Przemysław Rybicki, Piotr Salamonik, Sebastian Szadzewicz , Grzegorz Winnicki

PODSTAWOWE ZASADY UŻYTKOWANIA BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
Według stanu prawnego na maj 2006 r.

(materiał dydaktyczny)

Słupsk 2008

Opracowano w Zakładzie Wyszkolenia Strzeleckiego Szkoły Policji w Słupsku

Autorzy rozdziałów: Rozdział I. Bezpieczeństwo: Przemysław Rybicki Rozdział II. Zasadnicze elementy teorii strzału: Przemysław Rybicki Rozdział III. Rodzaje broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział IV. Rodzaje nabojów do broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział V. Elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału: Sebastian Szadzewicz Rozdział VI. Podstawowe elementy taktyki strzeleckiej: Grzegorz Winnicki

Zespół redakcyjny: Grażyna Szot, Małgorzata Dudziak Projekt okładki i opracowanie graficzne: Marcin Jedynak

Fotografie pochodzą ze zbiorów własnych autorów

ISBN 83-88182-53-6

Wydawnictwo Szkoły Policji w Słupsku Wydanie II Druk: Pracownia Poligraficzna SP Słupsk Zam. 1/08 Nakład: 100 egz. Słupsk 2008

2

Spis treści

Wstęp .............................................................................................................................................................................................................. 5 Rozdział I. BEZPIECZEŃSTWO
...........................................................................................................................................

7

1. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną .................................................... 8 2. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich ................................ 11 3. Rozładowanie broni palnej ................................................................................................................................... 14 3.1. Indywidualne rozładowanie broni palnej ..................................................................................... 14 3.2. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia ...................................................... 15 4. Sytuacje, w których należy zdjąć palec z języka spustowego ................................................ 15 5. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej ...................................................................... 17 6. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej ............................................................................... 17 7. Przechowywanie broni palnej ............................................................................................................................ 19 8. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej ....................................................................... 20 9. Wywóz broni palnej za granicę ......................................................................................................................... 20 Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
.................................................................

22 22 24 27 28 32 33 35 38 41 45 45 45 50 55 62 67 74 74 76 79 79 80 81 81 82

Balistyka pocisku ........................................................................................................................................................... Charakterystyka zjawiska strzału ................................................................................................................. Prędkość początkowa pocisku ............................................................................................................................ Odrzut i podrzut broni palnej ............................................................................................................................ Celowanie .............................................................................................................................................................................. Elementy toru lotu pocisku ................................................................................................................................... Średni punkt trafienia ............................................................................................................................................... Celność broni palnej ................................................................................................................................................... Rozrzut pocisków ...........................................................................................................................................................
....................................................................................

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

1. Pistolety ................................................................................................................................................................................... 1.1. 9 mm pistolet wz. 1964 (P-64) .................................................................................................................. 1.2. 9 mm pistolet wz. 1983 (P-83) .................................................................................................................. 1.3. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 .................................................................................................... 1.4. 9 mm pistolet Walther P-99 ....................................................................................................................... 1.5. 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 ................................................................................................................. 2. Rewolwery ............................................................................................................................................................................ 2.1. .38 rewolwery Gward 4" i 2,5" ............................................................................................................... 2.2. .38 rewolwer Astra MC-6 ............................................................................................................................. 1. Naboje pistoletowe ........................................................................................................................................................ 1.1. Nabój 9 × 18 Makarow ................................................................................................................................... 1.2. Nabój 9 × 19 Parabellum .............................................................................................................................. 2. Naboje rewolwerowe ................................................................................................................................................... 2.1. Nabój .38 Specjal ................................................................................................................................................. 3. Naboje specjalne .............................................................................................................................................................

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ........................................... 79

... 1........................................................................................ ............................................... ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 95 Zmiana magazynka ......................................................................................... 6.............. 5............. 4....... 103 Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym ................................... 101 Postępowanie w przypadku zacięcia się broni ........................ 10............................................................. 106 .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 5........................................... 100 Strzelanie w ruchu ................................................................... 4............................................ 99 Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu .... PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ .......................................................................................................................... 102 Podstawowe zasady strzelania zza osłon ...... 6...................... Prawidłowa postawa strzelecka ............... Wytrzymanie po strzale ..............................Rozdział V..................... Prawidłowe wyciskanie języka spustowego ................. 8.............................................................................................................. 7................................................................. 96 Taktyczna zmiana magazynka ............................................. 2...................................................... 3................................................................. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 86 1......... 9................................................................................................ Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym ................................................................... Bibliografia 111 113 115 Wykaz rysunków Wykaz fotografii 4 .................. 86 87 89 91 93 93 Rozdział VI.............................................. 3.......... Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych ............................................................................................. Prawidłowy chwyt broni ................. 104 Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń ............................. 11................................................... 95 Przeładowanie broni ......................................... 98 Poruszanie się z bronią ..................................... 2................................................ 101 Zmiana kierunku strzelania ........................................................................................................

poznać parametry amunicji do broni palnej krótkiej.usystematyzować wiedzę z zakresu budowy i zasady działania podstawowych elementów składowych broni palnej krótkiej.zapoznać się z podstawowymi elementami technik i taktyki strzeleckiej. .wypracować algorytm postępowania w zakresie bezpiecznego użytkowania broni palnej. Wyżej wymienione zagadnienia do tej pory pojawiały się w różnych materiałach źródłowych. . . . Należy je traktować jako propozycję pewnych rozwiązań opartych na wieloletnich doświadczeniach związanych z użytkowaniem broni palnej.Wstęp Materiał zebrany w tym opracowaniu dotyczy zagadnień ze szkolenia strzeleckiego. .przeanalizować elementy mające dycydujący wpływ na celność i skuteczność strzelania. sprawdzianów i egzaminów.udzielić odpowiedzi na nurtujące pytania dotyczące teorii strzału. .utrwalić sposoby rozkładnia i składania broni palnej krótkiej. Niniejsze kompendium z powodzeniem może służyć również każdemu policjantowi od momentu rozpoczęcia szkolenia aż do zakończenia służby. Przekazane informacje pozwolą: . . Niniejsze opracowanie jest próbą ich zebrania w celu ułatwienia wykorzystania i analizowania ważnych aspektów szkolenia strzeleckiego. Przeznaczony jest przede wszystkim dla słuchaczy szkolenia zawodowego podstawowego – głównie ze względu na przydatność podczas realizacji zajęć oraz przygotowanie się do zaliczeń.

6 .

Zranienia doznała osoba obecna w tym samym pomieszczeniu. niezależne od woli człowieka. a ponadto sam nie doskonali swoich umiejętności strzeleckich w obsługiwaniu broni palnej i posługiwaniu się nią. że to użytkujący daną jednostkę broni palnej stanowi niebezpieczeństwo i zagrożenie dla otoczenia.Rozdział I. Policjant obrócił się z przeładowaną bronią palną i poprzez kilkakrotne naciskanie na język spustowy zaczął pokazywać instruktorowi. że „broń palna raz do roku sama strzela”. Zachowania bezpieczne to nie tylko sposoby unikania wypadku1. Niebezpieczne sytuacje powstające podczas użytkowania broni palnej mogą mieć różne konsekwencje: od bulwersującego incydentu aż po ludzką trageWypadek – zdarzenie nagłe. ale również stosowanie zabezpieczeń i procedur minimalizujących związane z tym zagrożenia. jeżeli jest niedouczony i nie przeszkolony. jaki został mu przyznany i przydzielony. Problematyka bezpiecznego posługiwania się bronią palną jest na pewno jednym z najważniejszych zagadnień podczas szkolenia i użytkowania broni palnej. połączone z utratą zdrowia lub skutkiem śmiertelnym. W pokoju służbowym policjant oglądał pistolet. stwierdził wybitą szybę w pojeździe i brak torby turystycznej. często zagrażających zdrowiu i życiu ludzkiemu? Gdzie tkwią przyczyny? Jakie popełniono błędy? Mówi się. Nagle padł niekontrolowany strzał w kierunku instruktora. Ale to nie jest prawda. policjant nie zachował należytej ostrożności i przy włożonym magazynku przeładował pistolet z zamiarem oddania strzału kontrolnego. po czym się oddalił. Chodzi bowiem o przeciwdziałanie niebezpiecznym zdarzeniom. Gdy wrócił. W trakcie prezentacji broni palnej i sprawdzania pracy na języku spustowym nieoczekiwanie padł niekontrolowany strzał w kierunku kolegi siedzącego naprzeciwko. Okazuje się. Czy musiało dojść do tak niebezpiecznych sytuacji. BEZPIECZEŃSTWO Rozdział I BEZPIECZEŃSTWO W trakcie strzelania doszło do zacięcia broni palnej. niespodziewane. Doszło do niekontrolowanego strzału. że nie może oddać strzału. 7 1 . w której oprócz jednostki broni palnej znajdowały się dwa magazynki i amunicja. Po zajęciach na strzelnicy jeden z uczestników pozostawił pistolet w torbie turystycznej w zaparkowanym pojeździe. Broń palna sama w sobie nie jest niebezpieczna. Zdając broń palną krótką.

co może mieć katastrofalne następstwa. d) nieumiejętną obsługę broni palnej. Jest oczywiste. Natomiast nieprzestrzeganie choćby jednego. 1. to znaczy. by podczas strzelania nastąpiło uszkodzenie wzroku. Dostrzeganie takich zdarzeń i wyciąganie w praktyce odpowiednich. osobie najbliższej. Praktycznie jedynym sposobem zapobiegania wypadkom jest opanowanie pewnych procedur i ich bezwzględne oraz odruchowe stosowanie.Rozdział I. Niewiele trzeba. polegającą na rezygnacji z kolejnych. Jako przyczyny wypadków można wymienić: a) nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa. oparzenie wylotowymi gazami prochowymi czy okaleczenie dłoni w związku z oddziaływaniem ruchomych części broni palnej. alkoholu lub innych środków odurzających. że o bezpieczeństwie w posługiwaniu się bronią palną decyduje przede wszystkim jeden zasadniczy czynnik: sprawność w posługiwaniu się i obycie z nią w różnych sytuacjach. f) działanie pod wpływem leków. a w rezultacie do kalectwa. można stwierdzić. już bardziej istotnych zasad. Nie 8 . dlatego tutaj nie ma miejsca na błędy. znajomemu lub osobie postronnej. że jednoznaczne przepisy bezpieczeństwa nie podlegają żadnej dyskusji. W szkoleniu i w pracy na bezpieczeństwo należy zwracać największą uwagę. wynikających z tego wniosków to minimalizacja ryzyka w przyszłości. Użytkownik broni palnej musi przede wszystkim postępować tak. Jeśli ktoś nie potrafi tego zrozumieć. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną Zasady bezpieczeństwa należy znać. może wyrządzić krzywdę partnerowi z patrolu. c) lekceważenie złego stanu technicznego broni palnej. Bezpieczeństwo jest bezsprzecznie sprawą najważniejszą. aby nie stanowić zagrożenia dla siebie oraz otoczenia. b) nieznajomość budowy i zasad działania broni palnej. Oczywiście najniebezpieczniejsze wypadki z bronią palną to rażenia pociskiem. że każdy jego kontakt z bronią palną powoduje wzrost zagrożenia. BEZPIECZEŃSTWO dię. Często skutki są nieodwracalne. e) rutynę. Podsumowując. a nawet śmierci. ponieważ chwila nieuwagi może doprowadzić do straty zdrowia lub życia ludzkiego. Postrzał może doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia ciała. z pozoru niezbyt istotnego. elementu – może spowodować reakcję łańcuchową. bezmyślność i brawurę. przestrzegać ich i stosować je w praktyce.

5 ) Nigdy nie baw się bronią palną. próbując dobyć broni szybciej niż słynni rewolwerowcy Billy The Kid czy Doc Holliday. BEZPIECZEŃSTWO wszystkie zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią palną da się wymienić i opisać. w który chcieliśmy trafić. Posługując się bronią. czy jest załadowana. Broń palna nią nie jest. nie wolno ich nie doceniać. sprawną i gotową do strzału. 4 ) Zawsze noś broń palną zabezpieczoną (nawet jeśli jesteś pewny. Nigdy i nikomu nie wierz na słowo. W razie potrzeby przekazania broni palnej sprawdź. że trudno precyzyjnie określić kierunek lufy. Jeżeli chcesz potrenować ładowanie. 8 ) Nigdy nie przekazuj załadowanej broni palnej. Zawsze może znaleźć się nieodpowiedzialny człowiek. jeżeli sytuacja tego nie wymaga. Ich bohaterowie strzelają ślepą amunicją i nigdy nie odstrzelą sobie palców u nóg. jak jest naprawdę. czy magazynek jest odłączony. bez ładunku. Broń palną załadowaną niezwłocznie rozładuj po ustaniu przyczyny jej załadowania z zachowaniem środków bezpieczeństwa. zwłaszcza w strzelaniu z broni palnej krótkiej. w którym nikomu nie zagrażasz i tylko przy użyciu specjalnej amunicji szkolno-treningowej.Rozdział I. jeżeli nie chcesz strzelać. który wprowadzi nabój do komory nabojowej. Nie wierz westernom. czy jest rozładowana. Dzieci są bardzo zdolne. Nieważne. rób to w miejscu. Innymi słowy. że pocisk pada daleko od punktu. To zbyt ważna kwestia. 3 ) Nigdy nie kładź palca na języku spustowym. Jeżeli chcesz się pobawić. Nie zgaduj. że sprawdzisz. bez wprowadzonego naboju do komory nabojowej. W domu poinstruuj rodzinę i odkładaj broń palną w odpowiednie miejsce ograniczające do niej dostęp. że nie jest załadowana). Trzeba przy tym zawsze założyć najgorszy przebieg ewentualnych wydarzeń. 9 ) Nigdy nie przechowuj załadowanej broni palnej. rozładowanie i składanie się do strzału. W wątpliwych sytuacjach wyobraźmy sobie zagrożenie. Układaj palec na języku spustowym tylko wtedy. 6 ) Trenuj na sucho tylko w bezpiecznym miejscu i z rozładowaną bronią palną. To bardzo ważne. nie ryzykuj. pozwoli nam to podjąć trafną decyzję co do naszego zachowania. nigdy nie kieruj broni palnej tam. Ale czasami 9 . kup sobie zabawkę. gdzie nie chcesz strzelić. czy w komorze nabojowej nie pozostał nabój. 7 ) Nigdy nie pozostawiaj broni palnej bez nadzoru. ponadto nawet niewielkie odchylenie powoduje. gdy chcesz świadomie oddać strzał do rozpoznanego celu. Jej niewielkie wymiary powodują. należy przestrzegać następujących zasad: 1 ) Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. kontakt z jakąkolwiek bronią palną zawsze zaczynaj od sprawdzenia. by twierdzący czuł się urażony tym. że broń palna jest rozładowana. czy nie. i pozostaw zamek w tylnym położeniu. 2 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce i tam oddawaj strzał kontrolny. gdzie mogłoby to zagrażać życiu i zdrowiu.

jeśli nie ma takiej potrzeby. jak groźnym narzędziem jest broń palna w rękach osoby nie przeszkolonej. Broń palna systematycznie czyszczona i w dobrym stanie technicznym nie powinna zawieść w sytuacji jej użycia. Zanieczyszczenia w przewodzie lufy mogą prowadzić do jej rozdęcia. tak aby jej nie zgubić lub nie dać jej sobie odebrać. Zawsze bardzo starannie sprawdzaj amunicję przeznaczoną do strzelania. „nie mieszaj prochu z alkoholem”. 1 6 ) Stale doskonal swoje umiejętności strzeleckie. Jeżeli po jakimś leku nie wolno prowadzić pojazdów (o czym powinien uprzedzać lekarz zapisujący lek i ostrzegać napis na opakowaniu). 1 4 ) Nigdy nie powstrzymuj się przed upominaniem osób nie przestrzegających zasad bezpieczeństwa w obchodzeniu się z bronią palną. 1 1 ) Zawsze uważaj. ale również przed dziećmi i niepowołanymi osobami. 1 5 ) Zawsze trzymaj broń palną w dłoni wiodącej. tak jak je uczyłeś. to tym bardziej nie wolno strzelać. brudnych. Masz je na całe życie. Jeżeli wypiłeś choć jedno piwo – zapomnij o strzelaniu. że znajdująca się obok ciebie osoba nie przestrzega zasad bezpieczeństwa. Dłoń wspomagająca niech faktycznie wspomaga dłoń strzelającą i obsługuje broń palną. 1 0 ) Zawsze utrzymuj broń palną w czystości i dobrym stanie technicznym. skorodowanych. 1 2 ) Zawsze noś na strzelnicy ochraniacze słuchu i wzroku. są omylni i niedoskonali. Ale nie wolno strzelać byle czym. to nie jest to tylko jej sprawa. niezgodnych z typem używanej broni palnej. aby broń palna była zabezpieczona nie tylko przed złodziejem. w których mógłbyś utracić broń palną lub w których ktoś mógłby ją tobie odebrać. z tobą włącznie. czym ładujesz broń palną. Ludzie są tylko ludźmi. Bądź przezorny i nie prowokuj sytuacji. Wypadki chodzą po ludziach. jest rozładowana. że trzeba. sprawdzić. z zadziorami. bo konsekwencje jej nieodpowiedzialności mogą ponieść wszyscy znajdujący się dookoła. Pamiętaj. trudno. Wytłumacz domownikom. To samo odnosi się do narkotyków i leków o silnym działaniu na układ nerwowy. Jeżeli widzisz. BEZPIECZEŃSTWO zapominają o tym. Wystrzegaj się używania nabojów pogiętych. którą biorą do ręki. Uszu ani oczu nie wygrałeś na loterii. a zwiększają skuteczność w przypadku użycia broni palnej.Rozdział I. Po co bez potrzeby narażać je na uszkodzenie? Jeżeli jednak będziesz musiał strzelać w samoobronie bez ochraniaczy słuchu. 10 . Nie przekładaj broni palnej z ręki do ręki. nawet podczas twojej obecności w domu. Lepiej niech podzwoni w uszach od strzału niż od uderzenia gazrurką. a nawet rozsadzenia i poranienia odłamkami strzelca i innych osób. Bez amunicji nie ma strzelania. Prawidłowe nawyki i doskonalone umiejętności minimalizują możliwość popełnienia błędu. ale to nigdy. 1 3 ) Nigdy. czy broń palna. 1 7 ) Zawsze przenoś i przewoź broń palną w bezpieczny sposób.

z broni palnej rozładowanej z odłączonym magazynkiem. BEZPIECZEŃSTWO Art. Nigdy nie wiadomo. zwłaszcza w zakresie ran postrzałowych. która zgodnie z prawem pozostaje w jego dyspozycji. 2 0 ) Nigdy nie dokonuj we własnym zakresie napraw bądź przeróbek broni palnej. 2 ) Zapoznaj się z regulaminem obiektu strzeleckiego. Nieprzestrzeganie tej zasady może doprowadzić do wypadku. 11 . Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich 1 ) Podczas udziału w szkoleniu strzeleckim bądź przepisowo umundurowany i wyposażony. podlega grzywnie. z którego masz zamiar korzystać. kiedy zaistnieje sytaucja do wykorzystania posiadanych umiejętności w tym zakresie. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia niezwłocznie oddaj ją do naprawy w profesjonalnym warsztacie rusznikarskim. celowanie i strzelanie na sucho dozwolone jest tylko w miejscu do tego wyznaczonym. z której chcesz strzelać. 4 ) Bezpośrednio po przybyciu na strzelnicę zgłoś ten fakt instruktorowi. 1 9 ) Zawsze zapoznaj się i postępuj zgodnie z instrukcją opisu i użytkowania danej broni palnej. 2 1 ) Zawsze korzystaj z obiektów strzeleckich posiadających aktualny atest. Rozładowany magazynek można podłączyć do broni palnej tylko na wyraźną komendę lub gdy jest to niezbędne do wykonania ćwiczenia. Strzał kontrolny oddaj w miejsce bezpieczne. 263 § 4 k. 6 ) W przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia zasad bezpieczeństwa w czasie strzelania prowadzący przerywa zajęcia. 2.k.Rozdział I. 5 ) Osoby przebywające na strzelnicy obowiązane są ściśle przestrzegać poleceń prowadzącego strzelanie i bezwzględnie je wykonywać. 7 ) Składanie się do strzału. Nie zapomnij o rozładowaniu magazynków i nie podłączaj ich do broni. 1 8 ) Ucz się udzielania pomocy przedmedycznej. Kto nieumyślnie powoduje utratę broni palnej lub amunicji. Tylko na takich obiektach możesz bezpiecznie i zgodnie z prawem realizować szkolenie strzeleckie. 3 ) Podczas pobytu na strzelnicy przestrzegaj zasad bezpieczeństwa. podejmuje działania zmierzające do przywrócenia stanu wyjściowego i zgłasza ten fakt właściwemu przełożonemu. karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Następnie rozładuj broń palną – sprawdź gniazdo magazynka oraz komorę nabojową.

W razie potrzeby odłożenia lub przekazania broni palnej należy sprawdzić. h ) Wykonywać wszystkie czynności związane ze strzelaniem na wyraźne polecenie prowadzącego. i pozostawić zamek w tylnym położeniu. e ) Stale kontrolować położenie broni palnej w trakcie wykonywania strzelania. zgodnie z zasadami bezpieczeństwa zawsze z lufą skierowaną do kulochwytu (celu) i palcem zdjętym z języka spustowego (chyba że warunki strzelania stanowią inaczej). broń palną długą w pozycji Na pas. b ) Wykonywać polecenia i komendy prowadzącego strzelanie.Rozdział I. 9 ) Dla zachowania bezpieczeństwa podczas strzelania należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad: a ) Strzelać tylko z broni palnej sprawnej technicznie. g ) Dobywać broń palną wyłącznie na stanowisku strzeleckim lub treningowym. c ) Pokwitować odbiór amunicji. nawet gdy nie jest załadowana. BEZPIECZEŃSTWO 8 ) Z wyjątkiem linii ognia i miejsca przeznaczonego do treningu bezstrzałowego przebywający w obiektach strzelnicy noszą broń palną rozładowaną z odłączonym magazynkiem – broń palną krótką w kaburze. g ) Przestrzegać przebiegu i warunków strzelania. b ) Po załadowaniu broni palnej nie odkładać jej i nie przekazywać. określoną przez prowadzącego. wymierzonego do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. okrzyk: Zacięcie!). Stan techniczny broni palnej powinien wykluczyć możliwość spowodowania nieszczęśliwego wypadku. czy broń palna jest rozładowana (gniazdo magazynka i komora nabojowa). e ) Rozpocząć strzelanie tylko w strefie strzelań na wyraźną komendę. na komendę określoną przez prowadzącego. c ) Na linii ognia broń palną kierować w stronę kulochwytu. d ) Układać palec na języku spustowym wyłącznie w chwili oddawania świadomego strzału. i ) Zgłosić zacięcie broni palnej (np. 12 . 1 0 ) Do obowiązków strzelającego należy: a ) Bezwzględnie przestrzegać zasad bezpieczeństwa. f ) Strzelać tylko do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. d ) Kierować broń palną jedynie w stronę kulochwytu. h ) Wykonywać strzelanie tylko z amunicji przydzielonej przez prowadzącego lub osoby przez niego wyznaczone. f ) Podczas wykonywania strzelania zespołowego wzajemnie kontrolować swoje ustawienie. Samodzielnie usunąć zacięcie broni palnej w sposób szczególnie ostrożny.

1 2 ) W sytuacji zagrożenia komendę: Przerwij ogień! podaje uczestnik strzelania. e ) Kontuzji strzelającego.: Kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję. Nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. 1 1 ) Strzelanie przerywa się na komendę prowadzącego: Przerwij ogień! Strzelający samodzielnie. k ) Na komendę: Przerwij ogień! natychmiast przerwać strzelanie. 1 3 ) Zabrania się strzelań: a ) Z broni technicznie niesprawnej. podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. który stwierdził niebezpieczeństwo. zdjąć palec z języka spustowego i ułożyć go wzdłuż zamka. m ) Na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! – odłączyć od broni palnej magazynek i okazać ją do przejrzenia z zamkiem w tylnym położeniu oraz magazynki donośnikami do góry. d ) Rykoszetowania pocisków. trzymać broń palną skierowaną w stronę celu (kulochwytu).Rozdział I. usunąć nabój z komory nabojowej przez energiczne przeładowanie i sprawdzić komorę nabojową. b ) Amunicją: . c ) Padania pocisków poza obrębem kulochwytu głównego i wałów bocznych. Art. BEZPIECZEŃSTWO j ) W przypadku niemożności samodzielnego usunięcia zacięcia zgodnie z przyjętymi zasadami. 263 § 2 k.k. natychmiast przerywa w sytuacjach: a ) Otrzymania meldunku z posterunku obserwacyjnego o naruszeniu zasad bezpieczeństwa. o ) Po wykonaniu strzelania bezwzględnie rozliczyć się z pobranej amunicji. Prowadzący powinien widzieć komorę nabojową broni palnej oraz donośniki magazynków. Czekać na komendę prowadzącego zezwalającą na podejście do tarcz. W postawie bezpiecznej czekać na podejście prowadzącego strzelanie. b ) Pojawienia się przed strzelającymi ludzi lub zwierząt. Jeżeli bezpośrednio po zakończeniu strzelania w broni palnej pozostały naboje – odłączyć magazynek. podnieść wolną rękę na wysokość głowy – sygnalizować zacięcie.niesprawną. f ) Powstania innego niebezpieczeństwa. 13 . n ) Po zakończeniu strzelania i przejrzeniu broni palnej oddać strzał kontrolny w kierunku kulochwytu i schować broń palną do kabury. W postawie bezpiecznej oczekiwać na komendę prowadzącego. zabezpieczyć broń palną i przyjąć postawę bezpieczną. l ) Bezpośrednio po zakończeniu strzelania sprawdzić wzrokowo broń palną i nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. oddać strzał kontrolny oraz okazać broń palną do przejrzenia.

1 5 ) Zabrania się posiadania amunicji bojowej podczas: a ) Treningu bezstrzałowego. barwiącej i szkolno-treningowej odbywa się pod nadzorem uprawnionego instruktora. 14 .Rozdział I. d ) Do zwierząt. b ) Układania palca na języku spustowym wcześniej niż jest to potrzebne do oddania strzału. Sprawdzaj stan załadowania broni palnej zawsze. Należy dokonywać tego starannie według poniżej przedstawionej procedury. Na sprawdzanie broni palnej nigdy nie powinno się żałować czasu. b ) Treningów strzeleckich z wykorzystaniem amunicji ćwiczebnej. jest rozładowanie broni palnej. 2 ) na początku i na końcu treningu bezstrzałowego. c ) Do obiektów i urządzeń nie będących celem. barwiącą i szkolno-treningową. gdy rozpoczynasz z nią kontakt i zamierzasz wykonać z nią jakiekolwiek czynności. 5 ) przekazując komuś broń palną albo przejmując ją od kogoś. sprawną i gotową do strzału. należy ją traktować jak amunicję bojową. 1 4 ) Na strzelnicach zabrania się: a ) Kierowania broni palnej w stronę ludzi. c ) Oddawania strzałów po komendzie: Przerwij ogień! d ) Oddawania większej ilości strzałów do poszczególnych celów niż jest to określone warunkami strzelania. 6 ) przed przystąpieniem do rozłożenia broni palnej. a zwłaszcza: 1 ) na początku i na końcu służby. 1 7 ) Trening złożonych elementów szkoleniowych z zastosowaniem amunicji ćwiczebnej.niezgodną z typem używanej broni. BEZPIECZEŃSTWO . Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. 3. będącego źródłem najpoważniejszych wypadków z bronią palną. 4 ) rozpoczynając i kończąc strzelanie. e ) Opuszczania stanowiska strzeleckiego lub treningowego bez zgody prowadzącego strzelanie lub trening bezstrzałowy. 3 ) przystępując do nowego ćwiczenia na treningu. barwiącej i szkolno-treningowej.której użycie jest zabronione. 1 6 ) Stosując do treningu strzeleckiego amunicję ćwiczebną. Rozładowanie broni palnej Jedną z najważniejszych czynności zabezpieczających przed oddaniem niekontrolowanego strzału. .

9 ) Sprawdź drugi magazynek. rozładuj magazynki i nie podłączaj do broni palnej. 9 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. aby było widać komorę nabojową i donośniki magazynków. 1 1 ) Podłącz rozładowany magazynek do broni palnej. aż zostanie w tylnym skrajnym położeniu. 8 ) Sprawdź komorę nabojową. gdy choć na chwilę tracisz kontakt z bronią palną. 8 ) gdy brak ci pewności. W razie potrzeby rozładuj magazynki. 2 ) Czekaj. 5 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. czy jest rozładowana. czy jest rozładowany. Indywidualne rozładowanie broni palnej 1 ) Stań w miejscu wyznaczonym twarzą w kierunku bezpiecznym. twarzą w bezpiecznym kierunku. 3. 1 4 ) Wyjmij drugi magazynek z ładownicy i ponownie sprawdź. 1 0 ) Sprawdź drugi magazynek. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia 1 ) Przestrzegaj i wykonuj polecenia prowadzącego. 1 0 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. 7 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 6 ) Sprawdź komorę nabojową.1. 9 ) w praktyce zawsze.Rozdział I. 3. 5 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. 8 ) Schowaj broń palną do kabury. czy ktoś inny nie manipulował przy twojej broni palnej. czy jest rozładowany. aż prowadzący ustawi grupę w wyznaczonym miejscu.2. 3 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. czy jest rozładowany. 3 ) Czekaj na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! 4 ) Wyjmij broń palną z kabury. 1 3 ) Odłącz magazynek od broni palnej. 1 2 ) Odciągnij zamek. 1 5 ) Okaż broń palną do przejrzenia w taki sposób. czy jest rozładowany. 2 ) Wyjmij broń palną z kabury. 15 . 7 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. czy jest rozładowana. BEZPIECZEŃSTWO 7 ) przed przystąpieniem do czyszczenia broni palnej. Czekaj na potwierdzenie przejrzenia broni palnej przez prowadzącego. 4 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. czy jest rozładowany. 6 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce.

w których należy zdjąć palec z języka spustowego Palec układamy na języku spustowym tylko wtedy. 1 3 ) Usuwania zacięcia broni palnej. 1 5 ) Wymiany magazynka. 2 ) Po zakończeniu strzelania. gdy broń palna znajduje się w kaburze. 2 5 ) Odkładania broni palnej. nie podłączaj magazynków do broni palnej. 3 ) W postawach bezpiecznych. 2 1 ) Okazywania broni palnej do przejrzenia. 1 8 ) Przemieszczania się z bronią palną wyjętą z kabury. 1 0 ) Składania się do strzału. Sytuacje. 8 ) Dobywania broni palnej z kabury. 2 0 ) Wykonywania czynności służbowych. BEZPIECZEŃSTWO 1 6 ) Schowaj magazynki do ładownicy. 1 4 ) Kontroli wzrokowej broni palnej. 7 ) Przyjmowania postawy strzeleckiej. Powinno to nastąpić m. 1 7 ) Zwolnij zamek i oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 4 ) Na komendę: Przerwij ogień! 5 ) Gdy cel nie jest rozpoznany. 1 6 ) Zmiany postawy strzeleckiej. 1 9 ) Ubezpieczania partnera z patrolu. 16 . 1 8 ) Schowaj broń palną do kabury.Rozdział I. 9 ) Przeładowania broni palnej. 2 2 ) Chowania broni palnej do kabury. 1 2 ) Zgłaszania zacięcia broni palnej. 1 1 ) Przerw pomiędzy strzałami. 2 3 ) Rozkładania i składania broni palnej. A także podczas: 6 ) Trzymania dłoni na chwycie broni palnej. kiedy świadomie chcemy oddać strzał do rozpoznanego celu. 1 9 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. 2 4 ) Przekazywania broni palnej. 1 7 ) Ukrycia się za osłoną. W każdej innej sytuacji zdejmujemy palec z języka spustowego. 2 0 ) W przypadku broni palnej posiadającej dźwignię zatrzymującą i zwalniającą zamek z tylnego skrajnego położenia nie stosuje się pkt 11) i 13) 4.: 1 ) Przed rozpoczęciem strzelania.in.

Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej Rozpoczynając kontakt z bronią palną. 4 ) Policjanci są zobowiązani: a) Zachować szczególne środki ostrożności. 17 . 3 ) Przepisy pkt 1) i 2) nie dotyczą policjantów pododdziałów antyterrorystycznych. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. BEZPIECZEŃSTWO 2 6 ) Pobierania broni palnej. Zwróć uwagę na położenie elementów. 5. najpierw wzrokowo oceń sytuację. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) Odpowiedz sobie na następujące pytania: W jakim położeniu znajduje się zamek? Czy widać nabój w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o obecności naboju w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o napiętej iglicy? W jakim położeniu znajduje się kurek? W jakim położeniu znajduje się język spustowy? Czy broń palna jest zabezpieczona? Czy magazynek jest podłączony do broni palnej? Mimo udzielenia wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie pytania nie ryzykuj. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej 1 ) Policjanci są zobowiązani nosić broń palną krótką podczas pełnienia służby. 2 ) Policjanci pełniący służbę w ubiorze cywilnym są zobowiązani nosić broń palną krótką w kaburze w miejscu niewidocznym dla otoczenia. 2 7 ) Zdawania broni palnej. 6. którzy mogą nosić broń palną w sposób umożliwiający najsprawniejsze jej wykorzystanie podczas wykonywania obowiązków służbowych.Rozdział I. aby broń palna nie dostała się w ręce osób nieuprawnionych. mechanizmów i zespołów broni palnej. b) Przestrzegać zasad przechowywania broni palnej. sprawną i gotową do strzału. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. Zawsze sprawdź broń palną. czy jest rozładowana (według algorytmu podanego wyżej). w sposób zapewniający sprawne i szybkie jej wydobycie oraz bezpieczne przenoszenie.

jeżeli nie zachodzi potrzeba posiadania przez policjanta broni palnej przy sobie. pobytu w szpitalu lub sanatorium oraz w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego. d) Systematycznie czyścić i konserwować broń palną. d) Posiadania przy sobie broni palnej podczas prywatnych wyjazdów zagranicznych.Rozdział I. uzbrojenia w celu dokonania naprawy broni palnej lub jej wymiany. jeżeli jest to uzasadnione ważnymi względami służbowymi. – spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu. W czasie przemieszczania oddziałów Policji w miejsce działań. z zachowaniem środków bezpieczeństwa. – urlopu. 18 . którzy ukończyli specjalistyczne szkolenie dotyczące obsługi i użycia tego rodzaju broni palnej. Inne rodzaje broni palnej w czasie pełnienia służby należy przewozić w pojazdach w zamocowanych uchwytach. e) Posiadania przy sobie broni palnej w innych okolicznościach niż wymienionych w pkt c) mogących doprowadzić do jej utraty. a broń palną załadowaną. o której mowa w pkt 6). b) Dokonywania przeróbek i napraw broni palnej we własnym zakresie. f) W uzasadnionych przypadkach przełożeni mogą wyrazić zgodę na posiadanie przez podległych policjantów broni palnej krótkiej w okolicznościach wymienionych w pkt c). uwzględniając rodzaj wykonywanych przez poszczególne służby zadań oraz zasady określone odrębnymi przepisami. c) Posiadania przy sobie broni palnej podczas: – prywatnego udziału w imprezach rozrywkowych. sportowych. Broń palną. a w przypadku stwierdzenia uszkodzenia broni palnej niezwłocznie zawiadomić o tym policjanta ds. broń palną można przewozić w przystosowanych skrzyniach metalowych lub drewnianych obitych blachą. z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej – jeżeli sytuacja tego wymaga. Broń palną należy niezwłocznie rozładować po ustaniu przyczyny jej załadowania. – udziału w uroczystościach prywatnych. kulturalnych lub innych. BEZPIECZEŃSTWO 5) 6) 7) 8) 9) c) Nosić broń palną zabezpieczoną bez wprowadzania naboju do komory nabojowej. Pisemną decyzję o wydaniu policjantom innych rodzajów broni palnej niż przewidują to normy wyposażenia podejmuje kierownik jednostki Policji. Zabrania się policjantowi: a) Udostępniania broni palnej osobom nieupoważnionym. wydaje się na czas wykonywania zadań służbowych do użytkowania policjantom. nie dotyczy to rewolwerów.

ze zwolnionym kurkiem (w broni bezkurkowej – ze zwolnioną sprężyną iglicy) i odłączonym magazynkiem. Przechowywanie broni palnej 1 ) Jeżeli policjant nie ma możliwości przechowywania broni palnej krótkiej w miejscu zamieszkania lub nie może jej tam przechowywać z innych względów. d) W magazynach uzbrojenia oddziałów prewencji. 19 . 7 ) Od zakazu określonego w pkt 6) można odstąpić. 6 ) Zabrania się przechowywania amunicji w magazynkach nabojowych do broni palnej. b) W wyznaczonym pomieszczeniu użytkowanym przez komórkę organizacyjną i przystosowanym do przechowywania broni palnej. kompletna. technicznie sprawna. b) i d) broń palną przechowuje się w szafie metalowej specjalnie przeznaczonej do przechowywania broni. 5 ) Amunicja do broni palnej powinna znajdować się w pudełkach. czysta i zakonserwowana. to po pisemnym powiadomieniu przełożonego jest zobowiązany tę broń przechowywać w jednostce Policji. W celu skrócenia czasu wydawania broni amunicja może znajdować się w woreczkach (pojemnikach) plombowanych przez użytkownika broni lub w przezroczystych torebkach. Należy wówczas okresowo rozładowywać magazynek w celu zwolnienia napiętej sprężyny donośnika naboju magazynka. 3 ) Broń palną w jednostce Policji chronionej całodobowo przechowuje się w zależności od posiadanych warunków lokalowych: a) W pomieszczeniach zajmowanych przez dyżurnego jednostki Policji. pojemnikach – włożona w sposób uniemożliwiający uderzenie w spłonkę naboju. jeżeli względy służbowe wskazują na potrzebę szybkiego pobrania broni palnej gotowej do użycia lub z powodu dużej częstotliwości pobierania broni palnej przez użytkownika. 2 ) Przełożeni są zobowiązani do zapewnienia policjantom warunków bezpiecznego przechowywania broni palnej krótkiej w jednostce Policji. woreczkach. BEZPIECZEŃSTWO 7. zabezpieczona. szkół i ośrodków szkolenia Policji spełniających warunki określone w odrębnych przepisach. Pistolety P-64 i P-83 należy przechowywać odbezpieczone.Rozdział I. 4 ) Broń palna na czas przechowywania powinna być wyjęta z kabury i rozładowana. f) Szafa metalowa z bronią palną powinna być każdorazowo zamykana i plombowana przez policjanta odpowiedzialnego za przechowywanie broni palnej. c) W pomieszczeniu służbowym policjanta w użytkowanej przez niego indywidualnie szafie metalowej. e) W pomieszczeniach określonych w pkt a).

o którym mowa w pkt 1). 4 ) Niezależnie od powiadomienia. podając dane określone w pkt 1). powiadamiają o utraceniu broni palnej lub amunicji dyrektorów odpowiednich Biur Komendy Głównej Policji. rodzaj broni palnej. Wywóz broni palnej za granicę 1 ) Policjant może wywieźć za granicę broń palną i amunicję do niej po uzyskaniu pozwolenia Komendanta Głównego Policji. 9. a kopię telegramu przekazuje naczelnikom wydziałów kryminalnego i zaopatrzenia. policjant składa bezpośredniemu przełożonemu pisemny raport zawierający szczegółowe dane dotyczące utracenia broni palnej lub amunicji. jej serię. 3 ) Oficer dyżurny komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o utraceniu broni palnej powiadamia oficera dyżurnego Komendy Głównej Policji. numer i rok produkcji oraz ilość utraconej amunicji. 2 ) Z pisemnym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wywóz broni palnej za granicę występują w przypadku wyjazdu służbowego: kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji. w rejonie której nastąpiło utracenie broni palnej. komendant szkoły policyjnej. Przełożony niezwłocznie przedstawia raport: a) kierownikowi komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji – w komórkach organizacyjnych Komendy Głównej Policji. 20 . BEZPIECZEŃSTWO 8. podając okoliczności utracenia.Rozdział I. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej 1 ) O utraceniu broni palnej lub amunicji policjanci są zobowiązani niezwłocznie powiadomić dyżurnego najbliższej jednostki Policji. komendant wojewódzki (stołeczny) Policji. 5 ) Kierownicy jednostek Policji. oraz bezpośredniego przełożonego. o których mowa w pkt 4). c) komendantowi wojewódzkiemu (stołecznemu) Policji – w pozostałych jednostkach Policji. b) komendantowi – w szkołach policyjnych. 2 ) Dyżurny jednostki Policji niezwłocznie podejmuje niezbędne czynności zmierzające do odnalezienia broni palnej lub amunicji oraz powiadamia oficera dyżurnego właściwej komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o fakcie utracenia broni palnej lub amunicji.

553 z późn. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. Broń... „Magazyn Strzelecki. Strzał” 2003. Broń. Warszawa 1998. Strzelanie sportowe z pistoletu.. Żyła S. Tulski P. Poznań 2003. amunicja” 2003. amunicja” 2004. Tulski P. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. Zarządzenie nr 6/00 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. zm. amunicja” 2004. Hartink A. Kodeks karny (Dz. poz. 21 .E. BEZPIECZEŃSTWO Opracowano na podstawie: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.U. Nr 88. Bezpieczne posługiwanie się bronią. amunicja” 2004. Bhp w pracy z bronią palną. nr 3. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy. nr 3. Everett. „Magazyn Strzelecki. „Magazyn o Broni. Buniak J. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. nr 4. „Magazyn Strzelecki. „Magazyn Strzelecki.Rozdział I.. McClurg E. Kasprzak S. Z bronią za pan brat.)... nr 2. Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną. nr 1. Broń. Broń. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów..

Wyniki tych badań stanowią podstawę do konstruowania lufy i innych istotnych elementów broni palnej w celu uzyskania żądanej prędkości wylotowej pocisku o danej masie i kalibrze bez przekroczenia dopuszczalnej granicy wytrzymałości. d) zdolności rażenia celu. aby osiągnął określoną odległość i trafił w cel. c) końcową. Balistyka ma znaczenie w uzasadnieniu opracowania: a) budowy broni palnej. prędkość i energia. Balistyka zewnętrzna – zajmuje się badaniem ruchu pocisku w powietrzu od momentu wylotu z przewodu lufy do momentu spotkania się z celem. prędkością i drogą pocisku w przewodzie lufy. Głównym zadaniem balistyki zewnętrznej jest określenie warunków stabilizacji obrotowej i momentów aerodynamicznych oraz parametrów toru pocisku i prędkości początkowej.Rozdział II. b) zewnętrzną. Ponadto gwint lufy nadaje pociskowi prędkość obrotową. Batalistyka dzieli się na: a) wewnętrzną. niezbędną do stabilizacji jego położenia na torze lotu. c) konserwacji broni palnej. 22 . e) zdolności przebijania osłon. b) zasad strzelania z broni palnej. oraz zjawiskami mu towarzyszącymi. W czasie przemieszczania się pocisku w przewodzie lufy nadawane są mu kierunek lotu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rozdział II ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. Balistyka pocisku balistyka – jest to nauka zajmująca się ruchem pocisku od momentu wprawienia go w ruch do momentu zatrzymania się lub rozerwania w powietrzu. Do najważniejszych zadań balistyki wewnętrznej należy określenie zależności między ciśnieniem. z jaką powinien być wystrzelony pocisk określonego kalibru. Osiągnięcia balistyki znajdują zastosowanie w praktyce strzeleckiej. Balistyka wewnętrzna – zajmuje się ruchem pocisku w przewodzie lufy. zaistniałym pod wpływem działania ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. ciężaru i kształtu.

Moc obalająca pocisku jest osiągana w drodze zwiększenia prędkości pocisku przy jego małym kalibrze albo zmniejszenia prędkości przy wzroście kalibru i masy pocisku. b) zagłębienie się pocisku w przeszkodę. e) ruch pocisku w celu. c) masa pocisku. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Balistyka końcowa – zajmuje się badaniem zjawisk występujących podczas spotkania pocisku z celem. Obejmuje takie zagadnienia. po którym ranny traci możliwość dalszego prowadzenia walki. W razie trafienia z dużą prędkością w cel zawierający w swej 23 . Zdolność rażenia rozumiana jest jako: a) zdolność zadania takiego uszkodzenia. rana zaś może okazać się lekką. c) procesy odkształceń pocisku. ale po upływie pewnego czasu. nazywane obalającym. Na przykład człowiek trafiony śmiertelnie małym odłamkiem w serce może jeszcze poruszać się i strzelać przez kilka minut. natomiast człowiek rażony pociskiem o dużej prędkości i energii uderzenia zwykle bywa rzucony na ziemię i natychmiast traci zdolność oporu. jakim jest człowiek. a jednocześnie nie zagrażała jego życiu. a często i przytomność. d) procesy odkształceń materiału celu. Nie można zbudować broni palnej. Zagadnienie rażenia obalającego wiąże się przede wszystkim z pociskami wystrzelonymi z broni krótkiej.Rozdział II. b) energia pocisku w chwili uderzenia w cel. d) kształt pocisku. która skutecznie pozbawiałaby przeciwnika zdolności oporu. Nie można jednoznacznie stwierdzić. jak: a) przebijalność pocisku. ruchem pocisku w celu aż do momentu zatrzymania pocisku. że najważniejszy wpływ na moc obalającą broni palnej mają: a) prędkość pocisku w chwili uderzenia w cel. Przeprowadzone badania wykazały. rzędu kilku lub kilkunastu minut. Celem użycia broni palnej przez policjanta jest obezwładnienie osoby – pozbawienie zdolności do stawiania oporu. b) zdolność takiego rażenia. O broni palnej mającej zdolność takiego rażenia mówi się. w których większość interwencji z użyciem broni palnej występuje w bezpośredniej odległości od przeciwnika. który rodzaj rażenia bardziej zagraża życiu. Obszary ludzkiego ciała szczególnie wrażliwe na zranienia ciężkie i śmiertelne stanowią około 40 procent łącznej powierzchni celu. po którym ranny traci natychmiast możliwość stawiania wszelkiego oporu. jest wymagane rażenie nokautujące. że posiada moc obalającą. W wypadku działań policyjnych. Jednym z wymogów balistycznych broni palnej jest zdolność rażenia celów żywych i zdolność przebijania osłon.

a następnie gwałtownie maleje w wyniku odkształcenia się pocisków. Przebijalność warstwy drewna lub piasku zwiększa się do pewnych granic wraz ze wzrostem prędkości spotkania z pociskiem (do około 650 – 750 m/s). Pocisk o dużej prędkości i ostrym wierzchołku ma większą zdolność przenikania przez cel na wylot. który przebije sosnową deskę o grubości 1 cala (25.Rozdział II. W czasie strzału zachodzi zespół procesów fizykochemicznych. pojemniki lub zbiorniki cieczy itp. Po wylocie z przewodu lufy pocisk porusza się siłą inercji.4 mm). pocisk przebija ją i razi cel ukryty za przeszkodą. który powoduje ogólny wstrząs organizmu żywego i prowadzi do natychmiastowego zahamowania funkcji życiowych. polegających na szybkiej przemianie energii chemicznej prochu w energię cieplną gazów 24 . W zależności od grubości i jakości ubioru człowieka oraz miejsca trafienia energia niezbędna do skutecznego rażenia człowieka wynosi od 50 do 100 J. dużym kalibrze i płaskim lub tępołukowym wierzchołku przekazuje w całości posiadaną energię kinetyczną organizmowi celu żywego. Jeżeli przeszkoda jest cienka lub nieodporna na przebijalność. zagłębiają się w nie. wytwarza gazy prochowe o bardzo dużym ciśnieniu i wysokiej temperaturze. Charakterystyka zjawiska strzału strzał – jest to wyrzucenie pocisku z przewodu lufy spowodowane działaniem ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. Zwykle pociski strzeleckie napotykając różne przeszkody terenowe z drewna lub piasku.) jest osiągany efekt hydrodynamiczny. Posiada przy tym duży nadmiar nie wykorzystanej energii i stanowi istotne zagrożenie dla osób postronnych. Po wzroście ciśnienia do odpowiedniej wielkości pociskowi zostaje nadany ruch ze stale wzrastającą prędkością aż do momentu osiągnięcia prędkości maksymalnej. powodując jego wstrząs ogólny. Jeżeli prędkość pocisku w chwili uderzenia przekracza 600 m/s. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU budowie ciecz (cele żywe. Przez zmniejszenie prędkości pocisku oraz zwiększenie jego kalibru i masy jest osiągany podobny skutek. wówczas wierzchołek i dno pocisku są źródłami powstania silnych fal uderzeniowych. tworzących bardzo duży kanał. Zdolność przebijania pocisku warunkuje rażenie celów znajdujących się za osłonami. Do określenia kryterium wystarczającej zdolności rażenia celu żywego jest stosowana reguła mówiąca. Natomiast pocisk o małej prędkości. Ładunek prochowy spalając się. 2. Nie dotyczy to oczywiście celów chronionych kamizelkami kuloodpornymi lub innymi środkami ochrony osobistej. że ten pocisk jest skuteczny. wobec których nie zamierza się użyć broni palnej.

wskutek czego iglica grotem iglicznym zbija spłonkę naboju. 25 . Ładunek prochowy zapala się. wywierają ciśnienie również na ścianki i dno łuski oraz na pocisk. pocisku i broni palnej. jednocześnie wydzielając dużą ilość sprężonych. Działanie ciśnienia gazów prochowych na dno łuski powoduje wciśnięcie jego dna w czółko zamka. trzeci. wprawiony zostaje w ruch wirowy oraz wyrzucony z przewodu lufy w kierunku przedłużenia osi przewodu lufy. zapobiegające przedostawaniu się gazów do tyłu. W celu oddania strzału należy wprowadzić nabój do komory nabojowej. a jej płomień przez otwory zapłonowe przenika do łuski.Rozdział II. Pod wpływem tego uderzenia (impulsu zewnętrznego) spłonka wybucha. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU prochowych. zapalając ziarna prochu. krótkim okresem zjawiska (0. Gazy prochowe rozprzestrzeniają się na wszystkie strony z jednakową siłą i chcąc znaleźć ujście. Pod wpływem działania ciśnienia na ścianki łuski następuje ścisłe przyleganie ich do ścianek komory nabojowej. W czasie spalania się ładunku prochowego ilość gazów wzrasta. Gazy prochowe rozprzestrzeniają się w stronę miejsca najmniejszego oporu. wysoką temperaturą gazów prochowych (2 500 – 3 500ºC). pierwszy. którym jest dno pocisku. a) b) c) d) Zjawisko strzału dzieli się na następujące okresy (rys. a następnie w energię kinetyczną gazów prochowych. Pocisk wskutek silnego ciśnienia rozpoczyna ruch do przodu i wrzynając się w gwint. 1): wstępny. szybko zmieniającą się objętością palącego się ładunku prochowego. a) b) c) d) Zjawisko strzału charakteryzuje się: bardzo dużym ciśnieniem gazów (2 000 – 3 000 atm). Uchodzące za pociskiem gazy prochowe mają prędkość przekraczającą znacznie prędkość pocisku (ponad 1 000 m/s) i nadają mu w dalszym ciągu przyspieszenie na pewnym odcinku od wylotu lufy. drugi. zaryglować przewód lufy zamkiem i nacisnąć na język spustowy. silnie nagrzanych gazów prochowych. W momencie osiągnięcia przez dno pocisku wylotu lufy ciśnienie gazów prochowych w lufie spada skokowo.6 s). a tym samym zwiększa się ciśnienie. Naciśnięcie na język spustowy uruchamia mechanizm uderzeniowo-spustowy.001 – 0.

2 Przestrzeń pozapociskowa – przestrzeń mierzona od dna łuski do dna pocisku. Większe ciśnienie powoduje znaczne przyspieszenie ruchu pocisku w przewodzie lufy. Ciśnienie w pierwszym okresie szybko wzrasta. a zatem znaczne zwiększenie przestrzeni pozapociskowej. krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy: PO – ciśnienie forsujące. Pocisk pod działaniem stale rosnącej ilości gazów prochowych zostaje wprawiony w ruch w przewodzie lufy. Okres drugi – pocisk porusza się wskutek działania stałej ilości rozprzestrzeniających się gazów. osiągając w końcowym okresie palenia się ładunku prochowego wielkość Pk. 26 . Vm – maksymalna prędkość pocisku. Pk i Vk – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w końcowym momencie palenia się prochu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rys. a prędkość pocisku cały czas wzrasta do granicy Vk. Pm – ciśnienie maksymalne. 1. Okres wstępny – palenie się ładunku prochowego wewnątrz łuski. Dlatego też mimo przyrostu ilości gazów ciśnienie zaczyna spadać. Czas jego liczy się od momentu zapalenia się ładunku prochowego do rozpoczęcia ruchu pocisku. Okresy strzału. Drugi okres trwa zatem od momentu zakończenia palenia się ładunku prochowego do momentu wylotu pocisku z przewodu lufy. Pw i Vw – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. Ciśnienie gazów w tym okresie osiąga wystarczającą wartość do ruszenia pocisku i wciśnięcia go w gwinty przewodu lufy na całkowitą głębokość. ponieważ w początkowym okresie szybkie narastanie ilości gazów odbywa się w czasie stosunkowo powolnego zwiększania się objętości w przestrzeni pozapociskowej2. Okres pierwszy – palenie się ładunku prochowego w szybko zmieniającej się objętości. osiągając maksimum – Pm .Rozdział II. Okres ten trwa od momentu uzyskania ciśnienia maksymalnego aż do zupełnego spalenia się ładunku prochowego. Patm – ciśnienie gazów równe ciśnieniu atmosferycznemu.

Prędkość pocisku stale wzrasta. tym dłużej działają na pocisk gazy prochowe i tym samym większa jest prędkość początkowa. gdyby na niego nie działała żadna inna siła (siła ciężkości. Prędkość początkową pocisku mierzy się w metrach na sekundę. Zjawisko to trwa dopóty. Jest to odległość. przy czym od momentu wylotu pocisku z przewodu lufy zaczyna opadać do wielkości Pw i nadal opada do okresu wtórnego działania gazów do wielkości Patm .Rozdział II. Prędkość początkowa zależy od: a) długości lufy. a następnie stopniowo maleje aż do całkowitego wytracenia. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Po spaleniu się ładunku prochowego ilość gazów nie wzrasta. Po spaleniu się ładunku prochowego pocisk nadal porusza się pod działaniem swobodnie rozprzestrzeniających się gazów. Duże ciśnienie gazów powoduje ich dalsze rozprzestrzenianie się i zwiększenie prędkości ruchu pocisku. prędkość początkowa jest tym większa. c) masy ładunku prochowego. przedłużając w ten sposób na pewnym odcinku od wylotu lufy (do 20 cm) działanie ciśnienia na dno pocisku i zwiększając jeszcze bardziej jego prędkość. osiągając wielkość Vm. Im dłuższa lufa (do pewnych granic). Okres trzeci – gazy wydobywające się z przewodu lufy w dalszym ciągu działają na pocisk. które wskutek swojej sprężystości mają jeszcze duży zapas energii. Prędkość początkowa pocisku prędkość początkowa pocisku – jest to prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. później wolniej. oporu powietrza) oprócz siły poruszającej (bezwładności). im mniejszy jest ciężar pocisku (przy takim samym ciężarze ładunku) lub im większy jest cię27 . następnie do wielkości Pm . Ciśnienie gazów prochowych w przewodzie lufy najpierw gwałtownie wzrasta do wielkości Po . 3. osiągając swoją największą wielkość w odległości kilku centymetrów od wylotu lufy. Prędkość ruchu pocisku w przewodzie lufy nieustannie wzrasta. natomiast prędkość pocisku wzrasta do wielkości Vw. Po wylocie pocisku z przewodu lufy gazy wydobywają się na zewnątrz z szybkością większą od prędkości pocisku. dopóki ciśnienie gazów działających na dno pocisku nie zrówna się z ciśnieniem otaczającej atmosfery. wolniejsze rozprzestrzenianie się gazów zwiększa prędkość ruchu pocisku do wielkości Vm. b) masy pocisku. jaką przebyłby pocisk w ciągu 1 sekundy po wylocie z przewodu lufy. początkowo szybko. W tym okresie ciśnienie maleje do wielkości Pw . Jeśli lufa jest średniej długości.

Kierunek ruchu odrzutu broni palnej jest odwrotny do kierunku ruchu pocisku. Działanie odrzutu broni palnej określa się prędkością i wielkością. czyli jest wprost proporcjonalna do masy pocisku i jego prędkości. Prędkość początkowa jest jedną z ważniejszych właściwości bojowych broni. Odrzut i podrzut broni palnej odrzut broni palnej – jest to ruch broni do tyłu w czasie strzału spowodowany działaniem ciśnienia gazów na dno łuski i zamek. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU żar ładunku (przy takim samym ciężarze pocisku). Na skutek odrzutu broń palna nie tylko wykonuje ruch do tyłu. podrzut broni palnej – jest to obrót broni w płaszczyźnie pionowej podczas strzału. tym szybciej wzrasta ciśnienie gazów. zależy także od zmniejszenia wilgotności ziaren oraz ściślejszego napełniania łuski prochem. 2). Poza tym. Zjawisko odrzutu broni palnej wywołuje skutki negatywne i jest głównym czynnikiem ograniczającym moc broni palnej. zmieniając swoje położenie w momen- 28 . c) zdolności przebijania osłon. Wzrost prędkości początkowej pocisku wpływa na zwiększenie: a) donośności. Prędkość i energia odrzutu broni palnej jest tyle razy mniejsza od prędkości i energii początkowej pocisku. rys. ale również wylotowa część lufy odchyla się do góry. Prędkość palenia się ładunku prochowego zwiększa się w miarę wzrostu ciśnienia gazów i temperatury ziaren prochu. a tym samym i prędkość pocisku w przewodzie lufy. z jaką ta broń wykonuje ruch do tyłu. Im szybciej spala się proch. Odrzut odczuwa się jako uderzenie w ramię. Od broni palnej krótkiej wymaga się. Przekazanie zbyt dużej energii odrzutu w kierunku od broni palnej do ciała ludzkiego może być przyczyną obrażeń ciała. 4.Rozdział II. a odwrotnie proporcjonalna do masy broni palnej (zob. rękę lub ziemię. Niekorzystne zjawisko odrzutu broni palnej jest wykorzystywane z pożytkiem do napędu automatyki większości broni palnej samopowtarzalnej i automatycznej. b) zdolności rażenia celu. d) płaskości toru lotu pocisku. aby energia odrzutu nie przekraczała 5 J. spowodowany asymetrycznością położenia środka ciężkości broni w stosunku do osi przewodu lufy oraz działaniem pary sił: odrzutu i hamowania – wywołujących moment obrotowy broni palnej. na prędkość początkową wpływa prędkość palenia się ziaren prochu. ile razy pocisk jest lżejszy od broni palnej.

Podrzut broni palnej opóźnia ponowne zgranie przyrządów celowniczych do oddania kolejnego strzału. Podczas strzału występuje również drganie (wibracja) lufy. chwytu broni) działają przeciw sobie nie po jednej prostej. Drganie lufy i odrzut broni palnej powodują powstanie kąta między kierunkiem przedłużonej osi przewodu lufy przed strzałem (linią strzału) a jej kierunkiem w momencie wylotu pocisku z przewodu lufy (linią rzutu). które może nieco odchylić wylot lufy w dowolną stronę (w górę. kąt ten nazywa się kątem wylotu. ale tworzą ramię pary (dwóch) sił. 2). Wielkość odchylenia wylotowej części lufy jest tym większa. że siła odrzutu i równa jej siła przeciwdziałania odrzutowi (opór kolby. kiedy będzie ona niżej. 2. w lewo). rys. jak również naruszenie zasad obchodzenia się z bronią palną zwiększa się kąt wylotu oraz zmniejsza celność broni palnej. Jednakże przez nieprawidłowe złożenie się do strzału. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU cie strzału – podrzut. i ujemny. Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału. im większa jest odległość między osią przewodu lufy a miejscem oparcia kolby (zob. Kąt wylotu jest dodatni wtedy. Odchylenie lufy do góry (podrzut) wskutek odrzutu następuje dlatego. w prawo. kiedy oś przewodu lufy w momencie wylotu pocisku jest wyżej niż jej położenie przed strzałem. w dół. powodując odchylenie broni palnej wylotem lufy do góry. W celu zachowania jednakowego kąta wylotu i zmniejszenia wpływu odrzutu na wyniki strzelania należy przestrzegać zasad i sposobów 29 . niewłaściwe wykorzystanie podpórki. Rys. Wpływ kąta wylotu na strzelanie usuwa się przez właściwe przystrzeliwanie każdego egzemplarza broni palnej.Rozdział II.

a) b) c) Wśród mechanicznych osłabiaczy odrzutu rozróżnia się: zderzaki sprężynowe. e) praca na języku spustowym. Strzelający może wpłynąć na zmniejszenie negatywnych skutków odrzutu i podrzutu broni palnej w czasie strzału. tekstolitu. Powinien dążyć do prawidłowości. c) aktywno-reaktywnym (kombinowanym) – działanie na zasadzie uderzenia strumieniami gazów z częściowym ich odchyleniem. W celu zmniejszenia energii kinetycznej odrzutu broni palnej oraz nadania lufie statycznego położenia podczas strzelania stosuje się osłabiacze odrzutu: a) mechaniczne. b) trzymanie broni palnej. g) wytrzymanie po strzale. fibry. c) złożenie się do strzału. Hamulce wylotowe zmniejszając w dużym stopniu siłę odrzutu. zderzaki cierne – oddają około 50 – 60 procent przyjętej energii uderzenia. zderzaki takie oddają w czasie pracy 35 – 75 procent energii. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujący wpływ. które działają na zasadzie wykorzystania strumienia gazów wypływających z przewodu lufy za pociskiem i dzięki czemu nadają broni ruch w kierunku przeciwnym do kierunku odrzutu i pochłaniają około 30 – 40 procent energii odrzutu. 3) o działaniu: a) aktywnym – działanie na zasadzie wykorzystania uderzenia strumienia gazów na powierzchnię umocowaną poza płaszczyzną wylotową lufy. b) reaktywnym – działanie na zasadzie odchylenia strumienia gazów w kierunku odrzutu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU strzelania oraz obchodzenia się z bronią palną. przyczyniają się do zachowania statyczności broni. Niekiedy stosuje się hamulce wylotowe zwane stabilizatorami. przez co wpływają na zwiększenie celności strzelania. Są to osłabiacze odrzutu połączone z osłabiaczami podrzutu. czynności z oddychaniem. hamulce wylotowe. b) hydrauliczne. podanych w odpowiednich instrukcjach strzeleckich. f) koordynacja ww. takich jak: a) stabilna postawa strzelecka. c) pneumatyczne. zderzaki metaloidowe wykonane z kauczuku. d) zgranie przyrządów celowniczych. d) Stosowane są hamulce wylotowe (rys.Rozdział II. 30 . składają się z szeregu stożkowych pierścieni zewnętrznych i wewnętrznych wzajemnie współpracujących.

c) powodowanie wznoszenia przez gazy prochowe pyłu utrudniającego prowadzenie celnego ognia. stabilizator. Hamulce wylotowe: 1. aktywny.Rozdział II. 31 . 3. 2. 5. reaktywny. aktywno-reaktywny. 4. 3. odrzutnik. b) kierowanie strumienia gazów na strzelającego. 1 2 3 4 5 Rys. którymi są: a) demaskowanie broni palnej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Hamulce wylotowe mają także i ujemne właściwości.

Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych: 1. zwanej linią celowania. Celowanie Aby pocisk doleciał i trafił w cel. celowanie bezpośrednie – jest to celowanie. nazywanym szczerbinką. które zapewnia przejście toru pocisku przez cel (punkt w celu). Współczesna broń strzelecka. celowanie pionowe – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie pionowej. 4) względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. Celownik ma płytkę z prostokątnym wycięciem. przyrządów celowniczych i punktu celowania w jednej linii prostej. linia celownicza – jest to linia prosta łącząca środek szczerbiny celownika z wierzchołkiem muszki. Każdy inny obraz przyrządów celowniczych jest uważany za niewłaściwy. Uzyskanie tego położenia jest możliwe za pomocą przyrządów celowniczych. Nadanie osi przewodu lufy takiego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. W praktyce jest to ustawienie oka strzelca. ma otwarte prostokątne przyrządy celownicze. z reguły.Rozdział II. muszka. 1 2 Rys. nazywamy celowaniem. Wiele modeli broni palnej krótkiej ma jasne kropki lub kontury umieszczone na celowniku i muszce. 2. szczerbinka. podczas którego wykorzystuje się widoczność celu do nadania osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. ułatwiające celowanie o zmroku lub w złej widoczności. 32 . a krawędzie górne muszki i celownika były na jednym poziomie. celowanie poziome – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 5. 4. niezbędne jest nadanie przede wszystkim osi przewodu lufy określonego położenia w przestrzeni. aby muszka znalazła się w jednakowych odległościach od krawędzi szczerbiny (jednakowej szerokości prześwity). Prawidłowe zgranie przyrządów celowniczych (rys. które składają się z celownika i muszki.

punkt wylotu – jest to środek wylotu lufy. kąt rzutu – jest to kąt zawarty między linią rzutu a poziomem wylotu. płaszczyzna strzału – jest to płaszczyzna pionowa przechodząca przez linię strzału (rzutu). kąt upadku – jest to kąt zawarty między styczną do toru pocisku w punkcie upadku a poziomem wylotu. Elementy toru lotu pocisku PRZEWYŻSZENIE TORU POCISKU NAD LINIĄ CELOWANIA A NI LI AŁ RZ ST U KĄT WYLOTU SZCZERBINKA MUSZKA PUNKT WYLOTU KĄT POŁOŻENIA CELU KĄT RZUTU I LIN TU ZU AR KĄT UDERZENIA WIERZCHOŁEK LOTU CEL KĄT UPADKU NIA LINIA CELOWA PUNKT UDERZENIA POZIOM WYLOTU ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA OKO ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA PUNKT UPADKU PUNKT CELOWANIA Rys. Elementy toru lotu pocisku.Rozdział II. poziom wylotu – jest to płaszczyzna pozioma przechodząca przez punkt wylotu. kąt wylotu – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią rzutu. 5. linia rzutu – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy w momencie strzału. 33 . odległość pozioma – jest to odległość od punktu wylotu do punktu upadku. kąt podniesienia – jest to kąt zawarty między linią strzału a poziomem wylotu. punkt upadku – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z poziomem wylotu. na rysunkach broni i toru pocisku widzianych z boku poziom wylotu przedstawiony jest jako pozioma linia prosta. który jest początkiem toru pocisku. linia strzału – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy wycelowanej broni (przed strzałem). ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 6.

część opadająca toru – jest to część toru od wierzchołka do punktu upadku. do którego wycelowuje się broń. Ma on dość dużą zdolność przebijania i rażenia celu. jeżeli cel znajduje się niżej poziomu wylotu. przeszkody). kątem uderzenia pocisku w przeszkodę pionową jest jeden z przyległych kątów mierzony od 0 do 90 stopni. przewyższenie toru pocisku nad linią celowania – jest to odległość pionowa od dowolnego punktu toru pocisku do linii celowania. Jeśli kąt położenia celu jest ujemny. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU wierzchołek toru pocisku – jest to najwyższy punkt toru pocisku. na przeciwstoku – różnicy tych kątów. kąt uderzenia zwiększa się o wielkość kąta położenia celu. wysokość toru pocisku – jest to odległość każdego punktu toru od poziomu wylotu mierzona w pionie.Rozdział II. odbija się od powierzchni przeszkody. 34 . Na stoku zwróconym w kierunku strzelającego kąt uderzenia równa się sumie kątów: kąta upadku i kąta nachylenia stoku. równo z krawędziami szczerbiny i wierzchołkiem muszki do punktu celowania. mierzona w pionie. część wznosząca toru – jest to część toru pocisku od punktu wylotu do wierzchołka toru. jeżeli cel znajduje się nad poziomem wylotu. przeszkody) w punkcie uderzenia. jeśli dodatni – kąt uderzenia zmniejsza się o jego wielkość. Wielkość kąta uderzenia pocisku w nierówną powierzchnię terenu zależy od kierunku spadu terenu. linia celowania – jest to linia prosta przechodząca od oka strzelającego przez środek szczerbiny celownika. kąt celownika – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią celowania. kąt położenia celu jest dodatni (+). kąt położenia celu – jest to kąt zawarty między linią celowania a poziomą wylotu. a ujemny (-). punkt celowania – jest to punkt. odległość celowania – jest to odległość od punktu wylotu do punktu przecięcia się toru pocisku z linią celowania. kąt uderzenia – jest to kąt między styczną do toru pocisku i styczną do powierzchni celu (ziemi. punkt uderzenia – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z powierzchnią celu (ziemi. Odbity pocisk (rykoszet) leci dalej po nowym torze. Pocisk posiadający dużą energię uderzając w ziemię lub twardą przeszkodę pod małym kątem uderzenia. Taki strzał nazywa się strzałem rykoszetowym. W tym wypadku wielkość kąta uderzenia zależy również od kąta położenia celu. wysokość wierzchołkowa – jest to odległość wierzchołka toru pocisku od poziomu wylotu.

c) w wyniku obniżenia się. c) część wznoszącą toru przebywa szybciej aniżeli część opadającą. a odległość między nimi podzielić na dwie równe części. Trafienia w tym punkcie może nawet nie być. b) za pomocą osi rozrzutu. 6) położenie średniego punktu trafienia dla małej liczby przestrzelin (do pięciu). c) punkt znajdujący się najbliżej dwóch pierwszych przestrzelin połączyć linią prostą z czwartą przestrzeliną. b) najmniejszą prędkość ma w części opadającej toru w przypadku strzelania pod dużym kątem rzutu oraz w punkcie upadku podczas strzelania pod małym kątem rzutu.Rozdział II. pod działaniem siły ciężkości i zboczenia obracającego się pocisku. a odległość między nimi podzielić na cztery równe odcinki. Aby określić sposobem graficznym (rys. b) kąt upadku jest większy od kąta rzutu. b) otrzymany punkt połączyć linią prostą z trzecią przestrzeliną. należy: a) dwie przestrzeliny połączyć linią prostą. Punkt odległy o trzy odcinki od czwartej przestrzeliny będzie średnim punktem trafienia. niesymetrycznie opadającej w dół i odchylającej się w prawo. 7. Średni punkt trafienia średni punkt trafienia (ŚPT) – jest to punkt przecięcia się średniego toru lotu pocisku z powierzchnią celu. 35 . c) rachunkowo. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Tor pocisku ma następujące właściwości: a) jest niesymetryczny – część opadająca toru pocisku jest krótsza i bardziej stroma niż część wznosząca. Średni punkt trafienia można określić następującymi sposobami: a) graficznie. Pocisk podczas lotu w powietrzu: a) ma prędkość w punkcie upadku mniejszą od prędkości początkowej. jego tor przedstawia linię o dwojakiej krzywiźnie. a odległość między nimi podzielić na trzy równe odcinki.

3. Punkt przecięcia się osi rozrzutu jest średnim punktem trafienia. 6). Dla pięciu przestrzelin średni punkt trafienia określa się w podobny sposób (rys. b) odliczyć prawą lub lewą połowę przestrzelin i oddzielić je pionową osią rozrzutu. C ŚPT B B1 C1 Rys. pięciu przestrzelin. 2. należy: a) odliczyć połowę górnych lub dolnych przestrzelin i oddzielić je poziomą osią rozrzutu. na podstawie symetryczności rozrzutu. trzech przestrzelin. 36 . 7.Rozdział II. czterech przestrzelin. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu: BB1 – pozioma oś rozrzutu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1 2 2 2 3 2 5 1 ŚPT 1 ŚPT 4 1 ŚPT 3 3 4 3 Rys. CC1 – pionowa oś rozrzutu. 6. 7). Aby określić położenie średniego punktu trafienia dla dużej liczby przestrzelin za pomocą osi rozrzutu (rys. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym dla: 1.

8) należy określić w następujący sposób: a) przeprowadzić przez lewą (prawą) przestrzelinę linię pionową. zmierzyć odległość od tej linii do każdej przestrzeliny. Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym. c) przeprowadzić przez dolną (górną) przestrzelinę linię poziomą. 37 . d) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin. 8. b) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin. 1 2 4 3 5 6 7 9 8 10 Numery przestrzelin 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Iloraz (I) odległości Odległość w cm od przestrzelin do liniii pionowej poziomej 10 3 0 27 8 17 20 3 35 24 15 52 44 35 39 27 33 22 13 15 0 28 I = 150 : 10 = 15 I = 280 : 10 = 28 Rys. zmierzyć odległości od tej linii do każdej przestrzeliny.Rozdział II. Otrzymane liczby określą oddalenie średniego punktu trafienia od przeprowadzonych linii. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Położenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym (rys.

4. ale złe położenie średniego punktu trafienia. 38 . ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 8. tym lepsza jest celność broni palnej. Wynik możliwych korelacji położenia tych wielkości przedstawia rys. broń niecelna: złe skupienie i złe położenie średniego punktu trafienia. Im bliżej punktu kontrolnego znajduje się średni punkt trafienia i im większe jest skupienie przestrzelin (mały rozrzut). broń niecelna: dobre położenie średniego punktu trafienia. 9. 3. 1 2 3 4 Rys. ale złe skupienie. 2. jak i umiejętności strzelającego.Rozdział II. Obraz skupienia i celności: 1. b) odpowiednie skupienie (mały rozrzut) pocisków kolejno wystrzeliwanych z broni palnej. broń celna: dobre skupienie i dobre położenie średniego punktu trafienia. Celność broni palnej określają dwa czynniki: a) położenie średniego punktu trafienia względem wybranego na powierzchni celu punktu kontrolnego (PK – miejsce przewidywanego trafienia w cel) lub punktu celowania (PC). zależy zarówno od właściwości broni palnej. Celność broni palnej Celność broni palnej jest podstawowym kryterium jej własności bojowych. broń niecelna: dobre skupienie. 9.

Prawidłowe sprawdzenie celności broni palnej warunkują następujące parametry: a) właściwe określenie punktu celowania względem punktu kontrolnego (np. czy średni punkt trafienia ułożył się powyżej. Sprawdzenie celności pistoletu uważa się za zakończone. W przypadku gdy średni punkt trafienia jest odchylony w dół lub w górę od punktu kontrolnego. Jeżeli średni punkt trafienia jest odchylony w lewo lub w prawo od punktu kontrolnego więcej niż o 5 cm. czy poniżej punktu kontrolnego. jeżeli wszystkie cztery przestrzeliny (lub trzy. z odległości 25 m punkt celowania jest położony 12. odległość: 25 m. jeżeli spełni on warunki zarówno pod względem skupienia przestrzelin. jeśli jedna wyraźnie odchyliła się od pozostałych) mieszczą się w kole o średnicy 15 cm. 10).5 cm poniżej punktu kontrolnego). Celność pistoletu P-64 uważa się za normalną (rys.Rozdział II. b) skupienie przestrzelin w kole o średnicy 15 cm. np. należy zmienić punkt celowania lub dobrać celownik o innej wysokości w zależności od tego. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Broń palną uważa się za celną. to należy odpowiednio poprzecznie przesunąć celownik względem osi przewodu lufy. punkt celowania: zależny od rodzaju celownika i odległości od celu. środek krawędzi czarnego koła. a dopuszczalne odchylenie średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego wynosi nie więcej niż 5 cm. 39 . c) pokrywanie się średniego punktu trafienia z punktem kontrolnym lub odchylanie się średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego w dowolną stronę nie więcej niż 5 cm. a rozrzut nie przekracza norm tabelarycznych. dla pistoletu P-64 z celownikiem nr 3. czas: nieograniczony. jeżeli średni punkt trafienia odchyla się od punktu kontrolnego nie więcej niż pół tysięcznej odległości strzelania. którego środek stanowi średni punkt trafienia. liczba nabojów: 4 (najmniejsza liczba nabojów do sprawdzenia celności). jak i położenia średniego punktu trafienia. a) b) c) d) e) Warunki przystrzelania pistoletu przedstawiają się następująco: cel: tarcza do przystrzeliwania TS-2. którego środek stanowi średni punkt trafienia.

3 i 4 skupione w kole o średnicy do 15 cm. b) odkształcenie ramki celownika. d) odkształcony wylot lufy. Szczególnymi okolicznościami wymagającymi sprawdzenia celności broni palnej są: a) przyznanie i przydzielenie broni palnej. przestrzeliny 1. 10. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 7 8 2 9 ax rm = 5 cm 7 8 9 PK 1 ŚPT 3 9 D max = 15 cm 8 7 9 8 4 7 6 PC Rys.Rozdział II.5 cm poniżej punktu kontrolnego (PK). czyli wszystkie trafienia. Przyczynami nadmiernego odchylania się pocisków przy strzelaniu. 40 . 2. b) R100 – promień koła zawierającego 100 procent trafień. Rozrzut broni palnej ocenia się najczęściej za pomocą następujących charakterystyk: a) R50 – promień koła zawierającego 50 procent trafień położonych najbliżej średniego punktu trafienia. c) luz boczny celownika. f) nieprawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych w stosunku do osi lufy. Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3. związanymi z niesprawnością broni palnej. e) skrzywienie lufy. d) stwierdzenie zbyt dużego rozrzutu pocisków podczas strzelania. Dane należy porównać z tabelą dla odpowiedniej jednostki broni palnej. b) wymiana części mogących zmienić celność broni palnej. średni punkt trafienia (ŚPT) odchylony od punktu kontrolnego (PK) nie więcej niż 5 cm. mogą być: a) odkształcenie muszki. c) stwierdzenie nadmiernych odchyleń pocisków podczas strzelania. z odległości 25 m: punkt celowania (PC) położony 12.

Zjawisko padania pocisków w różnych miejscach podczas strzelania z tej samej broni i w takich samych warunkach nazywa się naturalnym rozrzutem pocisków. powstałych w wyniku naturalnego rozrzutu broni. nazywa się wiązką torów pocisków (rys. 11). W miarę oddalania się od punktu wylotu tory pocisków w wiązce się rozchodzą. całkowicie sprawnej. związanymi z niesprawnością broni palnej. Dane tabelaryczne i wyliczenia strzelania dotyczą zawsze średniego toru pocisku. Przyczynami zmniejszającymi celność strzelania. – złożenie się do strzału. poszczególne pociski z przypadkowych przyczyn zakreślają odmienne tory i uderzają (padają) w różne miejsca. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Przyczynami zbyt dużego rozrzutu pocisków przy strzelaniu. mogą być: a) rozkalibrowanie przewodu lufy. c) nieprawidłowości w elementach mających decydujący wpływ na celność strzelania. Tor pocisku przechodzący w środku wiązki nazywa się średnim torem pocisku. mogą być: a) niewłaściwy dobór: – celownika. 41 .Rozdział II. z przestrzeganiem wszystkich warunków dokładności celowania i jednakowego dania każdego strzału. – zgranie przyrządów celowniczych. 9. – praca na języku spustowym. – punktu celowania. – wytrzymanie po strzale. – trzymanie broni palnej. c) nadmierne rozgrzanie lufy w czasie strzelania. b) starcie lub zaokrąglenie krawędzi pól nagwintowanej części lufy. Większa liczba torów pocisków. czynności z oddychaniem. – koordynacja ww. b) brak jednolitości i powtarzalności. Rozrzut pocisków W czasie strzelania z tej samej broni. związanymi z błędami strzelającego. takich jak: – stabilna postawa strzelecka.

a w płaszczyźnie poziomej – w głąb i wszerz. nazywa się polem rozrzutu. przeprowadzone przez środek rozrzutu – średni punkt trafienia – nazywają się osiami rozrzutu. zależnej od temperatury powietrza oraz czasu przebywania naboju w nagrzanej lufie w czasie strzelania. CC1 – pionowa (wzdłużna) oś rozrzutu. Przenikające się linie prostopadłe. b) różne kąty rzutu i kierunku strzelania. 42 . w jakości prochu i innymi zaistniałymi w wyniku niedokładności produkcyjnych. 11. c) w stanie jakościowym luf. Odległość od punktu uderzenia (przestrzeliny) do osi rozrzutu nazywa się uchyleniem pocisku. Pole rozrzutu ma zazwyczaj kształt elipsy. linia przerywana – średni tor pocisku.Rozdział II. na której rozmieszczą się punkty uderzenia pocisków (przestrzeliny). ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU A B Rys. BB1 – pozioma (poprzeczna) oś rozrzutu. powstałe przez przecięcie się wiązki torów z jakąkolwiek płaszczyzną. które można podzielić na trzy zasadnicze grupy: a) różne prędkości początkowe. a w następstwie i donośności broni palnej. powodują rozrzut pocisków w głąb (wzwyż). Wiązka torów pocisków. Rozrzut pocisków spowodowany jest różnymi przyczynami. B – na płaszczyźnie poziomej. c) różnorodność warunków lotu pocisków. pole rozrzutu i oś rozrzutu: A – na płaszczyźnie pionowej. a szczególnie w stopniu ich nagrzewania się. b) temperatury ładunku. Podczas strzelania z broni strzeleckiej na bliskie odległości pole rozrzutu w płaszczyźnie pionowej może mieć kształt koła. Przyczyny te powodują wahania w prędkościach początkowych pocisków. Rozrzut pocisków w płaszczyźnie pionowej rozpatruje się jako rozrzut wzwyż i wszerz. zależą zaś głównie od broni palnej i amunicji. Płaszczyzna. tj. Różne prędkości początkowe mogą być spowodowane różnicami: a) w ciężarze ładunków prochowych i pocisków oraz łusek.

brakiem koordynacji ww. Przyczyny te powodując rozrzut pocisków wszerz i w głąb (wzwyż). a co za tym idzie. a) b) c) d) e) Przyczyny rozrzutu pocisków wynikają z: błędów pomiarowych. ogólnie wspomniane przyczyny powodują naturalny rozrzut pocisków. niedokładności produkcyjnych amunicji. Doprowadzenie do prawidłowości. a więc całkowite usunięcie samego rozrzutu jest niemożliwe. Jedne z nich wpływają na uchylanie się pocisków wzwyż (w głąb). kształtu i rozmiaru pocisku mającymi wpływ na działanie siły oporu powietrza. złożenia się do strzału. We wszystkich warunkach strzelania występują wszystkie trzy grupy przyczyn. drugie – wszerz. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujące znaczenie dla celności strzelania może ograniczyć do minimum wpływ ww. Jednakże znając przyczyny powodujące rozrzut. czynności z oddychaniem i wytrzymania po strzale. a zależą głównie od wyszkolenia strzelającego. a zależą głównie od zewnętrznych warunków strzelania i od amunicji. szczególnie zmianami kierunku i prędkości wiatru. czyli zwiększyć skupienie. niedokładności produkcyjnych broni.Rozdział II. Całkowite usunięcie przyczyn powodujących rozrzut. zgrania przyrządów celowniczych. trzymania broni palnej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Różne kąty rzutu i kierunku strzelania mogą być spowodowane: a) różnymi wielkościami kątów wylotu i bocznych skręceń broni powstałych wskutek niejednakowego przygotowania się do strzelania. zwiększyć celność broni palnej. ustawienia broni palnej i niewłaściwego wykorzystania podpórki. 43 . Przyczyny te doprowadzają do zwiększenia rozrzutu wszerz i w głąb (wzwyż). c) różnorodnością sposobów przyjmowania postawy strzeleckiej. b) odchyleniami kątowymi lufy broni palnej. niesprawności broni palnej. różnych kątów rzutu i kierunków strzelania na rozrzut pocisków. błędów strzelającego. b) różnicami ciężaru. Różnorodność warunków lotu pocisków może być spowodowana: a) różnorodnością warunków atmosferycznych. pracy na języku spustowym. powstałymi wskutek ruchu i uderzeń części ruchomych broni palnej. wywierają największy wpływ na wielkość pola rozrzutu. można zmniejszyć wpływ każdej z nich i tym samym zmniejszyć rozrzut.

Rozdział II.. MON 1970. Tomczak Z.. Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego. Teoria strzału. Ciupiński J. Od Naganta do Czaka.. WSPol. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Opracowano na podstawie: Ciechanowicz W. MON 1961.. SP Słupsk 2003.. Komar A. Szczytno 1999. Techniki i taktyka strzelań policyjnych.B. Instrukcja piechoty – teoria strzału. Pellowski L. 44 . KGP. SP Słupsk 1981.

Pistolet wprowadzony został na wyposażenie wojska i milicji. mieszczącego średnio od 4 do 20 nabojów. powtarzalna lub jednostrzałowa o jednej komorze nabojowej. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. którą można obsługiwać jedną ręką. Henryk Adamczyk. Roboczą nazwą pistoletu był skrót CZAK. samopowtarzalna. Do chwili obecnej korzysta z niego m. Pistolety Pistolety należą do grupy ręcznej broni palnej. Romuald Zimny. Jest to broń krótka. W celu oddania kolejnego strzału wymagane jest kolejne wyciśnięcie języka spustowego. 1964 (P-64) 9 mm pistolet P-64 należy do broni polskiej konstrukcji. Skrót ten pochodzi od pierwszych liter konstruktorów. Opracowany został w końcu lat pięćdziesiątych. Przyjął się i jest używany do dziś jako potoczna nazwa tego pistoletu. 1. Samopowtarzalność polega na tym. Służą do samoobrony.in. Zasadniczym rodzajem prowadzonego ognia właściwym dla pistoletów jest ogień pojedynczy i dlatego prawie wszystkie pistolety są samopowtarzalne. zasilana nabojami z wymiennego lub stałego magazynka. 45 . 9 mm pistolet wz. Stanowił służbową broń osobistą żołnierzy i funkcjonariuszy. że energia gazów prochowych powstała w wyniku spalania się ładunku prochowego służy do wyciągnięcia i wyrzucenia łuski oraz do wprowadzenia nowego naboju z magazynka do komory nabojowej. polska Policja. Stanisław Kaczmarski oraz Jerzy Pyzel.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział III RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1.1. Pistolety znajdują się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. Witold Czepukajtis. Twórcami tej jednostki są: Mieczysław Adamczyk.

46 . widok z prawej strony. Pistolet P-64. Pistolet P-64. P-64 Fot.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ P-64 Fot. 1. 2. widok z lewej strony.

Przy końcu drogi napinania kurek wyzębia się z szyną spustową i pod działaniem siły ściśniętej sprężyny przesuwa do przodu. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu. dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. DA). Pistolet P-64 w stanie zabezpieczonym można przeładować (wprowadzić nabój do komory nabojowej). Zamek przesuwając się do tyłu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania P-64 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. Podczas naciskania na spust szyna spustowa swym zębem zazębia się z odpowiednim zębem kurka. Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. Zamek przesuwając się do tyłu. Napinający się kurek ściska poprzez żerdź sprężyny kurka sprężynę kurka. W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. 47 . jednocześnie występ szyny spustowej zaczyna odchylać zaczep kurka. napina kurek. W położeniu zabezpieczonym bezpiecznik blokuje podwójnie iglicę przez unieruchomienie jej ruchu wzdłuż osi i uniemożliwienie zbicia jej przez kurek. podwójnego działania (Double action. ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie. W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. uderza w iglicę i powoduje strzał. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej (umieszczony w górnej części zamka nad iglicą). System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka) oraz z wyłącznika spełniającego rolę przerywacza i bezpiecznika przed strzałem przedwczesnym.Rozdział III.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa P-64 Fot. Pistolet P-64. 3. 4. 3. zdjąć sprężynę powrotną. − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. sprężyna powrotna. 2. częściowo rozłożony: 1. szkielet z lufą. magazynek. zamek. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój.Rozdział III. zdjąć zamek ze szkieletu. 48 . zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. sprawdzić wzrokowo. odciągnąć kabłąk pistoletu w prawą lub w lewą stronę. 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo.

podłączyć magazynek. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. − łatwość rozkładania i składania. pracochłonności oraz wysokich kosztów. 62 kg 0.93 kg • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym • masa broni z dwoma magazynkami załadowanymi oraz z futerałem i wyciorem Pistolet ten formowany był metodą obróbki skrawaniem. sprawdzić poprawność złożenia broni.Rozdział III. wyregulowane „pod punkt” na 25 m (przy celowniku nr 3) 6 naboi 300 – 350 m 160 mm 117 mm 27 mm 114 mm 84. Cechy dodatnie − małe wymiary (łatwość ukrycia pistoletu pod okryciem wierzchnim). założyć zamek na prowadnice szkieletu. 49 . Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-64 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 310 m/s 282 J tylko pojedynczy bezwładnością zamka 110 – 120 N stałe. celownik typu szczerbinowego. otwarte.6 mm 0. zwolnić odciągnięty kabłąk. przez co wykonanie jego wymagało dużej ilości materiału.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy ujemne − − − − − − − mała pojemność magazynka. − przyrządy celownicze małe. 1983 (P-83) 9 mm pistolet P-83 należy do broni polskiej konstrukcji. − wysoka awaryjność. 1. jednakże nadal jest bronią osobistą żołnierzy zawodowych i policjantów. brak elementów ułatwiających obsługę broni jedną ręką. Zasada działania P-83 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. konieczność użycia dużej siły podczas oddawania strzałów przez samonapinacz. odchyla go i napina kurek przez zapadkę. Iglica nakłuwa grotem spłonkę i powoduje zapalenie się ładunku prochowego. niekorzystne oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca po strzale. a kurek pod działaniem siły ściśniętej sprężyny uderza w iglicę.2. − duża liczba niewielkich części składowych. ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie. Opracowany został przez Ryszarda Chełmickiego i Mariana Gryszkiewicza. Pistolet był produkowany seryjnie w latach 1984 – 1999 przez Zakłady Metalowe „Łucznik” w Radomiu. Zapadka. Po naciśnięciu na spust szyna spustowa zaczepiając za zaczep kurka. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu. wyzębia się z zaczepu kurka. Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. utrudniająca określenie przewyższenia. napinając kurek. W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. 50 . duża liczba celowników (różne wysokości). Współcześnie pistolet P-64 w Policji zastępowany jest nowocześniejszymi jednostkami broni.Rozdział III. sprawiające trudności przy strzelaniach dynamicznych i sytuacyjnych. 9 mm pistolet wz. Zamek przesuwając się do tyłu. krótka linia celownicza. Wprowadzono ją do uzbrojenia Wojska Polskiego jako „9 mm pistolet wojskowy P-83”. Obecnie P-83 nie jest już wytwarzany. krótki chwyt. Broń ta miała zastąpić pistolet P-64.

widok z prawej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. widok z lewej strony. Pistolet P-83. P-83 Fot. 5. Pistolet P-83. P-83 51 . 4.Rozdział III.

W takim położeniu bezpiecznika nie można napiąć kurka. Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. podwójnego działania (Double action. Ustawienie bezpiecznika w położeniu zabezpieczającym powoduje obniżenie i unieruchomienie iglicy.Rozdział III. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. 52 . uniemożliwiające jej ruch wzdłuż osi (blokada mechaniczna) oraz zbicie jej przez kurek (gdyż przesunięta w dół główka iglicy znajduje się na wprost wyżłobienia kurka). dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zamek przesuwając się do tyłu. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. napina kurek. Po wystrzeleniu wszystkich nabojów z magazynka zamek zatrzymuje się na dźwigni zatrzymania zamka „po ostatnim strzale” i pozostaje w tylnym położeniu. DA). W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej. System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu utworzony jest z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka).

4. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. zamek. magazynek. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. szkielet z lufą. częściowo rozłożony: 1. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. 6. sprężyna powrotna. 2. odciągnąć zderzak kabłąka. zdjąć sprężynę powrotną.Rozdział III. zdjąć zamek ze szkieletu. 3. − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. 53 . sprawdzić wzrokowo. P-83 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. Pistolet P-83.

in. założyć zamek na prowadnice szkieletu. wykazywane przez pistolet P-83. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. jakie pojawiły się między tymi jednostkami. − dłuższa linia celownicza. Obniżono w stosunku do pistoletu P-64 materiałochłonność. − większy chwyt. wcisnąć zderzak kabłąka. sprawdzić poprawność złożenia broni. rolę przerywacza pełni występ w tylnej części szyny spustowej bezwładnością zamka 50 – 60 N stałe.: − większa pojemność magazynka. 54 . zgrzewania i lutowania.73 kg • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym Pistolet produkowany był metodami tłoczenia.Rozdział III. celownik typu szczerbinowego wyregulowane na 25 m 8 naboi 300 – 350 m 165 mm 125 mm 30 mm 120 mm 90 mm 0. − konieczność użycia mniejszej siły przy strzelaniu przez samonapinanie. otwarte. podłączyć magazynek. to m. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-83 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 318 m/s 303 J tylko pojedynczy. Różnice. pracochłonność oraz koszty wyrobu. − mniej elementów ruchomych mogących przyczyniać się do powstawania zacięć i awarii.

DAO). W końcowej fazie wyciskania następuje zwolnienie iglicy i wywołanie zjawiska strzału. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − zainstalowanie dźwigni zatrzymującej zamek po ostatnim strzale. Napinanie iglicy jest dwuetapowe. że pistolet strzela tylko z napiętej iglicy. Po przesunięciu się do tyłu o około 3 mm zwolniona zostaje blokada między lufą a zamkiem. Wstępne napięcie odbywa się przy każdym ruchu zamka do tyłu. W dalszym ciągu ściskana jest sprężyna powrotna. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. Dla celów eksportowych otrzymał nazwę Glock 17. Zasada działania Pistolet Glock jest bronią bezkurkową. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 W 1981 r. Podczas wyciskania języka spustowego następuje odbezpieczanie broni i napinanie sprężyny iglicy. Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. 55 . austriacka firma Glock GmbH opracowała na potrzeby austriackich sił zbrojnych nowy pistolet służbowy i nadała mu nazwę P-80. Podczas tego przemieszczania częściowo napina sprężynę iglicy. 1. Taki system mechanizmu spustowego nazwany został (Double action only.3.Rozdział III. oznacza to. Pistolet ten posiada samonapinający mechanizm spustowy połączony z bijnikowym mechanizmem uderzeniowym. Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. wyciąga nabój z magazynka i wprowadza go do lufy oraz rygluje broń poprzez odpowiednie ustawienie się wraz z lufą w pozycji wyjściowej. W polskiej Policji najpopularniejszymi modelami znajdującymi się na wyposażeniu są Glock 17 i Glock 19. ukształtowanej w formie porstopadłościanu w okno wyrzutowe zamku. W wyniku współdziałania występu na lufie z ukośną płaszczyzną bloku ryglującego tylny koniec lufy przemieszcza się w dół (następuje odryglowanie broni). − łagodniejsze oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca. Wprawiony w ruch zamek przemieszcza się dalej. powodując wyciągnięcie łuski z komory nabojowej za pomocą wyciągu oraz wyrzucenie jej w prawo przez wyrzutnik. Po osiągnięciu tylnego skrajnego położenia zamek dzięki ściśniętej sprężynie powrotnej przesuwa się do przodu. Na początku firma produkowała jeden model broni w kalibrze 9 mm Parabellum. Wytworzone podczas spalania się ładunku prochowego ciśnienie powoduje odrzut zespołu lufy wraz z zamkiem. Obecnie znajduje się na rynku około 40 modeli w 8 kalibrach. napięcie końcowe zaś następuje podczas ściągania języka spustowego.

8. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ GLOCK 17 Fot. GLOCK 17 Fot. 7. Pistolet Glock 17. widok z prawej strony. Pistolet Glock 17. 56 .Rozdział III. widok z lewej strony.

Pistolet Glock 19. widok z prawej strony. widok z lewej strony.Rozdział III. 10. GLOCK 19 57 . GLOCK 19 Fot. 9. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. Pistolet Glock 19.

12. przednia blokada iglicy.Rozdział III. Są to zewnętrzny bezpiecznik spustowy oraz dwa bezpieczniki wewnętrzne: przednia i tylna blokada iglicy. 2. w kolejności: zewnętrzny bezpiecznik spustowy. 1 I+II III I+II III 2 +III +III III I III I 3 Rys. 58 III I III I . System ten uniemożliwia oddanie strzału dopóty. Takie rozwiązanie systemu zabezpieczenia daje w pełni możliwość bezpiecznego przenoszenia pistoletu z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock: 1. jak wyciskany jest spust. przednia blokada iglicy i tylna blokada iglicy. tylna blokada iglicy. Bezpieczniki wyłączają się automatycznie w miarę. W sytuacji rezygnacji z wyciskania spustu przez strzelca pistolet ponownie staje się w pełni zabezpieczony. Pistolet nie posiada wskaźnika załadowania broni. zewnętrzny bezpiecznik spustowy. dopóki nie zostanie wyciśnięty do końca język spustowy. 3. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z trzech bezpieczników tworzących system „Safe action” (Bezpieczne działanie).

11. 3. 5. 59 . GLOCK 17 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. Pistolet Glock 17. lufa. magazynek. częściowo rozłożony: 1. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Pistolet Glock charakteryzuje się małą liczbą części oraz całkowitą ich zamiennością.Rozdział III. sprężyna powrotna z żerdzią. zdjąć zamek ze szkieletu. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. szkielet. Fot. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. ściągnąć opory ryglowe. zamek. 2. 4. sprawdzić wzrokowo. − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu.

Bezwzględnie nie należy smarować iglicy. 60 . założyć zamek na prowadnice szkieletu. założyć sprężynę powrotną z żerdzią.jedna kropla oleju Rys. Po wyczyszczeniu pistoletu do sucha należy smarować następujące miejsca: − prowadnice zamka.Rozdział III. − rygle lufy. Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock. − wysunąć z zamka lufę. − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. podłączyć magazynek. . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. Poszczególne elementy zespołu iglicy powinny być zawsze suche. − sprężynę spustu. Czyszczenie i konserwacja Dzięki wykończeniu powierzchni pistoletu technologią „Tenifer” broń wymaga jedynie punktowego smarowania. 13. sprawdzić poprawność złożenia broni.

Szkielet oraz pudełko magazynka wykonane są z lekkiego. hartowana i poddawana obróbce wykończającej w oryginalnym procesie „Tenifer”.5 mm 22 N 2. jest kuta.5 kg N przekoszenie lufy stałe. celownik typu szczerbinowego. celownik typu szczerbinowego. 61 . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet Glock 17 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 12. otwarte.5 mm 22 N 2.Rozdział III. wysoko wytrzymałościowego polimeru. Technologia ta zapewnia podwyższoną wytrzymałość na działanie ciśnienia gazów prochowych oraz znacznie podwyższa liczbę możliwych do oddania strzałów. zachowującego swe właściwości mechaniczne w temperaturze do 200ºC.62 kg 78 g 280 g Pistolet Glock 19 9 mm 9 mm x 19 Para 350 m/s 490 J 12. Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii.5 kg przekoszenie lufy stałe. otwarte.595 kg 70 g 255 g • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu siła nacisku na spust opór spustu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • profil przewodu lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka • masa pełnego magazynka Dane zależą od rodzaju użytej amunicji. formowanego metodą wtryskową. Lufa z przewodem poligonalnym wykonana jest ze stali nierdzewnej. wyregulowane na 25 m 15/17 naboi 600 m 174 mm 124 mm 30 mm 152 mm 102 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0. wyregulowane na 25 m 17/19 naboi 600 m 185 mm 136 mm 30 mm 165 mm 114 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0.

łatwość rozkładania i składania. broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. projektanci wzięli pod uwagę opinie użytkowników broni. − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). policjantów i żołnierzy. 62 . duże. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka.Rozdział III. i prowadzone były pod kierunkiem austriackiego inżyniera Horsta Wespa. Cechy ujemne − dość trudna obsługa broni dla strzelców leworęcznych. posiadanie dźwigni zatrzasku zamka. matowy wygląd. 1. Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. duża pojemność magazynka. a od 2001 r. łatwość wymiany magazynka. wyposażana jest w ten rodzaj broni polska Policja. Opracowując założenia konstrukcyjne i eksploatacyjne. brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału.4. Od 1999 r. odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. zapobiegający odblaskom światła. wyraźne przyrządy celownicze.in. 9 mm pistolet Walther P-99 Pistolet P-99 skonstruowany i wyprodukowany został przez niemiecką firmę Walther. a na celowniku obwódka). m. ułatwiający strzelanie instynktowne. Prace nad tym pistoletem trwały od 1993 r. jest dostępny na polskim rynku. możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy dodatnie − − − − − − − − − − − ergonomiczny kształt chwytu.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. P-99 Fot. widok z prawej strony. widok z lewej strony. 12. Pistolet P-99. 13. Pistolet P-99.Rozdział III. P-99 63 .

Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. 64 . wynosi już około 1 cm). Rozwiązania konstrukcyjne w tej broni umożliwiają bezpieczne przenoszenie jej z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. P-99 posiada wskaźnik załadowania komory nabojowej i wskaźnik napięcia iglicy. przednia część pazura wyciągu wystaje poza obrys zamka – widoczny jest czerwony punkt w kanaliku wyciągu w zamku. bezpiecznik chroniący przed przypadkowym strzałem w wyniku np. sytuacją zagrożenia. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. np. albo w wyniku uprzedniego napięcia bijnika (SA). antystresowy mechanizm spustowy. Z pistoletu można strzelać w dwóch trybach mechanizmu spustowo-uderzeniowego: SA (Singiel action) oraz DA (Double action). ponadto oznaczona jest ona kolorem czerwonym i jest wyczuwalna palcami. W pistolecie zastosowano tzw. W sytuacji kolejnych strzałów droga spustu jest zdecydowanie krótsza i wynosi tylko 5 mm. poprzez wyciskanie języka spustowego i napięcie nim bijnika (DA). bezpiecznik spustowy. upadku broni czy uderzenia w twardy przedmiot oraz przycisk zwalniania iglicy. przez ręczne przeładowanie broni (minimalne cofnięcie zamka. Mechanizm ten ogranicza możliwość oddania przypadkowego strzału. wyprofilowanej w formie nieregularnego prostopadłościanu w okno wyrzutowe w zamku. System zabezpieczenia Pistolet posiada kilkustopniowy system zabezpieczeń. którego przyczyną jest skurcz mięśni strzelca działającego w stresie spowodowanym np. Droga spustu od początku wyciskania do oddania strzału przy jednym i przy drugim trybie jest taka sama i wynosi 14 mm. Gdy napięta jest iglica. Gdy w komorze nabojowej znajduje się nabój lub łuska. Rozwiązanie takie spowodowało.Rozdział III. jej tylna część wystaje poza obrys zamka. aby napiąć bijnik. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania Pistolet P-99 jest bronią bezkurkową. w skład którego wchodzą: blokada iglicy. że pierwszy strzał można oddać albo w wyniku samonapinania. Usuwanie zabezpieczenia wymaga ściągnięcia spustu na drodze 9 mm.

4. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. 2. szkielet. sprężyna powrotna z żerdzią. zamek. 3. Pistolet P-99. częściowo rozłożony: 1. zwolnić obejmy zatrzasku zamka. magazynek. − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. 65 . 14. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. 5.Rozdział III. zdjąć zamek ze szkieletu. sprawdzić wzrokowo. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. lufa. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. wysunąć z zamka lufę. P-99 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. sprawdzić poprawność złożenia broni.63 kg 80 g Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii. wyregulowane na 25 m 4. Szkielet wykonany jest z lekkiego wysoko wytrzymałościowego polimeru. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. założyć zamek na prowadnice szkieletu. Żywotność broni jest oceniana na około 40 tysięcy strzałów. celownik typu szczerbinowego. formowanego metodą wtryskową.Rozdział III.6 mm 600 m 16 naboi 180 mm 135 mm 29 mm 159 mm 102 mm 0. Zamek obrabiany jest metodą wybuchową z użyciem gazu. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-99 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • długość drogi spustu przy napiętej iglicy • długość drogi spustu przy samonapinaniu • siła nacisku na spust przy SA • siła nacisku na spust przy DA • rodzaj ryglowania • przyrządy celownicze • szerokość szczerbinki • szerokość muszki • rażenie obezwładniające pocisku • pojemność magazynka • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 5 mm 14 mm 20 N 35 N przekoszenie lufy otwarte. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia 66 . podłączyć magazynek. lufa i komora nabojowa.6 mm 3. Bardzo dużą wytrzymałością charakteryzują się węzeł ryglowy.

5. a na celowniku obwódka). − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. utrudnia to przeładowanie broni. Ponadto w wyposażeniu standardowym znajdują się cztery wymienne muszki różniące się wysokością (o 0. Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. Prace nad modelem CZ-75 rozpoczęto na początku lat siedemdziesiątych XX wieku. wyraźne przyrządy celownicze. które umożliwiają obsługę broni lewoi praworęcznym strzelcom). Projektantami tej broni są Josef i Frantisch Kouchy. − duża pojemność magazynka. − możliwość dopasowania szerokości chwytu do dłoni strzelca. − matowy wygląd. 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 Pistolety CZ-75 i CZ-85 należą do broni konstrukcji czeskiej. − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). Produkowane są w zakładach mieszczących się w Uherskim Brodzie. Cechy ujemne − za wysokie przyrządy celownicze (szczególnie regulowany celownik). 1.Rozdział III. − broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. poprzez wymianę nakładek grzbietu chwytu. − łatwość rozkładania i składania. ułatwiający strzelanie instynktowne. − łatwość wymiany magazynka (zatrzask magazynka jest umiejscowiony przy kabłąku w postaci dwóch dźwigni. zapobiegający odblaskom światła.i prawo67 . − możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu oraz tłumika ognia. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. Celownik ma możliwość regulacji w poziomie. − po złożeniu broni obejmy zatrzasku zamka nie zawsze wracają na swoje miejsce.3 mm każda). − duże. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów broni podczas jej użytkowania. − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. − posiadanie dźwigni zatrzasku zamka. Pistolet CZ-75 w połowie lat osiemdziesiątych został zmodyfikowany i przystosowany dla strzelców lewo.

które odbywa się w wyniku współdziałania osi zaczepu zamka z nerkowatym wycięciem w brodzie lufy. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ręcznych. Znajdują się też na wyposażeniu polskiej Policji. gdy kurek jest napięty. Zasada działania Pistolety CZ-75 i CZ-85 są bronią kurkową. natomiast w CZ-85 po obu jego stronach. W pistoletach CZ-75 i CZ-85 mechanizm spustowo-uderzeniowy jest podwójnego działania. System zabezpieczenia Pistolety CZ-75 i CZ-85 posiadają zewnętrzny bezpiecznik. DA). Zastosowanie takiego mechanizmu pozwala na strzelanie zarówno z kurka wcześniej napiętego. Wystarczającym zabezpieczeniem przed strzałem niezamierzonym w takiej sytuacji są długa droga i duży opór języka spustowego przy samonapinaniu. Ryglowane są przez przekoszenie lufy. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania krótkiego odrzutu lufy. Omawiane jednostki nie posiadają wskaźnika załadowania broni. który zabezpiecza broń tylko wtedy. Do połączenia lufy z zamkiem służą dwa pierścieniowe występy na lufie. Rozwiązania konstrukcyjne tych jednostek umożliwiają bezpieczne przenoszenie pistoletów z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. aby gotowość broni do natychmiastowego oddania strzału nie była ograniczona koniecznością ręcznego odbezpieczenia). Pistolet ten nazwano CZ-85. W wyniku zabezpieczenia pistoletu zablokowany zostaje mechanizm spustowy i zamek.Rozdział III. wchodzące w odpowiednie wycięcia w zamku. W pistolecie CZ-75 dźwignia bezpiecznika znajduje się z lewej strony zamka. Prezentowane pistolety posiadają ponadto bezpieczniki wewnętrzne: ząb zabezpieczający oraz blokadę iglicy. W naszym kraju są to jednostki bardzo popularne. Nie są możliwe wtedy naciśnięcie spustu oraz ruch zamka. czyli z samonapinaniem (Double action. jak i z samonapinania. 68 . gdy kurek jest zwolniony bądź gdy znajduje się w położeniu pośrednim (po to. Nie można zabezpieczyć broni w sytuacji.

widok z lewej strony. CZ-75 Fot. CZ-75 69 . widok z prawej strony. Pistolet CZ-75.Rozdział III. 16. Pistolet CZ-75. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. 15.

CZ-85 Fot. 17. widok z lewej strony.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ CZ-85 Fot. widok z prawej strony. 18. Pistolet CZ-85. Pistolet CZ-85. 70 .

− − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. 5. 4. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. sprawdzić wzrokowo. 19. Pistolet CZ-85. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. 2. lufa. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. CZ-85 1 2 3 4 5 6 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. 71 . zatrzask zamka. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. magazynek. wysunąć z zamka lufę. 3.Rozdział III. sprężyna powrotna z żerdzią. zamek. wysunąć zatrzask zamka. częściowo rozłożony: 1. zdjąć zamek ze szkieletu. 6. szkielet.

założyć sprężynę powrotną z żerdzią. wsunąć zatrzask zamka. celownik typu szczerbinowego. założyć zamek na prowadnice szkieletu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. otwarte. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 35 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g Pistolet CZ-85 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe. celownik typu szczerbinowego. podłączyć magazynek. sprawdzić poprawność złożenia broni. otwarte. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 38 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g • • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu przy kurku napiętym długość drogi spustu przy samonapinaniu siła nacisku na spust przy kurku napiętym siła nacisku na spust przy samonapinaniu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni z pustym magazynkiem • masa pustego magazynka 72 . Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet CZ-75 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe.Rozdział III.

lufa zaś jest kuta na zimno.Rozdział III. a na celowniku dwie plamki). − matowy wygląd. − duże. 73 . Zewnętrzne powierzchnie pistoletów wykończone są czarną nieodbłyskową powłoką z lakieru syntetycznego. Cechy ujemne − duża waga. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Pistolety CZ-75 i CZ-85. natomiast okładki chwytu wykonane są z tworzywa sztucznego i kratkowane. − dobre wyważenie (odpowiedni dobór parametrów wagi broni do jej wymiarów). wyraźne przyrządy celownicze. z wyjątkiem okładek chwytu. Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. − duża pojemność magazynka. − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. − łatwość rozłożenia i złożenia. − łatwość wymiany magazynka. zapobiegający odblaskom światła. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. ułatwiający strzelanie instynktowne. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów tej broni podczas jej użytkowania. w całości zostały wykonane ze stali. Zamki i szkielety obu pistoletów są odlewane pod ciśnieniem.

. Opracowany na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku miał służyć Policji. Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi.Rozdział III. 2. Rewolwery mogą znajdować się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem. W tym czasie poszukiwała ona broni.5” . napędową. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 2.38 rewolwer Gward należy do broni polskiej konstrukcji. jaka towarzyszy temu zjawisku. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. która umożliwiałaby wykorzystanie amunicji specjalnej z pociskami o ograniczonej penetracji. 74 .1. W odróżnieniu od pistoletu samopowtarzalnego rewolwer jest bronią powtarzalną. Funkcję magazynka w rewolwerze spełnia obrotowy bęben w kształcie walca (najczęściej z sześcioma komorami nabojowymi). Zaproponowano dwie wersje: z lufą o długości 4 cali oraz z lufą o długości 2. Pod koniec 1992 r. Rewolwery Rewolwer należy do grupy broni palnej krótkiej. System zabezpieczenia Rewolwery Gward posiadają mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania. w zakładach Wifama w Łodzi została wyprodukowana próbna partia tych jednostek. Zasada działania W rewolwerach tych zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę. że przy jednokrotnym jej załadowaniu można oddać określoną liczbę strzałów bez użycia energii. Napędem zewnętrznym w tym mechanizmie jest siła mięśni strzelca.5 cala.38 rewolwery Gward 4” i 2. Służą do samoobrony. Powtarzalność tej broni polega na tym.

Rozdział III. GWARD 4’’ Fot. Rewolwer Gward 4”. 21. Rewolwer Gward 2. widok z prawej strony.5”. widok z prawej strony.5’’ 75 . GWARD 2. 20. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot.

38 Specjal otwarte. z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 197 mm 63. − bęben.38 rewolwer Astra MC-6 . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa: Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet. 76 .38 rewolwer Astra MC-6 należy do broni hiszpańskiej konstrukcji.Rozdział III. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Gward 4” • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze . System zabezpieczenia Rewolwer Astra posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania.38 Specjal otwarte.6 mm 150 mm 1. celownik typu szczerbinowego. − lufę.5” . Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi.38 . z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 235 mm 101. .5 mm 110 mm 1 kg • pojemność magazynka • długość całkowita • długość lufy • długość linii celowniczej • masa broni 2.38 . Zasada działania W rewolwerze tym zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę.20 kg Rewolwer Gward 2.2. celownik typu szczerbinowego. z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem.

Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Astra MC-6 • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze • długość całkowita • pojemność magazynka • masa broni . − bęben.Rozdział III.38 Specjal otwarte. Rewolwer Astra. z regulacją w poziomie na 25 m 235 mm 6 naboi 0.75 kg 77 . 22.38 . widok z prawej strony. ASTRA Budowa Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet. − lufę. celownik typu szczerbinowego. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot.

Pellowski L.. 1983. „Magazyn Strzelecki. Torecki S. nr 1. CZ-85 – instrukcja obsługi. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. nr 3. nr 4. CSP Legionowo 1999. Warszawa 1992. Technika posługiwania się bronią.. WSPol. „Broń i amunicja. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. Warszawa 1991. Pistolet antystresowy.. sposoby i zasady strzelania... DZIEWIĄTKI z Uherskiego Brodu. GLOCK – instrukcja użytkowania. nr 1. SP Słupsk 2003. sposoby i zasady strzelania. Wiszniewski K. 1964.. nr 3 – 4. nr 2. Magazyn COLT” 1993. 9 mm PISTOLET wz. COLT” 1998.Rozdział III... Brygady antyterrorystyczne. Nowości Walthera. Hartink A.. Pistolet bojowy. MON 1985. Komar A. CZ-75 – instrukcja obsługi. COLT” 2000.. Broń. Wiszniewski K.E. Ciupiński J. Szczytno 1999. Kochański S.. Ciechanowicz W. Warszawa 1997. Woźniak R. Subocz A. Pistolet XXI wieku. amunicja” 2003. Broń strzelecka lat osiemdziesiątych. nr 4.. Od Naganta do Czaka. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. Opis i użytkowanie. Ciepliński A. KGP. amunicja” 1999. „Magazyn Strzelecki. Broń.. Jałoszyński K... Zarzycki P.. CZ-75. Broń i amunicja strzelecka.. Kochański S. Dlaczego GLOCK? „Magazyn BROŃ” 1999. Płechta W. Kochański S. Warszawa 1998.. Automatyczna broń strzelecka.. Wiszniewski K. 78 . nr 6. Warszawa 1993. Rozwój pistoletów. Najskuteczniejsza broń ręczna. COLT” 1995. „Magazyn Strzelecki. Ciepliński A. Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej.. Radziejewski R. „Magazyn Strzelecki... Kochański S. P-99. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz. Warszawa 2001.. Pistolet do walki. nr 1. Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. MON 1985. MON 1969. GLOCK 17. GLOCK. „Magazyn Strzelecki. Opis i użytkowanie. COLT” 2000. „Broń i amunicja. „Magazyn Strzelecki. MON 1985. Kochański S. „Nowa Technika Wojskowa” 1996.B.. nr 2. Woźniak R. Magazyn COLT” 1993. Mitin S... Światowy sukces Glocka. Gwóźdź Z. Adam R.

Łuski i płaszcze pocisków wykonane są z bimetalu. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział IV RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. Ten rodzaj naboju stosuje się m.25 g 79 . b) nabój 9 × 19 Parabellum. bez szyjki.F.1. 1. w Polsce do pistoletów P-64 i P-83. W Polsce produkowany jest z pociskiem typu FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym.in. z kryzą zwykłą oraz pociskiem o ukształtowaniu ostrołuku zbliżonym do kuli. tj. Makarowa i wprowadzony w 1951 r. do uzbrojenia armii ZSRR. Pocisk ten posiada rdzeń ołowiany lub stalowy w kształcie grzybka osadzonego w koszulce ołowianej. Nabój Makarowa posiada łuskę o kształcie walcowatym.1 g 0. Nabój 9 × 18 M 90. Makarow. Nabój 9 × 18 Makarow Nabój opracowany został przez rosyjskiego inżyniera M. Naboje pistoletowe Współcześnie najczęściej używanymi nabojami pistoletowymi przez polską Policję są: a) nabój 9 × 18 Makarow.8 mm 18 mm 11 mm 10 mm 10 g 6. 23. ze stali platerowanej dwustronnie mosiądzem Fot.Rozdział IV. Dane techniczno-użytkowe Nabój 9 × 18 Makarow • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa naboju • masa pocisku • masa ładunku prochowego 24.

Nabój Parabellum posiada łuskę o kształcie walcowatym. Nabój 9 × 19 Parabellum Nabój opracowany został w 1902 r. a nawet przeciwpancerne. LRN (lead round nose) – pociskiem ołowianym zaokrąglonym. 80 . upowszechniła się nazwa 9 mm Luger (od nazwiska konstruktora). stanowiących drugi człon sentencji Si vis pacem para bellum. dla której został skonstruowany (słowo parabellum jest połączeniem łacińskich słów para bellum. W Europie częściej stosowano oznaczenie 9 mm Parabellum od nazwy broni. z kryzą zwykłą oraz pociskiem walcowo-owalnym (tępołukowym). Parabellum.Rozdział III. KPO – pociskiem antyrykoszetowym. bez szyjki. za sprawą działań marketingowych importera. P-99 Walther oraz CZ-75 i CZ-85. do pistoletów użytkowanych przez polską Policję. przez niemieckiego konstruktora Georga Lugera. Ponadto można spotkać oznaczenie naboju w postaci 9 mm × 19 w dość powszechnie stosowanym systemie oznaczania kalibrów. Nabój Parabellum ma zastosowanie m. czyli Chcesz pokoju – gotuj wojnę).F.8 g) oraz smugowe. w którym drugi człon określa długość łuski wyrażoną w milimetrach.in. Nazwa naboju zmieniała się na przestrzeni lat. takich jak Glock. którym była firma A.5 g) po ciężkie pociski poddźwiękowe do tłumików (9. oraz w postaci zapisu 9 mm NATO ze względu na rolę standardowego naboju pistoFot. lufy) 274 – 348 J do 350 m 1 300 m 1. API – pociskiem o zwiększonej sile przebicia. 24. Nabój 9 × 19 letowego sił zbrojnych państw Sojuszu Północnoatlantyckiego.2. Na przestrzeni lat nabój kilkakrotnie modyfikowano i wyposażano w różnego typu pociski od lekkich THV (2. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 305 – 340 m/s (w zależności od dł. Stoeger & Co. a) b) c) d) e) W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym. SP (soft point) – pociskiem półpłaszczowym. W Stanach Zjednoczonych.

W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: WC (wad cutter – pociskiem ołowianym krytym).38 Specjal SP.38 Specjal WC. Fot. Naboje rewolwerowe Współcześnie najczęściej używanym przez polską Policję nabojem rewolwerowym jest nabój .38 S & W.5 mm 9. Nabój . Fot.7 mm 19. Nabój . Standardowy nabój wojskowy ma pocisk pełnopłaszczowy z rdzeniem ołowianym.Rozdział IV. Nabój . 26.38 Specjal LRN.45 g 352 – 396 m/s (w zależności od długości lufy) 462 – 584 J do 600 m 1 600 m 2. 81 .38 Specjal Nabój powstał w roku 1906 jako rozwinięcie naboju . policyjnych i cywilnych. SP (soft point – pociskiem półpłaszczowym) i LRN (lead round nose – pociskiem ołowianym zaokrąglonym). RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem FMJ • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa pocisku • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 29.94 mm 7. Nabój . Nabój ten jest produkowany w wielu odmianach z różnymi pociskami i różnymi ładunkami miotającymi.38 Specjal. Fot. 25.15 mm 15.1. 2. 27. Jest najbardziej rozpowszechnionym nabojem rewolwerowym używanym do celów wojskowych.

14 g 170 m/s 139 J Nabój z pociskiem SP 10.3 g 0.Rozdział III. 3. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem WC • masa pocisku • masa ładunku prochowego • prędkość pocisku • energia początkowa pocisku 9. np. Naboje specjalne Do amunicji specjalnej zaliczyć można wszystkie naboje o ściśle sprecyzowanym przeznaczeniu. woreczkowymi czy gazowymi.26 g 215 m/s 238 J Nabój . 82 . płytko penetrujące (po wejściu w cel rozpadające się na wiele odłamków) oraz nie penetrujące (przekazujące całą swoją energię kinetyczną na powierzchni uderzonego celu). A B Rys.2 g 0. naboje z pociskami grzybkującymi. Przykładowe kształty pocisków przedstawiają rysunki 14 – 19. Do pocisków specjalnych zaliczyć należy także pociski niegrzybkujące. Pociski rewolwerowe o kalibrze .6 g 0.in. do rewolwerów użytkowanych przez polską Policję takich typów. B – pocisk walcowany.27 g 265 m/s 358 J Nabój z pociskiem LRN 10.38 Specjal ma zastosowanie m. jak Gward i Astra.38 Specjal: A – pocisk z zaokrągloną częścią głowicową. 14. fragmentującymi. przeciwpancernymi. śrutowymi.

1. rdzeń ołowiany. 18. płaszcz. Pociski rewolwerowe o kalibrze . 1 2 Rys. 1. 2. 2. 17. śrut. D – pocisk półpłaszczowy z wgłębieniem wierzchołkowym. walcowo-stożkowy z płaskim wierzchołkiem.Rozdział IV. 1 2 3 Rys. Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym: A – pocisk o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym. 2. Pocisk typu Pin Grabbers: 1. płaszcz. walcowo-owalny lub walcowo-stożkowy z wgłębieniem. B – pocisk ołowiany bez płaszcza.38 Specjal: A – pocisk ołowiany bez płaszcza. C – pocisk półpłaszczowy. półpłaszczowy rdzeń ołowiany. 83 . RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ A B C D 1 2 Rys. 16. 3. B – pocisk Hydra-Shok. Pocisk pistoletowy typu Glaser: 1. płaszcz. płaszcz. 15. 2. A B 1 2 Rys. kulka z tworzywa sztucznego. rdzeń.

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
1

2

3

Rys. 19. Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot: 1. rdzeń ołowiany; 2. płaszcz; 3. śrut.

W Polsce produkowane są naboje specjalne .38 Specjal typu Short-Stop. Naboje te powstały jako amunicja przystosowana do obezwładniania osób na niewielkich odległościach. Działanie ich opiera się na wykorzystaniu udarowego oddziaływania pocisku (płaskiego woreczka o średnicy około 24 mm, wypełnionego drobnym śrutem o średnicy około 1 mm) na płaszczyznę celu. Zwinięty w łusce woreczek po wystrzeleniu rozwija się i lecąc płaszczyzną do przodu, szybko wytraca prędkość. Największą energię do obezwładniania pocisk posiada na odległościach od 3 do 7 m. Efekt oddanego strzału w cel uzależniony jest nie tylko od odległości, ale także od miejsca trafienia (jeżeli trafienie nastąpi w miejsce niezabezpieczone, np. odzieżą, to może wystąpić nawet działanie penetrujące). Na odległości powyżej 40 m działanie pocisków staje się niegroźne ze względu na szybką utratę prędkości. Rewolwerowe naboje specjalne .38 produkowane są w trzech typach pocisków: Komar, Szerszeń, Osa.

Fot. 28. Nabój .38 Specjal Komar.

Fot. 29. Nabój .38 Specjal Szerszeń.

Fot. 30. Nabój .38 Specjal Osa.

84

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

Dane techniczno-użytkowe
Nabój Komar • kolor płaszcza pocisku • masa pocisku • masa ładunku prochowego • łuska • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku biały 3g 0,21 g gładka, bez karbów 250 m/s 94 J Nabój Osa żółty 3g 0,25 g z jednym karbem na obwodzie 300 m/s 135 J Nabój Szerszeń niebieski 3g 0,28 g z dwoma karbami na obwodzie 350 m/s 184 J

Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm PISTOLET wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1994, nr 4. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. GLOCK – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1995, nr 1. P-99 Walther – instrukcja użytkowania.

85

Rozdział V. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU

Rozdział V

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU
Celny strzał to efekt przyswojenia sobie podstawowych wiadomości o broni i wynik żmudnego treningu nad wyrobieniem sprawności oka i ręki. Podstawą uzyskania dobrych wyników w strzelaniu jest systematyczne szkolenie, głównie w początkowym okresie kształtowania nawyków i umiejętności strzeleckich. Jest nią również trening, wynikający z potrzeby doskonalenia własnych umiejętności i pragnienia wszechstronnego opanowania broni w czasie strzelania. Każde ćwiczenie należy wykonywać właściwie i planowo, kontrolując siebie tak, aby uzyskiwać postępy w przyswajaniu praktycznych sposobów celnego strzelania. W trakcie prowadzenia treningu strzeleckiego dla początkujących powinno zwracać się uwagę przede wszystkim na zasadnicze elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału oraz na ułatwienie przyswojenia niezbędnych umiejętności posługiwania się bronią palną przez odpowiednie dobieranie ćwiczeń. Z punktu widzenia sprawności strzeleckiej, proces szkolenia powinien zawierać wszystkie elementy techniki strzelania. Podczas treningów należy więc zwracać uwagę na każdy element nauczania.

1. Prawidłowa postawa strzelecka
Nauczanie i doskonalenie przyjmowania postawy strzeleckiej musi odbywać się podczas każdego ćwiczenia, treningu czy strzelania. Powinno się zwracać uwagę na naturalne ustawienie nóg, rozluźnienie ich mięśni oraz mięśni tułowia, rąk i szyi. Najbardziej charakterystycznymi elementami prawidłowej postawy strzeleckiej (w zależności od rodzaju przyjmowanej postawy) są m.in.: a) odpowiednie ułożenie i rozstawienie nóg, b) równomierne rozłożenie ciężaru ciała na obydwie nogi, c) wyprostowanie tułowia, d) trzymanie głowy prosto, e) wyprostowanie ramion, zablokowanie ich w stawach barkowych, łokciowych i nadgarstkowych.

86

b) odchylanie tułowia do tyłu lub pochylanie się do przodu. 31. powoduje się niesymetryczne napięcie mięśni. zatem strzał będzie niecelny. trzeba umieścić pistolet w dłoni po raz drugi. należy pamiętać. d) ugięcie obu rąk w stawach łokciowych. 2. Fot. Prawidłowy chwyt broni. że siła. Prawidłowy chwyt broni Ucząc się prawidłowego chwytu broni. Po zamknięciu dłoni na chwycie broni napięcie mięśni zginaczy i prostowników palców powinno być jednakowe przy zgranych przyrządach celowniczych. Jeżeli po włożeniu broni do ręki muszka w stosunku do szczerbiny jest przesunięta w bok. z jaką trzyma się broń w dłoni. powinna być stała podczas każdego strzału. c) pochylanie i chowanie głowy między ramiona. 87 . przekręcając go w odpowiednią stronę. Wprowadzając bowiem muszkę w szczerbinę poziomym ruchem nadgarstka.Rozdział V. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Najczęstszymi błędami w przyjmowaniu prawidłowej postawy strzeleckiej są np.: a) przechylenie ciężaru ciała na jedną z nóg.

88 . ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot. Prawidłowy chwyt broni.Rozdział V. Prawidłowy chwyt broni. Fot. 33. 32.

Stąd też przy strzelaniu z broni krótkiej nie możemy mówić o punkcie celowania. ponieważ nacisk palca na język spustowy przenosi się na całą broń. muszki i punktu celowania i utrzymanie ich na jednej prostej.Rozdział V. szczerbinki. c) kabłąk języka spustowego oprzeć na środkowym palcu. szczerbinka. 2. ze stałą siłą. Natomiast zbyt silne zaciskanie palców powoduje zwiększanie się drgań broni. Oprócz opuszka palca pozostała jego część nie powinna stykać się z żadnymi częściami broni. zachowując następujące zasady: a) chwyt broni trzeba starannie umieścić między kciukiem i palcem wskazującym dłoni tak. nawet najlepszy. nie utrzyma pistoletu w całkowitym bezruchu. 2 1 Rys. 20. Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych Przez pojęcie zgrywania przyrządów celowniczych rozumie się dokładne zgranie oka. 3. d) palce: środkowy. Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze: 1. muszka. przez co dochodzi do ruchów broni podczas strzału. Palec wskazujący powinien być ułożony na języku spustowym. W praktyce żaden strzelec. serdeczny i mały powinny obejmować chwyt pewnie. aby oś lufy była przedłużeniem przedramienia ręki trzymającej broń. Zbyt słabe trzymanie broni jest błędem. b) dłoń na chwycie ułożyć możliwie wysoko. tak aby jego trzeci paliczek (opuszek) znajdował się w jego środkowej części. lecz o rejonie celowania. 89 . ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowy sposób uchwycenia i trzymania broni należy ćwiczyć w początkowej fazie szkolenia.

D. wysoka muszka. niska muszka. C. by prześwity po obydwu stronach muszki były jednakowej szerokości. Ponieważ najbardziej niestabilnym i wymagającym kontroli jest układ: oko – szczerbinka – muszka. drugie tło widzianego obrazu. Tarcza strzelecka lub inny cel winny stanowić tzw. A B C D Rys. Do celowania powinno używać się oka ostrzej widzącego przyrządy celownicze. muszka lewa. muszka prawa. a górne krawędzie muszki i płytki celownika na jednej linii poziomej. 90 . Oko ludzkie posiada tzw. że nie można jednakowo ostro widzieć przedmiotów oddalonych na różne odległości. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. B. co oznacza. Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze: A. 21. wzrok należy koncentrować na obrazie przyrządów celowniczych.Rozdział V. pojedynczą akomodację.

Rozdział V. by strzał nastąpił w momencie najkorzystniejszego położenia przyrządów celowniczych względem celu. zwłaszcza podczas strzelania z broni palnej krótkiej. 2 ) Dwuoporowy – ruch języka spustowego powoduje jedynie likwidację luzów mechanizmu spustowego (I opór). Dalszy nacisk na język spustowy powoduje pokonanie siły oporu zaczepu kurka i jego zwolnienie (II opór). Siła użyta do zwolnienia kurka za pomocą samonapinacza jest około trzykrotnie większa od siły powodującej zwolnienie wcześniej napiętego kurka. Pokonanie II oporu powinno przebiegać płynnie i powodować zwiększenie nacisku palca wskazującego na język spustowy z równoczesną kontrolą obrazu przyrządów celowniczych. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 4. 91 . należy bezwzględnie opuścić rękę z bronią i odpocząć. Nieustanny ruch przyrządów celowniczych w rejonie celowania trzeba tak zsynchronizować w czasie. niezbędna do zwolnienia kurka lub iglicy. jest różna. W praktyce występują dwa rodzaje spustów: 1 ) Jednooporowy – ruch języka spustowego powoduje od razu zwalnianie zaczepu kurka (głównie w rewolwerach). Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Sposób wyciskania języka spustowego ma decydujący wpływ na jakość strzału. Likwidacja I oporu powinna nastąpić natychmiast po wejściu przyrządów celowniczych w rejon celowania. Jeżeli celowanie i wyciskanie spustu trwa zbyt długo i ruchy broni są coraz większe. W zależności od systemu urządzenia spustowo-uderzeniowego broni i jego wykorzystania w czasie strzelania siła nacisku.

35. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego.Rozdział V. Fot. 34. 92 . ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot.

strzał będzie chybiony. gdy broń wykonuje ruch do tyłu i do góry. w trakcie strzału. 93 . Bezpośrednio po strzale nie wolno rozluźnić mięśni ręki. Wielu ludziom wydaje się. Czas odpoczynku zależy od indywidualnych cech strzelającego. 6. gdyż ruchy broni są najmniejsze i wzrastają po przekroczeniu czasu granicznego 8 sekund. Wytrzymanie po strzale Wytrzymanie po strzale stanowi bardzo ważny element wpływający na skuteczne oddanie strzału. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 5. Stąd też wytrzymanie strzału jest jednym z kluczowych elementów zasad strzelania. Jeżeli strzał nie będzie wytrzymany do końca. bez którego trudno mówić o celnym strzelaniu. Podczas strzelania szybkiego trzeba dążyć do skracania czasu celowania i wstrzymać oddech na czas oddania od 4 do 5 strzałów. że najpierw pocisk opuszcza lufę.Rozdział V. Zatrzymanie oddechu powinno nastąpić po wejściu obrazu przyrządów celowniczych w rejon celowania. który jest przenoszony za pośrednictwem rąk na broń. aż przyrządy celownicze powtórnie ustawią się w rejonie celowania. Pocisk przesuwa się w lufie. Celowanie w trakcie oddychania jest utrudnione przez ruch przepony i klatki piersiowej. W tym czasie powinien nastąpić strzał. Nic bardziej błędnego. Trzymanie broni zarówno przed strzałem. związane z niedoborem tlenu w organizmie. jak i po nim musi być idealnie jednakowe. Najkorzystniejszy czas celowania wynosi od 6 do 8 sekund. a dopiero później następuje odrzut broni do tyłu i jej podrzut do góry. Przekroczenie czasu celowania powoduje nie tylko utracenie statyki broni. Natomiast zbyt krótki czas celowania utrudnia dokładną kontrolę obrazu przyrządów celowniczych w połączeniu z prawidłowym wyciskaniem języka spustowego. lecz przez krótki czas nadal jednakowo trzymać broń. wszystkie poprawnie wykonane poprzednie elementy na nic się nie przydadzą. Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym W czasie pracy na języku spustowym i celowania należy zatrzymać oddychanie w momencie naturalnego wydechu. Jeżeli w tym momencie nastąpi rozluźnienie jakichkolwiek mięśni ręki trzymającej pistolet. ale także zmniejszenie ostrości widzenia przyrządów celowniczych.

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Charakterystycznymi objawami braku psychicznego nastawienia się na wytrzymanie po strzale są: opad ręki trzymającej broń.. Efektem poprawnego wykonania wszystkich elementów techniki strzelania powinno być trafienie celu. tzn. Dydaktyka wojskowa. Wymaga to koordynacji tych elementów i jednakowo poważnego ich traktowania. Moll Cz. Opracowano na podstawie: Bogusz J. Fot. 94 . Wytrzymanie po strzale. 36. Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki. Warszawa 1983. zamknięcie oczu w momencie strzału lub gwałtowne zwolnienie języka spustowego po strzale. przecięcie się toru lotu pocisku z linią celowania w rejonie celowania.Rozdział V.. Warszawa 1974.

Przeładowanie broni Przeładowanie pistoletu jest tylko pozornie prostą czynnością. że gdy zamek znajdzie się w tylnym położeniu. 22. Kciukiem i palcem wskazującym ręki wspomagającej należy chwycić za tylną część zamka. 95 . Ręka trzymająca zamek pozostaje nieruchomo. należy puścić go. Rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rozdział VI PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 7. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. Rys. Aby przeładować pistolet. Zamek swobodnie wraca do przedniego położenia. Ramiona należy trzymać na wysokości klatki piersiowej. Czynność przeładowania broni polega więc na tym. pistolet powinien znajdować się blisko tułowia (ręce w łokciach zgięte) (rys. widok z przodu. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. widok z boku. Wykonane nieudolnie może pozbawić policjanta możliwości użycia broni w sytuacji zagrożenia. należy ułożyć go w płaszczyźnie równoległej w stosunku do podłoża. Ręka trzymająca chwyt pistoletu pcha dynamicznie szkielet broni aż do wysunięcia się zamka z trzymających go palców. należy dołączyć dłoń ręki wspomagającej. co pozwala na prawidłowe wprowadzanie naboju do komory nabojowej oraz na zamknięcie jej. 22 – 23).Rozdział VI. 23. Gdy szkielet z lufą znajdzie się w przednim skrajnym położeniu.

Rys. aby się nie cofać (rys. Pierwszą czynnością. Jest to informacja. podczas współpracy w zespole. Wykonanie przeładowania w niewłaściwy sposób zwiększa ryzyko zacięcia broni. a magazynek będzie pusty. Prawidłowe przeładowanie broni jest gwarancją szybkiego wykonywania pozostałych czynności strzelania bojowego. jednocześnie może odsunąć się na bok lub schować za osłoną. który może pojawić się podczas przeładowania. Chwilowo policjant staje się bezbronnym.Rozdział VI. Występują również sytuacje. Rys. Najczęstszym błędem. jest odciąganie zamka przy jednoczesnym pozostawieniu szkieletu z lufą nieruchomo. jaką powinien wykonać. trzymaniu łokci zbyt wysoko. Jak najszybciej powinien przyjąć postawę klęczącą. Należy podkreślić. co ogranicza pole widzenia. 8. jest zmniejszenie ryzyka rażenia przez przeciwnika. i przeładowaniu broni na wysokości oczu. 96 . Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z przodu).in. Zmiana magazynka Podczas użycia broni może wystąpić sytuacja. gdy wymiana magazynka wykonywana jest w postawie stojącej lub idąc. że przeładowanie broni powinno nastąpić dopiero po przyjęciu stabilnej postawy. Taki nawyk jest niezbędny m. gdy zamek pozostanie w tylnym położeniu. Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z boku). PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Przeładowanie broni jest czynnością bardzo istotną. że skończyła się amunicja. 25. Błędy popełnione podczas przeładowania pistoletu mogą doprowadzić do zacięcia broni. 24. ponad linią barków. Kolejne błędy polegają na przesuwaniu dłoni razem z zamkiem zamiast swobodnego puszczenia go. Regułą jest przyjmowanie postawy klęczącej tak. 24 – 25).

Natychmiastowe kontynuowanie strzelania byłoby niemożliwe i w takim wypadku należałoby wykonać dodatkową czynność – przeładować broń. można podświadomie zwolnić zamek kciukiem dłoni trzymającej pistolet. polegające na przyjęciu niestabilnej postawy klęczącej (nieopieranie się pośladkiem na nodze. a tym samym przeładowanie broni. związanej z przyjmowaniem postawy klęcząc. gdyż podczas wykonywania wszystkich czynności należy patrzeć zawsze w kierunku celu. Gwarantuje to. braku nawyku kontroli broni – szybkiego spojrzenia w okno wyrzutnika – i patrzeniu na ręce zamiast w kierunku celu. należy zwolnić przycisk zatrzasku magazynka. Często można zaobserwować błędy popełniane podczas zmiany magazynka. Po włożeniu magazynka do chwytu broni należy docisnąć go spodem dłoni. a nie w momencie.Rozdział VI. powodując swobodny ruch zamka do przodu. że magazynek zawsze zostanie podłączony prawidłowo. Zamek znalazłby się wówczas w przednim położeniu. Może ono być przyczyną zatrzymania się zamka w tylnym położeniu. Dźwignię tę trzeba nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. W celu uniknięcia tego rodzaju problemu można trzymać palec wskazujący dłoni. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Podczas wykonywania czynności. w którym kciuk dłoni trzymającej pistolet nie sięgnie do niej. Do błędów zalicza się również zwolnienie zamka po skierowaniu broni do celu. Po upewnieniu się. idąc lub stojąc. Prócz tego. Jest to jednak sytuacja wyjątkowa. lecz broń nie zostałaby przeładowana. wymieniając magazynek w stanie stresu. kontrola broni. na pierwszym pocisku w magazynku. Dźwignię zwalniania zamka nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. gdy pistolet jest blisko tułowia. a nie spoglądać na ręce. Szybkie spojrzenie w okno wyrzutowe zamka. gdy zmiana magazynka dokonywana jest. w którym łatwo po niego sięgnąć. na której klęczymy). w której jest magazynek. pozwala jednoznacznie to ocenić. ponieważ może się ona znajdować w miejscu. aby można było zobaczyć okno wyrzutnika w celu sprawdzenia. należy ułożyć na ułamek sekundy broń w taki sposób. Powyższe zasady dotyczą również sytacji. zatrzask magazynka zarygluje go). Magazynek powinien być w miejscu. zanim właściwie podłączy się magazynek (tzn. 97 . Ręką wspomagającą należy wykonać płynny ruch polegający na wyrzuceniu pustego magazynka z broni i sięgnięciu po pełny do ładownicy. Czynność tę wykonuje się już podczas przyjmowania postawy klęczącej. że donośnik magazynka widoczny w oknie wyrzutnika jest pusty. czy nie powstało zacięcie. tzw. jednocześnie nie może przeszkadzać w przyjmowaniu postawy klęcząc oraz nie może wypaść podczas biegu lub wykonywania innego rodzaju czynności. Pełny magazynek chwycić w sposób gwarantujący prawidłowe włożenie go do broni i uniknięcie szukania właściwego ułożenia magazynka podczas wymiany.

Rys. Rys. że podczas walki przeciwnik będzie emocjonalnie opanowany na tyle. 98 . W magazynku jeszcze znajdują się naboje. Rys. 26. Rys. gdy zamek zatrzyma się w tylnym położeniu. 28. Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu. tą samą ręką wyciągnąć z chwytu magazynek. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 9. Taktyczną zmianę magazynka stosuje się. 27. a wyjęty z broni umieszcza w ładownicy (rys. Po schowaniu się za osłoną należy dobyć z ładownicy ręką wspomagającą pełny magazynek.Rozdział VI. że policzy strzały. 26 – 29). gdy nastąpiła przerwa w użyciu broni i można wykorzystać osłonę. a magazynek jest pusty. Czynność tę wykonuje się. w którym znajdują się jeszcze naboje. Taktyczna zmiana magazynka Zmianę magazynka nie zawsze wykonuje się. 29. Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu. Trzymając go w dłoni. Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu. Nie można wykluczyć. aby być przygotowanym do kontynuowania walki z maksymalną liczbą amunicji w magazynku podłączonym do pistoletu. Pełny magazynek podłącza się. Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy. które oddano w jego kierunku.

Postawa wyjściowa Gotów. odłączenie w pierwszej kolejności magazynka z pistoletu. Postawa wyjściowa Gotów jest charakterystyczna dla walki bezpośredniej. Druga ręka powinna być wolna. 30 – 31). gdy trzeba mieć broń przygotowaną do natychmiastowego użycia (rys. gdyż uniemożliwia przypadkowe oddanie strzału z powodu napięcia emocjonalnego wywołanego sytuacją. Postawa wyjściowa Gotów. 31. gdzie ostatnio był widziany przeciwnik. jak i w warunkach nagłej konieczności użycia broni palnej. Można nią wykonywać czynności pomocnicze. przeszukując pomieszczenia. Broń należy trzymać oburącz jedynie w chwili oddawania strzałów. tak jak w postawie wyjściowej Gotów. Przyjmuje się ją wtedy. w której przyszło użyć broni. widok z boku. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Taktyczna zmiana magazynka pozwala na kontynuowanie walki z pełnym magazynkiem i nabojem już znajdującym się w komorze nabojowej. Rys. pistolet należy trzymać w jednym ręku. Rys. Poruszanie się z bronią Podczas poruszania się z pistoletem.in. 30. Najczęstsze błędy spotykane podczas taktycznej zmiany magazynka to m. gdzie zniknął cel. Nawyk ten jest bardzo ważny ze względów bezpieczeństwa. Palec wskazujący dłoni trzymającej broń należy oprzeć na zamku lub szkielecie (zależnie od konstrukcji broni). przeładowanie broni po wykonaniu taktycznej zmiany magazynka (wyrzucenie naboju z komory nabojowej) oraz patrzenie na ręce zamiast w kierunku. Podczas wykonywania taktycznej zmiany magazynka za osłoną należy przez cały czas obserwować miejsce. np. 10. 99 .Rozdział VI. widok z przodu. Może dojść do takiej sytuacji zarówno podczas zaplanowanych wcześniej działań.

Taka technika poruszania się umożliwia wzrokową kontrolę otoczenia. należy biec w jego kierunku. Ręką nie trzymającą broni można wykonywać ruchy podobne do tych. Aby szybko i pewnie zatrzymać się podczas biegu. Jeżeli podczas strzelania straci się z różnych powodów równowagę. Strzelanie lub przeładowanie należy wykonywać tylko po przyjęciu stabilnej postawy strzeleckiej. jakie wykonuje się zwykle podczas biegu bez broni. Podczas poruszania się z bronią przeładowaną należy bezwzględnie pamiętać o zasadzie trzymania palca wskazującego na zamku lub szkielecie. Najczęstsze błędy. Najczęstsze błędy to m. gdyż odbiera ono strzelającemu możliwość pełnej kontroli otoczenia. Ręka z pistoletem pozostaje cały czas nieruchomo. 11. to trzymanie broni lufą do góry (po ukazaniu się celu wydłuży się czas reakcji z bronią) i trzymanie ręką wspomagającą chwytu broni. przy potknięciu. gdy cel znika z pola widzenia. Czynność ta polega na energicznym uderzaniu stopami prostopadle do podłoża aż do momentu zatrzymania. Najczęstsze błędy popełniane podczas wykonywania tej czynności to ruchy stopą do przodu (bardzo łatwo można się poślizgnąć) oraz przeładowanie broni lub strzelanie przed przyjęciem stabilnej postawy. Zawsze. a także wykonywanie czynności związanych np. z przeładowaniem broni. jaka jest do pokonania. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Nie należy chodzić z pistoletem uniesionym na wysokości oczu. Broń powinna być opuszczona o około 10 – 15 stopni względem osi. a nie na języku spustowym. Wolna ręka może okazać się pomocna np.Rozdział VI. które mogą pojawić się podczas biegu z pistoletem. Po zatrzymaniu należy przyjąć postawę strzelecką. zasłaniając je bronią. Błędem jest strzelanie w czasie biegu. Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu Podczas biegu pistolet najkorzystniej jest trzymać tak jak w postawie wyjściowej Gotów – druga ręka jest wtedy wolna. 100 . należy wytupać szybkość. jaką wyznacza pistolet uniesiony do strzału.in. Broń należy trzymać w ten sposób niezależnie od odległości. poruszanie się z bronią trzymaną na wysokości oczu (ograniczenie swojego pola widzenia) oraz trzymanie palca na języku spustowym (możliwość oddania strzału niekontrolowanego). należy bezwarunkowo przed jego ponownym rozpoczęciem przyjąć stabilną postawę strzelecką. Błędem jest również obserwowanie otoczenia przez przyrządy celownicze pistoletu.

Należy zsynchronizować chwilę. Podczas strzelania w ruchu należy poruszać się stabilnie. Podczas tej czynności zawsze wykonuje się ruch nogą do przodu. iż policjanci w niektórych krajach preferują strzelanie właśnie w ruchu. Nie jest to jednak bieg. Strzał oddaje się wtedy. Posiadanie umiejętności właściwych do takiej techniki strzelania jest niezwykle ważne z punktu widzenia taktyki. obie stopy są na podłożu.Rozdział VI. Może to również spowodować wytrącenie z równowagi partnera – jeżeli policjanci działają w zespole. Najczęściej spotykany błąd to niestabilne poruszanie się podczas strzelania (bardzo niska celność strzałów). 32. Zmiana kierunku strzelania W czasie strzelania można być zmuszonym do zmiany jego kierunku w przedziale od 0 do 180 stopni. 32). Zachowanie takie będzie głównie sprowadzało się do uniemożliwienia przyjęcia przez przeciwnika postawy strzeleckiej i w konsekwencji utrudnienia mu rażenia ogniem. Pistolet cały czas musi być utrzymywany na stałym poziomie. 101 . gdy obie stopy mają kontakt z podłożem (rys. należy szybko spojrzeć w kierunku celu. której nie widać. 13. gdyż można potknąć się o przeszkodę. Strzelanie idąc. Ruch nie może w żadnym razie wpływać na skuteczność strzelania. aby go rozpoznać (strzelamy tylko do celów rozpoznanych). Podczas wykonywania obrotu należy cofnąć ręce z pistoletem do klatki piersiowej i prostować je w chwili przyjęcia stabilnej postawy. Jednak trzeba dążyć do narzucenia przeciwnikowi swojej woli oraz do swoistego sterowania jego działaniami w myśl własnych celów i zamierzeń (zasada inicjatywy w walce). z pracą na języku spustowym. Nigdy nie wykonuje się ruchu nogą do tyłu. Zawsze zanim zmieni się kierunek strzelania. Celem takiego zachowania jest uzyskanie przewagi. Nadmienić tu można. gdy Rys. Strzelanie w ruchu Nie należy strzelać podczas biegu. gdyż jest to wysoce nieprecyzyjne. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 12.

gdyż cofając się. 33). Podczas przyjmowania postawy klęczącej należy szybko spojrzeć w okno wyrzutnika pistoletu (kontrola broni). gdy zacięcie będzie usuwane. gdy broń przestaje strzelać. przez co nie będzie on mógł natychmiast kontynuować walki w trakcie. 33. ruch nogą do tyłu. Przyjmując postawę klęczącą. wytrącić z równowagi partnera (jeżeli policjanci działają zespołowo). Postawa strzelecka klęcząca. stojąc lub idąc. gdy drugi policjant usuwa zacięcie.in. − zakleszczenie łuski w oknie wyrzutnika. jest – podobnie jak w sytuacji wymiany magazynka – przyjęcie postawy klęcząc lub schowanie się za osłoną. a dopiero potem – zależnie od rozwoju sytuacji – Rys. Dalsze postępowanie zależy od rodzaju sytuacji. Wyjęcie broni i przeładowanie następuje dopiero po zmianie kierunku. Występują również sytuacje. Do najbardziej charakterystycznych sytuacji znamionujących zacięcie broni należą: − brak strzału. 14. można m. 102 . Najczęściej spotykane błędy to m. Postępowanie w przypadku zacięcia się broni Pierwszą czynnością. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ W przypadku gdy zachodzi potrzeba wyjęcia broni z kabury i przeładowania jej. Dzięki kontroli broni strzelający jest w stanie ocenić sytuację i stosownie zareagować. trzeba pamiętać o zasadzie klękania do przodu. należy pamiętać o wyżej opisanych zasadach. wykonanie obrotu z pistoletem trzymanym na wyprostowanych rękach (szczególnie niebezpieczne podczas walki w ciasnych pomieszczeniach). brak szybkiego spojrzenia w kierunku celu przed wykonaniem obrotu.Rozdział VI. a iglica uderzyła w spłonkę (niewypał). gdy nabój jest w komorze nabojowej. dlaczego broń nie strzela.in. − niedomknięta komora nabojowa. jaką wykonuje strzelający w chwili. Zalety kontynuowania walki w postawie klęczącej po usunięciu zacięcia to przede wszystkim możliwość oddania strzału możliwie najszybciej (nie traci się czasu na przyjęcie postawy stojącej i skierowanie broni do celu) oraz kształcenie nawyku wstawania na komendę partnera podczas strzelania w zespole. aby stwierdzić. Po usunięciu zacięcia w postawie klęczącej należy kontynuować strzelanie w tejże postawie (rys. − utknięcie naboju w komorze zamkowej. można przyjąć postawę stojącą.

należy w miarę możliwości korzystać z takich elementów samochodu. Ponadto należy pamiętać. tj. 15. do którego może podejść niezauważony napastnik i chwycić lub wytrącić broń. Pierwszy to przyjęcie stabilnej postawy i odwiedzenie nadgarstka ręki wiodącej na zewnątrz. to brak kontroli broni. można bezwiednie wystawić lufę poza osłonę. Strzelając zza osłony. np. które są niezbędne do prowadzenia skutecznego ognia (rys. Podczas strzelania zza osłony należy pamiętać o tym. tylko te części ciała. elementy ukształtowania terenu. zabudowania (osłony naturalne). że opierając rękę wspomagającą o osłonę. 34). Dla praworęcznych strzelców dogodniej jest ukryć się za prawą krawędzią osłony. od materiału. Drugi to przyjęcie pozy103 . gdy istnieje zagrożenie ze strony sprawcy posługującego się bronią palną. Wykorzystując pojazd jako osłonę. z jakiego jest wykonana. miejsce. wychylając przy strzelaniu tylko niewielką część ciała. Wymienione elementy mogą chronić przed ogniem przeciwnika. Strzelanie zza osłony. a dla leworęcznych za lewą. należy odsłaniać Rys. 34. Niejednokrotnie w sytuacji bojowej trzeba strzelać zza osłony od strony ręki wspomagającej. którymi dysponuje przeciwnik. oraz od charakterystyki balistycznej pocisków. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Najczęstsze błędy. pojazdy oraz przedmioty znajdujące się w budynkach lub terenie otwartym (osłony sztuczne). framugę. Za osłony mogą posłużyć np. Wykorzystanie podczas walki osłony jest niezwykle korzystne ze względów psychologicznych.in. Podstawowe zasady strzelania zza osłon Korzystanie z osłon to konieczność. Skuteczność osłony zależy m. Są dwa sposoby prowadzenia ognia w takim przypadku. by broń nie kontaktowała się z osłoną bezpośrednio (dociskanie zamka do płaszczyzny osłony może spowodować powstanie zacięcia). w stronę osłony. która jest nieodporna na przebicie pociskami przeciwnika. Zza osłony można skuteczniej się bronić. skutecznie utrudnia mu obserwację. Nawet osłona. które popełniane są w sytuacji zacięcia. Z reguły przeciwnik stara się trafić w odsłonięte cele lub części ciała.Rozdział VI. przyjmowanie postawy klęczącej do tyłu (szczególnie niebezpieczny nawyk podczas strzelania w zespole) oraz natychmiastowe przyjęcie postawy stojącej w celu kontynuowania walki po usunięciu zacięcia. których konstrukcja daje prawdopodobieństwo zatrzymania pocisku.

aby swobodnie i szybko mógł wychylić się i ponownie schować. Aby trafić. Należy pamiętać. Komenda składa się najczęściej z sygnału werbalnego i niewerbalnego. drugie i kolejne wychylenie poza osłonę powinno nastąpić już w innym miejscu. aby całkowicie schować sylwetkę za osłoną. Jeżeli to możliwe. Po wychyleniu się należy skrócić czas obserwacji bądź strzelania do niezbędnego minimum. Konstrukcja i wysokość osłony determinują rodzaj postawy strzeleckiej stosowanej podczas walki. Strzelający powinien znajdować się w takiej odległości od osłony. Taki sposób postępowania po104 . W momencie zagrożenia najczęściej pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę (rys. że z jednej strony należy bardziej wychylić się zza osłony. strzelanie z wykorzystaniem ręki wspomagającej. musiałby się odsłonić. Fakt. podczas gdy my prowadzimy ogień. W sytuacji wyczerpania amunicji lub powstania zacięcia u jedynki partner kontynuuje walkę. że postawa strzelecka używana podczas wymiany ognia z wykorzystaniem osłony musi wykluczać możliwość utraty równowagi. drugi (dwójka) stanowi jego ubezpieczenie. tzn. Podkreślenia wymaga fakt.Rozdział VI. − dociskaniu zamka broni do płaszczyzny osłony. tak aby utrudnić przeciwnikowi celowanie i atak. Mimo wszystko trzeba się koniecznie nauczyć strzelania z wykorzystaniem ręki słabszej. Podczas pracy zespołowej niezwykle istotnym elementem jest komunikacja werbalna i niewerbalna. Padające z naszej strony strzały działają deprymująco na sprawcę. oddając strzały w kierunku celu. 16. Zespół rozpoczyna przemieszczanie się po komendzie podanej przez drugiego z policjantów. Podczas strzelania zza osłony poziomej należy mocniej ugiąć nogi i tułów lub przyjąć np. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ cji odwrotnej. postawę klęczącą. że podobnie jak my sprawca obserwuje przede wszystkim miejsce. w którym ostatnio nas dostrzegł. Najczęstsze błędy występujące podczas korzystania z osłon polegają na: − zbyt dużym wystawianiu ciała (szczególnie nóg) poza obrys osłony. choćby na wypadek postrzału w rękę dominującą. Policjant. Przemieszczający się zespół powinien stanowić jak najmniejszą powierzchnię. który porusza się pierwszy. Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym Minimalna liczba członków zespołu to dwóch funkcjonariuszy: pierwszy (jedynka) nadaje dynamikę działania zespołu. W zależności od sytuacji może być podana np. 35). nie ma większego znaczenia. ma maksymalne pole widzenia. Takie rozwiązanie jednak nie gwarantuje maksymalnej skuteczności prowadzonego ognia (jest to zachowanie nienaturalne). tylko w formie niewerbalnej. patrząc od jego czoła.

Rys. że w warunkach zagrożenia pierwszy z policjantów może bezpiecznie usunąć zacięcie bądź wymienić magazynek. 37). 38. 36. będąc ubezpieczanym (rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ woduje. 35. 37. jeżeli zagrożenie nadal istnieje. Równoczesne rozpoczęcie strzelania przez partnerów zwiększa siłę ognia zespołu dwuosobowego w chwili zagrożenia. Pierwszy z policjantów roz-poczyna walkę. Po usunięciu zacięcia bądź po zmianie magazynka. Rys. jednocześnie osłania dwójkę. Sposób zmiany miejsca i postawy po usunięciu zacięcia (z klęczącej na stojącą) nie może stwarzać zagrożenia dla funkcjonariusza prowadzącego ogień. Rys. chroniąc jednocześnie partnera (rys. jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie. policjant przyjmuje postawę strzelecką obok strzelającego partnera i kontynuuje strzelanie. W tym celu idący z tyłu policjant przyjmuje postawę strzelecką. 105 . 36). Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera.Rozdział VI. tak by znaleźć się obok partnera (rys. 38). W sytuacji wystąpienia zacięcia u jednego z funkcjonariuszy drugi policjant kontynuuje walkę. Rys. Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę. Dwójka ubezpiecza.

PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ − − − − − − − − Najczęstsze błędy występujące w pracy zespołowej polegają na: braku komunikacji. mieszkanie w bloku itp. powinni stanąć frontem do ściany (nie plecami) z lekko ugiętymi nogami. Jedynka przemieszcza się. 106 . w stabilnej postawie (rys. Zanim nastąpi próba wejścia. zwiększając obszar penetracji wzrokowej (rys. gdy natychmiast trzeba użyć broni). zmianie przez jedynkę postawy z klęczącej na stojącą (np. trzymaniu pistoletu jednorącz przez dwójkę (wydłuża to czas reakcji. 17. czy nie ma ewentualnych pułapek (np.Rozdział VI. Dwójka trzyma pistolet w postawie Gotów. rozpoczęciu przemieszczania się przez pierwszego policjanta bez sygnału stojącego za nim partnera (może być jeszcze nie gotowy). pirotechnicznych). w których można przebywać. czyli miejsc. Jeżeli drzwi są otwarte. 39). tak aby broń nie była skierowana w plecy jedynki. kierowaniu wzroku przez osobę idącą z tyłu pod nogi (można nie dostrzec odpowiednio wcześnie zagrożenia). Jedynka zaczyna sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. do którego chcą wejść. 40).) oraz infrastruktury wokół niego (gęsta zabudowa. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu.). drugi policjant zajmuje pozycję za pierwszym. będąc nie zauważonym przez przeciwnika. trzymaniu broni przez dwójkę z lufą skierowaną w sylwetkę idącego z przodu policjanta. przyjmowaniu przez jedynkę postawy klęczącej do tyłu w chwili powstania zacięcia (powoduje to wytrącenie z równowagi znajdującego się z tyłu partnera). Głównym zadaniem policjantów jest wejście przez drzwi i fizyczne opanowanie pomieszczenia. jaki widzi. Bardzo istotne jest wykorzystanie martwych pól obserwacji. trzymaniu palca na języku spustowym w sytuacji. Policjanci podchodząc pod drzwi. gdy nie używa się broni. po zmianie magazynka czy usunięciu zacięcia) bez sygnału od stojącego z tyłu partnera. który kontynuuje strzelanie. Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń Sposób podejścia zespołu policjantów pod drzwi pomieszczenia. Jego realizacja będzie zależała od rodzaju obiektu (budynek wolnostojący. wolna przestrzeń itp. ma duże znaczenie z punktu widzenia taktyki. należy dokładnie obejrzeć framugę i drzwi w celu sprawdzenia.

Jeżeli zaistnieje sytuacja. 107 . 41. Rys. Po otwarciu drzwi obaj policjanci zaczynają sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. zwiększają obszar penetracji wzrokowej (rys. Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte. 40.Rozdział VI. W sytuacji gdy drzwi są zamknięte. 42. 44). Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia. jaki widzą. wchodzi w przeciwległy róg (rys. jeden z policjantów przechodzi na drugą stronę i przyjmuje postawę do wejścia (rys. Rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu. drugi nie czekając na komendę. Jeżeli drzwi otwierają się na zewnątrz. że pierwszy policjant nie poda komendy Gotów i zaczyna wejście. Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka podaje komendę o gotowości do wejścia. 41 – 42). Jedynka sprawdza pomieszczenie. 45). Przemieszczając się. dwójka podaje sygnał do wejścia i w tym czasie jak najszybciej wchodzi w przeciwległy róg. Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego. Rys. 43). dwójka czeka na gotowość jedynki. 39. otwiera je policjant stojący po stronie przeciwnej niż zamek w drzwiach (rys. zanim nastąpi wejście.

Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia. Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami. 45. 108 .Rozdział VI. Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz. 43. Rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. 44. Rys.

Poruszający się wzdłuż korytarza zespół powinien iść przy którejś ze ścian. gdyż są one punktem najbardziej niebezpiecznym podczas wejścia do pomieszczeń – jedyną osłonę stanowi framuga. jedynka i dwójka po wejściu przesuwają się w głąb pomieszczenia (przy ścianie. a drugi przeszukuje) (rys. 46). Jeżeli do pomieszczenia musi wejść zespół wieloosobowy. powinni roz- 109 .Rozdział VI. dla którego jesteśmy w momencie wejścia jedyną osłoną pleców. idąc normalnym krokiem w rzędzie. Rys. Po wejściu do pomieszczenia policjanci stają plecami do ściany (nie dotykając jej). Dlatego szczególnego znaczenia nabiera opanowanie prawidłowej techniki wejścia przez drzwi. pozbawione elementów mogących stanowić zasłony. 46. po czym dwójka podaje komendę do wejścia. Po wejściu następuje przeszukanie pomieszczenia (jeden z policjantów ubezpiecza. Policjanci nie powinni mieć kontaktu ze ścianą. Zazwyczaj są wąskie. że muszą się w nich zmieścić jednocześnie dwaj policjanci ubezpieczający się wzajemnie. Jest to sygnał do równoczesnego wejścia do pomieszczenia obu funkcjonariuszy. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka sygnalizuje swoją gotowość. a jedynie ją czuć. w zależności od jego rozkładu i umeblowania). często pokonują korytarz budynku. Zanim funkcjonariusze znajdą się przed drzwiami pomieszczenia. Jeżeli policjanci poruszają się w zespole wieloosobowym po szerokim korytarzu. Zespół zazwyczaj powinien poruszać się po korytarzu. Należy pamiętać. Należy pamiętać. ustępując miejsca pozostałym policjantom. Ustawienie policjantów w pomieszczeniu. a podczas wejścia jest taki moment. Korytarze są miejscami bardzo niebezpiecznymi dla poruszających się po nich policjantów. że od szybkiego i sprawnego wejścia zależeć może zdrowie i życie kolegi. Szczególnie ważną umiejętnością jest właściwa praca nóg oraz poruszanie się przy krawędzi framugi drzwi w chwili wejścia. do którego muszą wejść. że otwarte drzwi nie są szerokie.

. dwójka porusza się tyłem. Jałoszyński K. 110 . CSP Legionowo 1994.. nr 3. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie. Jałoszyński K. „Magazyn Strzelecki. Szczytno 1999. nr 2. Colt” 1995. Dwójka zajmuje pozycję zależnie od rozwoju sytuacji. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ dzielić się i przemieszczać po obu stronach korytarza. Technika wejścia do pomieszczeń. CSP Legionowo 1999.Rozdział VI. Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. Opracowano na podstawie: Ciupiński J. Należy pamiętać o generalnych zasadach taktyki wchodzenia do pomieszczeń. Warszawa 1993. Jeżeli poruszający się po korytarzu funkcjonariusze nie mają konkretnie zlokalizowanego przeciwnika i mogą spodziewać się ataku również z tyłu. ubezpieczając w ten sposób jedynkę. Colt” 1995. Strzelanie obronne (VI). Obiekt trzeba opuszczać tą samą drogą.. Nigdy nie należy pokazywać się dwa razy w tym samym oknie. Techniki strzelania i obezwładniania. WSPol. które nie zostało sprawdzone. Umożliwia to lepszą wzrokową penetrację. którą się przyszło. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. a także szybszą reakcję na ewentualny atak ze strony przestępcy. CSP Legionowo 1993. „Magazyn Strzelecki. Strzelanie obronne (VII). Komar A.. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie. Jałoszyński K. Technika posługiwania się bronią.. KGP. w tych samych drzwiach. nie należy przebiegać przez światło drzwi pomieszczenia. tzn.B. W momencie nagłego ataku jedynka przyjmuje postawę strzelecką i bierze na siebie ciężar odparcia ataku.

................ J.................................... wyd....... Ciupiński................. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu........ .. Elementy toru lotu pocisku. Komar.... 2...... Brygady…................ 15.................. S.... cyt... cyt. 89 ....Wykaz rysunków Rys.... A............... ..... Komar....... 29 32 33 Rys...... wyd... MON 1970 Rys........ oprac.. A................. cyt.. oprac... własne ....... Brygady…. Rys............................... Instrukcja piechoty…....... Ułożenie ramion przed przeładowaniem....... cyt........................ Brygady…....... Ciupiński..........38 Specjal.............................. 13...... Pocisk pistoletowy typu Glaser.... S....... wyd..... 37 Rys.. 9......... cyt..... 18............................ 12.......................... oprac... 83 Rys..... Kochański..... 22.. Warszawa 1992 ................. wyd... cyt.....B..... W..B........ 36 Rys................................ MON 1961 .................. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym.... ...... Pociski rewolwerowe o kalibrze ............ 11. Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock..... 58 Rys... własne Rys.... Pociski rewolwerowe o kalibrze ................ 17........ Płechta.... Brygady antyterrorystyczne........ .................. Kochański.................. wyd. Kochański........ 83 84 90 95 111 Rys..................... S........ .... Szczytno 1999 . Dlaczego….................. W.................... Instrukcja piechoty….................. cyt..... Techniki i taktyka strzelań policyjnych.... cyt............ 1....... S............... ....... wyd...............B..... 82 Rys................... Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału..... 3.......... Od Naganta do….... wyd.. L................................ 40 Rys... 16............................ ............ wyd.... ......... Rys................ z odległości 25 m............... SP Słupsk 2003 .. A.... cyt...... widok z boku....................... Teoria strzału..... ................ cyt......... 21........................... 36 Rys....... Kochański... 6................ ............. Od Naganta do Czaka............ Komar.... Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze............... Kochański.... Rys..... W........ .................. 60 Rys................... Kochański... W.... krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy........ wyd.............. ... ..................... WSPol..... Obraz skupienia i celności....... Brygady….......... 19............... cyt................. Techniki i taktyka…...... Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock.............. KGP...... 83 Rys.............. Teoria strzału... Pocisk typu Pin Grabbers............. Wiązka torów pocisków............................ 31 ................ 38 Rys...... 8........ J.......... 42 Rys...... Okresy strzału.......... nr 3............ Płechta............................ Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999... 83 Rys.... pole rozrzutu i oś rozrzutu. Ciupiński... Pellowski............. Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym........................................................................... Ciechanowicz.. 14.................. S........... 5........ J. Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3...... S........ 20..................................... 25 Rys. wyd... 7......... Instrukcja piechoty – teoria strzału.. ......... Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze...................... ..................................... Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych........ cyt. Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot..... Hamulce wylotowe.......................................... L. 10.............. 4.... Brygady…............................................... Techniki i taktyka…......... Ciechanowicz.. oprac.. wyd............. wyd.... Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym.............38 Specjal............. własne ........................................... Pellowski...... własne Rys................

Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu.... oprac..................................... własne .................................. 46.............................. 32...................... własne Rys................................................... oprac.... 99 .... 35...... własne ....................... Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu........... własne ............... oprac................. zanim nastąpi wejście................................................... ........... Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz... oprac........ własne ....... Ułożenie ramion przed przeładowaniem........................................ Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu......... widok z boku....Rys....... własne Rys...... 98 Rys............................................. Wymiana magazynka w postawie klęczącej....... oprac........................ 30.......... 34..................... 27............... Wymiana magazynka w postawie klęczącej. 44.......... oprac........................ oprac.... 41........................ własne Rys...... 26...... własne ..... oprac...................................................................................... 98 Rys....... oprac. widok z boku............. oprac............................. ................ oprac............... 107 Rys................... 33............ 36......... własne ................... 42.... Strzelanie zza osłony.................... Jedynka sprawdza pomieszczenie.. własne . Pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę........................... własne .................................................................... własne Rys............ 23........ Postawa strzelecka klęcząca..................... Postawa wyjściowa Gotów.... 31............ własne ........ własne ................ 45................. 43....................................... oprac.................................................... 105 Rys......... oprac.................................................. oprac......... 39.................... 96 Rys......... 107 Rys........ 107 Rys...... .... Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera............................... Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę................................................... 98 Rys........ 105 Rys......... Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia......... 95 96 Rys........................... własne .................. widok z przodu...... oprac......................... 112 . własne ................... 107 108 108 108 109 ... Postawa wyjściowa Gotów... 101 102 Rys.... Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte... oprac..................................... własne Rys.......... Strzelanie idąc......... 99 Rys...................... widok z przodu........ Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy... oprac....................................... W magazynku jeszcze znajdują się naboje..... 29................ Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego. 38.................. oprac.................... 24. Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia............. własne Rys............................................................... oprac..................... jednocześnie osłania dwójkę..... dwójka czeka na gotowość jedynki............................... własne Rys.......... własne . oprac............. 37....... 25............... 105 Rys.......................... oprac........ własne ...................... 28... jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie........ 98 Rys..................................... oprac......... .... widok z przodu... własne ................................ Dwójka ubezpiecza........ Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami...... własne ................ własne ........... oprac........... 103 Rys.. Ustawienie policjantów w pomieszczeniu............................ 105 Rys. . 40.. oprac..............

...................................................................................... ...... 23................................................................. Pistolet CZ-85... 32......................... Pistolet P-83......................................................... Rewolwer Astra.................................................... Rewolwer Gward 2....38 Specjal WC Fot........................ Nabój 9 × 19 Parabellum .......................................... Nabój .......................................... 84 Fot... częściowo rozłożony ................................ .......................................................................... Pistolet P-99.............. 27............................................................................................................................. . ...... Pistolet P-64.................. Pistolet Glock 17............... Fot........ 22.......................................................... .................................... Pistolet CZ-75............ 14........... .............. Fot...... 30....................................................................................... widok z prawej strony ............................. widok z prawej strony Fot...................................... 16............................................................................... 75 Fot............................... Rewolwer Gward 4”........ widok z lewej strony Fot......... Pistolet P-64..................................................... Fot............................................. 5.......................................... 28............................. 3.................................................... 8.............................................Wykaz fotografii Fot............................................................................................38 Specjal Osa .... widok z prawej strony ................. 6.... Pistolet P-99............................................. 51 ........... ...............38 Specjal SP Fot... 12. 69 Fot............................... 63 ... widok z prawej strony ..................................................................................... 26............................ 13.............................. 57 Fot... Pistolet CZ-75.... Fot............................... widok z lewej strony Fot..................... 84 Fot................................ 25..................................................................................... Pistolet P-83.. Nabój .......... 29............................. częściowo rozłożony ............ Pistolet CZ-85.................. 9.............................................. widok z prawej strony ................................... 11............................................................................. częściowo rozłożony Fot.......... Pistolet Glock 17..................... Fot.................. ........ 20................................38 Specjal Szerszeń ....................... 21...................................... 2.............. ................................................ 10........................................................................................... Pistolet Glock 19.................................. 46 48 51 53 56 56 57 59 63 65 69 70 71 75 77 79 80 81 81 81 84 Fot....................................................................... Pistolet P-83.................. widok z prawej strony Fot.................... Nabój ...38 Specjal LRN Fot........................... . Pistolet Glock 19...................................................................... Pistolet CZ-85............................... .............. widok z lewej strony Fot...................................... ... 46 .................................................................... 70 ..... 4.................... Fot.......... Nabój 9 × 18 Makarow Fot........................ 24.. Prawidłowy chwyt broni .................................... widok z lewej strony .......................................................................5”...................... Nabój .................................................................. widok z prawej strony .. Nabój ... widok z prawej strony .......... Pistolet Glock 17..................... widok z prawej strony Fot................................................................................................................ widok z lewej strony Fot............. widok z lewej strony Fot......................... Fot... częściowo rozłożony .................. 18. 7.. 31..................................... 19...................................... widok z lewej strony ......... Nabój ............................................................................... 1................................. Pistolet P-64. widok z prawej strony Fot.......................... Pistolet P-99............................................................... Fot.......38 Specjal Komar Fot.................................................. ................ 87 88 113 .................................................................. 17...... Prawidłowy chwyt broni Fot.......................................................... częściowo rozłożony Fot.............................. 15.............................

Fot. 33. Prawidłowy chwyt broni

...........................................................................................................................................

88 92 94

Fot. 34. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym ................................................................................ 92 Fot. 35. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Fot. 36. Wytrzymanie po strzale
..............................................................................................

.............................................................................................................................................

114

Bibliografia

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). Zarządzenie nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. 9 mm pistolet wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm pistolet wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Adam R., Najskuteczniejsza broń ręczna, Warszawa 2001. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1994, nr 4. Bogusz J., Dydaktyka wojskowa, MON Warszawa 1983. Buniak J., Z bronią za pan brat, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 2. Ciechanowicz W., Pellowski L., Od Naganta do Czaka, SP Słupsk 2003. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. Ciepliński A., Woźniak R., Rozwój pistoletów, „Nowa Technika Wojskowa” 1996, nr 6. Ciupiński J., Komar A.B., Techniki i taktyka strzelań policyjnych, KGP, WSPol. Szczytno 1999. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. Everett, Mc Clurg E., Bezpieczne posługiwanie się bronią, „Magazyn o Broni. Strzał” 2003, nr 1. Glock – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Instrukcja piechoty – teoria strzału, MON 1961. Jałoszyński K., Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1993. Jałoszyński K., Technika posługiwania się bronią. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1999. Jałoszyński K., Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. Technika wejścia do pomieszczeń, CSP Legionowo 1994.

115

Kasprzak S., Bhp w pracy z bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 3. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Kochański S., Brygady antyterrorystyczne, Warszawa 1992. Kochański S., Dziewiątki z Uherskiego Brodu, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 2. Kochański S., Glock. Pistolet XXI wieku, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 4. Mitin S., CZ-75. Pistolet bojowy, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 4. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 1. Moll Cz., Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki, Warszawa 1974. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. Strzelanie obronne (VI), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 2. Strzelanie obronne (VII), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 3. Płechta W., Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999, nr 3. Radziejewski R., Glock 17, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 1. Subocz A., Pistolet antystresowy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 1999, nr 2. Techniki strzelania i obezwładniania, Warszawa 1993. Teoria strzału, MON 1970. Tomczak Z., Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego, SP Słupsk 1981. Torecki S., Broń i amunicja strzelecka, MON 1985. Tulski P., Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 4. Tulski P., Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 3. Wiszniewski K., Nowości Walthera, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Wiszniewski K., P-99. Pistolet do walki, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1998, nr 3 – 4. Wiszniewski K., Światowy sukces Glocka, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Żyła S., Strzelanie sportowe z pistoletu, Poznań 2003.

116

… 117 .