P. 1
Ożarowski A. Jaroniewski W. - Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie

Ożarowski A. Jaroniewski W. - Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie

4.67

|Views: 30,690|Likes:
Wydawca: ksysio

More info:

Published by: ksysio on Jul 28, 2009
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/23/2015

pdf

text

original

Fragaria vescaL.

Jest to niewielka bylina z rodziny Różowatych(Rosaceae),rozpowszechniona w klimacie
umiarkowanym niemal na całym świecie, znana powszechnie ze swoich jadalnych owoców. W
Polsce rośnie w widnych lasach sosnowych całego kraju, na niżu i w górach po strefę koso-
drzewiny. Znane są różne formy uprawne poziomki. Najbardziej ceniona jest odmiana hodow-
lana poziomki -Fragaria vesca var. hortensis(Duch.) Ser., bezrozłogowa, obficie i długo
owocująca. Uprawiane są liczne odmiany

Poziomka pospolita (wg Ortus Sanitatis, 1496)

309

różniące się kształtem, barwą i wielkością owoców oraz plennością i odpornością na choroby.
Truskawka, czyli poziomka ananasowa -Fragaria ananassaDuch., jest mieszańcem gatun-
ków poziomki europejskich z amerykańskimi.
Poziomka pospolita ma łodygę do 30 cm wysoką, owłosioną. Liście ogonkowe, trójlistkowe,
o brzegu piłkowanym. Kwiaty białe, promieniste. Owoc rzekomy, powstający przez zmięśnie-
nie dna kwiatowego, czerwony, pachnący, smaczny.
Surowiec.Do celów leczniczych zbiera się ze stanu dzikiego przez cały okres wegetacji
zdrowe, zielone liście poziomki z ogonkami lub bez nich i suszy w warunkach naturalnych w
cieniu i przewiewie. Surowcem jest liść poziomki -Folium Fragariae. Młode liście poziomki
bywają używane jako namiastka herbaty. Liści poziomek uprawianych nie zrywa się, gdyż to
bardzo obniża plon owoców.
Owoce poziomki z odmian zarówno dziko rosnących, jak i uprawianych służą w stanie
świeżym do celów spożywczych. U niektórych osób mogą wywołać uczulenie.
Podstawowe związki czynne.W liściach poziomki znaleziono około 6% garbników piroka-
techinowych, flawonoidy (jak kwercetyna), kwasy organiczne, ślady olejku eterycznego i sole
mineralne.

W świeżych owocach występują karotenoidy, związki cukrowe (do 10%), kwasy organiczne
(około 1%), a wśród nich nieco kwasu salicylowego oraz kwas askorbowy (witamina C), anto-
cyjany (jak fragaryna), a także sole mineralne.
Działanie.Ze względu na obecność flawonoidów odwary z liści poziomki działają słabo
moczopędnie, ułatwiając usuwanie z organizmu jonów sodowych i chlorkowych oraz szkodli-
wych produktów przemiany materii, rozpuszczalnych w wodzie. Natomiast garbniki zawarte w
liściu mają słabe działanie ściągające na błony śluzowe przewodu pokarmowego, a także prze-
ciwbiegunkowe i bakteriobójcze. Ponadto unieczynniają toksyny bakteryjne wydzielane przez
szczepy chorobotwórcze.
Owoce poziomki mają działanie odżywcze i witaminizujące. Sok i same owoce mają wła-
sności odtruwające, tzw. czyszczące krew oraz regulujące przemianę materii.
Działania niepożądane.Przetwory z liści poziomki w zalecanych dawkach nie wywołują
odczynów szkodliwych. Znane są natomiast przypadki uczuleń na owoce poziomki, zwłaszcza
u dzieci.

Zastosowanie.Liście poziomki wykazują dość słabe działanie fizjologiczne, dlatego rzadko
są stosowane same. Najczęściej wchodzą w skład mieszanek recepturowych ziołowych mo-
czopędnych, przeciwbiegunkowych bądź przeciwzapalnych, regulujących przemianę materii,
zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Owoce poziomki stosuje się do wiosennej kuracji, polegającej
na codziennym spożywaniu po 1/2 kg owoców przez miesiąc, zmieszanych z kefirem, jogur-
tem, zsiadłym mlekiem lub drożdżami i kawałkiem świeżego masła. Stwierdzono, że spożywa-
nie owoców poziomki jest korzystne w chorobie pochodzenia tropikalnego, ale spotykanej
również w Europie, nazywanejsprue (psilosis).Jest to bezgorączkowa, przewlekła postać
opryszczkowego zapalenia jamy ustnej, połączonego z niestrawnością, biegunką, wyniszcze-
niem i niedokrwistością.
Owoce poziomki bywają niekiedy stosowane zewnętrznie do maseczek kosmetycznych.
Przetwory.Odwar z liści poziomki: 1 łyżkę liści zalać 1 szklanką wody gorącej i gotować
pod przykryciem na słabym ogniu 5 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1/3-1/2 szklan-
ki 2-3 razy dziennie między posiłkami jako środek

310

moczopędny w nieżycie dróg moczowych, pomocniczo w gośćcu, skazie moczanowej (dna) i
dolegliwościach skórnych.
W przypadku łagodnych biegunek sporządzić podobnie odwar z 2 łyżek liści na 1 szklankę
wody gorącej. Pić 1/3-1/2 szklanki 2-3 razy dziennie na 1 godz. przed jedzeniem.
Zioła w schorzeniach dróg moczowych: zmieszać 20 g liści poziomki, 40 g ziela nawłoci i
kłącza pięciornika kurzego ziela, 60 g owoców róży i ziela skrzypu oraz 100 g ziela dziurawca.
Zalać 11/2 łyżki ziół 2 szklankami wody ciepłej i gotować powoli pod przykryciem 5-7 min.
Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić porcjami w ciągu dnia w nieżycie nerek i pęcherza mo-
czowego oraz kamicy moczowej.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->