UNIWERSYTET GDAŃSKI
Zakład Pedagogiki Społecznej, Instytut Pedagogiki,
Wydział Nauk Społecznych
oraz Europejskie Centrum Solidarności
zapraszają na

Ogólnopolską Konferencję Naukową
 
 
 
 
 
 

 

UNIWERSYTET GDAŃSKI
Zakład Pedagogiki Społecznej
Instytut Pedagogiki
Wydział Nauk Społecznych
Europejskie Centrum Solidarności

 

BIEDA
Edukacja wobec ekonomii wykluczenia
   pod  patronatem  
   Polskiego  Towarzystwa  Pedagogicznego,  Oddział  w  Gdańsku  
   i  Gdańskiego  Funduszu  Stypendialnego  MENTOR  

Gdańsk,  23  maja  2014  roku  
Wydział  Nauk  Społecznych  UG  
ul.  Bażyńskiego  4,  Audytorium  S-­‐209  

 

 

Patroni i sponsorzy konferencji:

 

 

 

Program Ogólnopolskiej  Konferencji  Naukowej
BIEDA  
Edukacja  wobec  ekonomii  wykluczenia  
Gdańsk,  23  maja  2014  roku
Wydział  Nauk  Społecznych  UG,  ul.  Bażyńskiego  4,  aula  S -­‐209  (parter)

BIEDA  
Edukacja  wobec  ekonomii  wykluczenia  
 
 
Społeczny   dobrostan   uzależniony   jest   od   poziomu   nierówności,   który   najpełniej   wyraża  
zróżnicowanie   w   zakresie   dochodów.   Stwierdzenia   o   zależności   między   wzrostem   PKB,   a   dobrobytem  
społeczeństwa   są   jednak   dalece   przesadzone.   Wzrost   gospodarczy   w   polskim   wydaniu   raczej   nie   służy  
ubogim  częściom  społeczeństwa  i  jest  dla  nich  niekorzystny.    Paradoksalnie,    współwystępuje  tu  wzrost  PKB  
wraz  z  powiększeniem  się  sfery  ubóstwa,  przy  czym  beneficjentami  tego  pierwszego  są  najczęściej  osoby  
zamożne.   W   wynikach   badań   odnaleźć   można   zależność   między   poziomem   zamożności,   a   dynamiką  
wzrostu   PKB,   podczas   gdy   w   tym   samym   czasie,   w   latach   2000   –   2007,   w   grupie   najuboższych   nastąpił  
realny  spadek  dochodów.  
Niepokojącym  zjawiskiem  jest  powiększanie  się  liczby  rodzin  żyjących  poniżej  poziomu  skrajnego  
ubóstwa.  Po  okresie   spadku   i  późniejszej  stabilizacji,   od  roku  2011   liczba   ta   rośnie.   W   2011  roku  poniżej  
granicy   ubóstwa   żyło   6,7   %   rodzin,   co   -­‐   biorąc   pod   uwagę   poprzedzający,   pięcioletni   okres   spadku   i  
stabilizacji  -­‐   jest  wyjątkowo  niepokojące.  Liczebność  tej  grupy,  obejmuje  2,6  mln  osób,  których  miesięczne  
dochody  na  gospodarstwo  domowe  nie  przekraczają  495  PLN.  Równie  niepokojącym  zjawiskiem  a  zarazem  
wskaźnikiem,   obrazującym  skalę  problemu,   jest  występowanie  ubóstwa  wśród   dzieci,  które   w   przypadku  
Polski  -­‐  jak  szacuje  UNICEF  -­‐  występuje  u  co  piątego  dziecka.  W  przypadku  krajów  skandynawskich  ubóstwo  
dzieci  jest  najniższe  w  Europie,  podczas  gdy  w  Polsce  dotyczy  1,3  mln  dzieci,  pozbawionych  podstawowych  
dóbr.  Sytuuje  to  Polskę  na  dwudziestej  czwartej  z  dwudziestu  dziewięciu  pozycji  krajów,  analizowanych  pod  
względem   wskaźnika  deprywacji,   odzwierciedlającego   dostęp  do  zasobów   koniecznych   dla  prawidłowego  
rozwoju.  
W   perspektywie   porównawczej,   Polska   charakteryzuje   się   stosunkowo   wysoką   wartością  
współczynnika   Giniego,   który   w   badaniach   OECD   sytuuje   kraj   na   piątym   miejscu   krajów   o   wysokim  
poziomie  rozwarstwienia  społecznego.  Należy  podkreślić,  że  Polska  wyróżnia  się  na  tle  innych  krajów  Unii  
Europejskiej   pod   względem   proporcji   między   zarobkami   najbiedniejszych   i   najbogatszych   obywateli,  
osiągając   pozycję   skrajną.   O   ile   –   według   OECD   -­‐   przeciętne   zarobki   najbogatszych   10%   obywateli   są  
średnio  9-­‐krotnie  wyższe  (w  Danii  i  Szwecji  5-­‐krotnie)  od  zarobków  10%  najbiedniejszych,  to  w  przypadku  
Polski  wielkość  ta  wynosi  13,5.  Jest  to  najwyższy  wskaźnik  rozwarstwienia  w  całe  Europie.      
Sytuacja   ta   stawia   pod   znakiem   zapytania   funkcjonowanie   mechanizmów   redystrybucyjnych,   a   także  
skłania   do   przemyślenia   paradygmatów,   w   ramach   których   prowadzi   się   działania   związane   z   pomocą  
społeczną.  
Sytuacją   tą   raczej   nie   przejmują   się   ani   politycy,   ani   klasy   średnie   i   wyższe,   przeważnie  
przejawiające  brak  zainteresowania  podnoszeniem  warunków  życia  warstw  najuboższych.  W  związku  z  tym  
zauważyć  można  deficyt  w  ramach  dyskursu  publicznego,  w  którym  przestaje  mówić  się  o  biedzie,  a  mówi  
się   o   wykluczeniu,   w  którym  tematyka   nierówności  społecznych   ugruntowanych   w   rozwarstwieniu-­‐   coraz  
wyraźniej   aktualna   -­‐   staje   się   tematem   archaicznym,   kojarzonym   z   ideologią   PRL-­‐u.   Problem  
rozszerzającego  się  ubóstwa  i  wielowymiarowej  biedy  oraz  marginalizacji  właśnie  dziś  staje  się  nad  wyraz  
aktualny.   Wymaga   pilnego   rozwiązania,   do   którego   prowadzi   droga   przemian   mentalnościowych   i   -­‐  
podążających  wraz  z  nimi  -­‐   przekształceń  o  charakterze  politycznym  i  gospodarczym.  Pierwszy  krok  na  tej  
drodze,   to   zakłócenie   społecznej   opłacalności   zakrywania   problemu   biedy,   które   dokonuje   się   w   grze  
pozorów,   jaką   bywa   walka   z   wykluczeniem,   pochłaniając   środki   nie   przynoszące   żadnej   poprawy   jakości  
życia   osobom   najbardziej   problemem   tym  dotkniętych.   Ten   pierwszy   krok   jest  wyzwaniem  edukacyjnym.  
Ekonomie   wykluczenia   można   i   trzeba   postawić   w   centrum   społecznej   debaty,   doprowadzając   do  
przełożenia   jej   wyników   na   rozwiązania   legislacyjne,   dające   grunt   zmianom   orientacji   oraz   wyników  
społecznego  (współ)działania,  urealniającego  walkę  z  nierównościami,  bo  to  one  leżą  u  podstaw  biedy.    
 
Zapraszamy  do  tej  debaty!  

 

 

9:00  –  
10:00  

Rejestracja  uczestników,  kawa  na  powitanie  

10:00  –   Powitania  
10:30  
Uroczyste  zakończenie  kursu  UG  Szkoła  Mentor  dla  Stypendysty,  prowadzonego  w  ramach  
Gdańskiego  Funduszu  Stypendialnego  Mentor    
10:30  –   Sesja  I        OBLICZA  I  EKONOMIE  UBÓSTWA      
13:00  
Prowadzenie:  Dr  Jacek  Kołtan,  Dyrektor  Wydziału  Myśli  Społecznej  Europejskiego  Centrum  
Solidarności  
Ubóstwo  jako  źródło  cierpień  
Profesor  Anna  Michalska,    Uniwersytet  im.  Adama  Mickiewicza  w  Poznaniu  
 
Konstruktywistyczne  i  narracyjne  aspekty  ubóstwa  
Profesor  Krzysztof  Frysztacki,  Uniwersytet  Jagielloński    
 
Wykluczenie  społeczne,  ubóstwo,  jako  przejaw  nieefektywności  r ynku  
Dr  Władysława  Kiwak,  Ewa  Ignaciuk,  Uniwersytet  Gdański  
Od  ekonomii  wykluczenia  do  ekonomii  cierpienia.  O  antropologicznych  kontekstach  życia  
w  późnym  kapitalizmie  
Dr  Marcin  Boryczko,  Uniwersytet  Gdański  
Bieda  na  językach  
Profesor  Maria  Mendel,  Uniwersytet  Gdański  
13:00  –   Obiad    
13:30  
13:30  –   Sesja  II      BIEDA  I  EDUKACJA    
14:30    
Prowadzenie:  Profesor  Jolanta  Wojciechowska,  Uniwersytet  Gdański  
O  użyteczności  radykalnej  pedagogiki  dla  pracy  socjalnej  
Dr  Piotr  Stańczyk  

Bieda  i  bezrobocie  na  terenach  wiejskich  a  zmiana  społeczna  przez  edukację.                                                                    
Przykład  działań  na  rzecz  aktywizacji  społeczno-­‐zawodowej  bezrobotnych  kobiet  50+  w  ramach  
projektu  „Akademia  Eko-­‐logicznego  Rozwoju”  
Dr  Dorota  Jaworska,  mgr  Dominik  Krzymiński  
14.30  –   PANEL  DYSKUSYJNY  z  uczestnictwem  przedstawicieli  instytucji  pomocy  społecznej  i  
15.30   integracji.      
Podsumowanie  i  zamknięcie  konferencji:  prof.  Maria  Mendel  

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful