Temat 2: Odbudowa Rzeczypospolitej

I. Obraz stosunków politycznych 1. Trudne pocz tki Dnia 14 listopada 1918r. rozwiązała się Rada Regencyjna – całą władzę cywilną oddała Piłsuds ie!u. "en z olei powołał rz d z !"drzejem #oraczewskim na czele. #ato!iast Rząd $oraczews iego ju% && listopada wydał de ret powierzający Piłsuds ie!u urząd "y!czasowego #aczelni a Pa'stwa (otrzy!ał najwy%szą władzę pa'stwową). *rząd ten !iał sprawowa+ do czasu zwołania ,ej!u *stawodawczego. $oraczews i z Piłsuds i! wsp-lnie zadecydowali. %e rodząca się na nowo Pols a /ędzie repu/li ą. 0nne wa%ne decyzje prawno1ustrojowe pozostawili sej!owi. 2stępny etap 3or!owania Rządu 00 RP został za o'czony wraz z wy/ore! 0gnacego Paderews iego na pre!iera – 14 stycznia 1919r. Rząd ten został uznany przez wszyst ie pa'stwa ententy oraz przez liczące się rajowe partie i organy władzy. 2. $ejm %stawodawczy 2 odradzający! się raju &4 stycznia 1919 ro u od/yły się wybory do $ejmu %stawodawcze&o. 2y/ory przyniosły du%y su ces ugrupowanio! prawicowy!. ,ej! *stawodawczy rozpoczął o/rady 15 lutego 1919r. ,ej! ten 2' lute&o 1(1(r. przyjął ustawę nazywaną #a) *onstytucj (!iała o/owiązywa+ do czasu uc6walenia wła7ciwej ustawy zasadniczej) . 8a o władzę naczelną $ała 9onstytucja ustanowiła $ejm %stawodawczy. t-re!u podlega+ !iał +aczelnik ,a-stwa (urząd ten
powierzono Piłsuds ie!u).

.. *onstytucja marcowa :ł-wny! zadanie! ,ej!u *stawodawczego /yło uc6walenie 9onstytucji. Prace nad 9onstytucją upływały w at!os3erze spor-w politycznyc6. ,ej! *stawodawczy uc6walił ostatecznie 9onstytucję 1/ marca 1(21roku. 9onstytucja ustanawiała repu/li a's ą 3or!ę pa'stwa i ustr-j parla!entarno1ga/inetowy. z tr-jpodziałe! władz. 2prowadzała ta %e do!inującą pozycję władzy ustawodawczej w stosun u do władzy wy onawczej. 9onstytucja !arcowa gwarantowała du%y za res praw o/ywatels ic6. 0. 1ybory parlamentarne 1(22 roku 2 listopadzie 19&& ro u przeprowadzono wy/ory do parla!entu. #ajlepszy wyni uzys ał /lo utworzony przez c6adecję i endecję (2hjena 3 2hrze4cija-ski 5wi zek !edno4ci +arodowej). #owy parla!ent /ył wyjąt owo rozdro/niony. utworzono w ni! a% 14 lu/-w posels ic6. ponadto posłowie do7+ często z!ieniali przynale%no7+ partyjną. sa!e za7 partie rozpadały się. co zrozu!iałe w ic6 !iejsce powstawały te% nowe. ;ała ta sytuacja utrudniała niez!iernie utworzenie i 3un cjonowanie oalicji rządzącej. 6. 1ybory prezydenckie Po wy/orac6 do Parla!entu do onano wy/oru prezydenta (wy/rało go <gro!adzenie #arodowe 1 Parla!ent). Pierwszy! prezydente! 00 RP został wy/rany. 9 grudnia 19&& ro u. 7abriel +arutowicz. *grupowania atolic ie i narodowe uznały wy/-r #arutowicza za lęs ę =jczyzny. w e3e cie czego przypu7ciły /ezpardonową nagon ę na prezydenta. 14 grudnia 19&&r. #arutowicz został za!ordowany przez prawicowego 3anaty a >ligiusza #iewiado!s iego.

1

@. Dzię i te!u powstałą oalicja . spotęgowały dotyc6czasowe pro/le!y i doprowadziły do powstania nowyc6. :ra/s i wprowadził nową walutę z)oty polski. szy/ a in3lacja  /ra powiąza' gospodarczyc6 !iędzy trze!a za/ora!i. (weszła w %ycie w lipcu 19&5r. parla!ent wy/rał nowe&o prezydenta 8 $tanis)awa 9.8u% 2' &rudnia 1ojciechowskie&o.róby odbudowy &ospodarki & . wy/uc6ła 6iperin3lacja. II: .6jenaA i P. powierzc6ni. :ra/s i /ył jednocze7nie pre!iere! i !inistre! s ar/u. t-ra utworzyła rząd z 1incentym 1itosem na czele. c: .4 tys. Rządy tego ga/inetu /yły więcej ni% nieudolne. ra/une pols iego !ienia przez za/orc-w  c6aos !onetarny. a w o'cu straj generalny i wal i na ulicac6. &D !ln ludzi.ej! ustawodawczy wydał uc6wałę o re3or!ie rolnej ju% w 1919r. 1. Rząd :ra/s iego został zdy!isjonowany w 19&C ro u – decyzja ta /ył e3e te! wystąpienia nowego ryzysu e ono!icznego. *stawa ta tyl o w !ini!alny! stopniu została zrealizowana.olsk" < rozwinięte zie!ie za/oru prus iego i czę7+ zie! pols i centralnej :alicja i 9resy 2sc6odnie b: Re=orma rolna < rolnictwa utrzy!ywało się 4CF ludno7ci raju. t-re za!iesz ało o . ty! raze! spowodowanego przez wojnę celną z #ie!ca!i (szło o e sport pols iego węgla). 2 zaistniałyc6 o oliczno7ciac6 rząd 2itosa został z!uszony do dy!isji.roblemy odrodzonej . #iestety re3or!y rolnej nie udało się w spos-/ zadowalający zrealizowa+ do wy/uc6u 00 wojny. !. /ra ryn -w z/ytu  r-%nice w sieci o!uni acyjnej  ogro!na ilo7+ anal3a/et-w a%dego z !& <e względu na nier-wno!ierny rozw-j gospodarczy zie! pols ic6 potocznie dzieliło się jej o/szar na dwie czę7ciE . *dało !u się zr-wnowa%y+ /ud%et pa'stwa.6ieno1Piasta.olsk" .B @PiastA zawarły porozu!ienie z!ierzające do przejęcia władz w raju. . =graniczała ona !a sy!alną wiel o7+ gospodarstw do 18514556a. .olski Po ostateczny! u ształtowaniu granic 00 Rzeczypospolita o/ej!owała ?88. w !iejsce !ar i pols iej.in. 7abinet 7rabskie&o 2 grudniu 19&?r. < olei w 19&Cr. wyszła ustawa o do/rowolnej parcelacji !ająt -w powy%ej 185 6a (na resac6 powy%ej ?556a). powstał rząd pozaparla!entarny z 2ładysławe! :ra/s i! na czele. /.ierwszy rz d 2hjeno3. . 7ospodarka II Rzeczypospolitej a: .iasta a: zawi zanie paktu lanckoro-skie&o 2 19&?r.) .ozosta)o4ci po zaborcach:  nier-wno!ierny rozw-j zie! pols ic6 wyni ający z od!iennej polity i trzec6 za/orc-w  ziszczenia wojenne. #adwy% i posiadanej zie!i odsprzeda+ nale%ało c6łopo!.

. Bitwin-w D8 tys. a nie iedy nawet niepodległo7ci. 2.roblemy etniczno3 reli&ijne a) stru tura etniczno wyznaniowa • #ajliczniejszą grupę narodową w 00 Rzeczypospolitej stanowili Polacy. • Ponadto na zie!iac6 00 RP !iesz ali "atarzy wyznający isla!.  <naczną grupę stanowili te% ci Iydzi. od po ojowyc6 !etod po a cje o c6ara terze terrorystyczny!. ? .&uda – ortodo syjne ugrupowanie religijne. 2prowadzono w-wczas numerus clausus na uczelniac6 i getto ław owe. b: szczytne idee a rzeczywisto4> Pols a /yła 3or!alnie raje! tolerancyjny! wo/ec innyc6 narodowo7ci i wyzna'. działające na rzecz oc6rony praw wyznaniowyc6 i e ono!icznyc6. ale rzeczywisto7+ ształtowała się r-%nie.łowacy stanowili łącznie o oło ?5 tys.in. najliczniejszą partią %ydows ą /ył Jund.. zdo/ycia autono!ii. Piłsuds i)  dą%enie do przy!usowej polonizacji (gł-wnie D!ows i).) oraz !agistrali węglowej Gląs – :dynia itp.a!e za7 !niejszo7ci do%yły do zac6owania swojej odrę/no7ci.zesi i . • Rosjan w Polsce !iesz ało o oło 1?9 tys. 2yjąt owo rozdro/niona politycznie i 7wiatopoglądowo /yła społeczno7+ %ydows aE  8edną z najliczniejszyc6 organizacji %ydows ic6 /yła wierna Rzeczypospolitej .  $yjoni4ci – zwolennicy syjoniz!u nawoływali do !asowej e!igracji do Palestyny. . o Re3or!a walutowa 2ładysława :ra/s iego (19&4) o 1ojna celna z +iemcami 8 1(26r. t-rzy ulegli polonizacji Dwudziestolecie !iędzywojenne to czas narastania antyse!ityz!u (szczeg-lnie w latac6 ?51 tyc6. (o oło 15F) • <naczne grupy narodowe tworzyli ta %e Jiałorusini (prawosławni) i #ie!cy. . C !ln os-/. typuE Żydzi na Madagaskar). pojawiały się przejawy nie tyl o słownej ale i 3izycznej napa7ci na Iyd-w oraz 6asła wzywające do e!igracji. nato!iast . t-rzy wyznawali gł-wnie atolicyz!. • 9olejne !iejsce zaj!owali Iydzi – o . a w g-rs ic6 rejonac6 9arpat 2sc6odnic6 Ke! owie. – !ar a pols a o przyłączenie czę7ci :-rnego Gląs a. :eneralnie na co dzie' 7cierały się dwie postawyE  dą%enie do nadania !niejszo7cio! autono!ii w za!ian za lojalno7+ i wierno7+ wo/ec pa'stwa (!. Przy czy! swoje cele realizowały w r-%ny spos-/. ? – ?. /udowa portu w :dyni (od 19&&r. • Drugą po Pola ac6 pod względe! licze/no7ci grupę narodową stanowili * rai'cy.  $ocjali4ci – wielu Iyd-w ulegało wpływo! socjaliz!u.o ujednolicenie waluty – wiecie' 19&5r. Joj owie i Luculi. * rai'cy nale%eli /ądH to do 9o7cioła grec o atolic iego /ądH do prawosławnego.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful