P. 1
Ożarowski A. Jaroniewski W. - Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie

Ożarowski A. Jaroniewski W. - Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie

4.67

|Views: 30,690|Likes:
Wydawca: ksysio

More info:

Published by: ksysio on Jul 28, 2009
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/23/2015

pdf

text

original

Capsicum annuumL.

Jest to roślina jednoroczna z rodziny Psiankowatych(Solanaceae),pochodząca z tropikalnej
części Ameryki Środkowej i Południowej, powszechnie uprawiana w wielu krajach, w tym
również w Polsce. Wymaga jednak nieco cieplejszego klimatu i w niektóre chłodniejsze lata
zawodzi w naszych warunkach.
Papryka wytwarza silny korzeń palowy i łodygę do 1 m wysoką, wzniesioną, słabo rozgałę-
zioną, nie owłosioną. Liście długoogonkowe, eliptyczne lub jajowate, na szczycie zaostrzone,
długości około 5 cm. Kwiaty białe, promieniste. Owocem jest wielonasienna jagoda, wewnątrz
pusta w wyniku pęcherzowatego rozrostu owocni. Istnieje wiele uprawnych odmian papryki,
różniących się barwą i kształtem owoców, a także składem chemicznym. Dla potrzeb lecznic-
twa uprawia się odmianę długoowocową, ostrą w smaku.
Surowiec.Do celów farmaceutycznych zbiera się w sierpniu lub wrześniu dojrzałe, czerwo-
ne owoce pieprzowca odmiany długoowocowej i suszy w suszarniach naturalnych w cieniu lub
w suszarniach ogrzewanych w temperaturze poniżej 35°C. Surowcem leczniczym jest owoc
pieprzowca -Fructus Capsici.
W uprawie znane są odmiany przyprawowe, ostre oraz papryki warzywne, słodkie, bezkap-
saicynowe, spożywane na surowo lub w marynatach i innych przetworach. Sproszkowane
owoce papryki ostrej i słodkiej służą jako przyprawa kuchenna. Stanowią też jeden ze składni-
ków proszku curry.

Warto pamiętać, że z owoców papryki i z kapusty węgierski biochemik Szent Györgyi wy-
odrębnił w 1928 r. po raz pierwszy witaminę C.
Podstawowe związki czynne.Najważniejszym składnikiem czynnym jest kapsaicyna w
ilości 0,12-1,69%, substancja o bardzo ostrym, piekącym smaku, tworząca w owocach papryki
wraz z pokrewnymi jej związkami zespół kapsaicynoidów. Należą do niego ponadto dwuhy-
drokapsaicyna, homokapsaicyna, homodwuhydrokapsaicyna i inne. Zespół wymienionych sub-
stancji znajduje się w postaci oleistych kropli wewnątrz owocu na powierzchni łożysk nasien-
nych. W nasionach natomiast jest sto-

288

sunkowo mało kapsaicyny i pozostałych związków, lecz znaleziono w nich saponiny steroido-
we o działaniu antybiotycznym, zwane kapsydyną. Poza tym w owocach znajdują się karoteno-
idy (m.in. kapsantyna, kapsorubina, zeaksantyna, luteina, kryptoksantyna oraz α- i β-karoten),
flawonoidy (jak apiina i 7-glukozyd luteoliny), leukoantocyjany, olejek eteryczny w ilości do
1,25%, a w nim terpeny limonen oraz linalol, ponadto witamina C (do 250 mg w 100 g owo-
ców), nieco witaminy B2 i E, a także sole mineralne. W nasionach jest do 30% oleju.
Działanie.Owoce papryki oraz wyciągi podane doustnie drażnią silnie błony śluzowe jamy
ustnej, gardła, przełyku, żołądka oraz jelita cienkiego, pobudzając wydzielanie śliny obfitującej
w amylazę i mukopolisacharydy oraz soku żołądkowego. To działanie papryki ostrej wykorzy-
stuje się w gospodarstwie domowym, dodając jej w formie proszku do niektórych potraw. W
lecznictwie nie stosuje się owoców pieprzowca doustnie, ale niemal wyłącznie zewnętrznie na
skórę.

Zawarty w owocach papryki zespół kapsaicynoidów drażni energicznie skórę, powodując
złagodzenie bólów reumatycznych, artretycznych, nerwobólów, bólów mięśniowych itp. Po
wtarciu w skórę daje się odczuć najpierw uczucie ciepła, a później silne palenie spowodowane
podrażnieniem zakończeń nerwów czuciowych. Kapsaicynoidy nieznacznie tylko rozszerzają
podskórne naczynia włosowate, a tym samym wywołują tylko słabe zaczerwienienie skóry. W
dużych nawet stężeniach tych związków oraz przy energicznym wcieraniu ich w skórę nie do-
chodzi do powstania pęcherzy. Znacznie silniej działają wyciągi z pieprzowca na błony śluzo-
we. Natomiast po zetknięciu się z okiem wywołują długotrwały, gwałtowny ból, łzawienie i
ostry stan zapalny. Powodują również silny ból po przeniknięciu do ran, skaleczeń i oparzeń.
Działania niepożądane.Unikać zetknięcia preparatów z pieprzowca z błonami śluzowymi,
oczami, otwartymi ranami i oparzeniami, co wyjaśniono wyżej.
Zastosowanie.Przetwory z owoców pieprzowca stosuje się wyłącznie zewnętrznie na skórę
w postaci mazideł, maści, plastrów i nalewki w bólach gośćcowych, zapaleniu korzonków
nerwowych, nerwobólach oraz bólach stawowych i mięśniowych.
Przetwory.Nalewka z papryki,Tinctura Capsici(Herbapol), stosowana do recepturowych
zestawień działających na skórę drażniąco i przestrajająco.
Capsiderm (Herbapol), maść stosowana do wcierań w skórę w różnego rodzaju bólach mię-
śniowych, stawowych i nerwobólach.
Capsigel (Herbapol), emulsja do lekkiego wcierania w skórę w miejsca bolące, jak preparat

poprzedni.

Capsiplex (Herbapol), maść działająca przeciwbólowo silniej niż preparaty poprzednie. Za-
kres stosowania analogiczny.
Złożone mazidło pieprzowców e,Linimentum Capsici compositum(Herbapol), płyn. Dzia-
łanie i zakres zastosowania identyczny jak preparatów poprzednich. Dzięki zawartości olejków
eterycznych preparat wnika głębiej w skórę i działa dłużej od innych.
Histadermin (Polfa), maść. Zawiera m.in. nalewkę pieprzowcową, kamforę i histaminę.
Działanie i zastosowanie jak preparatów poprzednich.

289

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->