P. 1
Test z historii

Test z historii

|Views: 6,758|Likes:
Szkolny test ogólny z wiedzy historycznej i społeczno-politycznej (historia i wiedza o społeczeństwie).
Szkolny test ogólny z wiedzy historycznej i społeczno-politycznej (historia i wiedza o społeczeństwie).

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: Krzysztof Olszak on Jan 19, 2014
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/10/2014

pdf

text

original

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak

1
PREHISTORIA I DZIEJE STAROŻYTNE

Rys. 1.
Na podstawie rys. 1 odpowiedz na p. 1 – 8.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
2

1. Kolebką ludzkości jest:
a) Europa b) Afryka c) Ameryka Południowa d) Australia
2. Pierwszą istotą dwunożną, która prawdopodobnie używała kamieni i kawałków drewna jako narzędzi, sprzed 4 milionów lat, nazywamy:
a) Australopitek ramidus b) Australopitek afarensis c) Paranthropus aethiopicus d) Australopitek robustus
3. Odpowiedz na pytania 3.a. i 3.b. Człowiek zręczny zaczął zgrabniej chwytać przedmioty i tworzyć narzędzia.
3.a. Ile lat temu człowiek zręczny się pojawił na świecie?
a) 6 milionów lat temu b) 4 miliony lat temu c) 3 miliony lat temu d) 100 tysięcy lat temu
3.b. Jak się inaczej nazywa człowieka zręcznego?
a) Homo rudolfensis b) Homo habilis c) Homo erectus d) Homo sapiens
4. Jak się nazywała istota humanoidalna, która wywędrowała poza Afrykę?
a) Homo habilis b) Homo erectus c) Homo neanderthalensis d) Homo sapiens
5. Wybierz jedną z odpowiedzi a, b, c, d z pyt. poprzedniego i przepisz je w p. 5.1. oraz skorzystaj z rys.1. by uzupełnić p. 5.2. Uzupełnij tekst:
Około 1,8 miliona lat temu ukształtował się człowiek wyprostowany, który był wyższy od swoich przodków i charakteryzował się większą
pojemnością puszki mózgowej. Nazywa się go 5.1. ......................... . Aby móc spożywać więcej mięsa, wędrował coraz dalej od swoich siedzib i
poszerzał tereny łowieckie. Około 700 tysięcy lat temu zaczął posługiwać się 5.2. ......................... .
6. Podkreśl poprawną odpowiedź. Mięsa nie spożywały istoty humanoidalne zwane:
a) Australopitek ramidus b) Homo heidelbergensis c) Homo habilis d) Homo ergaster
7. Zaznacz właściwą odpowiedź. Ta istota humanoidalna pojawiła się prawdopodobnie około 250 tysięcy lat temu w Europie. Rozmiar jego czaszki jest zbliżona do czaszki
homo sapiens. Potrafiła rozniecać ogień, żyła w okresie ostatnich zlodowaceń, prowadziła koczowniczy tryb życia i mieszkała w jaskiniach. Prawdopodobnie posługiwała się
prymitywną mową i chowała swoich zmarłych. Nazywa się ją:
a) Homo neanderthalensis b) Homo heidelbergensis c) Homo sapiens d) Paranthropus robustus
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
3
8. Na podstawie rys. 1 opisz własnymi słowami (minimum 420 znaków, 4 zdania) rys. obok.
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
Mapa przedstawia obszary, na których niezależnie od siebie zapoczątkowano produkcję żywności – uprawę roślin i hodowlę zwierząt.
9. Na podstawie tej mapy oraz własnej wiedzy określ państwa, na
obszarach których kilka tysięcy lat temu hodowano:
a) indyki– .............................. b) kozy– ..............................
c) lamy– .............................. d) bydło– ..............................
e) jedwabniki– ............................ f) świnie– ..............................
10. Na podstawie tej mapy oraz własnej wiedzy określ państwa, na
obszarach których kilka tysięcy lat temu uprawiano:
a) proso– .............................. b) ryż– ..............................
c) kukurydza– .............................. d) pszenica– ..............................
e) fasola– .............................. f) groch– ..............................
g) ziemniaki– .............................. h) dynia– ..............................
11. Na podstawie tej mapy dokończ zdanie:
Rewolucję agrarną, która diametralnie zmieniła tryb życia człowieka, datuje się na okres .................................................................. .


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
4
Na podstawie umieszczonej obok ilustracji odpowiedz na pyt. 12 – 17:
12. W jakich czasach mógł żyć człowiek, do którego należał szkielet
przedstawiony na ilustracji?
……………………………………………………………………………
13. Gdzie mógł żyć ten człowiek?
……………………………………………………………………………
14. Jaki rodzaj skał występował na obszarze występowania tego
człowieka?
……………………………………………………………………………
15. Czym na co dzień mógł zajmować się ten człowiek?
……………………………………………………………………………
16. Na co najchętniej mógł on polować?
……………………………………………………………………………
17. W jakim miejscu (nie chodzi o miejscowość) znaleziono narzędzia i
broń, które mogły do niego należeć?
……………………………………………………………………………
18. Wędrowny tryb życia był typowy dla społeczeństw:
a) paleolitu i mezolitu
b) mezolitu i neolitu
c) paleolitu i neolitu
d) epoki brązu
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
5

§ 196 : Jeśli obywatel wybił oko jednemu z obywateli, należy wybić jego oko.
§ 197 : Jeśli złamał kość obywatela, należy złamać jego kość.
§ 198 : Jeśli wybił oko poddanego pałacu lub złamał kość poddanego pałacu, zapłaci jedną minę srebra.
§ 199 : Jeśli wybił oko niewolnika obywatela lub złamał kość niewolnika obywatela, zapłaci połowę jego ceny kupna.
§ 200 : Jeśli wybił obywatel ząb obywatela równego sobie, należy wybić jego ząb.
§ 201 : Jeśli wybił ząb poddanego pałacu , zapłaci jedną trzecią miny srebra.
§ 202 : Jeśli obywatel uderzy w twarz obywatela godniejszego niż on, zostanie na zgromadzeniu uderzony 60 razy bykowcem.
§ 203 : Jeśli obywatel wystąpi w sprawie z fałszywym zeznaniem, a prawdziwość słów, które wypowiedział nie dowiódł, jeżeli jest to
sprawa gardłowa, człowiek ten zostanie zabity.
§ 204 : Jeśli wystąpił z zeznaniem dotyczącym zboża lub pieniędzy, poniesie karę tej sprawy.
Źródło: fragm. z Kodeksu Hammurabiego
19. Odpowiedz na dwa poniższe pytanie na podstawie powyższego fragmentu z Kodeksu Hammurabiego.
a) Od czego zależał wymiar kar za dokonane przestępstwa?
...............................................................................................................................................................
b) Jaka kara groziła za fałszywe oskarżenie?
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
20. Ludy pierwotne zdobywały pożywienie:
a) polując na zwierzęta, łowiąc ryby, uprawiając ziemię
b) hodując zwierzęta, łowiąc ryby, zbierając owoce leśne
c) łowiąc ryby, uprawiając ziemię, zbierając owoce leśne
d) polując na zwierzęta, łowiąc ryby, zbierając owoce leśne

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
6
20. Dopasuj opisy do stanowisk:
Jerycho
Çatal Höyük
Osłonki
Biskupin
osada obwarowana palisadą na Kujawach
najstarsza znana na świecie osada obronna w dolinie Jordanu
gród na wyspie na jeziorze otoczony wałem drewniano – ziemnym
najlepiej zachowana osada z okresu wczesnego neolitu, położona w Turcji
22. Kiedy i gdzie prawdopodobnie zastosowano po raz pierwszy nawadnianie w rolnictwie?
a) ok. 8500 lat temu w Mezopotamii b) ok. 6500 lat temu w Mezopotamii
c) ok. 6500 lat temu w Egipcie d) ok. 8500 lat temu w Egipcie
23. Dopasuj podane poniżej nazwy państw lub ludów do tekstów im odpowiadających, wpisując w wykropkowane miejsca.
Persowie, Asyryjczycy, Hetyci, Babilonia, Akadyjczycy, Egipt, Fenicjanie, Sumerowie, Izraelczycy
a) Lud niewiadomego pochodzenia zbudował na obszarze międzyrzecza rywalizujące ze sobą miasta – państwa, w których centrach położone były zigguraty. ..........
b) Ludność semicka, która pod dowództwem Sargona I, podbiła Sumerów i stworzyła scentralizowane państwo. ..........
c) Państwo założone przez lud Amorytów, którego król Hammurabi dokonał słynnej kodyfikacji praw. ..........
d) Lud semicki, który w okresie X – VII w. p. n. e., podbił cały Bliski Wschód, a jego siedzibami były Assur i Niniwa. ..........
e) Lud semicki, który założył swoje państwo w Anatolii w okresie XX – XIX w. p. n. e., słynął z stosowania ówcześnie nowej broni – rydwanów. ..........
f) Lud semicki, który słynął z doskonałego rzemiosła, m. in. wyrobów ze szkła, barwnych tkanin i szkutnictwa. Wyznawał kult m.in. Baala. Słynął z wielkich wypraw
handlowych i założył wiele kolonii wzdłuż południowych wybrzeży Morza Śródziemnego. ..........
g) W XII wieku p. n. e. ten lud semicki napłynął do Palestyny. Wyróżniał się tym, że w odróżnieniu od innych ludów wyznawał religię monoteistyczną. ..........
h) Lud indoeuropejski, który stworzył największe imperium na Bliskim Wschodzie w latach 558 – 332 p. n. e. ..........
i) Jedna z najstarszych cywilizacji i najbardziej rozwinięta starożytna cywilizacja, niezwykle zależna od kaprysów wielkiej rzeki. Ten lud wierzył w wielu bogów
przypominających zwierzęta bądź ludzi z głowami zwierząt. ..........


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
7
24. Uzupełnij tekst, wybierając właściwe hasła podane poniżej i wpisując je w odpowiednie rubryki.
brąz, dymarkach, żelaza, Stonehenge, obeliskami, dolmenami
Najsłynniejszym megalitem, który w czasach prehistorycznych mógł pełnić funkcję kultową, grobową lub astronomiczną, jest krąg wielkich
kamieni zbudowany w okresie neolitu i brązu niedaleko miasta Salisbury w hrabstwie Witshire w południowej Anglii. Nazywa się z języka
staroangielskiego . Często megality były pojedynczymi obeliskami, zwanymi , albo głazami
przykrytymi kamienną płytą zwanymi . W epoce brązu, kiedy to powstawały te monumentalne obiekty kamienne, ludzie zaczęli
wytwarzać narzędzia i broń z , który był stopem miedzi i cyny, w prymitywnych . Ów metal okazał się lepszym
i trwalszym surowcem od stosowanego dotąd powszechnie . Ok. 3500 lat temu, gdy rozbudowywano piece, w których można było osiągnąć
coraz to gorętszą temperaturę, zaczęto wytwarzać metal twardszy i tańszy – żelazo. Zaczęła się wtedy epoka . .
25. Czy ludzie żyli w czasach dinozaurów?
a) tak b) nie
26. W jakiej epoce żyły dinozaury?
a) paleozoiku b) mezozoiku c) kenozoiku d) archaiku









Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
8
27. Na podstawie ilustracji obok odpowiedz na dwa pytania a i b.
a)Kto i kiedy najechał ziemie polskie?
……………………………………………………………………………
b) Co takiego ten lud pozostawił na ziemiach polskich, a co dzisiaj nazywamy
skarbami archeologicznymi?
……………………………………………………………………………
Na podstawie tekstu informacyjnego wyraź swój pogląd w odpowiedzi na pyt.
28.
Historia rozumiana jest dwojako. Z jednej strony jako dzieje, z łac. „historia gestae” i w
tym sensie jest to wszystko to, co przeminęło, co było, co się wydarzyło. Nie tylko to, co jest
zapisane, sfilmowane czy sfotografowane, ale także m.in. ulotne chwile, słowa, gesty, czyny
dnia codziennego. Z drugiej strony historia jest rozumiana jako opis dziejów, z łac.
„historia rerum gestare”, czyli wszystko to, co jest przekazem historycznym w księgach,
kronikach, filmach, na zdjęciach, w inskrypcjach kamiennych itp.
28. Co to jest historia?
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
9
29. Podkreśl to, co jest źródłem historycznym, a następnie po przecinku dopisz rodzaj tego, co uznajesz za źródło historyczne.
materialne, niematerialne, pisane, niepisane, opisowe, normatywne, epistolarne, hagiografie, biografie,
epistolarne, archeologiczne, ikonograficzne, architektoniczne, dzieła sztuki

1. książka 2. komiks 3. stokrotka 4. czarno-biały film na taśmie filmowej 8 mm
5. kolorowy film na DVD 6. płyta pilśniowa 7. piosenka mp3 8. melodia grana przez skrzypka
9. pożółkły rękopis 10. tory kolejowe z wybitą datą produkcji 11. drewniany kościółek wiejski
12. herb miasta 13. wykopane z ziemi korzonki krzewów 14. Encyklopedia PWN
15. wikipedia 16. wykopane z ziemi szczątki naczyń ceramicznych 17. atlas geograficzny
18. Żywot św. Franciszka 19. pamiętniki Jana Chryzostoma Paska 20. Wawel
21. spis powszechny GUS 22. ikona Matki Boskiej 23. biografia Lecha Wałęsy
24. obraz Jana Matejki 25. XVI-wieczne protokoły z procesów czarownic 26. krakowskie Sukiennice
27. wróżby andrzejkowe 28. legenda o polskim Smoku Wawelskim 29. listy Williama Szekspira
30. polski zwyczaj święcenia darów w koszyczkach 31. zwyczaj wręczania sobie prezentów na Gwiazdkę








Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
10
30. Zaznacz różnymi kolorami na osi czasu, jak długo, trwały epoki: prehistoria, starożytność, średniowiecze, nowożytność i współczesność.


4 mln 3000 p.n.e. 476 n.e. 1492 1789 1914 1989
Odpowiedz własnymi słowami w dwóch zdaniach i uzasadnij.
31. Jakie wydarzenia są cezurami, wyznaczającymi ramy czasowe epok podanych w poprzednim pytaniu?
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
32. Zaznacz na osi czasu daty i okresy podane w ramce.



p.n.e., n.e., 966, 1025, 1364, 1410, 1525, 1683, 1717, 1791, 1795, 1807, 1830, 1848, 1863, 1914, 1918, 1939, 1945, 1989

33. W latach, podanych w pyt. 32., miały miejsce wielkie i istotne wydarzenia w historii Polski i Polaków. Rozszyfruj poniżej, co się wydarzyło w
danym roku, oraz podaj właściwe dla danego wydarzenia stulecie.
966 – 1025 – 1364 –
1410 – 1525 – 1683 –
1717 – 1791 – 1795 –
1807 – 1830 – 1848 –
1863 – 1914 – 1918 –
1939 – 1945 – 1989 –
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
11
Na podstawie pyt. 29 odpowiedz w jednym zdaniu na pyt. 34.
34. Co to jest źródło historyczne?
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
35. Dopasuj właściwe pojęcia do ich definicji tak, jak podaje przykład.
PRZYKŁAD: epigrafika bada napisy wykonane na twardych materiałach takich jak kamień, metal czy drewno
sfragistyka bada stosunki ludnościowe i czynniki je kształtujące
demografia historyczna bada i opisuje rozwój form pieniądza
heraldyka bada pieczęcie jako źródła historyczne
numizmatyka bada herby, historię ich powstania i pochodzenie
paleografia bada narzędzia pomiaru czasu i podziały czasu w ich rozwoju historycznym
chronologia historyczna bada rozwój pisma oraz materiałów pisarskich
epigrafika bada napisy wykonane na twardych materiałach takich jak kamień, metal czy drewno
36. Zaznacz w wykropkowanych miejscach W (wędrowny) albo O (osiadły) na scharakteryzowanie trybów życia ludzi prehistorycznych.
1. …… tryb życia charakteryzował się mieszkaniem w szałasach i namiotach,
2. …… tryb życia charakteryzował się uprawą zbóż,
3. …… tryb życia charakteryzował się wędrówką za zwierzyną łowną,
4. …… tryb życia charakteryzował się żywieniem się owocami leśnymi,
5. …… tryb życia charakteryzował się hodowlą zwierząt,
6. …… tryb życia charakteryzował się zakładaniem nowych osad.


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
12
37. Które pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji?
a) system nawadniający b) system przeciwpowodziowy c) system obronny d) system irygacyjny
to jest
system zbiorników, śluz, kanałów doprowadzających wodę na tereny uprawne i odprowadzających jej nadmiar oraz system wałów
przeciwpowodziowych.

38. Przyporządkuj nazwy, znajdujące się pod ilustracjami, tych obiektów do właściwych im opisów.

Ziggurat Piramida
a) Świątynia zbudowana na planie prostokąta, z wewnętrznymi podworcami o pochyłych ścianach, której miejsce najświętsze znajdowało
się w środku budynku.
b) Świątynia zbudowana na planie prostokąta, o pochyłych ścianach, przypominających schodki, na szczycie której znajdowało się
miejsce najświętsze.



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
13
39. Przyporządkuj właściwe cywilizacje w ramkach, w których czczono odpowiednich wybranych z poszczególnych panteonów bogów:
Mezopotamia, Egipt, Aztekowie, Chiny, Majowie, Inkowie


Re – władca bogów, bóg słońca Anu – bóg nieba, król bogów
Ptah – stwórca świata, bóg rzemiosła i sztuki Szamasz – bóg słońca
Horus – bóg nieba Sin – bóg tarczy księżyca
Set – bóg burzy i pustyni Enlil – bóg ziemi
Izyda – bogini miłości, nieba, magii i czarów Marduk – pierwotne bóstwo lokalne
Ozyrys – bóg życia i wegetacji, sędzia zmarłych Enki – bóg wód i świata podziemnego
Tot – bóg pisma, mądrości i sztuki Isztar – bogini świata Wenus
Hathor – bogini miłości Ninurta – bóg wojny, burzy i rolnictwa
Anubis – bóg zmarłych Dumuzi – bóg życia i przyrody
Bastet – bogini zabawy i muzyki Nabu – bóg pisma i mądrości


Hunab Ku – bóg stwórca Tezcatlipoca – bóg słońce
Ahau Kin – władca oblicza słońca Tlatocatecutli- bóg piekła
Itzamna – bóg nieba i księżyca Camaxtli - bóg myślistwa
Pawahtuun – bóg o wielu wcieleniach Ehecatl – bóg wiatru
Miktlantekutli – bóg świata zmarłych

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
14


Inti – bóg słońce Bi Fang – bóg ognia
Wirakocza – bóg stwórca Cai Shen – bóg fortuny i szczęścia
Mama Quilla – bogini księżyc Chi You – bóg wojny
Illapa – bóg piorunów, grzmotów, błyskawic i deszczu Hai Re – bóg wody

40. W której cywilizacji starożytnej dokonywano mumifikacji i pisano na papirusach?
a) Izraelici b) Egipcjanie c) Asyryjczycy d) Sumerowie
41. W której cywilizacji starożytnej wynaleziono pismo i koło?
a) Babilończycy b) Egipcjanie c) Chińczycy d) Sumerowie
42. Na mapie obok:
a) zaznacz literkami podanymi w nawiasach, gdzie leży: Memfis (M), Teby (T), Babilon (B),
Jerycho (J), Górny Egipt (GE), Dolny Egipt (DE),
b) podpisz punkty zaznaczone na mapie, nazwami starożytnych cywilizacji, które w tych regionach
występowały.






Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
15
43. Uzupełnij schematy, wpisując właściwe hasła z ramki, która znajduje się pod tymi schematami.
w północno – ……………… części Afryki

Położenie geograficzne starożytnego Egiptu: nad rzeką ………………


nad morzami ………………
W Egipcie panował ……………… . Wszystko zależało od jego władcy:



………………



……………… władca Egiptu ………………
monarcha atrybuty władzy: syn boga słońca Ra
podwójna korona
bicz
………………


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
16
……………… był absolutnym władcą, którego poddani otaczali kultem religijnym
kapłani doradcy króla, pośrednicy między ludźmi a bogami, duchowni
żołnierze poddani lub najemnicy, którzy służyli w armii
……………… słudzy, którzy prowadzili dla króla usługi administracyjne
……………… poddani uprawiający rolę na ziemi
……………… zniewoleni jeńcy wojenni lub ludzie sprzedani do niewoli

Podpowiedź do pyt. 43: król, bóg, wschodniej, faraon, Nil, Czerwonym i Śródziemnym, despotyzm, faraon, urzędnicy, laska, chłopi, niewolnicy
Na podstawie mapy obok odpowiedz na pyt. 44 – 47.
44. W dorzeczu jakich rzek powstały miasta mezopotamskie?
a) ………………………
b) ………………………
45. Nad jaką zatoką znajdowała się cywilizacja Mezopotamii?
a) ………………………
46. Dlaczego miasta mezopotamskie powstawały na południu, a
nie w północnych górach?
a) ………………………
b) ………………………
47. Uzupełnij zdanie.
Mezopotamia leży w południowo - ………….. części Azji na
obszarze współczesnego dzisiaj państwa Irak.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
17
48. Uzupełnij tekst.
Tabliczkami glinianymi posługiwali się a) ………………………, gdyż ziemia między rzekami Eufratu i Tygrysu była nie tylko bardzo żyzną,
ale bogatą w glinę. Tymczasem w Egipcie z powodu powszechnie występującej trzciny papirusowej oraz suchego klimatu tamtejsi mieszkańcy
pisali na b) ……………………… .
49. Dopasuj nazwy świętych ksiąg do odpowiadających im religii i cywilizacji wg przykładu.
Tora – Pięcioksiąg, zw. inaczej Biblią hebrajską
Talmud – uzupełnienie Tory, które powstało między III a VI w. p.n.e.: spisane zasady judaizmu przekazywane ustnie
Wulgata – święta księga muzułmanów, złożona z 114 sur, powstała ok. 610 – 632 n.e.
Koran – łaciński przekład z greki i hebrajskiego Biblii dokonany przez św. Hieronima w latach 382 – 406

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
18














Mapa A.

50. Wskaż dwie poprawne odpowiedzi. Czym było greckie polis?
a) miastem – państwem b) państwem – miastem
c) wspólnotą wszystkich jej obywateli d) wspólnotą możnych jej obywateli
51. Ważkie dla polis decyzje państwowe podejmowali obywatele:
a) poprzez wybranych ze swojego grona urzędników b) na Agorze obywateli
c) na Radzie, wybranej na Zgromadzeniu obywateli d) na Zgromadzeniu obywatelek
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
19
Na podstawie mapy A odpowiedz na pyt. 52 – 53.
52. Czyją kolonią były podane poniżej miasta? (zaznacz „f” na oznaczenie fenickich albo „g” na oznaczenie greckich kolonii)
Selinus – Hemeroskopejon – Bizancjum – Chersonez –
Syrakuzy – Massalia – Korkyra – Cypr –
Kartagina – Naukratis – Milet – Akraga –
Teodozja – Arad – Emporion – Side –
53. W którym wieku i co miało miejsce, przedstawione na mapie?
.....................................................................................................................................................
54. Wybierz właściwe pojęcie do podanej poniżej definicji:
a) macierz b) metropolia c) autonomia d) kolonia
jest to
posiadłość państwa, nazywanego metropolią, znajdująca się poza jego granicami i podlegająca
bezpośredniej zależności politycznej i gospodarczej.
55. Gdzie i w którym tysiącleciu p.n.e. rozwijała się kultura minojska?
a) na Peloponezie ok. II tys. p.n.e. b) na Peloponezie ok. III tys. p.n.e.
c) na Krecie ok. II tys. p.n.e. d) na Krecie ok. III tys. p.n.e.
56. Na podstawie mapy obok uzupełnij wg przykładu.
Eubea – grecka wyspa na Morzu Egejskim, leżąca przy wsch. wybrzeżu Peloponezu
Kreta – .............................................................................
Peloponez – .............................................................................
Troja – .............................................................................
Korynt – .............................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
20
Tesalia – .............................................................................
Epir – .............................................................................
Korfu – .............................................................................
Samotraka – .............................................................................
Rodos – .............................................................................
57. Na podst. map do p. 52, 53 i 56 zlokalizuj jednym zdaniem położenie geograficzne
Grecji.
.......................................................................................................................................
58. Kogo przedstawia waza z VI w. p.n.e. na zdjęciu obok?
a) hoplitów b) katafraktów c) legionistów d) jeźdźców
59. Przyporządkuj definicje do właściwych pojęć.
1) o kluczowych sprawach decydowała grupa osób wywodzących się z starych i szanowanych rodów
2) władzę nad ludem sprawował król
3) obywatele decydowali na agorach o tym, kto miałby rządzić
4) o kluczowych sprawach decydowała grupa osób nie wywodzących się ze starych i szanowanych rodów, ale mających spore majątki
demokracja
oligarchia
arystokracja
monarchia
tyrania
60. Co miało decydujący wpływ na powstanie greckich polis?
a) niezgoda wśród Greków b) zbyt duże różnice w poziomie gospodarczym polis
c) górzyste ukształtowanie terenu d) zbyt duże odległości geograficzne między polis
61. Igrzyska greckie były:
a) uroczystą procesją obywateli polis do świątyni b) nauką w gimnazjonie
c) zawodami sportowymi organizowanymi co 4 lata d) zawodami sportowymi
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
21
62. Wpisz w ramce, która odpowiedź z pyt. 61 odpowiada pojęciu „olimpiada”?
63. Pierwsze igrzyska olimpijskie zorganizowano:
a) w Olimpii 767 p.n.e. b) w Olimpii 776 p.n.e.
c) na Olimpie 767 p.n.e. c) w Olimpii 776 n.e.
64. Kim był archonta? (UWAGA! 2 odpowiedzi są poprawne!)
a) urzędnik rzymski wybierany przez senat b) najwyższy urzędnik w Sparcie
c) urzędnik ateński wybierany przez obywateli d) członek 10 – osobowego areopagu
65. Solon przeprowadził w VI w. p.n.e. reformy w Atenach poprzez:
a) utworzenie sądów ludowych b) wprowadzenie podziału na klasy majątkowe
c) wprowadzenie nowego podatku d) reforma rolna
66. Klejstenes zreformował pod koniec VI w. p.n.e. ustrój polityczny Aten, zapoczątkowując demokrację, która dosłownie oznacza z greki:
a) władzę większości b) władzę narodu c) władzę ludu
67. Przyporządkuj instytucje i urzędy demokracji ateńskiej do ich charakterystyki:
Co cztery lata zbierali się obywatele polis, którzy na agorze podejmowali decyzje i wybierali urzędników na kolejne kadencje. Aby ich głosy
były uznane za ważne, musiało się zebrać ok. sześć tysięcy obywateli:
Rada złożona z 10 osób, która sprawowała władzę sądowniczą:
Rada sprawująca codzienne rządy w polis:
Urzędnik dowodzący wojskami, posiadający kompetencje wojskowe:
Rada Pięciuset, Areopag, Zgromadzenie Ludowe, Strateg
68. Które pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji?
Na Zgromadzeniu Ludowym obywatele wypisywali na glinianych skorupach naczyń, imiona osób, które ich zdaniem zagrażały państwu.
a) wotum nieufności b) ostracyzm c) prawo weta d) wniosek do Trybunału Stanu
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
22
69. Na podstawie poniższych tekstów źródłowych opisz krótko wpływ Peryklesa na życie starożytnych Ateńczyków:
Wywierał wpływ dzięki swemu autorytetowi i mądrości; będąc bez wątpienia nieprzekupnym, z łatwością trzymał lud w ryzach i nie lud nim kierował, ale on ludem. (...)
Choć więc z imienia była demokracja, w rzeczywistości były to rządy pierwszego obywatela (...).
Tukidydes „Wojna peloponeska”
Powstawały (...) budowle zdumiewające swą wielkością, niedościgłe w swej sztuce i piękności. (...) Przypuszczano, że każde z nich będzie wymagało do ukończenia czasu co
najmniej kilku pokoleń (...) , a tymczasem wszystkie one zostały doprowadzone do końca w ciągu tych jednych rządów Peryklesowych (...).
Plutarch „Żywoty sławnych mężów”
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
70. W Sparcie pełnoprawnymi obywatelami byli:
a) heloci b) spartiaci
71. A kim byli ci, którzy w p. 70 nie byli pełnoprawnymi obywatelami Sparty?
.........................................................................................................................................................................................................................................
72. Przyporządkuj instytucje rządowe Sparty do ich funkcji.
Zgromadzenie Ludowe
eforowie
geruzja
1. Organ doradczy, posiadający funkcje sądownicze, którego członkowie byli wybierani na roczną kadencję
2. Ogół obywateli, który teoretycznie poprzez aklamacje podejmował ważkie dla Sparty decyzje
3. Rada złożona z dwóch królów i 28 urzędników wybranych przez obywateli
73. Najsłynniejszą świątynią grecką jest Akropol z Partenonem w:
a) Koryncie b) Atenach c) Sparcie d) Troi
74. Które pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji?
Bogów wyobrażano sobie na podobieństwo ludzi, zarówno pod względem wyglądu, jak i charakteru. W malarstwie i w rzeźbie przedstawiano bogów i boginie zazwyczaj pod
postacią ludzi.
a) antropocentryzm b) antropomorfizm c) zoomorfizm d) antropologia
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
23
75. Dopisz do podanych poniżej imion bóstw te dziedziny życia, które patronowali im Grecy. Podkreśl to bóstwo, które było władcą panteonu
bogów i bogiń greckich.
Zeus – Atena – Artemida –
Hefajstos – Afrodyta – Artemida –
Posejdon – Apollon – Hermes –
Hades – Dionizos – Charon –
76. Wyjaśnij krótko pojęcia własnymi słowami tak, jak je rozumiesz:
Tartar – ................................... Elizjum – ................................... teatr – ...................................
misteria – ................................... misteria eleuzyńskie – ................................... komedia – ...................................
epikureizm – ................................... stoicyzm – ...................................
cynizm – ................................... filozofia – ...................................
bajki Ezopa – ................................... tragedia – ...................................
77. Z czym ci się kojarzą postacie historyczne? /kim byli, co stworzyli lub pojęcia z nimi związane/
Tales z Miletu – ...................................................................................
Anaksymenes – ...................................................................................
Heraklit z Efezu – ...................................................................................
Parmenides – ...................................................................................
Demokryt z Abdery – ...................................................................................
Sokrates – ...................................................................................
Platon – ...................................................................................
Arystoteles – ...................................................................................
Ajschylos – ...................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
24
Eurypides – ...................................................................................
Sofokles – ...................................................................................
Arystofanes – ...................................................................................
Fidiasz – ...................................................................................
Poliklet – ...................................................................................
Myron – ...................................................................................
78. Przyporządkuj greckie style architektoniczne z podanych na rys. A.: koryncki, joński, dorycki, rzymski,
romański, gotycki, klasycystyczny.
a – .........................................................
b – .........................................................
c – .........................................................
79. Na podstawie rys. B. opisz strukturę
budynków na Akropolu.
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
Rys. A. Rys. B.

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
25
80. Co przedstawiają rysunki C i D oraz czyjego są autorstwa?
Rys. A. przedstawia ………………………………… autorstwa ………………………………… .
Rys. B. przedstawia ………………………………… autorstwa ………………………………… .















Rys. C. Rys. D.
81. Kto jest uważany za ojca medycyny i autora zasady leczenia „po pierwsze nie szkodzić”?
a) Euklides b) Hipokrates c) Pitagoras d) Archimedes

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
26
82. W którym wieku Macedonia podbiła skłócone greckie polis?
a) IV w. p.n.e. b) V w. p.n.e. c) VI w. p.n.e. d) VI w. n.e.
83. Wpisz poprawne odpowiedzi w luki, uzupełniając tekst.
Król macedoński 83.1. ................................ pokonał połączone wojska greckie z 83.2. ..................................................... pod 83.3.
................................ w roku 83.4. ....................... p.n.e.
83.1. a) Dariusz III b) Aleksander Wielki c) Filip II
83.2. a) Sparty i Aten b) Aten i Teb c) Sparty i Teb
83.3. a) Cheroneją b) Salaminą c) Maratonem
83.4. a) 336 p.n.e. b) 337 p.n.e. c) 338 p.n.e.
84. Uzupełnij tabelkę.
Filip II


Hellespont Zwycięskie potyczki Greków i
Macedończyków w Azji Mniejszej i na
Bliskim Wschodzie.
331 p.n.e.


Grecy i Macedończycy zajęli stolicę imperium
Persów.
84.1. Aleksandrowi Wielkiemu nie udało się podbić:
a) Mezopotamii b) kraju Partów c) delty Nilu d) doliny Indusu

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
27
84.2. Podkreśl właściwą odpowiedź. Nie udało mu się podbić krainy, o której mowa w p. 5.1. z powodu:
a) trudnych warunków b) demoralizacji wśród hoplitów c) niechęci do kontynuowania walk
d) buntu generałów Aleksandra Wielkiego e) zbyt ciężkich kufrów ze zrabowanym wcześniej złotem
85. Skreśl fałszywą odpowiedź. W czasie wyprawy Aleksandra Wielkiego część Greków:
a) zasiedlała nowe krainy i budowała miasta
b) paliła, gwałciła i rabowała wszystko co popadnie
c) zachwycała się pięknem Bliskiego Wschodu
86. Zaznacz prawidłową odpowiedź.
86.1. Królem królów był w świecie starożytnych Hellenów:
a) król Sparty b) król Macedonii c) król Itaki d) król Persów
86.2. W bitwie pod Maratonem Persów pokonali Grecy pod dowództwem:
a) Leonidasa w 480 r. p.n.e. b) Leonidasa w 490 r. p.n.e. c) Miltiadesa w 490 r. p.n.e. d) Miltiades w 480 r. p.n.e.
86.3. Flota grecka pokonała perską pod:
a) Termopilami b) Maratonem c) Salaminą
86.4. Związek Morski był koalicją greckich polis pod wodzą:
a) Sparty b) Myken c) Miletu d) Aten
86.5. Polis greckie podbił król macedoński w 338 r. p.n.e. po bitwie pod:
a) Maratonem b) Cheroneją c) Tebami d) Salaminą
86.6. Wojna peloponeska lat 431 – 404 p.n.e. toczyła się między:
a) Spartą a Atenami b) Spartą a Tebami c) Spartą a Macedonią d) Atenami a Macedonią
86.7. Aleksander Wielki zginął młodo w roku:
a) 332 p.n.e. b) 332 n.e. c) 323 p.n.e. d) 323 n.e.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
28
87. Pierwotnym ludem mieszkającym w Italii byli:
a) Grecy b) Fenicjanie c) Włosi d) Etruskowie
88. Jak głosi legenda Rzym założono w 753 r. p.n.e. przez dwóch braci Romulusa i Remusa, wychowanych przez:
a) lwa b) słonia c) wilka d) żyrafę
89. Za czyich potomków uważali się Rzymianie?
a) Romulusa b) Remusa
90. Zaznacz właściwą odpowiedź.
90.1. Rzym powstał:
a) po połączeniu osad leżących nad Tybrem i nad sześcioma wzgórzami
b) po połączeniu osad leżących nad Tybrem i nad pięcioma wzgórzami
c) po połączeniu osad leżących nad Tybrem i nad siedmioma wzgórzami
90.2. Juliusz Cezar nad rzeką Rubikon powiedział, że kości zostały rzucone, co miało oznaczać, że nie ma już odwrotu. W 334 r. p.n.e.
Aleksander Wielki miał również „swój Rubikon”. Gdzie?
a) Cheroneja b) Gaugamela c) Hellespont d) Rubikon
90.3. W którym roku Aleksander Wielki zajął stolicę Imperium Persów – Persepolis?
a) w 331 r. p.n.e. b) w 332 r. p.n.e. c) w 334 r. p.n.e. d) w 335 r. p.n.e.
90.4. Kto był nauczycielem Aleksandra Wielkiego?
a) Platon b) Arystoteles c) Seneka d) Plutarch
90.5. Jakie ziemie objęła swoim zasięgiem kultura hellenistyczna?
a) ziemie podbite przez Aleksandra Wielkiego b) ziemie dawnego imperium perskiego
c) ziemie podbite przez Greków i Macedończyków w IV w. p.n.e. na Persję d) wszystkie odpowiedzi są poprawne

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
29
90.6. Pierwotna religia Rzymian cechowała się:
a) znaczącą rolą symbolu świętego, wiecznego ognia b) politeizmem, inspirowanym wierzeniami greckimi
c) wiarą w nadprzyrodzoną siłę potęg natury d) pierwotnym animizmem
91. Formacja bojowa przedstawiona na ilustracji obok to falanga grecka. Przeanalizuj ilustrację
i opisz własnymi słowami, dlaczego i jak falanga odnosiła ogromne sukcesy na starożytnych
polach bitew?
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
92. Uzupełnij tabelkę.




93. Przyporządkuj poniższe zdania do pojęć: patrycjusze, plebejusze.
a) zamożni i bogaci ludzie mający szlachetnych przodków:
b) zamożni i bogaci ludzie nie mający szlachetnych przodków:
94. Rzymianie musieli drogą podbojów podporządkowywać swoich sąsiadów na Półwyspie Apenińskim z powodu:
a) deficytu źródeł wody pitnej b) braku ziemi uprawnej c) chęci posiadania
95. Król Epiru Pyrrus z Tarentu odniósł dwa zwycięstwa nad Rzymianami, które byśmy dzisiaj określili mianem „pyrrusowych zwycięstw”, ale
ostatecznie został pokonany pod Tarentem w 272 r. p.n.e.. Wyjaśnij pojęcie „pyrrusowego zwycięstwa”.
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
Jowisz (Jupiter) Junona Wenus Westa
bogini
mądrości
bóg wojny bóg głębin
morskich

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
30
96. W jakim okresie Rzymianie zdołali podbić całą Italię?
a) V – IV p.n.e. b) V – III p.n.e. c) V – II p.n. e.
97. Na początku Rzymem rządzili:
a) królowie b) konsulowie c) archonci
98. Przyporządkuj urzędy i instytucje (podane na dole w ramce), które istniały od ok. 509 r. p.n.e. do właściwych funkcji:
98.1. miał władzę wojskową i pełnił nadzór nad całą biurokracją
98.2. większością głosów wybierano urzędników
98.3. decydował o najistotniejszych sprawach w państwie
98.4. sporządzali listę wszystkich obywateli, dbali o porządek w państwie i sprawowali
nadzór nad majątkiem i dochodami państwa
98.5. zastępowali podczas nieobecności tych, którzy byli najwyższymi urzędnikami
98.6. w wypadku zagrożenia państwa na wniosek senatu najwyższy urzędnik stawał się
98.7. wybierany przez plebejuszy urzędnik, który miał prawo weta wobec decyzji senatu i
nie podlegał władzy najwyższych urzędników w państwie
Podpowiedź do pyt. 98: dyktator, pretorzy, cenzorzy, zgromadzenie ludowe, trybun ludowy, konsulowie, senat, król
99. W połowie V wieku spisano w brązie, odlano i wystawiono na widok publiczny spis praw, który nazwano:
a) Kodeksem Rzymskim b) Spisem Praw Publicznych c) Prawem XII Tablic
100. W którym roku miało miejsce największe powstanie niewolników w dziejach Rzymu?
a) w 73 r. p.n.e. pod wodzą wyzwoleńca Spartakusa
b) w 73 r. p.n.e. pod wodzą gladiatora Spartakusa
c) w 63 r. p.n.e. pod wodzą niewolnika Spartakusa
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
31
101. Jedna z kolonii fenickich stała się miastem macierzystym dla nowych kolonii w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego, która
zbudowała niezależną od Fenicji punicką potęgę morską, rywalizującą z Rzymem. Ta kolonia nazywała się:
a) Hemeroskopejon b) Selinus c) Kartagina d) Mainake
102. Wyjaśnij własnymi słowami pojęcie „wojna punicka”.
.........................................................................................................................................................................................................................................
103. W jakim okresie Rzymianie toczyli wojny punickie?
a) II – III w. p.n.e. z Kartagińczykami b) III – II w. p.n.e. z Kartagińczykami
104. Uzupełnij tabelkę:
Wydarzenie Postacie Opis
264 – 241 p.n.e.
I wojna punicka
Appiusz Klaudiusz Kadeks
Hamilkar Barkas
Rzym zwyciężył, zdobywając ..............., która stała
się pierwszą rzymską prowincją.
218 – 201 p.n.e.
II wojna punicka
...................................... Kartagina płaciła kontrybucje Rzymowi.
Potęga ......................................
149 – 146 p.n.e.
III wojna punicka
Scypion Młodszy Zrównano z ziemią .............................
Zagarnięcie wybrzeży Afryki Północnej na
............... basenie Morza Śródziemnego. Rzym –
największą potęgą morską.
Jeśli masz problem z uzupełnieniem tabeli wykorzystaj niniejszą podpowiedź: Hannibal, Rzymu, Kartaginę, Kartaginę, zachodnim.
105. Wyjaśnij podkreślone w powyższej tabelce pojęcia, wpisując po lewej stronie pojęcie, a po prawej wyjaśnienie:
........................... – .......................................................................................................................................................
........................... – .......................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
32
106. Zaznacz na osi czasu wiek, w którym Rzym podbił:
a) Macedonię i Grecję, b) Azję Mniejszą i Syrię, c) Półwysep Iberyjski i d) Galię.


III II I I II III IV V
107. Wyjaśnij pojęcie „Imperium Romanum”.
.........................................................................................................................................................................................................................................
108. Na podstawie rys. 1. i rys. 2. scharakteryzuj armię rzymską.










Rys. 1. Rys. 2.
Rys. 1 przedstawia podział legionu na manipuły wg klas majątkowych, natomiast rys. 2. prezentuje bitwę armii rzymskiej z wojskiem Hannibala.
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
33
109. Na podstawie rys. 2. opisz własnymi słowami, jaką zwykle strategię przyjmowali Rzymianie na polach bitew w starciu z ich wrogami.
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
110.1. Wyjaśnij pojęcia:
pryncypat – ..............................................................................................................
dominat – ..............................................................................................................
cesarstwo – ..............................................................................................................
110.2. Zaznacz różnymi kolorami na osi czasu okresy monarchii, pryncypatu, dominatu i cesarstwa w historii starożytnego Rzymu.



VI V IV III II I II III IV V

111. Co to jest triumwirat?
.........................................................................................................................................................................................................................................
112. Które z wymienionych postaci współtworzyły który triumwirat? Wpisz we właściwe miejsce wymienione postacie: Marek Krassus, Gnejusz
Pompejusz, Juliusz Cezar, Marek Antoniusz, Oktawian August, Lepidus.
I triumwirat – ...............................................................................................
II triumwirat – ...............................................................................................
113. Czym się różnił imperator od dyktatora?
.........................................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
34
Na podstawie mapy, przedstawionej poniżej, odpowiedz na pyt. 114 – 115.
114. Z ilu prowincji składało się imperium rzymskie?


115. Z jakich prowincji składało się imperium rzymskie?




116. Uzupełnij tekst, wpisując wybrane słowa: Kleopatra, 31 r. p.n.e.,
Akcjum, Aleksandria: W wyniku klęski w bitwie morskiej pod
w roku upadła dynastia Ptolemeuszy, których ostatnią
królową była a Egipt stał się prowincją rzymską.
117. Kto był głównym rywalem w wojnie o Egipt Oktawiana Augusta?
(dwie postaci)

118. Kto zmienił charakter władzy cesarskiej na dominat?
a) Oktawian August b) Hadrian c) Kaligula d) Dioklecjan
119. Na podstawie poniższej mapy odpowiedz na pyt. 119.1., 119.2., 119.3., 119.4. i 119.5.



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
35

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
36
119.1. W której części imperium rzymskiego następowała romanizacja, a w której hellenizacja? Zaznacz na mapie literką „R” te prowincje, w
których miała miejsce romanizacja, a literką „H” – gdzie miała miejsce hellenizacja.
119.2. Czerwone kropki na mapie oznaczają koncentrację garnizonów wojskowych na zaznaczonych nimi regionach. Na podstawie mapy i na
podstawie własnej wiedzy odpowiedz na pytanie: Przed jakimi ludami Rzymianie musieli bronić swoich limes (limes = łac. granice) i z kim
walczyli na rubieżach swojego imperium?
.........................................................................................................................................................................................................................................
119.3. Wykonaj polecenia a) i b).
a) Zaznacz na mapie granicę, jaka powstała po podziale imperium rzymskiego na zachodnie cesarstwo rzymskie ze stolicą w Rzymie, a później w
Rawennie oraz na wschodnie cesarstwo rzymskie ze stolicą w Bizancjum (które potem przechrzczono na Konstantynopol).
b) W którym roku i kto podzielił imperium na dwa cesarstwa rzymskie: zachodnie i wschodnie?
119.4. Spójrz jeszcze raz na mapę i korzystając z własnej wiedzy odpowiedz na p. a), b), c) i d):
a) Jaką funkcję pełnił Egipt dla całego imperium? Tę samą funkcję pełniła Sycylia dla miasta Rzym po wojnach punickich: Rzymianie nazywali
tę wyspę „spichlerzem dla Rzymu”. Co dostarczał Egipt Rzymowi?
b) Co dostarczała Rzymowi prowincja Syrii?
c) Co dostarczała Rzymowi prowincja Hiszpanii i Grecji?
d) Co Rzymowi dostarczała podbita Afryka?
Jeśli masz problem z pyt.119.4. skorzystaj z niniejszej podpowiedzi: szkło, dywany, oliwa, zboże, niewolnicy, oliwki, wino, barwniki.
119.5. Zaznacz na mapie mur Hadriana i napisz krótko, kto i kiedy kazał go zbudować i dlaczego.
.........................................................................................................................................................................................................................................
120. Krótko wyjaśnij czym była:
a) romanizacja – .................................................................................
b) hellenizacja – .................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
37
121. Uzupełnij tabelkę, wpisując właściwe tytuły i autorów z ramki pod tabelką w odpowiednie rubryki.
Literatura
Autor Tytuł
„Eneida”

Horacy „Ody”
„Dialogi”, zw. inaczej „124 listy moralne do Lucyliusza”
Ammianus Marcelinus
Seneka Starszy, zw. Retorem „Historia rzymska“
„Wojna galicyjska”

Podpowiedzi: Seneka Młodszy zw. Filozofem, „Dzieje rzymskie“, Juliusz Cezar, „Metamorfozy”, Owidiusz, Wergiliusz










Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
38
123. Na podstawie ilustracji poniżej oraz własnej wiedzy zastanów się, jak mogło wyglądać życie codzienne starożytnych Rzymian i jak
mieszkała przeciętna rodzina rzymska w mieście? Odpowiedź umieść w dłuższej wypowiedzi pisemnej, wykorzystując takie pojęcia jak:
Koloseum, termy, Circus Maximus, agora.
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
39
124. Jak myślisz, co oznacza rzymskie powiedzenie: „dura lex, sed lex” (z łac. „twarde prawo, ale prawo). Czy zgadzasz się z takim podejściem
do przestrzegania prawa w państwie? Odpowiedź uzasadnij.
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
Na podstawie ilustracji obok odpowiedz na pyt. 125.1. –
125.2.
125.1. Jaką budowlę przedstawia ta ilustracja?


125.2. Do czego mogła służyć ta budowla?





126. Dokończ zdanie.
Wódz rzymski, który zwyciężył na wojnie swoich wrogów, uroczyście na czele wojsk,
maszerował wzdłuż ulic w Rzymie wśród wiwatujących go tłumów. Tym samym odbierając
swój triumf. Zaś senat rzymski ku pamięci stawiał mu ………………………… w mieście.
127. W którym roku cesarz Teodozjusz uznał religię chrześcijańską za religię panującą w
całym imperium?
a) w 313 n. e. b) w 318 n. e. c) w 331 n. e. d) w 381 n. e.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
40
28. Wpisz w pustą lukę prawidłową odpowiedź z trzech możliwych podanych w każdym podpunkcie.
Panteon bóstw rzymskich nie wystarczał już Rzymianom w III w. n. e. Stąd też zaczęli uprawiać kulty bóstw wschodnich, z których największą
popularnością cieszyły się kulty w boginię – małżonkę Ozyrysa, zwaną 128.1. , gdyż dawały nadzieję Rzymianom w
zmartwychwstanie, oraz w azjatycką Wielką Macierz i boginię płodności i urodzaju, która nosiła imię 128.2. . Największe wpływy
zdobył zaś kult irańskiego 128.3. , boga światłości i cieni. Na wschodzie imperium popularny był manicheizm, którego nazwa wywodzi
się od jego perskiego twórcy Maniego, który akcentował na wieczną walkę dobra ze złem. Na 128.4. imperium narodziła się religia
chrześcijańska narodziła się na imperium w 128.5. , którego przywódcą religijnym był 128.6. . Głosił on powszechną równość,
miłowanie wszystkich ludzi, solidarność powszechną, zbawienie i życie po śmierci.
128.1. a) Izydą b) Afrodytą c) Inanną
128.2. a) Isztar b) Kybele c) Zaratusztra
128.3. a) Mitry b) Izydy c) Isztar
128.4. a) wschodzie b) zachodzie c) południu
128.5. a) Syrii b) Palestynie c) Fenicji
128.6. a) Jezus b) Piotr c) Paweł z Tarsu
Zaznacz prawidłową odpowiedź.
129. W którym roku i gdzie cesarz Konstantyn wydał edykt, który czynił religię chrześcijańską religią legalną w imperium?
a) w 331 n. e. w Rzymie b) w 313 n. e. w Mediolanie c) w 313 n. e. w Rzymie
d) w 331 n.e. w Mediolanie e) w 313 n. e. w Konstantynopolu f) w 313 p.n.e. w Rzymie
130. Co nie było znakiem rozpoznawczym (i symbolem) chrześcijan)? (zaznacz 5 odpowiedzi)
a) ryba b) kotwica c) sieć rybacka d) krzyż
e) laska pasterska f) włócznia św. Jerzego d) chleb f) woda

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
41
131. Przyporządkuj właściwe pojęcia do podanych definicji: (1 pojęcie nie pasuje)
a) zgromadzenie biskupów określonego terytorium
b) zgromadzenie biskupów reprezentujących cały Kościół
c) poglądy religijne uznane za błędne i sprzeczne z naukami Kościoła
d) przywódca religijny i świecki w gminie chrześcijańskiej
e) wspólnota religijna chrześcijan zamieszkujących określone terytorium
Podpowiedzi: gmina, synod, sobór, herezja, schizma, biskup
132. Na podstawie zamieszczonych obok ilustracji własnymi słowami w maksymalnie
czterech zdaniach (nie przekraczając 360 słów) opisz legionistę rzymskiego.
………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………...
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
42
Na podstawie poniższej mapy odpowiedz na pytania 133 – 134.

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
43
133. Uzupełnij zdanie:
Barbarzyńcy w okresie III – V wieku n.e. najeżdżali przede wszystkim ……………… rubieże ……………… cesarstwa rzymskiego.
134. Gdzie swoje siedziby po plądrowaniu cesarstwa rzymskiego założyli:
a) Wandalowie?
A) w Hiszpanii B) w Afryce C) w Italii D) w Dalmacji
b) Wizygoci?
A) w Hiszpanii B) w Italii C) na półwyspie Bałkańskim D) w Anglii
c) Frankowie?
A) w Galii B) w Hiszpanii C) w Afryce D) w Italii
d) Longobardowie?
A) w południowej Galii B) w południowej Italii C) w północnej Italii i w Dalmacji D) w północnej Italii
e) Ostrogoci?
A) w Afryce B) w południowej Italii C) w Afryce i w południowej Italii D) w Hiszpanii
f) Hunowie?
A) w południowej Galii B) w południowej Italii i Dalmacji C) na Nizinie Węgierskiej D) na półwyspie Balkańskim
Zaznacz prawidłową odpowiedź.
135. Cesarstwo zachodnio – rzymskie upadło w 476 r. n. e. w wyniku zamachu stanu zorganizowanego przez barbarzyńskiego wodza imieniem:
a) Odoaker b) Attyla c) Genzeryk d) Brennus
136. Czy zdanie: Cesarstwo wschodnio – rzymskie upadło wraz z upadkiem Rzymu jest prawdziwe czy fałszywe? Zaznacz „R”, jeśli prawdziwe
albo „F”, jeśli fałszywe w ramce. Uzasadnij swoją odpowiedź w jednym zdaniu.
.........................................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
44
ŚREDNIOWIECZE I CZASY NOWOŻYTNE



Mapa nr 1. Mapa nr 2.
Na podstawie mapy nr 1 i mapy nr 2 odpowiedz na pyt. 1 – 3.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
45
1. Jakie państwo zaznaczone jest na mapie nr 1 i mapie nr 2?
a) imperium rzymskie b) Persja c) Bizancjum d) kalifat arabski
2. Jaka była sytuacja tego państwa w okresie od VI do IX w. n.e.?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
3. Jakie były przyczyny tej sytuacji, opisanej w pyt. 2?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
4. Podkreśl to, co łączyło wielonarodowościowe społeczeństwo Imperium Romanum.
rzymskie prawo, rzymska kultura, rzymska administracja, grecka kultura,
grecka administracja, grecki język, łaciński język, religia rzymska, chrześcijaństwo
5. W którym roku nastąpił upadek Rzymu?
6. Który z cesarzy u schyłku III w. n.e. gruntownie zreformował cesarstwo?
a) Hadrian b) Dioklecjan c) Tyberiusz d) Justynian
7. Stolicą cesarstwa zachodniorzymskiego był Rzym, a wschodniorzymskiego?
a) Aleksandria b) Jerozolima c) Ateny d) Konstantynopol
8. Symboliczny upadek Rzymu to fakt historyczny:
a) obalenia władzy Romulusa Augustulusa przez germańskiego wodza Odoakera
b) zamordowania Romulusa Augustulusa przez germańskiego wodza Odoakera
c) wygnania Romulusa Augustulusa przez germańskiego wodza Odoakera
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
46
9. Z uwagi na to, że Rzym po licznych najazdach barbarzyńców był zrujnowany, papież i cesarz rzymski przenieśli stolicę z Rzymu do:
a) Neapolu b) Rawenny c) Wenecji d) Florencji
10. Uzupełnij tekst. Do rozłamu religijnego, zwanego 10.1. , między Kościołem wschodnim a zachodnim doszło w roku 10.2.
.............................. . Jednakże rycerze z Europy łacińskiej, jako krzyżowcy zaangażowali się w grę o tron i poparli jednego z pretendentów. Ten
zaś nie miał pieniędzy, aby im wypłacić obiecanego wynagrodzenia, i zdobyli Konstantynopol, tworząc własne, jako 10.3. .
10. 1. a) herezją b) rozdziałem c) schizmą
10. 2. a) 1025 b) 1054 c) 1118
10. 3. a) Cesarstwo Łacińskie b) Królestwo Łacińskie c) Państwo Łacińskie
11. Uzupełnij tekst.
Na czele Kościoła wschodniego stał biskup Konstantynopola 11.1. , zaś na czele Kościoła zachodniego – biskup Rzymu 11.2.
.............................. . Kościół wschodni nazywamy greckim lub inaczej 11.3. , a Kościół zachodni – łacińskim lub inaczej 11.4.
.............................. .
11.1. a) arcybiskup b) patriarcha c) papież
11.2. a) arcybiskup b) patriarcha c) papież
11.3. a) protestanckim b) łacińskim c) prawosławnym
11.4. a) protestanckim b) łacińskim c) prawosławnym
12. Jakie było znaczenie Bizancjum dla cywilizacji europejskiej?
.........................................................................................................................................................................................................................................
13. Dokończ zdanie.
W VI w. cesarz Justynian I Wielki doprowadził do zebrania wszystkich rzymskich reguł prawnych i dołączył do nich własne edykty tworząc:
a) Prawo XII Tablic b) Konstytucję c) Kodeks

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
47
14. Zbiór praw, o którym mowa w p. 13, dotyczy prawa:
a) karnego b) rodzinnego c) prywatnego d) cywilnego
15. Na ilustracji obok przedstawiono:
a) św. Pawła b) św. Piotra c) Chrystusa Zbawiciela d) Chrystusa Wszechwładcy i Sędziego
16. Arabowie zamieszkiwali Półwysep Arabski, który znajduje się między:
a) Zatoką Perską, Morzem Śródziemnym i Morzem Czerwonym
b) Zatoką Perską, Morzem Martwym i Morzem Czerwonym
c) Morzem Śródziemnym, Morzem Czerwonym i Morzem Martwym
d) Zatoką Perską, Morzem Czerwonym i Morzem Martwym
17. Uzupełnij tekst.
Arabowie byli 17.1. ......................... i zajmowali się handlem i łupiestwem. Główne miasta, jakie powstały na Półwyspie Arabskim to 17.2.
.......................... i 17.3. ........................, które powstały w oazach, leżących na szlakach handlowych. Pierwotnie czcili wielu bogów i dżinów.
Wszystko zmieniło się w dniu, kiedy z Mekki do Medyny uciekł w roku 17.4. ...................... założyciel nowej religii islamu 17.5. ..................... ,
która była religią 17.6. ....................... .
17.1. a) dzikusami b) nomadami c) wojownikami
17.2. a) Mekka b) Medyna c) Damaszek
17.3. a) Medyna b) Mekka c) Damaszek
17.4. a) 571 n.e. b) 601 n.e. c) 622 n.e.
17.5. a) Abraham b) Mahomet c) Jezus
17.6. a) politeistyczną b) animistyczną c) monoteistyczną


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
48
18. Dokończ zdania, korzystając z podpowiedzi w ramce.
a) świętą księgą Żydów jest
b) komentarzem i uzupełnieniem do świętej księgi Żydów jest
c) świętą księgą chrześcijan jest
d) świętą księgą muzułmanów jest
e) komentarzem i uzupełnieniem prawa muzułmańskiego jest
Podpowiedzi: Biblia, Tora, Koran, Talmud, Sunna

19. Po śmierci Mahometa muzułmanie podzielili się na imperia zwane:
a) kalifatami b) sułtanatami c) chanatami d) ordami
20. Uzupełnij poniższe zdanie, wybierając właściwą odpowiedź z pyt. 19.
Przywódcami tych imperiów (o których mowa w pyt. 19) byli , uznawani za następców Mahometa. Wśród muzułmanów doszło
do rozłamu na szyitów i sunnitów.




Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
49

Na podstawie załączonych powyżej map odpowiedz na pyt. 21.
21. Uzupełnij tekst.
Do śmierci Mahometa Arabowie tworzyli państwo jako luźny związek plemion nomadzkich na Półwyspie ............................ . W czasie ekspansji
islamu najświętszymi miejscami dla muzułmanów stały się ............................ i ............................, a głównymi ośrodkami administracyjnymi i
oświatowymi m.in. Damaszek w Syrii, Bagdad w Persji, ............................ w Andaluzji oraz Aleksandria w ............................ . W
wieku Arabowie podbili poza południowymi wybrzeżami państwa Franków i poza Italią obszar basenu ............................ . W Syrii leżała
............................ , która była miejscem świętym również dla Żydów i chrześcijan. Imperium Arabów pod koniec VIII wieku obejmowało
terytorium od wybrzeży hiszpańskich nad ............................ aż po dolinę Indusu i Afganistan.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
50
22. Wymień nazwy 8 kalifatów, które powstały po rozpadzie imperium arabskiego.
Ilustracje przedstawiają dwa różne meczety, zaś schemat przekrój architektoniczny meczetu klasycznego (po lewej błękitny meczet w Stambule -
Turcja, a po prawej wnętrze meczetu w Kordobie - Hiszpania). Na podst. tych ilustracji i schematu odpowiedz na pyt. 23 - 24.



23. Dokończ zdanie.
A) Wokół świątyni budowano minarety, które symbolizowały .
B) Architektura muzułmańska charakteryzowała się , oraz .

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
51
24. Odpowiedz na pytanie jednym zdaniem. Do czego służą minarety?
.........................................................................................................................................................................................................................................
Zaznacz jedną prawidłową odpowiedź w pyt. 25 - 28.
25. Dokończ zdanie: Koran zabrania uprawiania gier hazardowych, przeto muzułmanie miast hazardu namiętnie grali w .
a) puzzle b) warcaby c) karty d) szachy
26. Z jakich plemion wywodzili się Frankowie?
a) germańskich b) celtyckich c) gockich d) longobardzkich
27. Jak się nazywał władca z rodu Merowingów, który zjednoczył Franków i przyjął chrzest w 496 n.e., gdyż założył się z lokalnym biskupem, że
jeśli pokona Alamanów, to zostanie chrześcijaninem?
a) Karol Młot b) Karol Wielki c) Chlodwig d) Lotar
28. Pierwotne siedziby Franków znajdowały się na terenie dzisiejszej:
a) Francji b) Belgii c) Holandii d) Hiszpanii
29. Uzupełnij tekst, wykorzystując podpowiedzi umieszczone w ramce.
Poitiers, majordomus, Pireneje, 732, 751, 756, państwo Kościelne

Najwyższy urzędnik na dworze Merowingów, zwany ............................ , Karol Młot pokonał Arabów, którzy podbili już Półwysep Iberyjski i
zniszczyli państwo Wizygotów, pod ............................ w roku ............................ n.e. Wkrótce wykorzystując zwycięstwo ojca, Pepin Mały
odsunął w ............................ roku ............................ Merowingów od władzy i sam koronował się na króla. W roku ............................ zaś pokonał
Longobardów i z części ich ziem w środkowej Italii stworzył dla papieża ............................ .


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
52
Na podstawie dwóch map przedstawionych powyżej odpowiedz na poniższe pyt. 30 - 33. W pyt. 30 - 31 dla ułatwienia podano pierwszą literę poprawnej odpowiedzi.




Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
53
30. Z jakimi ludami walczył Karol Wielki? 31. Jakie ziemie podbił Karol Wielki?
G................................... P...................................
S................................... B...................................
A................................... A...................................
L...................................
B...................................

32. Uzupełnij luki. W 843 roku na mocy traktatu w Verdun cesarstwo Karola Wielkiego zostało podzielone na trzy części:
a) zachodnią, czyli ..................................... we władaniu .....................................
b) środkową, czyli ..................................... we władaniu .....................................
c) oraz wschodnią, czyli ..................................... we władaniu .....................................
33. Zaznacz na mapie:
Verdun, Akwizgran, Paryż, Kolonia, Ratyzbona, Rzym
34. Uzupełnij tekst. Karol Wielki koronował się na cesarza rzymskiego na Boże Narodzenie w roku 800, czyli dnia ........................... .
Na podstawie niniejszego tekstu źródłowego odpowiedz na p. 35.
Zasady prawa rzymskiego
Aequitas sequitur legem – sprawiedliwość idzie za prawem (tam gdzie przestrzega się prawa, tam jest sprawiedliwość);
Audiatur et altera pars – niechaj będzie wysłuchana druga strona ( sąd musi brać pod uwagę rację obydwu stron;
Cogitationis poenam nemo patitur – nikt nie ponosi odpowiedzialności za swoje myśli;
Dura lex, sed lex – twarde prawo, ale prawo;
Is fecit, cui prodest – ten uczynił, komu to przyniosło korzyść;
Lex retro non agit – prawo nie działa wstecz;
Lex neminem cogit ad impossibilia – prawo nie zmusza nikogo do robienia rzeczy niemożliwych;
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
54
Non bis im idem – nie dwa razy za to samo ( nikogo nie należy karać dwa razy za to samo);
Nullum crimen sine lege – nie ma zbrodni bez podstawy prawnej (to co nie jest zakazane jest dozwolone);
Prius quam exaudias, ne iudices – nie sądź zanim nie wysłuchasz;
Salus rei publicea suprema lex esto - dobro publiczne najwyższym prawem.
35. Scharakteryzuj starożytne prawo rzymskie.
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
36. W którym roku zmarł Karol Wielki?
a) w 800 b) w 814 c) w 822 d) w 843
37. Uzupełnij tekst, wykorzystując podpowiedź w ramce.
Od 919 r. w Królestwie Wschodniofrankijskim panowała saska dynastia ................... . Państwo to było związkiem plemion, których książęta
wybierali spośród siebie wspólnego króla. Henryk I, a następnie Otton I podporządkowali sobie Saksonię, Bawarię i Szwabię. Otton I zaś
uzależnił od siebie także ................., ................., Lombardię i środkowe Włochy. Takie państwo nazwano ................................................... Jego
część niemiecką, z tego powodu, że składała się z licznych księstw nazywano ......................... . W roku 962 papież koronował Ottona I w
Rzymie na ........................ .
Ludolfingów, Karolingów, Czechy, cesarz, król, Węgry, Święte Cesarstwo Rzymskie, Rzesza
Na podstawie mapy odpowiedz na p. 38.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
55

38. Odpowiedz na poniższe pytania:
a) Skąd się wzięli Wikingowie i dlaczego nazywano ich Normanami?
.......................................................................................................................................................
b) Jakie ziemie były celem najazdów Wikingów w IX i X wieku?
.......................................................................................................................................................
c) Do jakich krain dopłynęli Wikingowie?
.......................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
56
d) Jakie państwa założyli w Europie Zachodniej Wikingowie?
.......................................................................................................................................................
e) Kto zaatakował Wyspy Brytyjskie i pokonał pod Hastings w roku 1066 wojska anglosaskie pod dowództwem Harolda I?
.......................................................................................................................................................
f) Jak inaczej nazywano Wikingów na Rusi Kijowskiej?
.......................................................................................................................................................
41. Na podstawie rysunku poniżej odpowiedz na pytanie: Na czym i w jaki sposób wyprawiali się na swoje wyprawy łupieżcze Wikingowie?
.......................................................................................................................................................














Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
57
42. Na podstawie własnej wiedzy uzupełnij schemat.



Obowiązki seniora: Inwestytura:
1) .............................. 1) ..............................
2) .............................. 2) ..............................
3) .............................. 3) ..............................
Obowiązki wasala: Hołd lenny:
1) .............................. 1) ..............................
2) .............................. 2) ..............................
3) .............................. 3) ..............................

Przyczyny zawierania umów komendacyjnych:
1) ..............................
2) ..............................
3) ..............................




Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
58
43. Scharakteryzuj społeczeństwo feudalne (na podstawie zamieszczonego obok
schematu).
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
44. Co decydowało w Europie feudalnej o bogactwie i władzy?
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
Podpowiedź do p. p. 42, 43 i 44. Wykorzystaj koniecznie!!!
lenno, przekazanie lenna, uprawnienia patrymonialne, posiadane zamki, bogactwo i władza, liczba posiadanej ziemi, siła wasali, danina,
immunitet sądowniczy, immunitet ekonomiczny, domena królewska, dobra dziedziczne




Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
59















Mapa nr 1 Mapa nr 2
45. Na podstawie map nr 1 i 2 (powyżej) uzupełnij zdania:
Nad Loarą i Renem znajdowało się królestwo ............................ .
W Hiszpanii z siedzibą w Kordobie rządził ............................ .
Nad rzeką Niemen mieszkali ............................ .
W dorzeczach Prypeci, Dniestru i Dniepru panował książę ............................ .
Z Bizancjum graniczyły plemiona słowiańskie oraz ............................ .
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
60

Przeczytaj ze zrozumieniem tekst źródłowy Macieja, "Wierzenia Słowian" (14-11-2012), a następnie odpowiedz na pytania 46 - 48.

Baśnie słowiańskie w prosty sposób opisujące powstanie świata praktycznie nie istnieją. Postacie i ich atrybuty są zawoalowane i tylko poprzez porównania z innymi mitami
możemy dociekać, iż w obecnej wersji tak to a tak poszczególne elementy mitu należy rozumieć. Przez blisko półtora tysiąca lat wszystko się rozmyło, zanikło, wtopiło w
późniejsze przypowieści biblijne. Bogów zastąpili święci chrześcijańscy. Można jak Jakub Zielina stosując komparatystykę, szukać paraleli i odniesień w innych religiach
europejskich (germańska, grecka, bałtyjska, celtycka) czy też w religiach Indii, Iranu szukając wspólnego pnia praindoeuropejskiego. Można tylko po co? Po prostu taki mit w
swojej pierwotnej, czystej formie nie przetrwał. Nie będziemy więc wiedzieli, który z bogów i w jaki konkretnie sposób stworzył świat i człowieka. Najczęściej (czytaj: po
zastosowaniu porównań) pojawia się motyw praoceanu. Na tym bezmiarze wód nie było nic, a nad nim było niebo. Był także dualnie pojmowany bóg lub później bóg i zły (w
późniejszych baśniach jest to diabeł), którzy wędrowali sobie (lub płynęli łodzią) przez ten bezkres. Pewnego dnia postanawiają stworzyć ziemię. Ale z czego? W związku z
tym zły nurkuje w głąb oceanu i wyławia garść piachu. To co wydobył na powierzchni zaczyna się rozrastać i staje się ziemią. Zły chciał sobie schować trochę piachu dla
siebie, więc włożył go do ust. Bóg to zobaczył i klepnął złego w plecy. Zły wypluł to co miał w ustach i z tego powstały góry, bagna i pustynie. I tu drogi boga i złego się
rozchodzą. Bóg udaje się do nieba a zły (diabeł) do podziemia skąd ciągle próbuje się wydostać. Tyle w wielkim uproszczeniu o powstaniu ziemi. Natomiast jak stworzony
został człowiek? Można znaleźć kilka mitów, z których jeden brzmi mniej więcej tak: Bóg poszedł któregoś dnia do łaźni (ros. баниа – miejsce, które należy rozumieć jako
łaźnię parową lub fińską saunę). Wykąpał się oczyścił. Wychodząc wziął słomiany wiecheć i wytarł się nim i rzucił na ziemię. Porwał go diabeł i z tego wiechcia zrobił
człowieka. Zobaczył to bóg i widząc co się święci wyrwał go diabłu i tchnął w niego duszę. Dzięki temu człowiek wie co dobre, ale przez to, iż pierwszy schwycił wiecheć
diabeł podatny jest na zło. (...)
KONCEPCJA DWUFUNKCYJNA
Idąc dalej należało by ustalić, który z bogów był tym pierwszym i jak się nazywał. To też nie jest łatwe, gdyż należy wziąć pod uwagę dwie koncepcje i według jednej z nich
ustalać poszczególne fakty. Jak się wydaje starsza pochodząca z wczesnego okresu prasłowiańskiego. Utworzona jakby dopiero po przejściu z wierzeń animistycznych, jest
koncepcja dualności. W niej istnieje bóg, demiurg, stwórca wszystkiego, niebiański suweren, panujący na wszystkich poziomach. Z czasem pojawia się jego przeciwieństwo.
Taka chciało by się powiedzieć odwieczna koncepcja walki dobra ze złem. Chociaż bardziej właściwe było by ujęcie dopełniania się we wszechświecie przeciwstawnych
elementów: dzień – noc, góra – dół, ciepło – zimno, Jang – Jini wreszcie (dobry) bóg – (zły) bóg. Do tak wyrażonej dwójni można przypisać takich bogów jak połabscy
DAĆBÓG i STRZYBÓG (lub CZERNOBÓG co bardziej oddaje jego charakter). Chociaż takiego nazewnictwa nie możemy uznać za pewne gdyż imiona te pojawiły się
dużo później niż opisywana koncepcja, a nie posiadamy żadnych źródeł na potwierdzenie, iż para ta istniała w podobnym układzie w tak wczesnym okresie.

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
61
KONCEPCJA TRÓJFUNKCYJNA
Bogowie główni, pierwszego i drugiego rzędu
Kolejna koncepcja funkcjonowania powstała najprawdopodobniej na początku pierwszego tysiąclecia p. n. e., to koncepcja (podział) trójfunkcyjny. Już w tym okresie
plemiona prasłowiańskie posiadały rozbudowany aparat pojęć etycznych, moralnych oraz bogatą obrzędowość religijną. Koncepcja ta powstała, jak się wydaje na styku
wczesnej kultury prasłowiańskiej i praindoirańskiej, przy wpływie jeszcze innych kultur
(prabałtyjskiej i praugrofińskiej). Trójfunkcyjność polega na tym, iż wykształcającymi się
wówczas klasami społecznymi opiekowali się różni bogowie. Ponieważ ten pierwszy
podział, na klasę panującą (wodzowie, książęta, ale i kler - władza duchowna), klasa
żołnierzy, wojowników (ci którzy zajmowali się obroną terytorium i napadami
łupieżczymi) oraz klasa wytwórców (chłopi, rzemieślnicy), dzielił społeczeństwo właśnie
na trzy grupy, każda z nich posiadała boga, jakby odpowiedzialnego szczególnie za tę
odrębną sferę życia społecznego. Nie mniej jednak czczeni byli wszyscy bogowie. I tak na
przykład PERUNA którego immanentnie przypisać możemy do klasy wojowników, boskość jego wyznawały także pozostałe klasy. Po skonsumowaniu kilku książek i
różnych periodyków wyłoniła mi się koncepcja trójfunkcyjna, ale w pewnej ciekawej formie. Otóż jest jeden bóg stwórca, demiurg, mający wgląd we wszystkie sfery. Jest on
jednak jakby wycofany z bezpośredniego uczestnictwa w życiu świata. To jednak nie przeszkadza wyznawcom w składaniu mu ofiar i próśb o wstawiennictwo. Posiada za to
trzech innych bogów. Czasami uznaje się, że są to jego synowie a przynajmniej jeden z nich, którzy zostali stworzeni (zrodzeni) w celu zajęcia się poszczególnymi sferami
życia ludzi. Wiadomo najbliższa ciału koszula. Ten jeden protoplasta wszystkiego nie zawsze może mieć czas aby zająć się wszystkimi sprawami z każdej dziedziny.
Natomiast pozostali trzej są stróżami praw i rytów w obrębie swoich kompetencji. Opisy ich znane są nam najbardziej z zapisków kronikarzy uczestniczących w
chrystianizacji plemion Pomorza zachodniego, Słowian połabskich i zamieszkujących wyspę Rugię. Gdyż właśnie wśród tych plemion najdłużej utrzymywało się pogaństwo.
Stąd też zapiski Sakso Gramatikusa, Herbroda i innych dziejopisów dają nam najbardziej kompletne świadectwo wyglądu świątyń, bóstw, i obrzędów ku ich czci
sprawowanych. Chociaż wśród świadectw innych dziejopisów, zwłaszcza z terenów Rusi, też można znaleźć zarówno imiona jak i skrótowe opisy kompetencji
poszczególnych bogów. Podział o którym piszę najłatwiej przedstawić w układzie graficznym (rys. 1: Koncepcja trójfunkcyjna - bogowie pierwszego i drugiego rzędu).
SWARÓG – TRYGŁAW Atrybutami były słońce jako dawca życia, ale też niebo i czas. W zamierzchłej przeszłości dawca ognia (odniesienie chyba jeszcze do wierzeń
paleolitycznych). Miał także zrzucić z nieba pierwszy pług (może raczej radło) i nauczyć ludzi uprawy roli. Jego pozycja w panteonie jest znana choćby z opisu Ebona czy
późniejszej nieco Herbroda o chrystianizacji Szczecina przez biskupa Ottona (o którym pisał, iż jest miastem większym od Wolina). Według tych opisów w Szczecinie
istniały trzy kąciny (świątynie lub miejsca święte) z których jedna „…zbudowana przedziwną sztuką i kunsztem…” poświęcona była trzygłowemu bogowi. Pozostałe zaś
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
62
innym bogom w tym jeden stary dąb, który jakoby miał być siedzibą bóstwa. Opis ten dowodzi jednoznacznie o prymacie SWAROGA - TRYGŁAWA. Zwierzęciem boga
był biały koń, na którym nikt nie jeździł, służył on za to jako wróżba o pomyślności przedsięwzięć. Stary dąb zaś jest jak należy rozumieć siedzibą PERUNA. W przypadku
pozostałych trzech bogów ich kompetencje nie są do końca przejrzyste. Częstokroć przenikają się, wzajemnie nakładając. Chociaż z dużą dozą prawdopodobieństwa możemy
każdej z warstw społecznych przyporządkować każdego z nich.
SWAROŻYC (połabski DAĆBÓG). Słabo udokumentowany w źródłach pisanych jako syn SWAROGA. Przejął kompetencje i atrybuty ojca. Bóg warstwy władców
(wodzów plemiennych, później książąt) i duchowieństwa. Przejął prerogatywy po ojcu, a więc rządzi niebem, słońcem, ogniem w wymiarze kultowym , ale i ogniem
domowym. Z racji pełnionej funkcji nie obca mu także była sfera zaklęć, magii i czarów.
PERUN. Opiekun warstwy wojowników. Bóg burzy – piorunów, błyskawic i grzmotów a także sprawności w walce. Imię jego znaczy „Ten co uderza”. Nie jest to jednak
klasyczny Mars – bóg wojny, ponieważ opiekuje się także deszczem i urodzajem. Deszczem czy właściwie jego brakiem zajmuje się jego żona PERPERUNA. I to do niej
należy zanosić modły kiedy zborze schnie na polach. Za siedzibę boga uważany był często najstarszy dąb w okolicy a za święte uważano jego nasiona – żołędzie.
Zwierzętami przypisywanymi Perunowi były byk i baran.
Trzecim bogiem z podziału trójfunkcyjnego jest WELES (WOŁOS) Najogólniej należy więc rozumieć iż opiekował się on warstwą gospodarzy, rolników, rzemieślników.
Miał zapewniać płodność sił przyrody. Opiekun żywego inwentarza – bydła (ros. skotij bog). Wiąże się go także z majątkiem i handlem. Co odpowiadało by jego pozycji przy
trójpodziale funkcyjnym. Bóg ten posiada jednak jeszcze jeden rys. Są przesłanki aby traktować go również jako bóstwo chtoniczne. Pana zaświatów mającego pieczę nad
Nawią – światem zmarłych. Zajmować miał się on też magią, czarami i wieszczeniem.
Koncepcja takiego podziału trójfunkcyjnego załamuje się nieco po konfrontacji z książką Aleksandra Gieysztora, który jest gotów tę naczelną pozycję przypisać Perunowi.
Domniemuje on tego w oparciu o badania komparatystyczne, oraz opisane przez Saksa Gramatikusa obrzędy słowiańskie na cześć boga Świętowita (dawniej Peruna),
odprawiane w Arkonie na Rugii, porównując z obrzędami w religiach greckiej, irańskiej i rzymskiej. W religiach tych rytuały te związane były z takimi bogami jak Jupiter,
Zeus i Ahura Mazda, również gromowładni. Wydaje mi się, że w przypadku rugian jest to tylko transformacja kultu, który w przeciągu setek lat ulegał ewolucji w treści i
formie zachowując jednocześnie wątki pierwotne. Taki henoteizm wydźwigający jedno nawet lokalne bóstwo do roli naczelnego, pozostałym nic nie ujmując, nie jest
przecież niczym dziwnym. Religia tak jak i inne dziedziny życia społecznego podlega przemianom na skutek zmiennych warunków politycznych, społecznych i
gospodarczych. Rugiowie poprzez religię chcieli zacieśnić więzy społeczne, będąc w ciągłym zagrożeniu militarnym (chrystianizacja) ze strony Sasów i Duńczyków. Który
więc bóg był by naonczas lepszy niż Perun –wojownik.
BOGOWIE TRZECIEGO RZĘDU I POMNIEJSZE BÓSTWA
Nie ma całkowitej możliwości ich dokładnego opisu i kompetencji. Jednakże bogowie ci wymienieni są w różnych pismach średniowiecznych, choćby w „Słowo o wyprawie
Igora”. Wymagają wymienienia, nazwania imieniem i choćby skrótowego opisu kompetencji.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
63
CHORS – bóg księżyca.
STRZYBÓG – ten co rozdziela bogactwa i rządzi wiatrami.
PEREPŁUT – Najprawdopodobniej bożek wodny. Opiekun źródeł, nad którymi składano mu ofiary, a także
przepraw rzecznych brodów.
SIMARGŁ – Bóstwo zoomorficzne, pół-pies pół-ptak. Funkcjonujące na styku trzeciego rzędu. Pomiędzy
istotami boskimi a demonami. Opiekun zboża.
Jak widać w tym panteonie nie ma kobiet. Czyżby zostały wyrugowane przez mężczyzn na skutek
patriarchalności społeczeństwa? Taka marginalizacja była by czymś dziwnym. Niestety oprócz żony Peruna
tylko jedna bogini (zgodnie ze źródłami historycznymi) pretenduje do tego aby traktować ją na równi z
pozostałymi bogami:
MOKOSZA – Długosz nazwał ją Marzanną. Święta matka ziemia. Opiekunka rolnictwa. Bogini urodzaju.
Jej deifikacja związana jest prawdopodobnie jeszcze z okresem wczesnego rolnictwa. Znane są jeszcze inne
boginie opisane w panteonie Jana Długosza i innych pismach współczesnych mu autorów. Dzidziela
odpowiadająca rzymskiej Wenerze. Pogoda właśnie za pogodę odpowiedzialna. Dziewanna opiekunka
lasów. Porównywana przez Długosza do greckiej Diany. Niestety są to jednak twory odkrytego na nowo
dziedzictwa antyku, lub jak dosadniej określa to Brückner: „…imaginacje XVI wiecznych erudytów…”.
Przykro tylko że żadne informacje historyczne nie zachowały się o innych bogach i boginiach, bo
nieprawdopodobieństwem jest aby nikt z boskiego panteonu nie zajmował się powiedzmy lasami, których w średniowiecznej Polsce było nie mało. Nikt nie opiekował się
myśliwymi, czy rybakami itp., itd. Szkoda, ale tego się na razie (albo w ogóle) nie dowiemy. Chyba, że opublikowane zostaną jakieś nowe odkrycia czy to z badań wczesnych
rękopisów, czy analizy wykopalisk. Tutaj należy zakończyć tę proponowaną przeze mnie strukturę boskiego systemu. Jak pisałem nie jest on wytworem mojej wyobraźni
tylko kompilacją na podstawie poważnych publikacji i tekstów źródłowych. Panteon bogów słowiańskich wygląda tak, jak przedstawia rys. 2. obok.
DUCHY, DUSZKI, DEMONY I INNE LICHA
Dusze zmarłych
Zakres pojęciowy ducha i duszy był wśród Słowian bardzo szeroki. Obejmował między innymi związek z
fizjologią oddychania jako najpewniejszej oznaki życia. Dusza rozumiana była również jako jaźń, świadomość. Istniała też dusza – widmo. Kopia człowieka, nieboszczyk
(znaczy tyle co niebogi, niebogaty) a także mara lub zmora. Słowianie czczący słońce i ogień jako moc oczyszczającą odprawiali pochówki całopalne, nawet po
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
64
chrystianizacji, jeszcze do końca XI w. Znane są również pochówki birytualne i szkieletowe. Najpierw wśród Słowian południowych, którzy żyjąc na styku z Awarami
zasymilowali niektóre ich obrzędy. Całopaleniu nie podlegali tylko ci, którzy zmarli śmiercią naturalną. Był to zastęp demonów, duchów życzliwych. Życzliwość tę trzeba
było w odpowiedni sposób pozyskać. Kiedy już się to udało wspomagały one społeczność ludzką okazując swą przychylność stale lub doraźnie. Natomiast ci, którzy zmarli
śmiercią tragiczną, w sposób gwałtowny lub przedwczesny - samobójcy, topielcy, dzieci poronione lub zmarłe tuż po narodzeniu, kobiety zmarłe w czasie połogu, zmarli w
dniu ślubu, później także dzieci nieochrzczone. Stanowili wszyscy grupę duchów wrogich społeczności ludzkiej. Były to wszelkiego rodzaju upiory, czarty, kikimory,
wiedźmy, zmory itp. Oczywiście jako istoty złe wyglądały też okropnie. Ciemne lub czerwone zabarwienie skóry, wielkie głowy, gęste owłosienie czasem na całym ciele,
wielkie oczy, grube wargi, osobliwe zęby, nadmiar palców. Były także kulawe a czasem posiadały nogi ptasie lub zwierzęce.Złośliwe wobec ludzi. Najczęściej powodujące
choroby, ale także straszą, wysysają krew, wypijają lub psują mleko, wyżerają wnętrzności, odmieniają dzieci, porywają dziewczyny. Są to cechy ogólne. Na podstawie cech
szczegółowych, miejsc występowania (rozstaje dróg, mosty, cmentarze bagna) i sposobów działania, można wyodrębnić i podzielić je na grupy. Nazewnictwo ich jest różne w
różnych częściach słowiańszczyzny. Do tej grupy zaliczono później (po chrystianizacji) także, jako pół demoniczne, wiedźmy (te co posiadają wiedzę) i czarownice
(zajmujące się zamawianiem, wieszczki, szamanki).
Duchy wodne
W folklorze słowiańskim woda ma moc oczyszczania i uzdrawiania. Wodę i wszelkie jej zbiorniki, a także mokradła i bagna zamieszkują także różnego rodzaju duchy. Jedne
z nich związane są z samym żywiołem. Te z reguły są ludziom przyjazne lub obojętne. Jest także grupa demonów pochodzenia ludzkiego – od dusz ludzi zmarłych nagle,
najczęściej topielców. „Wodni topcowie” lub „utopki” są pełne złości. Chwytają i topią ludzi wciągając ich w wiry wodne. Na leśnych uroczyskach na pograniczu bagien
straszą i mamią rusałki i wiły, mamuny, siubiele, lamie. Czasem wyglądają jak piękne dziewczęta nagie przybrane tylko w wianki z ziół, a czasem ich wygląd jest odrażający.
Na bagna, mokradła ściągają ludzi świeczniki lub świetliki.
Duchy leśne
Bór, puszcza w odróżnieniu od domostwa, to to co puste, nie zamieszkałe (przez ludzi), nieoswojone. Tu swoją dziedzinę mają duchy samoistne, nie pochodzące ze świata
ludzi zmarłych. Na czele ich stoi duch leśny, władca zwierząt zwany Leszym lub Borowym. W stosunku do mieszkańców lasu tym wyimaginowanym, ale i tym prawdziwym
tkwiła wśród Słowian zarówno bojaźń jak i chęć imitacji cech potrzebnych w walce o byt. Stąd przedmiotami swoistego kultu były takie zwierzęta jak niedźwiedź, dzik, tur,
żubr, wilk. Powszechne więc były amulety z zębów, pazurów, rogów i kości. Nałożenie skóry drapieżnika miało przekształcać psychikę wojownika zwalniając go z norm
ludzkich.
Duchy powietrza
Każdy element zjawisk atmosferycznych, a zwłaszcza te, które zadziwiały i przerażały człowieka, posiadał swojego odrębnego ducha. Mamy wśród nich takie które pomagają
ludziom i te które im szkodzą. Mają owe duchy cechy zoomorficzne jak żmieje i smoki. Są też o cechach antropomorficznych – chmurnicy, obocznicy, płanetnicy.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
65
Duchy domu i roli
Duchy domu i obejścia, pochodzące w części od osób zmarłych śmiercią naturalną, są przyjazne i pożyteczne. Przebywają w pobliżu ognia domowego (piec lub ognisko), na
strychu lub w zagrodzie. Opiekują się domem, dobytkiem, zwierzętami hodowlanymi. Najbardziej uniwersalny jest Domowy zwany często gospodarzem, dziadkiem.
Życzliwy gospodarny i dobroduszny. Ma pieczę nad całością gospodarstwa, przechadza się nocą i dogląda wszystkiego. Wieczorami w wyznaczonym miejscu (często na
poddaszu) zostawiano dla niego poczęstunek. Podczas budowy domu Dla Domowego składało się ofiarę zakładzinową w narożniku pod pierwszą belką. Był to najczęściej
czarny kogut lub jajka. Do tej grupy duchów należą też i takie które lubią psoty. Są to bannicy i winnicy. Do rodzimej tradycji należy też latawiec lub lataniec. Ognisty duch
przynoszący ludziom zboże i pieniądze. W obszarze zagospodarowanym przez człowieka – pola, pastwiska, bytują też inne duszki zajmujące się opieką nad bydłem i
plonami. Są to skrzaty i choboldy (później nazwane w bajkach krasnoludkami), bywają one czasem nieco złośliwe. Lubią psocić, schować coś, ale nie wyrządzają krzywdy.
Groźna natomiast jest Południca, powstająca z wiru powietrznego w najgorętszej porze dnia, może być groźna dla żeńców. Do wierzeń najstarszych należy demon
zwiększający (sporzący) plony – Sporysz.
Źródło: Maciej, "Wierzenia Słowian", 14-11-2012, w: http://www.dzikibez.pl/index.php/news/66/62/Wierzenia-Slowian, stan na: 05-01-2013, 12:08.

46. Jaką władzę mieli bogowie słowiańscy pierwszego i drugiego rzędu?
Swaróg - ...........................................................................................................................................................
Swarożyc - ...........................................................................................................................................................
Perun - ...........................................................................................................................................................
Weles - ...........................................................................................................................................................

47. Który z bogów wymienionych w pyt. 46 był najważniejszym bóstwem w mitologii słowiańskiej? ..................................................................
48. Scharakteryzuj bóstwa pomniejsze, demony i duchy, które pojawiają się w tekście.
Duchy zmarłych:
...........................................................................................................................................................
Duchy wodne:
...........................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
66
Duchy leśne:
...........................................................................................................................................................
Duchy powietrza:
...........................................................................................................................................................
Duchy domu i roli:
...........................................................................................................................................................
Mokosza:
...........................................................................................................................................................
Simargł:
...........................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
67

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
68










49. Na podstawie dwóch powyższych map, a także swojej wiedzy geograficznej scharakteryzuj rozwój terytorialny państwa Piastów.
1. Państwo Mieszka I składało się z ziem ...........................................................................................
2. Państwo Bolesława Chrobrego z ziem ...........................................................................................
3. Państwo Kazimierza Odnowiciela z ziem ...........................................................................................
4. Państwo Bolesława Śmiałego z ziem ...........................................................................................
5. Państwo Bolesława Krzywoustego z ziem ...........................................................................................
6. Księstwo Władysława Wygnańca z ziem ...........................................................................................
7. Księstwo Bolesława Kędzierzawego z ziem ...........................................................................................
8. Księstwo Mieszka Starego z ziem ...........................................................................................
9. Państwo Władysława Łokietka z ziem ...........................................................................................
10. Państwo Kazimierza Wielkiego z ziem ...........................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
69
Na podstawie mapki, zamieszczonej obok
odpowiedz na pyt. 50 i pyt. 51.
50. Z jakich plemion składało się państwo
pierwszych Piastów?
...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................
51. Zlokalizuj wymienione w p. 2 plemiona w
formie pisemnej.
...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................


52. Książę Mieszko I był jednocześnie wodzem:
a) drużyny rycerskiej b) drużyny najlepszych wojów c) drużyny książęcej

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
70
53. Podkreśl właściwą miejscowość, dokańczając niniejsze zdanie (tylko 5 miast).
Na drużynę, o której mowa w p. 4, składali się wojowie pochodzący z: Gniezno, Gdańsk, Wrocław, Szczecin, Kołobrzeg, Poznań, Włocławek, Giecz, Kalisz
54. Uzupełnij tekst: W latach 930 – 940 54.1. ......................... utworzyli na terenie dzisiejszej 54.2. ......................... silne państwo. Powstały
wówczas nowe osady i dobrze umocnione grody, które były skupione wokół 54.3. ........................., stanowiącego centrum państwa Piastów. Zaś
rezydencją książęcą stał się gród 54.4. ......................... .
54.1. a) Ślężanie b) Polanie c) Wiślanie
54.2. a) Wielkopolski b) Małopolski c) Mazowsza
54.3. a) Wrocławia b) Poznania c) Gniezna
54.4. a) Poznania b) Gniezna c) Krakowa
55. Przyporządkuj podkreślone pojęcia do właściwych definicji: trybut, plemię, kanonizacja, danina, metropolia. Przy definicji nie posiadającej
pojęcia wstaw znak X.
Ogłoszenie przez Kościół danej osoby świętą – ......................................
Związek skupiający rody spokrewnione ze sobą lub zamieszkujące pobliski obszar – ......................................
Prowincja kościelna obejmująca kilka diecezji (biskupstw) będąca pod zwierzchnictwem arcybiskupa – ......................................
Ogłoszenie przez Kościół danej osoby błogosławioną – ......................................
Obowiązkowe świadczenie w produktach rolnych lub pieniądza na rzecz właściciela ziemi, państwa lub Kościoła – ......................................
56. Zidentyfikuj na portretach polskich monarchów i podpisz je, wykorzystując spis chronologiczny w tabelce.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
71






Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
72









Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
73
Mieszko I, Mieszko II, Dobrawa, Bolesław Chrobry, Mieszko II, Rycheza, Kazimierz Odnowiciel, Bolesław II Śmiały, Władysław I Herman, Bolesław III Krzywousty,
Władysław II Wygnaniec, Bolesław IV Kędzierzawy, Mieszko III Stary, Kazimierz II Sprawiedliwy, Leszek Biały, Władysław Laskonogi, Henryk I Brodaty, Konrad
Mazowiecki, Bolesław V Wstydliwy, Leszek Czarny, Przemysł II, Wacław II, Władysław Łokietek, Kazimierz III Wielki, Ludwik Andegaweński, Jadwiga Andegaweńska,
Władysław II Jagiełło, Władysław III Warneńczyk, Kazimierz Jagiellończyk, Jan Olbracht, Aleksander Jagiellończyk, Zygmunt I Stary, Zygmunt II August, Henryk Walezy,
Anna Jagiellonka, Stefan Batory, Zygmunt III Waza, Władysław IV Waza, Jan Kazimierz, Michał Korybut Wiśniowiecki, Jan III Sobieski, August II Mocny, Stanisław
Leszczyński, August III Sas, Stanisław August Poniatowski, Mikołaj I Romanow, Aleksander I Romanow, Aleksander II Romanow, Mikołaj II Romanow.

57. Uzupełnij o imiona władców poniższy schemat - w nawiasach podane są daty panowania. UWAGA: imiona niektórych władców się
powtarzają! Puste miejsce pod władcą przeznaczone jest dla małżonki tegoż władcy.
1) .......................... (960 - 992) --> .......................... (992 - 1025) --> .......................... (1033 - 1034) --> .......................... (1034 - 1058)
.......................... ..........................
2) .......................... (1034 - 1058) --> .......................... (1058 - 1079) --> .......................... (1079 - 1086) --> .......................... (1086 - 1098)
3) .......................... (1086 - 1098) --> .......................... (1098 - 1138) --> .......................... (1138 - 1146) --> .......................... (1146 - 1173)
4) .......................... (1173 - 1177) --> .......................... (1177 - 1191) --> .......................... (1191) --> .......................... (1191 - 1194)
5) .......................... (1194 - 1198) --> .......................... (1198 - 1199) --> .......................... (1199) --> .......................... (1199 - 1202)
6) .......................... (1202) --> .......................... (1202 - 1210) --> Mieszko IV Plątonogi (1210 - 1211) --> ...................... (1211 - 1225)
7) .......................... (1225) --> .......................... (1225 - 1227) --> .......................... (1227 - 1229) --> .......................... (1229 - 1232)
8) .......................... (1232 - 1238) --> Henryk II Pobożny (1238 - 1241) -> Bolesław Rogatka (1241) --> .......................... (1241 - 1243)
9) .......................... (1243 - 1279) --> .......................... (1279 - 1288) --> Henryk Prawy (1288 - 1289) --> .......................... (1289)
10) ........................ (1290 - 1291, 1295 - 1296) --> Wacław II Przemyślida (1291 - 1305) --> Wacław III Przemyślida (1305 - 1306)
11) ........................ (1306 - 1333) --> ........................ (1333 - 1370) --> Ludwik Węgierski (1370-1382) --> Jadwiga Andegaweńska (1384-1399)
12) ........................ (1386 - 1434) --> ........................ (1434 - 1444) --> .......................... (1447 - 1492) --> .......................... (1492 - 1501)
13) ........................ (1501 - 1506) --> ........................ (1506 - 1548) --> .......................... (1548 - 1572) --> .......................... (1573 - 1575)
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
74
14) ........................ (1575 - 1586) --> ........................ (1576 - 1586) --> .......................... (1587 - 1632) --> .......................... (1632 - 1648)
15) ........................ (1648 - 1668) --> ........................ (1669 - 1673) --> .......................... (1674 - 1696) --> .......................... (1697 - 1704)
16) ........................ (1704 - 1709) --> ........................ (1709 - 1733) --> .......................... (1733 - 1736) --> .......................... (1736 - 1763)
17) ........................ (1764 - 1795) --> Fryderyk August I (1807 - 1815) --> ..................... (1815 - 1825) --> ......................... (1825 - 1855)
18) ........................ (1855 - 1881) --> Aleksander III (1881 - 1894) --> ........................... (1894 - 1917) --> Rada Regencyjna (1917 - 1918).

58. Zaznacz kolorami w zadaniu poprzednim:
a) dynastię pierwszych Piastów, kolorem niebieskim
b) dynastię przemyślidzką, kolorem pomarańczowym
c) dynastię andegaweńską, kolorem zielonym
d) książąt i królów piastowskich w okresie rozbicia dzielnicowego, kolorem brązowym
e) dynastię jagiellońską, kolorem szarym
f) dynastię Wazów, kolorem fioletowym
g) władców elekcyjnych, kolorem czarnym
h) dynastię Romanowów, kolorem czerwonym
59. Jakiego państwa księciem był Fryderyk August I?
60. Krótko odpowiedz z uzasadnieniem: Dlaczego carowie rosyjscy w latach 1815 - 1917 tytułowali się również królami Polski?
..............................................................................................................................................................................
61. Podpisz poniższe wydarzenia właściwymi datami.
Chrzest Polski – .............................................................
Śmierć Mieszka I – .............................................................
Misja biskupa praskiego Wojciecha Sławnikowica – .............................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
75
Utworzenie pierwszego arcybiskupstwa w Gnieźnie – .............................................................
Zjazd gnieźnieński – .............................................................
I wojna polsko – niemiecka – .............................................................
II wojna polsko niemiecka (dwie daty) – .............................................................
III Wojna polsko niemiecka (dwie daty) – .............................................................
Pokój w Budziszynie – .............................................................
Koronacja na króla Bolesława Chrobrego – .............................................................
958, 966, 972, 983, 992, 997, 999, 1000, 1003, 1005, 1007, 1008, 1013, 1015, 1017 1018
62. Umieść na osi czasu te daty, które dotyczą wydarzeń wymienionych w p. 10.



950 960 970 980 1000 1010 1020 1030 1040
63. Uzupełnij tekst.
Bolesław Chrobry po pokoju w Budziszynie zagarnął na zachodzie ziemie 63.1. ...................., a na wschodzie 63.2. .................... . Po śmierci
Bolesława Chrobrego drugim królem Polski został 63.3. ...................., który w 1031 roku utracił na rzecz cesarza niemieckiego Henryka II 63.4.
...................., a na rzecz księcia ruskiego Jarosława Mądrego 63.5. .................... .
Grody Czerwieńskie, Mazowsze, Milsko i Łużyce, Mieszko II, Bezprym, Grody Czerwieńskie, Mazowsze, Milsko i Łużyce
W p. 64 - 66 wybierz prawidłową odpowiedź, dokańczając zdanie.
64. Po klęsce i ucieczce Mieszka II, w okresie rządów Bezpryma doszło do ludowych wystąpień, skierowanych przeciwko możnym i Kościołowi,
które nazywa się:
a) powstaniem ludowym b) reakcją pogańską c) buntem pogańskim
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
76
65. W latach 1034 – 1039 rządy Bezpryma upadły i zapanowała anarchia, czyli chaos, bezrząd i bezład w państwie wynikły na skutek:
a) silnych ośrodków władz regionalnych b) zbyt silnych wpływów biskupów wzgl. króla
c) braku takiej władzy d) słabości centralnej władzy e) egoizmu elit społecznych
66. W 1039 roku z Węgier do Polski przybył syn Mieszka II, który odbudował kraj oraz przeniósł stolicę z Gniezna do Krakowa:
a) Bolesław Krzywousty b) Kazimierz Odnowiciel c) Kazimierz Wielki
67. Dopasuj właściwe pojęcia do podanych poniżej definicji:
sprzedawanie i kupowanie za pieniądze godności i stanowisk kościelnych oraz związanych z nimi dóbr i korzyści materialnych –
nadużywanie zajmowanego wysokiego stanowiska w Kościele polegające na faworyzowaniu krewnych i obsadzaniu nimi urzędów kościelnych –
klasztor benedyktyński założony w 910 r. –
nadawanie biskupstw i opactw –
idea stworzenia europejskiego państwa, zrzeszającego monarchie chrześcijańskie pod władzą cesarza –
obsadzenie biskupstwa lub opactwa przez władcę, czego symbolem było wręczenie biskupowi lub opatowi pastorału –
sformułowany przez papieża Grzegorza VII w 1075 r. zawierający zbiór zasad określających kompetencje papieża i wynikającą z nich przewagę
władzy papieskiej nad świecką –
pod murami toskańskiego zamku w tej miejscowości w 1077 r. stanął cesarz Henryk IV, by błagać papieża o wybaczenie i zdjęcie klątwy –
umowa między Państwem Kościelnym (dziś Watykanem), a innym państwem, regulująca stosunki między władzą świecką, a kościelną –
symonia, inwestytura duchownych, władza uniwersalna, nepotyzm, Cluny, Monte Cassino, inwestytura duchowna, konkordat, Dyktat papieski, Canossa




Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
77
Ilustracja poniższa prezentuje rycinę, na której cztery kobiety składają hołd lenny cesarzowi Ottonowi III. Na podstawie tej ilustracji oraz
własnej wiedzy pozaźródłowej odpowiedz na pyt. 68 - 69.
68. Jakie regiony symbolizują cztery kobiety na rycinie?
..............................................................................................................................
69. Jak się nazywała i czego dotyczyła idea, której dotyczy rycina?
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
Na podstawie mapy obok oraz tej na następnej stronie, a także korzystając z własnej wiedzy,
odpowiedz na pytania 70 - 73.
70. Jakiego epizodu w dziejach Europy one dotyczą?
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................
71. Scharakteryzuj ten epizod.
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
78
72. Jaka była sytuacja polityczna państw krzyżowych w Syrii i Palestynie?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
73. Kto był potencjalnym sojusznikiem, a kto był wrogiem krzyżowców w Ziemi Świętej?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
79

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
80
Podpowiedź do p. 70 – 73. Wykorzystaj koniecznie!!!
Turcy Seldżuccy, krzyżowiec, krucjata, Urban II w Clermont roku 1095, I krucjata 1097 r., zdobycie Jerozolimy w 1099 r., ostatnia twierdza krzyżowców Akka w 1291 r.,
zdobycie Konstantynopola, wyprawa dziecięca, fanatyzm religijny, Bizancjum, Saladyn, Ryszard Lwie Serce, Konstantynopol, bogactwa: złoto, ziemia, przyprawy korzenne,
jedwab

74. Które zdania są prawdziwe, a które fałszywe? Jeśli zdanie jest fałszywe, zaznacz obok niego – F (fałsz), a jeśli prawdziwe – P (prawda).
Następnie popraw te, które uznasz za fałszywe w ramkach.
a) Genueńczyk Vasco da Gama dopłynął do wybrzeży Haiti i Kuby w 1492 roku.
b) W latach 1519 – 1522 Ferdynand Magellan jako pierwszy podjął próbę opłynięcia dookoła świata.
c) Krzysztof Kolumb, opływając Afrykę, dopłynął do Indii w 1498 roku.
d) John Cabot dopłynął w 1497 roku do Labradoru i Nowej Fundlandii.
e) Na początku XVI wieku Pedro Alvarez Cabral odkrył Meksyk.
f) Hiszpanie i Anglicy zawarli traktat w Tordesillas, podzieliwszy świat na swoje wpływy.
75. Ile upłynęło lat od chrztu Polski przez Mieszka I do koronacji na króla Bolesława Chrobrego?
..............................................................................................................................................................
76. Jak miała na imię matka
a) Bolesława Chrobrego? ...............................................................................
b) Mieszka II? ...............................................................................
77. Kto zamordował krakowskiego biskupa Stanisława Kostkę?
a) Kazimierz I Odnowiciel b) Bolesław Chrobry c) Bolesław Śmiały d) Bolesław Krzywousty
78. Kto zjednoczył Polskę po jej rozbiciu dzielnicowym z 1138 roku?
a) Władysław Łokietek b) Kazimierz Wielki c) Przemysł II d) Wacław II Czeski
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
81
79. Ile lat panowała w Polsce królowa Jadwiga?
..............................................................................................................................................................
80. W którym roku i od kogo Zygmunt I Stary mógł przyjąć hołd lenny?
..............................................................................................................................................................
81. Jak się nazywała ukochana królowa Zygmunta Augusta?
..............................................................................................................................................................
82. Przyporządkuj podane postacie do poniższych bitew.
Władysław Jagiełło Bitwa pod Płowcami
Władysław Łokietek Bitwa pod Warną
Władysław Warneńczyk Bitwa pod Grunwaldem
Jan Kazimierz Bitwa pod Wiedniem
Jan Sobieski Bitwa pod Beresteczkiem
83. Kogo symbolizowały „czarne orły” w Traktacie trzech czarnych orłów z 13 grudnia 1732 roku?
..............................................................................................................................................................
84. Jaką tajną umowę zawarły państwa "czarnych orłów", która dotyczyła ich polityki wobec Rzeczpospolitej Obojga Narodów?
..............................................................................................................................................................
85. W jaki sposób, kto i kiedy zdobył krzyżacki Malbork?
..............................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................
86. Wyjaśnij pojęcia związane z szlacheckimi zwyczajami i prawami, które zaistniały w Rzeczpospolitej szlacheckiej:
wojna kokosza – ............................................................................... rokosz – ...............................................................................
konfederacja – ............................................................................... Sejm Niemy – ...............................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
82
krajczy – ............................................................................... łowczy – ...............................................................................
stolnik i podstoli – ............................................................................... husaria – ...............................................................................
cześnik i podczaszy – ............................................................................... podkomorzy – ...............................................................................
87. Uzupełnij tabelkę.
Rok Miejsce wydania Treść Nadawca przywileju
1228 Cienia "zachowanie praw słusznych i godnych podług rady biskupów i baronów...
wykluczając uciski i nienależne podatki"
Władysław III Laskonogi
1355 Buda


1374

Ludwik Węgierski
Piotrków Władysław II Jagiełło

Czerwińsk Władysław II Jagiełło

Jedlnia i Kraków „Nemine captivabimus nisi iure victum” – nietykalność osobista szlachty bez
wyroku sądu

Cerekwica i Nieszawa


1456 Korczyn

Kazimierz IV Jagiellończyk
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
83
1493

Jan I Olbracht
1496

Jan I Olbracht
1501 Mielnik Królewska władza realna w rękach senatorów, a król - przewodniczącym senatu
- a niewykonywanie poleceń senatu legitymizowało bunt przeciwko królowi.

1504 Piotrków

Aleksander Jagiellończyk
1505 Radom

Aleksander Jagiellończyk
Toruń


1520
1538
Bydgoszcz Odrabianie pańszczyzny przez chłopów przez 1 dzień w tygodniu, swoboda
żeglugi na Wiśle, ograniczenie praw sądów miejskich w sprawach z udziałem
szlachcica oraz zakaz usuwania szlachty z urzędów przez króla

88. Uzupełnij tabelkę o pacta conventa poszczególnych królów elekcyjnych:
Data Miejsce Monarcha Warunki szczególne Wykonanie postanowień
1573 Kraków Henryk Walezy



1576 Meggesz Stefan Batory Częściowe, zgodnie z rozejmem w Jamie Zapolskim
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
84


1632 Kraków Władysław Waza




Przeczytaj tekst źródłowy, a następnie odpowiedz na pytania 89 - 91.
My, Rady Stanu, szlachta i rycerstwo królestwa Polskiego, narodów tak polskiego, jako i litewskiego, niemniej z Rusi. Prus, Żmudzi, Mazowsza, Inflant. tudzież ze
wszystkich innych prowincji i ziem do tej Rzeczypospolitej należących, to sobie głównie niniejszym pismem, czyli dyplomem, zastrzegamy, aby przyszły nasz książę i pan
świeżo przez nas obrany był obowiązanym dać nam przywilej, czyli pismo, przez które by niżej wyrażone artykuły zawierające w sobie pewne nasze prawa i prerogatywy,
zostały uznane i zatwierdzone, a to w sposób następujący:
1. Iż za żywota naszego my i potomkowie nasi, królowie polscy i ciż, wielkie książęta Litewskie, Ruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Kijowskie, Wołyńskie, Inflanckie i innych
państw, nie mamy mianować ani obierać jakiego, składać żadnym sposobem ani kształtem wymyślonym, króla, na państwo sukcesora naszego sadzać, a to dlatego, aby
zawdy wiecznymi czasy po zejściu naszym i potomków naszych wolne obieranie zostało wszem stanom koronnym; dla czego i tytułu dziedzica używać nie mamy ani
potomkowie nasi, królowie polscy.
2. A iż w tej zacnej Koronie narodu polskiego i litewskiego, ruskiego, inflanckiego i innych niemało jest różnowierstwa, przestrzegając na potem jakich sedycyj i tumultu, z
tej przyczyny rozerwania albo niezgody w religii, warowali to sobie niektórzy obywatele korony konfederacją osobliwą, że w tej mierze w sprawie religii mają być w pokoju
zachowani, którą my obiecujemy trzymać w pokoju czasy wiecznymi.
3. A w sprawach koronnych, które się dotykać będą osoby naszej i dostojeństwa naszego, poselstw do krajów cudzych wysyłanych i cudzych także poselstw słuchania i
odprawowania, wojsk jakich albo żołnierzów zbierania albo przyjmowania, my i potomkowie nasi nic zaczynać i czynić nie mamy bez rady rad koronnych obojga narodu,
spraw sejmowi należących w niczym nie naruszając; a wszakoż te poselstwa, które by się Rzeczypospolitej nie dotykały a mogły być wedle czasów i potrzeb odprawowane.
4. O wojnie albo ruszeniu pospolitym nic zaczynać nie mamy, mimo pozwolenie Sejmowe wszech Stanów, ani za granice Koronne obojga narodu Rycerstwa Koronnego
wojennym obyczajem wywodzić żadnym sposobem, ani prośbą naszą Królewską, ani płaceniem piąci grzywien super hastiem, My i Potomkowie nasi Królowie Polscy nie
mamy i słowem naszym Królewskim przyrzekamy. Wszakże jeślibyśmy za uchwałą Sejmową ruszenie pospolite uczynili, jednak nie dłużej mamy dzierżeć poddanych
naszych na miejscu tam kędy im wiciami ostatecznymi, to jest listy wojennymi, czas i miejsce oznaczemy jeno dwie niedzieli. A jeślibyśmy za pozwoleniem wszech Stanów
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
85
za granice poddane swe wywieść chcieli, a oni Nam tego dobrowolnie dozwolili, tedy na każdego z osobna jednego, żadnej osoby nie wyjmując, także i szlachcica pieszego
wojnę służyć powinnego, powinniśmy im dać niż się z granic ruszymy po piąci grzywien, a nie mamy ich dłużej trzymać na żołdzie tych piąci grzywien jeno ćwierć roku,
rozdziału żadnego na części wojsk, tak wielkiego jako i małego nie czyniąc między nimi. A jeślibyśmy ich do dwu niedziel nie ruszyli za granice, tedy przy nas dłużej trwać
nie będą powinni. A czasu wojny będziemy potrzeby wszytkie kosztem swym odprawować, jako działa, prochy, puszkarze, draby i straż wszelaką.
5. Granice Koronne obojga narodu i wszystkich Państw do Korony należących, od wtargnienia nieprzyjaciela wszelakiego, obroną opatrować nakładem naszym mamy i
powinni będziemy i Potomkowie nasi, zostawując kwartę w mocy, wedle statutu Polskiego.
6. Często się też to przytrafiać może, iż między tak wielą Senatorów, sentencje, zdania, i rozumienia być mogą różne, a nie na wszem zawżdy zgodne w sprawach wszelakich,
przeto My i Potomkowie nasi, władzą swą nie konkladować nic mamy, ale się co najpilniej starać, abyśmy wszystkie do jednej sentencji przywieść mogli, uważając wszystkie
wywody ich, które by się z prawem, wolnościami pospolitemi i z większym pożytkiem Rzeczyposp. pokazowały, a któreby wolnościom, prawom i swobodom wszystkim
Państwom nadanym przeciwne nie były. A jeślibyśmy ich do jednej a zgodnej sentencji przywieść nie mogli, tedy przy tych konkluzja nasza zostawać ma, którzy by się
nabliżej ku wolnościom, prawom a zwyczajom, wedle praw każdej Ziemi i dobremu R.P. skłaniali.
7. Okrom spraw Sejmowych, które się zwykłym obyczajem z wiadomością i przyzwoleniem wszech Stanów odprawować mają, gdyż to jest rzecz pewna i doświadczona, iż
sama jedna Osoba Królewska, a tak wielkich Państw tego Królestwa, wszytkim sprawom zdołać nie może, zaczym by i w nierząd i w niebespieczeństwo Korona wpaść
mogła. Przeto ustawiamy i za wieczne prawo mieć chcemy, aby każdego Sejmu Walnego naznaczeni i mianowani byli z Rad Koronnych osób szesnaście, tak z Polski jako i z
Litwy i innych Państw do Korony należących, z wiadomością wszech Stanów ku innym urzędnikom Koronnym Polskim i Litewskim, którzyby przy Nas ustawicznie byli,
przestrzegając osoby i dostojeństwa naszego, wolności pospolitej, bez których rady i wiadomości nic My i potomkowie nasi czynić nie mamy ani będziemy mogli w sprawach
potoczych ( nie wzruszając nic Sejmowych. ) A ci Panowie będą powinni przestrzegać, aby we wszystkich sprawach nic się nie działo contra deputatem nostram i przeciw
prawu pospolitemu, z czego potym będą powinni respondować na Sejmie Walnym blisko przyszłym.
8. A wszakże każdemu z Panów Rad Senatorów, przyjechać do Nas ilekroć który raczy i obecnie mieszać wolno ma być i do tej sprawy i do każdej innej, jako Rady
przypuszczamy i o wszystkim radzić i wiedzieć powinni będą. Także ci Deputaci nic przed żadnym z nich mieć nie będą więcej, okrom tego, iż już oni do czasu swego
obecnie powinni będą mieszkać przy Nas. Nie zaniechywając obyczaju starego opisowania listy naszemi ad Consiliarios absentes, gdy się co takiego trafi, naznaczenie tych
Senatorów na Sejmie ma być zaraz osób 16, na każde pułroka osób 4, jeden z Biskupów, jeden z Wojewod, a dwa z Kasztelanów, a mają iść koleją jako w Radzie siedzą.
A jeśliby który w swej kolei zostać nie chciał, albo per aliquod legale impedimentum nie mógł, aby się zaraz tenże na Sejmie opowiedział a inszy ex ordine na jego miejsce
necesario naznaczony był; a ci mają mieć opatrzenie ze skarbu naszego, i potomków naszych. Biskupi z Ruskich krajów, i inni świeckiego stanu Senatorowie, każdy na swe
pułroka po piąci set złotych, a panowie duchowni krajów Polskich tego nie potrzebują, gdyż są dobrze opatrzeni.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
86
9. Sejm walny koronny we dwie lecie najdalej być ma składan, a gdzie by tego była pilna a gwałtowna potrzeba Rzeczypospolitej, tedy za radą panów Rad obojga państwa
jako czas i potrzeba Rzeczypospolitej przynosić będzie, powinni go składać będziem, a dłużej go dzierżyć nie mamy, najdalej do sześciu niedziel. A przed takowymi sejmy w
Polsce, wedle zwyczaju, a Litwie wedle statutu Wielkiego Księstwa Litewskiego sejmiki powiatowe być mają, jako w Kole i w Korczynie sejmik sławny bywa, także w
Litwie i w Wołkowysku główny sejmik być ma; na które sejmiki przez posły swe potrzeby przypadłe zwykłym obyczajem oznajmiać mają.
10. Obiecujem też słowem naszym Królewskim, iż My i Potomkowie nasi, sygnetu żadnego używać nie mamy, ani pieczęci osobnej w sprawach Rzeczypospolitej
należących, tamintra quam extra Regnum, jeno Koronnych pieczęci, które przy Kanclerzach i Podkanclerzach są, tak Polskich, jako i Litewskich.
11. Urzędy Koronne obojga narodu w całości zachowane być mają, także i Dworskich urzędów umniejszać i zatłumiać nie mamy, ale owszem ludziom statecznym, godnym, i
zasłużonym, obojga narodu, a nie obcym, gdybykolwiek wakowały, powinni będziem dawać.
12. Aby wątpliwość żadna około gruntów szlacheckich nie była, wolne zawżdy ze wszemi pożytkami które by się kolwiek na ich grunciech pokazowały; też i kruszcze
wszelakie, i okna solne, zostawać mają, a My i Potomkowie nasi przekazywać im nie mamy czasy wiecznemi, wolnego używania.
13. Także obiecujemy iż wykładów nie przypuścimy, ani wywodów żadnych z prawa obcego, ani daniny z Przodków naszych dóbr prawem dziedzicznym nadanych, aby
miały być za lenna poczytane, tylko na których by stało mianowicie, że są nadane iure feudali.
14. Starostowie pogranicznych i sądowych zamków i miast głównych, także i miasta główne które Starostów nie mają, przysięgać Królowi i Królestwu mają, iż tempore
Interregni, zamków i miast spuszczać nie mają ku szkodzie Rzeczypospolitej nikomu inszemu, jeno Królowi wolnie za zezwoleniem wszech obranemu i koronowanemu, pod
utraceniem poczciwości, gardła, i majętności.
15. Korona Królestwa Polskiego, ma być w Skarbie Koronnym w Krakowie chowana przez Pana Podskarbiego Koronnego, za pieczęciami i kluczami Senatorów tych, to jest:
Kasztelana Krakowskiego, Poznańskiego, Wileńskiego, Sandomierskiego, Kaliskiego i Trockiego, którzy jej otwarzać nie mają, jeno za zezwoleniem wspólnym wszech Rad
Koronnych i Stanów. A wszakoż niebytność którego z nich, przez chorobę abo inne legale impedimentum przekazać nie ma spólnego zezwolenia, owszem absens za
obwieszczeniem innych Senatorów, powinien tamże klucz swój do innych kolegów przysłać. A jeśliby którego śmierć zaszła, tedy inni kolegowie praesentes moc mają zamek
jego otworzyć i pieczęć odeprzeć.
16. Sprawiedliwość pospolitą sądową niektóre kraje Korony Polskiej sobie zwoliły, zdejmując ją z osoby naszej, czego My im dozwalamy i hamować nie mamy, z tym
dokładem, że innym którzyby chcieli także u siebie postanowić, wolno być ma zawżdy; a poprawa jej ma być wolna za spólnym ich dozwoleniem.. I jeśliby się im zdało zasię
ją na osobę naszą Królewską włożyć, tedy ją powinni będziem na się przyjąć, My i Potomkowie nasi. Także też Panowie, Rady wszystkie i Stany Wielkiego Xięstwa
Litewskiego i Ziem, Wołyńskiej, Kijowskiej, Bracławskiej, które się prawem Litewskim sądzą, to tymże sposobem postanowili iż do Sejmu przyszłego, na Koronację naszą
złożonego, praw swych poprawić i obyczaj sprawiedliwości między sobą postanowią i na co się większa część tych, którzy się prawem Litewskim sądzą zgodzi, to My
wszystko przy Koronacji naszej poprzysiądz powinni będziemy i na potem także praw swych i sądów poprawować im będzie wolno zawżdy.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
87
17. Osobliwie to warujemy, iż podatków, ani poborów żadnych na imionach naszych Królewskich i Rad Duchownych, także ceł nowych na miastach naszych w Polszcze i w
Litwie i we wszystkich Ziemiach do Korony należących, składać i postanawiać nie mamy bez dozwolenia wszech Stanów na Sejmie Walnym. Ani też monopolia rzeczy tych,
które z Państw Koronnych, tak Polskich jako Litewskich pochodzą, ustawiać dopuścić nie mamy.
18. A iż na małżeństwie naszym wiele R.P. należy, tedy obiecujemy i przyrzekamy zasię i za Potomki nasze Króle Polskie, nigdy nic nie stanowić, ani przedsiębrać około
małżeństw naszych, mimo wiadomości i przyzwolenia Rad Koronnych obojga narodu. A okrom takowych przyczyn które pismem i słowem Bożym są wyrażone, żadnych
okazji do niemieszkania powinnego w małżeństwie, albo do rozwodu, szukać sobie nie będziemy.
20. To wszystko, co by jednokolwiek jeszcze wolności i praw swych stany koronnego obojego narodu nam przy koronacji podali, przyjmujemy i przyjąć mamy poprzysiąc i
utwierdzić i na potomne czasy wiecznie trzymać, wypełniać powinni jesteśmy i obiecujemy pod wiarą i przysięgą naszą jako słowem naszym, przyrzekamy, utwierdzamy,
umacniamy na wieczne czasy.
21. A jeśliby (czego Boże uchowaj) co przeciw prawom, wolnościom, artykułom, kondycjom wykroczyli albo czego nie wypełnili, tedy obywatele koronni obojga narodów
od posłuszeństwa i wiary nam powinien wolne czynimy i panowania.
Stanowiono i pisano to wszystko przez rady koronne obojga narodu, rycerstwo i stany wszech państw do Korony należących, na sejmie elekcyjnym pospolitym pod
Warszawą przy wsi Kamieniu dnia dwunastego miesiąca maja roku Bożego 1573.
Źródło: Artykuły Henrykowskie podpisane przez króla Henryka Walezjusza .
89. Jakie zobowiązania przyjął na siebie pierwszy król elekcyjny Rzeczpospolitej? /wymień co najmniej z dziesięć/
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
90. Gdzie i kiedy podpisano artykuły henrykowskie przez Henryka Walezego?
.........................................................................................................................................................................................................................................
91. Wobec kogo, tj. przed kim, król elekcyjny składał swoje zobowiązania w niniejszym dokumencie?
.........................................................................................................................................................................................................................................


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
88
92. Uzupełnij tabelkę.
Religia Przywódca religijny Poglądy religijne Państwa, w których
dominowała dana religia
Rok pojawienia się
danej religii
Katolicyzm papież Wiara w dogmaty.
Wiara i dobre uczynki konieczne do zbawienia.
7 sakramentów.
Kult Maryi i świętych.
Dogmat o Trójcy Świętej.
Ogromna władza papieża i kurii rzymskiej.

318 r. n. e.
Luteranizm





Jan Kalwin





Ulrich Zwingli



Szwajcaria


Jan Hus


Czechy

Anglikanizm


Anglia


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
89
93. Przyporządkuj podane uczelnie do zdań im odpowiadających:
Bolonia
Sorbona
Oksford
Cambridge
Padwa
Coimbra
Praga
Kraków
Moskwa
Erfurt
Uppsala
Najstarszy w Rosji.
Najstarszy w Europie Środkowej.
Rywalizuje z Cambridge.
Najstarszy w Niemczech.
Rywalizuje z Oksford.
Najstarszy w Skandynawii.
Najstarszy w Polsce.
Sławny w Portugalii.
Centrum filozofii i teologii europejskiej w Paryżu.
Najstarszy uniwersytet w Europie.
Jeden z najważniejszych uniwersytetów we Włoszech.
94. W jakich państwach rządziły podane poniżej dynastie?
Andegaweni – ............................................................................... Burboni – ...............................................................................
Habsburgowie – ............................................................................... Hohenstaufowie – ...............................................................................
Hohenzollernowie – ............................................................................... Luksemburgowie – ...............................................................................
Piastowie – ............................................................................... Jagiellonowie – ...............................................................................
Merowingowie – ............................................................................... Karolingowie – ...............................................................................
Plantageneci – ............................................................................... Rurykowicze – ...............................................................................
Romanowowie – ............................................................................... Tudorowie – ...............................................................................
Wazowie – ............................................................................... Wettynowie – ...............................................................................
Państwa: Polska, Węgry, Ruś, Rosja, Anglia, Francja, Szwecja, Saksonia, państwo Franków, Germania, Czechy, Litwa, Prusy, Rumunia, Królestwo Sycylii, Szwabia,
Niderlandy, Hiszpania, kraje niemieckie, Neapol.
(wymienione państwa mogą się powtarzać wielokrotnie)
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
90
95. Sztuki wyzwolone dzieliły się na Trivium i Quadrivium. Przyporządkuj nauki, które do każdego z nich przynależały.
Trivium – ...............................................................................
Quadrivium – ...............................................................................
Nauki: arytmetyka, gramatyka, geometria, muzyka, retoryka, astronomia, dialektyka.

96. Dlaczego Marcin Luter w 1517 roku przybił 95 tez do bram katedry w Wittemberdze?
..............................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................
97. Przeanalizuj drzewo genealogiczne i ustal pokrewieństwo:
a) Edwarda II z Filipem VI
b) Izabeli, żony Edwarda II z Filipem z Nawarry
c) Karola II z Edwardem III
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
91

98. Na podstawie poniższych ilustracji odpowiedz, dlaczego wojna domowa w latach 1455 – 1485 nazywana jest „wojną dwóch róż”?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
92

Róża Tudorów Róża Lancasterów Róża Yorków
99. W inspiracji do ilustracji obok opowiedz własnymi słowami niczym trubadur historię wojny dwóch róż.

......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................

Bitwa pod Bosworth autorstwa Filipa Jakuba Loutherbourga Młodszego (1740 - 1812)
100. Uporządkuj zakony, zaczynając od tego, który powstał najwcześniej: Krzyżacy, Joannici, Jezuici, Templariusze.
.............................................................................................................................
101. Który władca zatrzymał ofensywę arabską pod Poitiers w 732 r. n. e.?
a) Karol Młot b) Karol Wielki c) Justynian Wielki d) Jan bez Ziemi
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
93
102. Kiedy koronowano na cesarza rzymskiego Karola Wielkiego? (podaj dzień, miesiąc i rok)
.............................................................................................................................
103. W którym roku wydano pierwszą książkę wydaną drukiem przez Jana Gutenberga w Europie?
.............................................................................................................................
104. Jaki tytuł nosiła książka, o której mowa w pytaniu 103?
.............................................................................................................................
Na podstawie dwóch map poniżej odpowiedz na pytania 105 - 106.














Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
94
105. Czym była Hanza i jakie miasta do niej należały? (wymień co najmniej 5 miast)
...................................................................................................
...................................................................................................
106. Wymień co najmniej 3 polskie miasta, które niegdyś należały do Hanzy.
...................................................................................................
Na podstawie mapy obok oraz własnej wiedzy odpowiedz na pyt. 107 - 111.
107. Czym był Lewant i jakie kraje do niego należały?
............................................................................................................................................
108. Dlaczego w/w kraje nazywano Lewantem? Jakim bogactwem czy dobrem
dysponowały?
.....................................................................
......................................................................

109. W Turcji mianem Wenecjan i Genueńczyków określa się mianem "levanten". Jak sądzisz dlaczego?
..........................................................................................................................................................
110. Jakie znaczenie handlowe miało położenie krajów Lewantu dla Europy?
..........................................................................................................................................................
111. Podaj dwa główne miasta włoskie, które zdominowały w średniowieczu handel lewantyński
..........................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
95
112. Podkreśl to państwo słowiańskie, które uznaje się za najstarsze: Królestwo Boza, Państwo Samona,
Raszka, Związek Obodrzycki, Wielkie Morawy, Państwo Przemyślidów, Ruś Kijowska.
113. Zaznacz na mapie obok wymienione w pyt. 112. państwa słowiańskie.
114. Uzupełnij tabelkę o: Kastylia, Burgundia, Bretania, Bretania, Kastylia, Szkocja, Genua, Majorka, Czechy,
Portugalia, Flandria, Nawarra, Luksemburg, Rzesza Niemiecka, Akwitania, Aragonia, Hainaut.
Tło konfliktu Sprzymierzeńcy Francji Sprzymierzeńcy Anglii
W XIII wieku narastała wzajemna
wrogość między władcami Francji i
Anglii. Spór toczył się o posiadłości
angielskie na kontynencie europejskim.
Królowie angielscy z dynastii
Plantagenetów w latach 1154 - 1204
kontrolowali jako wasale królów
francuskich Turenię, Andegawenię,
Poitou, Maine, Normandię i Akwitanię.
W 1202 roku Filip II skonfiskował
ziemie Jana I i wybuchła wojna. Z tej
samej przyczyny wybuchały wojny
między Filipem IV a Edwardem I w 1294
r. i w 1324 między Karolem IV a
Edwardem II. Żona tego ostatniego,
Izabela, przejęła władzę w Anglii w 1327
i rządziła jako regentka w imieniu
swojego syna Edwarda III, który 3 lata
później rościł sobie pretensje do
posiadłości we Francji.
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
.............................
.............................
.............................
...........................
............................
............................
.............................
.............................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
96
115. Uzupełnij tabelkę, dotyczącą historii wojny stuletniej.
Pierwsza faza wojny (1337 - 1360) Przyczyny Bitwa Postacie Skutki
Wojna w Akwitanii (1337 - 1339)





Kampania chevauchée (1337)
Nad rzekami Garonna i Dordogne
(1338)
Antwerpia (1338)
Amiens (1338)
Jersey (1338)
Guernsey (1338)
Southampton (1338)
Le Treport (1339)
Karol IV, poprzednik Filipa VI
Filip VI, król Francji
Edward III, król Anglii
Ludwik IV Bawarski
Hrabia Foix


Wojna w północnej Francji (1339)


Cambrai
Oise
Buironfosse


Filip VI, król Francji
Edward III, król Anglii

Kampania Edwarda III (1340)



Sluys
Cambrai

Edward III, król Anglii
Robert d'Artois
Filip VI, król Francji
Joanna III Burgundzka


Wojna domowa w Bretanii (1341 - 1342)

Tournai (1341)
Crecy (1346)
Edward III, król Anglii
Dawid II Bruce, król Szkocji
Jan III Dobry, książę Bretanii
Jan IV Bretoński

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
97
Przyczyny Bitwa
Postacie
Skutki
Druga faza wojny (1369 - 1389)
La Rochelle (1372)
Roosebeke (1382)


Karol V, król Francji
Edward III, król Anglii

Trzecia faza wojny (1412 - 1428)




Azincourt (1415)
Podbój Normandii (1417 - 1419)
Cravant (1423)
Verneuil (1424)
Podbój Maine (1425 - 1428)
Henryk V, król Anglii
Karol VI Szalony, król Francji


Czwarta faza wojny (1429 - 1453)
Orlean (1429)
Patay (1429)
Pays de Caux (1435)
Paryż (1436)
Joanna d'Arc
Karol VII, król Francji
Henryk VI, król Anglii


116. Co stało się pretekstem do konfliktu zbrojnego, zwanego później "wojną stuletnią", na Île de la Cité w
pobliżu Sainte-Chapelle (zamek przedstawiony jest na ilustracji obok)?






Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
98
117. Na podstawie ilustracji obok scharakteryzuj podstawowy rynsztunek słowiańskiego wojownika
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................

118. Podpisz mapę zamieszczoną obok:
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
119. O jakich czasach opowiada mapa zamieszczona obok?
..........................................................................................................
..........................................................................................................
120. Wyjaśnij pojęcie "niewola awiniońska". Z czym ci się ona
kojarzy?
..........................................................................................................
..........................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
99
121. W okresie 1309 - 1348 papieże rezydowali w hrabstwie Venaissin. Gdzie znajdowało się to hrabstwo?
a) Tuluza b) Gaskonia c) Marsylia d) Prowansja
122. Który z papieży, słuchając napomnień św. Katarzyny Sieneńskiej, powrócił do Rzymu w 1377 i zakończył tym samym okres niewoli
awiniońskiej?
a) Benedykt XII b) Grzegorz XI c) Urban V d) Klemens VI
123. Który papież był pierwszym, który przeniósł się z Kurią z Rzymu do Awinionu?
a) Klemens V b) Klemens VI c) Urban V d) Innocenty VI
124. Ilustracja obok przedstawia pałac papieski w Awinionie. Jaki styl architektoniczny reprezentuje?
a) romański b) gotycki c) barokowy d) klasycystyczny
125. Uzasadnij swoją odpowiedź z pyt. 124.
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
Tekst źródłowy A:
(...) Był potężnie zbudowany, wysokiej postury, ale nie przekraczał słusznych proporcji, głowę miał okrągłą, oczy wielkie i bystre, nos nieco zbyt długi, włosy piękne, a twarz
przyjemną i wesołą.
(...) Był zdolnym mówcą, mówił płynnie i potrafił z doskonałą jasnością wyrazić wszystko, co zechciał. Opanował nie tylko mowę ojczystą, lecz uczył się też pilnie języków
obcych. Między innymi po łacinie mówił tak, jakby była jego własnym językiem, po grecku natomiast bardziej rozumiał, niż potrafił się sam wysłowić. (...) Uczył się
rachunków i z wielką ciekawością śledził ruchy ciał niebieskich.
Einhard, "Biografia Karola Wielkiego"
126. Na podstawie tekstu źródłowego A przedstaw postać Karola Wielkiego własnymi słowami.
.................................................................................................................................................
127. Na podstawie tekstu źródłowego A przedstaw zainteresowania Karola Wielkiego.
.................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
100
Tekst źródłowy B:
(...) Mieszkają w nędznych chatach, rozsiedleni z dala jedni od drugich, a przeważnie każdy zmienia kilkakrotnie miejsce zamieszkania. Stając do walki, na ogół pieszo idą na nieprzyjaciela,
mając w ręku tarczę i oszczepy, pancerza natomiast nigdy nie wdziewają. Niektórzy nie mają ani koszuli, ani płaszcza, lecz jedynie długie spodnie (...) i tak stają do walki z wrogiem (...)
Wszyscy są rośli i niezwykle silni, a skóra ich i włosy nie są ani bardzo białe, ani zdecydowanie ciemne, lecz wszyscy są rudawi. Życie wiodą twarde i na najniższej stopie (...) i stale są okryci
brudem.
Prokopiusz z Cezarei, "Słowianie"
128. Na podstawie tekstu źródłowego B odpowiedz na dwa pytania:
a) Jak wyglądali i gdzie mieszkali Słowianie?
.................................................................................................................................................
b) Podkreśl te części uzbrojenia, którym dysponowali Słowianie: kolczuga, hełm, oszczep, miecz, tarcza, płaszcz, długie spodnie, koszula
129. W roku 1226 Konrad Mazowiecki sprowadził Krzyżaków do swojego księstwa, aby:
a) pomogli mu rozprawić się z swoimi rywalami w walce o tron b) bronili jego ziem przed pogańskimi Prusami
c) podjęli wyprawę krzyżową na Prusy w jego imieniu d) byli jego najemnikami w drużynie książęcej
Tekst źródłowy C:
(...) Ten król ponad wszystkich książąt polskich dzielnie rządził Rzeczpospolitą, albowiem jak drugi Salomon wyniósł dzieła swoje, budując miasta, domy i grody (...) . Wszystkie te miasta i
zamki opatrzył bardzo silnymi murami, budowlami i wieżami wyniosłymi, głębokimi fosami i innymi fortyfikacjami na ozdobę królestwa, a ku bezpieczeństwu i schronieniu narodu polskiego.
Za panowania bowiem tego króla powstało w lasach, gajach i na karczowiskach drugie tyle miast i wsi, ile przedtem było w królestwie polskim. Ozdobiony koroną królewską, rządził po męsku i
pożytecznie państwem i narodem od Boga sobie powierzonym (...) miłował pokój, prawdę i sprawiedliwość . Był to najtroskliwszy opiekun i obrońca dobrych i sprawiedliwych, bardzo srogi zaś
prześladowca złych, rozbójników, gwałtowników i potwarców (...) których dosięgnął, kazał piętnować na obliczu rozpalonym żelazem. Za jego czasów też żaden możny pan lub szlachcic nie
odważył się wyrządzić krzywdy biednemu, lecz wszystko wedle wagi sprawiedliwości było załatwiane. Ponieważ zaś w królestwie odbywały się sądy na podstawie dawnych zwyczajów, a
raczej przekupstwa przy różni wyroki rozmaicie zmieniając, liczne przeprowadzali krzywdy i potwarze, przeto król dbały o sprawiedliwość zwołał z całego królestwa polskiego prałatów i
szlachetnych baronów, a odrzuciwszy wszelkie zwyczaje przeciwne prawu i rozumowi, za wspólną zgodą tychże prałatów i baronów, kazał spisać ustawy zgodne z prawem i rozumem dla
przestrzegania po wsze czasy, na ich podstawie sprawiedliwość każdemu miała być równo wymierzona (...)
Kronika Janka z Czarnkowa

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
101
130. Na podstawie tekstu źródłowego C odpowiedz na dwa pytania: a) Jakie były cele polityczne Kazimierza Wielkiego?
.................................................................................................................................................
b) Krótko scharakteryzuj króla, o którym mowa w kronice Janka z Czarnkowa.
.................................................................................................................................................
131. Jaka dynastia zasiadała na polskim tronie po wymarciu Piastów?
a) Andegawenowie b) Jagiellonowie c) Przemyślidzi d) Luksemburgowie
132. Kto był pierwszym królem Franków?
a) Karol Młot b) Karol Wielki c) Lothar d) Chlodwig
133. Jak nazywał się władca niemiecki, który doprowadził do odnowienia cesarstwa?
a) Henryk I b) Otton I c) Otton II d) Otton III
134. Jaką monarchię nazywamy elekcyjną? .................................................................................................................................................
135. W którym roku Otto I ogłosił w Rzymie edykt o cezaropapizmie?
a) 796 b) 965 c) 962 d) 988
136. Wyjaśnij pojęcie cezaropapizmu. .................................................................................................................................................
137. Dopasuj definicje do pojęć wg przykładu:
Hołd lenny ceremonia w czasie, której przekazywano lenno
Feudalizm grupa ludzi posiadająca te same prawa i obowiązki
Stan majątek ziemski oddawany w dzierżawę
Senior człowiek, który otrzymywał ziemię
Lenno system społeczno-gospodarczy, oparty o wielką własność ziemską
Wasal człowiek, który oddawał lenno w dzierżawę
Suweren przywilej polegający na rezygnacji przez władcę z części praw np. sprawowania sądów, pobierania podatków itp.
Immunitet król, który był najwyższym seniorem i nikomu nie składał hołdu
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
102
138. Na czym polegał uniwersalny charakter władzy cesarskiej i papieskiej w średniowieczu?
.................................................................................................................................................
139. Grzegorz VII wydał dokument zwany "dyktatem papieskim", na mocy którego świeccy władcy włącznie z cesarzem musieli podporządkować
się papieżowi. Jak się nazywała ta doktryna?
a) cezaropapizm b) papocezaryzm
140. Zaznacz dwie poprawne odpowiedzi. Jakie reformy wprowadzono w kościele w XVII wieku?
a) celibat wśród kleru b) wybór papieża przez konklawe c) reforma Kurii rzymskiej d) wzmocnienie dyscypliny wśród kleru
141. Jaki był wynik walki o uniwersalizm?
.................................................................................................................................................
142. Który papież w 1095 roku zainicjował krucjaty?
a) Urban II b) Innocenty IV c) Klemens V d) Grzegorz VII
143. Ile było krucjat?
a) 9 b) 7 c) 5 d) 3
143. Podpisz okresy właściwymi wyprawami krzyżowymi, a następnie odpowiedz na pytania, sugerując się odpowiedziami w punktach a - g.
a) 1096 – 1099 .............................................
b) 1147 - 1149 .............................................
c) 1189 - 1192 .............................................
d) 1202 - 1204 .............................................
e) 1217 - 1221 .............................................
f) 1248 - 1250 .............................................
g) 1270 .............................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
103
143.1. W jakich latach miała miejsce wyprawa dziecięca?
143.2. Podczas której wyprawy krzyżowej powstało Królestwo Jerozolimskie?
143.3. W jakich latach walczyli ze sobą Ryszard Lwie Serce z Saladynem?
143.4. Którą wyprawę krzyżową poprowadził cesarz Fryderyk I Rudobrody, zwany Barbarossą?
143.5. W jakich latach krzyżowcy podbili Bizancjum i założyli własne Cesarstwo Łacińskie nad Bosforem?
144. Upadkiem którego miasta w 1291 kończy się okres krucjat do Ziemi Świętej?
a) Jerozolimy b) Akki c) Damaszku d) Jaffy
145. Co oznacza słowo "muzułmanin"?
a) "wierny" b) "uległy" c) "pobożny" d) "oświecony"
146. Wymień 5 filarów islamu, tj. zasad wiary.
1 - ............................... 2 - ............................... 3 - ...............................
4 - ............................... 5 - ...............................
147.1. Nad jakimi ziemiami władał Mieszko I?
.......................................................................................................................
147.2. Nad jakimi ziemiami władał Kazimierz Odnowiciel?
.......................................................................................................................
147.3. Nad jakimi ziemiami władał Kazimierz Wielki?
.......................................................................................................................
148. Jakie pojęcie pasuje do niniejszej definicji? "Państwo jest dziedziną/ własnością władcy tak, jak ludzie należą do Boga Ojca"
149.1. W którym roku miał miejsce rozpad chrześcijaństwa na prawosławne (wschodnie) i katolickie (zachodnie)?
a) 313 b) 1054 c) 1917 d) 1961
149.2. Jak się nazywa taki rozpad, o którym mowa w p. 149.1.?
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
104
150. Uzupełnij tabelkę.
Kościół katolicki Kościół prawosławny
Biskupi
Cerkiew

151. Justynian Wielki miał dwóch wybitnych wielkich wodzów, który w jego imieniu zdobyli wiele ziem dawnego cesarstwa zachodnio-
rzymskiego. Jednym z nich był Narzes, a jak się nazywał ten drugi?
.......................................................................................................................
152. Uzupełnij tabelkę.
Data założenia zakonu Miejsce pierwszego klasztoru Założyciel Zakon Hasło przewodnie
529 r. Św. Benedykt z Nursji "Módl się i pracuj"
a) 1223 r. - I zakon
b) 1263 r. - II zakon
c) 1289 r. - III zakon
a)
b)
c)
a)
b)
c)
a)
b) klaryski
c) tercjarze
a)
b)
c) Reguła w "Liście do Wiernych" z 1215 r.
Tuluza Kaznodziejstwo, ubóstwo

153.1. W którym roku koronował się Bolesław Chrobry na króla polskiego?
a) 1076 b) 1025 c) 1444 d) 1615
153.2. W którym roku koronował się Mieszko II na króla polskiego?
a) 1025 b) 1076 c) 1385 d) 1444
154. Jak nazywał się najważniejszy urzędnik dworski od czasów Kazimierza Odnowiciela?
a) wojewoda b) starosta c) palatyn d) kasztelan
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
105
155. Jakie ziemie w 1097 przypadły:
a) Zbigniewowi? ..........................................
b) Bolesławowi Krzywoustemu? ..........................................
c) Władysławowi Hermanowi? ..........................................
Śląsk, Wielkopolska, Mazowsze, Małopolska

156. Jakie pojęcie pasuje do niniejszej definicji? "Specjalne prawo nadane przez panującego na rzecz osoby, grupy osób, miasta bądź wsi."
.......................................................................................................................
157. Jaki władca litewski powiększył terytorium Litwy 10-krotnie podbijając ziemie ruskie?
a) Giedymin b) Witold c) Jagiełło d) Kazimierz Jagiellończyk
158. Gdzie została zawarta pierwsza unia polsko-litewska w 1385 roku?
a) Krewo b) Lublin c) Kraków d) Toruń
159. Jak nazywał się pierwszy alfabet słowiański?
a) cyrylica b) głagolica c) koine
160. Jak nazywano misjonarzy Słowiańszczyzny, którzy schrystianizowali Wielkie Morawy?
.......................................................................................................................
161. Z jakiego źródła pisanego pochodzi pierwsza historyczna wzmianka o państwie polskim?
a) z kroniki Widukinda b) z kroniki Thietmara c) z papieskiego dokumentu Dagome iudex
162. Jaki jest największy, obok zwycięstwa nad Niemcami, sukces Bolesława Krzywoustego?
.......................................................................................................................
163. Kto był pierwszym seniorem w Polsce?
a) Mieszko Stary b) Kazimierz Sprawiedliwy c) Władysław Wygnaniec
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
106
164. Dlaczego doszło do unii Polski z Litwą? Podkreśl poprawne odpowiedzi.
a) obrona przed Tatarami b) chęć podbojów na Rusi c) wzmocnienie pozycji Jagiełły na Litwie
d) zdobycie nowych rynków zbytu e) koalicja antykrzyżacka f) szlachta litewska chciała mieć te same prawa, co polska szlachta
165. Po Wielkiej Wojnie polsko-krzyżackiej lat 1409 - 1411 Litwa nie tylko odzyskała Żmudź, ale także zawarła z Polską nową unię, na mocy
której szlachta polska przyjęła do swojego herbarza niektóre rody litewskie. Gdzie zawiązano tę unię?
a) Krewo b) Horodle c) Lublin d) Kraków
166. Kto jest autorem "Traktatu o władzy papieża i cesarza w stosunku do niewiernych"?
a) Jan Długosz b) Gall Anonim c) Paweł Włodkowic
167. W jakich latach toczyła się wojna trzynastoletnia?
a) 1409 - 1411 b) 1454 - 1466 c) 1655 - 1660
168. Jak się nazywał nauczyciel królów polskich?
a) Jan Kochanowski b) Paweł Włodkowic c) Jan Długosz
169. Dlaczego doszło do wojny trzynastoletniej? Co ogłosił Kazimierz Jagiellończyk?
.......................................................................................................................
170. W oparciu o mapę obok odpowiedz na pytanie: Korony, jakich jeszcze państw, poza
polską, zdobyli jeszcze Jagiellonowie? .............................................................................
171.1. Jakie wyróżnia się grupy wśród polskiej szlachty?
a) magnateria - najbogatsza szlachta
b) ......................................................
c) ......................................................
171.2. Co było przyczyną takiego zróżnicowania szlachty polskiej?...........................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
107
172. Jak nazywano Mongołów w Polsce? .......................................................................................................................
173.1. Gdzie doszło do pierwszej bitwy polsko - mongolskiej? .......................................................................................................................
173.2. Jaki był wynik tej pierwszej bitwy polsko - mongolskiej? .......................................................................................................................
173.3. Który z książąt piastowskich zginął podczas tej bitwy? .......................................................................................................................
174.1. Podkreśl tych książąt wymienionych poniżej, którzy podejmowali próby zjednoczenia Polski w XIII wieku?
Henryk Brodaty, Mieszko Stary, Leszek Biały, Kazimierz Sprawiedliwy, Władysław Laskonogi, Henryk Pobożny, Przemysław II.
174.2. Który z wymienionych w p. 174.1. książąt koronował się na króla Polski w 1295 r.?
175. W którym roku wymarła dynastia Piastów?
a) 1370 b) 1572 c) 1679 d) 1763
Schemat obok przedstawia starówkę średniowiecznego miasta Wrocław,
które było lokowane na prawie niemieckim.
176. Czym charakteryzowało się średniowieczne miasto lokowane na prawie
niemieckim?
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
177. W którym roku nastąpiła inwazja Tatarów na ziemie polskie?
a) w 1236 r. b) w 1241 r. c) w 1244 r.
178. Wymień co najmniej trzy najstarsze zabytki polskiego piśmiennictwa.
a) poemat rycerski o Piotrze Włostowicu
b) .........................................................
c) .........................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
108
179. W którym wieku wprowadzono trójpolówkę, nowe narzędzia rolnicze takie, jak pług, brony i kosy oraz zaczęto stosować nawozy naturalne?
a) w XII wieku b) w XIII wieku c) w XIV wieku
180. Krótko wyjaśnij, co powodowało wprowadzenie trójpolówki?
.......................................................................................................................
181.1. Na czym polega płodozmian?
.......................................................................................................................
181.2. Wyjaśnij pojęcia ozime i jare.
.......................................................................................................................
182.1. Co spowodowało rozwój gospodarki na ziemiach polskich w średniowieczu?
a) rozwój żeglugi rzecznej b) nowe technologie w rolnictwie c) lokacja miast i wsi na prawie niemieckim
182.2. Ile miast ulokowano, czyli nadano im prawa miejskie, w Polsce do końca XIII wieku?
a) mniej niż 100 b) około 100 c) więcej niż 100 d) równo 100
183. Dopasuj pojęcia: renesans, mecenat i humanizm do właściwych definicji.
Epoka w kulturze europejskiej od końca XIII wieku do końca XVI wieku, w której nastąpiło odrodzenie kultury antycznej.
Finansowanie przez władców, papieży, szlachtę artystów.
Prąd umysłowy w okresie renesansu, który w centrum zainteresowania stawiał człowieka.

Przeanalizuj trzy fotogramy: kolegiaty kruszwickiej, kościoła krakowskiego i drzwi gnieźnieńskich na następnej stronie, a później odpowiedz na
pytania 184 - 187.



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
109






Kolegiata w Kruszwicy










Drzwi gnieźnieńskie w katedrze



Kościół p.w. św. Andrzeja w Krakowie
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
110
184. Jaki styl architektoniczny prezentuje kolegiata w Kruszwicy? Krótko scharakteryzuj ten styl na tym przykładzie, wymieniając kilka
najistotniejszych cech stylu architektonicznego.
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
185. Jaki styl architektoniczny prezentuje kościół p.w. św. Andrzeja w Krakowie? Krótko scharakteryzuj ten styl na tym przykładzie, wymieniając
kilka najistotniejszych cech stylu architektonicznego.
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
186. Jaką historię opowiadają płaskorzeźby wyryte na drzwiach gnieźnieńskich?
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
187. Dlaczego te trzy zabytki polskiej sztuki średniowiecznej są wymieniane zwykle jako najważniejsze?
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
111
188. Przyporządkuj humanistów, ich dzieła i charakterystyki tychże dzieł tak, aby pasowały do siebie wedle przykładu.
Erazm "Utopia" krytyka wad społeczeństwa
Tomasz Morus "Pochwała Głupoty" opis idealnego społeczeństwa
Niccolo Machiavelli "Odprawa posłów greckich" opis cech władcy, który może łamać prawo i zasady moralne w interesie państwa
Jan Kochanowski "Książę" pierwsza polska tragedia humanistyczna o wymowie pacyfistycznej
Dante Alighieri "Sonety do Laury" nowele opisujące obyczaje w epoce włoskiego Renesansu
Francesco Petrarka "Gargantua i Pantagruel" historia dwóch olbrzymów: Gargantui i jego syna Pantagruela
Giovanni Boccaccio "Boska komedia" włoskie, krótkie wiersze miłosne lub erotyczne
Francisco Rabelais "Dekameron" poemat o wędrówce poety przez zaświaty: piekło, czyściec i raj

189. Podpisz renesansowe dzieła sztuki: a) autor, b) tytuł, c) rok powstania.



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
112



Podpowiedź do pyt. 189: Michał Anioł "Dawid" (1501-1504), Michał Anioł "Pieta" (1498-1499), Michał Anioł "Mojżesz" (1513-1515), Michał
Anioł "Sąd Ostateczny" (1535-1541), Leonardo da Vinci "Mona Lisa" (1503-1517), Leonardo da Vinci "Ostatnia Wieczerza" (1495-1498),
Rafael Santi "Madonna Sykstyńska" (1513 - 1516), Peter Bruegel "Droga krzyżowa" (1564), Albrecht Dürer "Rycerz, śmierć i diabeł" (1513).






Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
113
Na podstawie mapy przedstawiającej wyprawy
Krzysztofa Kolumba rozwiąż zad. 190.











190. Zaznacz znakiem X te informacje, które można potwierdzić analizując mapę wraz z legendą.
1. Hispaniola została odkryta w trakcie wyprawy w latach 1492-93.
2. W czasie drugiej wyprawy Kolumb dopłynął do dzisiejszej Kolumbii.
3. W czasie trzeciej wyprawy Kolumb dotarł najpierw na Wyspy Zielonego Przylądka a potem na Maderę.
4. W XVI wieku Kolumb dotarł do terenu dzisiejszego Hondurasu.
5. Do terenu dzisiejszej Wenezueli Kolumb dotarł wcześniej niż na Kubę (Juanę).

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
114
191. Poniższa mapa przedstawia schematyczny przepływ prądów morskich na Oceanie Atlantyckim. Jaka jest generalna zależność pomiędzy
przepływami prądów morskich i trasami wypraw Kolumba?
Na podstawie: P. Świtalski, B. Wysota, Geografia. Zeszyt ćwiczeń dla klasy VI, Poznań 1996, s. 30.

Zaznacz prawidłową odpowiedź. Prądy morskie:
a) pomagały dotrzeć do Nowego Świata, ale utrudniały powrót do Europy b) pomagały dotrzeć do Nowego Świata i powrócić do Europy
c) utrudniały dotarcie do Nowego Świata, ale pomagały powrócić do Europy d) utrudniał dotarcie do Nowego Świata i powrót do Europy




Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
115
192. Na podstawie własnej wiedzy oraz w interpretacji do ilustracji obok wymień przyczyny odkryć
geograficznych:
a) ...........................................................
b) ...........................................................
c) ...........................................................
d) ...........................................................
193. Czego nie stosowano w architekturze renesansowej?
a) strzelistości b) symetrii c) harmonii d) proporcji
194. Antropocentryzm był ideą przeciwstawioną:
a) religii katolickiej b) skupieniu kultury wokół zagadnień boskich
c) wierze w potęgę rozumu ludzkiego d) idei fascynacji człowiekiem

195. Które miasto włoskie uchodziło za kolebkę Renesansu?
a) Rzym b) Padwa c) Mediolan d) Florencja
196. Który z artystów zaprojektował Bazylikę Św. Piotra?
a) Donate Bramante b) Leonardo da Vinci c) Michał Anioł d) Rafael Santi
197. Co nie jest charakterystyczne dla malarstwa renesansowego?
a) kompozycja oparta na trójkącie b) perspektywa c) dynamizm kolorów d) statyczność postaci
198. Portugalczycy założyli swoje kolonie:
a) w Brazylii, w Meksyku, na Grenlandii i na Maderze
b) w Brazylii, na zachodnim wybrzeżu Afryki, w Zatoce Św. Wawrzyńca i na Maderze
c) w Brazylii, na zachodnim wybrzeżu Afryki, na Wyspach Kanaryjskich i na Maderze
d) w Brazylii, na zachodnim wybrzeżu Ameryki Południowej, w Meksyku i na Maderze
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
116
199. Hiszpanie założyli swoje kolonie:
a) na Haiti, na Filipinach, na Kubie, w Nikaragui, w Gwatemali
b) w Andach, w Ameryce Środkowej, na Kubie i na Przylądku Dobrej Nadziei
c) w Andach, na Kubie, San Salwador, w Nikaragui, w Meksyku i na Malediwach
d) w Andach, w Meksyku, na Haiti, na Kubie, w Paragwaju i na Grenlandii
200. Tomasz Campanella napisał:
a) „Utopia” b) “ Miasto Słońca” c) „Adagia” d) „Dekameron”
201. Jakie były skutki odkryć geograficznych?
a) wyniszczenie kultur prekolumbijskich, niewolnictwo i rozwój technologii żeglarskich
b) zdobycie Konstantynopola przez Turków, niewolnictwo, mit El Dorado
c) idee renesansowe, powstanie imperiów kolonialnych, wyniszczenie kultur prekolumbijskich
d) mit El Dorado, powstanie imperiów kolonialnych, wyniszczenie kultur prekolumbijskich
202. Skąd się wzięło pojęcie humanizmu?
a) z ocalonych papirusów Biblioteki Aleksandryjskiej
b) z Ewangelii
c) od słów antycznego komediopisarza Terencjusza: „Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce”?
d) ze średniowiecznych manuskryptów i traktatów filozoficznych
203. Antropocentryzm był ideą przeciwstawioną:
a) religii katolickiej b) skupieniu kultury wokół zagadnień boskich
c) wierze w potęgę rozumu ludzkiego d) idei fascynacji człowiekiem


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
117
204. Kto jako pierwszy opłynął, zbadał i opisał rejon Morza Karaibskiego w latach 1492 – 1504?
a) Krzysztof Kolumb
b) Vasco da Gama
c) Henryk Żeglarz
d) Bartłomiej Diaz
205. Co to jest latyfundium?
a) wielka posiadłość ziemska, zakładana przez hiszpańskich zdobywców
b) mały hiszpański dworek szlachecki
c) stacja handlowa dla kupców podróżujących nowymi szlakami morskimi
d) plantacja trzciny cukrowej
206. Człowiekiem Renesansu jest:
a) człowiek wszechstronnie uzdolniony i samodzielnie decydujący o swoim losie
b) człowiek wszechstronnie uzdolniony, ale nie decydujący samodzielnie o swoim losie
c) człowiek nie interesujący się naukami przyrodniczymi
d) człowiek zajmujący się ściśle jedną dziedziną życia
207. Na jakiej epoce wzorowali się artyści renesansowi?
a) prehistorii b) starożytności c) średniowieczu d) żadnej z wymienionych.
208 Gdzie znajdziemy arkadowe krużganki w Polsce?
a) na dziedzińcu na Wawelu b) na Zamku Królewskim w Warszawie
c) w Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu d) w ratuszu w Poznaniu
209. Tomasz Campanella napisał:
a) „Otello” b) “Miasto Słońca” c) „Adagia” d) „Dekameron”
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
118
210. Kto jest odkrywcą m. in. Madery i Wysp Kanaryjskich?
a) Bartłomiej Diaz b) Vasco da Gama c) Krzysztof Kolumb d) Henryk Żeglarz
211. Co to jest konkwista?
a) podbicie nowych ziem b) odzyskanie siłą utraconych ziem
c) wykupienie od tubylców nowych ziem d) wyprawa krzyżowa
212. Jakie były przyczyny odkryć geograficznych?
a) wyniszczenie kultur prekolumbijskich, niewolnictwo i rozwój technologii żeglarskich
b) zdobycie Konstantynopola przez Turków, mit El Dorado, niewolnictwo, idee renesansowe
c) zwiększone ryzyko niebezpieczeństwa na szlakach lądowych, powstanie imperiów kolonialnych, rozwój technologii żeglarskich, idee
renesansowe
d) mit El Dorado, rozwój technologii żeglarskich, idee renesansowe
213. Ostatnia wojna polsko – krzyżacka miała miejsce w latach:
a) 1431 – 1435 b) 1454 – 1466 c) 1519 – 1521
214. Kto wspierał Krzyżaków w ich ostatniej wojnie z Polską?
a) Iwan IV Groźny b) Maksymilian Habsburg c) Gustaw II Adolf
215. Dlaczego państwo krzyżackie przestało istnieć na początku XVI wieku?
a) po przegranej wojnie zakon został rozwiązany, a jego ziemie zagarnięte przez Polskę
b) ostatni wielki mistrz zakonny złożył hołd lenny królowi polskiemu
c) Krzyżacy w Prusach przeszli na luteranizm
216. Przywilej czerwiński został wydany:
a) przez Kazimierza Jagiellończyka b) przez Ludwika Węgierskiego
c) przez Władysława Jagiełłę d) przez Jana Olbrachta
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
119
217. Kto w Rzeczypospolitej zajmował się i specjalizował w budowaniu tam, śluz, kanałów i grobli na Żuławach wiślanych?
a) Olendrzy b) Szkoci c) Kaszubi d) Niemcy
218. Kościołem chrześcijańskim unickim nazywamy kościół:
a) prawosławny na Rusi b) greckokatolicki na Rusi c) greckokatolicki na Rusi czerwonej
219. Rokosz Zebrzydowskiego był:
a) sprzeciwem wobec króla b) buntem przeciwko królowi
c) formą weta przeciwko postanowieniom sejmu d) powstaniem przeciwko Batoremu
220. Dlaczego ślub Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną wywołał oburzenie szlachty?
a) ponieważ król podjął tę decyzję bez zgody szlachty
b) ponieważ król odrzucił kandydatki sejmu
c) ponieważ król nie słuchał swoich doradców
221. Podkreśl wszystkie poprawne odpowiedzi. W skład senatu nie wchodzili:
a) podskarbi wielki b) arcybiskupi c) marszałkowie d) podkanclerzy
e) hetmani f) wojewodowie g) starostowie h) kasztelanowie
222. Co się działo w Krakowie w roku 1525?
a) Albrecht Hohenzollern złożył hołd lenny b) Iwan IV Groźny złożył hołd lenny c) Jagiellonowie i Habsburgowie zawarli przymierze
223. Na czele koalicji antyjagiellońskiej stał:
a) Albrecht Hohenzollern b) Maksymilian Habsburg c) Iwan IV Groźny
224. Co oznacza pojęcie „sekularyzacja“?
a) zeświecczenie b) reorganizację c) uduchowienie
225. Przywilej koszycki został wydany przez:
a) przez Kazimierza Jagiellończyka b) przez Władysława Jagiełłę c) przez Jana Olbrachta d) przez Ludwika Węgierskiego
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
120
226. Kto w Rzeczypospolitej zajmował się drobnym handlem i prowadzeniem karczm i zajazdów?
a) Ormianie b) Żydzi c) Olendrzy d) Szkoci
227. Językiem urzędowym w dawnej Polsce nie był:
a) język ruski b) łacina c) język litewski d) język polski
228. Podkreśl fałszywą odpowiedź:
a) W Polsce nie tylko szlachta posiadała prawa polityczne i przywileje gospodarcze
b) szlachta w każdym województwie zjeżdżała się na sejmiki, aby wybrać spośród siebie posłów na sejm
c) król nie mógł zwoływać pospolitego ruszenia oraz nakładać nowych podatków bez zgody szlachty
229. Ruch egzekucyjny walczył o:
a) interes i ochronę szlachty polskiej
b) równouprawnienie szlachty polskiej i litewskiej
c) ograniczenie wpływów duchowieństwa i magnaterii
Na podstawie schematu obok odpowiedz na pyt. 230-231.
230. Podkreśl wszystkie poprawne odpowiedzi. W skład izby poselskiej wchodzili:
a) biskupi b) pisarze c) horodniczy d) podkomorzy
e) król f) proboszczowie g) biskupi h) starostowie
231. Odpowiedz krótko na poniższe pytania:
a) Kto mógł być ministrami Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego?
...........................................................................................................
b) Jakie istniały różnice w urzędach terytorialnych obu państw?
...........................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
121
c) Wskaż koronnych odpowiedników dla:
marszałka powiatowego - horodniczego - łowczego -
d) Kto piastował urząd pierwszego senatora i jednocześnie przewodził obradom senatu?
...........................................................................................................
e) Jaką pozycję społeczną i polityczną zajmowała szlachta polska i litewska w Rzeczpospolitej Obojga Narodów?
...........................................................................................................
...........................................................................................................

Przeanalizuj poniższą mapę, a
następnie odpowiedz na pyt. 232-233.











Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
122
232. Uzupełnij tabelkę:
Kraj Data Odkrywca Odkrycie Kolonie/osiągnięcia/zyski
Marco Polo szlakiem jedwabnym do Chin -
Bartłomiej Diaz przylądek Dobrej Nadziei
Portugalia Henryk Żeglarz
Vasco de Gama faktorie portugalskie
Krzysztof Kolumb San Salvador na archipelagu Bahamy
1605 Willem Jansz
John Cabot
1541 rzeka Św. Wawrzyńca kolonia w Quebec
1732 Alaska rosyjska kolonizacja
Nowa Ziemia, Spitsbergen i Morze Barentsa
Cieśnina Beringa
Alaska
David Livingstone
Roald Amundsen
Paweł E. Strzelecki
1819-1826 John Franklin posiadłości brytyjskie
John Cabot


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
123
233. Jakie konsekwencje niósł ze sobą traktat w Tordesillas między Hiszpanią a Portugalią w 1494 r.?
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
234. Uzupełnij tabelkę:
Inspirator/ realizator wojny Kiedy? O co? Dlaczego? Bitwy Przeciwko komu? Skutki


Inflanty Rosji Iwana IV


Inflanty

Szwecji Karola IX
Zygmunt III Waza

pod Białym Kamieniem
pod Kircholmem
o Rygę
o Pomorze Gdańskie
Szwecji Karola IX
Jan Zamojski
Jan Karol Chodkiewicz
pod Cecorą
pod Chocimiem
Mołdawia - lennem polski


pod Guzowem Mikołajowi
Zebrzydowskiemu

Stanisław Żółkiewski

o Smoleńsk
pod Kłuszynem
o Moskwę


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
124
235. Przeanalizuj poniższe drzewo genealogiczne, a następnie odpowiedz na kilka krótkich pytań.
Prapradziadkowie

Johan Kristiernsson
Vasa
(1426-1477)
∞1451
Birgitta Gustavsdotter
Sture
(-1472)
Måns Karlsson Eka

Sigrid Eskilsdotter
Banér
Abraham Kristiernsson
Leijonhufvud

Birgitta Månsdotter Natt och
Dag
Erik Karlsson Vasa
(1436-1491)

Anna Karlsdotter
Vinstorpaätten
król Polski
Władysław II
Jagiełło
(1362-1434)
∞1422
Zofia Holszańska
(1405-1461)
król Niemiec
Albrecht II Habsburg
(1397-1439)
∞1421
Elżbieta
Luksemburska
(1409-1442)
książę Mediolanu
Galeazzo Maria
Sforza
(1444-1476)
∞1468
Bona Sabaudzka
(1449-1503)

król Neapolu
Alfons II
Aragoński
(1448-1495)
∞1465
Ippolita Maria
Sforza
(1446-1484)
Pradziadkowie
Erik Johansson Vasa
(1470-1520)
∞1495
Cecilia Månsdotter Eka
(1476 – 1523)
Erik Abrahamsson Leijonhufvud
(-1520)
∞1512
Ebba Eriksdotter Vasa
(-1549)
król Polski
Kazimierz IV Jagiellończyk
(1427-1492)
∞1454
Elżbieta Habsburg
(1436-1505)
książę Mediolanu
Gian Galeazzo Sforza
(1469-1494)
∞1488
Izabela Aragońska
(1470-1524)
Dziadkowie
król Szwecji
Gustaw I Waza
(1496-1560)
∞1536
Małgorzata Leijonhufvud
(1516-1551)

król Polski
Zygmunt I Stary
(1467-1548)
∞1518
Bona Sforza
(1494-1557)
Rodzice
król Szwecji
Jan III Waza
(1537-1592)
∞1562
Katarzyna Jagiellonka
(1526-1583)

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
125
a) Kto był pradziadkiem dla Jana Kazimierza? ......................................................
b) Kim był Władysław II Jagiełło dla Gustawa I Wazy? ......................................................
c) Kim był Eric Johansson Vasa dla Zygmunta III Wazy? ......................................................
236. Gdzie podpisano pokój kończący wojnę o Inflanty w 1570 roku?
a) w Szczecinie b) w Jamie Zapolskim c) w Barze d) w Połocku
237. Podane wydarzenia kampanii wschodniej Batorego uporządkuj od najwcześniejszego do najpóźniejszego:
..... rozpoczęcie oblężenia Pskowa
..... zdobycie Połocka
..... rozejm w Jamie Zapolskim
..... walki pod Wielkimi Łukami

238. Które ze zdań dotyczących wojny o Inflanty w XVI wieku jest prawdziwe?
W 1561 roku wielki mistrz Kawalerów Mieczowych złożył hołd lenny królowi Polski w Warszawie.
Wielki mistrz Kawalerów Mieczowych dostał jako dziedziczne ziemie: Kurlandię i Inflanty.
Gottard Kettler, wielki mistrz Zakonu Kawalerów Mieczowych, pozostał po sekularyzacji, w lennej zależności od Polski.
Pierwszym państwem zakonnym, które uległo sekularyzacji, był Zakon Kawalerów Mieczowych.
239. Zaznacz literą "A" wydarzenie, które wydarzyło się najwcześniej, a literą B, które wydarzyło się najpóźniej:
Sekularyzacja Zakonu Kawalerów Mieczowych -
Powołanie Komisji Morskiej przez Zygmunta Augusta -
Układ Polski z Zakonem Kawalerów Mieczowych w Pozwolu -
Ogłoszenie w Gdańsku konstytucji Karnkowskiego -

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
126
240. Dopasuj do podanych bitew dowódców wojsk polskich:
bitwa pod Kłuszynem Stanisław Koniecpolski
bitwa pod Kircholmem Stanisław Żółkiewski
bitwa pod Trzcianą Jan Karol Chodkiewicz
241. Uzupełnij tekst informacyjny, dotyczący historii Dymitriad, wykorzystując własną wiedzę pozaźródłową:
Wielką niespodzianką dla Polaków było pojawienie się rzekomego syna cara ................................, Dymitra zwanego później ........................... .
Za pomocą polskich magnatów został on osadzony na tronie moskiewskim. Jedna z magnatów, Jerzy Mniszech oddał mu nawet za żonę swoją
córkę, ...................... . Car wkrótce został zabity, a na jego miejsce wybrano Wasyla ................. .
242. Zaznacz literą "A" wydarzenie, które wydarzyło się najwcześniej, a literą B, które wydarzyło się najpóźniej:
Rozejm polsko-moskiewski w Dywilinie -
Wojna smoleńska -
Nowym carem zostaje Michał Romanow -
Podpisanie pokoju w Polanowie -
243. Spośród podanych niżej nazwisk Kozaków podkreśl tych, którzy stanęli na czele powstań w XVI lub XVII wieku:
Eustachy Daszkiewicz, Taras Fedorowicz-Trasyło, Jakub Ostrzanin, Iwan Mazepa
244. Kto z kim podpisał ugodę w Perejesławiu?
a) Rzeczpospolita z Rosją b) Rzeczpospolita z Kozakami c) Kozacy z Rosją d) Kozacy z Turkami
245. Podkreśl te odpowiedzi, które mówią o tym, co zawierała ugoda w Hadziaczu
a) nadanie praw szlacheckich tysiącowi Kozaków b) przyjęcie do rejestru 30 tysięcy Kozaków c) Ukraina została włączona do Rosji
d) przyjęcie do rejestru 60 tysięcy Kozaków e) powrót szlachty polskiej do jej majątków na Ukrainie
f) starszyzna kozacka otrzymała gwarancje zachowania swoich majątków ziemskich

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
127
246. Podane ugody kozackie uszereguj w porządku chronologicznym, a następnie dopisz ich daty roczne:
ugoda pod Zborowem, ugoda w Hadziaczku, ugoda w Perejasławiu
a) ...................................................... b) ...................................................... c) ......................................................
247. Dlaczego pokój rosyjsko-polski z 1686 roku nazywamy "pokojem Grzymułtowskiego"?
..................................................................................................................................................................
248. Podkreśl błąd w poniższych zdaniach dotyczących wojen polsko-szwedzkich:
1. Po wybraniu Zygmunta II Augusta na króla Polski, zapisał on w swoich "pacta conventa" inkorporację Estonii.
2. W 1600 roku Zygmunt III Waza inkorporował Łotwę do Polski.
3. W latach 1578-89 Zygmunt III Waza był królem Polski i Szwecji.
249. Kiedy toczyła się "wojna o ujście Wisły"?
a) 1620-22 b) 1626-29 c) 1627-29 d) 1634-35
250. O kim jest mowa w poniższym tekście?
Hetman wielki koronny. Brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej, w której odniósł znaczne zwycięstwa, między innymi słynne pod Kłuszynem.
Gorzej poszło mu w walkach z Turkami. Poniósł porażkę w walkach pod Cecorą. Zmarł w marszu do kraju.
a) Stanisław Żółkiewski b) Jan Karol Chodkiewicz c)Jan Sobieski d) Stanisław Koniecpolski
251. Skreśl fałszywą informację, wybierając tym samym tę właściwą, w poniższym tekście:
Podpisany w 1655/1660 roku pokój w Oliwie kończył wojny Polski ze Szwecją/z Turcją. Północno-zachodnie/Południowo-wschodnie Inflanty z
Kurlandią pozostały w rękach Polski. Polska zagwarantowała swobody religijne dla prawosławnych/protestantów w
Prusach Królewskich/Książęcych.
252. Członkiem którego zakonu był o. Augustyn Kordecki?
a) jezuitów b) benedyktynów c) franciszkanów d) paulinów
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
128
253. Wskaż, które zdanie jest fałszywe (F), a które jest prawdziwe (P):
Układ w Radnot został podpisany w grudniu 1656 roku, w czasie "potopu szwedzkiego".
Na mocy układu w Radnot dokonano podziału ziem Rzeczpospolitej.
Układ w Radnot podpisali: król szwedzki, Jan Wyhowski, Jerzy Rakoczy, Bogusław Radziwiłł i elektor brandenburski.
Książę pruski otrzymał pełną suwerenność od Polski w 1657 roku na mocy traktatów wawelsko-bydgoskich.
254. Gdzie swoje śluby złożył Jan Kazimierz w czasie "potopu" szwedzkiego?
a) na Jasnej Górze b) w Kijowie c) we Lwowie d) w Wilnie
255. Uszereguj wydarzenia wojny Polski z Turkami w I połowie XVII wieku, wpisując cyfry od 1 do 4:
Spalenie przez Kozaków Warny -
Traktaty w Buszy -
Śmierć hetmana Żółkiewskiego -
Oblężenie Chocimia -
256. Z kim Polska podpisała pokój w Karłowicach?
a) ze Szwecją b) z Kozakami c) z Turcją d) z Rosją
257. Jak nazywał się wezyr turecki, przeciwnik Sobieskiego spod Wiednia?
258. Nazwij poszczególne urządzenia i odpowiedz krótko, do czego mogły służyć i kiedy zostały wynalezione?
(Podpowiedź: kompas, sekstant, busola, astrolabium)

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
129
259. Wyjaśnij pojęcia:
system nakładczy -
................................................................................................................
................................................................................................................
manufaktura -
................................................................................................................
................................................................................................................
260. Który z systemów organizacji pracy w XVI i XVII w., wymienionych w p. 259
był efektywniejszą formą pracy?
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
Przeanalizuj mapę dot. wojny trzydziestoletniej, a następnie wykonaj p. 262-263.





Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
130
261. Na podstawie mapy oraz własnej wiedzy wypełnij tabelkę poniżej:
XVII STULECIE FRANCJA ANGLIA AUSTRIA SZWECJA
Istotne fakty



Polityka


Postacie i ich wpływ na kraj


Gospodarka


Kultura


Społeczeństwo


Ustrój polityczny


Sytuacja polityczna po 1648




Sytuacja społeczna po 1648





Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
131
262. Zaznacz na osi czasu okres 1618 – 1648 i napisz w wykropkowanym miejscu, jakie wydarzenie miało wtedy miejsce, dokańczając zdanie:
W latach 1618 – 1648 miała miejsce ......................................... .




1600 1610 1620 1630 1640 1650 1660

263. Uzupełnij tabelkę o informacje dotyczące wojny, o której mowa w zadaniu 2.
Data wybuchu wojny Przyczyny wojny Przebieg wojny Skutki wojny Zakończenie wojny Sojusznicy i przeciwnicy











Katolicy Protestanci


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
132
264. Dlaczego Rzeczpospolitą Szlachecką nazywano w dobie wojen religijnych nazywano państwem bez stosów? Który z królów polskich miał
udział w szerzeniu tolerancji religijnej w kraju?
.............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................
265. Ruch egzekucyjny był ruchem politycznym średniej szlachty w wieku:
a) XV b) XVI c) XVII d) XVIII
266. Zaznacz właściwe odpowiedzi: Postulaty ruchu egzekucyjnego zmierzały do:
a) egzekucji praw i obyczajów zawartych w konstytucjach sejmowych (czyli tzw. dawnych aktach prawnych)
b) wspierania magnaterii i duchowieństwa
c) przestrzegania prawa o incompatibiliach z 1504 r., czyli zakazie sprawowania przez jedną osobę wielu urzędów
d) nihil novi bez woli szlachty
e) opodatkowania i sekularyzacji dóbr kościelnych
f) gwarancji wolności wyznania
g) likwidacji cechów i zakazie posiadania ziemi przez nieszlachciców
h) przeznaczenie annatów, czyli opłat za objęcie biskupstwa wysyłane do Rzymu, na finansowanie obrony przed Tatarami
267. Dokończ zdanie: Z czasem ruch egzekucyjny służył interesom....
a) szlachty średniej b) Kościołowi c) magnaterii d) królowi
268. Początek ruchu egzekucyjnego związany jest z rokoszem szlachty w 1537 roku we Lwowie przeciwko:
a) królowi b) skupowi dóbr przez Bonę Sforzę c) zagwarantowania praw i wolności szlacheckich
269. Ów rokosz szlachecki we Lwowie z 1537 roku został przezwany:
a) wojną domową b) rokoszem lwowskim c) wojną kokoszą
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
133
270. Wyjaśnij pojęcie "vivente rege", które spotkało Zygmunta Augusta, kiedy za namową jego ojca w 1529 roku posłowie i senatorowie wybrali
go na króla Polski.
.............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................
271. Na ziemiach polskich wiernych Ukraińskiej Cerkwi greckokatolickiej, a niegdyś Kościoła greckokatolickiego, nazywa się unitami. Dlaczego
tak się ich nazywa?
.............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................
Przeanalizuj poniższe mapy, a następnie odpowiedz na pytania.


272. Wymień trzy największe cywilizacje prekolumbijskie.
.............................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
134
273. Określ położenie każdej z wymienionych przez ciebie cywilizacji w p. 272.
a) .............................................................................................................................................................................................................................
b) .............................................................................................................................................................................................................................
c) .............................................................................................................................................................................................................................
274. Kto zniszczył cywilizacje prekolumbijskie?
a) .............................................................................................................................................................................................................................
b) .............................................................................................................................................................................................................................
c) .............................................................................................................................................................................................................................
275. Znajdź pojęcie do podanych poniżej definicji:
....................... - mityczna kraina złota, której nieustannie poszukiwali Hiszpanie i Portugalczycy w Nowym Świecie
....................... - opanowanie i eksploatowanie obszarów lub państw słabo rozwiniętych przez państwa rozwinięte
276. Jakie zmiany zaszły w gospodarce
europejskiej w XVI wieku?
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
277. Zaznacz na mapie geograficzną granicę
dualizmu gospodarczego, jaki powstał w XVI w. i
nazwij ją.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
135
278. Uzupełnij tabelkę:
EUROPA ZACHODNIA EUROPA ŚRODKOWA I WSCHODNIA
Rodzaj gospodarki gospodarka towarowo-pieniężna
Podstawa produkcji rolnej rolnictwo ekstensywne
System pracy pańszczyzna
Dominujące "zakłady pracy" manufaktura

279. Jak wyglądała zamiana gruntów ornych na pastwiska?
.............................................................................................................................................................................................................................
280. Odpowiedz na dwa pytania:
a) Na czym polegała schizma zachodnia w XIV i XV wieku?
.............................................................................................................................................................................................................................
b) Jakie czynniki osłabiały autorytet Kościoła w XIV i XV wieku?
a) ..................................................................................................................................................
b) ..................................................................................................................................................
c) herezja Jana Husa z Pragi
281. Który konflikt zbrojny w dziejach Europy nowożytnej był największym?
a) wojny religijne b) wojna trzydziestoletnia c) wojna trzynastoletnia d) wojna o Inflanty
282. Kim był kardynał Armand de Richelieu i jaki miał wpływ na Francję w XVII wieku?
.............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
136
283. Uzupełnij tabelkę dla państw w wieku XVII:
Ustrój polityczny Rządząca dynastia
Francja
Anglia monarchia parlamentarna
Austria, Czechy, Słowacja, Węgry, Chorwacja absolutyzm cesarski
Prusy
Rosja Romanowowie
Rzeczpospolita Szlachecka (Polska i Litwa)

284. W którym roku w Anglii obalono absolutyzm królewski i wprowadzono monarchię parlamentarną?
a) 1618-1648 b) 1642-1651 c) 1687-1689
285. Uzupełnij tabelkę:
Rojaliści Parlamentarzyści
Liderzy Jakub I i Karol I Stuartowie
Religia Purytanie
Państwa lub regiony wspierające strony konfliktu
Poglądy na ustrój polityczny absolutyzm królewski

286. Kto został dyktatorem i pierwszym lordem protektorem w czasie siedemnastowiecznej wojny domowej na Wyspach Brytyjskich?
..................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
137
287. Uzupełnij tabelkę:
Nazwa dokumentu Kiedy wydano? Kto wydał? Czego dotyczył?
Magna Charta 1215 r. - powołanie rady królewskiej
- nakładanie nowych podatków tylko za zgodą rady królewskiej
- zakaz więzienia lub karania bez wyroku sądu
- gwarancja wolności osobistej możnym
Habeas Corpus Act Karol II - wprowadzenie zakazu organom państwa aresztowania
obywatela bez zezwolenia sądu

Akt Nawigacyjny Oliver Cromwell i parlament


Deklaracja Praw Wilhelm III Orański



288. Które z wymienionych Ustaw Angielskich odpowiada polskiemu prawu "Neminem captivabimus nisi iure victum" z 1433 roku?
a) Magna Carta b) Habeas Corpus Act c) Deklaracja Praw d) Akt Nawigacyjny
289. W Europie nowożytnej (XVII i XVIII stulecia) ważnymi kierunkami filozoficznymi były: racjonalizm i empiryzm. Przedstawicielami tego
pierwszego byli m.in. Kartezjusz czy Pascal, a tego drugiego - Hobbes czy Locke. Wyjaśnij, na czym polegał racjonalizm, a na czym empiryzm?
Co traktowali za źródło poznania racjonaliści, a co empiryści?
.............................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
138
290. Krótko, jednym zdaniem, odpowiedz na poniższe pytania:
a) Co odkrył Jan Kepler? ..........................................................................................
b) Jak brzmi I zasada dynamiki Izaaka Newtona? ..........................................................................................
c) Jak brzmi II zasada dynamiki Izaaka Newtona? ..........................................................................................
d) Jak brzmi III zasada dynamiki Izaaka Newtona? ..........................................................................................
e) Jakie jest najsłynniejsze odkrycie Izaaka Newtona? ..........................................................................................

291. Na podstawie poniższych rysunków uzupełnij wykaz cech sztuki barokowej poniżej.










Giovanni Bernini – kolumnada na placu świętego Piotra w Rzymie Francesco Borromini – Kaplica Zygmuntowska na Wawelu
 odwoływanie się do uczuć i emocji
 ekspresjonizm
 .............................................................
 .............................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
139
292. Dopasuj malarzy i dzieła do odpowiednich ilustracji prezentujących te dzieła.
Malarze: Peter Rubens, Peter Rubens, Rembrandt, Rembrandt, Caravaggio, Caravaggio, El Greco, Diego Velazquez, Diego Velazquez
Dzieła: "Sąd Parysa”, „Trzy Gracje”, „Wymarsz Strzelców”, „Lekcja anatomii doktora Tulpy”, „Zdjęcie z krzyża”, „Śmierć Marii”, „Widok Toledo”, „Panny Dworskie”,
„Chrystus w domu Marii”


















Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
140





















Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
141
293. Na czym polegała reforma Kościoła Katolickiego po soborze trydenckim? Uzupełnij luki w poniższych zdaniach.
W 1540 roku Ignacy ..................................... założył Zakon Najświętszego Serca Jezusowego, potocznie zwany zakonem .....................................,
który miał przeciwdziałać szerzeniu się reformacji. Dwa lata później zaś powołano ..................................... przez papieża Pawła III, która miała
zająć się nawróceniem poprzez oczyszczenie przez ogień lub wodę heretyków (palenie na stosach lub topienia). Heretykami były osoby, które
występowały przeciwko oficjalnym ..................................... Kościoła. Sobór ..................................... z roku 1545 roku nakazał powołanie również
Indeksu ....................................., na którym znalazło się słynne dzieło Mikołaja Kopernika p.t. ".....................................". Postanowiono również
zastąpić kalendarz juliański kalendarzem ....................................., gdyż dotychczasowy wyprzedzał czas słoneczny o 10 dni.
294. W którym roku Prusy na mocy traktatów wawelsko-bydgoskich przestały być lennem polskim?
a) 1655 b) 1657 c) 1659 d) 1661
295. Kto był głównym twórcą i wyrazicielem niniejszych poglądów oświeceniowych?
a) "Władza powinna być podzielona na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą" - ..................................
b) "Władza jest wynikiem umowy społecznej i pochodzi od ludu" - ..................................
296. W którym roku elektor pruski uzyskał tytuł króla?
a) 1701 b) 1705 c) 1707 d) 1711
297. W którym roku po raz pierwszy poseł Władysław Sieciński zerwał sejm, wypowiadając prawo weta?
a) 1652 b) 1673 c) 1752 d) 1773
298. W którym roku Tadeusz Rejtan zerwał sejm, wypowiadając prawo weta i dlaczego?
.............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................
Przeanalizuj mapę na następnej stronie, a następnie odpowiedz na pytanie 299.

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
142

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
143
299. Jakie ziemie zagarnęły Prusy, Austria i Rosja w I, II i III zaborze? Wypełnij tabelkę:
Prusy Austria Rosja
1772


1793


1795



300. W jaki sposób Polacy i Litwini próbowali uniezależnić się od sąsiadów i naprawić swoją Rzeczpospolitą?
Lata Najważniejsze fakty podejmowanych prób Lider/ przywódca próby
1788-1792 -
-
-
-
-
-
-
-
1768-1771 -

Kazimierz Pułaski
Powstanie Kościuszkowskie - Zwycięstwo pod Racławicami
- Klęska pod Maciejowicami
- wydanie Uniwersału Połanieckiego 7 maja
Tadeusz Kościuszko
Bartosz Głowacki

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
144
Przeanalizuj i zinterpretuj poniższe ilustracje a następnie odpowiedz na pyt. 301.









Noël Le Mire (1724-1801): "Alegoria I rozbioru Polski" Włodzimierz Tetmajer (1861-1923): "Alegoria Martwej Polski"

301. Przedstaw własnymi słowami, jakich wydarzeń historycznych dotyczą powyższe ilustracje? Wyjaśnij alegorie, które te ilustracje zawierają.
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
145
WIEK DZIEWIĘTNASTY
1. W jakich latach Francja ogłosiła Deklarację Praw Człowieka i Obywatela?
a) 1789 – 1791 b) 1792 – 1793 c) 1793 – 1794 d) 1794 – 1799
2. Legiony Polskie powstały w roku:
a) 1789 b) 1791 c) 1797 d) 1799
3. Napoleon Bonaparte pokonał Anglię w latach:
a) 1798 – 1802 b) 1806 – 1807 c) 1812 – 1814 d) 1814 – 1815
4. Gdzie w 1807 roku Francja pokonała Rosję i Prusy?
a) Iława Pruska b) Frydland c) Borodino d) Abikur
5. Gdzie i kiedy Polacy pokonali Austriaków?
a) pod Raszynem w 1809 r. b) pod Trafalgarem w 1805 r.
c) pod Abikur w 1798 r. d) pod Raszynem w 1807 r.
6. Po zwycięstwie pod Raszynem Księstwo Warszawskie zyskało m.in.:
a) Pomorze Gdańskie, Wielkopolska, Małopolska i Lubelszczyzna
b) Pomorze Gdańskie, Kraków, Małopolska i Lubelszczyzna
c) Kraków, Zamość, Małopolska i Lubelszczyzna
d) Zamość, Kujawy, Małopolska i Lubelszczyzna
7. Księciem Warszawskim był:
a) król Neapolu b) król Saksonii c) cesarz Francuzów d) książę Józef Poniatowski



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
146
8. Na kongresie wiedeńskim Austrię, Anglię, Francję i Rosję reprezentowali kolejno:
a) Metternich, Talleyrand, Castlereagh i Aleksander I
b) Metternich, Castlereagh, Talleyrand i Aleksander I
c) Aleksander I, Metternich, Talleyrand i Castlereagh
d) Castlereagh, Metternich, Talleyrand i Aleksander I
9. Pierwszym konsulem we Francji został:
a) Louis Davout b) Maximilien Robespierre c) Charles-Maurice Talleyrand d) Napoleon Bonaparte
10. Wielki Terror miał miejsce za rządów:
a) jakobinów w latach 1792 – 1793 b) jakobinów w latach 1793 – 1794
c) żyrondystów w latach 1792 – 1793 d) żyrondystów w latach 1793 – 1794
11. Napoleon Bonaparte pokonał Prusy i Rosję w latach:
a) 1798 – 1802 b) 1806 – 1807 c) 1812 – 1814 d) 1814 – 1815
12. Gdzie w 1805 roku Francja rozgromiła koalicję Wielkiej Brytanii, Austrii i Rosji?
a) Jena i Auerstädt b) Wagram c) Austerlitz d) Trafalgar
13. Gdzie i kiedy Polacy pokonali Hiszpanów spektakularną szarżą?
a) nad rzeką Berezyną w 1808 r. b) nad rzeką Berezyną w 1812 r.
c) na przełęczy Somosierra w 1812 r. d) na przełęczy Somosierra w 1808 r.
14. Po bitwie narodów Napoleon Bonaparte został zesłany na:
a) Malediwy b) Elbę c) Św. Helenę d) Maltę
15. Pokojem w Tylży powstało Księstwo Warszawskie, na które w 1807 r. składały się m.in.:
a) Wielkopolska, Mazowsze, Kujawy i Lubelszczyzna b) Wielkopolska, Mazowsze, Kujawy i Małopolska
c) Wielkopolska, Mazowsze, Suwałki i Małopolska d) Wielkopolska, Mazowsze, Kujawy i Suwałki
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
147
16. Kto zawarł na kongresie wiedeńskim sojusz, zwany Świętym Przymierzem?
a) Rosja, Wielka Brytania, Austria b) Rosja, Wielka Brytania, Prusy
c) Rosja, Hiszpania, Prusy d) Rosja, Austria, Prusy
17. Wielki Terror miał miejsce za rządów:
a) żyrondystów w latach 1792 – 1793 b) żyrondystów w latach 1793 – 1794
c) jakobinów w latach 1792 – 1793 d) jakobinów w latach 1793 – 1794
18. Napoleon Bonaparte pokonał Prusy i Rosję w latach:
a) 1798 – 1802 b) 1812 – 1814 c) 1806 – 1807 d) 1814 – 1815
19. Epoka napoleońska miała miejsce w latach:
a) 1789 – 1815 b) 1789 – 1792 c) 1792 – 1794 d) 1794 – 1799
e) 1799 – 1805 f) 1799 – 1815 g) 1805 – 1815
20. Napoleon Bonaparte urodził się:
a) w Paryżu b) na Korsyce c) na Sardynii d) w Marsylii
21. W kampanii włoskiej lat 1796 – 1797 Napoleon Bonaparte utworzył Republikę Cisalpińską po pokonaniu:
a) Austrii b) Prus c) Rosji d) Anglii
22. Blokada kontynentalna polegała:
a) kontynentalnym wstrzymaniu eksportu i importu towarów i surowców z Rosji
b) kontynentalnym wstrzymaniu eksportu i importu towarów i surowców z Anglii
c) kontynentalnym wstrzymaniu eksportu i importu towarów i surowców z Chin
d) kontynentalnym wstrzymaniu eksportu i importu towarów i surowców z Egiptu
23. W której wyprawie Napoleon Bonaparte rozgromił Anglików w Gizie, ale jego flota poniosła porażkę pod Abikur?
a) w wyprawie na Egipt b) w wyprawie na Hiszpanię c) w wyprawie na Rosję
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
148
24. Gdzie Francja stoczyła bitwę z:
24.1. Austrią, Rosją i Wielką Brytanią w 1805 roku?
a) Jena i Auerstädt b) Austerlitz c) Wagram d) Trafalgar
24.2. Hiszpanią w 1808 roku?
a) na przełęczy Somosierra b) Madryt c) Pireneje d) Barcelona
24.3. Rosją i Prusami w 1807 roku?
a) Iława Pruska b) Frydland c) Smoleńsk d) Lipsk
24.4. Rosją w 1812 roku?
a) Borodino b) nad rzeką Berezyną c) Raszyn d) Białystok
25. Przyporządkuj pojęcia do ich definicji, a następnie odpowiedz na poniższe pytanie.
a) niepodważalne prawo monarchy do swojego tronu ...............................................
b) przywrócenie granic państw w Europie przed 1789 r. ...............................................
c) niedopuszczanie jakiegokolwiek mocarstwa do zdobycia dominującej pozycji w Europie ...............................................

zasada restauracji, zasada równowagi europejskiej, zasada legitymizmu

Gdzie, kiedy i kto przyjął powyższe 3 zasady, które miały obowiązywać w Europie?
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
149
26. Zakreśl poprawną odpowiedź, która jest dokończeniem niniejszego zdania:
Kodeks Napoleona ustanowiony w 1804 roku był:
kodeksem karnym, który gwarantował wolność osobistą, równość wobec prawa, ochronę własności prywatnej, swobodę umów oraz prawo do
rozwodu
kodeksem cywilnym, który gwarantował wolność osobistą, równość wobec prawa, ochronę własności prywatnej, swobodę umów oraz prawo do
rozwodu
konstytucją, która gwarantowała wolność osobistą, równość wobec prawa, ochronę własności prywatnej, swobodę umów oraz prawo do
rozwodu
Deklaracją Praw Człowieka i Obywatela, która gwarantowała wolność osobistą, równość wobec prawa, ochronę własności prywatnej, swobodę
umów oraz prawo do rozwodu

27. Królestwo Polskie było inaczej nazywane:
a) Rzeczpospolitą Polską b) Królestwem Warszawskim c) Autonomią Nadwiślańską d) Kongresówką
28. Przyjacielem cara i współtwórcą konstytucji Królestwa Polskiego był:
a) Adam Czartoryski b) Joachim Lelewel c) Konstanty Romanow d) Stanisław Staszic
29. Na czele opozycji legalnej, zwanej kaliszanami, stanęli dwaj bracia:
a) Wysoccy b) Niemojewscy c) Czartoryscy d) Poniatowscy
30. Car Rosji Aleksander I po kongresie wiedeńskim w 1815 roku w Królestwie Polskim:
a) rozszerzył swobody obywatelskie poprzez zbudowanie tajnej policji
b) wprowadził cenzurę i podpisał korzystne dla Polaków umowy handlowe
c) wprowadził cenzurę, zbudował tajną policję i łamał konstytucję
d) łamał konstytucję i nie słuchał głosu posłów polskich na Sejmie
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
150
Na podstawie mapy zamieszczonej obok odpowiedz na pyt. 31-32.
31. Do Królestwa Polskiego nie należały ziemie:
a) ziemia częstochowska, b) ziemia zamojska, c) ziemia rzeszowska, d)
ziemia pułtuska
32. Zaznacz więcej niż jedną odpowiedź.
Gdzie doszło do starć powstańców z Rosjanami?
a) pod Modlinem b) pod Kielcami c) pod Zamościem
d) pod Pragą e) pod Olkuszem f) pod Białymstokiem
g) pod Stoczkiem h) pod Częstochową i) pod Wawerem
j) pod Tomaszowem k) pod Dębami Wielkimi
33. Przyporządkuj pojęcie do podanej poniżej definicji:
nadano chłopom ziemię na własność i zniesiono pańszczyznę w zamian za opłatę
pieniężną, najczęściej będącą w ratach, albo zrzeczenie się części użytkowanej ziemi
na rzecz pana dziedzica
a) praca u podstaw b) uwłaszczenie
c) płodozmian d) feudalizm
34. W Wielkim Księstwie Poznańskim budowano dworki w stylu:
a) pruskim b) barokowym
c) klasycystycznym d) neoklasycystycznym
35. Namiestnikiem w Wielkim Księstwie Poznańskim był:
a) Konstanty Radziwiłł b) Konstanty Romanow
c) Adam Czartoryski d) Piotr Wysocki
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
151
36. Namiestnikiem w Królestwie Polskim był:
a) Konstanty Radziwiłł b) Konstanty Romanow c) Adam Czartoryski d) Piotr Wysocki
Browar wprawdzie podpalono, ale został szybko ugaszony i spiskowcy znajdujący się w różnych dzielnicach Warszawy nawet nie dostrzegli
ognia. Nie wiedzieli – zaczęło się czy nie? Miasto pozostało ciche, spokojne. Podchorążowie rozbiegli się po ulicach, szli w kierunku Starego
Miasta, wznosząc okrzyki – „Do broni!”.
Źródło: Multimedialna historia Polski, t. 15, s. 15
37. Jakiego wydarzenia dotyczy powyższy tekst źródłowy?
a) bitwy na przedmieściach Warszawy b) podpalenia browaru
c) nocy listopadowej d) próby porwania namiestnika Konstantego
38. Pierwszym dyktatorem powstania z 1830 roku był:
a) Jan Skrzynecki b) Józef Chłopicki c) Józef Sowiński d) Jan Krukowiecki
39. Ostatnim dyktatorem powstania z 1830 roku był:
a) Jan Skrzynecki b) Józef Chłopicki c) Józef Sowiński d) Jan Krukowiecki
40. W czasie powstania w Królestwie Polskim w zaborze pruskim zmobilizowano pruskie wojsko pod dowództwem:
a) Prittwitz b) Clausewitz c) Hohenzollern d) Boyen
41. Ministrem Oświaty w Królestwie Polskim, który przeprowadził reformę edukacji, tworzącą szkolnictwo średnie i wyższe, był:
a) Staszic b) Drucki – Lubecki c) Czartoryski d) Wysocki
42. Ministrem Gospodarki i Przemysłu w Królestwie Polskim, który przeprowadził gruntowną reformę kraju, wynikiem której było powstanie
przemysłowego zagłębia w Dąbrowie był:
a) Staszic b) Drucki – Lubecki c) Czartoryski d) Wysocki


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
152
43. Przyporządkuj pojęcie do podanej poniżej definicji:
jeden z podstawowych postulatów pozytywizmu w XIX wieku, wzywający do podjęcia przez wszystkie warstwy społeczeństwa solidarnego wysiłku na rzecz rozwoju
gospodarczego, który (ten wysiłek) wynikał z przekonania, że społeczeństwo jest swego rodzaju organizmem, który może funkcjonować sprawnie tylko wtedy, gdy zdrowe i
silne są wszystkie jego organy
a) praca u podstaw b) praca organiczna c) reforma edukacji d) pozytywne myślenie
44. Społecznikiem, jednym z ważniejszych działaczy polskich w zaborze pruskim oraz znanym i cenionym lekarzem, który dzisiaj jest patronem
poznańskiego szpitala, był:
a) Karol Marcinkowski b) Karol Libelt Jerzy Ossoliński d) Dezydery Chłapowski
45. Zakład Narodowy im. Ossolińskich został założony w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego w:
a) Warszawie b) Krakowie c) Poznaniu d) Lwowie
46. Pod którym zaborem znajdował się Kraków w 1815 r.?
a) pruskim b) austriackim c) rosyjskim d) żadna z odpowiedzi nie jest poprawną, gdyż

47. Objaśnij rysunek obok i napisz, jakiej maszyny dotyczy, kto jest jej twórcą i jaki miała
wpływ na przemiany społeczno – gospodarcze w XIX wieku:
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
153
48. Wykorzystaj poniższe pojęcia do opisania maszyny, przedstawionej na rysunku z poprzedniego pytania:
tłok, tłoczysko, krzyżulec, korbowód, wykorbienie wału korbowego, wał korbowy, koło zamachowe, suwak, regulator odśrodkowy
1 - 2 - 3 - 4 -
5 - 6 - 7 - 8 -

Przeanalizuj poniższy kolaż oraz dane statystyczne dotyczące zmian społeczno-gospodarczych w Europie i na świecie w XIX wieku i odpowiedz
na pyt. 49-53.







Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
154
49. Jak zmieniło się społeczeństwo wielkomiejskie i miejskie?
............................................................................................................................
50. Co przyczyniło się do tych zmian w mieście w Europie XIX wieku?
............................................................................................................................
51. Jak zmieniło się społeczeństwo wiejskie?
............................................................................................................................
52. Co przyczyniło się do tych zmian na wsi w Europie w XIX wieku?
............................................................................................................................
53. Jaka była sytuacja robotników w Europie XIX wieku?
............................................................................................................................
54. Rozróżnij trzech pisarzy:
Zygmunt Krasiński ..............................................................................................
Józef Kraszewski ..............................................................................................
Ignacy Krasicki ..............................................................................................
55. Jakie tło historyczne czy kontekst literacki odsłaniają poniższe dzieła Adama
Mickiewicza?
"Pan Tadeusz" ..............................................................................................
"Sonety Krymskie" ..............................................................................................
"Dziady" ..............................................................................................
56. Który z polskich poetów jest zaliczany tak do okresu romantyzmu, jak i do okresu
pozytywizmu?
a) Juliusz Słowacki b) Cyprian Norwid c) Adam Mickiewicz d) Adam Asnyk
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
155
57. Przyporządkuj kompozytorów do ich utworów.
Fryderyk Chopin (1810-1849) opera "Halka"
Stanisław Moniuszko (1819-1872) uwertura koncertowa "Morskie Oko" op. 19
Zygmunt Noskowski (1846-1909) polonez es-moll op. 26
58. Wyjaśnij rolę, jaką odegrały wymienione postacie historyczne w p. p. 56 i 57 w historii narodu polskiego w XIX wieku.
...............................................................................
...............................................................................
...............................................................................
...............................................................................
...............................................................................
59. Z wykazu najważniejszych wynalazków
zamieszczonego obok wybierz trzy, twoim zdaniem
najważniejsze wynalazki, które miały wpływ na
przemiany społeczno – gospodarcze w Europie w XIX
wieku. Swój wybór uzasadnij.
...............................................................................
...............................................................................
...............................................................................
...............................................................................
...............................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
156
60. Czego chcieli czerwoni?
a) niepodległości b) odwołania powstania styczniowego
c) podpisania układu pokojowego z Rosją d) sprzymierzenia się z Niemcami
61. Kto udoskonalił maszynę parową ?
a) Walt Disney b) Józef Bem c) Hipolit Cegielski d) James Watt
62. Kim był Francisco de Goya?
a) baletmistrzem b) malarzem c) grabarzem d) pisarzem
63. Gdzie została zapoczątkowana rewolucja agrarna?
a) w Holandii i Anglii b) w Australii i Nowej Zelandii
c) we Włoszech i Hiszpanii d) w Brazylii i Chile
64. Kto skupił wokół siebie emigrantów wywodzących się z arystokracji w Paryżu ?
a)Adam Jerzy Czartoryski b)Franciszek Marcin Czartoryski
c)Wincenty Pol d) Zenon Kwiatkowski
65. Trzy nurty rewolucyjne w czasie wiosny ludów to :
a) prawniczy, społeczny, wolności b)ludowy, sądowniczy
c) ustrojowy, społeczny i narodowy d) denizm, kapitalizm, społeczny
66. W jakich latach była Wiosna Ludów?
a) 1895-1896 b) 1848-1849 c) 1825-1816 d) 1897-1899
67. W jakich latach były manifestacje patriotyczne Polaków?
a) 1860-1861 b) 1890-1897 c) 1820-1823 d) 1715-1798
68. Gdzie został utworzony Komitet Narodowy w Polsce w 1848 r.?
a) w Warszawie b) w Krakowie c) w Bydgoszczy d) w Poznaniu
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
157
69. Kto był władcą zarówno Austrii, jak i Węgier?
a) Jan Kazimierz b) Napoleon Bonaparte c) Ferdynand I d) Lajos Kossuth
70. W jakim miesiącu wybuchła rewolucja w Królestwie Neapolu w 1848r.?
a) w maju b) w styczniu c) w lipcu d) w marcu
71. W którym roku doszło do rabacji spowodowanej konfliktem między polską szlachtą a chłopami?
a) w 1987 b) w 1818 c) w 1846 d) 1890
72. Czego domagali się przedstawiciele burżuazji i wolnych zawodów w czasie Wiosny Ludów? Podkreśl fałszywe odpowiedzi.
a) więcej dotacji na działalność gospodarczą b) liberalnych reform
c) zmniejszenia podatków d) wyboru władcy-dyktatora
e) przebudowania Warszawy f) wpływu na władzę
73. Kto był ostatnim dyktatorem Powstania Styczniowego od jesieni 1863r?
a) Jan Krukowiecki b) Romuald Traugutt c) ksiądz Brzóska d) Józef Sowiński
74. Kogo ogłosili „biali” swoim dyktatorem na wiosnę ?
a) gen. Ludwika Mierosławskiego b) gen. Mariana Langiewicza c) Józefa Zaliwskiego d) Edwarda Dembowskiego
75. W którym roku nastąpiło odkrycie morfiny ?
a) w 1805 b) w 1809 c) w 1817 d) w 1864
76. W którym roku Sejm Pruski powołał do życia Komisję Kolonizacyjną?
a)w 1850 b) w 1886 c) w 1898 d) w 1812
77. W którym kierunku terytorialnie rozwijały się USA w XIX wieku?
a) na zachód b) na wschód c) na północ d) na południe
78. O jakie krainy USA wzbogaciły się w XIX wieku?
a) o Arizonę i Kalifornię b) o Teksas i Luizjanę c) o Dakotę i Oklahomę
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
158
79. Na północy Stanów Zjednoczonych:
a) rozwijał się przemysł i następowała intensywna urbanizacja miast
b) dominowały plantacje, uprawiane przez masy niewolników
80. Wykorzystując odpowiedź, która nie pasowała w p. 79, dokończ poniższe zdanie:
Na południu Stanów Zjednoczonych ................................................................................
81. Organizacje abolistyczne dążyły do:
a) oczynszowania plantacji b) częściowego zniesienia niewolnictwa
c) całkowitego zniesienia niewolnictwa d) wprowadzenia ustroju utopii społecznej
82. Stanami na południu są:
a) Montana b) Arizona c) Teksas d) Alabama
e) Pennsylwania f) Illinois g) Kentucky h) Floryda
83. Stanami na północy są:
a) Montana b) Arizona c) Teksas d) Alabama
e) Pennsylwania f) Illinois g) Kentucky h) Floryda
84. Wojna secesyjna miała miejsce między Południem a Północem w USA w latach:
a) 1861 – 1864 b) 1861 – 1865 c) 1866 – 1877 d) 1862 – 1863
85. Przyczyną wybuchu wojny secesyjnej był m.in.
a) prezydentem USA został Abraham Lincoln b) segregacja rasowa Afrykanów, Indian i Białych
c) aspiracje kolonialne Północy wobec Południa d) polityka Północy w celu likwidacji plantacji na Południu
86. Wyjaśnij pojęcie: „abolicja” i wskaż chociaż jedną postać historyczną, będącą zwolennikiem abolicji.
......................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
159
87. Przeciwko Północy wystąpiło 7 stanów południowych, które zawiązały:
a) Federację b) Unię c) Konfederację
88. Wykorzystując jedną z podpowiedzi z p. 87, dokończ zdanie:
Północ zaś zawiązała sojusz w walce z Południem o nazwie ................................................................................
89. Wojska lądowe pod dowództwem gen. Lee wygrywały na/w:
a) lądzie b) morzu c) powietrzu
90. Flota stanów północnych dokonała względem stanów południowych:
a) inwazji b) blokady morskiej c) bombardowania portów i wybrzeży
91. Skutkami wojny secesyjnej było m.in.:
a) zniesienie niewolnictwa w 1863 roku b) ogromne straty w ludziach
c) podbicie przez Północ stanów południowych d) zniszczenie portów południowych
92. Decydującą bitwą w wojnie secesyjnej w roku 1863 była bitwa pod:
a) Gettysburgiem b) Pertyville c) Jackson d) Fort Sumter
93.1. Co oznaczało określenie Dzikiego Zachodu?
......................................................................................................................................................
93.2. Jakie dwie partie istniały w Stanach Zjednoczonych w I połowie XIX wieku? Nazwij je.
....................................... - pragnęła ścisłej unii i uważała, że rząd centralny w każdej sprawie powinien mieć przewagę nad rządami stanowymi
....................................... - pragnęła luźnego związku stanów i uważała, że rząd federalny ma prawo do polityki zagranicznej i rozstrzygania
sporów między stanami, ale nie może wtrącać się do spraw wewnętrznych stanów



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
160
Na podstawie poniższej mapy odpowiedz na pytania 94-97.



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
161
94. Wymień XIX – wieczne kolonie:
a) brytyjskie: ...............................................................................................................
b) francuskie: ...............................................................................................................
c) niemieckie: ...............................................................................................................
d) hiszpańskie: ...............................................................................................................
e) portugalskie: ...............................................................................................................
f) włoskie: ...............................................................................................................
g) holenderskie: ...............................................................................................................
h) rosyjskie: ...............................................................................................................
95. Wymień państwa, które w II połowie XIX wieku były niezależne od imperiów kolonialnych.
a) Azja (dwa państwa): ...............................................................................................................
b) Afryka (dwa państwa): ...............................................................................................................
96. Podkreśl dwa państwa. W drugiej połowie XIX wieku mocarstwami kolonialnymi były:
Hiszpania, Portugalia, Włochy, Holandia, Rosja, USA, Niemcy, Francja, Wielka Brytania
97. Podkreśl cztery państwa. Pod koniec XIX wieku natomiast zostały mocarstwami kolonialnymi jeszcze:
Hiszpania, Portugalia, Włochy, Holandia, Rosja, USA, Niemcy, Francja, Wielka Brytania
98. Wymień trzy przyczyny rozwoju kolonializmu w XIX wieku: 1) ............................, 2) ............................ i 3) ............................
99. Wyjaśnij dwa pojęcia:
niewolnictwo - .........................................................................................
wojny opiumowe - .........................................................................................
wojny burskie - .........................................................................................
szogunat - .........................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
162
100. Jak się nazywali dwaj rosyjscy generałowie, którzy tłumili powstanie listopadowe 1830 roku?
.........................................................................................................................................................................................................................................
101. Uzupełnij tabelkę:
Organizacja Przedstawiciele Program
Stronnictwo lewicowe
........................................... Tadeusz Krępowiecki
Stanisław Worcel
- powstanie we wszystkich zaborach
- republika ...........................................
- uwłaszczenie chłopów
Stronnictwo centrowe
Komitet Narodowy Polski ........................................... - powstanie szlacheckie
- republika ...........................................
- uwłaszczenie chłopów
Stronnictwo prawicowe
........................................... ........................................... - rezygnacja z powstania jako drogi do niepodległości
- wolność narodowa zależna od wojny trzech zaborców
lub interwencji z Zachodu
- ...........................................
- uwłaszczenie chłopów, ale bez prawa do ziemi

102. Co sprawił opisany poniżej przypadek?
Francuscy posłowie w 1791 roku przypadkowo zajęli swoje miejsca. Ci, którzy żądali większych zmian niż tylko uchwalenie konstytucji, zasiedli po lewej stronie sali,
podczas gdy posłowie zadowoleni z wprowadzenie konstytucji znaleźli się po stronie prawej, a ci, którzy nie mieli zdania na ten temat, usiedli w centrum.
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
163
103. W tabelce rozpisane są zasady konserwatyzmu i liberalizmu. Dopasuj je do właściwej ideologii, skreślając fałszywe.
Konserwatyzm / Liberalizm

Konserwatyzm / Liberalizm
Prawa polityczne dla ludzi wykształconych Prawa polityczne dla wszystkich
Wsparcie dla biednych i nakłanianie ich by zaczęli sami sobie radzić w życiu Wolność jednostki - podstawowym prawem
Rodzina patriarchalna Państwo nie może wtrącać się w sprawy gospodarcze
Najlepszym ustrojem jest monarchia absolutystyczna Poparcie dla zmian
Wystąpienia przeciwko zmianom i rewolucjom Wiara w samodzielność i zaradność jednostki ludzkiej

104. W I połowie XIX wieku w Europie dominowała ideologia karbonariuszy, którzy walczyli o obalenie monarchii i to najlepiej jednego dnia na
całym świecie. Jaka ideologia im się przeciwstawiała i jaki miała program polityczny?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
105. Wymienione poniżej wydarzenia są skutkami działań której ideologii?
– wyzwolenie się kolonii hiszpańskich w Ameryce Południowej i Środkowej
– uzyskanie niepodległości przez Belgię i Grecję
– ustalenie przez Święte Przymierze zasady interwencji w tych krajach, w których wybuchła rewolucja
a) konserwatyzmu b) liberalizmu c) karbonariuszy d) masonerii
106. Jak nazywała się największa rewolucja XIX-wiecznej Europy, której przyczyną był kryzys kapitalizmu?
.........................................................................................................................................................................................................................................
107. Kiedy wybuchło powstanie krakowskie?
a) 1807 b) 1830 c) 1846 d) 1848 e) 1863 f) 1918
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
164
108. Wykorzystując odpowiedzi z pyt. 107 odpowiedz, kiedy wybuchło powstanie:
a) listopadowe? .........................................................................................
b) wielkopolskie pierwsze? .........................................................................................
c) wielkopolskie drugie? .........................................................................................
d) styczniowe? .........................................................................................
e) wielkopolskie trzecie? .........................................................................................
109. Wpisz pełną nazwę powstania do ramki obok. Które, z wymienionych w p. 108, powstanie odniosło całkowite zwycięstwo?
110. Jakie były represje po powstaniach
a) listopadowym?
- .........................
- rusyfikacja
b) wielkopolskim drugim?
- .........................
- germanizacja
c) krakowskim?
- .........................
- .........................
d) styczniowym?
- .........................
- rusyfikacja


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
165
111. Dopasuj pojęcia do właściwych definicji (2 pojęcia nie mają definicji).
secesja jedna warstwa społeczna przeciw drugiej w ramach tego samego narodu
rewolucja zniewolony naród występuje przeciw ciemiężcy
powstanie
rokosz
112. Na czym polegał dwuaspektowy charakter Wiosny Ludów w Cesarstwie Austriackim?
...........................................................................................................
113. Z jakich krain i ziem składało się Cesarstwo Austriackie?
- ......................... - ......................... - Północne Włochy
- ......................... - ......................... - Siedmiogród
- ......................... - .........................
114. W jakich dwóch państwach nie doszło do rewolucji lat 1848-1849?
- .........................
- .........................








Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
166
115. Jaka była sytuacja w zaborach w II połowie XIX wieku? Uzupełnij tabelkę.
Zabór Gospodarka Kwestie polityczno – narodowe
Królestwo Polskie
(Kongresówka)
intensywny rozwój ............................. walka z rusyfikacją
Galicja i zabór austriacki
zacofana ............................. o
charakterze .............................
.............................
Zabór pruski
wysokowydajna, nowoczesna
.............................
germanizacja
116. Jak skończyła się Wiosna Ludów...
a) ... w Cesarstwie Austriackim?
władze uwłaszczyły ....................................................
na cesarskim tronie zasiadł Franciszek Józef I
b) ... we Francji?
obalono monarchię i ustanowiono ....................................................
na prezydenta Francji powołano Ludwika Filipa Bonaparte, który w 1882 roku wprowadził ....................................................
117. Podkreśl odpowiednim kolorem. W którym roku zjednoczyły się Włochy (niebieskim), a w którym Niemcy (czerwonym)?
a) 1862 b) 1870 c) 1871 d) 1899
118. Włosi zawdzięczają zjednoczenie dwóm swoim rodakom. Pierwszy z nich był premierem Sardynii, który odniósł spektakularne zwycięstwa z
Austriakami na północy, a drugi - był karbonariuszem, który na czele oddziału "czerwonych koszul" zjednoczył południe Włoch z Północą. Jak
się oni nazywali?
Pierwszy z nich nazywał się ...................................................., a drugi - .................................................... .
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
167
119. Zjednoczenie Niemiec oznaczało powstanie Rzeszy Niemieckiej, którą z kolei była w historii państwa niemieckiego?
a) I b) II c) III d) IV
120. Jak się nazywał Niemiec, który w 1862 roku został kanclerzem Prus?
....................................................
121. Ile koalicji zawiązało się przeciw Francji w latach 1789–1815?
a) trzy b) pięć c) siedem d) dziewięć
122. Czym była pentarchia na kongresie wiedeńskim w latach 1814-1815 i jakie państwa pentarchii były obecne na kongresie wiedeńskim?
........................................................................................................
........................................................................................................
123. Podkreśl tę, która z organizacji była odpowiedzialna za wybuch powstania listopadowego w 1830 roku?
Związek Filomatów
Związek Przyjaciół Panta Coina
Wolnomularstwo Narodowe
Towarzystwo Patriotyczne
Sprzysiężenie Podchorążych z Piotrem Wysockim na czele
124. Czym były pozostałe organizacje, które nie zostały podkreślone w p. 123?
................................................................................................................................................................................................................
125. Jaki tytuł monarszy przypadł Wilhelmowi I Hohenzollernowi po zjednoczeniu Niemiec?
........................................................................................................
126. W którym roku przestało istnieć drugie cesarstwo we Francji?
a) 1789 b) 1814 c) 1815 d) 1870

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
168
127. Jakie prowincje zachodnie straciła Francja po wojnie z Prusami na mocy pokoju we Frankfurcie nad Menem w 1871?
.................................................... oraz .................................................... .
128. Jak się nazywały dwie klasy społeczne, które powstały w XIX wieku, a które ze sobą rywalizowały?
.................................................... oraz .................................................... .
129. Podaj różnice pomiędzy socjalizmem, a komunizmem, uzupełniając tabelkę.
Socjalizm Komunizm
Własność prywatna .................................................................. Likwidacja
Obraz społeczeństwa Mogą istnieć wszystkie klasy Społeczeństwo bezklasowe
Gospodarka Mogą współistnieć gospodarki spółdzielczy, państwowy i prywatny ..................................................................
Sposób wprowadzenia ideologii .................................................................. Rewolucja

130. Jak się nazywały ideologie, które miały bronić interesów proletariatu?
....................................................................................................................................
131. Kto stworzył ideologię komunizmu?
....................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
169
132. Jak nazywała się pierwsza organizacja robotnicza założona przez twórców komunizmu?
....................................................................................................................................
133. Imperializm był polityką państw europejskich, której celem było uzyskanie hegemonii na innych kontynentach w XIX wieku. Określ do
podanych poniżej przyczyn imperializmu, jakie są to czynniki?
Poszukiwanie źródeł taniego surowca i rynków zbytu dla towarów produkowanych przez europejskie fabryki - ..........................................
Wzmocnienie swojej potęgi militarnej poprzez zwiększenie terytorium - ..........................................
Usprawiedliwianie podbojów względami religijnymi i misją cywilizacyjną białego człowieka - ..........................................
134. Które państwo stworzyło największe imperium kolonialne w XIX wieku?
a) Wielka Brytania b) Francja c) Hiszpania d) Rosja carska
135. Na czym polegała specyfika imperializmu tegoż państwa?
....................................................................................................................................











Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
170
136. Uzupełnij tabelkę.

KONSERWATYZM NACJONALIZM RUCH LUDOWY
SOCJALIZM
REWOLUCYJNY
SOCJALIZM
REFORMISTYCZNY
NAZWA
ORGANIZACJI
........................
Stronnictwo Narodowo –
Demokratyczne, zwane potocznie
........................
........................ ........................ ........................
PROGRAM
Trójlojalizm –
rezygnacja z marzeń
o niepodległość
Obrona polskiego stanu posiadania,
asymilacja mniejszości
Obronna interesów chłopów
Wywołanie światowej
rewolucji robotniczej,
sprawy narodowe
nieistotne
Odzyskanie
niepodległości, a
następnie
wprowadzenie
socjalizmu poprzez
reformy
PRZYWÓDCY
Michał Bobrzyński
Józef Szujski
........................ ........................
Feliks Dzierżyński
Julian Marchlewski
Róża Luxemburg
........................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
171
WIEK DWUDZIESTY

Na podstawie mapy zamieszczonej obok odpowiedz na pyt. 1 - 2.
1. Na Trójprzymierze w 1913 roku składały się państwa:
.................................................................................
2. Trójporozumienie zawarły między sobą w 1882 roku państwa:
.................................................................................
3. Który z układów wymienionych w p. 1 - 2 nazywano ententą -
"entente corde" (fr. "serdeczne pozdrowienie")?
.................................................................................
4. Zaznacz skład koalicji antytureckiej w czasie I wojny bałkańskiej:
a) Albania, Czarnogóra, Grecja, Serbia
b) Bułgaria, Czarnogóra, Grecja, Serbia
c) Albania, Bułgaria, Grecja, Serbia
d) Albania, Bułgaria, Czarnogóra, Serbia
5. Uzupełnij tekst.
Taktykę blitzkriegu, tj. ............................................, opracował na potrzeby I wojny światowej Alfred von Schlieffen. Zakładał on zwycięstwo
nad Francją w przeciągu ............................................ . Ta strategia pozwoliłaby niemieckiej sile ofensywnej skoncentrować główne siły na
froncie ............................................ . Teoretyczne podstawy blitzkriegu z użyciem czołgów rozwinął w 1937 roku Heinz Guderian. Niemieckie
dywizje ............................................ miały błyskawicznie wdzierać się w głąb atakowanego kraju przy wsparciu sił powietrznych. Wadą planu
Schlieffena była walka na ............................................ .

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
172
6. Uzupełnij tekst i wyjaśnij, jakie znaczenie dla przyszłości nie tylko Europy, ale i świata
miało wydarzenie, o którym on informuje.
28 czerwca 1914 roku arcyksiążę austriacki Franciszek Ferdynand .....................................
wraz z swoją małżonką Zofią von Hohenberg "Chotek" wyjeżdżali samochodem z dworca
miejskiego w ............................................ . Kilkakrotnie tego dnia doświadczali
nieudanych zamachów samobójczych, ale dopiero ............................................ z
organizacji "Młoda Bośnia", powiązanej z terrorystyczną grupą "Czarna Ręka". udało się
strzelić do książęcej pary, której nie odwieziono do szpitala, ale do ratusza. Tam wśród
butelek szampana zmarli.
Wyjaśnienie znaczenia opisanego wyżej wydarzenia: Foto: Aresztowanie Gawriło Principa (1894-1918)
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
7. Dopasuj państwa do przywódców, którzy stali na ich czele w chwili wybuchu I wojny światowej, a następnie dopisz, jaką piastowali w danym
państwie godność.
Carstwo Rosyjskie -
II Rzesza Niemiecka -
Monarchia Austrowęgierska -
Imperium brytyjskie -

Franciszek Józef I, Herbert Henry Asquith, Wilhelm II Hohenzollern, Raymond Poincaré Mikołaj II

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
173
8. W nawiązaniu do p. 6 odpowiedz na pytanie, kto komu wypowiedział wojnę w 1914 roku?
a) 28 lipca Serbii ............................................ ,
b) 3 sierpnia Niemcom ............................................ ,
c) 3 sierpnia Francji ............................................ .
9. Rysunek obok przedstawia francuską satyrę z początków I wojny światowej. Opisz ją, a następnie odkryj jej właściwy
sens, czego tak naprawdę dotyczy i jakie interesy się za tym obrazem kryją.
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................

10. Przeanalizuj trzy następujące po sobie na kolejnych stronach mapy, a następnie własnymi słowami streść sytuację na froncie zachodnim i
wschodnim I wojny światowej w Europie w roku 1914 i 1917.
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
174

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
175

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
176

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
177
11. Uporządkuj chronologicznie podane bitwy, a następnie umieść je na osi czasu.
a) pod Tannenbergiem b) 1. nad Marną c) 2. nad Marną d) pod Verdun d) pod Gorlicami
e) pod Sommą f) bitwa jutlandzka g) w rejonie Gallipoli h) nad Piawą i) nad Kolubarą




1914 1915 1916 1917 1918

12. Zaznacz na mapie obok wymienione nazwy geograficzne
w p. 11, a następnie opisz własnymi słowami ich lokalizację.
...................................................................................................
...................................................................................................
...................................................................................................
13. Jaki charakter miała I wojna światowa (uwzględniając
taktyki na froncie zachodnim i wschodnim)?
...................................................................................................
...................................................................................................
14. Na jakiej rzecz utworzyła się linia wojny pozycyjnej
pomiędzy wojskami niemieckimi i francuskimi w 1914 roku?
...................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
178
15. Połącz bitwy Wielkiej Wojny z ich właściwymi opisami:
bitwa pod Verdun najbardziej krwawa bitwa I wojny światowej
bitwa jutlandzka po raz pierwszy użyto w niej gazów bojowych
bitwa pod Ypres po raz pierwszy użyto wówczas czołgów
bitwa pod Sommą wielka bitwa morska

16. Ile osób zginęło w czasie I wojny światowej?
a) 1 mln b) 5 mln c) 10 mln d) 15 mln
17. Wyjaśnij, dlaczego:
Niemcy ogłosiły 1 lutego 1917 roku nieograniczoną wojnę podwodną?
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
Włochy przyłączyły się do państw ententy, porzucając swoich dotychczasowych sojuszników?
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
USA przystąpiły do Wielkiej Wojny po stronie państw ententy?
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
18. Jaką politykę kontynentalną prowadziła Anglia od czasów kongresu wiedeńskiego? W myśl jakiej zasady?
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
179









Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
180
19. Przeanalizuj kolaż na poprzedniej stronie, a następnie scharakteryzuj, czym charakteryzowała się Wielka Wojna, jakie nowe bronie i
technologie armie świata wykorzystały na polach bitewnych i jak wyglądało życie w okopach.
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................

20. Rysunek obok przedstawia czołg Sturmpanzerwagen A7V, fot. P.
Zarzycki. Opisz tę broń pancerną: na jakiej zasadzie walczyła, w jaki
sposób służyła, do czego służyła itp. W celu lepszego opisania posłuż się
numeracją poszczególnych części/quasi-pomieszczeń czołgu, zastosowaną
na rysunku.
...............................................................................................
...............................................................................................
...............................................................................................
...............................................................................................

21. Uszereguj następujące państwa, zaczynając od tego, które najwcześniej skapitulowało w czasie Wielkiej Wojny, a kończąc na tym, które
skapitulowało ostatnie: Niemcy, Bułgaria, Turcja, Austria.

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
181
22. Dlaczego sojusznik Niemiec i Austrii - Włochy - nie przegrał I wojny światowy?
...............................................................................................
23. Ile państw podpisało pakt założycielski Ligi Narodów?
a) 34 b) 37 c) 41 d) 44
Przeanalizuj poniższe mapy, a następnie odpowiedz na
pytania 24 - 30.

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
182
24. Jak się zmieniła mapa polityczna Europy i świata po I wojnie światowej?
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
25. Jakie powstały nowe państwa w Europie?
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
26. Co się stało z koloniami niemieckimi?
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
27. Jakie ziemie odzyskała Francja?
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
28. Jakie ziemie utraciły Niemcy?
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
29. Jakie ziemie uzyskały Włochy?
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
30. Jak się zmienił tzw. "kocioł bałkański"?
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
183
31. Czego dotyczy rysunek satyryczny zamieszczony obok?
.............................................................................................................................................................................
32. Wyjaśnij zagadnienie, którego dotyczy rysunek satyryczny zamieszczony obok.
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
33. Połącz państwa z właściwymi datami i miejscowościami, w których podpisano z nimi akty kapitulacji po
I wojnie światowej.
Niemcy 10 września 1919 roku Sevres
Austria 4 czerwca 1920 roku Wersal
Turcja 28 czerwca 1919 roku Neuilli-sur-Seine
Węgry 27 listopada 1919 roku Saint-Germain-en-Laye
Bułgaria 10 sierpnia 1920 roku Trianon
34. Gdzie i w którym roku Niemcy podpisały rozejm z państwami ententy? (por. rysunek obok)
.............................................................................................................................................................................
35. Kto i kiedy podpisał akt 5 listopada?
.............................................................................................
36. Objaśnij rysunek satyryczny, zamieszczony po lewej stronie.
.............................................................................................
.............................................................................................
.............................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
184
37. Wybierz poprawną odpowiedź tak, aby cały tekst był zgodny z faktami historycznymi.
W styczniu 1917 / 1918 roku prezydent USA, Thomas Woodrow Wilson / Warren Gamaliel Harding w swoim orędziu w punkcie 11 / 13 mówił,
że powinno powstać silne państwo polskie z dostępem do Bałtyku / Tatr.
38. Połącz odpowiednią brygadę z jej numeracją i dowódcą.
I Brygada Szeptycki
II Brygada Piłsudski
III Brygada Haller
39. Jak się nazywali ci, którzy stanowili skład tzw. "Wielkiej Czwórki" w 1919?
a) premier Wielkiej Brytanii ...................................................
b) prezydent USA ...................................................
c) premier Francji ...................................................
d) premier Włoch ...................................................
40. Którzy przywódcy z "Wielkiej Czwórki" określani byli mianem "Grubej Trójki"?
..................................................., ................................................... oraz ................................................... .
41. Z ilu krajów związkowych złożona była Republika Weimarska?
a) 12 b) 14 c) 17 d) 20
42. Dnia 9 lutego 1919 roku wydano dekret o szkolnictwie w państwie polskim. Do ilu lat nakazano dzieciom pobieranie nauk?
a) 12 b) 14 c) 16 d) 18
43. Jakie ugrupowanie zwyciężyło w wyborach parlamentarnych we Włoszech w listopadzie 1919 roku?
a) socjaliści b) komuniści c) faszyści d) konserwatyści
44. Na którą stolicę nieudanego ataku dokonał w 1919 roku Chalemagne Péraite?
a) Port-au-Prince b) Kingston c) Santo Domingo d) Hawana
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
185
45. Ile procent ludności mieszkającej w Szlezwiku opowiedziało się w trakcie plebiscytu za przyłączeniem do Danii?
a) 70 % b) 75 % c) 99 % d) 100 %
46. W którym mieście zaczęła nadawać pierwsza radiostacja?
a) w San Francisco b) w Nowym Jorku c) we Florencji d) w Londynie
47. Wymień trzy rządy polskie, które istniały bądź się zawiązały na ziemiach polskich w latach 1917 - 1920.
a) ..................................... Ignacego Daszyńskiego w roku .....................................
b) ..................................... Feliksa Dzierżyńskiego i Juliana Marchlewskiego w roku .....................................
c) ..................................... Jędrzeja Moraczewskiego w roku .....................................
d) ..................................... Ignacego Jana Paderewskiego w roku .....................................
48. Dopasuj wynalazki z ich twórcami.
Blumlein sztuczna reakcja jądrowa
Banting witamina C
Szent- Györgyi insulina
Donath głośniki sterofoniczne
Rutherford witamina B1
49. W latach 1921-22 istniała Federacja Środkowoamerykańska. Który z krajów Ameryki Środkowej nie należał do niej?
a) Salwador b) Honduras c) Nikaragua d) Gwatemala
50. Jakie imię przybrał wzniesiony do godności papieskiej Achille Ratti?
a) Pius X b) Benedykt XV c) Pius XI d) Pius XII
51. W jakich państwach istniał system diarchii albo miały miejsce sytuacje o znamionach diarchii? Podkreśl właściwe państwo.
a) W Wielkiej Brytanii w latach 1940-1945 b) we Włoszech w latach 1926-1943 c) w ZSRR w latach 1924-1953
d) W USA w latach 1913-1921 e) we Francji w latach 1914-1917 f) w Wolnym Państwie Irlandzkim w latach 1925-1930
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
186
52. Czy w Polsce miała miejsce sytuacja o znamionach diarchii? Jeśli tak, to kiedy? ................................................................................
53. Dopisz do podanych poniżej dzieł ich autorów (dwa nazwiska nie pasują do żadnych z dzieł).
Tadeusz Dołęga-Mostowicz, Herbert Wells, Robert Flahert, George Gershwin, Edgar Rice Burroughs, James Joyce, Sinclair Lewis, Luigi Pirandello, Michał Szołochow,
Lew Tołstoj
a) "Wojna i pokój" -
b) "Kariera Nikodema Dyzmy" -
c) "Ulisses" -
d) "Tarzan" -
e) "Wehikuł czasu" -
f) "Błękitna Rapsodia" -
g) "Cichy Don" -
h) "Nanuk z Północy" -
54. Jakie tło historyczne czy kontekst wydarzeń historycznych zawierają wymienione poniżej powieści Stefana Żeromskiego?
a) "Przedwiośnie" -
b) "Ludzie bezdomni" -
c) "Syzyfowe prace" -
55. Jakie tło historyczne czy kontekst wydarzeń historycznych zawierają wymienione poniżej powieści Fiodora Dostojewskiego?
a) "Biesy"-
b) "Zbrodnia i kara" -
c) "Bracia Karamazow" -
d) "Idiota" -

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
187
56. W 1922 roku na konferencji:
- ustalono repatriacje, jakie powinny zostać nałożone na pokonane Niemcy,
- przyjęto plan pomocy dla zrujnowanej gospodarki niemieckiej,
- zawarto pokój z Turcją i
- drastycznie ograniczono zbrojenia morskie.
Gdzie odbyła się ta konferencja?
................................................................................
57. Która z mniejszości narodowych w Polsce zbojkotowała wybory do sejmu I kadencji?
a) Białorusini b) Żydzi c) Niemcy d) Ukraińcy
58. W latach 30. XX wieku doszło do wojny domowej w Hiszpanii. Dlaczego do niej doszło, kto z kim walczył i kto wygrał?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
59. Kto został pierwszym premierem w pierwszym labourowskim rządzie w Wielkiej Brytanii?
a) Stanley Baldwin b) Harold Wilson c) Andrew Bonar Law d) James Ramsay MacDonald
60. W którym mieście w Polsce utworzono pierwszą szkołę lotniczą?
a) Poznań b) Mielec c) Szczecin d) Koszalin
61. W 1925 roku miał miejsce tak zwany "małpi proces" jednego z amerykańskich nauczycieli. O co został oskarżony? Podaj 4 oskarżenia.
................................................................................
................................................................................
................................................................................
................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
188
62. W którym roku miało miejsce powstanie cristeros w Meksyku?
a) 1924 b) 1925 c) 1926 d) 1927
63. Jaki ruch reprezentował Erich Marie Remarque?
a) anarchizm b) naturalizm c) pacyfizm d) realizm
64. W którym roku i za co wręczono po raz pierwszy statuetkę Oscara?
................................................................................
................................................................................
65. Od kogo wzięła się nazwa "era Trujillo"?
................................................................................
66. Kto został prezydentem Brazylii po upadku Starej Republiki?
a) Washington Luís Pereira de Sousa b) José Linhares c) Eurico Gaspar Dutra d) Getúlio Dornelles Vargas
67. Jakiego koloru był Front założony przez Otto Stressera?
a) Biały b) Czarny c) Czerwony d) Szary
68. Gdzie miały miejsce wydarzenia, które przeszły do historii pod nazwą "żniw rozpaczy"?
a) na Ukrainie b) w Czechosłowacji c) na Litwie d) na Węgrzech
69. Jak brzmiała nazwa kongresu, którą zwołał w 1930 roku Centrolew?
................................................................................
70. Gdzie w Polsce znajdowała się siedziba największej radiostacji w 1931 roku?
a) Pruszków b) Raszyn c) Warszawa d) Piotrków Trybunalski
71. Podkreśl nazwiska trzech mężczyzn, którzy złamali kod Enigmy:
Rejewski, Rymkiewicz, Różycki, Wierzyński, Ważyk, Zygalski

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
189
72. Uzupełnij tekst.
Dnia 4 stycznia 1933 roku Adolf Hitler spotkał się z Franzem von Papenem w willi ................................. w Kolonii. Uzgadniali oni współpracę
swoich partii: hitlerowskiej NSDAP i ................................. kierowanej przez Papena.
73. Którym państwom Mussolini zaproponował "pakt czterech" w 1933 roku? (podkreśl te państwa)
Francja, Anglia, USA, Niemcy, Włochy, Rosja, Węgry, Austria, Hiszpania
74. Przeciwko komu i kto zawiązał porozumienie tzw. "Małej Ententy"?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
75. Jak nazwano obrady Kongresu, w trakcie którego zatwierdzono szereg reform Nowego Ładu Roosevelta?
.........................................................................................................................................................................................................................................
76. Jak nazywała się faszystowska partia
a) w Hiszpanii? ..................................................
b) we Włoszech? ..................................................
c) w Niemczech? ..................................................
d) w Japonii? ..................................................
77. Które z państw nie podpisało protokołów rzymskich w 1934 roku?
a) Austria b) Niemcy c) Węgry d) Włochy
78. Kto był celem ataku przeprowadzonego przez Ukraińców 15 czerwca 1934 roku? ..................................................
79. W jakim mieście zginął jugosłowiański dyktator Aleksander I?
a) Nicea b) Marsylia c) Florencja d) Wenecja
80. Od którego roku nastał obowiązek uczestniczenia dziewcząt w Bund Deutsche Mädel, a chłopców w Hitlerjugend?
a) 1933 b) 1934 c) 1935 d) 1936
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
190
81. Ile głosów oddano przeciwko Roosveltowi w czasie wyborów, w wyniku których objął on drugą kadencję?
a) ani jednego b) 2 c) 8 d) 22
82. Co potępił papież w swojej encyklice "Mit brennender Sorge" w 1937 roku?
a) ruch faszystowski we Włoszech b) ograniczenie wolności w III Rzeszy
c) ateistyczny komunizm d) demoralizację społeczeństwa
83. Dopasuj przywódców do ich krajów, piastowanych godności oraz okresów rządów.
Albert I Australia prezydent 1922-1926
James Henry Scullin Belgia premier 1909-1934
Aleksandras Stulginskis Litwa król 1929-1932
84. Za jaką książkę Henryk Sienkiewicz otrzymał Literacką Nagrodę Nobla w 1905 roku?
a) "W pustyni i w puszczy" b) "Quo vadis"
c) Trylogię: "Ogniem i mieczem", "Potop" i "Pana Wołodyjowskiego" d) "Krzyżacy"
85. Polska Komisja Likwidacyjna została założona w czasie odbudowy państwa polskiego po 1918 roku w:
a) Poznaniu b) Warszawie c) Krakowie d) w żadnym z tych miast
86. Jak się nazywała organizacja, która powstała w Europie Zachodniej, a która miała za cel obronę polskich interesów na konferencji w
Wersalu?
a) Związek Polskiego Korpusu Dyplomatycznego b) Polski Komitet Narodowy
c) Związek Walki o Niepodległość d) żadna z podanych nazw nie jest prawidłową
87. W których krajach doszło do wybuchu rewolucji w 1917 roku? Właściwe odpowiedzi zaznacz.
Meksyk, Rosja, Francja, Niemcy, Holandia
88. W 1914 roku kobiety posiadały prawa wyborcze w:
a) Wielkiej Brytanii b) we Francji c) w Polsce d) w Norwegii e) we Włoszech
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
191
89. W którym roku Portugalia proklamowała powstanie republiki?
a) 1910 b) 1915 c) 1916 d) 1917 e) żadna z odpowiedzi nie jest poprawną
90. Ilu ludzi poniosło śmierć w latach 1914-1918?
a) 5 mln b) 10 mln c) 15 mln d) 20 mln e) żadna z odpowiedzi nie jest poprawną
91. W którym roku władzę we Włoszech przejęli faszyści?
a) w 1920 r. b) w 1922 r. c) w 1925 r. d) w 1927 r. e) żadna z odpowiedzi nie jest poprawną
92. Umieść poniższe wydarzenia dotyczące II wojny światowej na osi czasu (w postaci numerów).
1. Atak Japonii na Stany Zjednoczone 2. Poddanie się armii Paulusa pod Stalingradem
3. Atak ZSRR na Polskę 4. Kapitulacja Francji
5. Zdobycie Berlina przez Armię Czerwoną 6. Atak Niemiec na ZSRR
7. Atak Niemiec na Polskę 8. Klęska wojsk polskich w kampanii wrześniowej
9. Kapitulacja Westerplatte 10. Zawiązanie się armii gen. Andersa
11. Powstanie armii kościuszkowców 12. Ostrzał artyleryjski z pancernika Szlezwig-Holstein
13. Stany Zjednoczone przystępują do wojny 14. Atak Niemiec na Anglię
15. Podpisanie Karty Atlantyckiej 16. Bitwa pod El-Alamejn
17. Założenie obozu koncentracyjnego Auschwitz 18. Wybuch powstania w getcie warszawskim
19. Powstanie PKWN w Lublinie 20. Blitzkrieg na froncie zachodnim


1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
192
93. Rozstrzygnij które z podanych zdań są prawdziwe (P) a które fałszywe (F).
Bitwa o Anglię w 1940 r. zakończyła się sukcesem Niemców, którzy zdobyli przyczółki pod Londynem ...........
Katiusza – to nazwa radzieckiej wyrzutni rakietowej ...........
Wojna zimowa w 1939 r. ku zaskoczeniu Hitlera zakończyła się sukcesem Finlandii ...........
AK była zaczątkiem Ludowego Wojska Polskiego ...........
Władysław Sikorski podpisał układ z Mołotowem o współpracy i sojuszu ...........
Polskie państwo podziemne było fenomenem organizacyjnym w skali historii partyzanckiej w Europie 1939-1945 ...........
AK była najliczniejszą konspiracyjną formacją zbrojną w okupowanej Europie. ...........
Główną przyczyną powstania ONZ była chęć USA do kontroli Europy ...........
Skutkiem II wojny światowej było ustanowienie praw człowieka ...........
Stany Zjednoczone przygotowywały się do ofensywy na Pacyfiki z swojej bazy marynarki na Pearl Harbor ...........
Armia Radziecka zaatakowała Polskę 17 IX, tuż po wypowiedzeniu traktatu pokojowego ...........
V1 i V2 to niemieckie pociski rakietowe ...........
Kod Enigmy złamali Brytyjczycy ...........
Polska armia im. Kościuszki pod dowództwem Andersa walczyła u boku Armii Czerwonej na froncie wschodnim ...........
Impas na froncie południowym przełamali Francuzi, zdobywając Monte Cassino ...........
Popraw zdania twoim zdaniem fałszywe tak, by można je było uznać za prawdziwe:
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
193
94. Enigma to:
a) nazwa planu działań niemieckiej floty na Atlantyku b) nazwa centrum niemieckich prac nad bronią rakietową
c) niemiecka maszyna szyfrująca d) tajny plan ofensywy niemieckiej na froncie zachodnim
95. "Fall Weiss" to kryptonim niemieckiego planu wojny z:
a) Francją b) ZSRR c) Anglią d) Polską
96. Ruch państw niezaangażowanych powstał na konferencji w:
a) Bandungu b) Kairze c) Damaszku d) Addis-Abebie
97. Stefan Rowecki był komendantem Armii Krajowej w latach:
a) 1939-1944 b) 1941-1945 c) 1942-1943 d) 1942-1944
98. Najwcześniej nastąpiła dekolonizacja:
a) Sudanu b) Algierii c) Nigerii d) Kenii
99. Jaką rolę pełnił Mikołaj Kozakiewicz?
a) był premierem w latach 1984-1988
b) był marszałkiem Sejmu w latach 1989-1991
c) był przewodniczącym Rady Państwa w latach 1972-1986
100. Zaznacz poprawną odpowiedź. Kto został pierwszym prezydentem w czasie wyborów prezydenckich II RP?
a) Gabriel Narutowicz b) Stanisław Wojciechowski c) Ignacy Mościcki
101. Podkreśl właściwą odpowiedź w poprzednim pytaniu. Kto był ostatnim prezydentem II RP przed wybuchem wojny?




Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
194
102. Przeczytaj poniższy tekst, a następnie odpowiedz na pytania, związane z tym tekstem.
,,Przy okazji podpisania Paktu o Nieagresji pomiędzy Rzeszą Niemiecką i Związkiem Socjalistycznych Republik Rad, podpisani pełnomocnicy obu stron przedyskutowali w
tajnych rozmowach sprawę granicy ich obopólnych stref interesów w Europie Wschodniej. Rozmowy te doprowadziły do następujących wniosków:
1. W wypadku nastąpienia terytorialnych lub politycznych zmian na terenach należących do państw bałtyckich(Finlandia, Estonia, Łotwa i Litwa) północna granica Litwy
stanowić będzie granicę pomiędzy strefami interesów Niemiec i ZSSR. W związku z tym obie strony uznają interesy Litwy w rejonie Wilna.
2. W razie zmian terytorialnych i politycznych na obszarach należących do państwa polskiego, strefy interesów Niemiec i ZSSR będą rozgraniczone mniej więcej wzdłuż linii
rzek Narwi, Wisły i Sanu. Zagadnienie, czy interesy obu stron czynią pożądanym utrzymanie odrębnego państwa polskiego i jakie mają być granice tego państwa, może być
ostatecznie rozstrzygnięte dopiero w toku wydarzeń politycznych. W każdym razie oba rządy rozważą tę sprawę w drodze przyjaznego porozumienia.
3. Jeżeli idzie o Europę południowo-wschodnią to strona radziecka podkreśla swoje zainteresowanie Besarabią. Ze strony niemieckiej stwierdza się zupełne desinterressement
odnośnie tego terytorium.
4. Protokół niniejszy traktowany będzie przez obie strony jako ściśle tajny.”

102.1. Kto i kiedy podpisał dokument niniejszego fragmentu?
......................................................................................................................................................
102.2. Między jakimi państwami dokument ten zakładał rozgraniczenie strefy wpływów?
......................................................................................................................................................
102.3. Gdzie miała przebiegać granica tych stref wpływów?
......................................................................................................................................................





Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
195
103. Dopasuj pojęcia do odpowiednich opisów strzałkami.
alianci przymusowe przesiedlenie
deportacja Skoncentrowanie więźniów w celu zmuszenia ich do ciężkiej, wyniszczającej pracy
okupacja Miejsce masowej koncentracji więźniów w celu ich wyniszczenia
obóz pracy Zajęcie, opanowanie terytorium danego państwa i sprawowanie w nim władzy
obóz zagłady Wydzielone i zamknięte obszary miejskie, do których przesiedlano ludność żydowską
getta Inaczej: sprzymierzeńcy, sojusznicy
104. Na stolicę Generalnego Gubernatorstwa Niemcy wybrali:
a) Warszawę b) Kielce c) Kraków d) Lublin
105. Wypełnij tabelkę, wykorzystując elementy z poniższej rozsypanki, które dotyczą Polaków pod okupacją niemiecką i radziecką. Uzupełnij o te
elementy, których brakuje do pełnego opisu życia pod okupacją w czasie II wojny światowej.
niszczenie życia gospodarczego system Gułag; niszczenie życia kulturalnego;
przymusowe wcielanie do armii; wysiedlanie i roboty przymusowe; zsyłki i roboty przymusowe;
niszczenie kultury i życia religijnego; zagarnięcie majątków polskich; pozbawienie wszelkich praw;
aresztowania, egzekucje, deportacje; obozy koncentracyjne; eksterminacja Żydów terror, egzekucje, łapanki.
OKUPACJA HITLEROWSKA OKUPACJA RADZIECKA

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
196
106. Państwo Vichy powstało:
a) w Holandii b) w Norwegii c) we Francji d) w Czechosłowacji
107. Skreśl fałszywe odpowiedzi. Karta Atlantycka to dokument:
a) podpisany między państwami osi a aliantami
b) który stał się związkiem sprzymierzonych przeciw faszyzmowi
c) który rozpoczął działania zbrojne na Atlantyku
108. Podkreśl prawidłową odpowiedź. Plan ,, Barbarossa” był:
a) niemiecki plan ataku na ZSRR
b) niemiecki plan ataku na Norwegię
c) japoński plan agresji na USA
109. Uporządkuj chronologicznie i zaznacz na osi czasu poniższe wydarzenia związane z walką Polaków na frontach II wojny światowej.
a) bitwa o Anglię b) bitwa pod Lenino c) bitwa o Narwik
d) obrona Tobruku e) bitwa o Monte Cassino f) wyzwolenie Warszawy
g) bitwa o Stalingrad h) bitwa o El-Alamejn h) bitwa o Odrę
i) olbężenie Berlina j) bitwa na Łuku Kurskim k) powstanie w getcie warszawskim



1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945
110. Podkreśl w poprzednim pytaniu te bitwy i walki na frontach II wojny światowej, w której brali udział Polacy.


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
197
111. Na podstawie zamieszczonych obok map i własnej wiedzy opowiedz własnymi słowami o
tzw. "kampanii wrześniowej" w roku 1939.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
112. Dlaczego Polska poniosła porażkę w walce z wojskami Wehrmachtu?
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
113. Jakie ziemie zostały włączone do Trzeciej Rzeszy?
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
114. Jakim quasi-państwem była i z jakich ziem składała się Generalna Gubernia?
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
115. Jakie ziemie zagarnął ZSRR?
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
116. Jakie ziemie zostały przyłączone do Litwy?
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
198
117. Na podstawie poniższych map oraz zdjęć, a także własnej wiedzy opowiedz o walkach na frontach II wojny światowej, aliantach i państwach
osi, blitzkriegu, froncie włoskim, froncie zachodnim i wschodnim, walkach w Azji i na Pacyfiku, taktyce żabich skoków i używanych nowych
technologii wojskowych.



















Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
199

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
200





















Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
201





















Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
202





















Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
203

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
204

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
205
118. Jaki symbol oznaczał Polskę Walczącą w czasie II wojny światowej?
a) orła w koronie b) literkę "P" c) flagę biało-czerwoną d) kotwicę

119. Na drugim zdjęciu obok przedstawieni są trzej żołnierze frontu zachodniego II wojny światowej, którzy sobie siedzą. To jest
alegoria do sytuacji, którą określa się mianem franc. "drôle de guerre", ang. "phoney war" czy niem. "Sitzkrieg" czy pol. "dziwna
wojna". Krótko objaśnij, o jaką sytuację tutaj chodzi.
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
120. Na trzecim zdjęciu obok przedstawione są trzy postacie historyczne, które tworzyły w czasie II wojny światowej,
tzw. "Wielką Trójkę". Przyjrzyj się temu zdjęciu, a następnie odpowiedz na pytania.
a) Nazwij postacie przedstawione na trzecim zdjęciu (od góry) obok.
(od lewej siedzą) .....................................................................................................................
b) Nazwij postacie przedstawione na czwartym zdjęciu (od góry) obok.
(od lewej siedzą) .....................................................................................................................
c) Jaką rolę odgrywała w czasie II wojny światowy każda z tych postaci historycznych?
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
d) Jakie państwa reprezentowały te postacie historyczne?
(od lewej siedzących postaci) .....................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
206
121. Uzupełnij tabelkę.
Nazwa konferencji Miejsce Rok Delegaci państw uczestniczących Postanowienia

..........................

Teheran

............
1. Józef Stalin
2. Winston Churchill
3. ...................................
1. Otwarcie nowego frontu we .......................... w 1944 r. 2. Wsparcie partyzantki Tito w
.......................... 3. Ustalono granicę Polski i ZSRR na linii .......................... 4. Rozmawiano o
powołaniu ONZ. 5. Zrezygnowano z inwazji na .......................... 6. Żadna ze stron nie wejdzie
w konszachty z Niemcami. 7. Ustalono podział Niemców na strefy okupacyjne.

kairska

........................

............
1. ...................................
2. Czang Kaj-szek
3. ...................................
1. Ustalono powojenny ład na .......................... 2. Tereny okupowane przez Japonię zostaną
zwrócone Chinom.

..........................

........................

1943
1. ...................................
2. ...................................
3. Franklin Delano Roosevelt
1. Ustalono szczegóły podziału Niemiec na 4 strefy okupacyjne: .........................., angielską,
amerykańską i ........................... 2. W strefie wpływów ZSRR znalazły się Polska oraz
niemieckie landy: Turyngia, .........................., Meklemburgia, .......................... i Pomorze
Przednie. 3. Ustalono rekompensatę terytorialną dla Polski w postaci: ..........................,
.........................., .........................., .......................... oraz byłego Wolnego Miasta Gdańska. 4.
Uznano zgodność działań NKWD z konwencją dot. prowadzenia wojny na lądzie na tyłach
Armii Czerwonej na froncie wschodnim i w Polsce 5. ZSRR zobowiązał się do zaatakowania
.......................... po kapitulacji Berlina.

..........................

Poczdam

1945
1. ...................................
2. Harry Truman
3. ...................................
1. Odpowiedzialnością za II wojną światową obarczono .......................... . 2. Koszty
wypłacania odszkodowań ofiarom wojny ponoszą .......................... 3. Postanowiono o
d........................., d........................, d........................., d......................... i d.........................
Niemiec. 4. Nie ustalono nowej wschodniej granicy Niemiec. 5. Postanowiono o ukaraniu
niemieckich zbrodniarzy wojennych.

122. Od której nazwy której konferencji przyjęto nazywać porządek powojenny (po 1945 r.)?
...........................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
207
123. W postanowieniu nr 3 z konferencji w Poczdamie mowa jest o tzw. "5D", które charakteryzowały politykę powojenną z Niemcami we
wszystkich strefach okupacyjnych.
1) ...........................................................................................................................................................
2) ...........................................................................................................................................................
3) ...........................................................................................................................................................
4) ...........................................................................................................................................................
5) ...........................................................................................................................................................
124. Kiedy i kto z kim ustalił granicę polsko - niemiecką na Odrze i Nysie?
.........................................................................................................................................................................................................................................
125. Przeanalizuj poniższe mapy oraz ilustracje, a następnie odpowiedz na pytania.











Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
208

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
209
125.1. Gdzie i kiedy hitlerowcy ustalili swój program tzw. "ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej"?
.........................................................................................................................................................................................................................................
125.2. Nazwij hitlerowców, którzy brali udział w konferencji, o której jest mowa w p. 125.1. oraz określ funkcje, jakie pełnili w Trzeciej Rzeszy.
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
125.3. W jaki sposób hitlerowcy realizowali postanowienia z konferencji, o której mowa w p. 125.1.?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
125.4. Wyjaśnij pojęcie obozu koncentracyjnego i z czym ono się wiąże.
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
125.5. W jaki sposób eksterminowano ludność cywilną, która trafiała do obozów koncentracyjnych?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
125.6. Wyjaśnij pojęcie: "Mischling".
.........................................................................................................................................................................................................................................
125.7. W jaki sposób hitlerowcy uregulowali i podzielili obywateli i mieszkańców Trzeciej Rzeszy?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
125.8. Jakie były postanowienia konferencji, o której mowa w p. 125.1.?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
210
126. Na zdjęciu obok znajduje się napis nad bramą główną do obozu
koncentracyjnego, który wykonał Jan Liwacz (nr 1010), a zaprojektował kapo Kurt
Müller. Więźniowie tegoż obozu ironicznie po kryjomu odpowiadali sobie
dwuwierszem:
Arbeit macht frei (praca czyni wolnym)
durch Krematorium Nummer drei (przez krematorium numer trzy).
Odpowiedz na dwa pytania:
a) Jak nazywał się obóz koncentracyjny, w którym znajduje się ów napis?
..........................................................................................
b) Jaką dywersję przy wykonaniu tego napisu wykonał Jan Liwacz (nr 1010)?
..........................................................................................
c) Jaki jest kontekst i co oznacza ten napis?
..........................................................................................
..........................................................................................
127. Napis na drugim zdjęciu obok oznacza "Każdemu sobie" (niem. "Jedem das Seine"),
który znajduje się na bramie głównej pewnego obozu koncentracyjnego. Odpowiedz na
dwa pytania:
a) W którym obozie koncentracyjnym wywieszono ten napis nad bramą główną?
..........................................................................................
b) Jaki jest kontekst i co oznacza ten napis?
..........................................................................................
..........................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
211
128. Uzupełnij tabelkę, porównując ideologie: faszystowską, nazistowską i komunistyczną.
Ideologia Faszystowska nazistowska komunistyczna
Główne założenia ideowe


Symbole


Twórcy



129. Uzupełnij tabelkę, porównując państwa, w których wprowadzono poszczególne ideologie.
Ideologia faszystowska nazistowska komunistyczna
Państwo, które przyjęło daną ideologię


Przywódca państwa / wódz


Gospodarka




Program polityczny


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
212
Społeczeństwo



Wróg ideowy


Formy represji



Symbole


Lata panowania ideologii w danym państwie


Nazwa partii politycznej


System partyjny


Ustrój polityczny


Policja polityczna




Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
213
130. Gen. Zygmunt Berling był w czasie II wojny światowej dowódcą:
a) I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki b) I Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte
c) I Samodzielnej Brygady Spadochronowej d) I Dywizji Pancernej
131. W bitwie o Narwik w 1940 r. uczestniczyła:
a) I Samodzielna Brygada Spadochronowa b) I Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich
c) I Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich d) I Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kosciuszki
132. Miastem, które wytrzymało najdłuższe (900-dniowe) oblężenia podczas II wojny światowej był:
a) Leningrad b) Tobruk c) Stalingrad d) Berlin
133. W powołanym we wrześniu 1939 roku rządzie polskim we Francji gen. Władysław Sikorski objął funkcje:
a) premiera rządu polskiego b) Naczelnego Wodza Armii Polskiej
c) ambasadora Polski w Paryżu d) prezydenta rządu polskiego
134. Władze II RP po przekroczeniu granicy z Rumunią 17.09.1939 r.
a) przedostały się do Paryża b) przedostały się do Londynu c) zostały internowane d) zostały aresztowane przez Niemców
135. W rządzie polskim na emigracji Radzie Narodowej przewodniczył:
a) gen. Bolesław Wieniawa–Długoszewski b) gen. Władysław Sikorski c) Władysław Raczkiewicz d) Ignacy Paderewski
136. Jakie było największe znaczenie istnienia rządu polskiego na emigracji?
a) istnienie delegatury rządu emigracyjnego na terenie ziem polskich
b) międzynarodowe znaczenie utrzymania ciągłości państwa
c) dokonanie oceny wojny obronnej Polski z Niemcami w 1939 r.
137. Nazwa, określająca dzień i godzinę wybuchu powstania warszawskiego, nosi miano "godziny W". Kiedy wybuchło powstanie warszawskie?
a) 1 sierpnia 1944 r. godz.17.00 b) 22 lipca 1944 r. godz.17.00 c) 1 września 1944 r. godz. 5.00 d) 28 sierpnia 1944 r. godz. 12.00

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
214
138. Który dowódca AK wydał rozkaz o rozpoczęciu powstania warszawskiego?
a) gen. Rowecki „Grot” b) gen. Komorowski „Bór” c) gen. Sosnkowski d) gen. Sikorski
139. Ile dni trwało powstanie warszawskie?
a) 31 dni b) 14 dni c) 63 dni d) 82 dni
140. Jak nazywał się rząd władzy ludy, który został powołany w Warszawie w nocy z 31 grudnia 1943 r. na 1 stycznia 1944 r.?
a) Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego b) Rząd Polski Narodowy
c) Delegatura Rządu na Kraj d) Krajowa Rada Narodowa
141. Którą bitwę określa się mianem "polskich Termopil"?
a) nad Kockiem b) pod Wizną c) pod Bzurą d) na Westerplatte
142. Czym była Karta Atlantycka?
a) aktem końcowym konferencji teherańskiej
b) paktem wojskowym USA i Wielkiej Brytanii
c) aktem końcowym konferencji poczdamskiej
d) aktem powołującym koalicję antyhitlerowską
143. Gdzie rozegrała się największa bitwa pancerna II wojny światowej?
a) w Ardenach (Belgia) b) pod El Alamein (Egipt) c) pod Kurskiem (ZSRR) d) pod Monte Cassino (Włochy)
144. Kiedy została zrzucona pierwsza w dziejach świata bomba atomowa na japońskie miasto - Hiroszimę?
a) 6 VIII 1945 r. b) 17 VI 1945 r. c/)27 I 1946 r. d) 20 V 1946 r.
145. Jak nazywało się miasto japońskie, na które Amerykanie zrzucili drugą w dziejach świata bombę atomową?
.........................................................................................................................................................................................................................................
146. Jakie były skutki zrzucenia bomb atomowych przez USA na dwa miasta japońskie?
.........................................................................................................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
215
147. Zaznacz tę odpowiedź, w której wszystkie wymienione organizacje miały charakter zbrojny.
a) Polska Partia Socjalistyczna, Gwardia Ludowa, Związek Walki Zbrojnej
b) Armia Krajowa, Gwardia Ludowa, Bataliony Chłopskie
c) Armia Ludowa, Armia Krajowa, Stronnictwo Narodowe
d) Gwardia Ludowa, Bataliony Chłopskie, Stronnictwo Pracy
148. Które określenia nie odnoszą się do państw rządzonych przez dyktatorów?
a) władza skupiona w rękach jednego człowieka
b) brak swobód politycznych
c) gwarancja nietykalności osobistej obywateli
d) istnienie praw wyborczych obywateli
e) swoboda krytykowania władzy na łamach prasy i posiedzeniach parlamentu
149. Które z wymienionych form walki Polaków z okupantem są formami walki cywilnej? Zaznacz właściwe odpowiedzi.
a) odbijanie aresztowanych z transportu więźniów,
b) organizacja tajnego nauczania,
c) tworzenie antyniemieckich dowcipów i piosenek,
d) niszczenie składów amunicji wroga,
e) przechowywanie polskich dzieł sztuki.
150. Przeczytaj poniższy tekst, a następnie na jego podstawie odpowiedz na trzy pytania.
„W Polsce w przededniu II wojny światowej mieszkało około 3,3 mln Żydów. Po opanowaniu ziem polskich przez Niemców w 1939 i 1941 roku ludność żydowska znalazła
się pod władzą III Rzeszy (...) obszar Generalnego Gubernatorstwa był największym skupiskiem Żydów w okupowanej Europie (...). W miastach od końca 1939 roku
wydzielono dzielnice, w których musieli mieszkać Żydzi (getta). Pierwsze getto utworzono w Piotrkowie Trybunalskim (...). Do 1940 niektóre getta miały charakter otwarty,
później wszystkie zostały otoczone murem lub drutem. Od 15 X 1941 roku za opuszczenie getta groziła kara śmierci”.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
216
150.1. Podaj liczbę ludności żydowskiej, która zamieszkiwała ziemie polskie do wybuchu II wojny światowej.
.........................................................................................................................................................................................................................................
150.2. Wymień nazwę terytorium Polski, na którym znajdowało się największe skupisko Żydów w okupowanej Europie.
.........................................................................................................................................................................................................................................
150. 3. Wyjaśnij, czym były getta.
.........................................................................................................................................................................................................................................
151. Połącz właściwe polskie jednostki wojskowe z wydarzeniami, w których brały udział.
Armia Wojska Polskiego zatopienie pancernika "Bismarck"
Korpus Polski generała Andersa bitwa o Anglię
Dywizjon 303 bitwa o Monte Cassino
ORP "Piorun" bitwa o Kołobrzeg
152. Przeanalizuj poniższe dwie mapy, a następnie odpowiedz na pytania.









Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
217
a) Z jakimi państwami graniczyła Polska do roku 1989?
.........................................................................................................................................................................................................................................
b) Zaznacz symbolem:
A - miasto, gdzie doszło do powstania w 1956 r.
B - miasto, gdzie zginęło 9 górników w kopalni „Wujek”
C - miasto, gdzie miały miejsce wypadki czerwcowe 1976 r.
D - jedno miasto, gdzie doszło do wydarzeń grudniowych 1970 r.
E - jedno miasto, gdzie doszło do podpisania porozumień sierpniowych 1980 r.
c) Jakie zaszły zmiany terytorialne Polski przed 1939 rokiem i po II wojnie światowej?
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................
153. Napisz w kolejności chronologicznej:
153.1. pierwszych sekretarzy KC PZPR:
Bolesław Bierut, Wojciech Jaruzelski, Władysław Gomułka, Edward Gierek, Mieczysław Rakowski
.........................................................................................................................................................................................................................................
153.2. premierów PRL:
Wojciech Jaruzelski, Józef Cyrankiewicz, Piotr Jaroszewicz, Czesław Kiszczak, Mieczysław Rakowski
.........................................................................................................................................................................................................................................
154. W którym roku zakończył się w Polsce okres stalinowski?
a) 1944 b) 1953 c) 1966 d) 1970

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
218
155. Przeczytaj tekst źródłowy, a następnie zaznacz właściwą odpowiedź na poniższe pytanie:
Kto był I sekretarzem PZPR w czasach opisywanych w tekście?
„Klasa robotnicza dała ostatnio kierownictwu partii i rządowi bolesną nauczkę. Robotnicy Poznania, chwytając za oręż strajku i wychodząc na ulice w czarny czwartek
czerwcowy, zawołali wielkim głosem: Dosyć!”

a) Bolesław Bierut b) Edward Ochab c) Władysław Gomułka
d) Edward Gierek e) Stanisław Kania f) Wojciech Jaruzelski

156. Przeanalizuj mapę Niemiec podzielonych na strefy okupacyjne po 1945 roku i odpowiedz
na pytania:
a) Ile było stref okupacyjnych Niemiec po II wojnie światowej?
........................................................................................................................................................
b) Z których stref okupacyjnych powstała RFN, a z których NRD?
........................................................................................................................................................
c) Jak wyglądała sytuacja rozłożenia wpływów politycznych z Berlinem?
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
d) Jak się nazywał land niemiecki i pod czyją był okupacją, który został objęty całkowitą
demilitaryzacją?
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
219
157. Z kim Rząd Tymczasowy zawarł Układ o Przyjaźni, Pomocy Wzajemnej i Współpracy Powojennej 21 kwietnia 1945 r.?
a) z Wielką Brytanią b) z USA c) z ZSRR d) z Francją
158. Kto rozwiązał 19 stycznia 1945 r. Armię Krajową?
a) L. Okulicki b) T. Arciszewski c) T. Komorowski d) S. Rowecki-Grot
159. 7 grudnia 1970 roku RFN uznała granicę polsko-niemiecką na Odrze i Nysie. Kto wtedy był I sekretarzem KC PZPR?
a) Wł. Gomułka b) Ed. Ochab c) Ed. Gierek d) L. Okulicki
160. Kto był pierwszym prezesem organizacji samoobrony przed terrorem służb bezpieczeństwa PRL o nazwie Wolność i Niepodległość" (WiN),
założonej 9 września 1945 r.?
a) J. Mazurkiewicz b) K. Pużak c) J. Rzepecki d) L. Okulicki
161. W referendum czerwcowym w 1946 r. do głosowania na "tak" tylko na pierwsze pytanie wzywała organizacja:
a) PPR b) PSL c) PPS d) WiN
162. Zaznacz prawidłową odpowiedź. Czego dotyczyła akcja "Wisła", która rozpoczęła się w kwietniu 1947 r.?
a) przesiedlania Niemców za Odrę,
b) zasiedlania Ziem Odzyskanych ludnością polską z przedwojennych Kresów Wschodnich,
c) rozbicia UPA, przesiedlania Ukraińców i zapewnienia bezpieczeństwa Polakom.
162. Kto w 1945 roku został szefem Ministerstwa Ziem Odzyskanych?
a) K. Świerczewski b) J. Berman c) Wł. Gomułka d) St. Mikołajczyk
163. Kto nie był prymasem po II wojnie światowej?
a) St. Wyszyński b) A. Hlond c) J. Glemb d) A. Sapieha
164. W wyniku zjednoczenia jakich organizacji powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza w 1948 r.?
a) PPR, PPS i Stronnictwa Ludowego b) PPR i PPS c) PPR, PPS, Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
220
165. Przepisy której przedwojennej konstytucji obowiązywały w Polsce do 1952 roku, wykorzystane w tzw. Małej Konstytucji?
a) marcowej b) kwietniowej c) majowej d) lipcowej
166. Jak Konstytucja z 1952 roku określała państwo polskie?
a) jako państwo dyktatury proletariatu b) jako państwo socjalistyczne
c) jako państwo demokratyczne ludu miast i wsi d) jako państwo demokracji ludowej
167. Kto został przywódcą stowarzyszenia PAX, zrzeszającej tzw. "postępowych katolików", uznających filozofię marksistowską, a kto niegdyś
był przywódcą faszystowskiej "Falangi"?
a) F. Goetel b) B. Piasecki c) St. Kociołek d) J. Turowicz
168. Kto został pierwszym szefem polskiej sekcji Radia "Wolna Europa", która rozpoczęła swoją emisję 3 maja 1952 r.?
a) J. Dobraczyński b) T. Arciszewski c) J. Światło d) J. Nowak-Jeziorański
169. Jaką organizację stworzył Jerzy Giedroyć?
a) Inst. im. gen. Wł. Sikorskiego w Anglii b) Inst. Literacki we Francji c) Fund. Kościuszkowską w USA
170. Jak się nazywał pracownik X Departamentu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, który na audycjach Radia "Wolna Europa" ujawnił
tajemnice tegoż departamentu, przedstawiając je jako zbrodnie bezpieki w 1954 r.?
a) płk J. Różański b) ppłk J. Światło c) płk A. Fejgin d) J. Turowicz
171. Kto wygrał tzw. "bitwę o wolny handel" w końcu lat czterdziestych?
a) L. Balcerowicz b) H. Minc c) E. Kwiatkowski d) G. Kołodko
172. W którym mieście miał miejsce pogrom Żydów w Polsce w 1946 roku?
a) w Krakowie b) we Lwowie c) w Radomiu d) w Kielcach
173. Kto napisał "Poemat dla dorosłych"?
a) A. Ważyk b) J. Andrzejewski c) Wł. Broniewski d) Cz. Miłosz

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
221
174. Jakie lata obejmował Trzyletni Plan Odbudowy?
a) 1950-1953 b) 1948-1951 c) 1946-1949 d) 1952-1955
175. Zaznacz właściwe odpowiedzi. W ramach planu sześcioletniego zbudowano potężne zagłębia przemysłowe:
a) Hutę Katowice b) Nową Hutę c) Hutę Warszawę d) Stalową Hutę
176. Które miasto do 1956 r. nazywało się Stalinogrodem?
a) Wrocław b) Katowice c) Szczecin d) Kraków
177. Jaki był skutek listu pasterskiego "Non possumus?
a) internowanie prymasa St. Wyszyńskiego
b) zerwanie konkordatu przez władze państwowe
c) "walka o krzyż" w Nowej Hucie
178. Które wydarzenie symbolicznie zakończyło odwilż polskiego Października?
a) uniemożliwienie M. Hłasce powrotu do kraju
b) zamknięcie pisma "Po Prostu" i brutalne rozpędzanie protestujących studentów
c) zakaz wystawienia "Dziadów" w reżyserii K. Dejmka
179. Za czyich rządów rozpoczęto produkcję "Fiata" 125 na licencji włoskiej w FSO?
a) za rządów B. Bieruta b) za rządów Wł. Gomułki c) za rządów Ed. Gierka d) za rządów W. Jaruzelskiego
180. Kto był przywódcą frakcji w PZPR tzw. "partyzantów" czy "komunistów narodowych" w latach 60.?
a) R. Zambrowski b) Ed. Gierek c) M. Moczar d) Wł. Gomułka
181. Czym był rozwiązany przez władze w 1962 r. Klub Krzywego Koła?
a) miejscem dyskusji ludzi o różnych poglądach
b) miejscem spotkań i dyskusji frakcji tzw. "puławskiej" w PZPR
c) forum ścierania się czterech frakcji partyjnych: "rewizjonistów", "dogmatyków", "partyzantów" i "technokratów"
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
222
182. Z czym było związane orędzie biskupów polskich skierowane do biskupów niemieckich, w których padło słynne "udzielamy przebaczenia i
prosimy o przebaczenie"?
a) zawarciem układu normalizacyjnego PRL i RFN
b) obchodami Millenium Państwa Polskiego
c) nadaniem przez papieża uprawnień biskupów ordynariuszy administratorom apostolskim na Ziemiach Odzyskanych
183. Kto po raz pierwszy od zakończenia zimnej wojny odwiedził Polskę jako przywódca państwa w 1967 r.?
a) J. Kennedy b) W. Brandt c) C. de Gaulle d) G. Ford
184. Po roku 1975 liczba województw wzrosła do 49, a ile było województw przed tą reformą administracyjną?
a) 12 b) 16 c) 17 d) 31
185. Co stwierdzono w nowelizacji Konstytucji PRL z 1976 r.?
a) że PRL jest państwem socjalistycznym
b) że PZPR jest przewodnią siłą społeczeństwa w budowie socjalizmu
c) że Polska jest demokracją ludu pracującego miast i wsi
186. Jak się nazywali członkowie Koła Polskiego "Znak", którzy mieli odwagę sprzeciwić się dyscyplinie partyjnej?
a) St. Stomma b) J. Kępa c) J. Zawieyski d) B. Piasecki
187. W którym roku tzw. "epoki dobrobytu" Ed. Gierka pojawiły się kartki na cukier (średnio 2 kg na miesiąc)?
a) 1956 b) 1969 c) 1976 d) 1981
188. Jaka organizacja powstała we wrześniu 1976 roku?
a) Komitet Obrony Robotników (KOR)
b) Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO)
c) Konfederacja Polski Niepodległej (KPN)

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
223
189. W którym roku odbyła się pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski? (w tym samym roku przypadała 900 rocznica śmierci św. Stanisława)
......................................................................
190. Gdzie wybuchły pierwsze strajki w lipcu 1980 r.?
a) w Lubelskiem b) na Śląsku c) na Mazowszu d) na Wybrzeżu Gdańskim
191. Kto z rządu podpisał porozumienia gdańskie z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym 31 sierpnia 1980 r.?
a) M. Rakowski b) M. Jagielski c) L. Wałęsa d) Cz. Kiszczak
192. Kto w lutym 1981 r. apelował o półtora miesiąca spokojnych dni bez strajków?
a) St. Kania b) P. Jaroszewicz c) W. Jaruzelski d) M. Rakowski
193. Kto stanął na czele Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego utworzonego w 1982 roku?
a) J. Dobraczyński b) R. Reiff c) J. Turowicz d) H. Jabłoński
194. Czym była wrocławska "Pomarańczowa Rewolucja" organizowana przez Waldemara Frydrycha?
a) ruchem ekologicznym b) pomocą dla ubogich i represjonowanych c) ruchem ulicznym ośmieszającym władzę
195. Skreśl fałszywe odpowiedzi. Kiedy powołano Rzecznika Praw Obywatelskich?
przed obradami "Okrągłego Stołu" po kontrakcie "Okrągłego Stołu" w trakcie obrad "Okrągłego Stołu"
196. Jak się nazywał pierwszy opozycyjny dziennik, który ukazał się legalnie po 1989 r.?
a) "Gazeta Wyborcza" b) "Solidarność" c) "Trybuna" d) "Nie"
197. Kto zaproponował obozowi PZPR: "Wasz prezydent - nasz premier"?
a) M. Kozakiewicz b) A. Michnik c) T. Mazowiecki d) J. Olszewski
198. Kto został pierwszym, niekomunistycznym premierem?
a) T. K. Bielecki b) J. Olszewski c) H. Suchocka d) T. Mazowiecki
199. Która z wymienionych inwestycji nie została zrealizowana w czasach rządów Ed. Gierka?
a) budowa Huty Katowice b) budowa Portu Północnego w Gdańsku c) budowa Huty Warszawa d) rozpoczęcie produkcji Fiata 125p
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
224
200. W którym roku został wybrany Karol Wojtyła na papieża?
......................................................................
201. Jaką diecezją kierował Karol Wojtyła przed wyborem na papieża?
......................................................................
202. Co się wydarzyło w roku 1990?
a) PZPR się rozwiązała b) Lech Wałęsa zwyciężył w wyborach prezydenckich c) wojska radzieckie opuściły Polskę


Przeanalizuj poniższe wydarzenia, które zostały losowo rozsypane, a następnie rozwiąż p. 203-205.


konferencja w Bandungu; koniec wojny w Korei; "Rok Afryki"; wojna w Wietnamie;
kryzys kubański; początek zimnej wojny; wojna w Algierii; atak terrorystyczny na World Trade Center;
rewolucja seksualna; pierwsza płyta Beatlesów; upadek Muru Berlińskiego; wdrażanie planu Marshalla;
powstanie EWG; zabójstwo Ernesto Guevary; wojna sześciodniowa w Izraelu; rozwiązanie Kominformu;
inwazja na Czechosłowację; inwazja na Węgry; stan wojenny w Polsce; wojna izraelsko-egipska; XX zjazd PZPR;
paryska konferencja pokojowa; śmierć Stalina; interwencja USA w Korei; prezydentura Kennedy'ego;
utworzenie ANZUS; aneksja Tybetu; zwycięstwo rewolucji Mao; kryzys sueski; konflikt izraelsko-arabski;
starcia nad rzeką Ussuri; uzyskanie niepodległości przez Indie; powstanie NATO; zbudowanie muru berlińskiego;
powstanie berlińskie; czas żelaznej kurtyny; interwencja ZSRR w Afganistanie; człowiek na Księżycu;
Gagarin w kosmosie; pierwszy pies w kosmosie.

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
225
203. Ułóż w kolejności chronologicznej, a następnie umieść na osi czasu poniższe wydarzenia:



1940 1945 1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2001

204. Z wymienionych wydarzeń wskaż wydarzenie najwcześniejsze (A) i najpóźniejsze (B):
A - ...................................................
B - ...................................................
205. Wybierz wydarzenie, które twoim zdaniem było najistotniejsze po 1945 r. Swój wybór krótko uzasadnij.
206. Wyjaśnij pojęcia:
"zimna wojna" - ...................................................
"żelazna kurtyna" - ...................................................
"wyścig zbrojeń" - ...................................................

Przeanalizuj tabelę na następnej tronie i odpowiedz na p. 207-214. Tabela dotyczy wydatków (w mld dolarów) na zbrojenia wybranych państw w
latach 1948-1970.





Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
226

207. Które państwo w latach 1948-1970 najbardziej zwielokrotniło wydatki wojskowe? ...........................................................
208. W jakich okresach wyścig zbrojeń przebiegał najszybciej? ...........................................................
209. Kiedy ZSRR wydawał więcej na zbrojenia niż USA? ...........................................................
210. Które dwa kraje zostały najbardziej zdystansowane przez potęgi militarne? ...........................................................
211. Kiedy są najbardziej widoczne skoki w wydatkach militarnych? ...........................................................
212. Kiedy USA prześcignęły ZSRR w wydatkach zbrojeniowych? ...........................................................
213. Od kiedy RFN zaczęła wydawać środki pieniężne na zbrojenia? ...........................................................
214. Po czym można poznać początek okresu odprężenia? ...........................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
227
WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE
1. Mniejszością narodową, która posiada w polskim parlamencie swoją reprezentację jest:
a) czeska b) niemiecka c) chińska d) żydowska
2. Najmniej liczną mniejszością narodową w Polsce jest:
a) karaimska b) żydowska c) tatarska d) słowacka
3. Stereotyp jest:
a) sceptycyzmem wobec innych narodów
b) uproszczonym obrazem innych narodów
c) krytycznym podejściem do innych narodów
4. Przyporządkuj z tabelki właściwe wyrażenia do podanych poniżej postaw.
antysemityzm – szowinizm –
rasizm – patriotyzm –
1. stawianie interesów własnego narodu ponad inne
2. niechęć wobec innych narodów, ras, grup społecznych czy religii
3. wroga postawa wobec Żydów
4. przekonanie o wyższości swojej rasy nad innymi
5. umiłowanie własnej ojczyzny i narodu

5. Państwo, w którym żyje równoprawnie wiele narodów to państwo:
a) federacyjne b) jednonarodowe c) dwunarodowe d) wielonarodowe
6. W państwie, w którym król, cesarz albo książę sprawuje władzę dziedzicznie, panuje:
a) republika b) tyrania c) monarchia d) oligarchia
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
228
7. Takie organy władzy, jak prezydent czy parlament charakteryzują ustrój:
a) republika b) monarchia c) dyktatura d) tyrania
8. Określ ustroje polityczne państwa zamieszczonych w tabelce poniżej:
8.1. Państwa federacyjne to: ......................................................................
8.2. Państwa unitarne to: ......................................................................
8.3. Państwa z systemem prezydenckim to: ......................................................................
8.4. Państwa z systemem parlamentarno-gabinetowym to: ......................................................................
8.5. Państwa z systemem kanclerskim to: ......................................................................
8.6. Państwa z systemem pół-prezydenckim to: ......................................................................

Niemcy, Hiszpania, Czechy, Polska, USA, Rwanda, Francja, Grecja, Chiny, Meksyk, Wenezuela, Brazylia

9. Podkreśl te prawa, które są prawami człowieka, zapisanymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, przyjętej przez ONZ w 1948 roku.
prawo do życia, prawo do godności, wolność sumienia i wyznania, prawo do aborcji,
prawo do zakładania własnej firmy, prawo odwołania się do sądu wyższej instancji
10. Na czym polega demokracja fasadowa?
.........................................................................................................................................................................................................................................
11. Wyjaśnij pojęcia:
a) suwerenność ludu – ......................................................................
b) przedstawicielstwo – ......................................................................
c) trójpodział władzy – ......................................................................
d) władza sądownicza – ......................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
229
e) władza wykonawcza – ......................................................................
f) władza ustawodawcza – ......................................................................
g) zasada pluralizmu – ......................................................................
h) rządy prawa – ......................................................................
i) równość wobec prawa – ......................................................................
j) poszanowanie praw mniejszości narodowych – ......................................................................
12. Czym się różnią od siebie ustroje autorytarny, totalitarny i demokratyczny?
autorytaryzm – ......................................................................
totalitaryzm – ......................................................................
demokracja – ......................................................................
junta wojskowa – ......................................................................
13. Jakie mniejszości narodowe zamieszkują twój region?
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
14. Scharakteryzuj współczesne państwo chińskie.
14a. Kto tam rządzi i w jaki sposób?
.......................................................................................................................................................
14b. Jaki jest podział administracyjny państwa?
.......................................................................................................................................................
14c. Jaka jest sytuacja gospodarcza i społeczna?
.......................................................................................................................................................

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
230
15. Jakie pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji? ...................................................................
bezpośrednie lub pośrednie relacje między obywatelami a wszelkimi strukturami państwowymi i samorządowymi

16. Podkreśl to, co jest podmiotem życia publicznego:
prasa, urzędy, ciotka, firmy prywatne, firmy państwowe, dyrektor szkoły

17. Podkreśl to, co charakteryzuje społeczeństwo obywatelskie:
społeczeństwo zaangażowane w życie publiczne
społeczeństwo dające się łatwo manipulować
społeczeństwo działające z własnej inicjatywy
społeczeństwo narzekające i nic nierobiące
społeczeństwo posiadające niezależne (społeczne) środki przekazu
społeczeństwo, które samo się organizuje i działa w organizacjach pozarządowych

18. Przekreśl właściwą odpowiedź. Organizacjami pozarządowymi nie są:
Rada Ministrów, fundacja, partia polityczna, stowarzyszenie

19. Przyporządkuj do właściwego sektora obszary aktywności społeczno – gospodarczej.
Sfera biznesu Strefa I
Administracja publiczna Strefa III
Organizacje pozarządowe Strefa II

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
231
20. Czym różni się fundacja od stowarzyszenia? (jedno słowo) ...................................................................
21. Które z podanych cech charakteryzują wolontariat – działalność na rzecz innych lub całego społeczeństwa?
okazjonalna, bezpłatna, codzienna, systematyczna, przymuszona, dobrowolna

22. Uzupełnij luki w zdaniu:
W demokratycznych ustrojach politycznych partie polityczne, które posiadają swoją reprezentację w parlamencie, dzielą się na ..........................,
.......................... oraz .......................... .

23. Uzupełnij tabelkę (skorzystaj z podpowiedzi pod tabelką):
Partie lewicowe Partie centrowe Partie prawicowe
socjaldemokratyczne chłopskie konserwatywne





liberalne, chrześcijańsko – demokratyczne (chadeckie), ekologiczne, regionalne, komunistyczne, faszystowskie, ultraprawicowe, etniczne, nacjonalistyczne

24. Czym się różni system jednopartyjny, dwupartyjny i wielopartyjny?
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
232
25. Który z wymienionych w poprzednim pytaniu systemów partyjnych pasuje najbardziej do którego systemu?
Trzecia Rzesza – ...............................................................................
USA – ...............................................................................
Polska – ...............................................................................
26. Po co są związki zawodowe?
.......................................................................................................................................................
27. Przekreśl właściwą odpowiedź. Środkami masowego przekazu nie jest:
prasa codzienna, ulotka, kino, telewizja, magnetofon, radio, internet, telefon komórkowy, gry online

28. Przekreśl właściwą odpowiedź. Najważniejszą funkcją środków masowego przekazu jest:
kontrolna, opiniotwórcza, informacyjna, rekreacyjna, edukacyjna

29. Kiedy została uchwalona aktualnie obowiązująca Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej?
a) 2 kwietnia 1979 b) 2 kwietnia 1799 c) 2 kwietnia 1989 d) 2 kwietnia 1997
30. Wg Konstytucji najwyższym suwerenem państwa polskiego jest:
a) Sejm i Senat b) naród polski c) prezydent RP d) premier i rada ministrów
31. Obywatele sprawują władzę pośrednio poprzez:
a) wybieranie przedstawicieli do organów państwowych i samorządowych
b) referendum i obywatelską inicjatywę ustawodawczą
32. Przepisz tę odpowiedź we właściwym miejscu, która okazała się fałszywą w pytaniu poprzednim, i przeczytaj tak uzupełnione zdanie:
Obywatele sprawują władze bezpośrednio poprzez ...................................................................... .
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
233
33. Wyjaśnij pojęcia:
pluralizm polityczny – ...............................................................................
państwo prawa – ...............................................................................
ustawa zasadnicza – ...............................................................................

34. Wpisz w puste miejsca organ państwowy bądź samorządowy, który odpowiada charakterystyce bądź funkcjom i uprawnieniom:
(Sejm, Senat, Premier i Rada Ministrów, Prezydent RP, władza ustawodawcza, władza wykonawcza, władza sądownicza)
Władza
.....................................
Władza
.....................................
Władza
.....................................
Władza
.....................................
prowadzi politykę wewnętrzną i
zagraniczną kraju
wykonuje ustawy i wydaje
rozporządzenia
zapewnia bezpieczeństwo
wewnętrzne i zewnętrzne kraju
koordynuje i kontroluje prace
administracji rządowej
niezawisłość sędziowska
nieusuwalność sędziów
dwuinstancyjność i możliwość
apelacji
prawo oskarżonego do obrony
zasada domniemania
niewinności
jawność rozpraw
(na posiedzeniach i w komisjach)
funkcja ustrojodawcza
funkcja ustawodawcza
funkcja kreacyjna
(interpolacje, zapytania poselskie
i absolutorium)
funkcja kontrolna
zarządza wybory do parlamentu
ma prawo weta zawieszającego
przewodniczy Radzie Gabinetowej
powołuje sędziów
jest najwyższym zwierzchnikiem sił
zbrojnych
reprezentuje państwo za granicą
mianuje ambasadorów RP
nadaje





Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
234
35. Uzupełnij luki w tekście:
Sądy pierwszej instancji to sądy ................................... , które rozpatrują większość spraw. Wydziałami tych sądów są sądy ............................ ,
które natomiast rozpoznają spraw o wykroczenia w pierwszej instancji. Sądami drugiej instancji natomiast są sądy ............................ , które
rozpatrują apelacje z sądów pierwszej instancji, czyli ............................ od wyroków sędziów sądów pierwszej instancji. Natomiast apelację od
wyroku sadów drugiej instancji można wnieść do sądów ............................ . Sprawy karne o przestępstwa popełnione przez żołnierzy
rozstrzygają natomiast sądy ............................ . Kontrolę działalności administracji publicznej pełnią natomiast sądy ............................ . Trybunał
............................ bada zgodność stanowionego prawa krajowego i międzynarodowego z Konstytucją oraz rozstrzyga skargi konstytucyjne, zaś
Trybunał ....................... sądzi prezydenta, premiera, ministrów, prezesów NBP czy NIK oraz członków KRRiT za naruszenie ustaw lub
konstytucji w związku z zajmowanym stanowiskiem.
administracyjne, wojskowe, grodzkie, rejonowe, Stanu, Konstytucyjny, apelacyjne, okręgowe

36. Podkreśl właściwą odpowiedź. Organami kontroli i ochrony państwa są:
prokuratura, sanepid, Najwyższa Izba Kontroli, Rzecznik Praw Obywatelskich, Minister Spraw Wewnętrznych,
szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji

37. Podaj pojęcie, które pasuje do podanej definicji:
Samorząd obejmujący wszystkie osoby zamieszkujące określony obszar to samorząd ............................................. .
38. Uzupełnij tekst:
Od 1 stycznia 1999 roku ogniwami samorządu terytorialnego w Polsce są: a) gminy, których jest 2478, b) powiaty, których jest 314, oraz c)
województwa, których jest ............................................. .


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
235
39. Podkreśl poprawną odpowiedź:
Województwem od 1999 roku nie jest: mazowieckie, gorzowskie, podlaskie, warmińsko – mazurskie, pomorskie, zachodnio – pomorskie,
lubuskie, zielonogórskie, koszalińskie, bydgoskie, dolnośląskie, opolskie, śląskie, łódzkie wielkopolskie, świętokrzyskie, małopolskie,
podkarpackie, lubelskie, przemyskie, głogowskie.

40. Dopasuj pojęcia do podanych definicji:
najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego, reprezentująca wspólnotę obywateli zamieszkałą na jakimś terytorium –
jednostka samorządu terytorialnego obejmująca kilka gmin –
największa jednostka samorządu terytorialnego i zasadnicza jednostka podziału terytorialnego kraju –
organ wykonawczy w gminie wiejskiej –
organ uchwałodawczy w gminie miejskiej –
organ wykonawczy w gminie, której siedziba władz znajduje się w mieście liczącym mniej niż 100 tysięcy mieszkańców oraz nie będącym na prawach powiatu –
organ wykonawczy w gminie, której siedziba władz znajduje się w mieście liczącym więcej niż 100 tysięcy mieszkańców oraz będącym na prawach powiatu –
organ uchwałodawczy w gminie wiejskiej –
władza wykonawcza w powiatach –
przewodniczący powiatowej władzy wykonawczej –
organ uchwałodawczy w powiatach –
organ uchwałodawczy w województwach –
organ wykonawczy w województwach –
przewodniczący organu uchwałodawczego w województwach –
organ administracji rządowej w województwach –
organ nadzoru finansowego w jednostkach samorządu terytorialnego –

wojewoda, zarząd województwa, marszałek, sejmik wojewódzki, rada powiatu, starosta, zarząd powiatu, rada gminy, rada miasta,
prezydent miasta, burmistrz, wójt, gmina, województwo, powiat
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
236
41. Podkreśl właściwą odpowiedź. Wybory demokratyczne w Polsce są:
powszechne, równe, pośrednie, bezpośrednie, jawne, mniejszościowe tajne, proporcjonalne, większościowe
42. Podkreśl właściwą odpowiedź. Obywatel posiada prawa i obowiązki:
osobiste, prywatne, polityczne, finansowe, ekonomiczne, socjalne i kulturalne

43. Osobowość jest:
a) żadna z poniższych odpowiedzi nie jest prawdziwą
b) zespołem cech określających zachowanie człowieka
c) zespołem czynników społecznych, definiujących człowieka
d) zespołem uporządkowanych wg kolejności wartości
44. Przyporządkuj pojęcia do poniższych definicji: socjalizacja, resocjalizacja
........................................................ jest to zastąpienie postaw i zasad negowanych przez społeczeństwo przez zasady i normy zachowań akceptowanych przez
społeczeństwo.
........................................................ jest to nabywanie umiejętności niezbędnych do życia w społeczeństwie oraz przyswojenie zasad i norm zachowań
akceptowanych przez społeczeństwo.

45. Pierwotną grupą społeczną jest:
a) klub wolontariusza b) drużyna harcerska c) paczka znajomych d) rodzina
46. Wtórną grupą społeczną jest:
a) drużyna harcerska b) rodzina c) naród polski d) społeczeństwo obywatelskie


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
237
47. Które pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji?
oczekiwany przez zbiorowość ludzi zespół zachowań człowieka o określonej pozycji społecznej, która nadaje mu pewne prawa, obowiązki i wartości
a) dialog b) konsensus c) rola społeczna d) subkultura
48. Sposobem komunikowania się nie jest:
a) komunikator internetowy b) telewizja c) telefon d) spotkanie przy kawie
49. Dokumentem, który reguluje funkcjonowanie szkoły jest:
a) uchwała Rady Pedagogicznej b) regulamin biblioteki szkolnej c) ustawa z dn. 7 września 1991 roku o systemie oświaty
d) regulamin szkoły e) statut szkoły f) Karta Nauczyciela
50. Czym jest szkoła?
a) wspólnotą uczniów, nauczycieli i rodziców b) wspólnotą uczniów, nauczycieli i pracowników
c) grupą społeczną nauczycieli i uczniów d) związkiem zawodowym
51. Asertywność charakteryzuje postawę:
a) nonkonformisty b) konformisty c) lidera d) arbitra
52.1. Aby móc rozwiązać konflikt powołuje się często mediatora, który:
a) decyduje o sposobie rozstrzygnięcia sporu
b) arbitralnie rozwiązuje spór zamiast skłóconych stron
c) pomaga znaleźć jakiekolwiek rozwiązanie konfliktu
d) pomaga znaleźć rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony
52.2. Którą z odpowiedzi w p. 52.1. wykorzystasz do zdefiniowania, kim jest arbiter? ........................................



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
238
53. Jakie grupy społeczne spotykamy w szkole?
a) dyrektora, fryzjerów, uczniów, rodziców, emerytów
b) biznesmenów, nauczycieli, rodziców, uczniów, górników
c) dyrektora, nauczycieli, rodziców, uczniów, pracowników
d) dyrektora, nauczycieli, rodziców, uczniów, polityków
54. Przyporządkuj organy szkoły (podane w ramce) do ich uprawnień.
a) kieruje działalnością szkoły i reprezentuje ją na zewnątrz – ...................................................
b) przewodniczy Radzie Pedagogicznej i realizuje jej uchwały – ...............................................
c) sprawuje opiekę nad uczniami – ........................................................
d) prawo organizowania działalności kulturalnej, oświatowej, sportowej oraz rozrywkowej zgodnie z własnymi potrzebami i możliwościami organizacyjnymi –
........................................
e) zatrudnia i zwalnia pracowników szkoły – ........................................................
f) uczestniczy w rozwiązywaniu spraw wewnętrznych szkoły – .................................................
g) uchwala statut szkoły – ........................................................
h) prawo do redagowania i wydawania gazety szkolnej – ........................................................
i) zatwierdza plany pracy szkoły po zaopiniowaniu przez Radę Szkoły – ................................
j) podejmuje uchwały w sprawie wyników klasyfikacji i promocji uczniów – ...........................
k) opiniuje plan pracy szkoły i projekty zmian – ........................................................
l) w celu wspierania działalności szkoły może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł – ........................................................
m) prawo do organizacji życia szkolnego – ........................................................
n) przyznaje nagrody i wymierza kary – ........................................................
o) przygotowuje projekt statutu szkoły – ........................................................
Dyrektor Szkoły, Rada Pedagogiczna, Rada Szkoły, Rada Rodziców, Samorząd Uczniowski
UWAGA! Możliwe jest, że do jednego organu pasuje kilka uprawnień.

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
239
55. Przyporządkuj organy szkoły (podane w ramce w poprzednim zadaniu) do osób, które na nie się składają, jak w pierwszym przykładzie.
a) rodzice – Rada Rodziców (PRZYKŁAD)
b) uczniowie – ....................................................
c) nauczyciele – ....................................................
d) wybrani przez swoje środowiska nauczyciele, uczniowie i rodzice – .....................................
56. Które pojęcie (z ramki) pasuje do podanych poniżej definicji?
klasa społeczna, warstwa społeczna, społeczeństwo, subkultura
a) segment struktury społecznej skupiający osoby o podobnym statusie społecznym lub położeniu majątkowym – ...........................................
b) ukształtowana historycznie zbiorowość lub grupa ludzi, zamieszkujących pewien wyraźnie wyodrębniony obszar i połączonych przez wspólne
wartości czy style życia – ..........................
c) segment społeczny obejmujący ludzi, których łączy styl życia, wykształcenie, wpływ na władzę, wyznawane poglądy czy system wartości –
..............................................
d) grupa społeczna, w której obowiązują inne poglądy i zasady postępowania niż w społeczeństwie – .........................................
57. Na czym polega zasada wzajemności?
a) pomaganie innym, którzy znajdują się w potrzebie b) solidarne wsparcie potrzebujących,
c) uleganie wpływom innych d) pomoc innym z oczekiwaniem, że oni też pomogą
58. Kto jest konformistą? (możliwe jest tylko 2 odpowiedzi)
a) zachowuje się asertywnie b) ulega wpływowi grupy c) buntuje się przeciw innym d) naśladuje innych
59. Cechy, które genetycznie charakteryzują m. in. wygląd zewnętrzny, występowanie specjalnych uzdolnień czy funkcjonowanie narządów
wewnętrznych, to:
a) cechy nabyte b) cechy wtórne
60. Przeciwieństwem do cech z zadania 59 są cechy ...................................., które w ciągu całego życia zdobywamy i kształtujemy.
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
240
61. Człowiek jest:
a) istotą posługującą się rozumem b) istotą pozostającą w ścisłych związkach z innymi ludźmi
c) istotą uzależnioną od świata przyrody d) wszystkie z powyższych odpowiedzi są prawdziwe
62. Ekstrawertyk jest osobą, która:
a) łatwo nawiązuje kontakty z innymi b) koncentruje się na własnych przeżyciach wewnętrznych,
c) ulega wpływowi liderowi grupy d) zachowuje się asertywnie
63. Grupą społeczną jest zbiorowość:
a) czterech przyjaciół o wspólnych zainteresowaniach
b) paru osób z jednodniowej wymiany międzynarodowej
c) kilkorga znajomych osób przypadkowo poznanych na koncercie
64. Formalną grupą społeczną jest:
a) krąg rodzinny, b) paczka znajomych z klasy, c) klasa, d) społeczeństwo
65. Nieformalną grupą społeczną nie jest:
a) krąg rodzinny b) paczka znajomych z klasy
c) klasa d) społeczeństwo
66. Uzupełnij tekst.
Ludzie spotykają się ze sobą, nawiązują przyjaźnie, współpracują. W ten sposób wytwarzają się .............................., czyli relacje i zależności
wiążące jednostkę z innymi.
67. Co łączy naród, który jest grupą ludzi? (możliwe jest więcej niż 1 odpowiedź!)
a) przyjaźnie, wspólne poglądy b) kultura, język, religia
c) przyjaźnie, wspólne zainteresowania d) poczucie wspólnoty, historia

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
241
68. Co jest symbolem narodowym? (możliwe jest więcej niż 1 odpowiedź!)
a) Slavek i Slavko b) orzeł biały na czerwonym tle c) Mazurek Dąbrowskiego
d) orzeł czarny na białym tle e) flaga czerwono – biała f) flaga biało – czerwona
69. Które pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji?
poczucie przynależności do narodu i kojarzenie swoich losów osobistych z losami narodu
a) obywatelstwo b) świadomość narodowa c) naród d) patriotyzm

70. Które pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji?
więź prawna, łącząca jednostkę z państwem
a) obywatelstwo b) świadomość narodowa c) naród d) patriotyzm

71. Pod jakimi postaciami są obecne polskie barwy narodowe? (możliwe są 2 odpowiedzi)
a) na fladze dwa równe pasy, z których górny jest koloru białego, a dolny – czerwonego
b) na fladze dwa równe pasy, z których górny jest koloru czerwonego, a dolny – białego
c) patrząc od lewej strony w układzie pionowym biel jest po prawej stronie czerwieni
d) patrząc od prawej strony w układzie pionowym biel jest po prawej stronie czerwieni
72. Co łączy naród, który jest grupą ludzi? (możliwe jest więcej niż 1 odpowiedź!)
a) przyjaźnie, wspólne poglądy b) kultura, język, religia c) przyjaźnie, wspólne zainteresowania d) poczucie wspólnoty, historia
73. Aby móc rozwiązać konflikt powołuje się często mediatora, który:
a) decyduje o sposobie rozstrzygnięcia sporu b) arbitralnie rozwiązuje spór zamiast skłóconych stron
c) pomaga znaleźć jakiekolwiek rozwiązanie konfliktu d) pomaga znaleźć rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony

Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
242
74. Która definicja pasuje do społeczeństwa?
a) ukształtowana historycznie grupa ludzi zamieszkujących jakieś terytorium i połączonych przez wspólne wartości, styl życia i instytucje
b) grupa społeczna, w której obowiązują poglądy i zasady postępowania inne niż w społeczeństwie
c) zbiorowość ludzi, połączonymi więzami krwi
d) grupa ludzi, których łączy kultura, język, religia, historia, terytorium oraz poczucie wspólnoty i odrębności od innych
75. Czym różni się komunikat „ja” od komunikatu „ty”?
.......................................................................................................................................................
76. Które pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji?
proces wzajemnego poszukiwania takiego rozwiązania konfliktu, które satysfakcjonowałoby zaangażowane w konflikt strony
a) aktywne słuchanie i wypowiadanie własnego słowa b) dialog c) negocjacje d) konsultacje
77. Przyporządkuj podane w lewej kolumnie grupy społeczne do określonego miejsca w hierarchii społecznej (UWAGA! Dana grupa społeczna może
być przyporządkowana do więcej niż jednego miejsca).
1. inteligencja
2. przedsiębiorcy
3. kierownicy
4. chłopi
5. robotnicy
6.prawnicy
7. lekarze
8. właściciele małych i średnich firm
9. milionerzy
10. ludzie słabo zarabiający
11. bezrobotni
12. sklepikarze
Klasa wyższa

Klasa średnia

Klasa niższa

Warstwa społeczna

Struktura zawodowa

Struktura demograficzna
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
243
78. Co wpływa na świadomość narodową?
a) historia b) tradycja c) spuścizna historyczna d) spuścizna kultury
79. Co łączy naród? (podkreśl właściwą odpowiedź, możliwe jest więcej niż 1 odpowiedź)
a) wspólne korzenie b) wspólne zainteresowania c) kultura d) język
e) religia f) pochodzenie etniczne g) ideologia h) światopogląd
i) poczucie wspólnoty k) więzy krwi l) obyczaje m) zwyczaje
80. Co to jest świadomość narodowa?
a) więź emocjonalna b) więź prawna c) poczucie przynależności do narodu
d) kojarzenie swoich losów z losami narodu e) poczucie obowiązku wobec narodu
81. Kto jest Polakiem?
a) Nigeryjczyk pochodzenia polskiego b) Polak pochodzenia nigeryjskiego
c) Amerykanin mówiący po polsku i żyjący w kulturze polskiej d) Chińczyk mieszkający w Polsce
82. A kto może być obywatelem polskim? (możliwe jest więcej niż 1 odpowiedź)
a) Nigeryjczyk pochodzenia polskiego, płacący podatki w Polsce
b) Polak pochodzenia nigeryjskiego, mieszkający w Kazachstanie
c) Amerykanin mówiący po polsku, żyjący w mniejszości polskiej, ale nie w Polsce
d) Chińczyk mieszkający i pracujący na stażu w Polsce
83. Które pojęcie pasuje do podanej poniżej definicji?
poczucie przynależności do narodu i kojarzenie swoich losów osobistych z losami narodu
a) obywatelstwo b) świadomość narodowa c) naród d) patriotyzm


Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
244
84. Pod jakimi postaciami są obecne polskie barwy narodowe? (możliwe są 2 odpowiedzi)
a) na fladze dwa równe pasy, z których górny jest koloru białego, a dolny – czerwonego
b) na fladze dwa równe pasy, z których górny jest koloru czerwonego, a dolny – białego
c) patrząc od lewej strony w układzie pionowym biel jest po prawej stronie czerwieni
d) patrząc od prawej strony w układzie pionowym biel jest po prawej stronie czerwieni
85. Prawa mniejszości narodowych w Polsce nie gwarantuje:
a) Konstytucja RP b) Ustawa o mniejszościach narodowych
c) Karta Praw Podstawowych d) Konwencja ramowa o ochronie mniejszości narodowych
e) Traktat Lizboński f) Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela
86. A co gwarantują prawa mniejszości? (skorzystaj z niektórych niewykorzystanych odpowiedzi w p. 40)
.......................................................................................................................................................
87. Przyporządkuj pojęcia do definicji: państwo jednolite, państwo wielonarodowe, państwo jednonarodowe, państwo dwunarodowe.
Polska – USA – Rosja – Włochy – Sudan Płd. –
Izrael – Niemcy – Czechy – Korea Północna – Rwanda –

88. Przyporządkuj właściwe pojęcie do podanych definicji: stereotyp, tolerancja, patriotyzm, obywatelstwo.
świadoma zgoda i szacunek na wyznawanie i głoszenie przez innych poglądów, z którymi się nie zgadzamy – ........................................
uproszczony i często nacechowany negatywnie obraz innych – ........................................
umiłowanie własnej ojczyzny i narodu, gotowość do poświęceń dla nich oraz poczucie silnej więzi z nimi – ........................................



Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
245
89. Zlokalizuj na mapie mniejszości narodowe, używając symboli podanych w nawiasach: Białorusini (B), Karaimi (Ka), Czesi (Cz), Litwini (L),
Łemkowie (Ł), Rosjanie (R), Niemcy (N), Słowacy (S), Tatarzy (T), Ormianie (O), Ukraińcy (U), Żydzi (Ż), Romowie (Ro).

90. Jakie znasz stereotypy wobec:
Niemców – ......................................................
Rosjan – ......................................................
91. Co to jest antysemityzm i czy można go nazwać judeosceptycyzmem?
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................

92. Zinterpretuj poniższe diagramy i je krótko objaśnij w kilku zdaniach.
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
Autor szkolnego testu ogólnego z wiedzy historycznej - Krzysztof Olszak
246
93. Przeczytaj poniższy tekst źródłowy i ustosunkuj się do niego, uzasadniając swoje zdanie, w kilku zdaniach.
Wychowałem się w kolorze biało-czerwonym i chciałbym w tym kolorystycznym zestawieniu doczekać biologicznej czerni. Bywało oczywiście, że nosiłem
czerwony krawat, jednak zawsze w zestawieniu z białą koszulą. Nie chciałbym nigdy z tego zestawienia zrezygnować. (...)
Czerwień w Polsce powojennej przybierała różne odcienie. Były lata, iż ta intensywność czerwieni stawała się drażniąca, teraz z kolei boję się przewagi bieli,
która oczywiście też ma swoje odcienie. A ja po prostu chcę mieć te dwa kolory razem spięte i na równych prawach. Przewaga jednego z tych kolorów nad
drugim grozi, ja to czuję, zachwianiem pewnej równowagi, do jakiej zdołaliśmy się przyzwyczaić w tym powojniu i którą to równowagę przyjął do
wiadomości świat przylegający do naszych granic i również świat nieco dalszy, mający interesy szersze niż nasze. (...)
"Czerwoni" i "biali" przewinęli się także przez naszą historię i przewijają się też przez teraźniejszość. Ekstremiści byli i są wśród "czerwonych" jak i wśród
"białych". Jeśli jednak zmierzylibyśmy głupotę jednych i drugich - to według mojej miary - więcej tej głupoty było zawsze na prawicy niż lewicy. (...)
Każdy naród europejski miał i ma swoją prawicę, jednak żaden nie miał nigdy prawicy tak głupiej i tak jawnie ignorującej interes państwowy, jak prawica
polska. Jeden z najmądrzejszych powojennych publicystów polskich napisał kiedyś, że w żadnym kraju nie brakuje głupców politycznych, jednak polskiego
głupca politycznego można poznać po tym, iż jest antyradziecki. Podpisuję się pod tym, żebym nawet miał pójść na szafot, albowiem co innego narodowa
godność, honor i tradycja, a co innego wybijanie sąsiadowi (i to w dodatku takiemu, który pomógł nam odbudować dom) szyb w oknach. (...)
Pójść na całość, to znaczy "biało-czerwony" przykryć czernią. Mało mieliśmy tej czerni? Za mało?
Źródło: Fragmenty felietonu "Czerwone, białe i czarne" (6-7 12 1980), w: "Listach z Palmiarni", Henryk "Andabata" Ankiewicz, Zielona Góra 1983, na stronach 162-164 tamże.
..............................................................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................................................

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->