Przemysław Rybicki, Piotr Salamonik, Sebastian Szadzewicz , Grzegorz Winnicki

PODSTAWOWE ZASADY UŻYTKOWANIA BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
Według stanu prawnego na maj 2006 r.

(materiał dydaktyczny)

Słupsk 2008

Opracowano w Zakładzie Wyszkolenia Strzeleckiego Szkoły Policji w Słupsku

Autorzy rozdziałów: Rozdział I. Bezpieczeństwo: Przemysław Rybicki Rozdział II. Zasadnicze elementy teorii strzału: Przemysław Rybicki Rozdział III. Rodzaje broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział IV. Rodzaje nabojów do broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział V. Elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału: Sebastian Szadzewicz Rozdział VI. Podstawowe elementy taktyki strzeleckiej: Grzegorz Winnicki

Zespół redakcyjny: Grażyna Szot, Małgorzata Dudziak Projekt okładki i opracowanie graficzne: Marcin Jedynak

Fotografie pochodzą ze zbiorów własnych autorów

ISBN 83-88182-53-6

Wydawnictwo Szkoły Policji w Słupsku Wydanie II Druk: Pracownia Poligraficzna SP Słupsk Zam. 1/08 Nakład: 100 egz. Słupsk 2008

2

Spis treści

Wstęp .............................................................................................................................................................................................................. 5 Rozdział I. BEZPIECZEŃSTWO
...........................................................................................................................................

7

1. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną .................................................... 8 2. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich ................................ 11 3. Rozładowanie broni palnej ................................................................................................................................... 14 3.1. Indywidualne rozładowanie broni palnej ..................................................................................... 14 3.2. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia ...................................................... 15 4. Sytuacje, w których należy zdjąć palec z języka spustowego ................................................ 15 5. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej ...................................................................... 17 6. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej ............................................................................... 17 7. Przechowywanie broni palnej ............................................................................................................................ 19 8. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej ....................................................................... 20 9. Wywóz broni palnej za granicę ......................................................................................................................... 20 Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
.................................................................

22 22 24 27 28 32 33 35 38 41 45 45 45 50 55 62 67 74 74 76 79 79 80 81 81 82

Balistyka pocisku ........................................................................................................................................................... Charakterystyka zjawiska strzału ................................................................................................................. Prędkość początkowa pocisku ............................................................................................................................ Odrzut i podrzut broni palnej ............................................................................................................................ Celowanie .............................................................................................................................................................................. Elementy toru lotu pocisku ................................................................................................................................... Średni punkt trafienia ............................................................................................................................................... Celność broni palnej ................................................................................................................................................... Rozrzut pocisków ...........................................................................................................................................................
....................................................................................

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

1. Pistolety ................................................................................................................................................................................... 1.1. 9 mm pistolet wz. 1964 (P-64) .................................................................................................................. 1.2. 9 mm pistolet wz. 1983 (P-83) .................................................................................................................. 1.3. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 .................................................................................................... 1.4. 9 mm pistolet Walther P-99 ....................................................................................................................... 1.5. 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 ................................................................................................................. 2. Rewolwery ............................................................................................................................................................................ 2.1. .38 rewolwery Gward 4" i 2,5" ............................................................................................................... 2.2. .38 rewolwer Astra MC-6 ............................................................................................................................. 1. Naboje pistoletowe ........................................................................................................................................................ 1.1. Nabój 9 × 18 Makarow ................................................................................................................................... 1.2. Nabój 9 × 19 Parabellum .............................................................................................................................. 2. Naboje rewolwerowe ................................................................................................................................................... 2.1. Nabój .38 Specjal ................................................................................................................................................. 3. Naboje specjalne .............................................................................................................................................................

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ........................................... 79

.................... Prawidłowa postawa strzelecka ....................... 1................... 2....................... 8................Rozdział V.............. Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym ...................................... 98 Poruszanie się z bronią ..................................... 86 87 89 91 93 93 Rozdział VI........................................................................................... ..................................................... 5......................................................................................................................... 95 Zmiana magazynka ............................................................... PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ ................................................................................................................................................................... Wytrzymanie po strzale .................................................. 9.. .................................................................................................... Bibliografia 111 113 115 Wykaz rysunków Wykaz fotografii 4 ............................................................................... 6.............................................................................................................................................................. 6.......................................................................................................................................................... 100 Strzelanie w ruchu ............... 4............... 4....................................................................................................................................................................... 101 Zmiana kierunku strzelania .......................................................................................................................................................................................................................... Prawidłowy chwyt broni ..................................... 3.............................................................. 102 Podstawowe zasady strzelania zza osłon .......................................................................................................... Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych .......................................................................................... 2............................. 5...................................... 96 Taktyczna zmiana magazynka ............................................................... 11........ 3.................. 104 Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń ............................... 10. 103 Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym ............. 95 Przeładowanie broni .................. 101 Postępowanie w przypadku zacięcia się broni .............. 99 Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu .................................. 7.......................................................................................... 106 ............................................................................ Prawidłowe wyciskanie języka spustowego ........ ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 86 1.........

przeanalizować elementy mające dycydujący wpływ na celność i skuteczność strzelania. . Niniejsze kompendium z powodzeniem może służyć również każdemu policjantowi od momentu rozpoczęcia szkolenia aż do zakończenia służby. .poznać parametry amunicji do broni palnej krótkiej. . . .Wstęp Materiał zebrany w tym opracowaniu dotyczy zagadnień ze szkolenia strzeleckiego. . . Niniejsze opracowanie jest próbą ich zebrania w celu ułatwienia wykorzystania i analizowania ważnych aspektów szkolenia strzeleckiego.wypracować algorytm postępowania w zakresie bezpiecznego użytkowania broni palnej.usystematyzować wiedzę z zakresu budowy i zasady działania podstawowych elementów składowych broni palnej krótkiej.zapoznać się z podstawowymi elementami technik i taktyki strzeleckiej. Należy je traktować jako propozycję pewnych rozwiązań opartych na wieloletnich doświadczeniach związanych z użytkowaniem broni palnej. Wyżej wymienione zagadnienia do tej pory pojawiały się w różnych materiałach źródłowych. Przeznaczony jest przede wszystkim dla słuchaczy szkolenia zawodowego podstawowego – głównie ze względu na przydatność podczas realizacji zajęć oraz przygotowanie się do zaliczeń. sprawdzianów i egzaminów. Przekazane informacje pozwolą: .udzielić odpowiedzi na nurtujące pytania dotyczące teorii strzału.utrwalić sposoby rozkładnia i składania broni palnej krótkiej.

6 .

że to użytkujący daną jednostkę broni palnej stanowi niebezpieczeństwo i zagrożenie dla otoczenia. niezależne od woli człowieka. jaki został mu przyznany i przydzielony. Policjant obrócił się z przeładowaną bronią palną i poprzez kilkakrotne naciskanie na język spustowy zaczął pokazywać instruktorowi. często zagrażających zdrowiu i życiu ludzkiemu? Gdzie tkwią przyczyny? Jakie popełniono błędy? Mówi się. W pokoju służbowym policjant oglądał pistolet. Okazuje się. Po zajęciach na strzelnicy jeden z uczestników pozostawił pistolet w torbie turystycznej w zaparkowanym pojeździe. Gdy wrócił. Zdając broń palną krótką. 7 1 . policjant nie zachował należytej ostrożności i przy włożonym magazynku przeładował pistolet z zamiarem oddania strzału kontrolnego. połączone z utratą zdrowia lub skutkiem śmiertelnym. Czy musiało dojść do tak niebezpiecznych sytuacji. Zachowania bezpieczne to nie tylko sposoby unikania wypadku1. po czym się oddalił. Nagle padł niekontrolowany strzał w kierunku instruktora. że nie może oddać strzału. niespodziewane. BEZPIECZEŃSTWO Rozdział I BEZPIECZEŃSTWO W trakcie strzelania doszło do zacięcia broni palnej. Problematyka bezpiecznego posługiwania się bronią palną jest na pewno jednym z najważniejszych zagadnień podczas szkolenia i użytkowania broni palnej. ale również stosowanie zabezpieczeń i procedur minimalizujących związane z tym zagrożenia. Ale to nie jest prawda. w której oprócz jednostki broni palnej znajdowały się dwa magazynki i amunicja. Niebezpieczne sytuacje powstające podczas użytkowania broni palnej mogą mieć różne konsekwencje: od bulwersującego incydentu aż po ludzką trageWypadek – zdarzenie nagłe. stwierdził wybitą szybę w pojeździe i brak torby turystycznej.Rozdział I. że „broń palna raz do roku sama strzela”. Broń palna sama w sobie nie jest niebezpieczna. Doszło do niekontrolowanego strzału. W trakcie prezentacji broni palnej i sprawdzania pracy na języku spustowym nieoczekiwanie padł niekontrolowany strzał w kierunku kolegi siedzącego naprzeciwko. Zranienia doznała osoba obecna w tym samym pomieszczeniu. a ponadto sam nie doskonali swoich umiejętności strzeleckich w obsługiwaniu broni palnej i posługiwaniu się nią. Chodzi bowiem o przeciwdziałanie niebezpiecznym zdarzeniom. jeżeli jest niedouczony i nie przeszkolony.

Niewiele trzeba. elementu – może spowodować reakcję łańcuchową. ponieważ chwila nieuwagi może doprowadzić do straty zdrowia lub życia ludzkiego. Jest oczywiste. wynikających z tego wniosków to minimalizacja ryzyka w przyszłości. dlatego tutaj nie ma miejsca na błędy. W szkoleniu i w pracy na bezpieczeństwo należy zwracać największą uwagę. co może mieć katastrofalne następstwa. to znaczy. Jeśli ktoś nie potrafi tego zrozumieć. że każdy jego kontakt z bronią palną powoduje wzrost zagrożenia. może wyrządzić krzywdę partnerowi z patrolu. f) działanie pod wpływem leków. b) nieznajomość budowy i zasad działania broni palnej. 1. Postrzał może doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia ciała. przestrzegać ich i stosować je w praktyce. Natomiast nieprzestrzeganie choćby jednego. aby nie stanowić zagrożenia dla siebie oraz otoczenia. że jednoznaczne przepisy bezpieczeństwa nie podlegają żadnej dyskusji. by podczas strzelania nastąpiło uszkodzenie wzroku. Oczywiście najniebezpieczniejsze wypadki z bronią palną to rażenia pociskiem. Jako przyczyny wypadków można wymienić: a) nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo jest bezsprzecznie sprawą najważniejszą. Dostrzeganie takich zdarzeń i wyciąganie w praktyce odpowiednich. a nawet śmierci. już bardziej istotnych zasad.Rozdział I. można stwierdzić. alkoholu lub innych środków odurzających. Użytkownik broni palnej musi przede wszystkim postępować tak. Podsumowując. bezmyślność i brawurę. e) rutynę. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną Zasady bezpieczeństwa należy znać. a w rezultacie do kalectwa. osobie najbliższej. że o bezpieczeństwie w posługiwaniu się bronią palną decyduje przede wszystkim jeden zasadniczy czynnik: sprawność w posługiwaniu się i obycie z nią w różnych sytuacjach. Praktycznie jedynym sposobem zapobiegania wypadkom jest opanowanie pewnych procedur i ich bezwzględne oraz odruchowe stosowanie. d) nieumiejętną obsługę broni palnej. oparzenie wylotowymi gazami prochowymi czy okaleczenie dłoni w związku z oddziaływaniem ruchomych części broni palnej. Nie 8 . polegającą na rezygnacji z kolejnych. c) lekceważenie złego stanu technicznego broni palnej. z pozoru niezbyt istotnego. BEZPIECZEŃSTWO dię. znajomemu lub osobie postronnej. Często skutki są nieodwracalne.

ponadto nawet niewielkie odchylenie powoduje.Rozdział I. gdzie mogłoby to zagrażać życiu i zdrowiu. czy nie. W domu poinstruuj rodzinę i odkładaj broń palną w odpowiednie miejsce ograniczające do niej dostęp. czy magazynek jest odłączony. że nie jest załadowana). W razie potrzeby przekazania broni palnej sprawdź. nie wolno ich nie doceniać. Ich bohaterowie strzelają ślepą amunicją i nigdy nie odstrzelą sobie palców u nóg. czy jest rozładowana. zwłaszcza w strzelaniu z broni palnej krótkiej. Nieważne. Nigdy i nikomu nie wierz na słowo. i pozostaw zamek w tylnym położeniu. Ale czasami 9 . 3 ) Nigdy nie kładź palca na języku spustowym. W wątpliwych sytuacjach wyobraźmy sobie zagrożenie. bez wprowadzonego naboju do komory nabojowej. 6 ) Trenuj na sucho tylko w bezpiecznym miejscu i z rozładowaną bronią palną. bez ładunku. Trzeba przy tym zawsze założyć najgorszy przebieg ewentualnych wydarzeń. sprawną i gotową do strzału. gdzie nie chcesz strzelić. nie ryzykuj. rób to w miejscu. że broń palna jest rozładowana. Nie zgaduj. jeżeli sytuacja tego nie wymaga. Jeżeli chcesz się pobawić. To bardzo ważne. Jej niewielkie wymiary powodują. w którym nikomu nie zagrażasz i tylko przy użyciu specjalnej amunicji szkolno-treningowej. Broń palną załadowaną niezwłocznie rozładuj po ustaniu przyczyny jej załadowania z zachowaniem środków bezpieczeństwa. w który chcieliśmy trafić. 8 ) Nigdy nie przekazuj załadowanej broni palnej. jeżeli nie chcesz strzelać. że sprawdzisz. 9 ) Nigdy nie przechowuj załadowanej broni palnej. 2 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce i tam oddawaj strzał kontrolny. 7 ) Nigdy nie pozostawiaj broni palnej bez nadzoru. Broń palna nią nie jest. BEZPIECZEŃSTWO wszystkie zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią palną da się wymienić i opisać. gdy chcesz świadomie oddać strzał do rozpoznanego celu. rozładowanie i składanie się do strzału. Dzieci są bardzo zdolne. który wprowadzi nabój do komory nabojowej. Układaj palec na języku spustowym tylko wtedy. jak jest naprawdę. należy przestrzegać następujących zasad: 1 ) Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. czy jest załadowana. Posługując się bronią. Nie wierz westernom. próbując dobyć broni szybciej niż słynni rewolwerowcy Billy The Kid czy Doc Holliday. że trudno precyzyjnie określić kierunek lufy. nigdy nie kieruj broni palnej tam. Zawsze może znaleźć się nieodpowiedzialny człowiek. To zbyt ważna kwestia. 5 ) Nigdy nie baw się bronią palną. kontakt z jakąkolwiek bronią palną zawsze zaczynaj od sprawdzenia. by twierdzący czuł się urażony tym. Jeżeli chcesz potrenować ładowanie. kup sobie zabawkę. czy w komorze nabojowej nie pozostał nabój. że pocisk pada daleko od punktu. Innymi słowy. 4 ) Zawsze noś broń palną zabezpieczoną (nawet jeśli jesteś pewny. pozwoli nam to podjąć trafną decyzję co do naszego zachowania.

którą biorą do ręki. niezgodnych z typem używanej broni palnej. jest rozładowana. Prawidłowe nawyki i doskonalone umiejętności minimalizują możliwość popełnienia błędu. 1 1 ) Zawsze uważaj. nawet podczas twojej obecności w domu. Lepiej niech podzwoni w uszach od strzału niż od uderzenia gazrurką. a nawet rozsadzenia i poranienia odłamkami strzelca i innych osób. aby broń palna była zabezpieczona nie tylko przed złodziejem. 1 7 ) Zawsze przenoś i przewoź broń palną w bezpieczny sposób. tak jak je uczyłeś. w których mógłbyś utracić broń palną lub w których ktoś mógłby ją tobie odebrać. to nie jest to tylko jej sprawa. jeśli nie ma takiej potrzeby. 1 6 ) Stale doskonal swoje umiejętności strzeleckie. że trzeba. skorodowanych. są omylni i niedoskonali. tak aby jej nie zgubić lub nie dać jej sobie odebrać. to tym bardziej nie wolno strzelać. BEZPIECZEŃSTWO zapominają o tym. czy broń palna. z zadziorami. Bez amunicji nie ma strzelania. Uszu ani oczu nie wygrałeś na loterii. „nie mieszaj prochu z alkoholem”. sprawdzić. jak groźnym narzędziem jest broń palna w rękach osoby nie przeszkolonej. Masz je na całe życie. Po co bez potrzeby narażać je na uszkodzenie? Jeżeli jednak będziesz musiał strzelać w samoobronie bez ochraniaczy słuchu. 10 . a zwiększają skuteczność w przypadku użycia broni palnej. 1 3 ) Nigdy. To samo odnosi się do narkotyków i leków o silnym działaniu na układ nerwowy. Wystrzegaj się używania nabojów pogiętych. czym ładujesz broń palną. ale również przed dziećmi i niepowołanymi osobami. Zawsze bardzo starannie sprawdzaj amunicję przeznaczoną do strzelania. Wypadki chodzą po ludziach. 1 4 ) Nigdy nie powstrzymuj się przed upominaniem osób nie przestrzegających zasad bezpieczeństwa w obchodzeniu się z bronią palną. ale to nigdy. Nie przekładaj broni palnej z ręki do ręki. trudno. 1 5 ) Zawsze trzymaj broń palną w dłoni wiodącej. Jeżeli po jakimś leku nie wolno prowadzić pojazdów (o czym powinien uprzedzać lekarz zapisujący lek i ostrzegać napis na opakowaniu). Jeżeli widzisz. Ale nie wolno strzelać byle czym. Broń palna systematycznie czyszczona i w dobrym stanie technicznym nie powinna zawieść w sytuacji jej użycia. 1 2 ) Zawsze noś na strzelnicy ochraniacze słuchu i wzroku. że znajdująca się obok ciebie osoba nie przestrzega zasad bezpieczeństwa. Bądź przezorny i nie prowokuj sytuacji. Jeżeli wypiłeś choć jedno piwo – zapomnij o strzelaniu. z tobą włącznie. bo konsekwencje jej nieodpowiedzialności mogą ponieść wszyscy znajdujący się dookoła. Ludzie są tylko ludźmi. 1 0 ) Zawsze utrzymuj broń palną w czystości i dobrym stanie technicznym. Wytłumacz domownikom. Zanieczyszczenia w przewodzie lufy mogą prowadzić do jej rozdęcia. Dłoń wspomagająca niech faktycznie wspomaga dłoń strzelającą i obsługuje broń palną. Pamiętaj.Rozdział I. brudnych.

1 9 ) Zawsze zapoznaj się i postępuj zgodnie z instrukcją opisu i użytkowania danej broni palnej. 3 ) Podczas pobytu na strzelnicy przestrzegaj zasad bezpieczeństwa. z którego masz zamiar korzystać. 263 § 4 k. która zgodnie z prawem pozostaje w jego dyspozycji.k. Kto nieumyślnie powoduje utratę broni palnej lub amunicji. 6 ) W przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia zasad bezpieczeństwa w czasie strzelania prowadzący przerywa zajęcia. 11 . zwłaszcza w zakresie ran postrzałowych. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich 1 ) Podczas udziału w szkoleniu strzeleckim bądź przepisowo umundurowany i wyposażony. 2 0 ) Nigdy nie dokonuj we własnym zakresie napraw bądź przeróbek broni palnej. Nie zapomnij o rozładowaniu magazynków i nie podłączaj ich do broni. Strzał kontrolny oddaj w miejsce bezpieczne. z której chcesz strzelać. 1 8 ) Ucz się udzielania pomocy przedmedycznej. 5 ) Osoby przebywające na strzelnicy obowiązane są ściśle przestrzegać poleceń prowadzącego strzelanie i bezwzględnie je wykonywać.Rozdział I. Nigdy nie wiadomo. BEZPIECZEŃSTWO Art. 4 ) Bezpośrednio po przybyciu na strzelnicę zgłoś ten fakt instruktorowi. Nieprzestrzeganie tej zasady może doprowadzić do wypadku. Tylko na takich obiektach możesz bezpiecznie i zgodnie z prawem realizować szkolenie strzeleckie. Następnie rozładuj broń palną – sprawdź gniazdo magazynka oraz komorę nabojową. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia niezwłocznie oddaj ją do naprawy w profesjonalnym warsztacie rusznikarskim. 7 ) Składanie się do strzału. Rozładowany magazynek można podłączyć do broni palnej tylko na wyraźną komendę lub gdy jest to niezbędne do wykonania ćwiczenia. karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. podlega grzywnie. 2 1 ) Zawsze korzystaj z obiektów strzeleckich posiadających aktualny atest. z broni palnej rozładowanej z odłączonym magazynkiem. kiedy zaistnieje sytaucja do wykorzystania posiadanych umiejętności w tym zakresie. celowanie i strzelanie na sucho dozwolone jest tylko w miejscu do tego wyznaczonym. 2. 2 ) Zapoznaj się z regulaminem obiektu strzeleckiego. podejmuje działania zmierzające do przywrócenia stanu wyjściowego i zgłasza ten fakt właściwemu przełożonemu.

e ) Rozpocząć strzelanie tylko w strefie strzelań na wyraźną komendę. i ) Zgłosić zacięcie broni palnej (np. g ) Przestrzegać przebiegu i warunków strzelania. f ) Podczas wykonywania strzelania zespołowego wzajemnie kontrolować swoje ustawienie. c ) Pokwitować odbiór amunicji. b ) Wykonywać polecenia i komendy prowadzącego strzelanie. BEZPIECZEŃSTWO 8 ) Z wyjątkiem linii ognia i miejsca przeznaczonego do treningu bezstrzałowego przebywający w obiektach strzelnicy noszą broń palną rozładowaną z odłączonym magazynkiem – broń palną krótką w kaburze. b ) Po załadowaniu broni palnej nie odkładać jej i nie przekazywać. d ) Kierować broń palną jedynie w stronę kulochwytu. Samodzielnie usunąć zacięcie broni palnej w sposób szczególnie ostrożny. broń palną długą w pozycji Na pas. 12 . e ) Stale kontrolować położenie broni palnej w trakcie wykonywania strzelania. f ) Strzelać tylko do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. 9 ) Dla zachowania bezpieczeństwa podczas strzelania należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad: a ) Strzelać tylko z broni palnej sprawnej technicznie. W razie potrzeby odłożenia lub przekazania broni palnej należy sprawdzić. na komendę określoną przez prowadzącego. i pozostawić zamek w tylnym położeniu. zgodnie z zasadami bezpieczeństwa zawsze z lufą skierowaną do kulochwytu (celu) i palcem zdjętym z języka spustowego (chyba że warunki strzelania stanowią inaczej). d ) Układać palec na języku spustowym wyłącznie w chwili oddawania świadomego strzału. h ) Wykonywać strzelanie tylko z amunicji przydzielonej przez prowadzącego lub osoby przez niego wyznaczone. h ) Wykonywać wszystkie czynności związane ze strzelaniem na wyraźne polecenie prowadzącego. g ) Dobywać broń palną wyłącznie na stanowisku strzeleckim lub treningowym. 1 0 ) Do obowiązków strzelającego należy: a ) Bezwzględnie przestrzegać zasad bezpieczeństwa. czy broń palna jest rozładowana (gniazdo magazynka i komora nabojowa).Rozdział I. nawet gdy nie jest załadowana. określoną przez prowadzącego. okrzyk: Zacięcie!). c ) Na linii ognia broń palną kierować w stronę kulochwytu. wymierzonego do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. Stan techniczny broni palnej powinien wykluczyć możliwość spowodowania nieszczęśliwego wypadku.

niesprawną.: Kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję. l ) Bezpośrednio po zakończeniu strzelania sprawdzić wzrokowo broń palną i nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. k ) Na komendę: Przerwij ogień! natychmiast przerwać strzelanie. natychmiast przerywa w sytuacjach: a ) Otrzymania meldunku z posterunku obserwacyjnego o naruszeniu zasad bezpieczeństwa. podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. zabezpieczyć broń palną i przyjąć postawę bezpieczną. BEZPIECZEŃSTWO j ) W przypadku niemożności samodzielnego usunięcia zacięcia zgodnie z przyjętymi zasadami. W postawie bezpiecznej oczekiwać na komendę prowadzącego. 1 1 ) Strzelanie przerywa się na komendę prowadzącego: Przerwij ogień! Strzelający samodzielnie.k.Rozdział I. który stwierdził niebezpieczeństwo. 13 . Art. trzymać broń palną skierowaną w stronę celu (kulochwytu). oddać strzał kontrolny oraz okazać broń palną do przejrzenia. 263 § 2 k. c ) Padania pocisków poza obrębem kulochwytu głównego i wałów bocznych. n ) Po zakończeniu strzelania i przejrzeniu broni palnej oddać strzał kontrolny w kierunku kulochwytu i schować broń palną do kabury. Prowadzący powinien widzieć komorę nabojową broni palnej oraz donośniki magazynków. W postawie bezpiecznej czekać na podejście prowadzącego strzelanie. Nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. Czekać na komendę prowadzącego zezwalającą na podejście do tarcz. 1 2 ) W sytuacji zagrożenia komendę: Przerwij ogień! podaje uczestnik strzelania. b ) Pojawienia się przed strzelającymi ludzi lub zwierząt. Jeżeli bezpośrednio po zakończeniu strzelania w broni palnej pozostały naboje – odłączyć magazynek. usunąć nabój z komory nabojowej przez energiczne przeładowanie i sprawdzić komorę nabojową. zdjąć palec z języka spustowego i ułożyć go wzdłuż zamka. o ) Po wykonaniu strzelania bezwzględnie rozliczyć się z pobranej amunicji. d ) Rykoszetowania pocisków. m ) Na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! – odłączyć od broni palnej magazynek i okazać ją do przejrzenia z zamkiem w tylnym położeniu oraz magazynki donośnikami do góry. e ) Kontuzji strzelającego. f ) Powstania innego niebezpieczeństwa. podnieść wolną rękę na wysokość głowy – sygnalizować zacięcie. b ) Amunicją: . 1 3 ) Zabrania się strzelań: a ) Z broni technicznie niesprawnej.

Rozdział I. 5 ) przekazując komuś broń palną albo przejmując ją od kogoś. 1 7 ) Trening złożonych elementów szkoleniowych z zastosowaniem amunicji ćwiczebnej. 3 ) przystępując do nowego ćwiczenia na treningu. 4 ) rozpoczynając i kończąc strzelanie. 14 . e ) Opuszczania stanowiska strzeleckiego lub treningowego bez zgody prowadzącego strzelanie lub trening bezstrzałowy.której użycie jest zabronione. . 1 4 ) Na strzelnicach zabrania się: a ) Kierowania broni palnej w stronę ludzi. należy ją traktować jak amunicję bojową. gdy rozpoczynasz z nią kontakt i zamierzasz wykonać z nią jakiekolwiek czynności. BEZPIECZEŃSTWO . barwiącej i szkolno-treningowej odbywa się pod nadzorem uprawnionego instruktora. Na sprawdzanie broni palnej nigdy nie powinno się żałować czasu. 1 5 ) Zabrania się posiadania amunicji bojowej podczas: a ) Treningu bezstrzałowego. barwiącej i szkolno-treningowej. Rozładowanie broni palnej Jedną z najważniejszych czynności zabezpieczających przed oddaniem niekontrolowanego strzału. jest rozładowanie broni palnej. c ) Do obiektów i urządzeń nie będących celem. Należy dokonywać tego starannie według poniżej przedstawionej procedury. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. 6 ) przed przystąpieniem do rozłożenia broni palnej. d ) Do zwierząt. Sprawdzaj stan załadowania broni palnej zawsze.niezgodną z typem używanej broni. c ) Oddawania strzałów po komendzie: Przerwij ogień! d ) Oddawania większej ilości strzałów do poszczególnych celów niż jest to określone warunkami strzelania. barwiącą i szkolno-treningową. będącego źródłem najpoważniejszych wypadków z bronią palną. a zwłaszcza: 1 ) na początku i na końcu służby. 3. 2 ) na początku i na końcu treningu bezstrzałowego. b ) Treningów strzeleckich z wykorzystaniem amunicji ćwiczebnej. b ) Układania palca na języku spustowym wcześniej niż jest to potrzebne do oddania strzału. sprawną i gotową do strzału. 1 6 ) Stosując do treningu strzeleckiego amunicję ćwiczebną.

7 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. 1 5 ) Okaż broń palną do przejrzenia w taki sposób. 3. czy jest rozładowany.Rozdział I. gdy choć na chwilę tracisz kontakt z bronią palną. Czekaj na potwierdzenie przejrzenia broni palnej przez prowadzącego. 1 4 ) Wyjmij drugi magazynek z ładownicy i ponownie sprawdź. 8 ) Sprawdź komorę nabojową. 9 ) w praktyce zawsze. 8 ) Schowaj broń palną do kabury. BEZPIECZEŃSTWO 7 ) przed przystąpieniem do czyszczenia broni palnej. 5 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. czy jest rozładowany. 1 1 ) Podłącz rozładowany magazynek do broni palnej. 5 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. rozładuj magazynki i nie podłączaj do broni palnej. aby było widać komorę nabojową i donośniki magazynków. 7 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 1 0 ) Sprawdź drugi magazynek. 9 ) Sprawdź drugi magazynek. 9 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne.1. czy jest rozładowany. czy ktoś inny nie manipulował przy twojej broni palnej. czy jest rozładowana. 6 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. 2 ) Wyjmij broń palną z kabury. czy jest rozładowany. 8 ) gdy brak ci pewności. 1 0 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. aż zostanie w tylnym skrajnym położeniu. 1 3 ) Odłącz magazynek od broni palnej. 3. 2 ) Czekaj. 1 2 ) Odciągnij zamek. twarzą w bezpiecznym kierunku. W razie potrzeby rozładuj magazynki. 3 ) Czekaj na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! 4 ) Wyjmij broń palną z kabury. Indywidualne rozładowanie broni palnej 1 ) Stań w miejscu wyznaczonym twarzą w kierunku bezpiecznym. 15 . czy jest rozładowana. 6 ) Sprawdź komorę nabojową.2. 4 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. aż prowadzący ustawi grupę w wyznaczonym miejscu. czy jest rozładowany. 3 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia 1 ) Przestrzegaj i wykonuj polecenia prowadzącego.

Powinno to nastąpić m. 1 1 ) Przerw pomiędzy strzałami. kiedy świadomie chcemy oddać strzał do rozpoznanego celu. 1 7 ) Zwolnij zamek i oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 2 2 ) Chowania broni palnej do kabury. 1 9 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. 1 5 ) Wymiany magazynka. 2 ) Po zakończeniu strzelania. 2 3 ) Rozkładania i składania broni palnej. nie podłączaj magazynków do broni palnej.: 1 ) Przed rozpoczęciem strzelania. 1 0 ) Składania się do strzału. gdy broń palna znajduje się w kaburze. Sytuacje. BEZPIECZEŃSTWO 1 6 ) Schowaj magazynki do ładownicy. 1 4 ) Kontroli wzrokowej broni palnej. A także podczas: 6 ) Trzymania dłoni na chwycie broni palnej. 1 9 ) Ubezpieczania partnera z patrolu. 1 8 ) Schowaj broń palną do kabury. 2 0 ) Wykonywania czynności służbowych.Rozdział I. 2 0 ) W przypadku broni palnej posiadającej dźwignię zatrzymującą i zwalniającą zamek z tylnego skrajnego położenia nie stosuje się pkt 11) i 13) 4. 2 1 ) Okazywania broni palnej do przejrzenia. 1 2 ) Zgłaszania zacięcia broni palnej. 2 5 ) Odkładania broni palnej. 3 ) W postawach bezpiecznych. 1 8 ) Przemieszczania się z bronią palną wyjętą z kabury. 4 ) Na komendę: Przerwij ogień! 5 ) Gdy cel nie jest rozpoznany. 9 ) Przeładowania broni palnej. 16 . w których należy zdjąć palec z języka spustowego Palec układamy na języku spustowym tylko wtedy. 8 ) Dobywania broni palnej z kabury.in. 2 4 ) Przekazywania broni palnej. 1 6 ) Zmiany postawy strzeleckiej. W każdej innej sytuacji zdejmujemy palec z języka spustowego. 7 ) Przyjmowania postawy strzeleckiej. 1 7 ) Ukrycia się za osłoną. 1 3 ) Usuwania zacięcia broni palnej.

BEZPIECZEŃSTWO 2 6 ) Pobierania broni palnej. najpierw wzrokowo oceń sytuację.Rozdział I. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. którzy mogą nosić broń palną w sposób umożliwiający najsprawniejsze jej wykorzystanie podczas wykonywania obowiązków służbowych. sprawną i gotową do strzału. 6. w sposób zapewniający sprawne i szybkie jej wydobycie oraz bezpieczne przenoszenie. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej 1 ) Policjanci są zobowiązani nosić broń palną krótką podczas pełnienia służby. 3 ) Przepisy pkt 1) i 2) nie dotyczą policjantów pododdziałów antyterrorystycznych. 4 ) Policjanci są zobowiązani: a) Zachować szczególne środki ostrożności. 2 ) Policjanci pełniący służbę w ubiorze cywilnym są zobowiązani nosić broń palną krótką w kaburze w miejscu niewidocznym dla otoczenia. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) Odpowiedz sobie na następujące pytania: W jakim położeniu znajduje się zamek? Czy widać nabój w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o obecności naboju w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o napiętej iglicy? W jakim położeniu znajduje się kurek? W jakim położeniu znajduje się język spustowy? Czy broń palna jest zabezpieczona? Czy magazynek jest podłączony do broni palnej? Mimo udzielenia wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie pytania nie ryzykuj. aby broń palna nie dostała się w ręce osób nieuprawnionych. Zwróć uwagę na położenie elementów. 17 . 5. mechanizmów i zespołów broni palnej. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. b) Przestrzegać zasad przechowywania broni palnej. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej Rozpoczynając kontakt z bronią palną. 2 7 ) Zdawania broni palnej. czy jest rozładowana (według algorytmu podanego wyżej). Zawsze sprawdź broń palną. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia.

uzbrojenia w celu dokonania naprawy broni palnej lub jej wymiany. o której mowa w pkt 6). f) W uzasadnionych przypadkach przełożeni mogą wyrazić zgodę na posiadanie przez podległych policjantów broni palnej krótkiej w okolicznościach wymienionych w pkt c). Broń palną należy niezwłocznie rozładować po ustaniu przyczyny jej załadowania. 18 . kulturalnych lub innych.Rozdział I. d) Posiadania przy sobie broni palnej podczas prywatnych wyjazdów zagranicznych. – udziału w uroczystościach prywatnych. – spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu. jeżeli nie zachodzi potrzeba posiadania przez policjanta broni palnej przy sobie. e) Posiadania przy sobie broni palnej w innych okolicznościach niż wymienionych w pkt c) mogących doprowadzić do jej utraty. W czasie przemieszczania oddziałów Policji w miejsce działań. d) Systematycznie czyścić i konserwować broń palną. wydaje się na czas wykonywania zadań służbowych do użytkowania policjantom. broń palną można przewozić w przystosowanych skrzyniach metalowych lub drewnianych obitych blachą. nie dotyczy to rewolwerów. Zabrania się policjantowi: a) Udostępniania broni palnej osobom nieupoważnionym. – urlopu. Pisemną decyzję o wydaniu policjantom innych rodzajów broni palnej niż przewidują to normy wyposażenia podejmuje kierownik jednostki Policji. b) Dokonywania przeróbek i napraw broni palnej we własnym zakresie. a broń palną załadowaną. Inne rodzaje broni palnej w czasie pełnienia służby należy przewozić w pojazdach w zamocowanych uchwytach. którzy ukończyli specjalistyczne szkolenie dotyczące obsługi i użycia tego rodzaju broni palnej. BEZPIECZEŃSTWO 5) 6) 7) 8) 9) c) Nosić broń palną zabezpieczoną bez wprowadzania naboju do komory nabojowej. z zachowaniem środków bezpieczeństwa. pobytu w szpitalu lub sanatorium oraz w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego. z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej – jeżeli sytuacja tego wymaga. a w przypadku stwierdzenia uszkodzenia broni palnej niezwłocznie zawiadomić o tym policjanta ds. jeżeli jest to uzasadnione ważnymi względami służbowymi. Broń palną. sportowych. uwzględniając rodzaj wykonywanych przez poszczególne służby zadań oraz zasady określone odrębnymi przepisami. c) Posiadania przy sobie broni palnej podczas: – prywatnego udziału w imprezach rozrywkowych.

e) W pomieszczeniach określonych w pkt a). b) i d) broń palną przechowuje się w szafie metalowej specjalnie przeznaczonej do przechowywania broni. czysta i zakonserwowana. ze zwolnionym kurkiem (w broni bezkurkowej – ze zwolnioną sprężyną iglicy) i odłączonym magazynkiem. pojemnikach – włożona w sposób uniemożliwiający uderzenie w spłonkę naboju. 6 ) Zabrania się przechowywania amunicji w magazynkach nabojowych do broni palnej. 2 ) Przełożeni są zobowiązani do zapewnienia policjantom warunków bezpiecznego przechowywania broni palnej krótkiej w jednostce Policji. kompletna. 5 ) Amunicja do broni palnej powinna znajdować się w pudełkach. b) W wyznaczonym pomieszczeniu użytkowanym przez komórkę organizacyjną i przystosowanym do przechowywania broni palnej. Pistolety P-64 i P-83 należy przechowywać odbezpieczone. 19 . zabezpieczona.Rozdział I. szkół i ośrodków szkolenia Policji spełniających warunki określone w odrębnych przepisach. f) Szafa metalowa z bronią palną powinna być każdorazowo zamykana i plombowana przez policjanta odpowiedzialnego za przechowywanie broni palnej. c) W pomieszczeniu służbowym policjanta w użytkowanej przez niego indywidualnie szafie metalowej. d) W magazynach uzbrojenia oddziałów prewencji. woreczkach. Przechowywanie broni palnej 1 ) Jeżeli policjant nie ma możliwości przechowywania broni palnej krótkiej w miejscu zamieszkania lub nie może jej tam przechowywać z innych względów. jeżeli względy służbowe wskazują na potrzebę szybkiego pobrania broni palnej gotowej do użycia lub z powodu dużej częstotliwości pobierania broni palnej przez użytkownika. to po pisemnym powiadomieniu przełożonego jest zobowiązany tę broń przechowywać w jednostce Policji. BEZPIECZEŃSTWO 7. 3 ) Broń palną w jednostce Policji chronionej całodobowo przechowuje się w zależności od posiadanych warunków lokalowych: a) W pomieszczeniach zajmowanych przez dyżurnego jednostki Policji. 7 ) Od zakazu określonego w pkt 6) można odstąpić. technicznie sprawna. W celu skrócenia czasu wydawania broni amunicja może znajdować się w woreczkach (pojemnikach) plombowanych przez użytkownika broni lub w przezroczystych torebkach. 4 ) Broń palna na czas przechowywania powinna być wyjęta z kabury i rozładowana. Należy wówczas okresowo rozładowywać magazynek w celu zwolnienia napiętej sprężyny donośnika naboju magazynka.

rodzaj broni palnej. 2 ) Dyżurny jednostki Policji niezwłocznie podejmuje niezbędne czynności zmierzające do odnalezienia broni palnej lub amunicji oraz powiadamia oficera dyżurnego właściwej komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o fakcie utracenia broni palnej lub amunicji. powiadamiają o utraceniu broni palnej lub amunicji dyrektorów odpowiednich Biur Komendy Głównej Policji. o którym mowa w pkt 1). Wywóz broni palnej za granicę 1 ) Policjant może wywieźć za granicę broń palną i amunicję do niej po uzyskaniu pozwolenia Komendanta Głównego Policji. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej 1 ) O utraceniu broni palnej lub amunicji policjanci są zobowiązani niezwłocznie powiadomić dyżurnego najbliższej jednostki Policji. w rejonie której nastąpiło utracenie broni palnej. 2 ) Z pisemnym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wywóz broni palnej za granicę występują w przypadku wyjazdu służbowego: kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji. Przełożony niezwłocznie przedstawia raport: a) kierownikowi komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji – w komórkach organizacyjnych Komendy Głównej Policji. b) komendantowi – w szkołach policyjnych. komendant wojewódzki (stołeczny) Policji. policjant składa bezpośredniemu przełożonemu pisemny raport zawierający szczegółowe dane dotyczące utracenia broni palnej lub amunicji. komendant szkoły policyjnej. c) komendantowi wojewódzkiemu (stołecznemu) Policji – w pozostałych jednostkach Policji. 9. podając okoliczności utracenia. BEZPIECZEŃSTWO 8. podając dane określone w pkt 1). a kopię telegramu przekazuje naczelnikom wydziałów kryminalnego i zaopatrzenia. numer i rok produkcji oraz ilość utraconej amunicji. 4 ) Niezależnie od powiadomienia.Rozdział I. 5 ) Kierownicy jednostek Policji. o których mowa w pkt 4). jej serię. oraz bezpośredniego przełożonego. 20 . 3 ) Oficer dyżurny komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o utraceniu broni palnej powiadamia oficera dyżurnego Komendy Głównej Policji.

zm.. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. Broń. Strzał” 2003. McClurg E. Żyła S. Strzelanie sportowe z pistoletu. Broń. Bhp w pracy z bronią palną. Broń. „Magazyn Strzelecki. Zarządzenie nr 6/00 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. Hartink A. Bezpieczne posługiwanie się bronią. amunicja” 2004. Broń. Kasprzak S. „Magazyn Strzelecki.U. Tulski P. Poznań 2003. 21 . „Magazyn o Broni. „Magazyn Strzelecki. Everett. Warszawa 1998.. nr 1. Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną.. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy. Kodeks karny (Dz. nr 3. amunicja” 2003. poz. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. Z bronią za pan brat. Tulski P. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. Buniak J.. nr 2. 553 z późn. nr 4.E. „Magazyn Strzelecki.. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Nr 88.. amunicja” 2004.Rozdział I.. amunicja” 2004. BEZPIECZEŃSTWO Opracowano na podstawie: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.). nr 3.

prędkość i energia. prędkością i drogą pocisku w przewodzie lufy. c) końcową. d) zdolności rażenia celu. 22 . ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rozdział II ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1.Rozdział II. niezbędną do stabilizacji jego położenia na torze lotu. oraz zjawiskami mu towarzyszącymi. zaistniałym pod wpływem działania ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. Batalistyka dzieli się na: a) wewnętrzną. Wyniki tych badań stanowią podstawę do konstruowania lufy i innych istotnych elementów broni palnej w celu uzyskania żądanej prędkości wylotowej pocisku o danej masie i kalibrze bez przekroczenia dopuszczalnej granicy wytrzymałości. Ponadto gwint lufy nadaje pociskowi prędkość obrotową. W czasie przemieszczania się pocisku w przewodzie lufy nadawane są mu kierunek lotu. Balistyka wewnętrzna – zajmuje się ruchem pocisku w przewodzie lufy. Balistyka pocisku balistyka – jest to nauka zajmująca się ruchem pocisku od momentu wprawienia go w ruch do momentu zatrzymania się lub rozerwania w powietrzu. Do najważniejszych zadań balistyki wewnętrznej należy określenie zależności między ciśnieniem. e) zdolności przebijania osłon. ciężaru i kształtu. c) konserwacji broni palnej. aby osiągnął określoną odległość i trafił w cel. Balistyka ma znaczenie w uzasadnieniu opracowania: a) budowy broni palnej. b) zewnętrzną. Osiągnięcia balistyki znajdują zastosowanie w praktyce strzeleckiej. b) zasad strzelania z broni palnej. z jaką powinien być wystrzelony pocisk określonego kalibru. Balistyka zewnętrzna – zajmuje się badaniem ruchu pocisku w powietrzu od momentu wylotu z przewodu lufy do momentu spotkania się z celem. Głównym zadaniem balistyki zewnętrznej jest określenie warunków stabilizacji obrotowej i momentów aerodynamicznych oraz parametrów toru pocisku i prędkości początkowej.

Nie można zbudować broni palnej. c) procesy odkształceń pocisku. a często i przytomność. W razie trafienia z dużą prędkością w cel zawierający w swej 23 . Na przykład człowiek trafiony śmiertelnie małym odłamkiem w serce może jeszcze poruszać się i strzelać przez kilka minut. Zagadnienie rażenia obalającego wiąże się przede wszystkim z pociskami wystrzelonymi z broni krótkiej. b) zagłębienie się pocisku w przeszkodę. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Balistyka końcowa – zajmuje się badaniem zjawisk występujących podczas spotkania pocisku z celem. nazywane obalającym. która skutecznie pozbawiałaby przeciwnika zdolności oporu. O broni palnej mającej zdolność takiego rażenia mówi się. natomiast człowiek rażony pociskiem o dużej prędkości i energii uderzenia zwykle bywa rzucony na ziemię i natychmiast traci zdolność oporu. rzędu kilku lub kilkunastu minut. b) energia pocisku w chwili uderzenia w cel. d) procesy odkształceń materiału celu. jak: a) przebijalność pocisku. Jednym z wymogów balistycznych broni palnej jest zdolność rażenia celów żywych i zdolność przebijania osłon. Zdolność rażenia rozumiana jest jako: a) zdolność zadania takiego uszkodzenia. W wypadku działań policyjnych. Celem użycia broni palnej przez policjanta jest obezwładnienie osoby – pozbawienie zdolności do stawiania oporu. Obejmuje takie zagadnienia. w których większość interwencji z użyciem broni palnej występuje w bezpośredniej odległości od przeciwnika. Moc obalająca pocisku jest osiągana w drodze zwiększenia prędkości pocisku przy jego małym kalibrze albo zmniejszenia prędkości przy wzroście kalibru i masy pocisku. ale po upływie pewnego czasu. c) masa pocisku. Obszary ludzkiego ciała szczególnie wrażliwe na zranienia ciężkie i śmiertelne stanowią około 40 procent łącznej powierzchni celu. jakim jest człowiek. Przeprowadzone badania wykazały. b) zdolność takiego rażenia. ruchem pocisku w celu aż do momentu zatrzymania pocisku. jest wymagane rażenie nokautujące. który rodzaj rażenia bardziej zagraża życiu. a jednocześnie nie zagrażała jego życiu. Nie można jednoznacznie stwierdzić. d) kształt pocisku. że posiada moc obalającą. po którym ranny traci natychmiast możliwość stawiania wszelkiego oporu. że najważniejszy wpływ na moc obalającą broni palnej mają: a) prędkość pocisku w chwili uderzenia w cel. po którym ranny traci możliwość dalszego prowadzenia walki.Rozdział II. rana zaś może okazać się lekką. e) ruch pocisku w celu.

a następnie gwałtownie maleje w wyniku odkształcenia się pocisków. Przez zmniejszenie prędkości pocisku oraz zwiększenie jego kalibru i masy jest osiągany podobny skutek. Jeżeli prędkość pocisku w chwili uderzenia przekracza 600 m/s. Przebijalność warstwy drewna lub piasku zwiększa się do pewnych granic wraz ze wzrostem prędkości spotkania z pociskiem (do około 650 – 750 m/s). Nie dotyczy to oczywiście celów chronionych kamizelkami kuloodpornymi lub innymi środkami ochrony osobistej. Posiada przy tym duży nadmiar nie wykorzystanej energii i stanowi istotne zagrożenie dla osób postronnych. wobec których nie zamierza się użyć broni palnej. Natomiast pocisk o małej prędkości. pojemniki lub zbiorniki cieczy itp. wytwarza gazy prochowe o bardzo dużym ciśnieniu i wysokiej temperaturze. 2. Po wylocie z przewodu lufy pocisk porusza się siłą inercji. który powoduje ogólny wstrząs organizmu żywego i prowadzi do natychmiastowego zahamowania funkcji życiowych. tworzących bardzo duży kanał. Zwykle pociski strzeleckie napotykając różne przeszkody terenowe z drewna lub piasku. Ładunek prochowy spalając się. polegających na szybkiej przemianie energii chemicznej prochu w energię cieplną gazów 24 .) jest osiągany efekt hydrodynamiczny. Pocisk o dużej prędkości i ostrym wierzchołku ma większą zdolność przenikania przez cel na wylot. Zdolność przebijania pocisku warunkuje rażenie celów znajdujących się za osłonami. W zależności od grubości i jakości ubioru człowieka oraz miejsca trafienia energia niezbędna do skutecznego rażenia człowieka wynosi od 50 do 100 J.Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU budowie ciecz (cele żywe. Jeżeli przeszkoda jest cienka lub nieodporna na przebijalność. powodując jego wstrząs ogólny. zagłębiają się w nie. dużym kalibrze i płaskim lub tępołukowym wierzchołku przekazuje w całości posiadaną energię kinetyczną organizmowi celu żywego. Do określenia kryterium wystarczającej zdolności rażenia celu żywego jest stosowana reguła mówiąca. że ten pocisk jest skuteczny.4 mm). Po wzroście ciśnienia do odpowiedniej wielkości pociskowi zostaje nadany ruch ze stale wzrastającą prędkością aż do momentu osiągnięcia prędkości maksymalnej. Charakterystyka zjawiska strzału strzał – jest to wyrzucenie pocisku z przewodu lufy spowodowane działaniem ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. wówczas wierzchołek i dno pocisku są źródłami powstania silnych fal uderzeniowych. pocisk przebija ją i razi cel ukryty za przeszkodą. W czasie strzału zachodzi zespół procesów fizykochemicznych. który przebije sosnową deskę o grubości 1 cala (25.

a tym samym zwiększa się ciśnienie. wywierają ciśnienie również na ścianki i dno łuski oraz na pocisk. Pocisk wskutek silnego ciśnienia rozpoczyna ruch do przodu i wrzynając się w gwint. W celu oddania strzału należy wprowadzić nabój do komory nabojowej. pierwszy. zapalając ziarna prochu. jednocześnie wydzielając dużą ilość sprężonych. a) b) c) d) Zjawisko strzału charakteryzuje się: bardzo dużym ciśnieniem gazów (2 000 – 3 000 atm). zapobiegające przedostawaniu się gazów do tyłu. Pod wpływem tego uderzenia (impulsu zewnętrznego) spłonka wybucha. 25 . Naciśnięcie na język spustowy uruchamia mechanizm uderzeniowo-spustowy. silnie nagrzanych gazów prochowych. zaryglować przewód lufy zamkiem i nacisnąć na język spustowy.6 s). wskutek czego iglica grotem iglicznym zbija spłonkę naboju. W czasie spalania się ładunku prochowego ilość gazów wzrasta. a jej płomień przez otwory zapłonowe przenika do łuski. 1): wstępny. którym jest dno pocisku. krótkim okresem zjawiska (0. Pod wpływem działania ciśnienia na ścianki łuski następuje ścisłe przyleganie ich do ścianek komory nabojowej. wysoką temperaturą gazów prochowych (2 500 – 3 500ºC). szybko zmieniającą się objętością palącego się ładunku prochowego. a) b) c) d) Zjawisko strzału dzieli się na następujące okresy (rys. Gazy prochowe rozprzestrzeniają się w stronę miejsca najmniejszego oporu. wprawiony zostaje w ruch wirowy oraz wyrzucony z przewodu lufy w kierunku przedłużenia osi przewodu lufy. Gazy prochowe rozprzestrzeniają się na wszystkie strony z jednakową siłą i chcąc znaleźć ujście. trzeci. Ładunek prochowy zapala się. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU prochowych. a następnie w energię kinetyczną gazów prochowych. Uchodzące za pociskiem gazy prochowe mają prędkość przekraczającą znacznie prędkość pocisku (ponad 1 000 m/s) i nadają mu w dalszym ciągu przyspieszenie na pewnym odcinku od wylotu lufy.001 – 0.Rozdział II. W momencie osiągnięcia przez dno pocisku wylotu lufy ciśnienie gazów prochowych w lufie spada skokowo. pocisku i broni palnej. Działanie ciśnienia gazów prochowych na dno łuski powoduje wciśnięcie jego dna w czółko zamka. drugi.

Pw i Vw – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. Pocisk pod działaniem stale rosnącej ilości gazów prochowych zostaje wprawiony w ruch w przewodzie lufy. Pm – ciśnienie maksymalne. Okres pierwszy – palenie się ładunku prochowego w szybko zmieniającej się objętości. Vm – maksymalna prędkość pocisku. osiągając maksimum – Pm .Rozdział II. Ciśnienie w pierwszym okresie szybko wzrasta. Ciśnienie gazów w tym okresie osiąga wystarczającą wartość do ruszenia pocisku i wciśnięcia go w gwinty przewodu lufy na całkowitą głębokość. Okres drugi – pocisk porusza się wskutek działania stałej ilości rozprzestrzeniających się gazów. 1. Pk i Vk – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w końcowym momencie palenia się prochu. krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy: PO – ciśnienie forsujące. Dlatego też mimo przyrostu ilości gazów ciśnienie zaczyna spadać. 26 . Okres wstępny – palenie się ładunku prochowego wewnątrz łuski. Okresy strzału. osiągając w końcowym okresie palenia się ładunku prochowego wielkość Pk. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rys. ponieważ w początkowym okresie szybkie narastanie ilości gazów odbywa się w czasie stosunkowo powolnego zwiększania się objętości w przestrzeni pozapociskowej2. a zatem znaczne zwiększenie przestrzeni pozapociskowej. Okres ten trwa od momentu uzyskania ciśnienia maksymalnego aż do zupełnego spalenia się ładunku prochowego. Większe ciśnienie powoduje znaczne przyspieszenie ruchu pocisku w przewodzie lufy. 2 Przestrzeń pozapociskowa – przestrzeń mierzona od dna łuski do dna pocisku. Czas jego liczy się od momentu zapalenia się ładunku prochowego do rozpoczęcia ruchu pocisku. Drugi okres trwa zatem od momentu zakończenia palenia się ładunku prochowego do momentu wylotu pocisku z przewodu lufy. a prędkość pocisku cały czas wzrasta do granicy Vk. Patm – ciśnienie gazów równe ciśnieniu atmosferycznemu.

Prędkość ruchu pocisku w przewodzie lufy nieustannie wzrasta. Prędkość początkowa zależy od: a) długości lufy. Jeśli lufa jest średniej długości. jaką przebyłby pocisk w ciągu 1 sekundy po wylocie z przewodu lufy. Po spaleniu się ładunku prochowego pocisk nadal porusza się pod działaniem swobodnie rozprzestrzeniających się gazów. tym dłużej działają na pocisk gazy prochowe i tym samym większa jest prędkość początkowa. prędkość początkowa jest tym większa. Prędkość początkowa pocisku prędkość początkowa pocisku – jest to prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. c) masy ładunku prochowego. dopóki ciśnienie gazów działających na dno pocisku nie zrówna się z ciśnieniem otaczającej atmosfery. Zjawisko to trwa dopóty. które wskutek swojej sprężystości mają jeszcze duży zapas energii. b) masy pocisku. Prędkość początkową pocisku mierzy się w metrach na sekundę. Duże ciśnienie gazów powoduje ich dalsze rozprzestrzenianie się i zwiększenie prędkości ruchu pocisku. przedłużając w ten sposób na pewnym odcinku od wylotu lufy (do 20 cm) działanie ciśnienia na dno pocisku i zwiększając jeszcze bardziej jego prędkość. Ciśnienie gazów prochowych w przewodzie lufy najpierw gwałtownie wzrasta do wielkości Po . gdyby na niego nie działała żadna inna siła (siła ciężkości. później wolniej. Jest to odległość. 3. natomiast prędkość pocisku wzrasta do wielkości Vw. Okres trzeci – gazy wydobywające się z przewodu lufy w dalszym ciągu działają na pocisk. wolniejsze rozprzestrzenianie się gazów zwiększa prędkość ruchu pocisku do wielkości Vm. następnie do wielkości Pm . a następnie stopniowo maleje aż do całkowitego wytracenia. im mniejszy jest ciężar pocisku (przy takim samym ciężarze ładunku) lub im większy jest cię27 . oporu powietrza) oprócz siły poruszającej (bezwładności).Rozdział II. osiągając wielkość Vm. Prędkość pocisku stale wzrasta. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Po spaleniu się ładunku prochowego ilość gazów nie wzrasta. Po wylocie pocisku z przewodu lufy gazy wydobywają się na zewnątrz z szybkością większą od prędkości pocisku. przy czym od momentu wylotu pocisku z przewodu lufy zaczyna opadać do wielkości Pw i nadal opada do okresu wtórnego działania gazów do wielkości Patm . W tym okresie ciśnienie maleje do wielkości Pw . osiągając swoją największą wielkość w odległości kilku centymetrów od wylotu lufy. początkowo szybko. Im dłuższa lufa (do pewnych granic).

Poza tym. z jaką ta broń wykonuje ruch do tyłu. Przekazanie zbyt dużej energii odrzutu w kierunku od broni palnej do ciała ludzkiego może być przyczyną obrażeń ciała. Wzrost prędkości początkowej pocisku wpływa na zwiększenie: a) donośności. Prędkość palenia się ładunku prochowego zwiększa się w miarę wzrostu ciśnienia gazów i temperatury ziaren prochu. na prędkość początkową wpływa prędkość palenia się ziaren prochu. spowodowany asymetrycznością położenia środka ciężkości broni w stosunku do osi przewodu lufy oraz działaniem pary sił: odrzutu i hamowania – wywołujących moment obrotowy broni palnej. Zjawisko odrzutu broni palnej wywołuje skutki negatywne i jest głównym czynnikiem ograniczającym moc broni palnej. 2). czyli jest wprost proporcjonalna do masy pocisku i jego prędkości. b) zdolności rażenia celu. Kierunek ruchu odrzutu broni palnej jest odwrotny do kierunku ruchu pocisku. Odrzut odczuwa się jako uderzenie w ramię. Odrzut i podrzut broni palnej odrzut broni palnej – jest to ruch broni do tyłu w czasie strzału spowodowany działaniem ciśnienia gazów na dno łuski i zamek. a odwrotnie proporcjonalna do masy broni palnej (zob. a tym samym i prędkość pocisku w przewodzie lufy. Prędkość początkowa jest jedną z ważniejszych właściwości bojowych broni. tym szybciej wzrasta ciśnienie gazów. Prędkość i energia odrzutu broni palnej jest tyle razy mniejsza od prędkości i energii początkowej pocisku. d) płaskości toru lotu pocisku. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU żar ładunku (przy takim samym ciężarze pocisku). zależy także od zmniejszenia wilgotności ziaren oraz ściślejszego napełniania łuski prochem. podrzut broni palnej – jest to obrót broni w płaszczyźnie pionowej podczas strzału. ale również wylotowa część lufy odchyla się do góry. aby energia odrzutu nie przekraczała 5 J. rys. rękę lub ziemię.Rozdział II. Im szybciej spala się proch. ile razy pocisk jest lżejszy od broni palnej. 4. Działanie odrzutu broni palnej określa się prędkością i wielkością. Na skutek odrzutu broń palna nie tylko wykonuje ruch do tyłu. zmieniając swoje położenie w momen- 28 . Niekorzystne zjawisko odrzutu broni palnej jest wykorzystywane z pożytkiem do napędu automatyki większości broni palnej samopowtarzalnej i automatycznej. c) zdolności przebijania osłon. Od broni palnej krótkiej wymaga się.

Rozdział II. w prawo. Rys. W celu zachowania jednakowego kąta wylotu i zmniejszenia wpływu odrzutu na wyniki strzelania należy przestrzegać zasad i sposobów 29 . kąt ten nazywa się kątem wylotu. Wpływ kąta wylotu na strzelanie usuwa się przez właściwe przystrzeliwanie każdego egzemplarza broni palnej. powodując odchylenie broni palnej wylotem lufy do góry. Odchylenie lufy do góry (podrzut) wskutek odrzutu następuje dlatego. Podczas strzału występuje również drganie (wibracja) lufy. które może nieco odchylić wylot lufy w dowolną stronę (w górę. 2. im większa jest odległość między osią przewodu lufy a miejscem oparcia kolby (zob. i ujemny. Jednakże przez nieprawidłowe złożenie się do strzału. Kąt wylotu jest dodatni wtedy. niewłaściwe wykorzystanie podpórki. Podrzut broni palnej opóźnia ponowne zgranie przyrządów celowniczych do oddania kolejnego strzału. w dół. rys. Wielkość odchylenia wylotowej części lufy jest tym większa. ale tworzą ramię pary (dwóch) sił. chwytu broni) działają przeciw sobie nie po jednej prostej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU cie strzału – podrzut. jak również naruszenie zasad obchodzenia się z bronią palną zwiększa się kąt wylotu oraz zmniejsza celność broni palnej. kiedy będzie ona niżej. że siła odrzutu i równa jej siła przeciwdziałania odrzutowi (opór kolby. kiedy oś przewodu lufy w momencie wylotu pocisku jest wyżej niż jej położenie przed strzałem. Drganie lufy i odrzut broni palnej powodują powstanie kąta między kierunkiem przedłużonej osi przewodu lufy przed strzałem (linią strzału) a jej kierunkiem w momencie wylotu pocisku z przewodu lufy (linią rzutu). w lewo). 2). Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału.

takich jak: a) stabilna postawa strzelecka. Strzelający może wpłynąć na zmniejszenie negatywnych skutków odrzutu i podrzutu broni palnej w czasie strzału. Powinien dążyć do prawidłowości. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU strzelania oraz obchodzenia się z bronią palną. d) Stosowane są hamulce wylotowe (rys. 3) o działaniu: a) aktywnym – działanie na zasadzie wykorzystania uderzenia strumienia gazów na powierzchnię umocowaną poza płaszczyzną wylotową lufy. które działają na zasadzie wykorzystania strumienia gazów wypływających z przewodu lufy za pociskiem i dzięki czemu nadają broni ruch w kierunku przeciwnym do kierunku odrzutu i pochłaniają około 30 – 40 procent energii odrzutu. b) reaktywnym – działanie na zasadzie odchylenia strumienia gazów w kierunku odrzutu. przez co wpływają na zwiększenie celności strzelania. tekstolitu. c) aktywno-reaktywnym (kombinowanym) – działanie na zasadzie uderzenia strumieniami gazów z częściowym ich odchyleniem. f) koordynacja ww. b) trzymanie broni palnej. g) wytrzymanie po strzale. c) złożenie się do strzału. składają się z szeregu stożkowych pierścieni zewnętrznych i wewnętrznych wzajemnie współpracujących. podanych w odpowiednich instrukcjach strzeleckich. Są to osłabiacze odrzutu połączone z osłabiaczami podrzutu.Rozdział II. W celu zmniejszenia energii kinetycznej odrzutu broni palnej oraz nadania lufie statycznego położenia podczas strzelania stosuje się osłabiacze odrzutu: a) mechaniczne. d) zgranie przyrządów celowniczych. zderzaki metaloidowe wykonane z kauczuku. hamulce wylotowe. zderzaki takie oddają w czasie pracy 35 – 75 procent energii. fibry. c) pneumatyczne. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujący wpływ. a) b) c) Wśród mechanicznych osłabiaczy odrzutu rozróżnia się: zderzaki sprężynowe. e) praca na języku spustowym. Hamulce wylotowe zmniejszając w dużym stopniu siłę odrzutu. czynności z oddychaniem. przyczyniają się do zachowania statyczności broni. 30 . Niekiedy stosuje się hamulce wylotowe zwane stabilizatorami. b) hydrauliczne. zderzaki cierne – oddają około 50 – 60 procent przyjętej energii uderzenia.

którymi są: a) demaskowanie broni palnej. reaktywny. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Hamulce wylotowe mają także i ujemne właściwości. b) kierowanie strumienia gazów na strzelającego. 3. 2. stabilizator. 5.Rozdział II. aktywno-reaktywny. 31 . Hamulce wylotowe: 1. 1 2 3 4 5 Rys. 4. aktywny. c) powodowanie wznoszenia przez gazy prochowe pyłu utrudniającego prowadzenie celnego ognia. 3. odrzutnik.

które zapewnia przejście toru pocisku przez cel (punkt w celu). W praktyce jest to ustawienie oka strzelca. przyrządów celowniczych i punktu celowania w jednej linii prostej.Rozdział II. 1 2 Rys. niezbędne jest nadanie przede wszystkim osi przewodu lufy określonego położenia w przestrzeni. 4. celowanie poziome – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej. Współczesna broń strzelecka. ma otwarte prostokątne przyrządy celownicze. zwanej linią celowania. szczerbinka. 4) względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. ułatwiające celowanie o zmroku lub w złej widoczności. aby muszka znalazła się w jednakowych odległościach od krawędzi szczerbiny (jednakowej szerokości prześwity). celowanie pionowe – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie pionowej. podczas którego wykorzystuje się widoczność celu do nadania osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. z reguły. Każdy inny obraz przyrządów celowniczych jest uważany za niewłaściwy. nazywamy celowaniem. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 5. linia celownicza – jest to linia prosta łącząca środek szczerbiny celownika z wierzchołkiem muszki. Nadanie osi przewodu lufy takiego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. Uzyskanie tego położenia jest możliwe za pomocą przyrządów celowniczych. Wiele modeli broni palnej krótkiej ma jasne kropki lub kontury umieszczone na celowniku i muszce. nazywanym szczerbinką. 32 . 2. Celowanie Aby pocisk doleciał i trafił w cel. a krawędzie górne muszki i celownika były na jednym poziomie. celowanie bezpośrednie – jest to celowanie. Prawidłowe zgranie przyrządów celowniczych (rys. Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych: 1. które składają się z celownika i muszki. Celownik ma płytkę z prostokątnym wycięciem. muszka.

punkt upadku – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z poziomem wylotu. płaszczyzna strzału – jest to płaszczyzna pionowa przechodząca przez linię strzału (rzutu). kąt upadku – jest to kąt zawarty między styczną do toru pocisku w punkcie upadku a poziomem wylotu. kąt podniesienia – jest to kąt zawarty między linią strzału a poziomem wylotu. kąt wylotu – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią rzutu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 6. który jest początkiem toru pocisku. linia rzutu – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy w momencie strzału. kąt rzutu – jest to kąt zawarty między linią rzutu a poziomem wylotu. na rysunkach broni i toru pocisku widzianych z boku poziom wylotu przedstawiony jest jako pozioma linia prosta. punkt wylotu – jest to środek wylotu lufy. 5. linia strzału – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy wycelowanej broni (przed strzałem). odległość pozioma – jest to odległość od punktu wylotu do punktu upadku. Elementy toru lotu pocisku PRZEWYŻSZENIE TORU POCISKU NAD LINIĄ CELOWANIA A NI LI AŁ RZ ST U KĄT WYLOTU SZCZERBINKA MUSZKA PUNKT WYLOTU KĄT POŁOŻENIA CELU KĄT RZUTU I LIN TU ZU AR KĄT UDERZENIA WIERZCHOŁEK LOTU CEL KĄT UPADKU NIA LINIA CELOWA PUNKT UDERZENIA POZIOM WYLOTU ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA OKO ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA PUNKT UPADKU PUNKT CELOWANIA Rys. 33 . poziom wylotu – jest to płaszczyzna pozioma przechodząca przez punkt wylotu. Elementy toru lotu pocisku.Rozdział II.

mierzona w pionie. kątem uderzenia pocisku w przeszkodę pionową jest jeden z przyległych kątów mierzony od 0 do 90 stopni. jeśli dodatni – kąt uderzenia zmniejsza się o jego wielkość. Jeśli kąt położenia celu jest ujemny. jeżeli cel znajduje się niżej poziomu wylotu. Odbity pocisk (rykoszet) leci dalej po nowym torze. przeszkody). równo z krawędziami szczerbiny i wierzchołkiem muszki do punktu celowania. jeżeli cel znajduje się nad poziomem wylotu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU wierzchołek toru pocisku – jest to najwyższy punkt toru pocisku. do którego wycelowuje się broń. kąt położenia celu jest dodatni (+). Taki strzał nazywa się strzałem rykoszetowym. a ujemny (-). Ma on dość dużą zdolność przebijania i rażenia celu. przewyższenie toru pocisku nad linią celowania – jest to odległość pionowa od dowolnego punktu toru pocisku do linii celowania. punkt celowania – jest to punkt. na przeciwstoku – różnicy tych kątów. punkt uderzenia – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z powierzchnią celu (ziemi. kąt położenia celu – jest to kąt zawarty między linią celowania a poziomą wylotu. Na stoku zwróconym w kierunku strzelającego kąt uderzenia równa się sumie kątów: kąta upadku i kąta nachylenia stoku. odbija się od powierzchni przeszkody. wysokość toru pocisku – jest to odległość każdego punktu toru od poziomu wylotu mierzona w pionie. wysokość wierzchołkowa – jest to odległość wierzchołka toru pocisku od poziomu wylotu. 34 . kąt uderzenia zwiększa się o wielkość kąta położenia celu. kąt celownika – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią celowania. kąt uderzenia – jest to kąt między styczną do toru pocisku i styczną do powierzchni celu (ziemi. przeszkody) w punkcie uderzenia.Rozdział II. W tym wypadku wielkość kąta uderzenia zależy również od kąta położenia celu. linia celowania – jest to linia prosta przechodząca od oka strzelającego przez środek szczerbiny celownika. odległość celowania – jest to odległość od punktu wylotu do punktu przecięcia się toru pocisku z linią celowania. część wznosząca toru – jest to część toru pocisku od punktu wylotu do wierzchołka toru. Wielkość kąta uderzenia pocisku w nierówną powierzchnię terenu zależy od kierunku spadu terenu. część opadająca toru – jest to część toru od wierzchołka do punktu upadku. Pocisk posiadający dużą energię uderzając w ziemię lub twardą przeszkodę pod małym kątem uderzenia.

ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Tor pocisku ma następujące właściwości: a) jest niesymetryczny – część opadająca toru pocisku jest krótsza i bardziej stroma niż część wznosząca. a odległość między nimi podzielić na cztery równe odcinki. a odległość między nimi podzielić na dwie równe części. 7. Aby określić sposobem graficznym (rys. b) za pomocą osi rozrzutu. należy: a) dwie przestrzeliny połączyć linią prostą.Rozdział II. niesymetrycznie opadającej w dół i odchylającej się w prawo. a odległość między nimi podzielić na trzy równe odcinki. 6) położenie średniego punktu trafienia dla małej liczby przestrzelin (do pięciu). Średni punkt trafienia można określić następującymi sposobami: a) graficznie. Trafienia w tym punkcie może nawet nie być. b) kąt upadku jest większy od kąta rzutu. 35 . Średni punkt trafienia średni punkt trafienia (ŚPT) – jest to punkt przecięcia się średniego toru lotu pocisku z powierzchnią celu. pod działaniem siły ciężkości i zboczenia obracającego się pocisku. jego tor przedstawia linię o dwojakiej krzywiźnie. Pocisk podczas lotu w powietrzu: a) ma prędkość w punkcie upadku mniejszą od prędkości początkowej. c) w wyniku obniżenia się. c) część wznoszącą toru przebywa szybciej aniżeli część opadającą. b) otrzymany punkt połączyć linią prostą z trzecią przestrzeliną. b) najmniejszą prędkość ma w części opadającej toru w przypadku strzelania pod dużym kątem rzutu oraz w punkcie upadku podczas strzelania pod małym kątem rzutu. Punkt odległy o trzy odcinki od czwartej przestrzeliny będzie średnim punktem trafienia. c) punkt znajdujący się najbliżej dwóch pierwszych przestrzelin połączyć linią prostą z czwartą przestrzeliną. c) rachunkowo.

Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu: BB1 – pozioma oś rozrzutu. 7. 6. 2. Dla pięciu przestrzelin średni punkt trafienia określa się w podobny sposób (rys. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym dla: 1. pięciu przestrzelin. b) odliczyć prawą lub lewą połowę przestrzelin i oddzielić je pionową osią rozrzutu. Punkt przecięcia się osi rozrzutu jest średnim punktem trafienia. 3. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1 2 2 2 3 2 5 1 ŚPT 1 ŚPT 4 1 ŚPT 3 3 4 3 Rys. Aby określić położenie średniego punktu trafienia dla dużej liczby przestrzelin za pomocą osi rozrzutu (rys.Rozdział II. 36 . należy: a) odliczyć połowę górnych lub dolnych przestrzelin i oddzielić je poziomą osią rozrzutu. czterech przestrzelin. trzech przestrzelin. 6). 7). CC1 – pionowa oś rozrzutu. na podstawie symetryczności rozrzutu. C ŚPT B B1 C1 Rys.

8) należy określić w następujący sposób: a) przeprowadzić przez lewą (prawą) przestrzelinę linię pionową. zmierzyć odległości od tej linii do każdej przestrzeliny. Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym.Rozdział II. 1 2 4 3 5 6 7 9 8 10 Numery przestrzelin 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Iloraz (I) odległości Odległość w cm od przestrzelin do liniii pionowej poziomej 10 3 0 27 8 17 20 3 35 24 15 52 44 35 39 27 33 22 13 15 0 28 I = 150 : 10 = 15 I = 280 : 10 = 28 Rys. 8. b) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin. zmierzyć odległość od tej linii do każdej przestrzeliny. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Położenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym (rys. 37 . c) przeprowadzić przez dolną (górną) przestrzelinę linię poziomą. Otrzymane liczby określą oddalenie średniego punktu trafienia od przeprowadzonych linii. d) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin.

4. 2. Celność broni palnej Celność broni palnej jest podstawowym kryterium jej własności bojowych. 1 2 3 4 Rys. 9. broń celna: dobre skupienie i dobre położenie średniego punktu trafienia. ale złe skupienie. Wynik możliwych korelacji położenia tych wielkości przedstawia rys. zależy zarówno od właściwości broni palnej. tym lepsza jest celność broni palnej. Obraz skupienia i celności: 1. broń niecelna: dobre położenie średniego punktu trafienia.Rozdział II. Celność broni palnej określają dwa czynniki: a) położenie średniego punktu trafienia względem wybranego na powierzchni celu punktu kontrolnego (PK – miejsce przewidywanego trafienia w cel) lub punktu celowania (PC). ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 8. broń niecelna: złe skupienie i złe położenie średniego punktu trafienia. 9. b) odpowiednie skupienie (mały rozrzut) pocisków kolejno wystrzeliwanych z broni palnej. ale złe położenie średniego punktu trafienia. jak i umiejętności strzelającego. Im bliżej punktu kontrolnego znajduje się średni punkt trafienia i im większe jest skupienie przestrzelin (mały rozrzut). 3. 38 . broń niecelna: dobre skupienie.

czy średni punkt trafienia ułożył się powyżej. odległość: 25 m. Prawidłowe sprawdzenie celności broni palnej warunkują następujące parametry: a) właściwe określenie punktu celowania względem punktu kontrolnego (np. c) pokrywanie się średniego punktu trafienia z punktem kontrolnym lub odchylanie się średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego w dowolną stronę nie więcej niż 5 cm. czy poniżej punktu kontrolnego. to należy odpowiednio poprzecznie przesunąć celownik względem osi przewodu lufy. b) skupienie przestrzelin w kole o średnicy 15 cm. a) b) c) d) e) Warunki przystrzelania pistoletu przedstawiają się następująco: cel: tarcza do przystrzeliwania TS-2. środek krawędzi czarnego koła. jeśli jedna wyraźnie odchyliła się od pozostałych) mieszczą się w kole o średnicy 15 cm. z odległości 25 m punkt celowania jest położony 12. którego środek stanowi średni punkt trafienia. należy zmienić punkt celowania lub dobrać celownik o innej wysokości w zależności od tego. 10). jeżeli spełni on warunki zarówno pod względem skupienia przestrzelin. np.Rozdział II. czas: nieograniczony. Celność pistoletu P-64 uważa się za normalną (rys. jeżeli średni punkt trafienia odchyla się od punktu kontrolnego nie więcej niż pół tysięcznej odległości strzelania. Sprawdzenie celności pistoletu uważa się za zakończone. W przypadku gdy średni punkt trafienia jest odchylony w dół lub w górę od punktu kontrolnego. dla pistoletu P-64 z celownikiem nr 3. liczba nabojów: 4 (najmniejsza liczba nabojów do sprawdzenia celności). punkt celowania: zależny od rodzaju celownika i odległości od celu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Broń palną uważa się za celną. a rozrzut nie przekracza norm tabelarycznych. a dopuszczalne odchylenie średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego wynosi nie więcej niż 5 cm. jak i położenia średniego punktu trafienia. którego środek stanowi średni punkt trafienia.5 cm poniżej punktu kontrolnego). 39 . Jeżeli średni punkt trafienia jest odchylony w lewo lub w prawo od punktu kontrolnego więcej niż o 5 cm. jeżeli wszystkie cztery przestrzeliny (lub trzy.

mogą być: a) odkształcenie muszki. b) R100 – promień koła zawierającego 100 procent trafień.Rozdział II. Szczególnymi okolicznościami wymagającymi sprawdzenia celności broni palnej są: a) przyznanie i przydzielenie broni palnej. średni punkt trafienia (ŚPT) odchylony od punktu kontrolnego (PK) nie więcej niż 5 cm. b) wymiana części mogących zmienić celność broni palnej. c) luz boczny celownika. Przyczynami nadmiernego odchylania się pocisków przy strzelaniu. d) odkształcony wylot lufy. z odległości 25 m: punkt celowania (PC) położony 12. Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3. f) nieprawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych w stosunku do osi lufy. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 7 8 2 9 ax rm = 5 cm 7 8 9 PK 1 ŚPT 3 9 D max = 15 cm 8 7 9 8 4 7 6 PC Rys. czyli wszystkie trafienia. przestrzeliny 1. c) stwierdzenie nadmiernych odchyleń pocisków podczas strzelania. 10. e) skrzywienie lufy. związanymi z niesprawnością broni palnej. b) odkształcenie ramki celownika. Rozrzut broni palnej ocenia się najczęściej za pomocą następujących charakterystyk: a) R50 – promień koła zawierającego 50 procent trafień położonych najbliżej średniego punktu trafienia.5 cm poniżej punktu kontrolnego (PK). 40 . Dane należy porównać z tabelą dla odpowiedniej jednostki broni palnej. d) stwierdzenie zbyt dużego rozrzutu pocisków podczas strzelania. 3 i 4 skupione w kole o średnicy do 15 cm. 2.

41 . – koordynacja ww. Zjawisko padania pocisków w różnych miejscach podczas strzelania z tej samej broni i w takich samych warunkach nazywa się naturalnym rozrzutem pocisków. z przestrzeganiem wszystkich warunków dokładności celowania i jednakowego dania każdego strzału. czynności z oddychaniem. b) brak jednolitości i powtarzalności. Większa liczba torów pocisków. – złożenie się do strzału. poszczególne pociski z przypadkowych przyczyn zakreślają odmienne tory i uderzają (padają) w różne miejsca. c) nadmierne rozgrzanie lufy w czasie strzelania. mogą być: a) niewłaściwy dobór: – celownika. całkowicie sprawnej. – praca na języku spustowym. Dane tabelaryczne i wyliczenia strzelania dotyczą zawsze średniego toru pocisku. takich jak: – stabilna postawa strzelecka. Przyczynami zmniejszającymi celność strzelania. powstałych w wyniku naturalnego rozrzutu broni. b) starcie lub zaokrąglenie krawędzi pól nagwintowanej części lufy. W miarę oddalania się od punktu wylotu tory pocisków w wiązce się rozchodzą. związanymi z błędami strzelającego. – zgranie przyrządów celowniczych. Tor pocisku przechodzący w środku wiązki nazywa się średnim torem pocisku. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Przyczynami zbyt dużego rozrzutu pocisków przy strzelaniu. – trzymanie broni palnej. mogą być: a) rozkalibrowanie przewodu lufy. 11).Rozdział II. – punktu celowania. – wytrzymanie po strzale. Rozrzut pocisków W czasie strzelania z tej samej broni. c) nieprawidłowości w elementach mających decydujący wpływ na celność strzelania. związanymi z niesprawnością broni palnej. nazywa się wiązką torów pocisków (rys. 9.

Pole rozrzutu ma zazwyczaj kształt elipsy. c) różnorodność warunków lotu pocisków. linia przerywana – średni tor pocisku. Płaszczyzna. a szczególnie w stopniu ich nagrzewania się. CC1 – pionowa (wzdłużna) oś rozrzutu. Odległość od punktu uderzenia (przestrzeliny) do osi rozrzutu nazywa się uchyleniem pocisku. b) różne kąty rzutu i kierunku strzelania. B – na płaszczyźnie poziomej.Rozdział II. powodują rozrzut pocisków w głąb (wzwyż). tj. 11. pole rozrzutu i oś rozrzutu: A – na płaszczyźnie pionowej. zależnej od temperatury powietrza oraz czasu przebywania naboju w nagrzanej lufie w czasie strzelania. przeprowadzone przez środek rozrzutu – średni punkt trafienia – nazywają się osiami rozrzutu. w jakości prochu i innymi zaistniałymi w wyniku niedokładności produkcyjnych. nazywa się polem rozrzutu. Rozrzut pocisków w płaszczyźnie pionowej rozpatruje się jako rozrzut wzwyż i wszerz. a w następstwie i donośności broni palnej. 42 . zależą zaś głównie od broni palnej i amunicji. b) temperatury ładunku. na której rozmieszczą się punkty uderzenia pocisków (przestrzeliny). BB1 – pozioma (poprzeczna) oś rozrzutu. Podczas strzelania z broni strzeleckiej na bliskie odległości pole rozrzutu w płaszczyźnie pionowej może mieć kształt koła. powstałe przez przecięcie się wiązki torów z jakąkolwiek płaszczyzną. Przyczyny te powodują wahania w prędkościach początkowych pocisków. Różne prędkości początkowe mogą być spowodowane różnicami: a) w ciężarze ładunków prochowych i pocisków oraz łusek. a w płaszczyźnie poziomej – w głąb i wszerz. c) w stanie jakościowym luf. które można podzielić na trzy zasadnicze grupy: a) różne prędkości początkowe. Przenikające się linie prostopadłe. Wiązka torów pocisków. Rozrzut pocisków spowodowany jest różnymi przyczynami. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU A B Rys.

Doprowadzenie do prawidłowości. b) różnicami ciężaru. c) różnorodnością sposobów przyjmowania postawy strzeleckiej. czynności z oddychaniem i wytrzymania po strzale. czyli zwiększyć skupienie. niesprawności broni palnej. kształtu i rozmiaru pocisku mającymi wpływ na działanie siły oporu powietrza. ustawienia broni palnej i niewłaściwego wykorzystania podpórki. We wszystkich warunkach strzelania występują wszystkie trzy grupy przyczyn. a zależą głównie od zewnętrznych warunków strzelania i od amunicji. błędów strzelającego. Jednakże znając przyczyny powodujące rozrzut.Rozdział II. złożenia się do strzału. Różnorodność warunków lotu pocisków może być spowodowana: a) różnorodnością warunków atmosferycznych. zgrania przyrządów celowniczych. niedokładności produkcyjnych amunicji. szczególnie zmianami kierunku i prędkości wiatru. a co za tym idzie. Przyczyny te doprowadzają do zwiększenia rozrzutu wszerz i w głąb (wzwyż). wywierają największy wpływ na wielkość pola rozrzutu. różnych kątów rzutu i kierunków strzelania na rozrzut pocisków. Całkowite usunięcie przyczyn powodujących rozrzut. a więc całkowite usunięcie samego rozrzutu jest niemożliwe. a zależą głównie od wyszkolenia strzelającego. brakiem koordynacji ww. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujące znaczenie dla celności strzelania może ograniczyć do minimum wpływ ww. ogólnie wspomniane przyczyny powodują naturalny rozrzut pocisków. Jedne z nich wpływają na uchylanie się pocisków wzwyż (w głąb). zwiększyć celność broni palnej. a) b) c) d) e) Przyczyny rozrzutu pocisków wynikają z: błędów pomiarowych. trzymania broni palnej. b) odchyleniami kątowymi lufy broni palnej. pracy na języku spustowym. Przyczyny te powodując rozrzut pocisków wszerz i w głąb (wzwyż). niedokładności produkcyjnych broni. powstałymi wskutek ruchu i uderzeń części ruchomych broni palnej. można zmniejszyć wpływ każdej z nich i tym samym zmniejszyć rozrzut. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Różne kąty rzutu i kierunku strzelania mogą być spowodowane: a) różnymi wielkościami kątów wylotu i bocznych skręceń broni powstałych wskutek niejednakowego przygotowania się do strzelania. drugie – wszerz. 43 .

. 44 . Szczytno 1999. Techniki i taktyka strzelań policyjnych.. WSPol. Pellowski L. SP Słupsk 2003. Tomczak Z. Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego.. MON 1961. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Opracowano na podstawie: Ciechanowicz W. SP Słupsk 1981. KGP. Komar A. Instrukcja piechoty – teoria strzału. Od Naganta do Czaka.Rozdział II.B. Ciupiński J.. Teoria strzału. MON 1970..

Opracowany został w końcu lat pięćdziesiątych. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział III RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. 1964 (P-64) 9 mm pistolet P-64 należy do broni polskiej konstrukcji. Henryk Adamczyk. Witold Czepukajtis. Do chwili obecnej korzysta z niego m. polska Policja. zasilana nabojami z wymiennego lub stałego magazynka.Rozdział III. Romuald Zimny.1. samopowtarzalna. Twórcami tej jednostki są: Mieczysław Adamczyk. Stanisław Kaczmarski oraz Jerzy Pyzel. którą można obsługiwać jedną ręką. Pistolety Pistolety należą do grupy ręcznej broni palnej. Skrót ten pochodzi od pierwszych liter konstruktorów. 1. że energia gazów prochowych powstała w wyniku spalania się ładunku prochowego służy do wyciągnięcia i wyrzucenia łuski oraz do wprowadzenia nowego naboju z magazynka do komory nabojowej. Przyjął się i jest używany do dziś jako potoczna nazwa tego pistoletu. mieszczącego średnio od 4 do 20 nabojów. Zasadniczym rodzajem prowadzonego ognia właściwym dla pistoletów jest ogień pojedynczy i dlatego prawie wszystkie pistolety są samopowtarzalne. powtarzalna lub jednostrzałowa o jednej komorze nabojowej. Jest to broń krótka. Służą do samoobrony.in. Stanowił służbową broń osobistą żołnierzy i funkcjonariuszy. 45 . 9 mm pistolet wz. Samopowtarzalność polega na tym. W celu oddania kolejnego strzału wymagane jest kolejne wyciśnięcie języka spustowego. Pistolet wprowadzony został na wyposażenie wojska i milicji. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. Pistolety znajdują się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. Roboczą nazwą pistoletu był skrót CZAK.

1. P-64 Fot. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ P-64 Fot.Rozdział III. Pistolet P-64. Pistolet P-64. 46 . widok z prawej strony. 2. widok z lewej strony.

Podczas naciskania na spust szyna spustowa swym zębem zazębia się z odpowiednim zębem kurka. Napinający się kurek ściska poprzez żerdź sprężyny kurka sprężynę kurka. Przy końcu drogi napinania kurek wyzębia się z szyną spustową i pod działaniem siły ściśniętej sprężyny przesuwa do przodu. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. Zamek przesuwając się do tyłu. Zamek przesuwając się do tyłu. Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. uderza w iglicę i powoduje strzał. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu. W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania P-64 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. Pistolet P-64 w stanie zabezpieczonym można przeładować (wprowadzić nabój do komory nabojowej). W położeniu zabezpieczonym bezpiecznik blokuje podwójnie iglicę przez unieruchomienie jej ruchu wzdłuż osi i uniemożliwienie zbicia jej przez kurek.Rozdział III. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej (umieszczony w górnej części zamka nad iglicą). podwójnego działania (Double action. napina kurek. 47 . System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka) oraz z wyłącznika spełniającego rolę przerywacza i bezpiecznika przed strzałem przedwczesnym. jednocześnie występ szyny spustowej zaczyna odchylać zaczep kurka. DA). W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie.

2. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. sprawdzić wzrokowo. 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. 48 . − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. częściowo rozłożony: 1. 3.Rozdział III. sprężyna powrotna. zamek. magazynek. szkielet z lufą. zdjąć zamek ze szkieletu. zdjąć sprężynę powrotną. Pistolet P-64. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. 4. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa P-64 Fot. 3. odciągnąć kabłąk pistoletu w prawą lub w lewą stronę.

6 mm 0. Cechy dodatnie − małe wymiary (łatwość ukrycia pistoletu pod okryciem wierzchnim). założyć zamek na prowadnice szkieletu. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-64 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 310 m/s 282 J tylko pojedynczy bezwładnością zamka 110 – 120 N stałe.93 kg • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym • masa broni z dwoma magazynkami załadowanymi oraz z futerałem i wyciorem Pistolet ten formowany był metodą obróbki skrawaniem. 49 . sprawdzić poprawność złożenia broni. 62 kg 0. przez co wykonanie jego wymagało dużej ilości materiału. − łatwość rozkładania i składania. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. celownik typu szczerbinowego. podłączyć magazynek. otwarte. wyregulowane „pod punkt” na 25 m (przy celowniku nr 3) 6 naboi 300 – 350 m 160 mm 117 mm 27 mm 114 mm 84.Rozdział III. zwolnić odciągnięty kabłąk. pracochłonności oraz wysokich kosztów.

Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. a kurek pod działaniem siły ściśniętej sprężyny uderza w iglicę. odchyla go i napina kurek przez zapadkę. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy ujemne − − − − − − − mała pojemność magazynka. jednakże nadal jest bronią osobistą żołnierzy zawodowych i policjantów. konieczność użycia dużej siły podczas oddawania strzałów przez samonapinacz. − przyrządy celownicze małe. 1983 (P-83) 9 mm pistolet P-83 należy do broni polskiej konstrukcji. krótka linia celownicza. duża liczba celowników (różne wysokości). ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie. niekorzystne oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca po strzale. sprawiające trudności przy strzelaniach dynamicznych i sytuacyjnych. Wprowadzono ją do uzbrojenia Wojska Polskiego jako „9 mm pistolet wojskowy P-83”. krótki chwyt. 9 mm pistolet wz. Zapadka. wyzębia się z zaczepu kurka. Zamek przesuwając się do tyłu. Po naciśnięciu na spust szyna spustowa zaczepiając za zaczep kurka. Opracowany został przez Ryszarda Chełmickiego i Mariana Gryszkiewicza. napinając kurek. brak elementów ułatwiających obsługę broni jedną ręką. Obecnie P-83 nie jest już wytwarzany. Zasada działania P-83 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. Pistolet był produkowany seryjnie w latach 1984 – 1999 przez Zakłady Metalowe „Łucznik” w Radomiu. W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. Iglica nakłuwa grotem spłonkę i powoduje zapalenie się ładunku prochowego. − duża liczba niewielkich części składowych. 1. − wysoka awaryjność. utrudniająca określenie przewyższenia. Broń ta miała zastąpić pistolet P-64. 50 . Współcześnie pistolet P-64 w Policji zastępowany jest nowocześniejszymi jednostkami broni.2. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu.Rozdział III.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. P-83 Fot. Pistolet P-83. P-83 51 . 5.Rozdział III. widok z lewej strony. 4. Pistolet P-83. widok z prawej strony.

Rozdział III. Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. 52 . Ustawienie bezpiecznika w położeniu zabezpieczającym powoduje obniżenie i unieruchomienie iglicy. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zamek przesuwając się do tyłu. W takim położeniu bezpiecznika nie można napiąć kurka. Po wystrzeleniu wszystkich nabojów z magazynka zamek zatrzymuje się na dźwigni zatrzymania zamka „po ostatnim strzale” i pozostaje w tylnym położeniu. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. podwójnego działania (Double action. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej. System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu utworzony jest z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka). napina kurek. DA). uniemożliwiające jej ruch wzdłuż osi (blokada mechaniczna) oraz zbicie jej przez kurek (gdyż przesunięta w dół główka iglicy znajduje się na wprost wyżłobienia kurka).

sprężyna powrotna. 53 . zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. 4. P-83 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. 2. 3. częściowo rozłożony: 1. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. szkielet z lufą. Pistolet P-83. sprawdzić wzrokowo. zamek. − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. 6.Rozdział III. zdjąć sprężynę powrotną. magazynek. zdjąć zamek ze szkieletu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. odciągnąć zderzak kabłąka.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. otwarte. celownik typu szczerbinowego wyregulowane na 25 m 8 naboi 300 – 350 m 165 mm 125 mm 30 mm 120 mm 90 mm 0. zgrzewania i lutowania.: − większa pojemność magazynka. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-83 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 318 m/s 303 J tylko pojedynczy. − mniej elementów ruchomych mogących przyczyniać się do powstawania zacięć i awarii. − dłuższa linia celownicza. jakie pojawiły się między tymi jednostkami.Rozdział III. Obniżono w stosunku do pistoletu P-64 materiałochłonność. to m. wcisnąć zderzak kabłąka. Różnice. pracochłonność oraz koszty wyrobu. podłączyć magazynek. założyć zamek na prowadnice szkieletu. − większy chwyt. sprawdzić poprawność złożenia broni. wykazywane przez pistolet P-83.73 kg • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym Pistolet produkowany był metodami tłoczenia.in. rolę przerywacza pełni występ w tylnej części szyny spustowej bezwładnością zamka 50 – 60 N stałe. 54 . − konieczność użycia mniejszej siły przy strzelaniu przez samonapinanie.

W dalszym ciągu ściskana jest sprężyna powrotna. 1. Pistolet ten posiada samonapinający mechanizm spustowy połączony z bijnikowym mechanizmem uderzeniowym. austriacka firma Glock GmbH opracowała na potrzeby austriackich sił zbrojnych nowy pistolet służbowy i nadała mu nazwę P-80.Rozdział III. W końcowej fazie wyciskania następuje zwolnienie iglicy i wywołanie zjawiska strzału. W wyniku współdziałania występu na lufie z ukośną płaszczyzną bloku ryglującego tylny koniec lufy przemieszcza się w dół (następuje odryglowanie broni). Po przesunięciu się do tyłu o około 3 mm zwolniona zostaje blokada między lufą a zamkiem. ukształtowanej w formie porstopadłościanu w okno wyrzutowe zamku. DAO). oznacza to. Na początku firma produkowała jeden model broni w kalibrze 9 mm Parabellum. wyciąga nabój z magazynka i wprowadza go do lufy oraz rygluje broń poprzez odpowiednie ustawienie się wraz z lufą w pozycji wyjściowej. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 W 1981 r. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. Napinanie iglicy jest dwuetapowe. Wprawiony w ruch zamek przemieszcza się dalej. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − zainstalowanie dźwigni zatrzymującej zamek po ostatnim strzale. Zasada działania Pistolet Glock jest bronią bezkurkową. Podczas tego przemieszczania częściowo napina sprężynę iglicy. Obecnie znajduje się na rynku około 40 modeli w 8 kalibrach. 55 . Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. W polskiej Policji najpopularniejszymi modelami znajdującymi się na wyposażeniu są Glock 17 i Glock 19. Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. Wstępne napięcie odbywa się przy każdym ruchu zamka do tyłu. − łagodniejsze oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca. Podczas wyciskania języka spustowego następuje odbezpieczanie broni i napinanie sprężyny iglicy. powodując wyciągnięcie łuski z komory nabojowej za pomocą wyciągu oraz wyrzucenie jej w prawo przez wyrzutnik. napięcie końcowe zaś następuje podczas ściągania języka spustowego. Po osiągnięciu tylnego skrajnego położenia zamek dzięki ściśniętej sprężynie powrotnej przesuwa się do przodu. Dla celów eksportowych otrzymał nazwę Glock 17.3. że pistolet strzela tylko z napiętej iglicy. Wytworzone podczas spalania się ładunku prochowego ciśnienie powoduje odrzut zespołu lufy wraz z zamkiem. Taki system mechanizmu spustowego nazwany został (Double action only.

56 . 8. widok z prawej strony. 7. GLOCK 17 Fot. Pistolet Glock 17. Pistolet Glock 17. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ GLOCK 17 Fot. widok z lewej strony.Rozdział III.

GLOCK 19 57 . Pistolet Glock 19. 10. GLOCK 19 Fot. 9.Rozdział III. Pistolet Glock 19. widok z lewej strony. widok z prawej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot.

Pistolet nie posiada wskaźnika załadowania broni. 3.Rozdział III. przednia blokada iglicy. System ten uniemożliwia oddanie strzału dopóty. Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock: 1. Są to zewnętrzny bezpiecznik spustowy oraz dwa bezpieczniki wewnętrzne: przednia i tylna blokada iglicy. 12. tylna blokada iglicy. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z trzech bezpieczników tworzących system „Safe action” (Bezpieczne działanie). dopóki nie zostanie wyciśnięty do końca język spustowy. 2. jak wyciskany jest spust. Takie rozwiązanie systemu zabezpieczenia daje w pełni możliwość bezpiecznego przenoszenia pistoletu z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. przednia blokada iglicy i tylna blokada iglicy. w kolejności: zewnętrzny bezpiecznik spustowy. 1 I+II III I+II III 2 +III +III III I III I 3 Rys. W sytuacji rezygnacji z wyciskania spustu przez strzelca pistolet ponownie staje się w pełni zabezpieczony. Bezpieczniki wyłączają się automatycznie w miarę. 58 III I III I . zewnętrzny bezpiecznik spustowy.

czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. GLOCK 17 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. zamek. lufa. 3. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Pistolet Glock charakteryzuje się małą liczbą części oraz całkowitą ich zamiennością. magazynek. ściągnąć opory ryglowe. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. szkielet. 5. 2. sprężyna powrotna z żerdzią. sprawdzić wzrokowo. Pistolet Glock 17.Rozdział III. 4. częściowo rozłożony: 1. 59 . − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. Fot. 11. zdjąć zamek ze szkieletu.

Bezwzględnie nie należy smarować iglicy. Czyszczenie i konserwacja Dzięki wykończeniu powierzchni pistoletu technologią „Tenifer” broń wymaga jedynie punktowego smarowania. sprawdzić poprawność złożenia broni.Rozdział III. założyć zamek na prowadnice szkieletu.jedna kropla oleju Rys. Po wyczyszczeniu pistoletu do sucha należy smarować następujące miejsca: − prowadnice zamka. − wysunąć z zamka lufę. − sprężynę spustu. 60 . − rygle lufy. Poszczególne elementy zespołu iglicy powinny być zawsze suche. Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock. podłączyć magazynek. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. 13.

Szkielet oraz pudełko magazynka wykonane są z lekkiego. formowanego metodą wtryskową. jest kuta. Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii. otwarte. wysoko wytrzymałościowego polimeru.5 mm 22 N 2.5 kg N przekoszenie lufy stałe.62 kg 78 g 280 g Pistolet Glock 19 9 mm 9 mm x 19 Para 350 m/s 490 J 12. 61 .595 kg 70 g 255 g • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu siła nacisku na spust opór spustu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • profil przewodu lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka • masa pełnego magazynka Dane zależą od rodzaju użytej amunicji. celownik typu szczerbinowego. wyregulowane na 25 m 17/19 naboi 600 m 185 mm 136 mm 30 mm 165 mm 114 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0. celownik typu szczerbinowego. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet Glock 17 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 12. Technologia ta zapewnia podwyższoną wytrzymałość na działanie ciśnienia gazów prochowych oraz znacznie podwyższa liczbę możliwych do oddania strzałów. hartowana i poddawana obróbce wykończającej w oryginalnym procesie „Tenifer”. Lufa z przewodem poligonalnym wykonana jest ze stali nierdzewnej. otwarte. wyregulowane na 25 m 15/17 naboi 600 m 174 mm 124 mm 30 mm 152 mm 102 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0.5 mm 22 N 2.Rozdział III. zachowującego swe właściwości mechaniczne w temperaturze do 200ºC.5 kg przekoszenie lufy stałe.

Od 1999 r. Cechy ujemne − dość trudna obsługa broni dla strzelców leworęcznych. duża pojemność magazynka. wyraźne przyrządy celownicze. posiadanie dźwigni zatrzasku zamka. projektanci wzięli pod uwagę opinie użytkowników broni. policjantów i żołnierzy. ułatwiający strzelanie instynktowne. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu. i prowadzone były pod kierunkiem austriackiego inżyniera Horsta Wespa.Rozdział III. brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). m. a na celowniku obwódka). matowy wygląd. broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. jest dostępny na polskim rynku. Opracowując założenia konstrukcyjne i eksploatacyjne. Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie.in. zapobiegający odblaskom światła. Prace nad tym pistoletem trwały od 1993 r. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy dodatnie − − − − − − − − − − − ergonomiczny kształt chwytu. łatwość wymiany magazynka. 1. 9 mm pistolet Walther P-99 Pistolet P-99 skonstruowany i wyprodukowany został przez niemiecką firmę Walther. łatwość rozkładania i składania.4. 62 . a od 2001 r. odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. wyposażana jest w ten rodzaj broni polska Policja. duże.

widok z prawej strony. 12.Rozdział III. widok z lewej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. 13. P-99 Fot. Pistolet P-99. Pistolet P-99. P-99 63 .

P-99 posiada wskaźnik załadowania komory nabojowej i wskaźnik napięcia iglicy. aby napiąć bijnik. W pistolecie zastosowano tzw. W sytuacji kolejnych strzałów droga spustu jest zdecydowanie krótsza i wynosi tylko 5 mm. że pierwszy strzał można oddać albo w wyniku samonapinania. jej tylna część wystaje poza obrys zamka. poprzez wyciskanie języka spustowego i napięcie nim bijnika (DA). Gdy w komorze nabojowej znajduje się nabój lub łuska. ponadto oznaczona jest ona kolorem czerwonym i jest wyczuwalna palcami. Usuwanie zabezpieczenia wymaga ściągnięcia spustu na drodze 9 mm. wynosi już około 1 cm). bezpiecznik spustowy. którego przyczyną jest skurcz mięśni strzelca działającego w stresie spowodowanym np. Droga spustu od początku wyciskania do oddania strzału przy jednym i przy drugim trybie jest taka sama i wynosi 14 mm. 64 . samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. System zabezpieczenia Pistolet posiada kilkustopniowy system zabezpieczeń. Gdy napięta jest iglica. przez ręczne przeładowanie broni (minimalne cofnięcie zamka. Rozwiązanie takie spowodowało. sytuacją zagrożenia.Rozdział III. bezpiecznik chroniący przed przypadkowym strzałem w wyniku np. Mechanizm ten ogranicza możliwość oddania przypadkowego strzału. Rozwiązania konstrukcyjne w tej broni umożliwiają bezpieczne przenoszenie jej z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania Pistolet P-99 jest bronią bezkurkową. w skład którego wchodzą: blokada iglicy. albo w wyniku uprzedniego napięcia bijnika (SA). np. Z pistoletu można strzelać w dwóch trybach mechanizmu spustowo-uderzeniowego: SA (Singiel action) oraz DA (Double action). antystresowy mechanizm spustowy. upadku broni czy uderzenia w twardy przedmiot oraz przycisk zwalniania iglicy. przednia część pazura wyciągu wystaje poza obrys zamka – widoczny jest czerwony punkt w kanaliku wyciągu w zamku. wyprofilowanej w formie nieregularnego prostopadłościanu w okno wyrzutowe w zamku. Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej.

14. 3. częściowo rozłożony: 1. zamek. zwolnić obejmy zatrzasku zamka. 5. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. wysunąć z zamka lufę. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. zdjąć zamek ze szkieletu. szkielet. magazynek. lufa. Pistolet P-99. 4. 65 . − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. P-99 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. sprężyna powrotna z żerdzią. 2.Rozdział III. sprawdzić wzrokowo.

wyregulowane na 25 m 4. sprawdzić poprawność złożenia broni. formowanego metodą wtryskową.63 kg 80 g Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii.6 mm 3. założyć zamek na prowadnice szkieletu. lufa i komora nabojowa.Rozdział III. Szkielet wykonany jest z lekkiego wysoko wytrzymałościowego polimeru. celownik typu szczerbinowego. podłączyć magazynek. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek.6 mm 600 m 16 naboi 180 mm 135 mm 29 mm 159 mm 102 mm 0. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-99 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • długość drogi spustu przy napiętej iglicy • długość drogi spustu przy samonapinaniu • siła nacisku na spust przy SA • siła nacisku na spust przy DA • rodzaj ryglowania • przyrządy celownicze • szerokość szczerbinki • szerokość muszki • rażenie obezwładniające pocisku • pojemność magazynka • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 5 mm 14 mm 20 N 35 N przekoszenie lufy otwarte. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia 66 . Zamek obrabiany jest metodą wybuchową z użyciem gazu. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. Żywotność broni jest oceniana na około 40 tysięcy strzałów. Bardzo dużą wytrzymałością charakteryzują się węzeł ryglowy.

Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. − po złożeniu broni obejmy zatrzasku zamka nie zawsze wracają na swoje miejsce.3 mm każda). zapobiegający odblaskom światła. Cechy ujemne − za wysokie przyrządy celownicze (szczególnie regulowany celownik). wyraźne przyrządy celownicze. Produkowane są w zakładach mieszczących się w Uherskim Brodzie. ułatwiający strzelanie instynktowne. − możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu oraz tłumika ognia. 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 Pistolety CZ-75 i CZ-85 należą do broni konstrukcji czeskiej. a na celowniku obwódka).i prawo67 . − duża pojemność magazynka. Ponadto w wyposażeniu standardowym znajdują się cztery wymienne muszki różniące się wysokością (o 0. − broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. − matowy wygląd. − duże. − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. − możliwość dopasowania szerokości chwytu do dłoni strzelca. − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów broni podczas jej użytkowania. Pistolet CZ-75 w połowie lat osiemdziesiątych został zmodyfikowany i przystosowany dla strzelców lewo. które umożliwiają obsługę broni lewoi praworęcznym strzelcom). 1. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. − łatwość wymiany magazynka (zatrzask magazynka jest umiejscowiony przy kabłąku w postaci dwóch dźwigni. − łatwość rozkładania i składania. Celownik ma możliwość regulacji w poziomie. − posiadanie dźwigni zatrzasku zamka.5.Rozdział III. Projektantami tej broni są Josef i Frantisch Kouchy. utrudnia to przeładowanie broni. Prace nad modelem CZ-75 rozpoczęto na początku lat siedemdziesiątych XX wieku. poprzez wymianę nakładek grzbietu chwytu. − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne).

Omawiane jednostki nie posiadają wskaźnika załadowania broni. W pistolecie CZ-75 dźwignia bezpiecznika znajduje się z lewej strony zamka. Nie można zabezpieczyć broni w sytuacji. Prezentowane pistolety posiadają ponadto bezpieczniki wewnętrzne: ząb zabezpieczający oraz blokadę iglicy.Rozdział III. wchodzące w odpowiednie wycięcia w zamku. Zastosowanie takiego mechanizmu pozwala na strzelanie zarówno z kurka wcześniej napiętego. Rozwiązania konstrukcyjne tych jednostek umożliwiają bezpieczne przenoszenie pistoletów z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ręcznych. DA). Zasada działania Pistolety CZ-75 i CZ-85 są bronią kurkową. gdy kurek jest zwolniony bądź gdy znajduje się w położeniu pośrednim (po to. czyli z samonapinaniem (Double action. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania krótkiego odrzutu lufy. Ryglowane są przez przekoszenie lufy. W naszym kraju są to jednostki bardzo popularne. System zabezpieczenia Pistolety CZ-75 i CZ-85 posiadają zewnętrzny bezpiecznik. Znajdują się też na wyposażeniu polskiej Policji. jak i z samonapinania. 68 . aby gotowość broni do natychmiastowego oddania strzału nie była ograniczona koniecznością ręcznego odbezpieczenia). Wystarczającym zabezpieczeniem przed strzałem niezamierzonym w takiej sytuacji są długa droga i duży opór języka spustowego przy samonapinaniu. który zabezpiecza broń tylko wtedy. W pistoletach CZ-75 i CZ-85 mechanizm spustowo-uderzeniowy jest podwójnego działania. natomiast w CZ-85 po obu jego stronach. które odbywa się w wyniku współdziałania osi zaczepu zamka z nerkowatym wycięciem w brodzie lufy. Nie są możliwe wtedy naciśnięcie spustu oraz ruch zamka. Pistolet ten nazwano CZ-85. W wyniku zabezpieczenia pistoletu zablokowany zostaje mechanizm spustowy i zamek. Do połączenia lufy z zamkiem służą dwa pierścieniowe występy na lufie. gdy kurek jest napięty.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. 15. widok z lewej strony. CZ-75 Fot. Pistolet CZ-75. Pistolet CZ-75. CZ-75 69 .Rozdział III. 16. widok z prawej strony.

Pistolet CZ-85. widok z lewej strony. widok z prawej strony. 18. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ CZ-85 Fot. 70 .Rozdział III. Pistolet CZ-85. 17. CZ-85 Fot.

zamek. 2. magazynek. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. lufa. 5. wysunąć z zamka lufę. szkielet. CZ-85 1 2 3 4 5 6 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. 4. sprawdzić wzrokowo. zatrzask zamka. Pistolet CZ-85. 6. − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. wysunąć zatrzask zamka. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. sprężyna powrotna z żerdzią.Rozdział III. 19. 71 . częściowo rozłożony: 1. zdjąć zamek ze szkieletu. 3.

wsunąć zatrzask zamka. podłączyć magazynek. celownik typu szczerbinowego. otwarte. założyć zamek na prowadnice szkieletu.Rozdział III. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet CZ-75 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe. sprawdzić poprawność złożenia broni. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 35 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g Pistolet CZ-85 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe. otwarte. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 38 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g • • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu przy kurku napiętym długość drogi spustu przy samonapinaniu siła nacisku na spust przy kurku napiętym siła nacisku na spust przy samonapinaniu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni z pustym magazynkiem • masa pustego magazynka 72 . celownik typu szczerbinowego.

Zewnętrzne powierzchnie pistoletów wykończone są czarną nieodbłyskową powłoką z lakieru syntetycznego. 73 . Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. − łatwość rozłożenia i złożenia. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Pistolety CZ-75 i CZ-85. − duże. lufa zaś jest kuta na zimno. ułatwiający strzelanie instynktowne. − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. − duża pojemność magazynka. a na celowniku dwie plamki). wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. zapobiegający odblaskom światła. − matowy wygląd. natomiast okładki chwytu wykonane są z tworzywa sztucznego i kratkowane. z wyjątkiem okładek chwytu. − łatwość wymiany magazynka. − dobre wyważenie (odpowiedni dobór parametrów wagi broni do jej wymiarów). − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. Cechy ujemne − duża waga. w całości zostały wykonane ze stali. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów tej broni podczas jej użytkowania.Rozdział III. wyraźne przyrządy celownicze. Zamki i szkielety obu pistoletów są odlewane pod ciśnieniem.

Pod koniec 1992 r. Opracowany na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku miał służyć Policji. 2. . która umożliwiałaby wykorzystanie amunicji specjalnej z pociskami o ograniczonej penetracji. 74 . Powtarzalność tej broni polega na tym. napędową. Rewolwery Rewolwer należy do grupy broni palnej krótkiej. jaka towarzyszy temu zjawisku.Rozdział III.5 cala. Zasada działania W rewolwerach tych zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę. W tym czasie poszukiwała ona broni. Rewolwery mogą znajdować się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. Napędem zewnętrznym w tym mechanizmie jest siła mięśni strzelca. Funkcję magazynka w rewolwerze spełnia obrotowy bęben w kształcie walca (najczęściej z sześcioma komorami nabojowymi). RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 2. że przy jednokrotnym jej załadowaniu można oddać określoną liczbę strzałów bez użycia energii.38 rewolwery Gward 4” i 2. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. w zakładach Wifama w Łodzi została wyprodukowana próbna partia tych jednostek. Zaproponowano dwie wersje: z lufą o długości 4 cali oraz z lufą o długości 2.38 rewolwer Gward należy do broni polskiej konstrukcji.5” .1. Służą do samoobrony. W odróżnieniu od pistoletu samopowtarzalnego rewolwer jest bronią powtarzalną. z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem. Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi. System zabezpieczenia Rewolwery Gward posiadają mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania.

Rewolwer Gward 2.5’’ 75 .Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. GWARD 2.5”. widok z prawej strony. widok z prawej strony. 21. Rewolwer Gward 4”. GWARD 4’’ Fot. 20.

celownik typu szczerbinowego. z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 235 mm 101. 76 .5 mm 110 mm 1 kg • pojemność magazynka • długość całkowita • długość lufy • długość linii celowniczej • masa broni 2. z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 197 mm 63.38 .6 mm 150 mm 1. Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi.38 rewolwer Astra MC-6 .38 .20 kg Rewolwer Gward 2. − lufę.38 Specjal otwarte.38 Specjal otwarte. − bęben.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa: Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet.5” . Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Gward 4” • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze . z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem.2.38 rewolwer Astra MC-6 należy do broni hiszpańskiej konstrukcji. celownik typu szczerbinowego. System zabezpieczenia Rewolwer Astra posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania. Zasada działania W rewolwerze tym zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę. .

38 Specjal otwarte. celownik typu szczerbinowego. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. ASTRA Budowa Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet. widok z prawej strony.75 kg 77 . 22. − lufę. z regulacją w poziomie na 25 m 235 mm 6 naboi 0. − bęben. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Astra MC-6 • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze • długość całkowita • pojemność magazynka • masa broni . Rewolwer Astra.Rozdział III.38 .

CSP Legionowo 1999. Radziejewski R..Rozdział III. Opis i użytkowanie. nr 1. Pistolet do walki. Od Naganta do Czaka. SP Słupsk 2003. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. „Magazyn Strzelecki. Ciupiński J.. Pellowski L. MON 1985. Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej. Zarzycki P. „Magazyn Strzelecki. Brygady antyterrorystyczne. nr 4.. GLOCK. Nowości Walthera. DZIEWIĄTKI z Uherskiego Brodu. COLT” 1995. nr 1. Magazyn COLT” 1993. nr 3 – 4. COLT” 1998.E. Pistolet bojowy.. Ciepliński A. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz. Warszawa 1997. CZ-85 – instrukcja obsługi.. Woźniak R. CZ-75 – instrukcja obsługi. MON 1985. 1983. Automatyczna broń strzelecka.. GLOCK 17. Kochański S.. „Broń i amunicja. nr 6. nr 1. KGP. Magazyn COLT” 1993. Ciepliński A. Broń. CZ-75. „Broń i amunicja. Broń. Warszawa 1993. Światowy sukces Glocka.. Wiszniewski K. Woźniak R. „Magazyn Strzelecki. Warszawa 1992. WSPol. Polskie konstrukcje broni strzeleckiej... Mitin S. „Nowa Technika Wojskowa” 1996... Wiszniewski K. Jałoszyński K. Hartink A. P-99. Rozwój pistoletów.. Opis i użytkowanie. Najskuteczniejsza broń ręczna. Subocz A. nr 4.B.. 9 mm PISTOLET wz.. Adam R. Komar A. Warszawa 1998. 78 .. „Magazyn Strzelecki. MON 1969. sposoby i zasady strzelania. Płechta W.. Warszawa 2001. sposoby i zasady strzelania. Dlaczego GLOCK? „Magazyn BROŃ” 1999. GLOCK – instrukcja użytkowania. Kochański S.. Technika posługiwania się bronią... nr 2. Kochański S.. COLT” 2000. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. „Magazyn Strzelecki. 1964. nr 3.. „Magazyn Strzelecki.. COLT” 2000. Wiszniewski K. amunicja” 2003. Pistolet XXI wieku.. Szczytno 1999.. Kochański S. Kochański S. MON 1985. Warszawa 1991. Broń strzelecka lat osiemdziesiątych. amunicja” 1999. Broń i amunicja strzelecka. Pistolet antystresowy. Torecki S. nr 2. Ciechanowicz W. Gwóźdź Z.. Techniki i taktyka strzelań policyjnych.

Makarowa i wprowadzony w 1951 r. Dane techniczno-użytkowe Nabój 9 × 18 Makarow • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa naboju • masa pocisku • masa ładunku prochowego 24.F.25 g 79 . ze stali platerowanej dwustronnie mosiądzem Fot. Nabój Makarowa posiada łuskę o kształcie walcowatym. W Polsce produkowany jest z pociskiem typu FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym. Naboje pistoletowe Współcześnie najczęściej używanymi nabojami pistoletowymi przez polską Policję są: a) nabój 9 × 18 Makarow.in. b) nabój 9 × 19 Parabellum. Nabój 9 × 18 Makarow Nabój opracowany został przez rosyjskiego inżyniera M.8 mm 18 mm 11 mm 10 mm 10 g 6.Rozdział IV. 1. Ten rodzaj naboju stosuje się m.1 g 0. Łuski i płaszcze pocisków wykonane są z bimetalu. Nabój 9 × 18 M 90. w Polsce do pistoletów P-64 i P-83. do uzbrojenia armii ZSRR. z kryzą zwykłą oraz pociskiem o ukształtowaniu ostrołuku zbliżonym do kuli. Pocisk ten posiada rdzeń ołowiany lub stalowy w kształcie grzybka osadzonego w koszulce ołowianej. tj. Makarow.1. 23. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział IV RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. bez szyjki.

Rozdział III. Nabój 9 × 19 Parabellum Nabój opracowany został w 1902 r. w którym drugi człon określa długość łuski wyrażoną w milimetrach. dla której został skonstruowany (słowo parabellum jest połączeniem łacińskich słów para bellum. z kryzą zwykłą oraz pociskiem walcowo-owalnym (tępołukowym). stanowiących drugi człon sentencji Si vis pacem para bellum. Nazwa naboju zmieniała się na przestrzeni lat. Parabellum. P-99 Walther oraz CZ-75 i CZ-85. Nabój Parabellum posiada łuskę o kształcie walcowatym. lufy) 274 – 348 J do 350 m 1 300 m 1.in. 24. bez szyjki.2. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 305 – 340 m/s (w zależności od dł. KPO – pociskiem antyrykoszetowym. takich jak Glock. LRN (lead round nose) – pociskiem ołowianym zaokrąglonym. którym była firma A. Nabój 9 × 19 letowego sił zbrojnych państw Sojuszu Północnoatlantyckiego. W Europie częściej stosowano oznaczenie 9 mm Parabellum od nazwy broni. za sprawą działań marketingowych importera. SP (soft point) – pociskiem półpłaszczowym. a) b) c) d) e) W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym. Nabój Parabellum ma zastosowanie m. czyli Chcesz pokoju – gotuj wojnę).5 g) po ciężkie pociski poddźwiękowe do tłumików (9. Ponadto można spotkać oznaczenie naboju w postaci 9 mm × 19 w dość powszechnie stosowanym systemie oznaczania kalibrów. Na przestrzeni lat nabój kilkakrotnie modyfikowano i wyposażano w różnego typu pociski od lekkich THV (2. oraz w postaci zapisu 9 mm NATO ze względu na rolę standardowego naboju pistoFot. przez niemieckiego konstruktora Georga Lugera. a nawet przeciwpancerne. do pistoletów użytkowanych przez polską Policję. upowszechniła się nazwa 9 mm Luger (od nazwiska konstruktora).8 g) oraz smugowe. Stoeger & Co. 80 . W Stanach Zjednoczonych.F. API – pociskiem o zwiększonej sile przebicia.

38 Specjal SP. 27.15 mm 15.5 mm 9. 26. Fot.38 Specjal Nabój powstał w roku 1906 jako rozwinięcie naboju . Fot.45 g 352 – 396 m/s (w zależności od długości lufy) 462 – 584 J do 600 m 1 600 m 2. Nabój . SP (soft point – pociskiem półpłaszczowym) i LRN (lead round nose – pociskiem ołowianym zaokrąglonym). Nabój . 81 . Nabój .94 mm 7. Naboje rewolwerowe Współcześnie najczęściej używanym przez polską Policję nabojem rewolwerowym jest nabój . 2.38 S & W. Nabój . Fot. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem FMJ • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa pocisku • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 29.38 Specjal.7 mm 19.1.Rozdział IV. Standardowy nabój wojskowy ma pocisk pełnopłaszczowy z rdzeniem ołowianym.38 Specjal WC. Nabój ten jest produkowany w wielu odmianach z różnymi pociskami i różnymi ładunkami miotającymi. 25.38 Specjal LRN. W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: WC (wad cutter – pociskiem ołowianym krytym). policyjnych i cywilnych. Jest najbardziej rozpowszechnionym nabojem rewolwerowym używanym do celów wojskowych.

naboje z pociskami grzybkującymi.38 Specjal ma zastosowanie m.6 g 0. B – pocisk walcowany. 82 . Pociski rewolwerowe o kalibrze . Do pocisków specjalnych zaliczyć należy także pociski niegrzybkujące. np. woreczkowymi czy gazowymi. do rewolwerów użytkowanych przez polską Policję takich typów. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem WC • masa pocisku • masa ładunku prochowego • prędkość pocisku • energia początkowa pocisku 9.Rozdział III.26 g 215 m/s 238 J Nabój . płytko penetrujące (po wejściu w cel rozpadające się na wiele odłamków) oraz nie penetrujące (przekazujące całą swoją energię kinetyczną na powierzchni uderzonego celu). fragmentującymi. przeciwpancernymi.2 g 0.in. Naboje specjalne Do amunicji specjalnej zaliczyć można wszystkie naboje o ściśle sprecyzowanym przeznaczeniu. jak Gward i Astra. śrutowymi.14 g 170 m/s 139 J Nabój z pociskiem SP 10. 3.38 Specjal: A – pocisk z zaokrągloną częścią głowicową. Przykładowe kształty pocisków przedstawiają rysunki 14 – 19. A B Rys. 14.27 g 265 m/s 358 J Nabój z pociskiem LRN 10.3 g 0.

2. C – pocisk półpłaszczowy. 3. płaszcz. 2. B – pocisk Hydra-Shok. płaszcz. 1 2 3 Rys. śrut. Pocisk pistoletowy typu Glaser: 1. 1 2 Rys. 15. Pocisk typu Pin Grabbers: 1. 2. 17. B – pocisk ołowiany bez płaszcza. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ A B C D 1 2 Rys. rdzeń ołowiany. D – pocisk półpłaszczowy z wgłębieniem wierzchołkowym. 1. płaszcz. Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym: A – pocisk o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym.38 Specjal: A – pocisk ołowiany bez płaszcza. kulka z tworzywa sztucznego. walcowo-stożkowy z płaskim wierzchołkiem. rdzeń. 2.Rozdział IV. 18. półpłaszczowy rdzeń ołowiany. płaszcz. Pociski rewolwerowe o kalibrze . 1. A B 1 2 Rys. 16. 83 . walcowo-owalny lub walcowo-stożkowy z wgłębieniem.

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
1

2

3

Rys. 19. Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot: 1. rdzeń ołowiany; 2. płaszcz; 3. śrut.

W Polsce produkowane są naboje specjalne .38 Specjal typu Short-Stop. Naboje te powstały jako amunicja przystosowana do obezwładniania osób na niewielkich odległościach. Działanie ich opiera się na wykorzystaniu udarowego oddziaływania pocisku (płaskiego woreczka o średnicy około 24 mm, wypełnionego drobnym śrutem o średnicy około 1 mm) na płaszczyznę celu. Zwinięty w łusce woreczek po wystrzeleniu rozwija się i lecąc płaszczyzną do przodu, szybko wytraca prędkość. Największą energię do obezwładniania pocisk posiada na odległościach od 3 do 7 m. Efekt oddanego strzału w cel uzależniony jest nie tylko od odległości, ale także od miejsca trafienia (jeżeli trafienie nastąpi w miejsce niezabezpieczone, np. odzieżą, to może wystąpić nawet działanie penetrujące). Na odległości powyżej 40 m działanie pocisków staje się niegroźne ze względu na szybką utratę prędkości. Rewolwerowe naboje specjalne .38 produkowane są w trzech typach pocisków: Komar, Szerszeń, Osa.

Fot. 28. Nabój .38 Specjal Komar.

Fot. 29. Nabój .38 Specjal Szerszeń.

Fot. 30. Nabój .38 Specjal Osa.

84

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

Dane techniczno-użytkowe
Nabój Komar • kolor płaszcza pocisku • masa pocisku • masa ładunku prochowego • łuska • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku biały 3g 0,21 g gładka, bez karbów 250 m/s 94 J Nabój Osa żółty 3g 0,25 g z jednym karbem na obwodzie 300 m/s 135 J Nabój Szerszeń niebieski 3g 0,28 g z dwoma karbami na obwodzie 350 m/s 184 J

Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm PISTOLET wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1994, nr 4. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. GLOCK – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1995, nr 1. P-99 Walther – instrukcja użytkowania.

85

Rozdział V. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU

Rozdział V

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU
Celny strzał to efekt przyswojenia sobie podstawowych wiadomości o broni i wynik żmudnego treningu nad wyrobieniem sprawności oka i ręki. Podstawą uzyskania dobrych wyników w strzelaniu jest systematyczne szkolenie, głównie w początkowym okresie kształtowania nawyków i umiejętności strzeleckich. Jest nią również trening, wynikający z potrzeby doskonalenia własnych umiejętności i pragnienia wszechstronnego opanowania broni w czasie strzelania. Każde ćwiczenie należy wykonywać właściwie i planowo, kontrolując siebie tak, aby uzyskiwać postępy w przyswajaniu praktycznych sposobów celnego strzelania. W trakcie prowadzenia treningu strzeleckiego dla początkujących powinno zwracać się uwagę przede wszystkim na zasadnicze elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału oraz na ułatwienie przyswojenia niezbędnych umiejętności posługiwania się bronią palną przez odpowiednie dobieranie ćwiczeń. Z punktu widzenia sprawności strzeleckiej, proces szkolenia powinien zawierać wszystkie elementy techniki strzelania. Podczas treningów należy więc zwracać uwagę na każdy element nauczania.

1. Prawidłowa postawa strzelecka
Nauczanie i doskonalenie przyjmowania postawy strzeleckiej musi odbywać się podczas każdego ćwiczenia, treningu czy strzelania. Powinno się zwracać uwagę na naturalne ustawienie nóg, rozluźnienie ich mięśni oraz mięśni tułowia, rąk i szyi. Najbardziej charakterystycznymi elementami prawidłowej postawy strzeleckiej (w zależności od rodzaju przyjmowanej postawy) są m.in.: a) odpowiednie ułożenie i rozstawienie nóg, b) równomierne rozłożenie ciężaru ciała na obydwie nogi, c) wyprostowanie tułowia, d) trzymanie głowy prosto, e) wyprostowanie ramion, zablokowanie ich w stawach barkowych, łokciowych i nadgarstkowych.

86

Rozdział V. przekręcając go w odpowiednią stronę. należy pamiętać. Po zamknięciu dłoni na chwycie broni napięcie mięśni zginaczy i prostowników palców powinno być jednakowe przy zgranych przyrządach celowniczych. zatem strzał będzie niecelny. c) pochylanie i chowanie głowy między ramiona. Wprowadzając bowiem muszkę w szczerbinę poziomym ruchem nadgarstka. b) odchylanie tułowia do tyłu lub pochylanie się do przodu. powinna być stała podczas każdego strzału. 31.: a) przechylenie ciężaru ciała na jedną z nóg. Prawidłowy chwyt broni. Jeżeli po włożeniu broni do ręki muszka w stosunku do szczerbiny jest przesunięta w bok. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Najczęstszymi błędami w przyjmowaniu prawidłowej postawy strzeleckiej są np. trzeba umieścić pistolet w dłoni po raz drugi. że siła. 2. Prawidłowy chwyt broni Ucząc się prawidłowego chwytu broni. z jaką trzyma się broń w dłoni. d) ugięcie obu rąk w stawach łokciowych. 87 . powoduje się niesymetryczne napięcie mięśni. Fot.

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot. 88 . 32. Prawidłowy chwyt broni.Rozdział V. Fot. 33. Prawidłowy chwyt broni.

d) palce: środkowy. lecz o rejonie celowania. c) kabłąk języka spustowego oprzeć na środkowym palcu. 2. zachowując następujące zasady: a) chwyt broni trzeba starannie umieścić między kciukiem i palcem wskazującym dłoni tak. 2 1 Rys. muszka. muszki i punktu celowania i utrzymanie ich na jednej prostej. Natomiast zbyt silne zaciskanie palców powoduje zwiększanie się drgań broni. b) dłoń na chwycie ułożyć możliwie wysoko. ze stałą siłą. Oprócz opuszka palca pozostała jego część nie powinna stykać się z żadnymi częściami broni. 3. szczerbinka. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowy sposób uchwycenia i trzymania broni należy ćwiczyć w początkowej fazie szkolenia. Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze: 1. tak aby jego trzeci paliczek (opuszek) znajdował się w jego środkowej części. Zbyt słabe trzymanie broni jest błędem. szczerbinki. aby oś lufy była przedłużeniem przedramienia ręki trzymającej broń. 20. serdeczny i mały powinny obejmować chwyt pewnie. przez co dochodzi do ruchów broni podczas strzału. nie utrzyma pistoletu w całkowitym bezruchu. Stąd też przy strzelaniu z broni krótkiej nie możemy mówić o punkcie celowania.Rozdział V. nawet najlepszy. Palec wskazujący powinien być ułożony na języku spustowym. Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych Przez pojęcie zgrywania przyrządów celowniczych rozumie się dokładne zgranie oka. ponieważ nacisk palca na język spustowy przenosi się na całą broń. 89 . W praktyce żaden strzelec.

C. Do celowania powinno używać się oka ostrzej widzącego przyrządy celownicze. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. że nie można jednakowo ostro widzieć przedmiotów oddalonych na różne odległości. Ponieważ najbardziej niestabilnym i wymagającym kontroli jest układ: oko – szczerbinka – muszka. pojedynczą akomodację. D. 90 . a górne krawędzie muszki i płytki celownika na jednej linii poziomej. wysoka muszka. Tarcza strzelecka lub inny cel winny stanowić tzw. 21. co oznacza. A B C D Rys. B. niska muszka. drugie tło widzianego obrazu. wzrok należy koncentrować na obrazie przyrządów celowniczych. Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze: A. by prześwity po obydwu stronach muszki były jednakowej szerokości. Oko ludzkie posiada tzw. muszka prawa.Rozdział V. muszka lewa.

W praktyce występują dwa rodzaje spustów: 1 ) Jednooporowy – ruch języka spustowego powoduje od razu zwalnianie zaczepu kurka (głównie w rewolwerach). Jeżeli celowanie i wyciskanie spustu trwa zbyt długo i ruchy broni są coraz większe. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 4. należy bezwzględnie opuścić rękę z bronią i odpocząć. Siła użyta do zwolnienia kurka za pomocą samonapinacza jest około trzykrotnie większa od siły powodującej zwolnienie wcześniej napiętego kurka. 2 ) Dwuoporowy – ruch języka spustowego powoduje jedynie likwidację luzów mechanizmu spustowego (I opór). Pokonanie II oporu powinno przebiegać płynnie i powodować zwiększenie nacisku palca wskazującego na język spustowy z równoczesną kontrolą obrazu przyrządów celowniczych. W zależności od systemu urządzenia spustowo-uderzeniowego broni i jego wykorzystania w czasie strzelania siła nacisku. niezbędna do zwolnienia kurka lub iglicy. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Sposób wyciskania języka spustowego ma decydujący wpływ na jakość strzału.Rozdział V. by strzał nastąpił w momencie najkorzystniejszego położenia przyrządów celowniczych względem celu. Nieustanny ruch przyrządów celowniczych w rejonie celowania trzeba tak zsynchronizować w czasie. 91 . Dalszy nacisk na język spustowy powoduje pokonanie siły oporu zaczepu kurka i jego zwolnienie (II opór). zwłaszcza podczas strzelania z broni palnej krótkiej. jest różna. Likwidacja I oporu powinna nastąpić natychmiast po wejściu przyrządów celowniczych w rejon celowania.

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot. 35. Fot. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego. 34. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym.Rozdział V. 92 .

który jest przenoszony za pośrednictwem rąk na broń. lecz przez krótki czas nadal jednakowo trzymać broń. Trzymanie broni zarówno przed strzałem. Najkorzystniejszy czas celowania wynosi od 6 do 8 sekund. Stąd też wytrzymanie strzału jest jednym z kluczowych elementów zasad strzelania. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 5. bez którego trudno mówić o celnym strzelaniu. Natomiast zbyt krótki czas celowania utrudnia dokładną kontrolę obrazu przyrządów celowniczych w połączeniu z prawidłowym wyciskaniem języka spustowego. gdyż ruchy broni są najmniejsze i wzrastają po przekroczeniu czasu granicznego 8 sekund. a dopiero później następuje odrzut broni do tyłu i jej podrzut do góry. jak i po nim musi być idealnie jednakowe. Zatrzymanie oddechu powinno nastąpić po wejściu obrazu przyrządów celowniczych w rejon celowania. Podczas strzelania szybkiego trzeba dążyć do skracania czasu celowania i wstrzymać oddech na czas oddania od 4 do 5 strzałów. 93 . Nic bardziej błędnego. 6. gdy broń wykonuje ruch do tyłu i do góry. Jeżeli strzał nie będzie wytrzymany do końca. Pocisk przesuwa się w lufie. Jeżeli w tym momencie nastąpi rozluźnienie jakichkolwiek mięśni ręki trzymającej pistolet. w trakcie strzału. Czas odpoczynku zależy od indywidualnych cech strzelającego. wszystkie poprawnie wykonane poprzednie elementy na nic się nie przydadzą. strzał będzie chybiony. Wytrzymanie po strzale Wytrzymanie po strzale stanowi bardzo ważny element wpływający na skuteczne oddanie strzału.Rozdział V. aż przyrządy celownicze powtórnie ustawią się w rejonie celowania. Bezpośrednio po strzale nie wolno rozluźnić mięśni ręki. W tym czasie powinien nastąpić strzał. Wielu ludziom wydaje się. Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym W czasie pracy na języku spustowym i celowania należy zatrzymać oddychanie w momencie naturalnego wydechu. Celowanie w trakcie oddychania jest utrudnione przez ruch przepony i klatki piersiowej. Przekroczenie czasu celowania powoduje nie tylko utracenie statyki broni. że najpierw pocisk opuszcza lufę. związane z niedoborem tlenu w organizmie. ale także zmniejszenie ostrości widzenia przyrządów celowniczych.

Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki. Warszawa 1974. Wytrzymanie po strzale. 36. Wymaga to koordynacji tych elementów i jednakowo poważnego ich traktowania.. Moll Cz. Fot. tzn. 94 . przecięcie się toru lotu pocisku z linią celowania w rejonie celowania.Rozdział V.. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Charakterystycznymi objawami braku psychicznego nastawienia się na wytrzymanie po strzale są: opad ręki trzymającej broń. Dydaktyka wojskowa. Warszawa 1983. Efektem poprawnego wykonania wszystkich elementów techniki strzelania powinno być trafienie celu. zamknięcie oczu w momencie strzału lub gwałtowne zwolnienie języka spustowego po strzale. Opracowano na podstawie: Bogusz J.

widok z boku. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. Ramiona należy trzymać na wysokości klatki piersiowej. Rys. widok z przodu. należy dołączyć dłoń ręki wspomagającej. 23. Rys. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. co pozwala na prawidłowe wprowadzanie naboju do komory nabojowej oraz na zamknięcie jej.Rozdział VI. Ręka trzymająca zamek pozostaje nieruchomo. 22 – 23). Gdy szkielet z lufą znajdzie się w przednim skrajnym położeniu. Zamek swobodnie wraca do przedniego położenia. że gdy zamek znajdzie się w tylnym położeniu. należy ułożyć go w płaszczyźnie równoległej w stosunku do podłoża. Przeładowanie broni Przeładowanie pistoletu jest tylko pozornie prostą czynnością. Czynność przeładowania broni polega więc na tym. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rozdział VI PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 7. Kciukiem i palcem wskazującym ręki wspomagającej należy chwycić za tylną część zamka. należy puścić go. 22. pistolet powinien znajdować się blisko tułowia (ręce w łokciach zgięte) (rys. Ręka trzymająca chwyt pistoletu pcha dynamicznie szkielet broni aż do wysunięcia się zamka z trzymających go palców. Aby przeładować pistolet. 95 . Wykonane nieudolnie może pozbawić policjanta możliwości użycia broni w sytuacji zagrożenia.

Rozdział VI. Zmiana magazynka Podczas użycia broni może wystąpić sytuacja. Rys. podczas współpracy w zespole. Najczęstszym błędem. który może pojawić się podczas przeładowania. Jest to informacja. 8. 24. że skończyła się amunicja. Należy podkreślić. gdy wymiana magazynka wykonywana jest w postawie stojącej lub idąc. Prawidłowe przeładowanie broni jest gwarancją szybkiego wykonywania pozostałych czynności strzelania bojowego. 24 – 25). i przeładowaniu broni na wysokości oczu. Wykonanie przeładowania w niewłaściwy sposób zwiększa ryzyko zacięcia broni. trzymaniu łokci zbyt wysoko. Rys. Chwilowo policjant staje się bezbronnym. Pierwszą czynnością. jest zmniejszenie ryzyka rażenia przez przeciwnika. gdy zamek pozostanie w tylnym położeniu. Taki nawyk jest niezbędny m. aby się nie cofać (rys. ponad linią barków. Regułą jest przyjmowanie postawy klęczącej tak. Jak najszybciej powinien przyjąć postawę klęczącą. jaką powinien wykonać. 96 . Kolejne błędy polegają na przesuwaniu dłoni razem z zamkiem zamiast swobodnego puszczenia go. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Przeładowanie broni jest czynnością bardzo istotną. 25. a magazynek będzie pusty. Błędy popełnione podczas przeładowania pistoletu mogą doprowadzić do zacięcia broni. jednocześnie może odsunąć się na bok lub schować za osłoną. Występują również sytuacje. Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z przodu). Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z boku). co ogranicza pole widzenia. jest odciąganie zamka przy jednoczesnym pozostawieniu szkieletu z lufą nieruchomo.in. że przeładowanie broni powinno nastąpić dopiero po przyjęciu stabilnej postawy.

Zamek znalazłby się wówczas w przednim położeniu. Może ono być przyczyną zatrzymania się zamka w tylnym położeniu. że magazynek zawsze zostanie podłączony prawidłowo. Pełny magazynek chwycić w sposób gwarantujący prawidłowe włożenie go do broni i uniknięcie szukania właściwego ułożenia magazynka podczas wymiany. zanim właściwie podłączy się magazynek (tzn. 97 . należy zwolnić przycisk zatrzasku magazynka. Po upewnieniu się. wymieniając magazynek w stanie stresu. jednocześnie nie może przeszkadzać w przyjmowaniu postawy klęcząc oraz nie może wypaść podczas biegu lub wykonywania innego rodzaju czynności. tzw. w której jest magazynek. Dźwignię zwalniania zamka nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. na której klęczymy). polegające na przyjęciu niestabilnej postawy klęczącej (nieopieranie się pośladkiem na nodze. Szybkie spojrzenie w okno wyrzutowe zamka. Dźwignię tę trzeba nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. Gwarantuje to. w którym łatwo po niego sięgnąć. Jest to jednak sytuacja wyjątkowa. czy nie powstało zacięcie. Powyższe zasady dotyczą również sytacji. a nie w momencie. ponieważ może się ona znajdować w miejscu. Czynność tę wykonuje się już podczas przyjmowania postawy klęczącej. kontrola broni. na pierwszym pocisku w magazynku. w którym kciuk dłoni trzymającej pistolet nie sięgnie do niej. należy ułożyć na ułamek sekundy broń w taki sposób. Do błędów zalicza się również zwolnienie zamka po skierowaniu broni do celu. Często można zaobserwować błędy popełniane podczas zmiany magazynka. Magazynek powinien być w miejscu. Natychmiastowe kontynuowanie strzelania byłoby niemożliwe i w takim wypadku należałoby wykonać dodatkową czynność – przeładować broń. a tym samym przeładowanie broni. Ręką wspomagającą należy wykonać płynny ruch polegający na wyrzuceniu pustego magazynka z broni i sięgnięciu po pełny do ładownicy. Po włożeniu magazynka do chwytu broni należy docisnąć go spodem dłoni.Rozdział VI. braku nawyku kontroli broni – szybkiego spojrzenia w okno wyrzutnika – i patrzeniu na ręce zamiast w kierunku celu. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Podczas wykonywania czynności. że donośnik magazynka widoczny w oknie wyrzutnika jest pusty. a nie spoglądać na ręce. można podświadomie zwolnić zamek kciukiem dłoni trzymającej pistolet. gdy pistolet jest blisko tułowia. lecz broń nie zostałaby przeładowana. pozwala jednoznacznie to ocenić. W celu uniknięcia tego rodzaju problemu można trzymać palec wskazujący dłoni. aby można było zobaczyć okno wyrzutnika w celu sprawdzenia. Prócz tego. idąc lub stojąc. zatrzask magazynka zarygluje go). powodując swobodny ruch zamka do przodu. gdy zmiana magazynka dokonywana jest. związanej z przyjmowaniem postawy klęcząc. gdyż podczas wykonywania wszystkich czynności należy patrzeć zawsze w kierunku celu.

Pełny magazynek podłącza się. 98 . a magazynek jest pusty. 28. Rys. Rys. Rys. gdy nastąpiła przerwa w użyciu broni i można wykorzystać osłonę. Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu. które oddano w jego kierunku. Po schowaniu się za osłoną należy dobyć z ładownicy ręką wspomagającą pełny magazynek. Taktyczna zmiana magazynka Zmianę magazynka nie zawsze wykonuje się. w którym znajdują się jeszcze naboje. Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy.Rozdział VI. W magazynku jeszcze znajdują się naboje. 27. Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu. 26. Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu. aby być przygotowanym do kontynuowania walki z maksymalną liczbą amunicji w magazynku podłączonym do pistoletu. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 9. Rys. 26 – 29). gdy zamek zatrzyma się w tylnym położeniu. że podczas walki przeciwnik będzie emocjonalnie opanowany na tyle. 29. Czynność tę wykonuje się. Nie można wykluczyć. że policzy strzały. Trzymając go w dłoni. tą samą ręką wyciągnąć z chwytu magazynek. a wyjęty z broni umieszcza w ładownicy (rys. Taktyczną zmianę magazynka stosuje się.

Nawyk ten jest bardzo ważny ze względów bezpieczeństwa. 30. pistolet należy trzymać w jednym ręku. w której przyszło użyć broni. Rys.in. 31. przeszukując pomieszczenia. Można nią wykonywać czynności pomocnicze. widok z boku. Postawa wyjściowa Gotów jest charakterystyczna dla walki bezpośredniej. przeładowanie broni po wykonaniu taktycznej zmiany magazynka (wyrzucenie naboju z komory nabojowej) oraz patrzenie na ręce zamiast w kierunku. 30 – 31). gdzie zniknął cel. Postawa wyjściowa Gotów. 10. gdyż uniemożliwia przypadkowe oddanie strzału z powodu napięcia emocjonalnego wywołanego sytuacją. Może dojść do takiej sytuacji zarówno podczas zaplanowanych wcześniej działań. Poruszanie się z bronią Podczas poruszania się z pistoletem. 99 . Druga ręka powinna być wolna. Najczęstsze błędy spotykane podczas taktycznej zmiany magazynka to m. odłączenie w pierwszej kolejności magazynka z pistoletu.Rozdział VI. tak jak w postawie wyjściowej Gotów. np. gdy trzeba mieć broń przygotowaną do natychmiastowego użycia (rys. gdzie ostatnio był widziany przeciwnik. Palec wskazujący dłoni trzymającej broń należy oprzeć na zamku lub szkielecie (zależnie od konstrukcji broni). widok z przodu. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Taktyczna zmiana magazynka pozwala na kontynuowanie walki z pełnym magazynkiem i nabojem już znajdującym się w komorze nabojowej. Broń należy trzymać oburącz jedynie w chwili oddawania strzałów. Postawa wyjściowa Gotów. Podczas wykonywania taktycznej zmiany magazynka za osłoną należy przez cały czas obserwować miejsce. Rys. jak i w warunkach nagłej konieczności użycia broni palnej. Przyjmuje się ją wtedy.

100 . Najczęstsze błędy to m. gdy cel znika z pola widzenia. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Nie należy chodzić z pistoletem uniesionym na wysokości oczu. Błędem jest strzelanie w czasie biegu.Rozdział VI. należy bezwarunkowo przed jego ponownym rozpoczęciem przyjąć stabilną postawę strzelecką. Najczęstsze błędy popełniane podczas wykonywania tej czynności to ruchy stopą do przodu (bardzo łatwo można się poślizgnąć) oraz przeładowanie broni lub strzelanie przed przyjęciem stabilnej postawy. Ręka z pistoletem pozostaje cały czas nieruchomo. Wolna ręka może okazać się pomocna np. a nie na języku spustowym. Broń należy trzymać w ten sposób niezależnie od odległości. które mogą pojawić się podczas biegu z pistoletem. jakie wykonuje się zwykle podczas biegu bez broni. poruszanie się z bronią trzymaną na wysokości oczu (ograniczenie swojego pola widzenia) oraz trzymanie palca na języku spustowym (możliwość oddania strzału niekontrolowanego). Aby szybko i pewnie zatrzymać się podczas biegu. należy wytupać szybkość. Najczęstsze błędy. należy biec w jego kierunku. Czynność ta polega na energicznym uderzaniu stopami prostopadle do podłoża aż do momentu zatrzymania.in. Ręką nie trzymającą broni można wykonywać ruchy podobne do tych. jaka jest do pokonania. gdyż odbiera ono strzelającemu możliwość pełnej kontroli otoczenia. to trzymanie broni lufą do góry (po ukazaniu się celu wydłuży się czas reakcji z bronią) i trzymanie ręką wspomagającą chwytu broni. 11. przy potknięciu. jaką wyznacza pistolet uniesiony do strzału. Błędem jest również obserwowanie otoczenia przez przyrządy celownicze pistoletu. Zawsze. z przeładowaniem broni. Broń powinna być opuszczona o około 10 – 15 stopni względem osi. Jeżeli podczas strzelania straci się z różnych powodów równowagę. Podczas poruszania się z bronią przeładowaną należy bezwzględnie pamiętać o zasadzie trzymania palca wskazującego na zamku lub szkielecie. Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu Podczas biegu pistolet najkorzystniej jest trzymać tak jak w postawie wyjściowej Gotów – druga ręka jest wtedy wolna. zasłaniając je bronią. Strzelanie lub przeładowanie należy wykonywać tylko po przyjęciu stabilnej postawy strzeleckiej. Po zatrzymaniu należy przyjąć postawę strzelecką. Taka technika poruszania się umożliwia wzrokową kontrolę otoczenia. a także wykonywanie czynności związanych np.

obie stopy są na podłożu. Pistolet cały czas musi być utrzymywany na stałym poziomie. gdy obie stopy mają kontakt z podłożem (rys. Podczas tej czynności zawsze wykonuje się ruch nogą do przodu. Celem takiego zachowania jest uzyskanie przewagi. Podczas strzelania w ruchu należy poruszać się stabilnie. Ruch nie może w żadnym razie wpływać na skuteczność strzelania. 32. Zawsze zanim zmieni się kierunek strzelania. Nadmienić tu można. gdyż jest to wysoce nieprecyzyjne. Strzelanie w ruchu Nie należy strzelać podczas biegu. gdy Rys. iż policjanci w niektórych krajach preferują strzelanie właśnie w ruchu. Zmiana kierunku strzelania W czasie strzelania można być zmuszonym do zmiany jego kierunku w przedziale od 0 do 180 stopni. Jednak trzeba dążyć do narzucenia przeciwnikowi swojej woli oraz do swoistego sterowania jego działaniami w myśl własnych celów i zamierzeń (zasada inicjatywy w walce). Posiadanie umiejętności właściwych do takiej techniki strzelania jest niezwykle ważne z punktu widzenia taktyki. Należy zsynchronizować chwilę. Podczas wykonywania obrotu należy cofnąć ręce z pistoletem do klatki piersiowej i prostować je w chwili przyjęcia stabilnej postawy. Strzelanie idąc. z pracą na języku spustowym. 13. aby go rozpoznać (strzelamy tylko do celów rozpoznanych). PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 12. Zachowanie takie będzie głównie sprowadzało się do uniemożliwienia przyjęcia przez przeciwnika postawy strzeleckiej i w konsekwencji utrudnienia mu rażenia ogniem. 32).Rozdział VI. gdyż można potknąć się o przeszkodę. Nie jest to jednak bieg. Nigdy nie wykonuje się ruchu nogą do tyłu. Może to również spowodować wytrącenie z równowagi partnera – jeżeli policjanci działają w zespole. której nie widać. 101 . należy szybko spojrzeć w kierunku celu. Strzał oddaje się wtedy. Najczęściej spotykany błąd to niestabilne poruszanie się podczas strzelania (bardzo niska celność strzałów).

Do najbardziej charakterystycznych sytuacji znamionujących zacięcie broni należą: − brak strzału. gdy zacięcie będzie usuwane. jaką wykonuje strzelający w chwili. a dopiero potem – zależnie od rozwoju sytuacji – Rys. − utknięcie naboju w komorze zamkowej. Postawa strzelecka klęcząca. a iglica uderzyła w spłonkę (niewypał). − zakleszczenie łuski w oknie wyrzutnika. gdyż cofając się. można przyjąć postawę stojącą. dlaczego broń nie strzela. 14. 33). Występują również sytuacje. stojąc lub idąc. gdy broń przestaje strzelać. brak szybkiego spojrzenia w kierunku celu przed wykonaniem obrotu. ruch nogą do tyłu. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ W przypadku gdy zachodzi potrzeba wyjęcia broni z kabury i przeładowania jej. Najczęściej spotykane błędy to m. przez co nie będzie on mógł natychmiast kontynuować walki w trakcie. 102 . 33. Postępowanie w przypadku zacięcia się broni Pierwszą czynnością. Podczas przyjmowania postawy klęczącej należy szybko spojrzeć w okno wyrzutnika pistoletu (kontrola broni).Rozdział VI. gdy drugi policjant usuwa zacięcie. można m. jest – podobnie jak w sytuacji wymiany magazynka – przyjęcie postawy klęcząc lub schowanie się za osłoną. Dalsze postępowanie zależy od rodzaju sytuacji. − niedomknięta komora nabojowa. Przyjmując postawę klęczącą. aby stwierdzić. Zalety kontynuowania walki w postawie klęczącej po usunięciu zacięcia to przede wszystkim możliwość oddania strzału możliwie najszybciej (nie traci się czasu na przyjęcie postawy stojącej i skierowanie broni do celu) oraz kształcenie nawyku wstawania na komendę partnera podczas strzelania w zespole. należy pamiętać o wyżej opisanych zasadach. gdy nabój jest w komorze nabojowej. Wyjęcie broni i przeładowanie następuje dopiero po zmianie kierunku.in. Dzięki kontroli broni strzelający jest w stanie ocenić sytuację i stosownie zareagować.in. wykonanie obrotu z pistoletem trzymanym na wyprostowanych rękach (szczególnie niebezpieczne podczas walki w ciasnych pomieszczeniach). trzeba pamiętać o zasadzie klękania do przodu. wytrącić z równowagi partnera (jeżeli policjanci działają zespołowo). Po usunięciu zacięcia w postawie klęczącej należy kontynuować strzelanie w tejże postawie (rys.

by broń nie kontaktowała się z osłoną bezpośrednio (dociskanie zamka do płaszczyzny osłony może spowodować powstanie zacięcia). do którego może podejść niezauważony napastnik i chwycić lub wytrącić broń. miejsce. Ponadto należy pamiętać. Wykorzystanie podczas walki osłony jest niezwykle korzystne ze względów psychologicznych. 34. Wykorzystując pojazd jako osłonę. Wymienione elementy mogą chronić przed ogniem przeciwnika. zabudowania (osłony naturalne). elementy ukształtowania terenu. wychylając przy strzelaniu tylko niewielką część ciała. z jakiego jest wykonana. a dla leworęcznych za lewą. skutecznie utrudnia mu obserwację. Za osłony mogą posłużyć np. Strzelanie zza osłony. która jest nieodporna na przebicie pociskami przeciwnika.in. których konstrukcja daje prawdopodobieństwo zatrzymania pocisku. framugę. tj. 15. pojazdy oraz przedmioty znajdujące się w budynkach lub terenie otwartym (osłony sztuczne). Niejednokrotnie w sytuacji bojowej trzeba strzelać zza osłony od strony ręki wspomagającej. Podstawowe zasady strzelania zza osłon Korzystanie z osłon to konieczność. że opierając rękę wspomagającą o osłonę. które są niezbędne do prowadzenia skutecznego ognia (rys. Dla praworęcznych strzelców dogodniej jest ukryć się za prawą krawędzią osłony. gdy istnieje zagrożenie ze strony sprawcy posługującego się bronią palną. przyjmowanie postawy klęczącej do tyłu (szczególnie niebezpieczny nawyk podczas strzelania w zespole) oraz natychmiastowe przyjęcie postawy stojącej w celu kontynuowania walki po usunięciu zacięcia. Pierwszy to przyjęcie stabilnej postawy i odwiedzenie nadgarstka ręki wiodącej na zewnątrz. można bezwiednie wystawić lufę poza osłonę. należy w miarę możliwości korzystać z takich elementów samochodu. Zza osłony można skuteczniej się bronić. w stronę osłony. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Najczęstsze błędy. Skuteczność osłony zależy m. Drugi to przyjęcie pozy103 . Podczas strzelania zza osłony należy pamiętać o tym. należy odsłaniać Rys. np.Rozdział VI. to brak kontroli broni. oraz od charakterystyki balistycznej pocisków. tylko te części ciała. 34). Z reguły przeciwnik stara się trafić w odsłonięte cele lub części ciała. które popełniane są w sytuacji zacięcia. Strzelając zza osłony. Są dwa sposoby prowadzenia ognia w takim przypadku. od materiału. którymi dysponuje przeciwnik. Nawet osłona.

musiałby się odsłonić. tylko w formie niewerbalnej. Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym Minimalna liczba członków zespołu to dwóch funkcjonariuszy: pierwszy (jedynka) nadaje dynamikę działania zespołu. Taki sposób postępowania po104 . Podczas strzelania zza osłony poziomej należy mocniej ugiąć nogi i tułów lub przyjąć np. oddając strzały w kierunku celu. Jeżeli to możliwe. Aby trafić. aby swobodnie i szybko mógł wychylić się i ponownie schować. choćby na wypadek postrzału w rękę dominującą. − dociskaniu zamka broni do płaszczyzny osłony. Zespół rozpoczyna przemieszczanie się po komendzie podanej przez drugiego z policjantów. 16. Mimo wszystko trzeba się koniecznie nauczyć strzelania z wykorzystaniem ręki słabszej. nie ma większego znaczenia. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ cji odwrotnej. Przemieszczający się zespół powinien stanowić jak najmniejszą powierzchnię. że podobnie jak my sprawca obserwuje przede wszystkim miejsce. w którym ostatnio nas dostrzegł. Fakt. Po wychyleniu się należy skrócić czas obserwacji bądź strzelania do niezbędnego minimum. 35). drugi (dwójka) stanowi jego ubezpieczenie. Komenda składa się najczęściej z sygnału werbalnego i niewerbalnego. Padające z naszej strony strzały działają deprymująco na sprawcę. Policjant. Konstrukcja i wysokość osłony determinują rodzaj postawy strzeleckiej stosowanej podczas walki. Najczęstsze błędy występujące podczas korzystania z osłon polegają na: − zbyt dużym wystawianiu ciała (szczególnie nóg) poza obrys osłony. W sytuacji wyczerpania amunicji lub powstania zacięcia u jedynki partner kontynuuje walkę. W momencie zagrożenia najczęściej pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę (rys. tzn. ma maksymalne pole widzenia.Rozdział VI. tak aby utrudnić przeciwnikowi celowanie i atak. postawę klęczącą. patrząc od jego czoła. Podkreślenia wymaga fakt. strzelanie z wykorzystaniem ręki wspomagającej. Strzelający powinien znajdować się w takiej odległości od osłony. drugie i kolejne wychylenie poza osłonę powinno nastąpić już w innym miejscu. że z jednej strony należy bardziej wychylić się zza osłony. aby całkowicie schować sylwetkę za osłoną. który porusza się pierwszy. że postawa strzelecka używana podczas wymiany ognia z wykorzystaniem osłony musi wykluczać możliwość utraty równowagi. Należy pamiętać. W zależności od sytuacji może być podana np. podczas gdy my prowadzimy ogień. Takie rozwiązanie jednak nie gwarantuje maksymalnej skuteczności prowadzonego ognia (jest to zachowanie nienaturalne). Podczas pracy zespołowej niezwykle istotnym elementem jest komunikacja werbalna i niewerbalna.

PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ woduje.Rozdział VI. Równoczesne rozpoczęcie strzelania przez partnerów zwiększa siłę ognia zespołu dwuosobowego w chwili zagrożenia. Pierwszy z policjantów roz-poczyna walkę. jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie. jeżeli zagrożenie nadal istnieje. 105 . tak by znaleźć się obok partnera (rys. jednocześnie osłania dwójkę. że w warunkach zagrożenia pierwszy z policjantów może bezpiecznie usunąć zacięcie bądź wymienić magazynek. Rys. 37. Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę. Dwójka ubezpiecza. Rys. W tym celu idący z tyłu policjant przyjmuje postawę strzelecką. Rys. 38. Rys. 36). policjant przyjmuje postawę strzelecką obok strzelającego partnera i kontynuuje strzelanie. Sposób zmiany miejsca i postawy po usunięciu zacięcia (z klęczącej na stojącą) nie może stwarzać zagrożenia dla funkcjonariusza prowadzącego ogień. 38). chroniąc jednocześnie partnera (rys. Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera. Po usunięciu zacięcia bądź po zmianie magazynka. będąc ubezpieczanym (rys. 36. 37). W sytuacji wystąpienia zacięcia u jednego z funkcjonariuszy drugi policjant kontynuuje walkę. 35.

17. Jedynka zaczyna sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. Dwójka trzyma pistolet w postawie Gotów. drugi policjant zajmuje pozycję za pierwszym. należy dokładnie obejrzeć framugę i drzwi w celu sprawdzenia. pirotechnicznych). czy nie ma ewentualnych pułapek (np. trzymaniu broni przez dwójkę z lufą skierowaną w sylwetkę idącego z przodu policjanta. Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń Sposób podejścia zespołu policjantów pod drzwi pomieszczenia. Jeżeli drzwi są otwarte. przyjmowaniu przez jedynkę postawy klęczącej do tyłu w chwili powstania zacięcia (powoduje to wytrącenie z równowagi znajdującego się z tyłu partnera). Bardzo istotne jest wykorzystanie martwych pól obserwacji. powinni stanąć frontem do ściany (nie plecami) z lekko ugiętymi nogami. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu.). zmianie przez jedynkę postawy z klęczącej na stojącą (np. 40). gdy nie używa się broni. będąc nie zauważonym przez przeciwnika. Głównym zadaniem policjantów jest wejście przez drzwi i fizyczne opanowanie pomieszczenia. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ − − − − − − − − Najczęstsze błędy występujące w pracy zespołowej polegają na: braku komunikacji. po zmianie magazynka czy usunięciu zacięcia) bez sygnału od stojącego z tyłu partnera. zwiększając obszar penetracji wzrokowej (rys.) oraz infrastruktury wokół niego (gęsta zabudowa. trzymaniu pistoletu jednorącz przez dwójkę (wydłuża to czas reakcji. w stabilnej postawie (rys. 39). tak aby broń nie była skierowana w plecy jedynki. mieszkanie w bloku itp. który kontynuuje strzelanie. ma duże znaczenie z punktu widzenia taktyki. kierowaniu wzroku przez osobę idącą z tyłu pod nogi (można nie dostrzec odpowiednio wcześnie zagrożenia). gdy natychmiast trzeba użyć broni). Zanim nastąpi próba wejścia. jaki widzi. Policjanci podchodząc pod drzwi. rozpoczęciu przemieszczania się przez pierwszego policjanta bez sygnału stojącego za nim partnera (może być jeszcze nie gotowy). Jedynka przemieszcza się. trzymaniu palca na języku spustowym w sytuacji. 106 . wolna przestrzeń itp.Rozdział VI. w których można przebywać. czyli miejsc. Jego realizacja będzie zależała od rodzaju obiektu (budynek wolnostojący. do którego chcą wejść.

107 . że pierwszy policjant nie poda komendy Gotów i zaczyna wejście. zanim nastąpi wejście. Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego. otwiera je policjant stojący po stronie przeciwnej niż zamek w drzwiach (rys. Rys. Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka podaje komendę o gotowości do wejścia. jeden z policjantów przechodzi na drugą stronę i przyjmuje postawę do wejścia (rys. drugi nie czekając na komendę. 44). 43). PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. 42. 39. zwiększają obszar penetracji wzrokowej (rys. wchodzi w przeciwległy róg (rys. 41 – 42). dwójka czeka na gotowość jedynki. W sytuacji gdy drzwi są zamknięte.Rozdział VI. Jeżeli zaistnieje sytuacja. Rys. Jeżeli drzwi otwierają się na zewnątrz. Rys. Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte. 41. Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia. jaki widzą. 45). 40. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu. Po otwarciu drzwi obaj policjanci zaczynają sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. Jedynka sprawdza pomieszczenie. Przemieszczając się. dwójka podaje sygnał do wejścia i w tym czasie jak najszybciej wchodzi w przeciwległy róg.

43. Rys. 44. Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami. Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia.Rozdział VI. 108 . PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz. 45. Rys.

Poruszający się wzdłuż korytarza zespół powinien iść przy którejś ze ścian. Policjanci nie powinni mieć kontaktu ze ścianą. jedynka i dwójka po wejściu przesuwają się w głąb pomieszczenia (przy ścianie. Należy pamiętać. Po wejściu następuje przeszukanie pomieszczenia (jeden z policjantów ubezpiecza. że otwarte drzwi nie są szerokie. pozbawione elementów mogących stanowić zasłony. 46. powinni roz- 109 . że muszą się w nich zmieścić jednocześnie dwaj policjanci ubezpieczający się wzajemnie. Zazwyczaj są wąskie. w zależności od jego rozkładu i umeblowania). PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka sygnalizuje swoją gotowość. Szczególnie ważną umiejętnością jest właściwa praca nóg oraz poruszanie się przy krawędzi framugi drzwi w chwili wejścia. gdyż są one punktem najbardziej niebezpiecznym podczas wejścia do pomieszczeń – jedyną osłonę stanowi framuga. Dlatego szczególnego znaczenia nabiera opanowanie prawidłowej techniki wejścia przez drzwi. po czym dwójka podaje komendę do wejścia. a drugi przeszukuje) (rys. Należy pamiętać. a jedynie ją czuć. często pokonują korytarz budynku. 46). idąc normalnym krokiem w rzędzie. Jest to sygnał do równoczesnego wejścia do pomieszczenia obu funkcjonariuszy. ustępując miejsca pozostałym policjantom. dla którego jesteśmy w momencie wejścia jedyną osłoną pleców. Rys. Jeżeli do pomieszczenia musi wejść zespół wieloosobowy. Po wejściu do pomieszczenia policjanci stają plecami do ściany (nie dotykając jej). że od szybkiego i sprawnego wejścia zależeć może zdrowie i życie kolegi. Jeżeli policjanci poruszają się w zespole wieloosobowym po szerokim korytarzu. Korytarze są miejscami bardzo niebezpiecznymi dla poruszających się po nich policjantów.Rozdział VI. a podczas wejścia jest taki moment. Ustawienie policjantów w pomieszczeniu. Zespół zazwyczaj powinien poruszać się po korytarzu. do którego muszą wejść. Zanim funkcjonariusze znajdą się przed drzwiami pomieszczenia.

Nigdy nie należy pokazywać się dwa razy w tym samym oknie. CSP Legionowo 1993. które nie zostało sprawdzone. tzn. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie.. CSP Legionowo 1994. Należy pamiętać o generalnych zasadach taktyki wchodzenia do pomieszczeń. w tych samych drzwiach. a także szybszą reakcję na ewentualny atak ze strony przestępcy. Strzelanie obronne (VII). dwójka porusza się tyłem.Rozdział VI. 110 . „Magazyn Strzelecki. Strzelanie obronne (VI). Technika wejścia do pomieszczeń. Umożliwia to lepszą wzrokową penetrację. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ dzielić się i przemieszczać po obu stronach korytarza. nr 3. KGP.... Technika posługiwania się bronią.B. którą się przyszło. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie. Szczytno 1999. WSPol. W momencie nagłego ataku jedynka przyjmuje postawę strzelecką i bierze na siebie ciężar odparcia ataku. ubezpieczając w ten sposób jedynkę. Warszawa 1993. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. Jałoszyński K. Colt” 1995.. Opracowano na podstawie: Ciupiński J. Techniki strzelania i obezwładniania. nie należy przebiegać przez światło drzwi pomieszczenia. „Magazyn Strzelecki. Jałoszyński K. Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. Obiekt trzeba opuszczać tą samą drogą. CSP Legionowo 1999. Dwójka zajmuje pozycję zależnie od rozwoju sytuacji. Jeżeli poruszający się po korytarzu funkcjonariusze nie mają konkretnie zlokalizowanego przeciwnika i mogą spodziewać się ataku również z tyłu. Colt” 1995. Komar A. nr 2. Jałoszyński K.

... Ciechanowicz......... własne ................. Kochański................ wyd............. 19.... Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze............... wyd.. Komar.........Wykaz rysunków Rys... Komar.... 7........................ 58 Rys.......... A........B....... W..... 42 Rys.. Komar.................................... 82 Rys. Pocisk pistoletowy typu Glaser......................... 1..... 83 Rys..................... A....... 12..... wyd............. Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze.. 36 Rys................... J....... Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym... 31 .. S........... Techniki i taktyka strzelań policyjnych... ....... ....................................... 18.... Pellowski........... 89 .. 10.... nr 3.............. J............ Instrukcja piechoty – teoria strzału..................38 Specjal........................ wyd................ cyt. cyt.. 15............ S.. Kochański........................................... wyd... Warszawa 1992 .. Rys...... 25 Rys.............. oprac...................... MON 1970 Rys................... Ciupiński... Instrukcja piechoty…........................... 3....................... Instrukcja piechoty…... Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych... 11.. cyt............... Ułożenie ramion przed przeładowaniem... 83 Rys... A... S......... 13.. Elementy toru lotu pocisku....... Kochański.......... Brygady…....... Ciupiński............ cyt.. Teoria strzału. ..... krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy.......... cyt......................................... ........ ........... WSPol... W...... cyt................. wyd........... Rys.............. . Teoria strzału........... S.. Techniki i taktyka….......... KGP....... S..... Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999. Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot...... własne Rys........... . 16.................... Brygady…............ .. widok z boku.............. S................... 83 Rys... ................ cyt......... Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym...... Ciechanowicz................ wyd..... 6.................. Pociski rewolwerowe o kalibrze ... Płechta......... 4......... Brygady…......... Hamulce wylotowe.......... oprac............................................ Pociski rewolwerowe o kalibrze .................... Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu...... 20..... 9.. wyd..................... Techniki i taktyka…............ Obraz skupienia i celności.......... Kochański...... Pocisk typu Pin Grabbers.. cyt.................. Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock.... L...... Pellowski......... ................... oprac. cyt... W.B...... Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym. Rys.B..................... cyt............. Dlaczego…......... Od Naganta do Czaka....................... 21.. SP Słupsk 2003 .. wyd.... Od Naganta do…............. Płechta......... z odległości 25 m............................................. Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału..................... Kochański. własne Rys...... pole rozrzutu i oś rozrzutu..................................................... ................. cyt.................. oprac............ L........ ...... wyd.......... Kochański.. własne ........ ......... Brygady antyterrorystyczne..... 36 Rys... Szczytno 1999 ....... J......................... 14..................... Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3......... 38 Rys.................. ................ wyd............. ....... Ciupiński........ wyd............. 83 84 90 95 111 Rys... Brygady…....... Okresy strzału... 60 Rys. 22.......... Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock...... 37 Rys............................ 17.......... 5............................... Brygady…..............38 Specjal............. MON 1961 . 2... 8............ W.............. 40 Rys............................. cyt........... Wiązka torów pocisków............................................ 29 32 33 Rys............

........ 34...... Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte........................ 98 Rys...Rys.............................................................. 98 Rys................. dwójka czeka na gotowość jedynki.................. własne ............................. własne ............................ Postawa wyjściowa Gotów.................. zanim nastąpi wejście.......... własne ........ własne ............ Ułożenie ramion przed przeładowaniem.. 46....... oprac..... Dwójka ubezpiecza.............................. Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu............. własne ....... Pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę.... 28. Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę........................................ 31....................... 26.............................................................. własne ........... 44.......... oprac...... oprac....... własne .................. własne Rys.... własne .................................................... Wymiana magazynka w postawie klęczącej................. Postawa wyjściowa Gotów... oprac... oprac.......................... własne Rys.. 112 ................. Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera.................. .............................................................................. 98 Rys............... oprac.............. Jedynka sprawdza pomieszczenie........... Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami....................................................... 107 108 108 108 109 ................ jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie......... Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia............. oprac........................ własne Rys.... 27.......................................... 25..... Wymiana magazynka w postawie klęczącej.... 98 Rys............................................ 45....... oprac.. Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu............... ..... 105 Rys.... 43............................. 23.... oprac.................. własne ................... oprac... własne Rys.... widok z przodu................................... własne Rys...... 35... własne ...... widok z boku........... Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego......................... 41................................. oprac... Strzelanie zza osłony.................................. 103 Rys... 24.......................... 96 Rys....................... oprac............................ własne ............... oprac............ 101 102 Rys... 105 Rys.... oprac... 33..... Ustawienie policjantów w pomieszczeniu.. Postawa strzelecka klęcząca... 105 Rys.. 95 96 Rys....... 39..................... oprac....... 32... własne .......... oprac............................. oprac.............................. własne . własne ..... 29... 42..... własne ................. oprac... widok z przodu. 107 Rys.............. 107 Rys........ widok z boku... 37. .............. 30. .............. 105 Rys...... oprac.. oprac..... własne ........................ W magazynku jeszcze znajdują się naboje........ oprac............. Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu................................ Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz.......................................... jednocześnie osłania dwójkę..................... Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy................. oprac.... Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia..................... 38....................................................................................................... 99 ........ 36...... widok z przodu....................... 40.......................... 99 Rys........................... Strzelanie idąc................................................ własne ...... własne Rys. .......... własne Rys............................. oprac.................. oprac..................................... 107 Rys.

.................. 84 Fot................................... 25......... widok z lewej strony Fot..................................................... Nabój .. częściowo rozłożony Fot............... widok z prawej strony ......... .......................................................................................... 29............ 24.................... ......... widok z prawej strony . Rewolwer Gward 4”............. 70 ..................................................................................................................................................... widok z prawej strony Fot................................................................. 69 Fot.38 Specjal Komar Fot............................................................................... 18....... ................................................ Fot..........................................................................38 Specjal SP Fot.............................................. 20.............................. Pistolet CZ-85..... ..................................... 22......... 26..... Fot............... Prawidłowy chwyt broni ............................. Fot......................................................................... Pistolet P-99............................. widok z lewej strony ..... Pistolet Glock 17.............................................................. widok z prawej strony Fot............. 7................... Pistolet Glock 19. ................................................................................. Pistolet CZ-85............................................... Nabój ..................... widok z lewej strony ........... Pistolet Glock 19............... widok z lewej strony Fot..................................... ................................. Fot................................. 87 88 113 .................................................. Pistolet P-99.......... 23.................................................. widok z prawej strony ..... Fot..................................... 17....... 4........................................... 75 Fot............... 3...... Nabój 9 × 18 Makarow Fot.38 Specjal Szerszeń .................................................. częściowo rozłożony ................................................ Pistolet P-64................................................................................. ...................... Pistolet P-64..... 46 48 51 53 56 56 57 59 63 65 69 70 71 75 77 79 80 81 81 81 84 Fot...................................... częściowo rozłożony .....................5”........................... Pistolet CZ-85........... Pistolet Glock 17....... 16............................................................. 6.......... 8............... ......................................... częściowo rozłożony ...................................................... ................................................ Pistolet P-83............................... Fot............................... Pistolet P-64............38 Specjal WC Fot........................................................... Nabój ........ Nabój 9 × 19 Parabellum .... 11.................................. 19...................... Fot.............................. Rewolwer Astra......................................... .38 Specjal LRN Fot......... Pistolet CZ-75............................................ 12..... widok z prawej strony Fot....................... .............................. Fot............................... 57 Fot.. 28................................................ widok z lewej strony Fot........... Pistolet P-83......... Nabój ........................................................... 46 ...Wykaz fotografii Fot......................... 2.................................................................... widok z prawej strony ........................................................................... 5.................... 27................... 63 ............. 21...................................... Prawidłowy chwyt broni Fot................................ 30............. ......... 9.......... widok z prawej strony ...... 13..................................... widok z prawej strony ......................................................... widok z lewej strony Fot.............. Nabój ............................................................................... Pistolet P-99......................................................... częściowo rozłożony Fot.............................................. 10........38 Specjal Osa ............................ Pistolet CZ-75.. 32............ 14............... 1................... Pistolet Glock 17................................................................................................ 84 Fot.................................................................................................................... Pistolet P-83........................................................................... widok z prawej strony Fot...................... .............................. Rewolwer Gward 2.... 15................................................. Nabój ..................................... 31............ 51 .................... widok z lewej strony Fot.....................................

Fot. 33. Prawidłowy chwyt broni

...........................................................................................................................................

88 92 94

Fot. 34. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym ................................................................................ 92 Fot. 35. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Fot. 36. Wytrzymanie po strzale
..............................................................................................

.............................................................................................................................................

114

Bibliografia

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). Zarządzenie nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. 9 mm pistolet wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm pistolet wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Adam R., Najskuteczniejsza broń ręczna, Warszawa 2001. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1994, nr 4. Bogusz J., Dydaktyka wojskowa, MON Warszawa 1983. Buniak J., Z bronią za pan brat, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 2. Ciechanowicz W., Pellowski L., Od Naganta do Czaka, SP Słupsk 2003. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. Ciepliński A., Woźniak R., Rozwój pistoletów, „Nowa Technika Wojskowa” 1996, nr 6. Ciupiński J., Komar A.B., Techniki i taktyka strzelań policyjnych, KGP, WSPol. Szczytno 1999. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. Everett, Mc Clurg E., Bezpieczne posługiwanie się bronią, „Magazyn o Broni. Strzał” 2003, nr 1. Glock – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Instrukcja piechoty – teoria strzału, MON 1961. Jałoszyński K., Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1993. Jałoszyński K., Technika posługiwania się bronią. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1999. Jałoszyński K., Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. Technika wejścia do pomieszczeń, CSP Legionowo 1994.

115

Kasprzak S., Bhp w pracy z bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 3. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Kochański S., Brygady antyterrorystyczne, Warszawa 1992. Kochański S., Dziewiątki z Uherskiego Brodu, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 2. Kochański S., Glock. Pistolet XXI wieku, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 4. Mitin S., CZ-75. Pistolet bojowy, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 4. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 1. Moll Cz., Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki, Warszawa 1974. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. Strzelanie obronne (VI), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 2. Strzelanie obronne (VII), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 3. Płechta W., Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999, nr 3. Radziejewski R., Glock 17, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 1. Subocz A., Pistolet antystresowy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 1999, nr 2. Techniki strzelania i obezwładniania, Warszawa 1993. Teoria strzału, MON 1970. Tomczak Z., Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego, SP Słupsk 1981. Torecki S., Broń i amunicja strzelecka, MON 1985. Tulski P., Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 4. Tulski P., Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 3. Wiszniewski K., Nowości Walthera, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Wiszniewski K., P-99. Pistolet do walki, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1998, nr 3 – 4. Wiszniewski K., Światowy sukces Glocka, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Żyła S., Strzelanie sportowe z pistoletu, Poznań 2003.

116

… 117 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful