze błędy spotykane podczas taktycznej zmiany magazynka to m. Palec wskazujący dłoni trzymającej broń należy oprzeć na zamku lub szkielecie (zależnie od konstrukcji broni).in. gdy trzeba mieć broń przygotowaną do natychmiastowego użycia (rys. gdyż uniemożliwia przypadkowe oddanie strzału z powodu napięcia emocjonalnego wywołanego sytuacją. 99 . 10. widok z boku. Postawa wyjściowa Gotów jest charakterystyczna dla walki bezpośredniej. przeładowanie broni po wykonaniu taktycznej zmiany magazynka (wyrzucenie naboju z komory nabojowej) oraz patrzenie na ręce zamiast w kierunku. Można nią wykonywać czynności pomocnicze. Nawyk ten jest bardzo ważny ze względów bezpieczeństwa. gdzie ostatnio był widziany przeciwnik. Rys.

z przeładowaniem broni. jaka jest do pokonania. to trzymanie broni lufą do góry (po ukazaniu się celu wydłuży się czas reakcji z bronią) i trzymanie ręką wspomagającą chwytu broni. a nie na języku spustowym. które mogą pojawić się podczas biegu z pistoletem. Broń powinna być opuszczona o około 10 – 15 stopni względem osi. należy wytupać szybkość. Po zatrzymaniu należy przyjąć postawę strzelecką. a także wykonywanie czynności związanych np.Rozdział VI. Taka technika poruszania się umożliwia wzrokową kontrolę otoczenia. Jeżeli podczas strzelania straci się z różnych powodów równowagę. Ręką nie trzymającą broni można wykonywać ruchy podobne do tych. należy biec w jego kierunku. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Nie należy chodzić z pistoletem uniesionym na wysokości oczu. Strzelanie lub przeładowanie należy wykonywać tylko po przyjęciu stabilnej postawy strzeleckiej. Podczas poruszania się z bronią przeładowaną należy bezwzględnie pamiętać o zasadzie trzymania palca wskazującego na zamku lub szkielecie. Ręka z pistoletem pozostaje cały czas nieruchomo. jakie wykonuje się zwykle podczas biegu bez broni. Błędem jest również obserwowanie otoczenia przez przyrządy celownicze pistoletu. Broń należy trzymać w ten sposób niezależnie od odległości. Błędem jest strzelanie w czasie biegu. Najczęstsze błędy. Najczęstsze błędy to m. zasłaniając je bronią. Najczęstsze błędy popełniane podczas wykonywania tej czynności to ruchy stopą do przodu (bardzo łatwo można się poślizgnąć) oraz przeładowanie broni lub strzelanie przed przyjęciem stabilnej postawy. gdy cel znika z pola widzenia. Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu Podczas biegu pistolet najkorzystniej jest trzymać tak jak w postawie wyjściowej Gotów – druga ręka jest wtedy wolna. 11. należy bezwarunkowo przed jego ponownym rozpoczęciem przyjąć stabilną postawę strzelecką.in. jaką wyznacza pistolet uniesiony do strzału. poruszanie się z bronią trzymaną na wysokości oczu (ograniczenie swojego pola widzenia) oraz trzymanie palca na języku spustowym (możliwość oddania strzału niekontrolowanego). Czynność ta polega na energicznym uderzaniu stopami prostopadle do podłoża aż do momentu zatrzymania. Zawsze. 100 . Aby szybko i pewnie zatrzymać się podczas biegu. gdyż odbiera ono strzelającemu możliwość pełnej kontroli otoczenia. przy potknięciu. Wolna ręka może okazać się pomocna np.

Może to również spowodować wytrącenie z równowagi partnera – jeżeli policjanci działają w zespole. Zachowanie takie będzie głównie sprowadzało się do uniemożliwienia przyjęcia przez przeciwnika postawy strzeleckiej i w konsekwencji utrudnienia mu rażenia ogniem. Zawsze zanim zmieni się kierunek strzelania. Należy zsynchronizować chwilę. 13. Strzelanie w ruchu Nie należy strzelać podczas biegu. Podczas wykonywania obrotu należy cofnąć ręce z pistoletem do klatki piersiowej i prostować je w chwili przyjęcia stabilnej postawy. Zmiana kierunku strzelania W czasie strzelania można być zmuszonym do zmiany jego kierunku w przedziale od 0 do 180 stopni. z pracą na języku spustowym. 32). należy szybko spojrzeć w kierunku celu. której nie widać. Nigdy nie wykonuje się ruchu nogą do tyłu. Podczas tej czynności zawsze wykonuje się ruch nogą do przodu. Jednak trzeba dążyć do narzucenia przeciwnikowi swojej woli oraz do swoistego sterowania jego działaniami w myśl własnych celów i zamierzeń (zasada inicjatywy w walce). Nie jest to jednak bieg. Podczas strzelania w ruchu należy poruszać się stabilnie. 32. Najczęściej spotykany błąd to niestabilne poruszanie się podczas strzelania (bardzo niska celność strzałów). Celem takiego zachowania jest uzyskanie przewagi. Posiadanie umiejętności właściwych do takiej techniki strzelania jest niezwykle ważne z punktu widzenia taktyki. gdy Rys. Ruch nie może w żadnym razie wpływać na skuteczność strzelania. Strzelanie idąc. Strzał oddaje się wtedy. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 12. aby go rozpoznać (strzelamy tylko do celów rozpoznanych). gdyż można potknąć się o przeszkodę. Pistolet cały czas musi być utrzymywany na stałym poziomie. Nadmienić tu można. iż policjanci w niektórych krajach preferują strzelanie właśnie w ruchu. obie stopy są na podłożu. gdyż jest to wysoce nieprecyzyjne. 101 .Rozdział VI. gdy obie stopy mają kontakt z podłożem (rys.

Wyjęcie broni i przeładowanie następuje dopiero po zmianie kierunku. przez co nie będzie on mógł natychmiast kontynuować walki w trakcie. 33. Przyjmując postawę klęczącą. gdy zacięcie będzie usuwane. − zakleszczenie łuski w oknie wyrzutnika. jest – podobnie jak w sytuacji wymiany magazynka – przyjęcie postawy klęcząc lub schowanie się za osłoną. Do najbardziej charakterystycznych sytuacji znamionujących zacięcie broni należą: − brak strzału. Najczęściej spotykane błędy to m. Występują również sytuacje. Dalsze postępowanie zależy od rodzaju sytuacji. Po usunięciu zacięcia w postawie klęczącej należy kontynuować strzelanie w tejże postawie (rys. − utknięcie naboju w komorze zamkowej. trzeba pamiętać o zasadzie klękania do przodu. Zalety kontynuowania walki w postawie klęczącej po usunięciu zacięcia to przede wszystkim możliwość oddania strzału możliwie najszybciej (nie traci się czasu na przyjęcie postawy stojącej i skierowanie broni do celu) oraz kształcenie nawyku wstawania na komendę partnera podczas strzelania w zespole. wykonanie obrotu z pistoletem trzymanym na wyprostowanych rękach (szczególnie niebezpieczne podczas walki w ciasnych pomieszczeniach). jaką wykonuje strzelający w chwili. stojąc lub idąc. − niedomknięta komora nabojowa.in. Postępowanie w przypadku zacięcia się broni Pierwszą czynnością. gdyż cofając się. Postawa strzelecka klęcząca.Rozdział VI. 33). dlaczego broń nie strzela. gdy drugi policjant usuwa zacięcie. należy pamiętać o wyżej opisanych zasadach. można przyjąć postawę stojącą. aby stwierdzić. gdy nabój jest w komorze nabojowej. 102 . brak szybkiego spojrzenia w kierunku celu przed wykonaniem obrotu. Podczas przyjmowania postawy klęczącej należy szybko spojrzeć w okno wyrzutnika pistoletu (kontrola broni). PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ W przypadku gdy zachodzi potrzeba wyjęcia broni z kabury i przeładowania jej. gdy broń przestaje strzelać. Dzięki kontroli broni strzelający jest w stanie ocenić sytuację i stosownie zareagować. a dopiero potem – zależnie od rozwoju sytuacji – Rys. można m. ruch nogą do tyłu. wytrącić z równowagi partnera (jeżeli policjanci działają zespołowo). a iglica uderzyła w spłonkę (niewypał).in. 14.

Strzelanie zza osłony. elementy ukształtowania terenu. którymi dysponuje przeciwnik. oraz od charakterystyki balistycznej pocisków. Strzelając zza osłony. Nawet osłona. Podczas strzelania zza osłony należy pamiętać o tym. które popełniane są w sytuacji zacięcia. 34). Za osłony mogą posłużyć np. tylko te części ciała. wychylając przy strzelaniu tylko niewielką część ciała. że opierając rękę wspomagającą o osłonę. do którego może podejść niezauważony napastnik i chwycić lub wytrącić broń. miejsce. to brak kontroli broni. których konstrukcja daje prawdopodobieństwo zatrzymania pocisku. przyjmowanie postawy klęczącej do tyłu (szczególnie niebezpieczny nawyk podczas strzelania w zespole) oraz natychmiastowe przyjęcie postawy stojącej w celu kontynuowania walki po usunięciu zacięcia. 15. zabudowania (osłony naturalne). z jakiego jest wykonana. można bezwiednie wystawić lufę poza osłonę.Rozdział VI. a dla leworęcznych za lewą. w stronę osłony. gdy istnieje zagrożenie ze strony sprawcy posługującego się bronią palną. Wymienione elementy mogą chronić przed ogniem przeciwnika. które są niezbędne do prowadzenia skutecznego ognia (rys. Wykorzystując pojazd jako osłonę. należy odsłaniać Rys. np. Dla praworęcznych strzelców dogodniej jest ukryć się za prawą krawędzią osłony. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Najczęstsze błędy. Drugi to przyjęcie pozy103 . Podstawowe zasady strzelania zza osłon Korzystanie z osłon to konieczność. 34. Są dwa sposoby prowadzenia ognia w takim przypadku. Pierwszy to przyjęcie stabilnej postawy i odwiedzenie nadgarstka ręki wiodącej na zewnątrz.in. Ponadto należy pamiętać. od materiału. pojazdy oraz przedmioty znajdujące się w budynkach lub terenie otwartym (osłony sztuczne). Z reguły przeciwnik stara się trafić w odsłonięte cele lub części ciała. framugę. Skuteczność osłony zależy m. tj. należy w miarę możliwości korzystać z takich elementów samochodu. by broń nie kontaktowała się z osłoną bezpośrednio (dociskanie zamka do płaszczyzny osłony może spowodować powstanie zacięcia). która jest nieodporna na przebicie pociskami przeciwnika. Wykorzystanie podczas walki osłony jest niezwykle korzystne ze względów psychologicznych. Zza osłony można skuteczniej się bronić. skutecznie utrudnia mu obserwację. Niejednokrotnie w sytuacji bojowej trzeba strzelać zza osłony od strony ręki wspomagającej.

Podczas pracy zespołowej niezwykle istotnym elementem jest komunikacja werbalna i niewerbalna. patrząc od jego czoła. Podkreślenia wymaga fakt. W zależności od sytuacji może być podana np. drugi (dwójka) stanowi jego ubezpieczenie. drugie i kolejne wychylenie poza osłonę powinno nastąpić już w innym miejscu. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ cji odwrotnej. tzn. Konstrukcja i wysokość osłony determinują rodzaj postawy strzeleckiej stosowanej podczas walki. Należy pamiętać. który porusza się pierwszy. ma maksymalne pole widzenia. Przemieszczający się zespół powinien stanowić jak najmniejszą powierzchnię. Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym Minimalna liczba członków zespołu to dwóch funkcjonariuszy: pierwszy (jedynka) nadaje dynamikę działania zespołu. oddając strzały w kierunku celu. W sytuacji wyczerpania amunicji lub powstania zacięcia u jedynki partner kontynuuje walkę. Zespół rozpoczyna przemieszczanie się po komendzie podanej przez drugiego z policjantów. że z jednej strony należy bardziej wychylić się zza osłony. Podczas strzelania zza osłony poziomej należy mocniej ugiąć nogi i tułów lub przyjąć np. W momencie zagrożenia najczęściej pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę (rys. musiałby się odsłonić. nie ma większego znaczenia. Strzelający powinien znajdować się w takiej odległości od osłony. w którym ostatnio nas dostrzegł. Mimo wszystko trzeba się koniecznie nauczyć strzelania z wykorzystaniem ręki słabszej. 35). że podobnie jak my sprawca obserwuje przede wszystkim miejsce. tylko w formie niewerbalnej. Komenda składa się najczęściej z sygnału werbalnego i niewerbalnego. 16. Fakt. Po wychyleniu się należy skrócić czas obserwacji bądź strzelania do niezbędnego minimum.Rozdział VI. podczas gdy my prowadzimy ogień. Taki sposób postępowania po104 . że postawa strzelecka używana podczas wymiany ognia z wykorzystaniem osłony musi wykluczać możliwość utraty równowagi. strzelanie z wykorzystaniem ręki wspomagającej. Najczęstsze błędy występujące podczas korzystania z osłon polegają na: − zbyt dużym wystawianiu ciała (szczególnie nóg) poza obrys osłony. Aby trafić. Takie rozwiązanie jednak nie gwarantuje maksymalnej skuteczności prowadzonego ognia (jest to zachowanie nienaturalne). − dociskaniu zamka broni do płaszczyzny osłony. Jeżeli to możliwe. tak aby utrudnić przeciwnikowi celowanie i atak. aby swobodnie i szybko mógł wychylić się i ponownie schować. aby całkowicie schować sylwetkę za osłoną. choćby na wypadek postrzału w rękę dominującą. postawę klęczącą. Policjant. Padające z naszej strony strzały działają deprymująco na sprawcę.

PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ woduje. 38). Sposób zmiany miejsca i postawy po usunięciu zacięcia (z klęczącej na stojącą) nie może stwarzać zagrożenia dla funkcjonariusza prowadzącego ogień. 105 . Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę. W tym celu idący z tyłu policjant przyjmuje postawę strzelecką. policjant przyjmuje postawę strzelecką obok strzelającego partnera i kontynuuje strzelanie. 35. Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera. 38. Rys. jednocześnie osłania dwójkę. W sytuacji wystąpienia zacięcia u jednego z funkcjonariuszy drugi policjant kontynuuje walkę. jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie. chroniąc jednocześnie partnera (rys. 36). Pierwszy z policjantów roz-poczyna walkę. Równoczesne rozpoczęcie strzelania przez partnerów zwiększa siłę ognia zespołu dwuosobowego w chwili zagrożenia. Rys. 37). jeżeli zagrożenie nadal istnieje. Rys.Rozdział VI. Rys. 37. że w warunkach zagrożenia pierwszy z policjantów może bezpiecznie usunąć zacięcie bądź wymienić magazynek. Po usunięciu zacięcia bądź po zmianie magazynka. 36. Dwójka ubezpiecza. tak by znaleźć się obok partnera (rys. będąc ubezpieczanym (rys.

trzymaniu palca na języku spustowym w sytuacji. Jego realizacja będzie zależała od rodzaju obiektu (budynek wolnostojący. pirotechnicznych).Rozdział VI. do którego chcą wejść. Zanim nastąpi próba wejścia. wolna przestrzeń itp. będąc nie zauważonym przez przeciwnika.) oraz infrastruktury wokół niego (gęsta zabudowa. czy nie ma ewentualnych pułapek (np. gdy natychmiast trzeba użyć broni).). rozpoczęciu przemieszczania się przez pierwszego policjanta bez sygnału stojącego za nim partnera (może być jeszcze nie gotowy). w których można przebywać. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ − − − − − − − − Najczęstsze błędy występujące w pracy zespołowej polegają na: braku komunikacji. przyjmowaniu przez jedynkę postawy klęczącej do tyłu w chwili powstania zacięcia (powoduje to wytrącenie z równowagi znajdującego się z tyłu partnera). Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń Sposób podejścia zespołu policjantów pod drzwi pomieszczenia. 106 . ma duże znaczenie z punktu widzenia taktyki. który kontynuuje strzelanie. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu. Bardzo istotne jest wykorzystanie martwych pól obserwacji. 40). drugi policjant zajmuje pozycję za pierwszym. mieszkanie w bloku itp. trzymaniu broni przez dwójkę z lufą skierowaną w sylwetkę idącego z przodu policjanta. gdy nie używa się broni. 39). Jeżeli drzwi są otwarte. trzymaniu pistoletu jednorącz przez dwójkę (wydłuża to czas reakcji. zwiększając obszar penetracji wzrokowej (rys. należy dokładnie obejrzeć framugę i drzwi w celu sprawdzenia. Jedynka przemieszcza się. Jedynka zaczyna sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. jaki widzi. czyli miejsc. kierowaniu wzroku przez osobę idącą z tyłu pod nogi (można nie dostrzec odpowiednio wcześnie zagrożenia). zmianie przez jedynkę postawy z klęczącej na stojącą (np. Policjanci podchodząc pod drzwi. powinni stanąć frontem do ściany (nie plecami) z lekko ugiętymi nogami. 17. Dwójka trzyma pistolet w postawie Gotów. tak aby broń nie była skierowana w plecy jedynki. w stabilnej postawie (rys. po zmianie magazynka czy usunięciu zacięcia) bez sygnału od stojącego z tyłu partnera. Głównym zadaniem policjantów jest wejście przez drzwi i fizyczne opanowanie pomieszczenia.

41. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. 39. 40. 43). jeden z policjantów przechodzi na drugą stronę i przyjmuje postawę do wejścia (rys. Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia. Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte. W sytuacji gdy drzwi są zamknięte. Rys. Po otwarciu drzwi obaj policjanci zaczynają sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. 107 . dwójka podaje sygnał do wejścia i w tym czasie jak najszybciej wchodzi w przeciwległy róg. Rys. 45). Przemieszczając się. wchodzi w przeciwległy róg (rys. zanim nastąpi wejście. 44). drugi nie czekając na komendę. dwójka czeka na gotowość jedynki. otwiera je policjant stojący po stronie przeciwnej niż zamek w drzwiach (rys.Rozdział VI. Rys. Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego. Jeżeli zaistnieje sytuacja. Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka podaje komendę o gotowości do wejścia. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu. że pierwszy policjant nie poda komendy Gotów i zaczyna wejście. 42. 41 – 42). Jedynka sprawdza pomieszczenie. jaki widzą. Jeżeli drzwi otwierają się na zewnątrz. zwiększają obszar penetracji wzrokowej (rys.

Rys. 45. Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia.Rozdział VI. 108 . Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz. 43. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami. Rys. 44.

Po wejściu do pomieszczenia policjanci stają plecami do ściany (nie dotykając jej). że muszą się w nich zmieścić jednocześnie dwaj policjanci ubezpieczający się wzajemnie. Jeżeli do pomieszczenia musi wejść zespół wieloosobowy. Ustawienie policjantów w pomieszczeniu. Należy pamiętać. Poruszający się wzdłuż korytarza zespół powinien iść przy którejś ze ścian. Po wejściu następuje przeszukanie pomieszczenia (jeden z policjantów ubezpiecza. a podczas wejścia jest taki moment. Szczególnie ważną umiejętnością jest właściwa praca nóg oraz poruszanie się przy krawędzi framugi drzwi w chwili wejścia. 46. że od szybkiego i sprawnego wejścia zależeć może zdrowie i życie kolegi. 46). w zależności od jego rozkładu i umeblowania). po czym dwójka podaje komendę do wejścia. gdyż są one punktem najbardziej niebezpiecznym podczas wejścia do pomieszczeń – jedyną osłonę stanowi framuga. jedynka i dwójka po wejściu przesuwają się w głąb pomieszczenia (przy ścianie. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka sygnalizuje swoją gotowość. Policjanci nie powinni mieć kontaktu ze ścianą. idąc normalnym krokiem w rzędzie. często pokonują korytarz budynku. Zespół zazwyczaj powinien poruszać się po korytarzu. a jedynie ją czuć. Korytarze są miejscami bardzo niebezpiecznymi dla poruszających się po nich policjantów. powinni roz- 109 . Zazwyczaj są wąskie. pozbawione elementów mogących stanowić zasłony. Jest to sygnał do równoczesnego wejścia do pomieszczenia obu funkcjonariuszy. Dlatego szczególnego znaczenia nabiera opanowanie prawidłowej techniki wejścia przez drzwi. do którego muszą wejść.Rozdział VI. a drugi przeszukuje) (rys. dla którego jesteśmy w momencie wejścia jedyną osłoną pleców. ustępując miejsca pozostałym policjantom. Należy pamiętać. Zanim funkcjonariusze znajdą się przed drzwiami pomieszczenia. że otwarte drzwi nie są szerokie. Rys. Jeżeli policjanci poruszają się w zespole wieloosobowym po szerokim korytarzu.

110 . WSPol. Techniki strzelania i obezwładniania. nie należy przebiegać przez światło drzwi pomieszczenia.. Warszawa 1993. Strzelanie obronne (VII). Umożliwia to lepszą wzrokową penetrację.. Jałoszyński K. „Magazyn Strzelecki. dwójka porusza się tyłem. Obiekt trzeba opuszczać tą samą drogą. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie. Dwójka zajmuje pozycję zależnie od rozwoju sytuacji. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ dzielić się i przemieszczać po obu stronach korytarza. nr 2. Technika posługiwania się bronią.Rozdział VI.. Szczytno 1999. Strzelanie obronne (VI). które nie zostało sprawdzone. Jałoszyński K. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. nr 3. KGP. CSP Legionowo 1994. Jeżeli poruszający się po korytarzu funkcjonariusze nie mają konkretnie zlokalizowanego przeciwnika i mogą spodziewać się ataku również z tyłu. Należy pamiętać o generalnych zasadach taktyki wchodzenia do pomieszczeń. ubezpieczając w ten sposób jedynkę. Opracowano na podstawie: Ciupiński J. tzn. CSP Legionowo 1999. a także szybszą reakcję na ewentualny atak ze strony przestępcy. Komar A. Colt” 1995. Nigdy nie należy pokazywać się dwa razy w tym samym oknie. Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej... Jałoszyński K. w tych samych drzwiach. CSP Legionowo 1993. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie.B. Colt” 1995. Technika wejścia do pomieszczeń. „Magazyn Strzelecki. którą się przyszło. W momencie nagłego ataku jedynka przyjmuje postawę strzelecką i bierze na siebie ciężar odparcia ataku.

..................................... wyd................................ W........ z odległości 25 m................ własne Rys.. Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3....... wyd...... własne .... cyt. ...................... 15................................................. S............. 37 Rys..... Brygady….... 83 84 90 95 111 Rys...... 89 .................. Ciupiński.. Szczytno 1999 ................... W... Pocisk typu Pin Grabbers.................... Okresy strzału............................. Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999................. 42 Rys............... Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze.... wyd......... Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych...... wyd. Instrukcja piechoty – teoria strzału.......................... Elementy toru lotu pocisku.... Płechta. wyd. Techniki i taktyka…..................................... .. Ciupiński...................... Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock......... Ciechanowicz....... J............. S........ Brygady…... Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału..................... Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot. S.. Kochański...... widok z boku....... cyt.. Teoria strzału................... cyt..... Kochański......... ................................... ..... oprac..... Płechta...... cyt.... Rys.... 1...... Hamulce wylotowe.38 Specjal............. ........... Brygady…......... nr 3... cyt.............. 11........ MON 1970 Rys...............B...... krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy............................. 9..... 16.......... S....... oprac. pole rozrzutu i oś rozrzutu.... ... 19.......... 6................ Kochański...................... 18............................................... cyt............B................ 14....................................... wyd...... Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu..............................B... 3.... 20.. 8............................................ Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze....... własne Rys...... cyt........ oprac.............. Pocisk pistoletowy typu Glaser... KGP......... 22....... 12............... 7..................... cyt.......................... ..... Komar............. Ułożenie ramion przed przeładowaniem......... . 29 32 33 Rys... 13....................... wyd... cyt............. Ciupiński. 17. 25 Rys... 82 Rys............. Rys.... ............ Instrukcja piechoty….... 36 Rys..... Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock...............................38 Specjal....... Brygady antyterrorystyczne..................Wykaz rysunków Rys............... 21.. wyd. S..... Techniki i taktyka strzelań policyjnych.. Warszawa 1992 ............................. 2......... 5.. 60 Rys.. Teoria strzału.. Techniki i taktyka…........... SP Słupsk 2003 ..... wyd................ MON 1961 .... Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym....... Kochański............... 83 Rys......... L............ oprac..... 83 Rys......... Kochański........ cyt.. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym. Komar.. cyt............... wyd............ J... Pellowski..... 36 Rys................ Wiązka torów pocisków........... Komar....... wyd....... Brygady….... .. Ciechanowicz. Pociski rewolwerowe o kalibrze . cyt....................... WSPol...................... 40 Rys.... S.................. 31 ....... Pellowski........... Obraz skupienia i celności..................... Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym..... A.... Dlaczego….............. 4....... 58 Rys....... Instrukcja piechoty…....................... Kochański... własne .... A.... 38 Rys.......................... A.............. ...................................................................... Od Naganta do….. Rys.... L................. W..... ...... .......... Pociski rewolwerowe o kalibrze .... J....... Od Naganta do Czaka....... wyd........ 83 Rys................... 10..... ......................... ............. W....... Brygady….....

......... oprac. 95 96 Rys............................. 107 Rys..................................... 33.... Postawa wyjściowa Gotów................................ 45.......................................... Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera..... 23......... własne ................................................... oprac........... Ułożenie ramion przed przeładowaniem......... oprac................................. 28.......... oprac.......................... własne ............................. 38............. Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz...... 98 Rys......... 41................................... Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia.................... 98 Rys....................... oprac............................. 107 Rys....... dwójka czeka na gotowość jedynki......... oprac..................................... własne Rys.................................................... własne Rys......... Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte....................................................................... widok z boku.............. Wymiana magazynka w postawie klęczącej. własne ... oprac................ 26....................................... .................. własne ..... oprac.................... własne Rys... 36... W magazynku jeszcze znajdują się naboje... ........ 34.............. oprac...... ................ 37..................... 30................ 24..... Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę............ własne ........ Pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę. 103 Rys................. 101 102 Rys.............................................. oprac................ własne ............ Ustawienie policjantów w pomieszczeniu.............................. własne ..... 105 Rys. 107 Rys.................. własne Rys........................................................... oprac................... oprac.................... oprac..... własne .................... Strzelanie idąc................ 31.......................... ................ 105 Rys............................. Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu........ .................. Strzelanie zza osłony.................... widok z boku............. własne Rys.................................. oprac.. 107 108 108 108 109 ............................ oprac..........Rys....... Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu.......... Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia... 99 ...... 98 Rys............................ widok z przodu......... Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego.. oprac.............................. oprac..... własne Rys........................... własne ............... 42..................... Dwójka ubezpiecza.............. 112 .... własne ............... Postawa wyjściowa Gotów. 98 Rys............................. 35...... 44............................ 96 Rys....... własne Rys.......... jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie.. Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami.. 40...... własne .... oprac................... oprac...... własne ... własne .... jednocześnie osłania dwójkę... 43...................... 39..... widok z przodu. oprac......... 105 Rys........ własne ............. 27......... Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu..... własne .................. 25............... widok z przodu......... Wymiana magazynka w postawie klęczącej................ 46..... Jedynka sprawdza pomieszczenie.................................... oprac.......... oprac................. 99 Rys... 29.................................................... własne ........... własne .................................. zanim nastąpi wejście................ oprac.............. oprac.................... 105 Rys......................... 32................. Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy. Postawa strzelecka klęcząca.

..................................... Fot.......... 23.......................................................................................................... 24................... 10....................................... Nabój ....... ............................. Pistolet P-64......................................... 69 Fot........................................ widok z lewej strony Fot.................. ............................................... 6............................................ ..................................................... Pistolet P-64................ 19.......................................... Fot......................................................... 1.. 4......... 18.................... widok z prawej strony ...................... 7........... widok z prawej strony ........................................................................... 16............. widok z prawej strony Fot. ............................................................................. Pistolet P-83............................. Pistolet CZ-75.... 21................... Fot......................................................................................... częściowo rozłożony ................. Prawidłowy chwyt broni Fot............. Fot.............................................................................................38 Specjal Szerszeń .................. częściowo rozłożony .............. Pistolet CZ-85............ 25. Rewolwer Gward 2..................................... Pistolet Glock 17................... 3................ 57 Fot.... .................................................................................Wykaz fotografii Fot............................ 5....... Pistolet P-99..................... 63 ..........38 Specjal Osa ...... widok z lewej strony ... Pistolet P-83...... Pistolet CZ-85....................... Fot.......................................... 12.................................. widok z lewej strony ................. 22............................ ....... widok z prawej strony Fot...................... Pistolet P-83.................................... widok z lewej strony Fot..................................... 75 Fot..................... widok z prawej strony ......................... Fot....................................................38 Specjal SP Fot...... 87 88 113 ............................................................ widok z lewej strony Fot.................................................... Prawidłowy chwyt broni ............................. 15........5”........................... 2............... Nabój .. Pistolet CZ-85....... 51 . widok z lewej strony Fot.................................... ... 31.......................................................................................................................................................................... częściowo rozłożony Fot....... 20........................................ częściowo rozłożony Fot......................... 11... . 8..................................... 84 Fot... Pistolet Glock 17....................................... Nabój 9 × 19 Parabellum .......................................... 32...... 30............ Nabój ................................ 27......................... 28......................38 Specjal LRN Fot................................................................ 70 ................................................................................................ Nabój .... Fot....................................38 Specjal Komar Fot............................... Pistolet Glock 19........ widok z prawej strony Fot...................................................................................................................... Fot.................................................................... 13. ................. Nabój ............................................. 14................ Rewolwer Astra................................................. 46 48 51 53 56 56 57 59 63 65 69 70 71 75 77 79 80 81 81 81 84 Fot..... ...... widok z prawej strony ...................38 Specjal WC Fot............................................................................ widok z prawej strony ............... Pistolet P-99............................................................................................................... ........ Rewolwer Gward 4”............................... Nabój ................. 84 Fot.............. ............................ widok z lewej strony Fot........... Pistolet Glock 17......................... widok z prawej strony Fot............................................ Pistolet P-99.................... widok z prawej strony ................................. częściowo rozłożony .. 17............ Pistolet Glock 19................................... .... 26............................................................................ Nabój 9 × 18 Makarow Fot................................................. 29........................................ Pistolet CZ-75................ 46 .......................................................................................................... Pistolet P-64......... 9..........................................................................

Fot. 33. Prawidłowy chwyt broni

...........................................................................................................................................

88 92 94

Fot. 34. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym ................................................................................ 92 Fot. 35. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Fot. 36. Wytrzymanie po strzale
..............................................................................................

.............................................................................................................................................

114

Bibliografia

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). Zarządzenie nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. 9 mm pistolet wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm pistolet wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Adam R., Najskuteczniejsza broń ręczna, Warszawa 2001. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1994, nr 4. Bogusz J., Dydaktyka wojskowa, MON Warszawa 1983. Buniak J., Z bronią za pan brat, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 2. Ciechanowicz W., Pellowski L., Od Naganta do Czaka, SP Słupsk 2003. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. Ciepliński A., Woźniak R., Rozwój pistoletów, „Nowa Technika Wojskowa” 1996, nr 6. Ciupiński J., Komar A.B., Techniki i taktyka strzelań policyjnych, KGP, WSPol. Szczytno 1999. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. Everett, Mc Clurg E., Bezpieczne posługiwanie się bronią, „Magazyn o Broni. Strzał” 2003, nr 1. Glock – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Instrukcja piechoty – teoria strzału, MON 1961. Jałoszyński K., Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1993. Jałoszyński K., Technika posługiwania się bronią. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1999. Jałoszyński K., Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. Technika wejścia do pomieszczeń, CSP Legionowo 1994.

115

Kasprzak S., Bhp w pracy z bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 3. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Kochański S., Brygady antyterrorystyczne, Warszawa 1992. Kochański S., Dziewiątki z Uherskiego Brodu, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 2. Kochański S., Glock. Pistolet XXI wieku, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 4. Mitin S., CZ-75. Pistolet bojowy, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 4. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 1. Moll Cz., Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki, Warszawa 1974. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. Strzelanie obronne (VI), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 2. Strzelanie obronne (VII), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 3. Płechta W., Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999, nr 3. Radziejewski R., Glock 17, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 1. Subocz A., Pistolet antystresowy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 1999, nr 2. Techniki strzelania i obezwładniania, Warszawa 1993. Teoria strzału, MON 1970. Tomczak Z., Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego, SP Słupsk 1981. Torecki S., Broń i amunicja strzelecka, MON 1985. Tulski P., Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 4. Tulski P., Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 3. Wiszniewski K., Nowości Walthera, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Wiszniewski K., P-99. Pistolet do walki, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1998, nr 3 – 4. Wiszniewski K., Światowy sukces Glocka, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Żyła S., Strzelanie sportowe z pistoletu, Poznań 2003.

116

… 117 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful