Przemysław Rybicki, Piotr Salamonik, Sebastian Szadzewicz , Grzegorz Winnicki

PODSTAWOWE ZASADY UŻYTKOWANIA BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
Według stanu prawnego na maj 2006 r.

(materiał dydaktyczny)

Słupsk 2008

Opracowano w Zakładzie Wyszkolenia Strzeleckiego Szkoły Policji w Słupsku

Autorzy rozdziałów: Rozdział I. Bezpieczeństwo: Przemysław Rybicki Rozdział II. Zasadnicze elementy teorii strzału: Przemysław Rybicki Rozdział III. Rodzaje broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział IV. Rodzaje nabojów do broni palnej krótkiej: Piotr Salamonik Rozdział V. Elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału: Sebastian Szadzewicz Rozdział VI. Podstawowe elementy taktyki strzeleckiej: Grzegorz Winnicki

Zespół redakcyjny: Grażyna Szot, Małgorzata Dudziak Projekt okładki i opracowanie graficzne: Marcin Jedynak

Fotografie pochodzą ze zbiorów własnych autorów

ISBN 83-88182-53-6

Wydawnictwo Szkoły Policji w Słupsku Wydanie II Druk: Pracownia Poligraficzna SP Słupsk Zam. 1/08 Nakład: 100 egz. Słupsk 2008

2

Spis treści

Wstęp .............................................................................................................................................................................................................. 5 Rozdział I. BEZPIECZEŃSTWO
...........................................................................................................................................

7

1. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną .................................................... 8 2. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich ................................ 11 3. Rozładowanie broni palnej ................................................................................................................................... 14 3.1. Indywidualne rozładowanie broni palnej ..................................................................................... 14 3.2. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia ...................................................... 15 4. Sytuacje, w których należy zdjąć palec z języka spustowego ................................................ 15 5. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej ...................................................................... 17 6. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej ............................................................................... 17 7. Przechowywanie broni palnej ............................................................................................................................ 19 8. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej ....................................................................... 20 9. Wywóz broni palnej za granicę ......................................................................................................................... 20 Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
.................................................................

22 22 24 27 28 32 33 35 38 41 45 45 45 50 55 62 67 74 74 76 79 79 80 81 81 82

Balistyka pocisku ........................................................................................................................................................... Charakterystyka zjawiska strzału ................................................................................................................. Prędkość początkowa pocisku ............................................................................................................................ Odrzut i podrzut broni palnej ............................................................................................................................ Celowanie .............................................................................................................................................................................. Elementy toru lotu pocisku ................................................................................................................................... Średni punkt trafienia ............................................................................................................................................... Celność broni palnej ................................................................................................................................................... Rozrzut pocisków ...........................................................................................................................................................
....................................................................................

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

1. Pistolety ................................................................................................................................................................................... 1.1. 9 mm pistolet wz. 1964 (P-64) .................................................................................................................. 1.2. 9 mm pistolet wz. 1983 (P-83) .................................................................................................................. 1.3. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 .................................................................................................... 1.4. 9 mm pistolet Walther P-99 ....................................................................................................................... 1.5. 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 ................................................................................................................. 2. Rewolwery ............................................................................................................................................................................ 2.1. .38 rewolwery Gward 4" i 2,5" ............................................................................................................... 2.2. .38 rewolwer Astra MC-6 ............................................................................................................................. 1. Naboje pistoletowe ........................................................................................................................................................ 1.1. Nabój 9 × 18 Makarow ................................................................................................................................... 1.2. Nabój 9 × 19 Parabellum .............................................................................................................................. 2. Naboje rewolwerowe ................................................................................................................................................... 2.1. Nabój .38 Specjal ................................................................................................................................................. 3. Naboje specjalne .............................................................................................................................................................

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ........................................... 79

...................................................................................................... 8.................. 10.......... 1............................................. 6............................................................................................... ........................................ Prawidłowe wyciskanie języka spustowego ...................... 104 Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń ................... 9...... Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych .... 2.................... Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym ........ 2........................................... 4........................................................................ Wytrzymanie po strzale .................................................................... 3................. 103 Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym .................................................. 101 Postępowanie w przypadku zacięcia się broni ........................................................... 100 Strzelanie w ruchu .............. 4....... 86 87 89 91 93 93 Rozdział VI....................................................................................................................................... ............ 5......................................................................................... 99 Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu . 101 Zmiana kierunku strzelania ..............................................................................................Rozdział V............................................................................................................................. 3......................................................................................................................................... Prawidłowy chwyt broni ........................................................... 5.............................................. Prawidłowa postawa strzelecka ............................................................................................ 96 Taktyczna zmiana magazynka ............ ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 86 1.................................. 106 ..................... 11..................................................................... PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ .......................................................................................................................................... 98 Poruszanie się z bronią .................................................................................................................................................. 95 Zmiana magazynka ................................................... 95 Przeładowanie broni ................................................................................................ 7.................................................. Bibliografia 111 113 115 Wykaz rysunków Wykaz fotografii 4 .......................................................................................................................................................................................................... 102 Podstawowe zasady strzelania zza osłon ........................................... 6.............

przeanalizować elementy mające dycydujący wpływ na celność i skuteczność strzelania.Wstęp Materiał zebrany w tym opracowaniu dotyczy zagadnień ze szkolenia strzeleckiego. sprawdzianów i egzaminów. Wyżej wymienione zagadnienia do tej pory pojawiały się w różnych materiałach źródłowych. Niniejsze kompendium z powodzeniem może służyć również każdemu policjantowi od momentu rozpoczęcia szkolenia aż do zakończenia służby.utrwalić sposoby rozkładnia i składania broni palnej krótkiej. Niniejsze opracowanie jest próbą ich zebrania w celu ułatwienia wykorzystania i analizowania ważnych aspektów szkolenia strzeleckiego. Przeznaczony jest przede wszystkim dla słuchaczy szkolenia zawodowego podstawowego – głównie ze względu na przydatność podczas realizacji zajęć oraz przygotowanie się do zaliczeń.usystematyzować wiedzę z zakresu budowy i zasady działania podstawowych elementów składowych broni palnej krótkiej. Przekazane informacje pozwolą: . . . . Należy je traktować jako propozycję pewnych rozwiązań opartych na wieloletnich doświadczeniach związanych z użytkowaniem broni palnej.poznać parametry amunicji do broni palnej krótkiej.zapoznać się z podstawowymi elementami technik i taktyki strzeleckiej.udzielić odpowiedzi na nurtujące pytania dotyczące teorii strzału. . . .wypracować algorytm postępowania w zakresie bezpiecznego użytkowania broni palnej. .

6 .

jeżeli jest niedouczony i nie przeszkolony. niezależne od woli człowieka. W pokoju służbowym policjant oglądał pistolet. Broń palna sama w sobie nie jest niebezpieczna. Policjant obrócił się z przeładowaną bronią palną i poprzez kilkakrotne naciskanie na język spustowy zaczął pokazywać instruktorowi. Ale to nie jest prawda. stwierdził wybitą szybę w pojeździe i brak torby turystycznej. 7 1 . po czym się oddalił. ale również stosowanie zabezpieczeń i procedur minimalizujących związane z tym zagrożenia. Okazuje się. policjant nie zachował należytej ostrożności i przy włożonym magazynku przeładował pistolet z zamiarem oddania strzału kontrolnego. połączone z utratą zdrowia lub skutkiem śmiertelnym. Chodzi bowiem o przeciwdziałanie niebezpiecznym zdarzeniom. Zachowania bezpieczne to nie tylko sposoby unikania wypadku1. Nagle padł niekontrolowany strzał w kierunku instruktora. Gdy wrócił. W trakcie prezentacji broni palnej i sprawdzania pracy na języku spustowym nieoczekiwanie padł niekontrolowany strzał w kierunku kolegi siedzącego naprzeciwko. w której oprócz jednostki broni palnej znajdowały się dwa magazynki i amunicja. Doszło do niekontrolowanego strzału.Rozdział I. Niebezpieczne sytuacje powstające podczas użytkowania broni palnej mogą mieć różne konsekwencje: od bulwersującego incydentu aż po ludzką trageWypadek – zdarzenie nagłe. niespodziewane. często zagrażających zdrowiu i życiu ludzkiemu? Gdzie tkwią przyczyny? Jakie popełniono błędy? Mówi się. Zranienia doznała osoba obecna w tym samym pomieszczeniu. Zdając broń palną krótką. a ponadto sam nie doskonali swoich umiejętności strzeleckich w obsługiwaniu broni palnej i posługiwaniu się nią. BEZPIECZEŃSTWO Rozdział I BEZPIECZEŃSTWO W trakcie strzelania doszło do zacięcia broni palnej. jaki został mu przyznany i przydzielony. Problematyka bezpiecznego posługiwania się bronią palną jest na pewno jednym z najważniejszych zagadnień podczas szkolenia i użytkowania broni palnej. Po zajęciach na strzelnicy jeden z uczestników pozostawił pistolet w torbie turystycznej w zaparkowanym pojeździe. że to użytkujący daną jednostkę broni palnej stanowi niebezpieczeństwo i zagrożenie dla otoczenia. że „broń palna raz do roku sama strzela”. Czy musiało dojść do tak niebezpiecznych sytuacji. że nie może oddać strzału.

Jest oczywiste. że o bezpieczeństwie w posługiwaniu się bronią palną decyduje przede wszystkim jeden zasadniczy czynnik: sprawność w posługiwaniu się i obycie z nią w różnych sytuacjach. b) nieznajomość budowy i zasad działania broni palnej. Niewiele trzeba. znajomemu lub osobie postronnej. wynikających z tego wniosków to minimalizacja ryzyka w przyszłości. Nie 8 . BEZPIECZEŃSTWO dię. c) lekceważenie złego stanu technicznego broni palnej. z pozoru niezbyt istotnego. Użytkownik broni palnej musi przede wszystkim postępować tak. Natomiast nieprzestrzeganie choćby jednego. to znaczy. Podsumowując. f) działanie pod wpływem leków. można stwierdzić. Jako przyczyny wypadków można wymienić: a) nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa. już bardziej istotnych zasad.Rozdział I. d) nieumiejętną obsługę broni palnej. 1. że jednoznaczne przepisy bezpieczeństwa nie podlegają żadnej dyskusji. aby nie stanowić zagrożenia dla siebie oraz otoczenia. ponieważ chwila nieuwagi może doprowadzić do straty zdrowia lub życia ludzkiego. Postrzał może doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia ciała. W szkoleniu i w pracy na bezpieczeństwo należy zwracać największą uwagę. Praktycznie jedynym sposobem zapobiegania wypadkom jest opanowanie pewnych procedur i ich bezwzględne oraz odruchowe stosowanie. osobie najbliższej. oparzenie wylotowymi gazami prochowymi czy okaleczenie dłoni w związku z oddziaływaniem ruchomych części broni palnej. Oczywiście najniebezpieczniejsze wypadki z bronią palną to rażenia pociskiem. przestrzegać ich i stosować je w praktyce. Ogólne zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną Zasady bezpieczeństwa należy znać. by podczas strzelania nastąpiło uszkodzenie wzroku. dlatego tutaj nie ma miejsca na błędy. a nawet śmierci. e) rutynę. bezmyślność i brawurę. polegającą na rezygnacji z kolejnych. Często skutki są nieodwracalne. elementu – może spowodować reakcję łańcuchową. może wyrządzić krzywdę partnerowi z patrolu. że każdy jego kontakt z bronią palną powoduje wzrost zagrożenia. Bezpieczeństwo jest bezsprzecznie sprawą najważniejszą. co może mieć katastrofalne następstwa. Jeśli ktoś nie potrafi tego zrozumieć. alkoholu lub innych środków odurzających. a w rezultacie do kalectwa. Dostrzeganie takich zdarzeń i wyciąganie w praktyce odpowiednich.

czy nie. próbując dobyć broni szybciej niż słynni rewolwerowcy Billy The Kid czy Doc Holliday. Posługując się bronią. Nie zgaduj. ponadto nawet niewielkie odchylenie powoduje. BEZPIECZEŃSTWO wszystkie zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią palną da się wymienić i opisać. 2 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce i tam oddawaj strzał kontrolny. Dzieci są bardzo zdolne. Nigdy i nikomu nie wierz na słowo. 4 ) Zawsze noś broń palną zabezpieczoną (nawet jeśli jesteś pewny. 8 ) Nigdy nie przekazuj załadowanej broni palnej. nie wolno ich nie doceniać. gdy chcesz świadomie oddać strzał do rozpoznanego celu. 3 ) Nigdy nie kładź palca na języku spustowym. 7 ) Nigdy nie pozostawiaj broni palnej bez nadzoru. Jej niewielkie wymiary powodują. czy jest załadowana. by twierdzący czuł się urażony tym. czy jest rozładowana. bez ładunku. sprawną i gotową do strzału. nigdy nie kieruj broni palnej tam. i pozostaw zamek w tylnym położeniu. jeżeli sytuacja tego nie wymaga. W domu poinstruuj rodzinę i odkładaj broń palną w odpowiednie miejsce ograniczające do niej dostęp. bez wprowadzonego naboju do komory nabojowej. jeżeli nie chcesz strzelać. Nieważne. Ich bohaterowie strzelają ślepą amunicją i nigdy nie odstrzelą sobie palców u nóg. jak jest naprawdę. kontakt z jakąkolwiek bronią palną zawsze zaczynaj od sprawdzenia. czy magazynek jest odłączony. 9 ) Nigdy nie przechowuj załadowanej broni palnej. Jeżeli chcesz się pobawić. Trzeba przy tym zawsze założyć najgorszy przebieg ewentualnych wydarzeń. w który chcieliśmy trafić. W wątpliwych sytuacjach wyobraźmy sobie zagrożenie. nie ryzykuj. należy przestrzegać następujących zasad: 1 ) Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. Broń palna nią nie jest. To bardzo ważne. 6 ) Trenuj na sucho tylko w bezpiecznym miejscu i z rozładowaną bronią palną. Broń palną załadowaną niezwłocznie rozładuj po ustaniu przyczyny jej załadowania z zachowaniem środków bezpieczeństwa. w którym nikomu nie zagrażasz i tylko przy użyciu specjalnej amunicji szkolno-treningowej. że pocisk pada daleko od punktu. gdzie mogłoby to zagrażać życiu i zdrowiu. gdzie nie chcesz strzelić.Rozdział I. że broń palna jest rozładowana. który wprowadzi nabój do komory nabojowej. Ale czasami 9 . że trudno precyzyjnie określić kierunek lufy. Zawsze może znaleźć się nieodpowiedzialny człowiek. Układaj palec na języku spustowym tylko wtedy. 5 ) Nigdy nie baw się bronią palną. To zbyt ważna kwestia. zwłaszcza w strzelaniu z broni palnej krótkiej. Innymi słowy. czy w komorze nabojowej nie pozostał nabój. kup sobie zabawkę. pozwoli nam to podjąć trafną decyzję co do naszego zachowania. rozładowanie i składanie się do strzału. Jeżeli chcesz potrenować ładowanie. rób to w miejscu. że sprawdzisz. W razie potrzeby przekazania broni palnej sprawdź. Nie wierz westernom. że nie jest załadowana).

niezgodnych z typem używanej broni palnej. Uszu ani oczu nie wygrałeś na loterii. Masz je na całe życie. a zwiększają skuteczność w przypadku użycia broni palnej. są omylni i niedoskonali. Bądź przezorny i nie prowokuj sytuacji. Broń palna systematycznie czyszczona i w dobrym stanie technicznym nie powinna zawieść w sytuacji jej użycia. aby broń palna była zabezpieczona nie tylko przed złodziejem. To samo odnosi się do narkotyków i leków o silnym działaniu na układ nerwowy. tak aby jej nie zgubić lub nie dać jej sobie odebrać. Ludzie są tylko ludźmi. Po co bez potrzeby narażać je na uszkodzenie? Jeżeli jednak będziesz musiał strzelać w samoobronie bez ochraniaczy słuchu. 1 0 ) Zawsze utrzymuj broń palną w czystości i dobrym stanie technicznym. 1 7 ) Zawsze przenoś i przewoź broń palną w bezpieczny sposób. sprawdzić. 1 6 ) Stale doskonal swoje umiejętności strzeleckie. „nie mieszaj prochu z alkoholem”. Wytłumacz domownikom. trudno. jest rozładowana. w których mógłbyś utracić broń palną lub w których ktoś mógłby ją tobie odebrać. z tobą włącznie. którą biorą do ręki. Wypadki chodzą po ludziach. nawet podczas twojej obecności w domu. 1 1 ) Zawsze uważaj. 1 3 ) Nigdy. 10 . Zawsze bardzo starannie sprawdzaj amunicję przeznaczoną do strzelania. Zanieczyszczenia w przewodzie lufy mogą prowadzić do jej rozdęcia. Bez amunicji nie ma strzelania. tak jak je uczyłeś. BEZPIECZEŃSTWO zapominają o tym. jeśli nie ma takiej potrzeby. a nawet rozsadzenia i poranienia odłamkami strzelca i innych osób. skorodowanych. jak groźnym narzędziem jest broń palna w rękach osoby nie przeszkolonej. Prawidłowe nawyki i doskonalone umiejętności minimalizują możliwość popełnienia błędu. brudnych. Nie przekładaj broni palnej z ręki do ręki. to nie jest to tylko jej sprawa. to tym bardziej nie wolno strzelać. 1 4 ) Nigdy nie powstrzymuj się przed upominaniem osób nie przestrzegających zasad bezpieczeństwa w obchodzeniu się z bronią palną. bo konsekwencje jej nieodpowiedzialności mogą ponieść wszyscy znajdujący się dookoła. Dłoń wspomagająca niech faktycznie wspomaga dłoń strzelającą i obsługuje broń palną. czy broń palna. Jeżeli po jakimś leku nie wolno prowadzić pojazdów (o czym powinien uprzedzać lekarz zapisujący lek i ostrzegać napis na opakowaniu). 1 2 ) Zawsze noś na strzelnicy ochraniacze słuchu i wzroku.Rozdział I. Wystrzegaj się używania nabojów pogiętych. Pamiętaj. ale również przed dziećmi i niepowołanymi osobami. ale to nigdy. Jeżeli wypiłeś choć jedno piwo – zapomnij o strzelaniu. Ale nie wolno strzelać byle czym. Jeżeli widzisz. czym ładujesz broń palną. Lepiej niech podzwoni w uszach od strzału niż od uderzenia gazrurką. że trzeba. że znajdująca się obok ciebie osoba nie przestrzega zasad bezpieczeństwa. 1 5 ) Zawsze trzymaj broń palną w dłoni wiodącej. z zadziorami.

k. celowanie i strzelanie na sucho dozwolone jest tylko w miejscu do tego wyznaczonym. Rozładowany magazynek można podłączyć do broni palnej tylko na wyraźną komendę lub gdy jest to niezbędne do wykonania ćwiczenia. z której chcesz strzelać. Strzał kontrolny oddaj w miejsce bezpieczne. z którego masz zamiar korzystać. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia niezwłocznie oddaj ją do naprawy w profesjonalnym warsztacie rusznikarskim. Nie zapomnij o rozładowaniu magazynków i nie podłączaj ich do broni. 2 0 ) Nigdy nie dokonuj we własnym zakresie napraw bądź przeróbek broni palnej. zwłaszcza w zakresie ran postrzałowych. kiedy zaistnieje sytaucja do wykorzystania posiadanych umiejętności w tym zakresie. która zgodnie z prawem pozostaje w jego dyspozycji. Tylko na takich obiektach możesz bezpiecznie i zgodnie z prawem realizować szkolenie strzeleckie. podlega grzywnie. z broni palnej rozładowanej z odłączonym magazynkiem. 3 ) Podczas pobytu na strzelnicy przestrzegaj zasad bezpieczeństwa. 5 ) Osoby przebywające na strzelnicy obowiązane są ściśle przestrzegać poleceń prowadzącego strzelanie i bezwzględnie je wykonywać. Nieprzestrzeganie tej zasady może doprowadzić do wypadku. Kto nieumyślnie powoduje utratę broni palnej lub amunicji. 263 § 4 k. karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. 2. 4 ) Bezpośrednio po przybyciu na strzelnicę zgłoś ten fakt instruktorowi. Następnie rozładuj broń palną – sprawdź gniazdo magazynka oraz komorę nabojową. 11 . BEZPIECZEŃSTWO Art. 1 9 ) Zawsze zapoznaj się i postępuj zgodnie z instrukcją opisu i użytkowania danej broni palnej. 6 ) W przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia zasad bezpieczeństwa w czasie strzelania prowadzący przerywa zajęcia. 1 8 ) Ucz się udzielania pomocy przedmedycznej. 2 ) Zapoznaj się z regulaminem obiektu strzeleckiego. Nigdy nie wiadomo. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy podczas szkoleń strzeleckich 1 ) Podczas udziału w szkoleniu strzeleckim bądź przepisowo umundurowany i wyposażony.Rozdział I. 2 1 ) Zawsze korzystaj z obiektów strzeleckich posiadających aktualny atest. podejmuje działania zmierzające do przywrócenia stanu wyjściowego i zgłasza ten fakt właściwemu przełożonemu. 7 ) Składanie się do strzału.

broń palną długą w pozycji Na pas. nawet gdy nie jest załadowana. czy broń palna jest rozładowana (gniazdo magazynka i komora nabojowa). c ) Pokwitować odbiór amunicji. 12 . i ) Zgłosić zacięcie broni palnej (np. d ) Układać palec na języku spustowym wyłącznie w chwili oddawania świadomego strzału. b ) Wykonywać polecenia i komendy prowadzącego strzelanie. e ) Rozpocząć strzelanie tylko w strefie strzelań na wyraźną komendę. BEZPIECZEŃSTWO 8 ) Z wyjątkiem linii ognia i miejsca przeznaczonego do treningu bezstrzałowego przebywający w obiektach strzelnicy noszą broń palną rozładowaną z odłączonym magazynkiem – broń palną krótką w kaburze. W razie potrzeby odłożenia lub przekazania broni palnej należy sprawdzić. h ) Wykonywać strzelanie tylko z amunicji przydzielonej przez prowadzącego lub osoby przez niego wyznaczone. h ) Wykonywać wszystkie czynności związane ze strzelaniem na wyraźne polecenie prowadzącego. 9 ) Dla zachowania bezpieczeństwa podczas strzelania należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad: a ) Strzelać tylko z broni palnej sprawnej technicznie. 1 0 ) Do obowiązków strzelającego należy: a ) Bezwzględnie przestrzegać zasad bezpieczeństwa. e ) Stale kontrolować położenie broni palnej w trakcie wykonywania strzelania. d ) Kierować broń palną jedynie w stronę kulochwytu.Rozdział I. określoną przez prowadzącego. f ) Podczas wykonywania strzelania zespołowego wzajemnie kontrolować swoje ustawienie. wymierzonego do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. okrzyk: Zacięcie!). Samodzielnie usunąć zacięcie broni palnej w sposób szczególnie ostrożny. b ) Po załadowaniu broni palnej nie odkładać jej i nie przekazywać. c ) Na linii ognia broń palną kierować w stronę kulochwytu. na komendę określoną przez prowadzącego. zgodnie z zasadami bezpieczeństwa zawsze z lufą skierowaną do kulochwytu (celu) i palcem zdjętym z języka spustowego (chyba że warunki strzelania stanowią inaczej). f ) Strzelać tylko do celu rozpoznanego i określonego warunkami strzelania. i pozostawić zamek w tylnym położeniu. g ) Przestrzegać przebiegu i warunków strzelania. g ) Dobywać broń palną wyłącznie na stanowisku strzeleckim lub treningowym. Stan techniczny broni palnej powinien wykluczyć możliwość spowodowania nieszczęśliwego wypadku.

Czekać na komendę prowadzącego zezwalającą na podejście do tarcz. 263 § 2 k.Rozdział I. zdjąć palec z języka spustowego i ułożyć go wzdłuż zamka. podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.k. 1 1 ) Strzelanie przerywa się na komendę prowadzącego: Przerwij ogień! Strzelający samodzielnie. W postawie bezpiecznej oczekiwać na komendę prowadzącego. Jeżeli bezpośrednio po zakończeniu strzelania w broni palnej pozostały naboje – odłączyć magazynek. n ) Po zakończeniu strzelania i przejrzeniu broni palnej oddać strzał kontrolny w kierunku kulochwytu i schować broń palną do kabury. e ) Kontuzji strzelającego. 1 2 ) W sytuacji zagrożenia komendę: Przerwij ogień! podaje uczestnik strzelania. podnieść wolną rękę na wysokość głowy – sygnalizować zacięcie. W postawie bezpiecznej czekać na podejście prowadzącego strzelanie.: Kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję. natychmiast przerywa w sytuacjach: a ) Otrzymania meldunku z posterunku obserwacyjnego o naruszeniu zasad bezpieczeństwa. m ) Na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! – odłączyć od broni palnej magazynek i okazać ją do przejrzenia z zamkiem w tylnym położeniu oraz magazynki donośnikami do góry. Art. Nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. f ) Powstania innego niebezpieczeństwa.niesprawną. trzymać broń palną skierowaną w stronę celu (kulochwytu). 13 . k ) Na komendę: Przerwij ogień! natychmiast przerwać strzelanie. b ) Amunicją: . l ) Bezpośrednio po zakończeniu strzelania sprawdzić wzrokowo broń palną i nie wykonywać samodzielnie żadnych innych czynności. c ) Padania pocisków poza obrębem kulochwytu głównego i wałów bocznych. d ) Rykoszetowania pocisków. Prowadzący powinien widzieć komorę nabojową broni palnej oraz donośniki magazynków. o ) Po wykonaniu strzelania bezwzględnie rozliczyć się z pobranej amunicji. BEZPIECZEŃSTWO j ) W przypadku niemożności samodzielnego usunięcia zacięcia zgodnie z przyjętymi zasadami. zabezpieczyć broń palną i przyjąć postawę bezpieczną. 1 3 ) Zabrania się strzelań: a ) Z broni technicznie niesprawnej. który stwierdził niebezpieczeństwo. oddać strzał kontrolny oraz okazać broń palną do przejrzenia. usunąć nabój z komory nabojowej przez energiczne przeładowanie i sprawdzić komorę nabojową. b ) Pojawienia się przed strzelającymi ludzi lub zwierząt.

Sprawdzaj stan załadowania broni palnej zawsze. 1 5 ) Zabrania się posiadania amunicji bojowej podczas: a ) Treningu bezstrzałowego. 1 4 ) Na strzelnicach zabrania się: a ) Kierowania broni palnej w stronę ludzi. e ) Opuszczania stanowiska strzeleckiego lub treningowego bez zgody prowadzącego strzelanie lub trening bezstrzałowy. 5 ) przekazując komuś broń palną albo przejmując ją od kogoś. barwiącą i szkolno-treningową. d ) Do zwierząt. Należy dokonywać tego starannie według poniżej przedstawionej procedury. sprawną i gotową do strzału.niezgodną z typem używanej broni. Rozładowanie broni palnej Jedną z najważniejszych czynności zabezpieczających przed oddaniem niekontrolowanego strzału. b ) Treningów strzeleckich z wykorzystaniem amunicji ćwiczebnej.Rozdział I. 4 ) rozpoczynając i kończąc strzelanie. . 3. BEZPIECZEŃSTWO . będącego źródłem najpoważniejszych wypadków z bronią palną. 14 . b ) Układania palca na języku spustowym wcześniej niż jest to potrzebne do oddania strzału. gdy rozpoczynasz z nią kontakt i zamierzasz wykonać z nią jakiekolwiek czynności. jest rozładowanie broni palnej. 2 ) na początku i na końcu treningu bezstrzałowego. 6 ) przed przystąpieniem do rozłożenia broni palnej. c ) Do obiektów i urządzeń nie będących celem. należy ją traktować jak amunicję bojową. Na sprawdzanie broni palnej nigdy nie powinno się żałować czasu. 1 6 ) Stosując do treningu strzeleckiego amunicję ćwiczebną. 1 7 ) Trening złożonych elementów szkoleniowych z zastosowaniem amunicji ćwiczebnej. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. a zwłaszcza: 1 ) na początku i na końcu służby. barwiącej i szkolno-treningowej. 3 ) przystępując do nowego ćwiczenia na treningu.której użycie jest zabronione. barwiącej i szkolno-treningowej odbywa się pod nadzorem uprawnionego instruktora. c ) Oddawania strzałów po komendzie: Przerwij ogień! d ) Oddawania większej ilości strzałów do poszczególnych celów niż jest to określone warunkami strzelania.

6 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. 1 3 ) Odłącz magazynek od broni palnej. 3 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. 3 ) Czekaj na komendę: Rozładuj do przejrzenia broń! 4 ) Wyjmij broń palną z kabury. 7 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 2 ) Czekaj. czy jest rozładowany. aż prowadzący ustawi grupę w wyznaczonym miejscu.Rozdział I. 1 2 ) Odciągnij zamek. czy jest rozładowany. 9 ) w praktyce zawsze. 1 0 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. Indywidualne rozładowanie broni palnej 1 ) Stań w miejscu wyznaczonym twarzą w kierunku bezpiecznym. 8 ) Sprawdź komorę nabojową. 5 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. BEZPIECZEŃSTWO 7 ) przed przystąpieniem do czyszczenia broni palnej. 3.1. aż zostanie w tylnym skrajnym położeniu. 3. czy jest rozładowana. czy jest rozładowana. 1 4 ) Wyjmij drugi magazynek z ładownicy i ponownie sprawdź. czy jest rozładowany. 9 ) Sprawdź drugi magazynek. Rozładowanie i okazanie broni palnej do przejrzenia 1 ) Przestrzegaj i wykonuj polecenia prowadzącego. 1 5 ) Okaż broń palną do przejrzenia w taki sposób. 15 . 8 ) gdy brak ci pewności. 1 1 ) Podłącz rozładowany magazynek do broni palnej. 7 ) Odłącz magazynek od broni palnej i sprawdź. 9 ) Oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 6 ) Sprawdź komorę nabojową. 8 ) Schowaj broń palną do kabury.2. czy jest rozładowany. 4 ) Zawsze kieruj lufę w bezpieczne miejsce. 2 ) Wyjmij broń palną z kabury. twarzą w bezpiecznym kierunku. W razie potrzeby rozładuj magazynki. czy jest rozładowany. gdy choć na chwilę tracisz kontakt z bronią palną. rozładuj magazynki i nie podłączaj do broni palnej. Czekaj na potwierdzenie przejrzenia broni palnej przez prowadzącego. 5 ) Nie trzymaj palca na języku spustowym. aby było widać komorę nabojową i donośniki magazynków. 1 0 ) Sprawdź drugi magazynek. czy ktoś inny nie manipulował przy twojej broni palnej.

w których należy zdjąć palec z języka spustowego Palec układamy na języku spustowym tylko wtedy. 1 8 ) Schowaj broń palną do kabury. 4 ) Na komendę: Przerwij ogień! 5 ) Gdy cel nie jest rozpoznany. 1 6 ) Zmiany postawy strzeleckiej.: 1 ) Przed rozpoczęciem strzelania. 2 5 ) Odkładania broni palnej. 1 7 ) Ukrycia się za osłoną. BEZPIECZEŃSTWO 1 6 ) Schowaj magazynki do ładownicy. 1 5 ) Wymiany magazynka. 1 7 ) Zwolnij zamek i oddaj strzał kontrolny w miejsce bezpieczne. 2 3 ) Rozkładania i składania broni palnej. 9 ) Przeładowania broni palnej. 1 1 ) Przerw pomiędzy strzałami. 16 . Sytuacje. 1 8 ) Przemieszczania się z bronią palną wyjętą z kabury. 2 0 ) Wykonywania czynności służbowych. 1 9 ) Jeżeli jesteś na strzelnicy. 1 0 ) Składania się do strzału. 1 9 ) Ubezpieczania partnera z patrolu. 1 4 ) Kontroli wzrokowej broni palnej. kiedy świadomie chcemy oddać strzał do rozpoznanego celu. 1 2 ) Zgłaszania zacięcia broni palnej. 2 2 ) Chowania broni palnej do kabury. A także podczas: 6 ) Trzymania dłoni na chwycie broni palnej. 2 0 ) W przypadku broni palnej posiadającej dźwignię zatrzymującą i zwalniającą zamek z tylnego skrajnego położenia nie stosuje się pkt 11) i 13) 4. 1 3 ) Usuwania zacięcia broni palnej. 7 ) Przyjmowania postawy strzeleckiej. nie podłączaj magazynków do broni palnej. 2 ) Po zakończeniu strzelania. W każdej innej sytuacji zdejmujemy palec z języka spustowego. 2 4 ) Przekazywania broni palnej. Powinno to nastąpić m. gdy broń palna znajduje się w kaburze. 3 ) W postawach bezpiecznych. 8 ) Dobywania broni palnej z kabury. 2 1 ) Okazywania broni palnej do przejrzenia.in.Rozdział I.

2 ) Policjanci pełniący służbę w ubiorze cywilnym są zobowiązani nosić broń palną krótką w kaburze w miejscu niewidocznym dla otoczenia. 5. 17 . 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) Odpowiedz sobie na następujące pytania: W jakim położeniu znajduje się zamek? Czy widać nabój w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o obecności naboju w komorze nabojowej? Czy wskaźnik informuje o napiętej iglicy? W jakim położeniu znajduje się kurek? W jakim położeniu znajduje się język spustowy? Czy broń palna jest zabezpieczona? Czy magazynek jest podłączony do broni palnej? Mimo udzielenia wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie pytania nie ryzykuj.Rozdział I. w sposób zapewniający sprawne i szybkie jej wydobycie oraz bezpieczne przenoszenie. 3 ) Przepisy pkt 1) i 2) nie dotyczą policjantów pododdziałów antyterrorystycznych. Zawsze sprawdź broń palną. Zawsze traktuj każdą broń palną jak naładowaną. Zasady bezpiecznego użytkowania broni palnej 1 ) Policjanci są zobowiązani nosić broń palną krótką podczas pełnienia służby. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. mechanizmów i zespołów broni palnej. 4 ) Policjanci są zobowiązani: a) Zachować szczególne środki ostrożności. Rozpoznawanie stanu bezpieczeństwa broni palnej Rozpoczynając kontakt z bronią palną. aby broń palna nie dostała się w ręce osób nieuprawnionych. najpierw wzrokowo oceń sytuację. b) Przestrzegać zasad przechowywania broni palnej. BEZPIECZEŃSTWO 2 6 ) Pobierania broni palnej. sprawną i gotową do strzału. którzy mogą nosić broń palną w sposób umożliwiający najsprawniejsze jej wykorzystanie podczas wykonywania obowiązków służbowych. jeżeli kierownik jednostki Policji nie wyda innego polecenia. Zwróć uwagę na położenie elementów. czy jest rozładowana (według algorytmu podanego wyżej). 2 7 ) Zdawania broni palnej. 6.

nie dotyczy to rewolwerów. z zachowaniem środków bezpieczeństwa. Broń palną należy niezwłocznie rozładować po ustaniu przyczyny jej załadowania. BEZPIECZEŃSTWO 5) 6) 7) 8) 9) c) Nosić broń palną zabezpieczoną bez wprowadzania naboju do komory nabojowej. b) Dokonywania przeróbek i napraw broni palnej we własnym zakresie. Zabrania się policjantowi: a) Udostępniania broni palnej osobom nieupoważnionym. o której mowa w pkt 6). uwzględniając rodzaj wykonywanych przez poszczególne służby zadań oraz zasady określone odrębnymi przepisami. d) Posiadania przy sobie broni palnej podczas prywatnych wyjazdów zagranicznych. kulturalnych lub innych. uzbrojenia w celu dokonania naprawy broni palnej lub jej wymiany. 18 . a w przypadku stwierdzenia uszkodzenia broni palnej niezwłocznie zawiadomić o tym policjanta ds. d) Systematycznie czyścić i konserwować broń palną. którzy ukończyli specjalistyczne szkolenie dotyczące obsługi i użycia tego rodzaju broni palnej. Pisemną decyzję o wydaniu policjantom innych rodzajów broni palnej niż przewidują to normy wyposażenia podejmuje kierownik jednostki Policji. Broń palną. jeżeli jest to uzasadnione ważnymi względami służbowymi. a broń palną załadowaną. Inne rodzaje broni palnej w czasie pełnienia służby należy przewozić w pojazdach w zamocowanych uchwytach. sportowych. e) Posiadania przy sobie broni palnej w innych okolicznościach niż wymienionych w pkt c) mogących doprowadzić do jej utraty. jeżeli nie zachodzi potrzeba posiadania przez policjanta broni palnej przy sobie. f) W uzasadnionych przypadkach przełożeni mogą wyrazić zgodę na posiadanie przez podległych policjantów broni palnej krótkiej w okolicznościach wymienionych w pkt c). wydaje się na czas wykonywania zadań służbowych do użytkowania policjantom. broń palną można przewozić w przystosowanych skrzyniach metalowych lub drewnianych obitych blachą. W czasie przemieszczania oddziałów Policji w miejsce działań. – urlopu. pobytu w szpitalu lub sanatorium oraz w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego. c) Posiadania przy sobie broni palnej podczas: – prywatnego udziału w imprezach rozrywkowych. – spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu.Rozdział I. – udziału w uroczystościach prywatnych. z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej – jeżeli sytuacja tego wymaga.

3 ) Broń palną w jednostce Policji chronionej całodobowo przechowuje się w zależności od posiadanych warunków lokalowych: a) W pomieszczeniach zajmowanych przez dyżurnego jednostki Policji. c) W pomieszczeniu służbowym policjanta w użytkowanej przez niego indywidualnie szafie metalowej. b) i d) broń palną przechowuje się w szafie metalowej specjalnie przeznaczonej do przechowywania broni. 2 ) Przełożeni są zobowiązani do zapewnienia policjantom warunków bezpiecznego przechowywania broni palnej krótkiej w jednostce Policji. f) Szafa metalowa z bronią palną powinna być każdorazowo zamykana i plombowana przez policjanta odpowiedzialnego za przechowywanie broni palnej. 4 ) Broń palna na czas przechowywania powinna być wyjęta z kabury i rozładowana. e) W pomieszczeniach określonych w pkt a). pojemnikach – włożona w sposób uniemożliwiający uderzenie w spłonkę naboju. Przechowywanie broni palnej 1 ) Jeżeli policjant nie ma możliwości przechowywania broni palnej krótkiej w miejscu zamieszkania lub nie może jej tam przechowywać z innych względów. woreczkach. 5 ) Amunicja do broni palnej powinna znajdować się w pudełkach. BEZPIECZEŃSTWO 7. 6 ) Zabrania się przechowywania amunicji w magazynkach nabojowych do broni palnej. ze zwolnionym kurkiem (w broni bezkurkowej – ze zwolnioną sprężyną iglicy) i odłączonym magazynkiem. to po pisemnym powiadomieniu przełożonego jest zobowiązany tę broń przechowywać w jednostce Policji. W celu skrócenia czasu wydawania broni amunicja może znajdować się w woreczkach (pojemnikach) plombowanych przez użytkownika broni lub w przezroczystych torebkach. kompletna. 7 ) Od zakazu określonego w pkt 6) można odstąpić. Pistolety P-64 i P-83 należy przechowywać odbezpieczone. jeżeli względy służbowe wskazują na potrzebę szybkiego pobrania broni palnej gotowej do użycia lub z powodu dużej częstotliwości pobierania broni palnej przez użytkownika. b) W wyznaczonym pomieszczeniu użytkowanym przez komórkę organizacyjną i przystosowanym do przechowywania broni palnej. d) W magazynach uzbrojenia oddziałów prewencji. 19 .Rozdział I. szkół i ośrodków szkolenia Policji spełniających warunki określone w odrębnych przepisach. Należy wówczas okresowo rozładowywać magazynek w celu zwolnienia napiętej sprężyny donośnika naboju magazynka. czysta i zakonserwowana. technicznie sprawna. zabezpieczona.

b) komendantowi – w szkołach policyjnych. 4 ) Niezależnie od powiadomienia.Rozdział I. policjant składa bezpośredniemu przełożonemu pisemny raport zawierający szczegółowe dane dotyczące utracenia broni palnej lub amunicji. o którym mowa w pkt 1). oraz bezpośredniego przełożonego. podając okoliczności utracenia. Przełożony niezwłocznie przedstawia raport: a) kierownikowi komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji – w komórkach organizacyjnych Komendy Głównej Policji. powiadamiają o utraceniu broni palnej lub amunicji dyrektorów odpowiednich Biur Komendy Głównej Policji. 20 . 5 ) Kierownicy jednostek Policji. Wywóz broni palnej za granicę 1 ) Policjant może wywieźć za granicę broń palną i amunicję do niej po uzyskaniu pozwolenia Komendanta Głównego Policji. w rejonie której nastąpiło utracenie broni palnej. 2 ) Z pisemnym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wywóz broni palnej za granicę występują w przypadku wyjazdu służbowego: kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji. 3 ) Oficer dyżurny komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o utraceniu broni palnej powiadamia oficera dyżurnego Komendy Głównej Policji. jej serię. o których mowa w pkt 4). rodzaj broni palnej. komendant szkoły policyjnej. a kopię telegramu przekazuje naczelnikom wydziałów kryminalnego i zaopatrzenia. BEZPIECZEŃSTWO 8. 2 ) Dyżurny jednostki Policji niezwłocznie podejmuje niezbędne czynności zmierzające do odnalezienia broni palnej lub amunicji oraz powiadamia oficera dyżurnego właściwej komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji o fakcie utracenia broni palnej lub amunicji. c) komendantowi wojewódzkiemu (stołecznemu) Policji – w pozostałych jednostkach Policji. 9. podając dane określone w pkt 1). numer i rok produkcji oraz ilość utraconej amunicji. Postępowanie w przypadku utracenia broni palnej 1 ) O utraceniu broni palnej lub amunicji policjanci są zobowiązani niezwłocznie powiadomić dyżurnego najbliższej jednostki Policji. komendant wojewódzki (stołeczny) Policji.

amunicja” 2004.. nr 3. Buniak J. amunicja” 2004. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. „Magazyn Strzelecki.. Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy. Broń. poz. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. McClurg E. Kodeks karny (Dz. nr 1.U. nr 4. Z bronią za pan brat. Zarządzenie nr 6/00 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. „Magazyn Strzelecki. 553 z późn. „Magazyn Strzelecki. nr 3. nr 2. Nr 88. zm.... BEZPIECZEŃSTWO Opracowano na podstawie: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Broń. Strzał” 2003. Hartink A. Żyła S. amunicja” 2004. Strzelanie sportowe z pistoletu.. Warszawa 1998. Everett.).. Poznań 2003. Bezpieczne posługiwanie się bronią. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. Broń. „Magazyn o Broni. Tulski P. Tulski P. amunicja” 2003. Broń. „Magazyn Strzelecki. Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną. Kasprzak S.Rozdział I. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów.E. 21 . Bhp w pracy z bronią palną.

Wyniki tych badań stanowią podstawę do konstruowania lufy i innych istotnych elementów broni palnej w celu uzyskania żądanej prędkości wylotowej pocisku o danej masie i kalibrze bez przekroczenia dopuszczalnej granicy wytrzymałości. oraz zjawiskami mu towarzyszącymi. ciężaru i kształtu. d) zdolności rażenia celu. c) końcową. Balistyka zewnętrzna – zajmuje się badaniem ruchu pocisku w powietrzu od momentu wylotu z przewodu lufy do momentu spotkania się z celem. niezbędną do stabilizacji jego położenia na torze lotu. Ponadto gwint lufy nadaje pociskowi prędkość obrotową. Balistyka wewnętrzna – zajmuje się ruchem pocisku w przewodzie lufy. c) konserwacji broni palnej. prędkością i drogą pocisku w przewodzie lufy. 22 . ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rozdział II ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1. W czasie przemieszczania się pocisku w przewodzie lufy nadawane są mu kierunek lotu. prędkość i energia. Głównym zadaniem balistyki zewnętrznej jest określenie warunków stabilizacji obrotowej i momentów aerodynamicznych oraz parametrów toru pocisku i prędkości początkowej. Batalistyka dzieli się na: a) wewnętrzną.Rozdział II. zaistniałym pod wpływem działania ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. Osiągnięcia balistyki znajdują zastosowanie w praktyce strzeleckiej. z jaką powinien być wystrzelony pocisk określonego kalibru. Balistyka pocisku balistyka – jest to nauka zajmująca się ruchem pocisku od momentu wprawienia go w ruch do momentu zatrzymania się lub rozerwania w powietrzu. b) zewnętrzną. aby osiągnął określoną odległość i trafił w cel. Balistyka ma znaczenie w uzasadnieniu opracowania: a) budowy broni palnej. b) zasad strzelania z broni palnej. e) zdolności przebijania osłon. Do najważniejszych zadań balistyki wewnętrznej należy określenie zależności między ciśnieniem.

O broni palnej mającej zdolność takiego rażenia mówi się. w których większość interwencji z użyciem broni palnej występuje w bezpośredniej odległości od przeciwnika. jak: a) przebijalność pocisku. b) zagłębienie się pocisku w przeszkodę. e) ruch pocisku w celu. Obejmuje takie zagadnienia.Rozdział II. że najważniejszy wpływ na moc obalającą broni palnej mają: a) prędkość pocisku w chwili uderzenia w cel. c) procesy odkształceń pocisku. Nie można zbudować broni palnej. natomiast człowiek rażony pociskiem o dużej prędkości i energii uderzenia zwykle bywa rzucony na ziemię i natychmiast traci zdolność oporu. Nie można jednoznacznie stwierdzić. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Balistyka końcowa – zajmuje się badaniem zjawisk występujących podczas spotkania pocisku z celem. Jednym z wymogów balistycznych broni palnej jest zdolność rażenia celów żywych i zdolność przebijania osłon. ruchem pocisku w celu aż do momentu zatrzymania pocisku. W razie trafienia z dużą prędkością w cel zawierający w swej 23 . b) energia pocisku w chwili uderzenia w cel. W wypadku działań policyjnych. Zagadnienie rażenia obalającego wiąże się przede wszystkim z pociskami wystrzelonymi z broni krótkiej. jakim jest człowiek. d) kształt pocisku. Zdolność rażenia rozumiana jest jako: a) zdolność zadania takiego uszkodzenia. nazywane obalającym. że posiada moc obalającą. która skutecznie pozbawiałaby przeciwnika zdolności oporu. Moc obalająca pocisku jest osiągana w drodze zwiększenia prędkości pocisku przy jego małym kalibrze albo zmniejszenia prędkości przy wzroście kalibru i masy pocisku. Celem użycia broni palnej przez policjanta jest obezwładnienie osoby – pozbawienie zdolności do stawiania oporu. Obszary ludzkiego ciała szczególnie wrażliwe na zranienia ciężkie i śmiertelne stanowią około 40 procent łącznej powierzchni celu. który rodzaj rażenia bardziej zagraża życiu. d) procesy odkształceń materiału celu. Na przykład człowiek trafiony śmiertelnie małym odłamkiem w serce może jeszcze poruszać się i strzelać przez kilka minut. ale po upływie pewnego czasu. po którym ranny traci natychmiast możliwość stawiania wszelkiego oporu. rzędu kilku lub kilkunastu minut. a często i przytomność. a jednocześnie nie zagrażała jego życiu. jest wymagane rażenie nokautujące. b) zdolność takiego rażenia. c) masa pocisku. po którym ranny traci możliwość dalszego prowadzenia walki. rana zaś może okazać się lekką. Przeprowadzone badania wykazały.

pojemniki lub zbiorniki cieczy itp.Rozdział II. Zwykle pociski strzeleckie napotykając różne przeszkody terenowe z drewna lub piasku. a następnie gwałtownie maleje w wyniku odkształcenia się pocisków.4 mm). dużym kalibrze i płaskim lub tępołukowym wierzchołku przekazuje w całości posiadaną energię kinetyczną organizmowi celu żywego. Pocisk o dużej prędkości i ostrym wierzchołku ma większą zdolność przenikania przez cel na wylot. który przebije sosnową deskę o grubości 1 cala (25. Charakterystyka zjawiska strzału strzał – jest to wyrzucenie pocisku z przewodu lufy spowodowane działaniem ciśnienia gazów prochowych powstających podczas spalania się ładunku prochowego. Przebijalność warstwy drewna lub piasku zwiększa się do pewnych granic wraz ze wzrostem prędkości spotkania z pociskiem (do około 650 – 750 m/s).) jest osiągany efekt hydrodynamiczny. pocisk przebija ją i razi cel ukryty za przeszkodą. który powoduje ogólny wstrząs organizmu żywego i prowadzi do natychmiastowego zahamowania funkcji życiowych. Nie dotyczy to oczywiście celów chronionych kamizelkami kuloodpornymi lub innymi środkami ochrony osobistej. Natomiast pocisk o małej prędkości. Jeżeli prędkość pocisku w chwili uderzenia przekracza 600 m/s. tworzących bardzo duży kanał. W czasie strzału zachodzi zespół procesów fizykochemicznych. 2. Przez zmniejszenie prędkości pocisku oraz zwiększenie jego kalibru i masy jest osiągany podobny skutek. Do określenia kryterium wystarczającej zdolności rażenia celu żywego jest stosowana reguła mówiąca. wobec których nie zamierza się użyć broni palnej. Jeżeli przeszkoda jest cienka lub nieodporna na przebijalność. powodując jego wstrząs ogólny. Posiada przy tym duży nadmiar nie wykorzystanej energii i stanowi istotne zagrożenie dla osób postronnych. Ładunek prochowy spalając się. wówczas wierzchołek i dno pocisku są źródłami powstania silnych fal uderzeniowych. zagłębiają się w nie. W zależności od grubości i jakości ubioru człowieka oraz miejsca trafienia energia niezbędna do skutecznego rażenia człowieka wynosi od 50 do 100 J. Zdolność przebijania pocisku warunkuje rażenie celów znajdujących się za osłonami. wytwarza gazy prochowe o bardzo dużym ciśnieniu i wysokiej temperaturze. że ten pocisk jest skuteczny. polegających na szybkiej przemianie energii chemicznej prochu w energię cieplną gazów 24 . Po wzroście ciśnienia do odpowiedniej wielkości pociskowi zostaje nadany ruch ze stale wzrastającą prędkością aż do momentu osiągnięcia prędkości maksymalnej. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU budowie ciecz (cele żywe. Po wylocie z przewodu lufy pocisk porusza się siłą inercji.

Gazy prochowe rozprzestrzeniają się na wszystkie strony z jednakową siłą i chcąc znaleźć ujście. W celu oddania strzału należy wprowadzić nabój do komory nabojowej. a) b) c) d) Zjawisko strzału charakteryzuje się: bardzo dużym ciśnieniem gazów (2 000 – 3 000 atm). wywierają ciśnienie również na ścianki i dno łuski oraz na pocisk. Naciśnięcie na język spustowy uruchamia mechanizm uderzeniowo-spustowy. zapalając ziarna prochu. pocisku i broni palnej. pierwszy. 1): wstępny. a jej płomień przez otwory zapłonowe przenika do łuski. W czasie spalania się ładunku prochowego ilość gazów wzrasta. Ładunek prochowy zapala się. krótkim okresem zjawiska (0. którym jest dno pocisku.001 – 0. wskutek czego iglica grotem iglicznym zbija spłonkę naboju. W momencie osiągnięcia przez dno pocisku wylotu lufy ciśnienie gazów prochowych w lufie spada skokowo. a) b) c) d) Zjawisko strzału dzieli się na następujące okresy (rys. a tym samym zwiększa się ciśnienie. Gazy prochowe rozprzestrzeniają się w stronę miejsca najmniejszego oporu. Pod wpływem działania ciśnienia na ścianki łuski następuje ścisłe przyleganie ich do ścianek komory nabojowej. wysoką temperaturą gazów prochowych (2 500 – 3 500ºC). jednocześnie wydzielając dużą ilość sprężonych. Działanie ciśnienia gazów prochowych na dno łuski powoduje wciśnięcie jego dna w czółko zamka. silnie nagrzanych gazów prochowych.6 s). zapobiegające przedostawaniu się gazów do tyłu. szybko zmieniającą się objętością palącego się ładunku prochowego. a następnie w energię kinetyczną gazów prochowych. 25 .Rozdział II. zaryglować przewód lufy zamkiem i nacisnąć na język spustowy. Pocisk wskutek silnego ciśnienia rozpoczyna ruch do przodu i wrzynając się w gwint. wprawiony zostaje w ruch wirowy oraz wyrzucony z przewodu lufy w kierunku przedłużenia osi przewodu lufy. trzeci. Pod wpływem tego uderzenia (impulsu zewnętrznego) spłonka wybucha. Uchodzące za pociskiem gazy prochowe mają prędkość przekraczającą znacznie prędkość pocisku (ponad 1 000 m/s) i nadają mu w dalszym ciągu przyspieszenie na pewnym odcinku od wylotu lufy. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU prochowych. drugi.

Dlatego też mimo przyrostu ilości gazów ciśnienie zaczyna spadać. Vm – maksymalna prędkość pocisku. 26 . Okres ten trwa od momentu uzyskania ciśnienia maksymalnego aż do zupełnego spalenia się ładunku prochowego. Pk i Vk – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w końcowym momencie palenia się prochu. a prędkość pocisku cały czas wzrasta do granicy Vk. Okres drugi – pocisk porusza się wskutek działania stałej ilości rozprzestrzeniających się gazów. Pocisk pod działaniem stale rosnącej ilości gazów prochowych zostaje wprawiony w ruch w przewodzie lufy. Większe ciśnienie powoduje znaczne przyspieszenie ruchu pocisku w przewodzie lufy. Ciśnienie w pierwszym okresie szybko wzrasta. Czas jego liczy się od momentu zapalenia się ładunku prochowego do rozpoczęcia ruchu pocisku. Pm – ciśnienie maksymalne. Okres wstępny – palenie się ładunku prochowego wewnątrz łuski. krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy: PO – ciśnienie forsujące. osiągając maksimum – Pm . Okresy strzału. Drugi okres trwa zatem od momentu zakończenia palenia się ładunku prochowego do momentu wylotu pocisku z przewodu lufy. Ciśnienie gazów w tym okresie osiąga wystarczającą wartość do ruszenia pocisku i wciśnięcia go w gwinty przewodu lufy na całkowitą głębokość. Pw i Vw – ciśnienie gazów i prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy.Rozdział II. Patm – ciśnienie gazów równe ciśnieniu atmosferycznemu. osiągając w końcowym okresie palenia się ładunku prochowego wielkość Pk. 2 Przestrzeń pozapociskowa – przestrzeń mierzona od dna łuski do dna pocisku. ponieważ w początkowym okresie szybkie narastanie ilości gazów odbywa się w czasie stosunkowo powolnego zwiększania się objętości w przestrzeni pozapociskowej2. Okres pierwszy – palenie się ładunku prochowego w szybko zmieniającej się objętości. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Rys. a zatem znaczne zwiększenie przestrzeni pozapociskowej. 1.

jaką przebyłby pocisk w ciągu 1 sekundy po wylocie z przewodu lufy.Rozdział II. natomiast prędkość pocisku wzrasta do wielkości Vw. a następnie stopniowo maleje aż do całkowitego wytracenia. 3. przedłużając w ten sposób na pewnym odcinku od wylotu lufy (do 20 cm) działanie ciśnienia na dno pocisku i zwiększając jeszcze bardziej jego prędkość. osiągając swoją największą wielkość w odległości kilku centymetrów od wylotu lufy. Prędkość początkowa pocisku prędkość początkowa pocisku – jest to prędkość pocisku w momencie wylotu z przewodu lufy. Prędkość pocisku stale wzrasta. które wskutek swojej sprężystości mają jeszcze duży zapas energii. c) masy ładunku prochowego. Po wylocie pocisku z przewodu lufy gazy wydobywają się na zewnątrz z szybkością większą od prędkości pocisku. b) masy pocisku. gdyby na niego nie działała żadna inna siła (siła ciężkości. prędkość początkowa jest tym większa. Duże ciśnienie gazów powoduje ich dalsze rozprzestrzenianie się i zwiększenie prędkości ruchu pocisku. Zjawisko to trwa dopóty. Ciśnienie gazów prochowych w przewodzie lufy najpierw gwałtownie wzrasta do wielkości Po . im mniejszy jest ciężar pocisku (przy takim samym ciężarze ładunku) lub im większy jest cię27 . W tym okresie ciśnienie maleje do wielkości Pw . wolniejsze rozprzestrzenianie się gazów zwiększa prędkość ruchu pocisku do wielkości Vm. Po spaleniu się ładunku prochowego pocisk nadal porusza się pod działaniem swobodnie rozprzestrzeniających się gazów. osiągając wielkość Vm. Prędkość początkowa zależy od: a) długości lufy. Jeśli lufa jest średniej długości. dopóki ciśnienie gazów działających na dno pocisku nie zrówna się z ciśnieniem otaczającej atmosfery. później wolniej. Jest to odległość. Prędkość ruchu pocisku w przewodzie lufy nieustannie wzrasta. następnie do wielkości Pm . przy czym od momentu wylotu pocisku z przewodu lufy zaczyna opadać do wielkości Pw i nadal opada do okresu wtórnego działania gazów do wielkości Patm . Im dłuższa lufa (do pewnych granic). Prędkość początkową pocisku mierzy się w metrach na sekundę. tym dłużej działają na pocisk gazy prochowe i tym samym większa jest prędkość początkowa. oporu powietrza) oprócz siły poruszającej (bezwładności). początkowo szybko. Okres trzeci – gazy wydobywające się z przewodu lufy w dalszym ciągu działają na pocisk. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Po spaleniu się ładunku prochowego ilość gazów nie wzrasta.

Przekazanie zbyt dużej energii odrzutu w kierunku od broni palnej do ciała ludzkiego może być przyczyną obrażeń ciała. Od broni palnej krótkiej wymaga się. 2). Wzrost prędkości początkowej pocisku wpływa na zwiększenie: a) donośności. Kierunek ruchu odrzutu broni palnej jest odwrotny do kierunku ruchu pocisku. Poza tym. podrzut broni palnej – jest to obrót broni w płaszczyźnie pionowej podczas strzału. Działanie odrzutu broni palnej określa się prędkością i wielkością. ale również wylotowa część lufy odchyla się do góry. a odwrotnie proporcjonalna do masy broni palnej (zob. na prędkość początkową wpływa prędkość palenia się ziaren prochu.Rozdział II. d) płaskości toru lotu pocisku. zależy także od zmniejszenia wilgotności ziaren oraz ściślejszego napełniania łuski prochem. Prędkość początkowa jest jedną z ważniejszych właściwości bojowych broni. Zjawisko odrzutu broni palnej wywołuje skutki negatywne i jest głównym czynnikiem ograniczającym moc broni palnej. ile razy pocisk jest lżejszy od broni palnej. Prędkość palenia się ładunku prochowego zwiększa się w miarę wzrostu ciśnienia gazów i temperatury ziaren prochu. b) zdolności rażenia celu. c) zdolności przebijania osłon. zmieniając swoje położenie w momen- 28 . Niekorzystne zjawisko odrzutu broni palnej jest wykorzystywane z pożytkiem do napędu automatyki większości broni palnej samopowtarzalnej i automatycznej. Prędkość i energia odrzutu broni palnej jest tyle razy mniejsza od prędkości i energii początkowej pocisku. a tym samym i prędkość pocisku w przewodzie lufy. czyli jest wprost proporcjonalna do masy pocisku i jego prędkości. 4. Na skutek odrzutu broń palna nie tylko wykonuje ruch do tyłu. aby energia odrzutu nie przekraczała 5 J. rękę lub ziemię. rys. spowodowany asymetrycznością położenia środka ciężkości broni w stosunku do osi przewodu lufy oraz działaniem pary sił: odrzutu i hamowania – wywołujących moment obrotowy broni palnej. Odrzut odczuwa się jako uderzenie w ramię. Odrzut i podrzut broni palnej odrzut broni palnej – jest to ruch broni do tyłu w czasie strzału spowodowany działaniem ciśnienia gazów na dno łuski i zamek. Im szybciej spala się proch. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU żar ładunku (przy takim samym ciężarze pocisku). z jaką ta broń wykonuje ruch do tyłu. tym szybciej wzrasta ciśnienie gazów.

Podczas strzału występuje również drganie (wibracja) lufy. w dół. W celu zachowania jednakowego kąta wylotu i zmniejszenia wpływu odrzutu na wyniki strzelania należy przestrzegać zasad i sposobów 29 . jak również naruszenie zasad obchodzenia się z bronią palną zwiększa się kąt wylotu oraz zmniejsza celność broni palnej. powodując odchylenie broni palnej wylotem lufy do góry. Odchylenie lufy do góry (podrzut) wskutek odrzutu następuje dlatego. 2. i ujemny. kiedy oś przewodu lufy w momencie wylotu pocisku jest wyżej niż jej położenie przed strzałem. Jednakże przez nieprawidłowe złożenie się do strzału. Kąt wylotu jest dodatni wtedy. rys. które może nieco odchylić wylot lufy w dowolną stronę (w górę. że siła odrzutu i równa jej siła przeciwdziałania odrzutowi (opór kolby. w prawo.Rozdział II. kiedy będzie ona niżej. chwytu broni) działają przeciw sobie nie po jednej prostej. im większa jest odległość między osią przewodu lufy a miejscem oparcia kolby (zob. kąt ten nazywa się kątem wylotu. Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału. Podrzut broni palnej opóźnia ponowne zgranie przyrządów celowniczych do oddania kolejnego strzału. Wpływ kąta wylotu na strzelanie usuwa się przez właściwe przystrzeliwanie każdego egzemplarza broni palnej. w lewo). ale tworzą ramię pary (dwóch) sił. Wielkość odchylenia wylotowej części lufy jest tym większa. niewłaściwe wykorzystanie podpórki. 2). ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU cie strzału – podrzut. Drganie lufy i odrzut broni palnej powodują powstanie kąta między kierunkiem przedłużonej osi przewodu lufy przed strzałem (linią strzału) a jej kierunkiem w momencie wylotu pocisku z przewodu lufy (linią rzutu). Rys.

d) zgranie przyrządów celowniczych. składają się z szeregu stożkowych pierścieni zewnętrznych i wewnętrznych wzajemnie współpracujących. czynności z oddychaniem. takich jak: a) stabilna postawa strzelecka. W celu zmniejszenia energii kinetycznej odrzutu broni palnej oraz nadania lufie statycznego położenia podczas strzelania stosuje się osłabiacze odrzutu: a) mechaniczne. d) Stosowane są hamulce wylotowe (rys. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU strzelania oraz obchodzenia się z bronią palną. Niekiedy stosuje się hamulce wylotowe zwane stabilizatorami. przez co wpływają na zwiększenie celności strzelania. zderzaki metaloidowe wykonane z kauczuku. 3) o działaniu: a) aktywnym – działanie na zasadzie wykorzystania uderzenia strumienia gazów na powierzchnię umocowaną poza płaszczyzną wylotową lufy. c) aktywno-reaktywnym (kombinowanym) – działanie na zasadzie uderzenia strumieniami gazów z częściowym ich odchyleniem. które działają na zasadzie wykorzystania strumienia gazów wypływających z przewodu lufy za pociskiem i dzięki czemu nadają broni ruch w kierunku przeciwnym do kierunku odrzutu i pochłaniają około 30 – 40 procent energii odrzutu. Powinien dążyć do prawidłowości. hamulce wylotowe. b) reaktywnym – działanie na zasadzie odchylenia strumienia gazów w kierunku odrzutu. Są to osłabiacze odrzutu połączone z osłabiaczami podrzutu. przyczyniają się do zachowania statyczności broni. powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujący wpływ. b) hydrauliczne. tekstolitu. f) koordynacja ww. c) pneumatyczne. a) b) c) Wśród mechanicznych osłabiaczy odrzutu rozróżnia się: zderzaki sprężynowe. Strzelający może wpłynąć na zmniejszenie negatywnych skutków odrzutu i podrzutu broni palnej w czasie strzału. g) wytrzymanie po strzale. zderzaki cierne – oddają około 50 – 60 procent przyjętej energii uderzenia. 30 .Rozdział II. zderzaki takie oddają w czasie pracy 35 – 75 procent energii. b) trzymanie broni palnej. e) praca na języku spustowym. Hamulce wylotowe zmniejszając w dużym stopniu siłę odrzutu. fibry. c) złożenie się do strzału. podanych w odpowiednich instrukcjach strzeleckich.

stabilizator. aktywny. aktywno-reaktywny. 3. odrzutnik. b) kierowanie strumienia gazów na strzelającego. c) powodowanie wznoszenia przez gazy prochowe pyłu utrudniającego prowadzenie celnego ognia. 3. Hamulce wylotowe: 1.Rozdział II. którymi są: a) demaskowanie broni palnej. 5. 4. 31 . 2. reaktywny. 1 2 3 4 5 Rys. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Hamulce wylotowe mają także i ujemne właściwości.

Uzyskanie tego położenia jest możliwe za pomocą przyrządów celowniczych. przyrządów celowniczych i punktu celowania w jednej linii prostej. nazywamy celowaniem. linia celownicza – jest to linia prosta łącząca środek szczerbiny celownika z wierzchołkiem muszki. muszka. 2. Każdy inny obraz przyrządów celowniczych jest uważany za niewłaściwy. aby muszka znalazła się w jednakowych odległościach od krawędzi szczerbiny (jednakowej szerokości prześwity). Nadanie osi przewodu lufy takiego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. Wiele modeli broni palnej krótkiej ma jasne kropki lub kontury umieszczone na celowniku i muszce. 4. celowanie bezpośrednie – jest to celowanie. celowanie poziome – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej. Celowanie Aby pocisk doleciał i trafił w cel. z reguły. W praktyce jest to ustawienie oka strzelca. 4) względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. Prawidłowe zgranie przyrządów celowniczych (rys. które składają się z celownika i muszki. ma otwarte prostokątne przyrządy celownicze. niezbędne jest nadanie przede wszystkim osi przewodu lufy określonego położenia w przestrzeni. 1 2 Rys. Celownik ma płytkę z prostokątnym wycięciem. ułatwiające celowanie o zmroku lub w złej widoczności. celowanie pionowe – jest to nadanie osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie pionowej. zwanej linią celowania. a krawędzie górne muszki i celownika były na jednym poziomie. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 5.Rozdział II. podczas którego wykorzystuje się widoczność celu do nadania osi przewodu lufy określonego położenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej. Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych: 1. szczerbinka. Współczesna broń strzelecka. które zapewnia przejście toru pocisku przez cel (punkt w celu). nazywanym szczerbinką. 32 .

kąt rzutu – jest to kąt zawarty między linią rzutu a poziomem wylotu. punkt wylotu – jest to środek wylotu lufy. na rysunkach broni i toru pocisku widzianych z boku poziom wylotu przedstawiony jest jako pozioma linia prosta. poziom wylotu – jest to płaszczyzna pozioma przechodząca przez punkt wylotu. kąt upadku – jest to kąt zawarty między styczną do toru pocisku w punkcie upadku a poziomem wylotu. który jest początkiem toru pocisku. Elementy toru lotu pocisku PRZEWYŻSZENIE TORU POCISKU NAD LINIĄ CELOWANIA A NI LI AŁ RZ ST U KĄT WYLOTU SZCZERBINKA MUSZKA PUNKT WYLOTU KĄT POŁOŻENIA CELU KĄT RZUTU I LIN TU ZU AR KĄT UDERZENIA WIERZCHOŁEK LOTU CEL KĄT UPADKU NIA LINIA CELOWA PUNKT UDERZENIA POZIOM WYLOTU ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA OKO ODLEGŁOŚĆ CELOWANIA PUNKT UPADKU PUNKT CELOWANIA Rys. Elementy toru lotu pocisku. punkt upadku – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z poziomem wylotu. 5. 33 .Rozdział II. płaszczyzna strzału – jest to płaszczyzna pionowa przechodząca przez linię strzału (rzutu). linia rzutu – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy w momencie strzału. odległość pozioma – jest to odległość od punktu wylotu do punktu upadku. kąt wylotu – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią rzutu. kąt podniesienia – jest to kąt zawarty między linią strzału a poziomem wylotu. linia strzału – jest to linia prosta przedstawiająca przedłużenie osi przewodu lufy wycelowanej broni (przed strzałem). ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 6.

jeżeli cel znajduje się nad poziomem wylotu. przewyższenie toru pocisku nad linią celowania – jest to odległość pionowa od dowolnego punktu toru pocisku do linii celowania. część opadająca toru – jest to część toru od wierzchołka do punktu upadku. jeżeli cel znajduje się niżej poziomu wylotu. Na stoku zwróconym w kierunku strzelającego kąt uderzenia równa się sumie kątów: kąta upadku i kąta nachylenia stoku. wysokość toru pocisku – jest to odległość każdego punktu toru od poziomu wylotu mierzona w pionie. do którego wycelowuje się broń. kąt uderzenia zwiększa się o wielkość kąta położenia celu. punkt celowania – jest to punkt. Wielkość kąta uderzenia pocisku w nierówną powierzchnię terenu zależy od kierunku spadu terenu. linia celowania – jest to linia prosta przechodząca od oka strzelającego przez środek szczerbiny celownika. Odbity pocisk (rykoszet) leci dalej po nowym torze. wysokość wierzchołkowa – jest to odległość wierzchołka toru pocisku od poziomu wylotu. równo z krawędziami szczerbiny i wierzchołkiem muszki do punktu celowania. przeszkody) w punkcie uderzenia. kąt położenia celu – jest to kąt zawarty między linią celowania a poziomą wylotu. kąt uderzenia – jest to kąt między styczną do toru pocisku i styczną do powierzchni celu (ziemi. mierzona w pionie. kąt położenia celu jest dodatni (+). 34 . Jeśli kąt położenia celu jest ujemny. W tym wypadku wielkość kąta uderzenia zależy również od kąta położenia celu. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU wierzchołek toru pocisku – jest to najwyższy punkt toru pocisku. Taki strzał nazywa się strzałem rykoszetowym. część wznosząca toru – jest to część toru pocisku od punktu wylotu do wierzchołka toru. Pocisk posiadający dużą energię uderzając w ziemię lub twardą przeszkodę pod małym kątem uderzenia. jeśli dodatni – kąt uderzenia zmniejsza się o jego wielkość. kątem uderzenia pocisku w przeszkodę pionową jest jeden z przyległych kątów mierzony od 0 do 90 stopni. na przeciwstoku – różnicy tych kątów. odległość celowania – jest to odległość od punktu wylotu do punktu przecięcia się toru pocisku z linią celowania.Rozdział II. przeszkody). odbija się od powierzchni przeszkody. kąt celownika – jest to kąt zawarty między linią strzału a linią celowania. a ujemny (-). punkt uderzenia – jest to punkt przecięcia się toru pocisku z powierzchnią celu (ziemi. Ma on dość dużą zdolność przebijania i rażenia celu.

c) rachunkowo. niesymetrycznie opadającej w dół i odchylającej się w prawo. c) w wyniku obniżenia się. 35 . 7. b) najmniejszą prędkość ma w części opadającej toru w przypadku strzelania pod dużym kątem rzutu oraz w punkcie upadku podczas strzelania pod małym kątem rzutu. a odległość między nimi podzielić na dwie równe części. b) otrzymany punkt połączyć linią prostą z trzecią przestrzeliną. Punkt odległy o trzy odcinki od czwartej przestrzeliny będzie średnim punktem trafienia. c) część wznoszącą toru przebywa szybciej aniżeli część opadającą. c) punkt znajdujący się najbliżej dwóch pierwszych przestrzelin połączyć linią prostą z czwartą przestrzeliną.Rozdział II. b) kąt upadku jest większy od kąta rzutu. b) za pomocą osi rozrzutu. Średni punkt trafienia można określić następującymi sposobami: a) graficznie. jego tor przedstawia linię o dwojakiej krzywiźnie. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Tor pocisku ma następujące właściwości: a) jest niesymetryczny – część opadająca toru pocisku jest krótsza i bardziej stroma niż część wznosząca. 6) położenie średniego punktu trafienia dla małej liczby przestrzelin (do pięciu). należy: a) dwie przestrzeliny połączyć linią prostą. Średni punkt trafienia średni punkt trafienia (ŚPT) – jest to punkt przecięcia się średniego toru lotu pocisku z powierzchnią celu. Aby określić sposobem graficznym (rys. pod działaniem siły ciężkości i zboczenia obracającego się pocisku. a odległość między nimi podzielić na cztery równe odcinki. Pocisk podczas lotu w powietrzu: a) ma prędkość w punkcie upadku mniejszą od prędkości początkowej. a odległość między nimi podzielić na trzy równe odcinki. Trafienia w tym punkcie może nawet nie być.

Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu: BB1 – pozioma oś rozrzutu. Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym dla: 1. b) odliczyć prawą lub lewą połowę przestrzelin i oddzielić je pionową osią rozrzutu. Dla pięciu przestrzelin średni punkt trafienia określa się w podobny sposób (rys. należy: a) odliczyć połowę górnych lub dolnych przestrzelin i oddzielić je poziomą osią rozrzutu. czterech przestrzelin. 2. 7. CC1 – pionowa oś rozrzutu.Rozdział II. 36 . Punkt przecięcia się osi rozrzutu jest średnim punktem trafienia. Aby określić położenie średniego punktu trafienia dla dużej liczby przestrzelin za pomocą osi rozrzutu (rys. C ŚPT B B1 C1 Rys. na podstawie symetryczności rozrzutu. 3. 7). 6. pięciu przestrzelin. 6). ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 1 2 2 2 3 2 5 1 ŚPT 1 ŚPT 4 1 ŚPT 3 3 4 3 Rys. trzech przestrzelin.

1 2 4 3 5 6 7 9 8 10 Numery przestrzelin 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Iloraz (I) odległości Odległość w cm od przestrzelin do liniii pionowej poziomej 10 3 0 27 8 17 20 3 35 24 15 52 44 35 39 27 33 22 13 15 0 28 I = 150 : 10 = 15 I = 280 : 10 = 28 Rys. b) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin. Otrzymane liczby określą oddalenie średniego punktu trafienia od przeprowadzonych linii. c) przeprowadzić przez dolną (górną) przestrzelinę linię poziomą. 8) należy określić w następujący sposób: a) przeprowadzić przez lewą (prawą) przestrzelinę linię pionową.Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Położenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym (rys. zmierzyć odległości od tej linii do każdej przestrzeliny. zmierzyć odległość od tej linii do każdej przestrzeliny. d) zsumować zmierzone odległości i podzielić tę sumę przez liczbę przestrzelin. Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym. 37 . 8.

9. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 8. Celność broni palnej określają dwa czynniki: a) położenie średniego punktu trafienia względem wybranego na powierzchni celu punktu kontrolnego (PK – miejsce przewidywanego trafienia w cel) lub punktu celowania (PC). tym lepsza jest celność broni palnej. broń niecelna: dobre skupienie. ale złe położenie średniego punktu trafienia. 38 . Obraz skupienia i celności: 1. 3. 4. broń niecelna: złe skupienie i złe położenie średniego punktu trafienia. Celność broni palnej Celność broni palnej jest podstawowym kryterium jej własności bojowych. broń niecelna: dobre położenie średniego punktu trafienia. Im bliżej punktu kontrolnego znajduje się średni punkt trafienia i im większe jest skupienie przestrzelin (mały rozrzut). zależy zarówno od właściwości broni palnej. 9.Rozdział II. Wynik możliwych korelacji położenia tych wielkości przedstawia rys. ale złe skupienie. b) odpowiednie skupienie (mały rozrzut) pocisków kolejno wystrzeliwanych z broni palnej. broń celna: dobre skupienie i dobre położenie średniego punktu trafienia. 1 2 3 4 Rys. 2. jak i umiejętności strzelającego.

b) skupienie przestrzelin w kole o średnicy 15 cm. jeżeli wszystkie cztery przestrzeliny (lub trzy. należy zmienić punkt celowania lub dobrać celownik o innej wysokości w zależności od tego. to należy odpowiednio poprzecznie przesunąć celownik względem osi przewodu lufy. dla pistoletu P-64 z celownikiem nr 3. liczba nabojów: 4 (najmniejsza liczba nabojów do sprawdzenia celności). jeżeli spełni on warunki zarówno pod względem skupienia przestrzelin. c) pokrywanie się średniego punktu trafienia z punktem kontrolnym lub odchylanie się średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego w dowolną stronę nie więcej niż 5 cm. Prawidłowe sprawdzenie celności broni palnej warunkują następujące parametry: a) właściwe określenie punktu celowania względem punktu kontrolnego (np. czy średni punkt trafienia ułożył się powyżej. Sprawdzenie celności pistoletu uważa się za zakończone. 10). którego środek stanowi średni punkt trafienia. czy poniżej punktu kontrolnego. jak i położenia średniego punktu trafienia. z odległości 25 m punkt celowania jest położony 12. 39 . a) b) c) d) e) Warunki przystrzelania pistoletu przedstawiają się następująco: cel: tarcza do przystrzeliwania TS-2. np. odległość: 25 m. a rozrzut nie przekracza norm tabelarycznych. punkt celowania: zależny od rodzaju celownika i odległości od celu. którego środek stanowi średni punkt trafienia.5 cm poniżej punktu kontrolnego). jeżeli średni punkt trafienia odchyla się od punktu kontrolnego nie więcej niż pół tysięcznej odległości strzelania. czas: nieograniczony. Jeżeli średni punkt trafienia jest odchylony w lewo lub w prawo od punktu kontrolnego więcej niż o 5 cm. a dopuszczalne odchylenie średniego punktu trafienia od punktu kontrolnego wynosi nie więcej niż 5 cm. W przypadku gdy średni punkt trafienia jest odchylony w dół lub w górę od punktu kontrolnego. środek krawędzi czarnego koła.Rozdział II. jeśli jedna wyraźnie odchyliła się od pozostałych) mieszczą się w kole o średnicy 15 cm. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Broń palną uważa się za celną. Celność pistoletu P-64 uważa się za normalną (rys.

średni punkt trafienia (ŚPT) odchylony od punktu kontrolnego (PK) nie więcej niż 5 cm. Szczególnymi okolicznościami wymagającymi sprawdzenia celności broni palnej są: a) przyznanie i przydzielenie broni palnej. c) luz boczny celownika. przestrzeliny 1. b) odkształcenie ramki celownika. f) nieprawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych w stosunku do osi lufy. e) skrzywienie lufy. 10. mogą być: a) odkształcenie muszki. d) odkształcony wylot lufy. 40 . ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU 7 8 2 9 ax rm = 5 cm 7 8 9 PK 1 ŚPT 3 9 D max = 15 cm 8 7 9 8 4 7 6 PC Rys. b) wymiana części mogących zmienić celność broni palnej. d) stwierdzenie zbyt dużego rozrzutu pocisków podczas strzelania. z odległości 25 m: punkt celowania (PC) położony 12. b) R100 – promień koła zawierającego 100 procent trafień. Dane należy porównać z tabelą dla odpowiedniej jednostki broni palnej. związanymi z niesprawnością broni palnej. 2. Przyczynami nadmiernego odchylania się pocisków przy strzelaniu. Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3. czyli wszystkie trafienia. Rozrzut broni palnej ocenia się najczęściej za pomocą następujących charakterystyk: a) R50 – promień koła zawierającego 50 procent trafień położonych najbliżej średniego punktu trafienia. c) stwierdzenie nadmiernych odchyleń pocisków podczas strzelania.5 cm poniżej punktu kontrolnego (PK). 3 i 4 skupione w kole o średnicy do 15 cm.Rozdział II.

związanymi z niesprawnością broni palnej. b) brak jednolitości i powtarzalności. Większa liczba torów pocisków. c) nadmierne rozgrzanie lufy w czasie strzelania. Tor pocisku przechodzący w środku wiązki nazywa się średnim torem pocisku. czynności z oddychaniem. powstałych w wyniku naturalnego rozrzutu broni. poszczególne pociski z przypadkowych przyczyn zakreślają odmienne tory i uderzają (padają) w różne miejsca. W miarę oddalania się od punktu wylotu tory pocisków w wiązce się rozchodzą. – koordynacja ww. – praca na języku spustowym. Dane tabelaryczne i wyliczenia strzelania dotyczą zawsze średniego toru pocisku. mogą być: a) niewłaściwy dobór: – celownika. c) nieprawidłowości w elementach mających decydujący wpływ na celność strzelania. 9. związanymi z błędami strzelającego. – trzymanie broni palnej. nazywa się wiązką torów pocisków (rys. z przestrzeganiem wszystkich warunków dokładności celowania i jednakowego dania każdego strzału. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Przyczynami zbyt dużego rozrzutu pocisków przy strzelaniu. – zgranie przyrządów celowniczych. – złożenie się do strzału. 11). – wytrzymanie po strzale. całkowicie sprawnej. mogą być: a) rozkalibrowanie przewodu lufy. Zjawisko padania pocisków w różnych miejscach podczas strzelania z tej samej broni i w takich samych warunkach nazywa się naturalnym rozrzutem pocisków. Rozrzut pocisków W czasie strzelania z tej samej broni. – punktu celowania. takich jak: – stabilna postawa strzelecka. Przyczynami zmniejszającymi celność strzelania. 41 .Rozdział II. b) starcie lub zaokrąglenie krawędzi pól nagwintowanej części lufy.

B – na płaszczyźnie poziomej. zależnej od temperatury powietrza oraz czasu przebywania naboju w nagrzanej lufie w czasie strzelania. Podczas strzelania z broni strzeleckiej na bliskie odległości pole rozrzutu w płaszczyźnie pionowej może mieć kształt koła. BB1 – pozioma (poprzeczna) oś rozrzutu. b) różne kąty rzutu i kierunku strzelania. a w płaszczyźnie poziomej – w głąb i wszerz. Rozrzut pocisków spowodowany jest różnymi przyczynami. c) różnorodność warunków lotu pocisków. b) temperatury ładunku. przeprowadzone przez środek rozrzutu – średni punkt trafienia – nazywają się osiami rozrzutu. w jakości prochu i innymi zaistniałymi w wyniku niedokładności produkcyjnych. linia przerywana – średni tor pocisku. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU A B Rys. a szczególnie w stopniu ich nagrzewania się. a w następstwie i donośności broni palnej. CC1 – pionowa (wzdłużna) oś rozrzutu. pole rozrzutu i oś rozrzutu: A – na płaszczyźnie pionowej. nazywa się polem rozrzutu. Płaszczyzna.Rozdział II. Przenikające się linie prostopadłe. tj. Różne prędkości początkowe mogą być spowodowane różnicami: a) w ciężarze ładunków prochowych i pocisków oraz łusek. powstałe przez przecięcie się wiązki torów z jakąkolwiek płaszczyzną. Przyczyny te powodują wahania w prędkościach początkowych pocisków. Odległość od punktu uderzenia (przestrzeliny) do osi rozrzutu nazywa się uchyleniem pocisku. Rozrzut pocisków w płaszczyźnie pionowej rozpatruje się jako rozrzut wzwyż i wszerz. c) w stanie jakościowym luf. 11. Pole rozrzutu ma zazwyczaj kształt elipsy. zależą zaś głównie od broni palnej i amunicji. 42 . powodują rozrzut pocisków w głąb (wzwyż). które można podzielić na trzy zasadnicze grupy: a) różne prędkości początkowe. na której rozmieszczą się punkty uderzenia pocisków (przestrzeliny). Wiązka torów pocisków.

można zmniejszyć wpływ każdej z nich i tym samym zmniejszyć rozrzut. a co za tym idzie. wywierają największy wpływ na wielkość pola rozrzutu. a zależą głównie od zewnętrznych warunków strzelania i od amunicji. ogólnie wspomniane przyczyny powodują naturalny rozrzut pocisków. różnych kątów rzutu i kierunków strzelania na rozrzut pocisków. c) różnorodnością sposobów przyjmowania postawy strzeleckiej. Jedne z nich wpływają na uchylanie się pocisków wzwyż (w głąb). b) różnicami ciężaru. 43 . czyli zwiększyć skupienie. błędów strzelającego. złożenia się do strzału. powstałymi wskutek ruchu i uderzeń części ruchomych broni palnej. a) b) c) d) e) Przyczyny rozrzutu pocisków wynikają z: błędów pomiarowych. We wszystkich warunkach strzelania występują wszystkie trzy grupy przyczyn. zgrania przyrządów celowniczych. niesprawności broni palnej. trzymania broni palnej. Doprowadzenie do prawidłowości. pracy na języku spustowym. czynności z oddychaniem i wytrzymania po strzale. niedokładności produkcyjnych broni. Różnorodność warunków lotu pocisków może być spowodowana: a) różnorodnością warunków atmosferycznych. Jednakże znając przyczyny powodujące rozrzut. drugie – wszerz. zwiększyć celność broni palnej.Rozdział II. szczególnie zmianami kierunku i prędkości wiatru. b) odchyleniami kątowymi lufy broni palnej. a zależą głównie od wyszkolenia strzelającego. a więc całkowite usunięcie samego rozrzutu jest niemożliwe. kształtu i rozmiaru pocisku mającymi wpływ na działanie siły oporu powietrza. Całkowite usunięcie przyczyn powodujących rozrzut. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Różne kąty rzutu i kierunku strzelania mogą być spowodowane: a) różnymi wielkościami kątów wylotu i bocznych skręceń broni powstałych wskutek niejednakowego przygotowania się do strzelania. ustawienia broni palnej i niewłaściwego wykorzystania podpórki. brakiem koordynacji ww. Przyczyny te powodując rozrzut pocisków wszerz i w głąb (wzwyż). Przyczyny te doprowadzają do zwiększenia rozrzutu wszerz i w głąb (wzwyż). powtarzalności i jednolitości elementów mających decydujące znaczenie dla celności strzelania może ograniczyć do minimum wpływ ww. niedokładności produkcyjnych amunicji.

44 . Pellowski L... Ciupiński J. KGP. Tomczak Z. Komar A. MON 1961. Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. MON 1970. SP Słupsk 2003..Rozdział II. ZASADNICZE ELEMENTY TEORII STRZAŁU Opracowano na podstawie: Ciechanowicz W. SP Słupsk 1981.. Od Naganta do Czaka. Instrukcja piechoty – teoria strzału.. Szczytno 1999. Teoria strzału. WSPol.B.

Służą do samoobrony. Romuald Zimny. Pistolet wprowadzony został na wyposażenie wojska i milicji. 9 mm pistolet wz. Henryk Adamczyk. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział III RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. Stanowił służbową broń osobistą żołnierzy i funkcjonariuszy.Rozdział III. Zasadniczym rodzajem prowadzonego ognia właściwym dla pistoletów jest ogień pojedynczy i dlatego prawie wszystkie pistolety są samopowtarzalne. W celu oddania kolejnego strzału wymagane jest kolejne wyciśnięcie języka spustowego.1. Opracowany został w końcu lat pięćdziesiątych. Jest to broń krótka. Witold Czepukajtis. Stanisław Kaczmarski oraz Jerzy Pyzel. powtarzalna lub jednostrzałowa o jednej komorze nabojowej. że energia gazów prochowych powstała w wyniku spalania się ładunku prochowego służy do wyciągnięcia i wyrzucenia łuski oraz do wprowadzenia nowego naboju z magazynka do komory nabojowej. 1964 (P-64) 9 mm pistolet P-64 należy do broni polskiej konstrukcji. Skrót ten pochodzi od pierwszych liter konstruktorów. którą można obsługiwać jedną ręką. mieszczącego średnio od 4 do 20 nabojów. zasilana nabojami z wymiennego lub stałego magazynka. samopowtarzalna. polska Policja. Pistolety Pistolety należą do grupy ręcznej broni palnej. Do chwili obecnej korzysta z niego m. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. 1. Pistolety znajdują się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. Przyjął się i jest używany do dziś jako potoczna nazwa tego pistoletu. 45 . Roboczą nazwą pistoletu był skrót CZAK.in. Twórcami tej jednostki są: Mieczysław Adamczyk. Samopowtarzalność polega na tym.

46 . Pistolet P-64. 1. widok z prawej strony. P-64 Fot. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ P-64 Fot. widok z lewej strony. 2. Pistolet P-64.Rozdział III.

W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. uderza w iglicę i powoduje strzał. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej (umieszczony w górnej części zamka nad iglicą). Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. Przy końcu drogi napinania kurek wyzębia się z szyną spustową i pod działaniem siły ściśniętej sprężyny przesuwa do przodu. jednocześnie występ szyny spustowej zaczyna odchylać zaczep kurka. W położeniu zabezpieczonym bezpiecznik blokuje podwójnie iglicę przez unieruchomienie jej ruchu wzdłuż osi i uniemożliwienie zbicia jej przez kurek. W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. DA). RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania P-64 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. podwójnego działania (Double action. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu.Rozdział III. Zamek przesuwając się do tyłu. 47 . ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie. Podczas naciskania na spust szyna spustowa swym zębem zazębia się z odpowiednim zębem kurka. Zamek przesuwając się do tyłu. System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka) oraz z wyłącznika spełniającego rolę przerywacza i bezpiecznika przed strzałem przedwczesnym. Napinający się kurek ściska poprzez żerdź sprężyny kurka sprężynę kurka. Pistolet P-64 w stanie zabezpieczonym można przeładować (wprowadzić nabój do komory nabojowej). dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej. napina kurek. Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej.

czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa P-64 Fot. szkielet z lufą. sprężyna powrotna. częściowo rozłożony: 1. 2. sprawdzić wzrokowo. odciągnąć kabłąk pistoletu w prawą lub w lewą stronę. magazynek. − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. zdjąć zamek ze szkieletu. 3. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. zdjąć sprężynę powrotną. 3. 48 .Rozdział III. Pistolet P-64. 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. zamek. 4.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. wyregulowane „pod punkt” na 25 m (przy celowniku nr 3) 6 naboi 300 – 350 m 160 mm 117 mm 27 mm 114 mm 84. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-64 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 310 m/s 282 J tylko pojedynczy bezwładnością zamka 110 – 120 N stałe. 49 . − łatwość rozkładania i składania. zwolnić odciągnięty kabłąk.93 kg • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym • masa broni z dwoma magazynkami załadowanymi oraz z futerałem i wyciorem Pistolet ten formowany był metodą obróbki skrawaniem. 62 kg 0. pracochłonności oraz wysokich kosztów. celownik typu szczerbinowego. sprawdzić poprawność złożenia broni. przez co wykonanie jego wymagało dużej ilości materiału.Rozdział III.6 mm 0. podłączyć magazynek. założyć zamek na prowadnice szkieletu. Cechy dodatnie − małe wymiary (łatwość ukrycia pistoletu pod okryciem wierzchnim). otwarte.

1. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy ujemne − − − − − − − mała pojemność magazynka. Iglica nakłuwa grotem spłonkę i powoduje zapalenie się ładunku prochowego. napinając kurek. Zapadka. duża liczba celowników (różne wysokości). W wyniku zjawiska strzału ciśnienie gazów prochowych działa we wszystkich kierunkach. krótka linia celownicza. sprawiające trudności przy strzelaniach dynamicznych i sytuacyjnych. brak elementów ułatwiających obsługę broni jedną ręką. krótki chwyt. 9 mm pistolet wz. konieczność użycia dużej siły podczas oddawania strzałów przez samonapinacz. Obecnie P-83 nie jest już wytwarzany. utrudniająca określenie przewyższenia. niekorzystne oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca po strzale. Broń ta miała zastąpić pistolet P-64. 1983 (P-83) 9 mm pistolet P-83 należy do broni polskiej konstrukcji. a poprzez parcie na dno łuski powoduje odrzut zamka do tyłu. 50 . Pistolet był produkowany seryjnie w latach 1984 – 1999 przez Zakłady Metalowe „Łucznik” w Radomiu. − przyrządy celownicze małe. Zamek przesuwając się do tyłu. Wyciąg osadzony w prawej ścianie zamka wyciąga łuskę z komory nabojowej i powoduje wyrzucenie jej na zewnątrz przez wyrzutnik znajdujący się z lewej strony zamka. a kurek pod działaniem siły ściśniętej sprężyny uderza w iglicę. jednakże nadal jest bronią osobistą żołnierzy zawodowych i policjantów. − wysoka awaryjność. ściska sprężynę powrotną znajdującą się na lufie. Wprowadzono ją do uzbrojenia Wojska Polskiego jako „9 mm pistolet wojskowy P-83”. − duża liczba niewielkich części składowych. odchyla go i napina kurek przez zapadkę. Współcześnie pistolet P-64 w Policji zastępowany jest nowocześniejszymi jednostkami broni.2. Opracowany został przez Ryszarda Chełmickiego i Mariana Gryszkiewicza. wyzębia się z zaczepu kurka. Po naciśnięciu na spust szyna spustowa zaczepiając za zaczep kurka. Zasada działania P-83 jest bronią samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii odrzutu swobodnego zamka.Rozdział III.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. 4. P-83 Fot. Pistolet P-83. Pistolet P-83. P-83 51 . 5. widok z prawej strony. widok z lewej strony.Rozdział III.

Po dojściu do skrajnego tylnego położenia zamek zaczyna przesuwać się do przodu pod działaniem sprężyny powrotnej. Po wystrzeleniu wszystkich nabojów z magazynka zamek zatrzymuje się na dźwigni zatrzymania zamka „po ostatnim strzale” i pozostaje w tylnym położeniu. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zamek przesuwając się do tyłu. Ustawienie bezpiecznika w położeniu zabezpieczającym powoduje obniżenie i unieruchomienie iglicy. Pistolet posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego.Rozdział III. DA). uniemożliwiające jej ruch wzdłuż osi (blokada mechaniczna) oraz zbicie jej przez kurek (gdyż przesunięta w dół główka iglicy znajduje się na wprost wyżłobienia kurka). W takim mechanizmie kurek może być odciągnięty palcem przez strzelca lub napięty spustem. Spust ma dwie funkcje: może zwolnić napięty kurek albo napiąć i zwolnić napięty kurek. W takim położeniu bezpiecznika nie można napiąć kurka. Pistolet posiada ponadto wskaźnik obecności naboju w komorze nabojowej. napina kurek. który zazębia się z zaczepem kurka i pozostawia go w położeniu napiętym. System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu utworzony jest z nastawnego bezpiecznika skrzydełkowego zapobiegającego strzałom przypadkowym (przełącznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony zamka). 52 . podwójnego działania (Double action. dosyłając kolejny nabój do komory nabojowej.

Pistolet P-83. magazynek. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. P-83 1 2 3 4 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. 53 . 3. − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. 6. 4. zamek. odciągnąć zderzak kabłąka. zdjąć zamek ze szkieletu. szkielet z lufą.Rozdział III. sprężyna powrotna. 2. sprawdzić wzrokowo. częściowo rozłożony: 1. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. zdjąć sprężynę powrotną. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot.

54 . celownik typu szczerbinowego wyregulowane na 25 m 8 naboi 300 – 350 m 165 mm 125 mm 30 mm 120 mm 90 mm 0. − konieczność użycia mniejszej siły przy strzelaniu przez samonapinanie. wcisnąć zderzak kabłąka. Obniżono w stosunku do pistoletu P-64 materiałochłonność.: − większa pojemność magazynka. jakie pojawiły się między tymi jednostkami. − większy chwyt. podłączyć magazynek. założyć zamek na prowadnice szkieletu. − dłuższa linia celownicza. Różnice. rolę przerywacza pełni występ w tylnej części szyny spustowej bezwładnością zamka 50 – 60 N stałe. pracochłonność oraz koszty wyrobu.in. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-83 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • rodzaj prowadzonego ognia 9 mm 9 mm x 18 Makarowa 318 m/s 303 J tylko pojedynczy. sprawdzić poprawność złożenia broni. to m. zgrzewania i lutowania. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: założyć sprężynę powrotną na lufę. otwarte. − mniej elementów ruchomych mogących przyczyniać się do powstawania zacięć i awarii.73 kg • rodzaj ryglowania • siła nacisku na spust przy samonapinaniu • przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni z magazynkiem pustym Pistolet produkowany był metodami tłoczenia.Rozdział III. wykazywane przez pistolet P-83.

W dalszym ciągu ściskana jest sprężyna powrotna. Obecnie znajduje się na rynku około 40 modeli w 8 kalibrach. Po osiągnięciu tylnego skrajnego położenia zamek dzięki ściśniętej sprężynie powrotnej przesuwa się do przodu. 55 .Rozdział III. Podczas wyciskania języka spustowego następuje odbezpieczanie broni i napinanie sprężyny iglicy. W wyniku współdziałania występu na lufie z ukośną płaszczyzną bloku ryglującego tylny koniec lufy przemieszcza się w dół (następuje odryglowanie broni). Zasada działania Pistolet Glock jest bronią bezkurkową. Podczas tego przemieszczania częściowo napina sprężynę iglicy. Dla celów eksportowych otrzymał nazwę Glock 17. ukształtowanej w formie porstopadłościanu w okno wyrzutowe zamku. Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. austriacka firma Glock GmbH opracowała na potrzeby austriackich sił zbrojnych nowy pistolet służbowy i nadała mu nazwę P-80. Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. Wytworzone podczas spalania się ładunku prochowego ciśnienie powoduje odrzut zespołu lufy wraz z zamkiem. Na początku firma produkowała jeden model broni w kalibrze 9 mm Parabellum. W końcowej fazie wyciskania następuje zwolnienie iglicy i wywołanie zjawiska strzału. wyciąga nabój z magazynka i wprowadza go do lufy oraz rygluje broń poprzez odpowiednie ustawienie się wraz z lufą w pozycji wyjściowej. oznacza to. DAO). napięcie końcowe zaś następuje podczas ściągania języka spustowego. Wprawiony w ruch zamek przemieszcza się dalej. 9 mm pistolety Glock 17 i Glock 19 W 1981 r. Pistolet ten posiada samonapinający mechanizm spustowy połączony z bijnikowym mechanizmem uderzeniowym. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − zainstalowanie dźwigni zatrzymującej zamek po ostatnim strzale. W polskiej Policji najpopularniejszymi modelami znajdującymi się na wyposażeniu są Glock 17 i Glock 19. Napinanie iglicy jest dwuetapowe. że pistolet strzela tylko z napiętej iglicy.3. Taki system mechanizmu spustowego nazwany został (Double action only. 1. Wstępne napięcie odbywa się przy każdym ruchu zamka do tyłu. Po przesunięciu się do tyłu o około 3 mm zwolniona zostaje blokada między lufą a zamkiem. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. powodując wyciągnięcie łuski z komory nabojowej za pomocą wyciągu oraz wyrzucenie jej w prawo przez wyrzutnik. − łagodniejsze oddziaływanie odrzutu broni na dłoń strzelca.

7. Pistolet Glock 17. widok z lewej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ GLOCK 17 Fot. 8. Pistolet Glock 17. widok z prawej strony. 56 .Rozdział III. GLOCK 17 Fot.

Pistolet Glock 19. Pistolet Glock 19. GLOCK 19 57 . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. widok z prawej strony.Rozdział III. widok z lewej strony. 10. GLOCK 19 Fot. 9.

Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock: 1. tylna blokada iglicy. Bezpieczniki wyłączają się automatycznie w miarę. dopóki nie zostanie wyciśnięty do końca język spustowy. jak wyciskany jest spust. 3. 2. Takie rozwiązanie systemu zabezpieczenia daje w pełni możliwość bezpiecznego przenoszenia pistoletu z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. 58 III I III I . Pistolet nie posiada wskaźnika załadowania broni. 12. zewnętrzny bezpiecznik spustowy. 1 I+II III I+II III 2 +III +III III I III I 3 Rys. System ten uniemożliwia oddanie strzału dopóty. przednia blokada iglicy.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ System zabezpieczenia System zabezpieczenia pistoletu składa się z trzech bezpieczników tworzących system „Safe action” (Bezpieczne działanie). w kolejności: zewnętrzny bezpiecznik spustowy. przednia blokada iglicy i tylna blokada iglicy. Są to zewnętrzny bezpiecznik spustowy oraz dwa bezpieczniki wewnętrzne: przednia i tylna blokada iglicy. W sytuacji rezygnacji z wyciskania spustu przez strzelca pistolet ponownie staje się w pełni zabezpieczony.

częściowo rozłożony: 1. 4. zdjąć zamek ze szkieletu. Pistolet Glock 17. Fot. lufa. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. 3. sprężyna powrotna z żerdzią. szkielet. sprawdzić wzrokowo. magazynek. ściągnąć opory ryglowe. 11. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. GLOCK 17 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo.Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Pistolet Glock charakteryzuje się małą liczbą części oraz całkowitą ich zamiennością. 59 . 2. zamek. − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. 5.

założyć zamek na prowadnice szkieletu. Po wyczyszczeniu pistoletu do sucha należy smarować następujące miejsca: − prowadnice zamka. założyć sprężynę powrotną z żerdzią.jedna kropla oleju Rys. Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock. − sprężynę spustu. sprawdzić poprawność złożenia broni. Poszczególne elementy zespołu iglicy powinny być zawsze suche. − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek.Rozdział III. − rygle lufy. Bezwzględnie nie należy smarować iglicy. 60 . 13. Czyszczenie i konserwacja Dzięki wykończeniu powierzchni pistoletu technologią „Tenifer” broń wymaga jedynie punktowego smarowania. podłączyć magazynek. . − wysunąć z zamka lufę. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią.

5 kg N przekoszenie lufy stałe. wyregulowane na 25 m 15/17 naboi 600 m 174 mm 124 mm 30 mm 152 mm 102 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0. celownik typu szczerbinowego.5 kg przekoszenie lufy stałe.5 mm 22 N 2. Lufa z przewodem poligonalnym wykonana jest ze stali nierdzewnej. 61 . zachowującego swe właściwości mechaniczne w temperaturze do 200ºC. Szkielet oraz pudełko magazynka wykonane są z lekkiego. hartowana i poddawana obróbce wykończającej w oryginalnym procesie „Tenifer”.Rozdział III. wyregulowane na 25 m 17/19 naboi 600 m 185 mm 136 mm 30 mm 165 mm 114 mm h (heksagonalny) p (prawoskrętny) 250 mm 0. wysoko wytrzymałościowego polimeru.62 kg 78 g 280 g Pistolet Glock 19 9 mm 9 mm x 19 Para 350 m/s 490 J 12. Technologia ta zapewnia podwyższoną wytrzymałość na działanie ciśnienia gazów prochowych oraz znacznie podwyższa liczbę możliwych do oddania strzałów. formowanego metodą wtryskową. Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet Glock 17 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 12. otwarte. otwarte. celownik typu szczerbinowego.5 mm 22 N 2. jest kuta.595 kg 70 g 255 g • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu siła nacisku na spust opór spustu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • profil przewodu lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka • masa pełnego magazynka Dane zależą od rodzaju użytej amunicji.

a od 2001 r. duża pojemność magazynka.in. Cechy ujemne − dość trudna obsługa broni dla strzelców leworęcznych. a na celowniku obwódka). Pistolet ten ze względu na szereg nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych w szybkim tempie znalazł swoich zwolenników na całym świecie. Od 1999 r. odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. m. − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Cechy dodatnie − − − − − − − − − − − ergonomiczny kształt chwytu. posiadanie dźwigni zatrzasku zamka. brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. 9 mm pistolet Walther P-99 Pistolet P-99 skonstruowany i wyprodukowany został przez niemiecką firmę Walther.4. Opracowując założenia konstrukcyjne i eksploatacyjne. projektanci wzięli pod uwagę opinie użytkowników broni. i prowadzone były pod kierunkiem austriackiego inżyniera Horsta Wespa. 62 . matowy wygląd. zapobiegający odblaskom światła. 1. Prace nad tym pistoletem trwały od 1993 r. wyraźne przyrządy celownicze. broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. łatwość wymiany magazynka. duże. policjantów i żołnierzy.Rozdział III. możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu. ułatwiający strzelanie instynktowne. łatwość rozkładania i składania. jest dostępny na polskim rynku. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. wyposażana jest w ten rodzaj broni polska Policja.

P-99 Fot. 12. Pistolet P-99. 13. P-99 63 . Pistolet P-99. widok z prawej strony. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. widok z lewej strony.Rozdział III.

przez ręczne przeładowanie broni (minimalne cofnięcie zamka. w skład którego wchodzą: blokada iglicy. którego przyczyną jest skurcz mięśni strzelca działającego w stresie spowodowanym np. jej tylna część wystaje poza obrys zamka. np. poprzez wyciskanie języka spustowego i napięcie nim bijnika (DA). Ryglowany jest w wyniku wprowadzenia pogrubionej komory nabojowej. Rozwiązanie takie spowodowało. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy. Droga spustu od początku wyciskania do oddania strzału przy jednym i przy drugim trybie jest taka sama i wynosi 14 mm. Usuwanie zabezpieczenia wymaga ściągnięcia spustu na drodze 9 mm. W sytuacji kolejnych strzałów droga spustu jest zdecydowanie krótsza i wynosi tylko 5 mm. W pistolecie zastosowano tzw. Gdy napięta jest iglica. Mechanizm ten ogranicza możliwość oddania przypadkowego strzału. bezpiecznik spustowy. Z pistoletu można strzelać w dwóch trybach mechanizmu spustowo-uderzeniowego: SA (Singiel action) oraz DA (Double action). bezpiecznik chroniący przed przypadkowym strzałem w wyniku np. wynosi już około 1 cm). P-99 posiada wskaźnik załadowania komory nabojowej i wskaźnik napięcia iglicy. albo w wyniku uprzedniego napięcia bijnika (SA). ponadto oznaczona jest ona kolorem czerwonym i jest wyczuwalna palcami. System zabezpieczenia Pistolet posiada kilkustopniowy system zabezpieczeń. sytuacją zagrożenia. Rozwiązania konstrukcyjne w tej broni umożliwiają bezpieczne przenoszenie jej z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej.Rozdział III. 64 . Gdy w komorze nabojowej znajduje się nabój lub łuska. że pierwszy strzał można oddać albo w wyniku samonapinania. upadku broni czy uderzenia w twardy przedmiot oraz przycisk zwalniania iglicy. aby napiąć bijnik. antystresowy mechanizm spustowy. przednia część pazura wyciągu wystaje poza obrys zamka – widoczny jest czerwony punkt w kanaliku wyciągu w zamku. wyprofilowanej w formie nieregularnego prostopadłościanu w okno wyrzutowe w zamku. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Zasada działania Pistolet P-99 jest bronią bezkurkową.

Pistolet P-99. lufa. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. sprężyna powrotna z żerdzią. P-99 1 2 3 4 5 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. 2. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. szkielet. magazynek. wysunąć z zamka lufę. zwolnić obejmy zatrzasku zamka. zamek. 5. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. 65 . 3. sprawdzić wzrokowo. 4.Rozdział III. 14. częściowo rozłożony: 1. zdjąć zamek ze szkieletu.

RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. założyć sprężynę powrotną z żerdzią.63 kg 80 g Pistolet został skonstruowany i wykonany z zastosowaniem nowoczesnych technologii. formowanego metodą wtryskową. Szkielet wykonany jest z lekkiego wysoko wytrzymałościowego polimeru. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet P-99 • kaliber lufy • nabój • prędkość wylotowa pocisku • energia wylotowa pocisku • długość drogi spustu przy napiętej iglicy • długość drogi spustu przy samonapinaniu • siła nacisku na spust przy SA • siła nacisku na spust przy DA • rodzaj ryglowania • przyrządy celownicze • szerokość szczerbinki • szerokość muszki • rażenie obezwładniające pocisku • pojemność magazynka • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • masa broni bez magazynka • masa pustego magazynka 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 5 mm 14 mm 20 N 35 N przekoszenie lufy otwarte. wyregulowane na 25 m 4. Bardzo dużą wytrzymałością charakteryzują się węzeł ryglowy. sprawdzić poprawność złożenia broni. podłączyć magazynek. celownik typu szczerbinowego. założyć zamek na prowadnice szkieletu. Zamek obrabiany jest metodą wybuchową z użyciem gazu.Rozdział III. Żywotność broni jest oceniana na około 40 tysięcy strzałów. lufa i komora nabojowa.6 mm 3.6 mm 600 m 16 naboi 180 mm 135 mm 29 mm 159 mm 102 mm 0. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia 66 .

wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. − łatwość rozkładania i składania.3 mm każda). 9 mm pistolety CZ-75 i CZ-85 Pistolety CZ-75 i CZ-85 należą do broni konstrukcji czeskiej. utrudnia to przeładowanie broni. Cechy ujemne − za wysokie przyrządy celownicze (szczególnie regulowany celownik). Celownik ma możliwość regulacji w poziomie. Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu.i prawo67 . ułatwiający strzelanie instynktowne. − możliwość zainstalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu oraz tłumika ognia. Ponadto w wyposażeniu standardowym znajdują się cztery wymienne muszki różniące się wysokością (o 0. Projektantami tej broni są Josef i Frantisch Kouchy.Rozdział III. − duża pojemność magazynka. − broń z nabojem w komorze nabojowej jest bezpieczna. Pistolet CZ-75 w połowie lat osiemdziesiątych został zmodyfikowany i przystosowany dla strzelców lewo. − posiadanie dźwigni zatrzasku zamka. zapobiegający odblaskom światła. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów broni podczas jej użytkowania. 1. − po złożeniu broni obejmy zatrzasku zamka nie zawsze wracają na swoje miejsce. − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. − możliwość dopasowania szerokości chwytu do dłoni strzelca. − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu. Prace nad modelem CZ-75 rozpoczęto na początku lat siedemdziesiątych XX wieku. − duże.5. a na celowniku obwódka). Produkowane są w zakładach mieszczących się w Uherskim Brodzie. które umożliwiają obsługę broni lewoi praworęcznym strzelcom). − przyrządy celownicze wykonane z tworzywa sztucznego (mała odporność na uszkodzenia mechaniczne). wyraźne przyrządy celownicze. poprzez wymianę nakładek grzbietu chwytu. − łatwość wymiany magazynka (zatrzask magazynka jest umiejscowiony przy kabłąku w postaci dwóch dźwigni. − matowy wygląd.

Rozwiązania konstrukcyjne tych jednostek umożliwiają bezpieczne przenoszenie pistoletów z wprowadzonym nabojem do komory nabojowej. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ ręcznych. Wystarczającym zabezpieczeniem przed strzałem niezamierzonym w takiej sytuacji są długa droga i duży opór języka spustowego przy samonapinaniu. Nie można zabezpieczyć broni w sytuacji. które odbywa się w wyniku współdziałania osi zaczepu zamka z nerkowatym wycięciem w brodzie lufy. Omawiane jednostki nie posiadają wskaźnika załadowania broni. Ryglowane są przez przekoszenie lufy. czyli z samonapinaniem (Double action.Rozdział III. Pistolet ten nazwano CZ-85. W pistoletach CZ-75 i CZ-85 mechanizm spustowo-uderzeniowy jest podwójnego działania. Do połączenia lufy z zamkiem służą dwa pierścieniowe występy na lufie. natomiast w CZ-85 po obu jego stronach. DA). Prezentowane pistolety posiadają ponadto bezpieczniki wewnętrzne: ząb zabezpieczający oraz blokadę iglicy. samopowtarzalną działającą na zasadzie wykorzystania krótkiego odrzutu lufy. gdy kurek jest napięty. który zabezpiecza broń tylko wtedy. System zabezpieczenia Pistolety CZ-75 i CZ-85 posiadają zewnętrzny bezpiecznik. gdy kurek jest zwolniony bądź gdy znajduje się w położeniu pośrednim (po to. Zastosowanie takiego mechanizmu pozwala na strzelanie zarówno z kurka wcześniej napiętego. 68 . Nie są możliwe wtedy naciśnięcie spustu oraz ruch zamka. W naszym kraju są to jednostki bardzo popularne. Zasada działania Pistolety CZ-75 i CZ-85 są bronią kurkową. jak i z samonapinania. aby gotowość broni do natychmiastowego oddania strzału nie była ograniczona koniecznością ręcznego odbezpieczenia). wchodzące w odpowiednie wycięcia w zamku. W pistolecie CZ-75 dźwignia bezpiecznika znajduje się z lewej strony zamka. Znajdują się też na wyposażeniu polskiej Policji. W wyniku zabezpieczenia pistoletu zablokowany zostaje mechanizm spustowy i zamek.

widok z lewej strony. CZ-75 Fot. Pistolet CZ-75. widok z prawej strony. CZ-75 69 . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. 16.Rozdział III. Pistolet CZ-75. 15.

Pistolet CZ-85. widok z prawej strony. Pistolet CZ-85.Rozdział III. widok z lewej strony. 18. CZ-85 Fot. 70 . 17. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ CZ-85 Fot.

2. 4. wysunąć z zamka lufę. sprawdzić wzrokowo. Pistolet CZ-85. zatrzask zamka. zdjąć zamek ze szkieletu.Rozdział III. 19. częściowo rozłożony: 1. magazynek. wysunąć zatrzask zamka. szkielet. zwolnić mechanizm spustowo-uderzeniowy. lufa. 6. wyjąć sprężynę powrotną z żerdzią. zamek. CZ-85 1 2 3 4 5 6 Rozkładanie i składanie Do czyszczenia i przeglądu pistolet rozkłada się tylko częściowo. − − − − − − − Kolejność częściowego rozkładania: wyjąć magazynek z chwytu. czy w komorze nabojowej nie znajduje się nabój. 71 . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa Fot. sprężyna powrotna z żerdzią. 5. 3.

podłączyć magazynek. celownik typu szczerbinowego. celownik typu szczerbinowego. wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 38 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g • • • • • • • • • • kaliber lufy nabój prędkość wylotowa pocisku energia wylotowa pocisku długość drogi spustu przy kurku napiętym długość drogi spustu przy samonapinaniu siła nacisku na spust przy kurku napiętym siła nacisku na spust przy samonapinaniu rodzaj ryglowania przyrządy celownicze • pojemność magazynka • rażenie obezwładniające pocisku • długość • wysokość • szerokość • długość linii celowniczej • długość lufy • kierunek skrętu • skok profilu lufy • masa broni z pustym magazynkiem • masa pustego magazynka 72 . wyregulowane na 25 m 15 naboi 600 m 206 mm 138 mm ≈ 35 mm 161 mm 120 mm p (prawoskrętny) 250 mm 1 kg 105 g Pistolet CZ-85 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe. sprawdzić poprawność złożenia broni.Rozdział III. założyć zamek na prowadnice szkieletu. założyć sprężynę powrotną z żerdzią. otwarte. wsunąć zatrzask zamka. otwarte. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ − − − − − − Kolejność częściowego składania: wprowadzić lufę w zamek. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Pistolet CZ-75 9 mm 9 mm x 19 Para 360 m/s 520 J 9 mm 20 mm 20 N 51 N przekoszenie lufy stałe.

− duże. Dobór materiałów i zastosowane przez producenta pokrycia ochronne powierzchni metalowych zapewniają wysoką odporność na działanie czynników wpływających na stan elementów tej broni podczas jej użytkowania. natomiast okładki chwytu wykonane są z tworzywa sztucznego i kratkowane. wzbogacone o elementy ułatwiające ich zgrywanie (na muszce plamka. Cechy dodatnie − ergonomiczny kształt chwytu. Zewnętrzne powierzchnie pistoletów wykończone są czarną nieodbłyskową powłoką z lakieru syntetycznego. − dobre wyważenie (odpowiedni dobór parametrów wagi broni do jej wymiarów). zapobiegający odblaskom światła. lufa zaś jest kuta na zimno. a na celowniku dwie plamki). − brak elementów zewnętrznych (nadmiernie wystających) powodujących utrudnione dobywanie broni z futerału. ułatwiający strzelanie instynktowne. wyraźne przyrządy celownicze. Cechy ujemne − duża waga. Zamki i szkielety obu pistoletów są odlewane pod ciśnieniem. − łatwość wymiany magazynka. − duża pojemność magazynka. z wyjątkiem okładek chwytu. 73 . − odpowiednio dobrany kąt nachylenia chwytu.Rozdział III. w całości zostały wykonane ze stali. − matowy wygląd. − łatwość rozłożenia i złożenia. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Pistolety CZ-75 i CZ-85.

Zasada działania W rewolwerach tych zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę. Rewolwery Rewolwer należy do grupy broni palnej krótkiej. W odróżnieniu od pistoletu samopowtarzalnego rewolwer jest bronią powtarzalną. Służą do samoobrony.38 rewolwery Gward 4” i 2. wymuszania posłuszeństwa oraz obezwładniania osób. jaka towarzyszy temu zjawisku.Rozdział III. W tym czasie poszukiwała ona broni.1. z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem. Zaproponowano dwie wersje: z lufą o długości 4 cali oraz z lufą o długości 2. Rewolwery mogą znajdować się na indywidualnym wyposażeniu policjanta i wykorzystywane są przez niego jako ostateczny środek przymusu bezpośredniego. Powtarzalność tej broni polega na tym. 2. że przy jednokrotnym jej załadowaniu można oddać określoną liczbę strzałów bez użycia energii. Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi. 74 . Opracowany na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku miał służyć Policji. napędową.5 cala.38 rewolwer Gward należy do broni polskiej konstrukcji. Funkcję magazynka w rewolwerze spełnia obrotowy bęben w kształcie walca (najczęściej z sześcioma komorami nabojowymi). Napędem zewnętrznym w tym mechanizmie jest siła mięśni strzelca. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 2. która umożliwiałaby wykorzystanie amunicji specjalnej z pociskami o ograniczonej penetracji. w zakładach Wifama w Łodzi została wyprodukowana próbna partia tych jednostek. .5” . System zabezpieczenia Rewolwery Gward posiadają mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania. Pod koniec 1992 r.

Rewolwer Gward 2. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. 20. 21.Rozdział III. Rewolwer Gward 4”.5’’ 75 . widok z prawej strony. GWARD 4’’ Fot.5”. widok z prawej strony. GWARD 2.

5” . Zasada działania W rewolwerze tym zastosowano układ konstrukcyjny oparty na lufie sztywno połączonej ze szkieletem i bębenkiem do ładowania i rozładowywania odchylanym w bok na lewą stronę.38 . System zabezpieczenia Rewolwer Astra posiada mechanizm spustowo-uderzeniowy podwójnego działania.38 Specjal otwarte.38 Specjal otwarte. celownik typu szczerbinowego. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Gward 4” • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze . .38 rewolwer Astra MC-6 należy do broni hiszpańskiej konstrukcji.5 mm 110 mm 1 kg • pojemność magazynka • długość całkowita • długość lufy • długość linii celowniczej • masa broni 2.38 rewolwer Astra MC-6 .Rozdział III. z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 235 mm 101. z regulacją w poziomie na 25 m 6 naboi 197 mm 63. − lufę.20 kg Rewolwer Gward 2. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Budowa: Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet. 76 .38 . z automatycznym podwójnym zabezpieczeniem. − bęben.2.6 mm 150 mm 1. Wyciąganie łusek z bębna odbywa się za pomocą rozładownika gwiazdkowego umieszczonego w jego osi. celownik typu szczerbinowego.

38 . Rewolwer Astra. − lufę. 22.Rozdział III.75 kg 77 . RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Fot. ASTRA Budowa Do podstawowych części i zespołów zalicza się: − szkielet. Podstawowe dane techniczno-użytkowe Rewolwer Astra MC-6 • kaliber lufy • nabój • przyrządy celownicze • długość całkowita • pojemność magazynka • masa broni .38 Specjal otwarte. z regulacją w poziomie na 25 m 235 mm 6 naboi 0. widok z prawej strony. celownik typu szczerbinowego. − bęben.

. Subocz A. Zarzycki P. Ciupiński J. Warszawa 1992. Broń.. nr 3 – 4.. Pistolet XXI wieku. Kochański S. Brygady antyterrorystyczne.E. GLOCK. Dlaczego GLOCK? „Magazyn BROŃ” 1999. nr 6. Kochański S. P-99. GLOCK – instrukcja użytkowania. Szczytno 1999.. sposoby i zasady strzelania. „Magazyn Strzelecki. sposoby i zasady strzelania.. CZ-75 – instrukcja obsługi. Broń i amunicja strzelecka.. Warszawa 2001. GLOCK 17.. Ciechanowicz W. MON 1985.. MON 1969. Broń. Warszawa 1998. Technika posługiwania się bronią. Od Naganta do Czaka. „Magazyn Strzelecki. „Broń i amunicja. Woźniak R... Pistolet do walki. nr 1.. „Nowa Technika Wojskowa” 1996. 1964.. MON 1985. Światowy sukces Glocka. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. COLT” 1998. Mitin S. „Magazyn Strzelecki. Magazyn COLT” 1993. Kochański S. nr 4. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz.Rozdział III. Jałoszyński K. COLT” 2000. Woźniak R.. Rozwój pistoletów. WSPol. Pistolet antystresowy. Magazyn COLT” 1993. „Broń i amunicja. Płechta W. nr 2.. Hartink A. „Magazyn Strzelecki.. nr 4. Pellowski L. Adam R. Ciepliński A. KGP. Pistolet bojowy. „Magazyn Strzelecki. COLT” 2000. nr 1. 78 . nr 3. Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej. COLT” 1995. Wiszniewski K. Warszawa 1993.. „Magazyn Strzelecki. CZ-75. Warszawa 1991.. 1983. Techniki i taktyka strzelań policyjnych. Najskuteczniejsza broń ręczna.. Kochański S. MON 1985. Torecki S. Komar A. amunicja” 2003. Wiszniewski K. nr 2.. Broń strzelecka lat osiemdziesiątych... SP Słupsk 2003. Opis i użytkowanie.. Radziejewski R. Automatyczna broń strzelecka.. Opis i użytkowanie. Ciepliński A. DZIEWIĄTKI z Uherskiego Brodu.. Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. amunicja” 1999. Nowości Walthera. nr 1.. Wiszniewski K. Encyklopedia pistoletów i rewolwerów. Kochański S. CSP Legionowo 1999.. Warszawa 1997. CZ-85 – instrukcja obsługi. 9 mm PISTOLET wz.B. Gwóźdź Z.

Łuski i płaszcze pocisków wykonane są z bimetalu. Nabój 9 × 18 Makarow Nabój opracowany został przez rosyjskiego inżyniera M. Naboje pistoletowe Współcześnie najczęściej używanymi nabojami pistoletowymi przez polską Policję są: a) nabój 9 × 18 Makarow. Dane techniczno-użytkowe Nabój 9 × 18 Makarow • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa naboju • masa pocisku • masa ładunku prochowego 24.1. w Polsce do pistoletów P-64 i P-83. Nabój 9 × 18 M 90. tj. Makarow.in. W Polsce produkowany jest z pociskiem typu FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym. 23.25 g 79 . Makarowa i wprowadzony w 1951 r. ze stali platerowanej dwustronnie mosiądzem Fot.Rozdział IV. Pocisk ten posiada rdzeń ołowiany lub stalowy w kształcie grzybka osadzonego w koszulce ołowianej. z kryzą zwykłą oraz pociskiem o ukształtowaniu ostrołuku zbliżonym do kuli.8 mm 18 mm 11 mm 10 mm 10 g 6. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Rozdział IV RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ 1. b) nabój 9 × 19 Parabellum.1 g 0. Nabój Makarowa posiada łuskę o kształcie walcowatym. do uzbrojenia armii ZSRR.F. 1. Ten rodzaj naboju stosuje się m. bez szyjki.

Nabój Parabellum posiada łuskę o kształcie walcowatym. stanowiących drugi człon sentencji Si vis pacem para bellum. W Stanach Zjednoczonych. takich jak Glock. Nazwa naboju zmieniała się na przestrzeni lat. za sprawą działań marketingowych importera. 24.F. Nabój 9 × 19 letowego sił zbrojnych państw Sojuszu Północnoatlantyckiego. przez niemieckiego konstruktora Georga Lugera. SP (soft point) – pociskiem półpłaszczowym. a) b) c) d) e) W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: FMJ (full metal jacket) – pociskiem pełnopłaszczowym. oraz w postaci zapisu 9 mm NATO ze względu na rolę standardowego naboju pistoFot. którym była firma A. upowszechniła się nazwa 9 mm Luger (od nazwiska konstruktora). Nabój 9 × 19 Parabellum Nabój opracowany został w 1902 r. Stoeger & Co. z kryzą zwykłą oraz pociskiem walcowo-owalnym (tępołukowym). LRN (lead round nose) – pociskiem ołowianym zaokrąglonym. KPO – pociskiem antyrykoszetowym.8 g) oraz smugowe.Rozdział III. API – pociskiem o zwiększonej sile przebicia. 80 . Na przestrzeni lat nabój kilkakrotnie modyfikowano i wyposażano w różnego typu pociski od lekkich THV (2. bez szyjki. a nawet przeciwpancerne. w którym drugi człon określa długość łuski wyrażoną w milimetrach. Ponadto można spotkać oznaczenie naboju w postaci 9 mm × 19 w dość powszechnie stosowanym systemie oznaczania kalibrów. czyli Chcesz pokoju – gotuj wojnę). Parabellum.in. Nabój Parabellum ma zastosowanie m. lufy) 274 – 348 J do 350 m 1 300 m 1.5 g) po ciężkie pociski poddźwiękowe do tłumików (9. P-99 Walther oraz CZ-75 i CZ-85. dla której został skonstruowany (słowo parabellum jest połączeniem łacińskich słów para bellum.2. W Europie częściej stosowano oznaczenie 9 mm Parabellum od nazwy broni. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 305 – 340 m/s (w zależności od dł. do pistoletów użytkowanych przez polską Policję.

W Polsce nabój produkowany jest z pociskami typu: WC (wad cutter – pociskiem ołowianym krytym). 25.38 Specjal WC. Fot.38 Specjal SP. Fot.38 S & W.7 mm 19.38 Specjal LRN. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem FMJ • długość naboju • długość łuski • długość pocisku • średnica dna łuski • masa pocisku • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku • skuteczność rażenia celu żywego • donośność graniczna 29. Nabój . 27. 26.45 g 352 – 396 m/s (w zależności od długości lufy) 462 – 584 J do 600 m 1 600 m 2.Rozdział IV. Nabój .1. Nabój . 81 . Jest najbardziej rozpowszechnionym nabojem rewolwerowym używanym do celów wojskowych. Nabój .38 Specjal Nabój powstał w roku 1906 jako rozwinięcie naboju . Standardowy nabój wojskowy ma pocisk pełnopłaszczowy z rdzeniem ołowianym.5 mm 9. Fot. 2.15 mm 15. Naboje rewolwerowe Współcześnie najczęściej używanym przez polską Policję nabojem rewolwerowym jest nabój . SP (soft point – pociskiem półpłaszczowym) i LRN (lead round nose – pociskiem ołowianym zaokrąglonym). Nabój ten jest produkowany w wielu odmianach z różnymi pociskami i różnymi ładunkami miotającymi. policyjnych i cywilnych.38 Specjal.94 mm 7.

Pociski rewolwerowe o kalibrze . woreczkowymi czy gazowymi. Naboje specjalne Do amunicji specjalnej zaliczyć można wszystkie naboje o ściśle sprecyzowanym przeznaczeniu.38 Specjal: A – pocisk z zaokrągloną częścią głowicową. śrutowymi. naboje z pociskami grzybkującymi. do rewolwerów użytkowanych przez polską Policję takich typów.6 g 0. fragmentującymi. jak Gward i Astra.in.27 g 265 m/s 358 J Nabój z pociskiem LRN 10. 3.Rozdział III.14 g 170 m/s 139 J Nabój z pociskiem SP 10. 82 . B – pocisk walcowany.2 g 0. A B Rys. 14. Przykładowe kształty pocisków przedstawiają rysunki 14 – 19. np.3 g 0. płytko penetrujące (po wejściu w cel rozpadające się na wiele odłamków) oraz nie penetrujące (przekazujące całą swoją energię kinetyczną na powierzchni uderzonego celu).38 Specjal ma zastosowanie m. Do pocisków specjalnych zaliczyć należy także pociski niegrzybkujące. przeciwpancernymi. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ Dane techniczno-użytkowe Nabój z pociskiem WC • masa pocisku • masa ładunku prochowego • prędkość pocisku • energia początkowa pocisku 9.26 g 215 m/s 238 J Nabój .

RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ A B C D 1 2 Rys. 83 . śrut. kulka z tworzywa sztucznego. 1 2 Rys. Pociski rewolwerowe o kalibrze . Pocisk typu Pin Grabbers: 1. 16. 17. B – pocisk Hydra-Shok. płaszcz. 2. Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym: A – pocisk o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym. 2. płaszcz. C – pocisk półpłaszczowy.Rozdział IV. walcowo-owalny lub walcowo-stożkowy z wgłębieniem. płaszcz. płaszcz. 18. 2. D – pocisk półpłaszczowy z wgłębieniem wierzchołkowym.38 Specjal: A – pocisk ołowiany bez płaszcza. 2. 1. półpłaszczowy rdzeń ołowiany. 1. rdzeń ołowiany. rdzeń. A B 1 2 Rys. 1 2 3 Rys. 3. B – pocisk ołowiany bez płaszcza. 15. Pocisk pistoletowy typu Glaser: 1. walcowo-stożkowy z płaskim wierzchołkiem.

Rozdział III. RODZAJE BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ
1

2

3

Rys. 19. Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot: 1. rdzeń ołowiany; 2. płaszcz; 3. śrut.

W Polsce produkowane są naboje specjalne .38 Specjal typu Short-Stop. Naboje te powstały jako amunicja przystosowana do obezwładniania osób na niewielkich odległościach. Działanie ich opiera się na wykorzystaniu udarowego oddziaływania pocisku (płaskiego woreczka o średnicy około 24 mm, wypełnionego drobnym śrutem o średnicy około 1 mm) na płaszczyznę celu. Zwinięty w łusce woreczek po wystrzeleniu rozwija się i lecąc płaszczyzną do przodu, szybko wytraca prędkość. Największą energię do obezwładniania pocisk posiada na odległościach od 3 do 7 m. Efekt oddanego strzału w cel uzależniony jest nie tylko od odległości, ale także od miejsca trafienia (jeżeli trafienie nastąpi w miejsce niezabezpieczone, np. odzieżą, to może wystąpić nawet działanie penetrujące). Na odległości powyżej 40 m działanie pocisków staje się niegroźne ze względu na szybką utratę prędkości. Rewolwerowe naboje specjalne .38 produkowane są w trzech typach pocisków: Komar, Szerszeń, Osa.

Fot. 28. Nabój .38 Specjal Komar.

Fot. 29. Nabój .38 Specjal Szerszeń.

Fot. 30. Nabój .38 Specjal Osa.

84

Rozdział IV. RODZAJE NABOJÓW DO BRONI PALNEJ KRÓTKIEJ

Dane techniczno-użytkowe
Nabój Komar • kolor płaszcza pocisku • masa pocisku • masa ładunku prochowego • łuska • prędkość początkowa pocisku • energia początkowa pocisku biały 3g 0,21 g gładka, bez karbów 250 m/s 94 J Nabój Osa żółty 3g 0,25 g z jednym karbem na obwodzie 300 m/s 135 J Nabój Szerszeń niebieski 3g 0,28 g z dwoma karbami na obwodzie 350 m/s 184 J

Opracowano na podstawie: 9 mm PISTOLET wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm PISTOLET wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1994, nr 4. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. GLOCK – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. COLT” 1995, nr 1. P-99 Walther – instrukcja użytkowania.

85

Rozdział V. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU

Rozdział V

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU
Celny strzał to efekt przyswojenia sobie podstawowych wiadomości o broni i wynik żmudnego treningu nad wyrobieniem sprawności oka i ręki. Podstawą uzyskania dobrych wyników w strzelaniu jest systematyczne szkolenie, głównie w początkowym okresie kształtowania nawyków i umiejętności strzeleckich. Jest nią również trening, wynikający z potrzeby doskonalenia własnych umiejętności i pragnienia wszechstronnego opanowania broni w czasie strzelania. Każde ćwiczenie należy wykonywać właściwie i planowo, kontrolując siebie tak, aby uzyskiwać postępy w przyswajaniu praktycznych sposobów celnego strzelania. W trakcie prowadzenia treningu strzeleckiego dla początkujących powinno zwracać się uwagę przede wszystkim na zasadnicze elementy mające wpływ na skuteczne oddanie strzału oraz na ułatwienie przyswojenia niezbędnych umiejętności posługiwania się bronią palną przez odpowiednie dobieranie ćwiczeń. Z punktu widzenia sprawności strzeleckiej, proces szkolenia powinien zawierać wszystkie elementy techniki strzelania. Podczas treningów należy więc zwracać uwagę na każdy element nauczania.

1. Prawidłowa postawa strzelecka
Nauczanie i doskonalenie przyjmowania postawy strzeleckiej musi odbywać się podczas każdego ćwiczenia, treningu czy strzelania. Powinno się zwracać uwagę na naturalne ustawienie nóg, rozluźnienie ich mięśni oraz mięśni tułowia, rąk i szyi. Najbardziej charakterystycznymi elementami prawidłowej postawy strzeleckiej (w zależności od rodzaju przyjmowanej postawy) są m.in.: a) odpowiednie ułożenie i rozstawienie nóg, b) równomierne rozłożenie ciężaru ciała na obydwie nogi, c) wyprostowanie tułowia, d) trzymanie głowy prosto, e) wyprostowanie ramion, zablokowanie ich w stawach barkowych, łokciowych i nadgarstkowych.

86

powoduje się niesymetryczne napięcie mięśni. należy pamiętać. d) ugięcie obu rąk w stawach łokciowych.Rozdział V. z jaką trzyma się broń w dłoni. zatem strzał będzie niecelny. Jeżeli po włożeniu broni do ręki muszka w stosunku do szczerbiny jest przesunięta w bok.: a) przechylenie ciężaru ciała na jedną z nóg. trzeba umieścić pistolet w dłoni po raz drugi. 31. 87 . Fot. Wprowadzając bowiem muszkę w szczerbinę poziomym ruchem nadgarstka. Prawidłowy chwyt broni Ucząc się prawidłowego chwytu broni. że siła. przekręcając go w odpowiednią stronę. c) pochylanie i chowanie głowy między ramiona. b) odchylanie tułowia do tyłu lub pochylanie się do przodu. 2. Po zamknięciu dłoni na chwycie broni napięcie mięśni zginaczy i prostowników palców powinno być jednakowe przy zgranych przyrządach celowniczych. Prawidłowy chwyt broni. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Najczęstszymi błędami w przyjmowaniu prawidłowej postawy strzeleckiej są np. powinna być stała podczas każdego strzału.

33. 88 . Prawidłowy chwyt broni. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot. 32. Fot.Rozdział V. Prawidłowy chwyt broni.

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowy sposób uchwycenia i trzymania broni należy ćwiczyć w początkowej fazie szkolenia. nie utrzyma pistoletu w całkowitym bezruchu. 2. tak aby jego trzeci paliczek (opuszek) znajdował się w jego środkowej części. Palec wskazujący powinien być ułożony na języku spustowym. Prawidłowe zgrywanie przyrządów celowniczych Przez pojęcie zgrywania przyrządów celowniczych rozumie się dokładne zgranie oka. serdeczny i mały powinny obejmować chwyt pewnie.Rozdział V. d) palce: środkowy. Oprócz opuszka palca pozostała jego część nie powinna stykać się z żadnymi częściami broni. muszka. Natomiast zbyt silne zaciskanie palców powoduje zwiększanie się drgań broni. muszki i punktu celowania i utrzymanie ich na jednej prostej. szczerbinki. 89 . Zbyt słabe trzymanie broni jest błędem. aby oś lufy była przedłużeniem przedramienia ręki trzymającej broń. zachowując następujące zasady: a) chwyt broni trzeba starannie umieścić między kciukiem i palcem wskazującym dłoni tak. ponieważ nacisk palca na język spustowy przenosi się na całą broń. 2 1 Rys. nawet najlepszy. szczerbinka. W praktyce żaden strzelec. b) dłoń na chwycie ułożyć możliwie wysoko. Stąd też przy strzelaniu z broni krótkiej nie możemy mówić o punkcie celowania. lecz o rejonie celowania. przez co dochodzi do ruchów broni podczas strzału. 20. ze stałą siłą. 3. Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze: 1. c) kabłąk języka spustowego oprzeć na środkowym palcu.

90 . pojedynczą akomodację. C. wzrok należy koncentrować na obrazie przyrządów celowniczych. że nie można jednakowo ostro widzieć przedmiotów oddalonych na różne odległości. Do celowania powinno używać się oka ostrzej widzącego przyrządy celownicze. 21. wysoka muszka. D. muszka prawa. Ponieważ najbardziej niestabilnym i wymagającym kontroli jest układ: oko – szczerbinka – muszka. muszka lewa. A B C D Rys. a górne krawędzie muszki i płytki celownika na jednej linii poziomej. Oko ludzkie posiada tzw. co oznacza. by prześwity po obydwu stronach muszki były jednakowej szerokości.Rozdział V. niska muszka. drugie tło widzianego obrazu. B. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Prawidłowe ustawienie przyrządów celowniczych względem siebie polega na umieszczeniu muszki w szczerbinie tak. Tarcza strzelecka lub inny cel winny stanowić tzw. Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze: A.

91 . Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Sposób wyciskania języka spustowego ma decydujący wpływ na jakość strzału. by strzał nastąpił w momencie najkorzystniejszego położenia przyrządów celowniczych względem celu. Likwidacja I oporu powinna nastąpić natychmiast po wejściu przyrządów celowniczych w rejon celowania. Dalszy nacisk na język spustowy powoduje pokonanie siły oporu zaczepu kurka i jego zwolnienie (II opór). 2 ) Dwuoporowy – ruch języka spustowego powoduje jedynie likwidację luzów mechanizmu spustowego (I opór). zwłaszcza podczas strzelania z broni palnej krótkiej. Jeżeli celowanie i wyciskanie spustu trwa zbyt długo i ruchy broni są coraz większe. należy bezwzględnie opuścić rękę z bronią i odpocząć.Rozdział V. Nieustanny ruch przyrządów celowniczych w rejonie celowania trzeba tak zsynchronizować w czasie. W praktyce występują dwa rodzaje spustów: 1 ) Jednooporowy – ruch języka spustowego powoduje od razu zwalnianie zaczepu kurka (głównie w rewolwerach). jest różna. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 4. Siła użyta do zwolnienia kurka za pomocą samonapinacza jest około trzykrotnie większa od siły powodującej zwolnienie wcześniej napiętego kurka. niezbędna do zwolnienia kurka lub iglicy. W zależności od systemu urządzenia spustowo-uderzeniowego broni i jego wykorzystania w czasie strzelania siła nacisku. Pokonanie II oporu powinno przebiegać płynnie i powodować zwiększenie nacisku palca wskazującego na język spustowy z równoczesną kontrolą obrazu przyrządów celowniczych.

ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Fot. 92 . Fot. 35.Rozdział V. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego. 34.

lecz przez krótki czas nadal jednakowo trzymać broń. 6. Czas odpoczynku zależy od indywidualnych cech strzelającego. gdyż ruchy broni są najmniejsze i wzrastają po przekroczeniu czasu granicznego 8 sekund. Prawidłowy oddech w trakcie pracy na języku spustowym W czasie pracy na języku spustowym i celowania należy zatrzymać oddychanie w momencie naturalnego wydechu. Celowanie w trakcie oddychania jest utrudnione przez ruch przepony i klatki piersiowej. Jeżeli w tym momencie nastąpi rozluźnienie jakichkolwiek mięśni ręki trzymającej pistolet. który jest przenoszony za pośrednictwem rąk na broń. Podczas strzelania szybkiego trzeba dążyć do skracania czasu celowania i wstrzymać oddech na czas oddania od 4 do 5 strzałów. aż przyrządy celownicze powtórnie ustawią się w rejonie celowania. Wytrzymanie po strzale Wytrzymanie po strzale stanowi bardzo ważny element wpływający na skuteczne oddanie strzału.Rozdział V. bez którego trudno mówić o celnym strzelaniu. Trzymanie broni zarówno przed strzałem. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU 5. Najkorzystniejszy czas celowania wynosi od 6 do 8 sekund. Stąd też wytrzymanie strzału jest jednym z kluczowych elementów zasad strzelania. związane z niedoborem tlenu w organizmie. 93 . Przekroczenie czasu celowania powoduje nie tylko utracenie statyki broni. Wielu ludziom wydaje się. Natomiast zbyt krótki czas celowania utrudnia dokładną kontrolę obrazu przyrządów celowniczych w połączeniu z prawidłowym wyciskaniem języka spustowego. Pocisk przesuwa się w lufie. jak i po nim musi być idealnie jednakowe. Jeżeli strzał nie będzie wytrzymany do końca. gdy broń wykonuje ruch do tyłu i do góry. Nic bardziej błędnego. Bezpośrednio po strzale nie wolno rozluźnić mięśni ręki. strzał będzie chybiony. a dopiero później następuje odrzut broni do tyłu i jej podrzut do góry. że najpierw pocisk opuszcza lufę. wszystkie poprawnie wykonane poprzednie elementy na nic się nie przydadzą. ale także zmniejszenie ostrości widzenia przyrządów celowniczych. W tym czasie powinien nastąpić strzał. w trakcie strzału. Zatrzymanie oddechu powinno nastąpić po wejściu obrazu przyrządów celowniczych w rejon celowania.

Warszawa 1974.. przecięcie się toru lotu pocisku z linią celowania w rejonie celowania.. Fot. Opracowano na podstawie: Bogusz J. tzn. Warszawa 1983. 36. zamknięcie oczu w momencie strzału lub gwałtowne zwolnienie języka spustowego po strzale. Wytrzymanie po strzale.Rozdział V. Moll Cz. Dydaktyka wojskowa. Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki. Efektem poprawnego wykonania wszystkich elementów techniki strzelania powinno być trafienie celu. 94 . Wymaga to koordynacji tych elementów i jednakowo poważnego ich traktowania. ELEMENTY MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNE ODDANIE STRZAŁU Charakterystycznymi objawami braku psychicznego nastawienia się na wytrzymanie po strzale są: opad ręki trzymającej broń.

Czynność przeładowania broni polega więc na tym. Ręka trzymająca chwyt pistoletu pcha dynamicznie szkielet broni aż do wysunięcia się zamka z trzymających go palców. 95 . 23. należy dołączyć dłoń ręki wspomagającej. 22. należy puścić go. Ramiona należy trzymać na wysokości klatki piersiowej. co pozwala na prawidłowe wprowadzanie naboju do komory nabojowej oraz na zamknięcie jej. Gdy szkielet z lufą znajdzie się w przednim skrajnym położeniu. 22 – 23). Zamek swobodnie wraca do przedniego położenia. Rys. pistolet powinien znajdować się blisko tułowia (ręce w łokciach zgięte) (rys. Przeładowanie broni Przeładowanie pistoletu jest tylko pozornie prostą czynnością. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rozdział VI PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 7. widok z boku.Rozdział VI. Kciukiem i palcem wskazującym ręki wspomagającej należy chwycić za tylną część zamka. Ręka trzymająca zamek pozostaje nieruchomo. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. należy ułożyć go w płaszczyźnie równoległej w stosunku do podłoża. widok z przodu. Wykonane nieudolnie może pozbawić policjanta możliwości użycia broni w sytuacji zagrożenia. że gdy zamek znajdzie się w tylnym położeniu. Rys. Ułożenie ramion przed przeładowaniem. Aby przeładować pistolet.

Taki nawyk jest niezbędny m. 25. Prawidłowe przeładowanie broni jest gwarancją szybkiego wykonywania pozostałych czynności strzelania bojowego. a magazynek będzie pusty. podczas współpracy w zespole. Kolejne błędy polegają na przesuwaniu dłoni razem z zamkiem zamiast swobodnego puszczenia go. 24. Chwilowo policjant staje się bezbronnym. i przeładowaniu broni na wysokości oczu. Najczęstszym błędem. co ogranicza pole widzenia. jaką powinien wykonać. Błędy popełnione podczas przeładowania pistoletu mogą doprowadzić do zacięcia broni. aby się nie cofać (rys. Jest to informacja. gdy wymiana magazynka wykonywana jest w postawie stojącej lub idąc. Rys. który może pojawić się podczas przeładowania. jest odciąganie zamka przy jednoczesnym pozostawieniu szkieletu z lufą nieruchomo. Zmiana magazynka Podczas użycia broni może wystąpić sytuacja. trzymaniu łokci zbyt wysoko. 8. ponad linią barków. Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z przodu). gdy zamek pozostanie w tylnym położeniu. jest zmniejszenie ryzyka rażenia przez przeciwnika. Jak najszybciej powinien przyjąć postawę klęczącą. Należy podkreślić.in. Występują również sytuacje. że skończyła się amunicja. jednocześnie może odsunąć się na bok lub schować za osłoną. Wymiana magazynka w postawie klęczącej (widok z boku). Rys. 96 . PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Przeładowanie broni jest czynnością bardzo istotną.Rozdział VI. że przeładowanie broni powinno nastąpić dopiero po przyjęciu stabilnej postawy. 24 – 25). Wykonanie przeładowania w niewłaściwy sposób zwiększa ryzyko zacięcia broni. Pierwszą czynnością. Regułą jest przyjmowanie postawy klęczącej tak.

czy nie powstało zacięcie. Do błędów zalicza się również zwolnienie zamka po skierowaniu broni do celu. Zamek znalazłby się wówczas w przednim położeniu. można podświadomie zwolnić zamek kciukiem dłoni trzymającej pistolet. związanej z przyjmowaniem postawy klęcząc. ponieważ może się ona znajdować w miejscu. powodując swobodny ruch zamka do przodu. Może ono być przyczyną zatrzymania się zamka w tylnym położeniu. w którym łatwo po niego sięgnąć. Magazynek powinien być w miejscu. kontrola broni. gdy pistolet jest blisko tułowia. Jest to jednak sytuacja wyjątkowa. Szybkie spojrzenie w okno wyrzutowe zamka. lecz broń nie zostałaby przeładowana. braku nawyku kontroli broni – szybkiego spojrzenia w okno wyrzutnika – i patrzeniu na ręce zamiast w kierunku celu. Dźwignię zwalniania zamka nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. Często można zaobserwować błędy popełniane podczas zmiany magazynka. W celu uniknięcia tego rodzaju problemu można trzymać palec wskazujący dłoni. aby można było zobaczyć okno wyrzutnika w celu sprawdzenia. że donośnik magazynka widoczny w oknie wyrzutnika jest pusty. Po upewnieniu się. wymieniając magazynek w stanie stresu. Pełny magazynek chwycić w sposób gwarantujący prawidłowe włożenie go do broni i uniknięcie szukania właściwego ułożenia magazynka podczas wymiany. 97 . zatrzask magazynka zarygluje go). a nie w momencie. idąc lub stojąc.Rozdział VI. pozwala jednoznacznie to ocenić. że magazynek zawsze zostanie podłączony prawidłowo. należy ułożyć na ułamek sekundy broń w taki sposób. w której jest magazynek. a tym samym przeładowanie broni. Po włożeniu magazynka do chwytu broni należy docisnąć go spodem dłoni. Ręką wspomagającą należy wykonać płynny ruch polegający na wyrzuceniu pustego magazynka z broni i sięgnięciu po pełny do ładownicy. gdy zmiana magazynka dokonywana jest. na pierwszym pocisku w magazynku. w którym kciuk dłoni trzymającej pistolet nie sięgnie do niej. polegające na przyjęciu niestabilnej postawy klęczącej (nieopieranie się pośladkiem na nodze. Dźwignię tę trzeba nacisnąć kciukiem ręki wspomagającej. Powyższe zasady dotyczą również sytacji. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Podczas wykonywania czynności. Czynność tę wykonuje się już podczas przyjmowania postawy klęczącej. gdyż podczas wykonywania wszystkich czynności należy patrzeć zawsze w kierunku celu. Gwarantuje to. należy zwolnić przycisk zatrzasku magazynka. a nie spoglądać na ręce. na której klęczymy). tzw. jednocześnie nie może przeszkadzać w przyjmowaniu postawy klęcząc oraz nie może wypaść podczas biegu lub wykonywania innego rodzaju czynności. Natychmiastowe kontynuowanie strzelania byłoby niemożliwe i w takim wypadku należałoby wykonać dodatkową czynność – przeładować broń. zanim właściwie podłączy się magazynek (tzn. Prócz tego.

które oddano w jego kierunku. Rys. Trzymając go w dłoni. 27. aby być przygotowanym do kontynuowania walki z maksymalną liczbą amunicji w magazynku podłączonym do pistoletu. tą samą ręką wyciągnąć z chwytu magazynek. Po schowaniu się za osłoną należy dobyć z ładownicy ręką wspomagającą pełny magazynek.Rozdział VI. Nie można wykluczyć. Taktyczną zmianę magazynka stosuje się. gdy zamek zatrzyma się w tylnym położeniu. Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu. W magazynku jeszcze znajdują się naboje. Rys. 26. Rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 9. Pełny magazynek podłącza się. a wyjęty z broni umieszcza w ładownicy (rys. Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu. gdy nastąpiła przerwa w użyciu broni i można wykorzystać osłonę. 28. w którym znajdują się jeszcze naboje. 26 – 29). że policzy strzały. Taktyczna zmiana magazynka Zmianę magazynka nie zawsze wykonuje się. a magazynek jest pusty. 98 . Czynność tę wykonuje się. Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy. Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu. że podczas walki przeciwnik będzie emocjonalnie opanowany na tyle. 29. Rys.

widok z boku. Można nią wykonywać czynności pomocnicze. Podczas wykonywania taktycznej zmiany magazynka za osłoną należy przez cały czas obserwować miejsce. Przyjmuje się ją wtedy. w której przyszło użyć broni. Najczęstsze błędy spotykane podczas taktycznej zmiany magazynka to m. jak i w warunkach nagłej konieczności użycia broni palnej. 10. tak jak w postawie wyjściowej Gotów. przeszukując pomieszczenia. Poruszanie się z bronią Podczas poruszania się z pistoletem. Rys. Postawa wyjściowa Gotów. gdzie ostatnio był widziany przeciwnik. odłączenie w pierwszej kolejności magazynka z pistoletu. 31. gdy trzeba mieć broń przygotowaną do natychmiastowego użycia (rys. np. Rys. Postawa wyjściowa Gotów.Rozdział VI. gdzie zniknął cel.in. Palec wskazujący dłoni trzymającej broń należy oprzeć na zamku lub szkielecie (zależnie od konstrukcji broni). Może dojść do takiej sytuacji zarówno podczas zaplanowanych wcześniej działań. Druga ręka powinna być wolna. przeładowanie broni po wykonaniu taktycznej zmiany magazynka (wyrzucenie naboju z komory nabojowej) oraz patrzenie na ręce zamiast w kierunku. 99 . Nawyk ten jest bardzo ważny ze względów bezpieczeństwa. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Taktyczna zmiana magazynka pozwala na kontynuowanie walki z pełnym magazynkiem i nabojem już znajdującym się w komorze nabojowej. gdyż uniemożliwia przypadkowe oddanie strzału z powodu napięcia emocjonalnego wywołanego sytuacją. 30. Broń należy trzymać oburącz jedynie w chwili oddawania strzałów. pistolet należy trzymać w jednym ręku. Postawa wyjściowa Gotów jest charakterystyczna dla walki bezpośredniej. widok z przodu. 30 – 31).

in. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Nie należy chodzić z pistoletem uniesionym na wysokości oczu. a nie na języku spustowym. Po zatrzymaniu należy przyjąć postawę strzelecką. gdyż odbiera ono strzelającemu możliwość pełnej kontroli otoczenia. poruszanie się z bronią trzymaną na wysokości oczu (ograniczenie swojego pola widzenia) oraz trzymanie palca na języku spustowym (możliwość oddania strzału niekontrolowanego). Błędem jest strzelanie w czasie biegu. zasłaniając je bronią. Taka technika poruszania się umożliwia wzrokową kontrolę otoczenia. 100 . Błędem jest również obserwowanie otoczenia przez przyrządy celownicze pistoletu. Broń powinna być opuszczona o około 10 – 15 stopni względem osi. z przeładowaniem broni. Aby szybko i pewnie zatrzymać się podczas biegu. a także wykonywanie czynności związanych np. które mogą pojawić się podczas biegu z pistoletem. Broń należy trzymać w ten sposób niezależnie od odległości. Zawsze. Jeżeli podczas strzelania straci się z różnych powodów równowagę. jakie wykonuje się zwykle podczas biegu bez broni. Ręka z pistoletem pozostaje cały czas nieruchomo. jaką wyznacza pistolet uniesiony do strzału. Wolna ręka może okazać się pomocna np. Najczęstsze błędy. należy bezwarunkowo przed jego ponownym rozpoczęciem przyjąć stabilną postawę strzelecką. gdy cel znika z pola widzenia. jaka jest do pokonania. należy biec w jego kierunku. Strzelanie lub przeładowanie należy wykonywać tylko po przyjęciu stabilnej postawy strzeleckiej.Rozdział VI. Bieg z pistoletem i zatrzymanie w czasie biegu Podczas biegu pistolet najkorzystniej jest trzymać tak jak w postawie wyjściowej Gotów – druga ręka jest wtedy wolna. 11. Najczęstsze błędy to m. przy potknięciu. Najczęstsze błędy popełniane podczas wykonywania tej czynności to ruchy stopą do przodu (bardzo łatwo można się poślizgnąć) oraz przeładowanie broni lub strzelanie przed przyjęciem stabilnej postawy. Ręką nie trzymającą broni można wykonywać ruchy podobne do tych. Czynność ta polega na energicznym uderzaniu stopami prostopadle do podłoża aż do momentu zatrzymania. Podczas poruszania się z bronią przeładowaną należy bezwzględnie pamiętać o zasadzie trzymania palca wskazującego na zamku lub szkielecie. to trzymanie broni lufą do góry (po ukazaniu się celu wydłuży się czas reakcji z bronią) i trzymanie ręką wspomagającą chwytu broni. należy wytupać szybkość.

Zmiana kierunku strzelania W czasie strzelania można być zmuszonym do zmiany jego kierunku w przedziale od 0 do 180 stopni. Celem takiego zachowania jest uzyskanie przewagi. Strzelanie w ruchu Nie należy strzelać podczas biegu. Należy zsynchronizować chwilę. Podczas wykonywania obrotu należy cofnąć ręce z pistoletem do klatki piersiowej i prostować je w chwili przyjęcia stabilnej postawy. Podczas tej czynności zawsze wykonuje się ruch nogą do przodu. należy szybko spojrzeć w kierunku celu. 32. Najczęściej spotykany błąd to niestabilne poruszanie się podczas strzelania (bardzo niska celność strzałów). z pracą na języku spustowym. Zachowanie takie będzie głównie sprowadzało się do uniemożliwienia przyjęcia przez przeciwnika postawy strzeleckiej i w konsekwencji utrudnienia mu rażenia ogniem. gdyż jest to wysoce nieprecyzyjne. Podczas strzelania w ruchu należy poruszać się stabilnie. 32). Nadmienić tu można. Strzał oddaje się wtedy. obie stopy są na podłożu. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ 12. gdy Rys. Jednak trzeba dążyć do narzucenia przeciwnikowi swojej woli oraz do swoistego sterowania jego działaniami w myśl własnych celów i zamierzeń (zasada inicjatywy w walce). której nie widać. Posiadanie umiejętności właściwych do takiej techniki strzelania jest niezwykle ważne z punktu widzenia taktyki. Strzelanie idąc. gdy obie stopy mają kontakt z podłożem (rys. 101 . gdyż można potknąć się o przeszkodę. iż policjanci w niektórych krajach preferują strzelanie właśnie w ruchu.Rozdział VI. aby go rozpoznać (strzelamy tylko do celów rozpoznanych). Ruch nie może w żadnym razie wpływać na skuteczność strzelania. Nigdy nie wykonuje się ruchu nogą do tyłu. Może to również spowodować wytrącenie z równowagi partnera – jeżeli policjanci działają w zespole. Zawsze zanim zmieni się kierunek strzelania. Pistolet cały czas musi być utrzymywany na stałym poziomie. 13. Nie jest to jednak bieg.

można m. 33. gdy zacięcie będzie usuwane. jaką wykonuje strzelający w chwili. gdyż cofając się. Dalsze postępowanie zależy od rodzaju sytuacji. przez co nie będzie on mógł natychmiast kontynuować walki w trakcie. Postępowanie w przypadku zacięcia się broni Pierwszą czynnością. − niedomknięta komora nabojowa. trzeba pamiętać o zasadzie klękania do przodu. gdy drugi policjant usuwa zacięcie. brak szybkiego spojrzenia w kierunku celu przed wykonaniem obrotu. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ W przypadku gdy zachodzi potrzeba wyjęcia broni z kabury i przeładowania jej. Do najbardziej charakterystycznych sytuacji znamionujących zacięcie broni należą: − brak strzału. należy pamiętać o wyżej opisanych zasadach. gdy broń przestaje strzelać. − zakleszczenie łuski w oknie wyrzutnika. Dzięki kontroli broni strzelający jest w stanie ocenić sytuację i stosownie zareagować. Postawa strzelecka klęcząca.in. Po usunięciu zacięcia w postawie klęczącej należy kontynuować strzelanie w tejże postawie (rys. ruch nogą do tyłu. wykonanie obrotu z pistoletem trzymanym na wyprostowanych rękach (szczególnie niebezpieczne podczas walki w ciasnych pomieszczeniach). Wyjęcie broni i przeładowanie następuje dopiero po zmianie kierunku. a dopiero potem – zależnie od rozwoju sytuacji – Rys.Rozdział VI. 14. 102 . 33). Najczęściej spotykane błędy to m. stojąc lub idąc. aby stwierdzić. gdy nabój jest w komorze nabojowej. można przyjąć postawę stojącą. Zalety kontynuowania walki w postawie klęczącej po usunięciu zacięcia to przede wszystkim możliwość oddania strzału możliwie najszybciej (nie traci się czasu na przyjęcie postawy stojącej i skierowanie broni do celu) oraz kształcenie nawyku wstawania na komendę partnera podczas strzelania w zespole. dlaczego broń nie strzela. jest – podobnie jak w sytuacji wymiany magazynka – przyjęcie postawy klęcząc lub schowanie się za osłoną. − utknięcie naboju w komorze zamkowej. Występują również sytuacje. a iglica uderzyła w spłonkę (niewypał). wytrącić z równowagi partnera (jeżeli policjanci działają zespołowo).in. Podczas przyjmowania postawy klęczącej należy szybko spojrzeć w okno wyrzutnika pistoletu (kontrola broni). Przyjmując postawę klęczącą.

Pierwszy to przyjęcie stabilnej postawy i odwiedzenie nadgarstka ręki wiodącej na zewnątrz. gdy istnieje zagrożenie ze strony sprawcy posługującego się bronią palną. a dla leworęcznych za lewą. że opierając rękę wspomagającą o osłonę. w stronę osłony. z jakiego jest wykonana. Ponadto należy pamiętać. Podczas strzelania zza osłony należy pamiętać o tym. która jest nieodporna na przebicie pociskami przeciwnika. oraz od charakterystyki balistycznej pocisków.in. wychylając przy strzelaniu tylko niewielką część ciała. Dla praworęcznych strzelców dogodniej jest ukryć się za prawą krawędzią osłony. skutecznie utrudnia mu obserwację. można bezwiednie wystawić lufę poza osłonę.Rozdział VI. Drugi to przyjęcie pozy103 . pojazdy oraz przedmioty znajdujące się w budynkach lub terenie otwartym (osłony sztuczne). framugę. Za osłony mogą posłużyć np. np. Z reguły przeciwnik stara się trafić w odsłonięte cele lub części ciała. od materiału. których konstrukcja daje prawdopodobieństwo zatrzymania pocisku. elementy ukształtowania terenu. Podstawowe zasady strzelania zza osłon Korzystanie z osłon to konieczność. Są dwa sposoby prowadzenia ognia w takim przypadku. należy odsłaniać Rys. 15. Wykorzystując pojazd jako osłonę. 34. miejsce. Skuteczność osłony zależy m. którymi dysponuje przeciwnik. Strzelanie zza osłony. 34). by broń nie kontaktowała się z osłoną bezpośrednio (dociskanie zamka do płaszczyzny osłony może spowodować powstanie zacięcia). Nawet osłona. zabudowania (osłony naturalne). to brak kontroli broni. tylko te części ciała. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Najczęstsze błędy. Wykorzystanie podczas walki osłony jest niezwykle korzystne ze względów psychologicznych. które są niezbędne do prowadzenia skutecznego ognia (rys. Strzelając zza osłony. Wymienione elementy mogą chronić przed ogniem przeciwnika. do którego może podejść niezauważony napastnik i chwycić lub wytrącić broń. Zza osłony można skuteczniej się bronić. tj. Niejednokrotnie w sytuacji bojowej trzeba strzelać zza osłony od strony ręki wspomagającej. przyjmowanie postawy klęczącej do tyłu (szczególnie niebezpieczny nawyk podczas strzelania w zespole) oraz natychmiastowe przyjęcie postawy stojącej w celu kontynuowania walki po usunięciu zacięcia. należy w miarę możliwości korzystać z takich elementów samochodu. które popełniane są w sytuacji zacięcia.

postawę klęczącą. drugie i kolejne wychylenie poza osłonę powinno nastąpić już w innym miejscu. aby swobodnie i szybko mógł wychylić się i ponownie schować. w którym ostatnio nas dostrzegł. drugi (dwójka) stanowi jego ubezpieczenie. Podkreślenia wymaga fakt. W momencie zagrożenia najczęściej pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę (rys. że postawa strzelecka używana podczas wymiany ognia z wykorzystaniem osłony musi wykluczać możliwość utraty równowagi. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ cji odwrotnej. Podstawowe zasady współpracy w zespole dwuosobowym Minimalna liczba członków zespołu to dwóch funkcjonariuszy: pierwszy (jedynka) nadaje dynamikę działania zespołu. Należy pamiętać. W zależności od sytuacji może być podana np. że z jednej strony należy bardziej wychylić się zza osłony. Podczas strzelania zza osłony poziomej należy mocniej ugiąć nogi i tułów lub przyjąć np. patrząc od jego czoła. Takie rozwiązanie jednak nie gwarantuje maksymalnej skuteczności prowadzonego ognia (jest to zachowanie nienaturalne). − dociskaniu zamka broni do płaszczyzny osłony. tylko w formie niewerbalnej. Fakt. nie ma większego znaczenia. oddając strzały w kierunku celu. strzelanie z wykorzystaniem ręki wspomagającej. że podobnie jak my sprawca obserwuje przede wszystkim miejsce. Jeżeli to możliwe. Najczęstsze błędy występujące podczas korzystania z osłon polegają na: − zbyt dużym wystawianiu ciała (szczególnie nóg) poza obrys osłony. 35). tzn. który porusza się pierwszy. Konstrukcja i wysokość osłony determinują rodzaj postawy strzeleckiej stosowanej podczas walki. Mimo wszystko trzeba się koniecznie nauczyć strzelania z wykorzystaniem ręki słabszej. ma maksymalne pole widzenia. Padające z naszej strony strzały działają deprymująco na sprawcę. Policjant. W sytuacji wyczerpania amunicji lub powstania zacięcia u jedynki partner kontynuuje walkę. Po wychyleniu się należy skrócić czas obserwacji bądź strzelania do niezbędnego minimum.Rozdział VI. Przemieszczający się zespół powinien stanowić jak najmniejszą powierzchnię. Komenda składa się najczęściej z sygnału werbalnego i niewerbalnego. aby całkowicie schować sylwetkę za osłoną. Aby trafić. 16. tak aby utrudnić przeciwnikowi celowanie i atak. Podczas pracy zespołowej niezwykle istotnym elementem jest komunikacja werbalna i niewerbalna. choćby na wypadek postrzału w rękę dominującą. Strzelający powinien znajdować się w takiej odległości od osłony. musiałby się odsłonić. Zespół rozpoczyna przemieszczanie się po komendzie podanej przez drugiego z policjantów. podczas gdy my prowadzimy ogień. Taki sposób postępowania po104 .

35. Rys. jeżeli zagrożenie nadal istnieje. jednocześnie osłania dwójkę. policjant przyjmuje postawę strzelecką obok strzelającego partnera i kontynuuje strzelanie. będąc ubezpieczanym (rys. tak by znaleźć się obok partnera (rys. W tym celu idący z tyłu policjant przyjmuje postawę strzelecką. Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę. Dwójka ubezpiecza. 105 . Pierwszy z policjantów roz-poczyna walkę. Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera. 37. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ woduje. 37). 36. 38. Rys. Rys. Sposób zmiany miejsca i postawy po usunięciu zacięcia (z klęczącej na stojącą) nie może stwarzać zagrożenia dla funkcjonariusza prowadzącego ogień. 36). że w warunkach zagrożenia pierwszy z policjantów może bezpiecznie usunąć zacięcie bądź wymienić magazynek. Równoczesne rozpoczęcie strzelania przez partnerów zwiększa siłę ognia zespołu dwuosobowego w chwili zagrożenia. jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie. chroniąc jednocześnie partnera (rys. W sytuacji wystąpienia zacięcia u jednego z funkcjonariuszy drugi policjant kontynuuje walkę. 38).Rozdział VI. Po usunięciu zacięcia bądź po zmianie magazynka. Rys.

). gdy nie używa się broni. 40). Jedynka zaczyna sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. Głównym zadaniem policjantów jest wejście przez drzwi i fizyczne opanowanie pomieszczenia. trzymaniu palca na języku spustowym w sytuacji. który kontynuuje strzelanie. 106 . PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ − − − − − − − − Najczęstsze błędy występujące w pracy zespołowej polegają na: braku komunikacji. czy nie ma ewentualnych pułapek (np. Bardzo istotne jest wykorzystanie martwych pól obserwacji. rozpoczęciu przemieszczania się przez pierwszego policjanta bez sygnału stojącego za nim partnera (może być jeszcze nie gotowy). przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu. czyli miejsc. kierowaniu wzroku przez osobę idącą z tyłu pod nogi (można nie dostrzec odpowiednio wcześnie zagrożenia).) oraz infrastruktury wokół niego (gęsta zabudowa. będąc nie zauważonym przez przeciwnika. po zmianie magazynka czy usunięciu zacięcia) bez sygnału od stojącego z tyłu partnera. do którego chcą wejść. w stabilnej postawie (rys. zwiększając obszar penetracji wzrokowej (rys. Policjanci podchodząc pod drzwi. trzymaniu broni przez dwójkę z lufą skierowaną w sylwetkę idącego z przodu policjanta. Podstawowe elementy taktyki wchodzenia do pomieszczeń Sposób podejścia zespołu policjantów pod drzwi pomieszczenia. gdy natychmiast trzeba użyć broni). zmianie przez jedynkę postawy z klęczącej na stojącą (np. Jego realizacja będzie zależała od rodzaju obiektu (budynek wolnostojący. tak aby broń nie była skierowana w plecy jedynki. Jeżeli drzwi są otwarte. mieszkanie w bloku itp. trzymaniu pistoletu jednorącz przez dwójkę (wydłuża to czas reakcji. jaki widzi. Dwójka trzyma pistolet w postawie Gotów. pirotechnicznych). przyjmowaniu przez jedynkę postawy klęczącej do tyłu w chwili powstania zacięcia (powoduje to wytrącenie z równowagi znajdującego się z tyłu partnera). powinni stanąć frontem do ściany (nie plecami) z lekko ugiętymi nogami. wolna przestrzeń itp. 17. Zanim nastąpi próba wejścia. drugi policjant zajmuje pozycję za pierwszym.Rozdział VI. w których można przebywać. należy dokładnie obejrzeć framugę i drzwi w celu sprawdzenia. ma duże znaczenie z punktu widzenia taktyki. 39). Jedynka przemieszcza się.

107 . Przemieszczając się. przesuwając cały czas za wzrokiem lufę pistoletu. drugi nie czekając na komendę. zwiększają obszar penetracji wzrokowej (rys. Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka podaje komendę o gotowości do wejścia.Rozdział VI. Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia. Rys. Jedynka sprawdza pomieszczenie. 44). 39. 42. Jeżeli zaistnieje sytuacja. Po otwarciu drzwi obaj policjanci zaczynają sprawdzanie pomieszczenia od najmniejszego fragmentu obiektu. 40. 41 – 42). PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys. dwójka czeka na gotowość jedynki. zanim nastąpi wejście. dwójka podaje sygnał do wejścia i w tym czasie jak najszybciej wchodzi w przeciwległy róg. W sytuacji gdy drzwi są zamknięte. jaki widzą. Rys. Jeżeli drzwi otwierają się na zewnątrz. 41. Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte. wchodzi w przeciwległy róg (rys. Rys. 45). otwiera je policjant stojący po stronie przeciwnej niż zamek w drzwiach (rys. że pierwszy policjant nie poda komendy Gotów i zaczyna wejście. jeden z policjantów przechodzi na drugą stronę i przyjmuje postawę do wejścia (rys. 43). Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego.

Rozdział VI. 44. Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz. 45. Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami. 108 . 43. Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia. Rys. Rys. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Rys.

a drugi przeszukuje) (rys. pozbawione elementów mogących stanowić zasłony. Ustawienie policjantów w pomieszczeniu. gdyż są one punktem najbardziej niebezpiecznym podczas wejścia do pomieszczeń – jedyną osłonę stanowi framuga. Zanim funkcjonariusze znajdą się przed drzwiami pomieszczenia. Należy pamiętać. po czym dwójka podaje komendę do wejścia. Po wejściu następuje przeszukanie pomieszczenia (jeden z policjantów ubezpiecza. 46). idąc normalnym krokiem w rzędzie.Rozdział VI. Jest to sygnał do równoczesnego wejścia do pomieszczenia obu funkcjonariuszy. 46. Jeżeli do pomieszczenia musi wejść zespół wieloosobowy. Policjanci nie powinni mieć kontaktu ze ścianą. w zależności od jego rozkładu i umeblowania). Dlatego szczególnego znaczenia nabiera opanowanie prawidłowej techniki wejścia przez drzwi. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ Po sprawdzeniu określonego obszaru pomieszczenia jedynka sygnalizuje swoją gotowość. Należy pamiętać. powinni roz- 109 . że od szybkiego i sprawnego wejścia zależeć może zdrowie i życie kolegi. Korytarze są miejscami bardzo niebezpiecznymi dla poruszających się po nich policjantów. do którego muszą wejść. Poruszający się wzdłuż korytarza zespół powinien iść przy którejś ze ścian. Zazwyczaj są wąskie. Zespół zazwyczaj powinien poruszać się po korytarzu. Jeżeli policjanci poruszają się w zespole wieloosobowym po szerokim korytarzu. Po wejściu do pomieszczenia policjanci stają plecami do ściany (nie dotykając jej). a podczas wejścia jest taki moment. że muszą się w nich zmieścić jednocześnie dwaj policjanci ubezpieczający się wzajemnie. dla którego jesteśmy w momencie wejścia jedyną osłoną pleców. że otwarte drzwi nie są szerokie. ustępując miejsca pozostałym policjantom. jedynka i dwójka po wejściu przesuwają się w głąb pomieszczenia (przy ścianie. Rys. często pokonują korytarz budynku. Szczególnie ważną umiejętnością jest właściwa praca nóg oraz poruszanie się przy krawędzi framugi drzwi w chwili wejścia. a jedynie ją czuć.

nr 2. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie. które nie zostało sprawdzone. CSP Legionowo 1999. CSP Legionowo 1994.. Strzelanie obronne (VII). Warszawa 1993. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie. Colt” 1995. KGP. Nigdy nie należy pokazywać się dwa razy w tym samym oknie. Technika posługiwania się bronią. Jałoszyński K. Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. 110 . którą się przyszło.. Strzelanie obronne (VI). Colt” 1995. W momencie nagłego ataku jedynka przyjmuje postawę strzelecką i bierze na siebie ciężar odparcia ataku. PODSTAWOWE ELEMENTY TAKTYKI STRZELECKIEJ dzielić się i przemieszczać po obu stronach korytarza. Komar A. WSPol. Jałoszyński K. tzn. w tych samych drzwiach. „Magazyn Strzelecki.. Techniki strzelania i obezwładniania. Dwójka zajmuje pozycję zależnie od rozwoju sytuacji. Należy pamiętać o generalnych zasadach taktyki wchodzenia do pomieszczeń. Szczytno 1999. Opracowano na podstawie: Ciupiński J. Umożliwia to lepszą wzrokową penetrację. nr 3.B. Technika wejścia do pomieszczeń. a także szybszą reakcję na ewentualny atak ze strony przestępcy. „Magazyn Strzelecki. nie należy przebiegać przez światło drzwi pomieszczenia. Jałoszyński K. ubezpieczając w ten sposób jedynkę. Jeżeli poruszający się po korytarzu funkcjonariusze nie mają konkretnie zlokalizowanego przeciwnika i mogą spodziewać się ataku również z tyłu. CSP Legionowo 1993. Techniki i taktyka strzelań policyjnych... Obiekt trzeba opuszczać tą samą drogą.Rozdział VI. dwójka porusza się tyłem.

.... Pociski rewolwerowe o kalibrze ......... cyt.................... MON 1961 ........... Płechta... Instrukcja piechoty – teoria strzału...... Kochański........... MON 1970 Rys. 83 Rys.. A............ 17............................................. 15...................... Prawidłowo zgrane przyrządy celownicze.. ........ L........... Ciechanowicz...... Nieprawidłowo zgrane przyrządy celownicze.................... oprac..... własne ............. W.............. 13.......... 9..... Określenie przykładowego położenia średniego punktu trafienia (ŚPT) z zaznaczeniem na tarczy TS-2 podstawowych parametrów przystrzeliwania P-64 z celownikiem nr 3.. Pocisk typu Hydra-Shok w porównaniu z pociskiem o zwykłym wgłębieniu wierzchołkowym........ ......... cyt..... Szczytno 1999 ........ cyt............... Pociski rewolwerowe o kalibrze .. 31 ................ 60 Rys............... Kochański........................ 6........ Ciupiński..................... Okresy strzału... ...... 8....................... własne Rys..... Warszawa 1992 .. z odległości 25 m.................. Kochański...... własne Rys..... Obraz skupienia i celności....... pole rozrzutu i oś rozrzutu................. 83 Rys.................. S....... Brygady…......... 16...... Kochański.. J...................................... cyt.............. cyt........................................ 36 Rys.......................... S.......................B....... .......... 22.. Techniki i taktyka…............... 4.... 1...................................... wyd................ cyt................... . J... oprac............ Komar............... 58 Rys..... Brygady…........... Odrzut i podrzut broni palnej podczas strzału..... Brygady…............ Ciupiński........................ Ciechanowicz.... 21.. 83 Rys...... 14...... Komar... Brygady…. 36 Rys... Ułożenie ramion przed przeładowaniem... S.................38 Specjal..... Brygady antyterrorystyczne. W........... Techniki i taktyka strzelań policyjnych.. cyt..... 5..... wyd........ 20.... Wiązka torów pocisków.. Rys. 38 Rys. 10.................. Techniki i taktyka….. W.............. Pocisk rdzeniowo-śrutowy Core-Shot.. Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999........... 18................... A....... Miejsca punktowego smarowania pistoletów Glock................ Pocisk typu Pin Grabbers........................ Pocisk pistoletowy typu Glaser....... S......... Od Naganta do Czaka. Teoria strzału......... cyt............. wyd............................. wyd....... .. ............................................ Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) za pomocą osi rozrzutu... Instrukcja piechoty…............ .... 7. SP Słupsk 2003 ............ 3......... ........ ....... W.. cyt....... Teoria strzału....... wyd............. Kochański........ S...................................... Rys........................ Pellowski........... Brygady…...........B.......... Określenie średniego punktu trafienia (ŚPT) sposobem graficznym.............38 Specjal.......... Kochański.... cyt...... 11......... wyd..... WSPol.............. Określenie średniego punktu trafienia sposobem rachunkowym................ własne ............ A....... wyd...... ........ .................... cyt... Ciupiński. ........ .... wyd....................... 37 Rys.... nr 3.......... 42 Rys............. 29 32 33 Rys....... wyd. krzywe ciśnienia i prędkości pocisku w przewodzie lufy..... J............ Komar... Dlaczego…............... 19.. 82 Rys..... wyd....... Instrukcja piechoty….................... widok z boku................... 83 84 90 95 111 Rys......................... 2................. Obraz prawidłowo zgranych przyrządów celowniczych...... 40 Rys.Wykaz rysunków Rys.............................. wyd....... Działanie systemu „Safe action” pistoletu Glock......... cyt....... 25 Rys.......... Płechta.......................... S.................... 89 ...... Hamulce wylotowe.. oprac.. 12.. Pellowski.. Rys....................................... .....B......................................................... wyd. oprac... Elementy toru lotu pocisku.............. L........................................... KGP. Od Naganta do….....

. 37..... 107 Rys................................ oprac................................................................. Wymiana magazynka w postawie klęczącej.. własne Rys............. . własne Rys.... własne ........... Etap III – podłączenie pełnego magazynka do pistoletu................................................... oprac.............. własne ........................................................................... 98 Rys................................ .. widok z boku...... Kontynuujący walkę policjant jest jednocześnie osłoną dla usuwającego zacięcie partnera.. Etap IV – umieszczenie w ładownicy magazynka wyjętego z chwytu... oprac.......... oprac............... Ustawienie policjantów w pomieszczeniu............. własne Rys.......... własne ........ Równoczesne prowadzenie ognia przez jedynkę i dwójkę. 30........... 41.................................... ........ Równoczesne sprawdzenie narożników pomieszczenia................................ Ustawienie policjantów przed zamkniętymi drzwiami...................................................... własne ...................................... 35... oprac...... 107 Rys.......................... własne ..... oprac.... własne Rys.................................. oprac.............. 46.... widok z przodu.. 33..... 28.................................................. Wymiana magazynka w postawie klęczącej...................... 44................. 99 Rys...... własne ......................... Postawa wyjściowa Gotów...... Równoczesne sprawdzanie pomieszczenia.. 105 Rys.. oprac.......... widok z boku.......... oprac........ widok z przodu..... oprac................ 95 96 Rys.. własne .. 105 Rys......... oprac... jedynka zmienia magazynek lub usuwa zacięcie..................................... własne Rys........................ własne .. 107 108 108 108 109 ........... oprac. oprac......... oprac......... 27................................. własne ....... 42. .......... Postawa strzelecka klęcząca......... W magazynku jeszcze znajdują się naboje............................................. 32... 105 Rys. własne Rys.... 103 Rys....................................... 98 Rys........... Etap II – wyciągnięcie ręką wspomagającą magazynka z chwytu pistoletu.... 40........... Jedynka sprawdza pomieszczenie............... własne ..... 39............ 25... 36. Etap I – dobycie ręką wspomagającą pełnego magazynka z ładownicy............................. 29................... Strzelanie idąc......... własne ...................................... własne Rys.......................... 112 ........ dwójka czeka na gotowość jedynki....... 26....... oprac... Pierwszy z policjantów rozpoczyna walkę........ Ustawienie policjantów przed pomieszczeniem – drzwi otwarte... własne .................. własne ...... własne . Ułożenie ramion przed przeładowaniem............................................................................................................................................ oprac..... Postawa wyjściowa Gotów.............................. oprac........................................................ Dwójka ubezpiecza.................. 107 Rys............................................ 38.... ... 96 Rys............................ zanim nastąpi wejście............................ oprac............................................. 101 102 Rys..... oprac.............. własne ............. oprac....... jednocześnie osłania dwójkę................................. oprac....... 23................. 43................... 105 Rys.................... oprac........................ własne ............................ własne ...................... 34............ 98 Rys................ 31......... oprac.. Strzelanie zza osłony..... widok z przodu.................. oprac...... 24. Sposób otwarcia drzwi otwieranych na zewnątrz.............. 99 ............................... Równoczesne wejście do pomieszczenia zespołu dwuosobowego........ 45...Rys................. 98 Rys.

.. Nabój ................................... .................................................................... 11....... widok z prawej strony Fot..... Pistolet P-64...................................... widok z lewej strony Fot............ ....... 30.................... Pistolet P-99................................................. 8... .......... Pistolet P-99...... Fot................................................................................................................ Nabój ... widok z lewej strony ...................................... Prawidłowy chwyt broni Fot...................... Fot.......... 84 Fot...................... Pistolet P-83......................... 75 Fot............................................................. Fot............. częściowo rozłożony .................................................................................... 23.............. Rewolwer Gward 4”................................................ Prawidłowy chwyt broni .. widok z prawej strony ......... ................. 87 88 113 ..................... Pistolet CZ-75................. 16............................ Nabój ........ widok z prawej strony Fot................................. 4.................................................. 5........................................................................................... 15................................. 9........... Nabój ..................................................................................................................................................................... Pistolet P-64. Nabój 9 × 18 Makarow Fot................................................. 13.......................... 3....... widok z lewej strony Fot.......................... Pistolet Glock 17........................... 69 Fot...................................... Pistolet Glock 17................ Rewolwer Astra.......... 84 Fot.. 57 Fot.................................... Fot.............................. 20. 32........................ widok z prawej strony ............................... 24............................................................................... 2..... Nabój ........ 7.. 46 48 51 53 56 56 57 59 63 65 69 70 71 75 77 79 80 81 81 81 84 Fot........................... Pistolet CZ-85............................................................38 Specjal LRN Fot....................... 27..................... 18... widok z lewej strony Fot..................................................... 46 ............................................................................ 63 .. częściowo rozłożony .....................38 Specjal SP Fot..............................5”......................................................... 17...... widok z lewej strony Fot.................. Pistolet CZ-85... częściowo rozłożony Fot........ Pistolet P-99....................... ............................................................ 1....... 25.................................................................................................................................................................................... Pistolet P-83.............................................. 10. Nabój 9 × 19 Parabellum .................................................................... 31....... .................38 Specjal Osa ................... Fot............................................................ 21.................................................................................... widok z prawej strony ....................................................................... widok z prawej strony ............................................................................................ widok z prawej strony ..................... 26......... 14........................ Nabój ............... .............................. widok z prawej strony ............ Rewolwer Gward 2........................... 19................................ widok z prawej strony Fot......................................... 22................................................................................. ................................................ Pistolet P-83.................... 12............................ 6...................................................... 70 ........... Pistolet Glock 17.... Fot.............................................. częściowo rozłożony Fot...................... ........... widok z lewej strony Fot...............................Wykaz fotografii Fot.............................................. ......... ............... Fot...................................................38 Specjal WC Fot................................................... Pistolet Glock 19.............. widok z prawej strony Fot.................................... Fot................ częściowo rozłożony ......... Pistolet P-64............................................. 51 ........................ ... Pistolet CZ-85............ 28............................................38 Specjal Komar Fot................... Pistolet CZ-75.............................................................................. Pistolet Glock 19......................38 Specjal Szerszeń . 29................................ widok z lewej strony .... .................

Fot. 33. Prawidłowy chwyt broni

...........................................................................................................................................

88 92 94

Fot. 34. Prawidłowe ułożenie palca na języku spustowym ................................................................................ 92 Fot. 35. Prawidłowe wyciskanie języka spustowego Fot. 36. Wytrzymanie po strzale
..............................................................................................

.............................................................................................................................................

114

Bibliografia

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). Zarządzenie nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Decyzja nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów. 9 mm pistolet wz. 1964. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1969. 9 mm pistolet wz. 1983. Opis i użytkowanie, sposoby i zasady strzelania, MON 1985. Adam R., Najskuteczniejsza broń ręczna, Warszawa 2001. Amunicja pistoletowa i rewolwerowa z Zakładów Metalowych „MESKO” w Skarżysku-Kamiennej, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1994, nr 4. Bogusz J., Dydaktyka wojskowa, MON Warszawa 1983. Buniak J., Z bronią za pan brat, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 2. Ciechanowicz W., Pellowski L., Od Naganta do Czaka, SP Słupsk 2003. Ciepliński A., Woźniak R., Ilustrowana encyklopedia współczesnej broni palnej, Warszawa 1997. Ciepliński A., Woźniak R., Rozwój pistoletów, „Nowa Technika Wojskowa” 1996, nr 6. Ciupiński J., Komar A.B., Techniki i taktyka strzelań policyjnych, KGP, WSPol. Szczytno 1999. CZ-75 – instrukcja obsługi. CZ-85 – instrukcja obsługi. Everett, Mc Clurg E., Bezpieczne posługiwanie się bronią, „Magazyn o Broni. Strzał” 2003, nr 1. Glock – instrukcja użytkowania. Gwóźdź Z., Zarzycki P., Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, Warszawa 1993. Hartink A.E., Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, Warszawa 1998. Hogg I.V., Amunicja strzelecka, artyleryjska i granaty, Warszawa 2001. Instrukcja piechoty – teoria strzału, MON 1961. Jałoszyński K., Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1993. Jałoszyński K., Technika posługiwania się bronią. Antyterrorystyczne wyszkolenie strzeleckie, CSP Legionowo 1999. Jałoszyński K., Wybrane elementy taktyki antyterrorystycznej. Technika wejścia do pomieszczeń, CSP Legionowo 1994.

115

Kasprzak S., Bhp w pracy z bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 3. Kochański S., Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991. Kochański S., Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, MON 1985. Kochański S., Brygady antyterrorystyczne, Warszawa 1992. Kochański S., Dziewiątki z Uherskiego Brodu, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 2. Kochański S., Glock. Pistolet XXI wieku, „Broń i Amunicja. Magazyn Colt” 1993, nr 4. Mitin S., CZ-75. Pistolet bojowy, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 4. Mitin S., Naboje .38 Specjal, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 1. Moll Cz., Strzelectwo kulowe – zarys teorii i metodyki, Warszawa 1974. P-99 Walther – instrukcja użytkowania. Strzelanie obronne (VI), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 2. Strzelanie obronne (VII), „Magazyn Strzelecki. Colt” 1995, nr 3. Płechta W., Dlaczego Glock? „Magazyn Broń” 1999, nr 3. Radziejewski R., Glock 17, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2003, nr 1. Subocz A., Pistolet antystresowy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 1999, nr 2. Techniki strzelania i obezwładniania, Warszawa 1993. Teoria strzału, MON 1970. Tomczak Z., Wybrane zagadnienia z wyszkolenia strzeleckiego, SP Słupsk 1981. Torecki S., Broń i amunicja strzelecka, MON 1985. Tulski P., Zasady bezpieczeństwa na strzelnicy, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 4. Tulski P., Zasady bezpiecznego posługiwania się bronią palną, „Magazyn Strzelecki. Broń. Amunicja” 2004, nr 3. Wiszniewski K., Nowości Walthera, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Wiszniewski K., P-99. Pistolet do walki, „Magazyn Strzelecki. Colt” 1998, nr 3 – 4. Wiszniewski K., Światowy sukces Glocka, „Magazyn Strzelecki. Colt” 2000, nr 1. Żyła S., Strzelanie sportowe z pistoletu, Poznań 2003.

116

… 117 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful