P. 1
Szkoła na fortepian - Klechniowska

Szkoła na fortepian - Klechniowska

5.0

|Views: 893|Likes:
;)
;)

More info:

Published by: Queen_Potępionych on Dec 13, 2009
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/23/2010

pdf

text

original

\

[

(

~ --. ---.- -~." --

\ ~ .

........

WIADOMOSCI WSTEPNE

Z fortepianu lub pianina wydobgwamg dzuiiekt przez uderzenie w klawisze. Do klawisz6w przgmocowane sa mloteczki, kt6re za kazdpm nacisnieciem klaunsza' uderzaja w strung. Drgajace strung w!:ldajll dzunekt, Strung te S& naciagniete na drewnianej lub mosieznej plucie, umieszczonej uieumatrz fortepianu w polozeniu poziomgm, a w pianinie - pionowym. Strung fortepianu sa ulozone wedle grubosci i dlugosci szeregiem. kt6rl1 rozpoczpna sie najgrubsza i najdluzsza struna po lewej rece grajacego, a koriczu najcierisza i najkrotsza po jego prawej rece.

1m strung Sll dluzsze i grubsze, t!:lm dzuiieki uipdaurene przez nie S& nizsze, a im kr6tsze i cierisze, tym dzunekt w!:lzsze.

Do przedluzenia brzmienia dzuilekoui uizglednie ich przydumiania sluzll pedalg, kt6re naciskamy nogami. Mam!:l dwa rodzaje k I a w i s z 6 w: b i a lei c z a r n e. Czarne sa ulozone grupami po 2 i po 3, biale w jedngm szeregu obok siebie. W szustkie razem stanouiia tzw. k I a w i a t u r e.

Czuiartgm klawiszem z rzedu, lezacum po lewej stronie klawiatury przed pierursza grupa dw6ch czarnpch klawisz6w, uipdobpuiamg dzunek, ktoru nazpuia sie c:

2 3 4

c

Gd!:l odltczump wraz z t!:lm c po kolei 12 klawisz6w na prawo (7 bialuch i 5 czarnpch), napotkamu znowu klawisz lezllcg przed grupCl dw6ch czarnpch klawisz6w. Turn klawiszem wydobywamy dzunek wyzszy, ale podobnie brzmiacu jak own pierwsze c, i dlatego nazywa sie on roumiez c:

Klawisz ten jest pierwszy z drugiej grupg dwunastu klawisz6w, ulozonuch tak sarno jak duianascie klaunsz6w z pieruiszej grupp:

picrursz a grupa

drug a grupa

Roumiez wszystkie dzunekl drugiej grupu lezace IHl prawo od c brzmta wyzej od dzunekour pierwszej grupp, ale Sq do nich - w odpowiedniej kolejnosci - podobne. Przekonamy sie 0 tpm, gdy hedziemp uderzali [ednoczesnie w pierwsze, drugie, trzecie itd. klawisze dw6ch sastadujacgch grup dwunastoklawiszouipch,

Po tgch dwu grupach dwunastu klawisz6w nastepuje trzecia grupa dwunastu klawisz6w. Dzunekt tej grup!) brzmia podobnie jak dzuneki poprzednich grup, tylko jeszcze cieniej (czpli wyzej) od dzunekoui drugiej grupp.

l'WM -578"

Po trzeciej grupie znajdujerny grup~ czuiarta, ktora lezy w samgm srodku klauiiaturp."

Po srodkoine] grupie czuiartej mamp grupe piqta, po plate] szosta, po sz6stej siodma.?" a kazda z tuch grup rna duianascie klawisz6w (7 bialych i 5 czarnpch), tak sarno ulozongch jak poprzednie grupg (t]. plerursza, druga, trzecia itd.), i uipda]e podobne dzwi~lti, tylko coraz wyzsze.

Cdy bedziemg uderzali w te same klawisze w oduirotnpm kierunku, od si6drnej grupg poczauiszp, przekonamg sie, ze dzuneki kazde] nastepnej grupp (sz6stej, ptate], czurarte], trzeciej, drugiej j pieruiszej) brzmia podobnie jak dzuiiek! grupy poprzedniej, ale coraz nizej.

Trzema klawiszarni Iezacumt przed grup'l pierursza wydohywarny dzunekt podobne do dzlestatego, jedenastego i dwunastego dzuneku pierwszej grupp, ale naturalnie odpowiednio nizsze.

Z pouigzszego orn6wienia urpnika, ze odrebnuch dzunekotn jest tglko duianascie - brzmia one, Idac od dzuiieku e w gore (na . klauriaturz e na prauio), coraz wyzej, a w oduirotnpm kierunku coraz nizej - oraz ze w kazde] z siedrniu pouiuze] omauiianpch grup pouitarzaja sie one w tyrn samgm porzadku:

I grupa Il gr upa III grupa J Ngrupa Vgrupa VI grupa V![grupa
- ._----_- ------ -- ----- --
J i
ie 1
e e jc c c kc st: kt ke

za

I sr odkoura grupa

Hlau-iuturu

Z tpch dwunastu dzuuekour 7 nosi n a z w 9 g 16 w n e, a 5 n a z w gpo c hod n e od g16wngch. Nazun) dzuiiekoui, ktore jnpdobpuiamu za pomoca bialych klawisz6w, sa nastepujace: c, d, e, f, g, a, h, e:

I 2 3 4- 5

7

Nazun) te pouitarzaja sie, podohnie jak dzuiieki, w tpm samprn porzadku w kazde] gruple, iJ wag a: DIa zapamietanta nazw bialych klawisz6w nalezu:

1. uderzajac je po kolei albo na wyrywki, roumoczesnie glosno uippounadac ich nazuip:

2. uipszukac uiszustkte c na klawiaturze, nastepnie uiszustkie g, potern uiszpstkie e;

3. [ednoczesnie uderzac obierna rekami e i g po kolei we uiszpstktch siedrniu grupach, a potern tak sarno c i e.

Dzuiiekt 0 nazuiach pochodnuch wydobywa sie za pomoca czarnuch klawisz6w; ponteuiaz stanouiia one poduipzszenie uizglednie obnizenie dzunekoui, miedzp ktorumi sa umleszczone, inaczej nazuuiaja ste w pleruiszum, a inacze] w drugim uiupadku. W pleruiszpm wypadku, tj. przu poduipzszeniu, dodaje ste do nazui glouinuch koncouike -is, np. cis, a w drugirn, tj. przy obniz eniu, koncouike -es, np. des. Wyj'ltek stanouiia nazuiu gloume e i a. ktorum dodaje ste przy obnizeniu tplko koncouike -s (bez e) i dlatego mouiimp es (nie ecs), as (nie aes).

A uiiec pieruiszp klauiisz czarnp, Iciqcy pomiedzu blaluml klawiszarni e i d, uzyty dia poduigzszeuia dzuiieku e daje dzuiiek, ktorj) sie nazuuia cis, a [ezeli go uzyjerny dla obnizenia dzuneku d, da narn dzuiiek, ktoru nazpuia si~ des.

Drugi z rzedu klauiisz, lezacu pomiedzp dworna blalpmi klawiszarni die, daje dzuiiek 0 nazwie dis, jezeli uzpuia sie go dia podtuuzszenia dzuiieku d, a es, gdy rna obntzpc e.

Trzeci czarnu klaurisz, lezacu pomiedzp dworna bialumi klawiszarni fig, da dzuiiek [is, gdy podwyzszyrny

I. ages, gdy obnizumj] g.

Czwarty czarnp klauiisz, lezacj) miedzu bialyrni g i a, da dzuiiek gis, gdy podWYZSZYIDY g, a as, gdy obnizyrny a.

'Po obu stronach czuiarte] grupp lezy jednakowa liczba grup: z prawej strong Irzy grup!! 0 dzunekach W!lzszych I z Iewej stronp trzy grupp 0 dzuriekach ni;l;sz!lch.

··W fortepianach nowszej konstrukcji jest cala si6drna Rrupa duiunastu 'dtwi~k6w i jeszcze Jeden dzuitek c, w starszpch nie rna trzech ostatnich klawisz6w.

ku na ph rc:1 pa

h c

na

'V ··B

PWM - 578~

- - --~-- .. ==c::=_~ .- .. __ --"_ - -----

Pi~ty czarng kleunsz, lezqcy miedzu btalumi a i h. da dzuiiek ais, gd!:J podw!:Jzsz!:Jm!:J a. a hes, zwane b, gdy obniz!:Jmy h:

des

b

(hes) __

:h
v-
e-
i~
e-
h c
)d 2 3 4 5 7
az Pozneuiszg dobrze cala klauiiature z JeJ siedmiu grupami duiunastodzunekouiumt, podzielimp jq od srodkowego c (tj. od c ze srodkouie] grupp) na dwie czesc]: na grup!:J 0 dzuiiekach w!:Jzsz!:Jch, lezace po prawej stronie tego c, i na grupg 0 dzuiiekach nizszuch, lezace po [ego lewej stronie. Grup!:J 0 dzuiiekach w!:Jzsz!:Jch, kt6re sa po prawej stronie c, bedziemu nazpuiali Iqcznie z c grupami wi 0 lin 0 w!:J m i*, a grupu n dzunekach nizBz!:Jch, ktore sa po lewej stronie srodkouiego c, bas 0 ui !:J m i**.

Wiolinow!:Jch grup mamp 4, z ktorgch pierursza jest grupa srodkouia: basouiuch jest 3, a do czwartej zalicza sit; trzy ostatnie klawisze.

Pieruisza grupa basouia przplega do srodkourej.

N a j pie r ui b ~ d z i e m y g r a I i r ~ k q p raw q t!:J I k 0 n a k I a w i s z a c h g r u p ui i 0 lin 0 W !:J c h, tI lew Ii r ~ k Ii t!:J I k 0 n a k I a w i s z a c h g r u p b a sow y c h.

Naturalnu uklad reki osiqgniemp w6wczas, gd!:! (siedzac w!:Jgodnie i tak urgsoko, aby po uipctagntectu reki ku klawiaturze loktec znalazl sie na poziomie klaunaturu) poloz!:Jm!:J najpierw uiszpstkie palce uipciagniete na pieciu btalpch klaunszach jednej z grup uiiollnouigch, uizglednie basouipch, a nastepnie, nacisnaurszp pieruiszgm palcem .klaunsz pod nim Iezacu, sciagntemg pozostale czterg palce wolno - bez naprezania reki w przegubie - ku sobie (ku dloni), tak aby te czterp palce oparh] sie 0 klawisze poduszeczkami palcoui, a nie paznokciami.

I!J

3

ak

Ponizej obraz palcoui opartuch na pieciu bialuch klau.tszach.

ie 11- .w lill je

da

~k,

is,

5

4

3

2

1l!J

palce leurej r~ki

2

3

4

5

palce prawej r~ki

Trzeci palec jest najbardziej w!:Jsuni~t!J naprz6d, gdyz jest najdluzszp, a picruiszu musi uderzac tv klawisz

dg na sampm brzegu, ponieuraz jest najkrotszu,

Ing 'Wlolinowllmi DtlZllwamll je dlatego. ze dzuneki tych grup brzmla IlJgsoko jak dzunek! skrzupiec. kt6re ZIlJ'I sit; po uilosku violino.

"BasollJllml dlatego, ze dzuneki tych grup brzrnia nlsko, po uilosku basso.

rna

PWM- 578ft

6

Nu t u sa to znaki graficzne, ktorpmi poslugujemp sie ui pisoumi muzpczne] dia oznaczania dzunekoui, podobnie jak literarni oznaczarnp slow a, a cyframi liczbu. Znaki te, wygIqdajqce jak kolka (nieco splaszczone), w srodku puste Iub zamalouiane na czarno, bez laseczek lub z laseczkami i z [edna, duriema, trzema, czterema lub pieciorna choragteuikami", umieszczamp na jednej z pieciu linii lub tez miedzg liniami tuiorza c!Jrni tzw. p i ~ c i 0 lin i e. Najnizsza linie liczy si~ jako pieruisza, nastepna jako druga itd.

nut y: P i ~ c i 0 lin I a:

f~~~~~~~~~~~~

na w ilo an

Hoznorodna postac nutg slui!J do urprazania war los c i r!J I rn i c z n e j, czyli diu g 0 sci truiania dzuneku: polozenie nutp na pieciolinii oznacza [ego ui y so k 0 s e.

U wag a: Uczeri powinien sam lub pod dpktandem pisac na pieciolinit (na liniach i miedzg liniarni) najpierw nutu puste bez Iaseczek, potern puste z laseczkami'", nastepnie nutg zaczernione z laseczkami i nutu 1. laseczkarni i ohoragieuikami.

Nutp na Iiniach pisze sie tak, by linie przechodzilu przez srodek znakoui; nutp umieszczone miedzu liniami maja dotukac obu Iinii.

W praktgce muzycznej naszuch czas6w najuiieksza wart 0 s e pod uizgledem czasu trwania oznacza nuta pusta bez laseczki 0; w!Jlrzyrnujern!J jq na czterg, tzn. liczac raz, dura, trzp, czterp. Nute te nazguiamp

c a I q nut q. I

o polouie mniejsza uiartosc rna nuta pusta z laseczka d; nute te w!Jtrz!Jrnujern!J na dwa, tzn. liczac raz, dwa. Nazuuiamu jq p 61 nut <t. Dlugosc truiania duioch polnut r6wna sit: dlugoscl trwania jednej cale] nutu.

Dzuiiek oznaczonu czarna nuta z laseczka J truia jeszcze kr6cej niz polnuta, bo w!Jtrz!Jrnuje sie go t!Jlko na raz, czuli ze uiartosc jego r6wna sie poloune uiartosci polnutp, a jednej czwartej uiartosci cale] nutu. Nute taka nazuuiamu dlatego c ui i ere nut 1\.

Nute czarna z laseczka i z choragieuika ,/) nazpuiamp 6 s em k 1\, gdyz nute te w!Jtrz!Jrnuje sie tglko przez osma czesc czasu trwania cale] nutu, Osiern takich nut uigpada na czas truiania calej nutp, czteru na czas trwania jednej polnutp. a dwie na cuiiercnute.

tu

II 8: n

k d

czas truiau ia
cale] nutu : 0
polnutu : I' I'

cuiier cnutu : i r r
6semki: p ~ p
cala nuta

~--------------------------------------------~

2 p61nut!J

4 cuiiercnutg

8 osernek

Na podstawie pouiuzszego rusunku mozna sobie uipobraztc czas trwania poszczegolnpch nut. Nutp 0 uiartosctach jeszcze mniejszuch po~narny pozmej.

"Jezeli nutu posiadajace laseczki ;. cnoragteuikaml uiustepuja obok siebie w liczbie dwu lub uiiece], to zamlenia ste im chora-

giewki na grubsze kreski poprzeczne. Kreski te willZII nutu z soba. Nutu, kt6re rnai a [edna choragteurke V ~ V V ' uriaz q sil,;

jedna kreskq poprzecznq r r r r' te kt6re rnaja dwie ~ ~ ~ g , wiqzq s ie dwiema kreskami ltd. r C C i

**NutolIl Z laseczkami, kt6re sa umieszczone pouiuze] trzeciej linii, dodajerup z lewej strong laseczki zwr6co~e z g6rg na d61 F' nutorn zas nmieszczonurn ponize] trzeciej HnH dodajemg z prauiej stronp luseczki zwr6cone go g6rg d. Na Iinti trzeciej moze bgc

nuta napisana z laseczka do g6rg albo na d61, np.: J oJ J J. - ~. ¥f=

'. JJ ,~~

PWM-S:'84

7

U wag a: Uczen dzieli piecioltnte kreskamt na kilka roumgch przegrodek:

~w, ie),

2

3

4

2

:1

4

2

:1

4

2

3

4

na,

Z<l

nad kazda umieszcza w r6wngch odstepach cgfrg I, 2, 3, 4 (co odpowiada czasowi trwania cale] rrutg) i pisze w kazde] przegr6dce pod cgframi (na liniach i mieclzg Hniami) nutp 0 znangch mu uiartosclach w rozne] Iloscl, ale zawsze takiej, bg Iaczne dlugosc czasu ich trwania w obrebie przegr6dki nie bgla ani dhrzsza, ani kr6tsza od czasu trwania cale] nutp:

a]lty

,.
2 3 4 I 2 3 4 I 2 3 4 i 2 3 i 4
0 Ir r I r r r r I r j j r ~ p ~f9
ku;

mi

lin dzunek! wgzsze, tgm wgzej umieszcza si~ na pieclollnii nutg sluzace do ich oznaczenia, a im nlzsze,
t!Jm nlzej, np:
II 0 0
" 0
II 0
I' 0
U 0
I 2 :"1 4 'i (, i 1\ C) 10 II za ny

az,

ty. ko ty.

ez 8S

Z jedenastu nut mieszczacpch ste na pleciolintt piec znajduje sie na liniach (na I, 2, 3, 4, 5), czterg miedzg !inlami, jedna nad pilltll liniq oraz jedna pod pteruisza Iinia. Nuta pteruisza, umieszczona pod pierwsZIl linta, odpowiada najnizszemu z dzunekou: oznaczonuch tgmi jedenastoma nutami, dlategc jest najnize] naplsana: nuta zas [edenasta, umieszczona nad ptata linia, oznacza dzuiiek najwgiszg z tej grupg d:twiek6w i dlatego jest najuipze] napisana.

Do oznaczania dzuriekoui wgiszgch lub nizszgch od tgch jedenastu uigwa sie dodanpch kr6tkich linii, kt6re dopisujemg w miare potrzebg nad pieclolinta dla nut oznaczajacpch dzunek! wgzsze, a pod pieciolinta dla nut oznaczajacuch d:twiekinizsze.

idodane R6rne
.., 0 -&.o..~
'I 0 "
Ii 0
I' 0
U 0
'U' -e-
-e- 2 3 4 5 Ii 7 8 9 10 II
dodane dolnr- Linie dodane nad piecioltnta nazgwamg rl 0 dan 9 mig 6 r n 9 m i, a dodane pod pieciolinia - dod a n 9 m i d o l n g m I,

Przp uzpuiantu linil dodangch g6rngch umieszcza sie nutu na liniach i nad Iinlami, przg uzgwaniu dod anpch dolnpch na liniach i pod liniami.

Do oznaczenia uigsokoscl dzunekou: calej klaunaturg dajernp osobna pleclolinle dla grup wioIinowgch i osobna dla grup basounjch, gdgi musielibgsmp doptsguiac bardzo wiele linii, gdybgsmy chcieli oznaczpc na jednej pteciolinii calq klauiiature. Uniemozltunlobg to nam czgtanie nut.

Ptecioltnte dla grup basouigch umieszczamg w peumum oddaleniu pod pieciolinia diu grup wiolinowgch:

rasie

ptectolinia dla ~rup uiioltnouiuch : H

p,

'pt

"Ponleuiaa dwie 6semki uippadaja nil raz, piszemp pierwszq pod c!lfrq I, a druga posrodku miedzu 1 i 2, tj, pod .. i".

"W zasadzie nUIIJ napisane nil pteclolinli g6rnej przeznaczamp do grante prauia reka, nutp za~ napisane na pteciollnll dolnej - leuia.

8

u 0 C)

-e- . .n... -e- itd. e " e 0

o I' e (j

Pie i ozna Iliiszg Hwh;1 :i:twi~l

Tal dobgu D:t ezg ca W w dru

Na pi~ciolinii gorne] i nad plecroltnta gorna bedziemg oznaczali glouinte dzunek], kt6re wydobgwamy klawiszami lezacpmi po prawej stronle srodkouiego c, a na pieciolintt dolnej i pod pieciolinia dolna bedziemg oeneczelt dzunekt uipdobpurane klawiszami Iezacpmt po lewej stronie srodkouiego c:

srodkoure

c" "

itd. -e- -cr -e-

o 0 I)

e " 0 0 o 4, 0 'I

Nutj) umieszezone w pouiuzszpm przgkladzle na pieclolinii g6rnei i nad plecioltnta g6rn& oznaczaja dzuiiekt, kt6re wydobywamy tglko bialymi klawiszami Iezacumi po prauie] stronie srodkouiego c. a nutp umieszczone w tpm przukladzie na piecioltnit dolnej i pod plecioltnia dolna oznaczaja dzurieki wgdobywane tylko biahrmi klawiszami lezqcum] po lewej stronie srodkouiego c.

Jak-sie oznacza srodkouie c i dzuneki, kt6re urpdobpu.emp czarngmi klauriszamt, dowiemy sie poznie] (s. 9 ). Nutp oznaczajace dzuiieki, ktore uigdobpuiamp klawiszami bialymi. nazywaj& sie tak jak klawisze biale (s. ~ ). A uiiec nuta umleszczona pod pterursza Iinta pleciolinii dla grup unoltnourpch oznacza dzwiek d z pierwszej

grupp wiolinowej. t], pieruiszp klawlsz bialg po prawej stronie srodkourego c. Nastepna nuta umieszczona na linii pierwszej oznacza dzunek e. Umieszczona nad pteruisza lin ill oznaeza dzuriek f. Na drugle] , Hnii umieszezona oznacza dzunek g, nad druga dzunek a. na trzeciej h. kt6rg wgdobgwaIDg ostatnim w te] grupie btalpm klawiszem:

U

o nas wej. zwacl nutg klawi

I grupa wiolinowa

III grupa wioI.

i

I

srodkouie "c" d

e f

g

a h

a

h

a

L

II p,rupa bas.'

c

d e f e

I grupa basouia

(I)

I

2

3

4

5

6

7

Przpklad powgiszg pokazuje, ze nutj; od d do h umieszczone na ptecioltntt gorne] oznaczaja tgIko szesc

dzurlekoui 0 nazwach gl6wngch z pierwszej grupg wiolinowej. t]. szesc biahjch klawisz6w. "\

Aby oznaczuc wszgstkie siedem dzuriekoui nazwami glouinpm! z te] grupu (siedem bialpch klauriszoui),

musimg brakujacg dzwiek pierwszg (e), kt6rg stanowi niejako granlce mledzp grupami wiolinowgmi i baso- .

uiprni, umlesclc nize] od dzuneku d. tj. na pierwszej dodanej doInej:

I grupa wiolinowa

, II grupa wioI.

VI dwie czeni cale, pieci

srodkouie

" "c

d

e

.f

g

a

h

d e f g a I grupa basowa

h (I) 2 I

3

4

5

6

7

c II Rrupa bas. I

'I

"1

ia pie:

PWM-578~

"-101- i

9

Pierwsza nuta po lewej stronie srodkouiego c (-e-) jest napisana juz na pteciolinit dolnej nad piata linia i oznacza dzunek h* z pierwszej grupg basouie]: nastepna nuta, napisana nize] na plate] linii, oznacza dzunek niiszy od h, tj. dzuitek a; umleszczona mledzg plata i czurarta Iinia oznacza dzunek g; na czwartej linii diwi~k f; mi~dzy czurarta i trzecia linia - dzunek e; na trzeciej - dzunek d, a miedzj) trzecta i druga - dzunek c.

Tak unec poznalismg oznaczenie dzunekou: pierwszej grupy uriolinoure] i pierwszej grupp basouie], UJy-

dobpuianpch za pomoca bialgch klauiiszoui.

Diwi~ki UJydobgwane za pomoca czarnpch klaunszoui oznaczamg w durojaki sposob, zaleznte od tego, czy czarngch klawisz6w uzywamy do pod UJ y z s zen i a, czy do 0 b n i zen i a dzunekour 0 nazuiach g16wnych.

W pieruiszpm UJypadku stauiiamp przed nuta oznaczajaca dzunek 0 nazune gloume] znak: # - k r z y z y k; w drugim uippadku znak: b - bern 0 1.

a)

b)'

c

F

cis

o

&0 des

d

Nutu oznaczajace dzunekt unjdobpuiane za pomoca czarnych klauilszoui nazYUJajll si~ [ak klaunsze czarne. U wag a: Zanim poznamg nuty dalszpch grup, nalezy dobrze nauczpc sit; nut oznaczajacgch dzudekt o nazwach g16UJnych z duioch pierwszych grup, tj. z pierwszej grupg unoltnouie] i z pierwszej grupp basowej. W tym celu trzeba napisac (z pamieci) najpierw na pieciolinii g6rnej nutp oznaczajace dzuiieki 0 nazwach glouingch z pierwszej grupy uriolinourej i pod kazda nuta jej nazuie, a potem na pieclolinii dolnej nuty oznaczajace dzuilekt z pierwszej grupy basowej i ich nazuip. Po napisanlu nalezp urgszukiurac je na klawiaturze i uderzac Z osobna UJ odpowiednie klawisze.

r

Cwiczenie

*.

• .. *

I, 2. 3, <I

-e-I paleo u 2 pale o 3 palec u -e- u -e-
_- prawa reka

lewa reka

1-

***tt
-e-r 02 ~ .no -e- 0 -e- W cunczentu nr la mamy nutp cale zamkniete w przegrodkach kreskami przeciagnietpmi pionowo przez dwie pieciolinte. Nute cala na pieciolinll g6rnej gra prauia reka, a Ieuia reka rna w tym miejscu znak milczenia. Znaki takie nazguramp p au z a m i. Sa one pod llnia czuiarta i wytrzyrnuje ste je tak dlugo jak nutg cale. Takie pauzg nazpuramg p a u z ami c a Ion u tow y m 1. W cunczeniu nr I b cale nutp umieszczone na dolne] pieciolinii gra leura reka, a prauia rna pauzg calonutoure, urnieszczone na pieciolinii g6rnej.

"Klauiisz blalg, ktorprn wgdobgwamg len dzuiiek h, przglega z lewej strong do srodkouiego c.

"Przed kazda pleruiszq przegrodka dajerng opr6cz kreski klamerke - na znak przunaleznoscl obu pieciolinll do sieble. ···Na znak zakonczenla cal ego utuioru lub jego czesci zamukamu przegrodke dwierna kreskarni.

····W cuiiczeniu nr Ib lewa reka rna uderzpc pierwszgrn palcem srodkouie c, dlalego ta nuta jest napisana Dad ptectoltnta dolna ina pierwszej dodane] gorne], a nie jak w cuiiczenlu or Ia pod plectoltnia gorna na pierwszej dodanej dolne],

~'M- 578~

10

r

Cmiczenie

r

Cmiczenie

aD

3

1

2

4

'3 [

a

\ \.

-e- ~ -e- ou ou -e- L> -e- ~ -e- 0 0 -e- a

1

2

4

II ,

t

To samo c moze zatem bye dwojako napisane: pod pleciolinia gorna na pierwszej dodanej dolnej linii i nad pleciolinia dolna na pierwszej dodanej g6rnej linii.

lewa reka

srodkouie ,«."

• Palcowanie din prauiej rekl jest oznaczon .. cpfrarnt umleszczongmi nad nutarnt, a leuie] - cuframl pod nutarni . W ten spos6b beda oznaczane dalsze cuxczenta I plosenki.

PW}'f-5784

F

r

Cwiczenie

u

-

-

\~!I- I I I - I I 1- - II
e e 0 D 0
e

1 3 5 U wag a: Cwiczenia nr 1. 2, 3 i 4 powinien uczen grac Iiczqc miarowo i nie zatrzpmujqc sit; na czterp ani dluze], ani kr6cej niz na jeden, dwa i trzy.

r

Cwiczenie

1

4

123 4

1 2 3 to

s!

\.

4- v r.; -e-
1 2 3 to -?- -e-
a - a a 4

W curiczenlu nr 5 mamg na pteciolinii g6rnej w trzech pierurszgch przegr6dkach po dwie polnutp, a w czwartej call\ nute, za§ na pieciolinii dolnej - pauzg we urszustklch pieruiszuch czterech przegr6dkach. W dw6ch pierurszuch przegr6dkach sa te pauzp przpczepione do trzeciej Iiniii a nie do czwartej. Oznacza to, ze dlugosc trwania kazde] pauz!:} odpowiada dlugoscl truiania jednej polnutp, Takie pauzg nazywamy p a u z a m t p o l n u t o ui p m t.

W nastepnpch przegrodkach rna my znowu pauzg calonutouie: kazda z nich zastepu]e dwie peuzg polnutouie,

,

Cwiczenie

1 324

IE r r- I

3 5

3

'Po uiptrzprnanlu prauia rekl\ srodkouiego c na czterg W przegr6dce czuiarte], powinna leuia reka w plate] przegr6dce uderzpc na raz to samo c pierwszgrn palcem; nalezg leuia reke trzgrnat w pogotowiu nad klauitatura, ahg sie nie sp6tnila na raz.

PWM-5784

12

W curiczeniu nr 6 w pierwszej przegr6dce prawa reka gra czterp cuiiercnutp. Nutom tgm odpounadaja czterg pauzg na pieciolinii dolnej. Takie pauzu nezuuiamg p a u z ami c w i e r {; nut 0 w y m i. W drugie] przegr6dce mamg pauze calonutouia zamiast dw6ch pauz cunercnutouipch i [edne] pauzj; p6lnutowej; odpowiada ona diu go sci trwania uiszpstkich nut przeznaczonpch w tej przegrodce dla prawej rekl.

,

Cwiczenie

-

rJ r

1

Mi~dzy cuiiczeniem nr 6 a cunczeniem nr 7 jest ta roznica, ze w cunczeniu nr 7 wypada w prawej rece es w miejsce e, zas w leuiej rece [is w miejsce f.

U wag a: Ponieuiaz przegrodke nazywa ste powszechnie t a k tern, przeto my bedziemg odtad uzywac tego okreslenta,

,

Cwiczenie

\

1 4 2 2 :l 1
+ 0 0 -0 ... ~
-?- - ~ ,., ,., -e- 1

4

2

2

4

1

W piatpm, szostum, slodmum i osmum takcie cuiiczenia nr 8 prauia i lewa reka graja roumoczesnle.

W osmpm takcie nalezu na raz uderzpc pieruiszpmi palcami prauie] i lewej reki roumoczesnie w jeden i ten sam klawisz c.

Rodzice zuio luja sure dzieci ill lesie

f MaIka f

Oj~~' (

1 1 5 1 ')
14- 1+ -& 0 o .. v -e-
A gdzte w).}! a p,dzie wJJ! chodzcie tu! chodscie tu! juz do do-mu uira-cac czas,
- - .. '.

5

2

,

Cwiczenie

1 :J 2 4 5 4 1
4 " 0 0 0 ... -e-
- - I 2

...

4

3 5

U wag a: W ostatnim takcie cunczenia nr 10 lewa reka powinna uderzuc duioma palcami (5 3) [ednoczesnle w dura klauiisze (c i es), gdpz odnosne nutp sa umieszczone [edna nad druga.

PWM-5784

,
Crniczenie
-,
-\
J.N .. HUMMEL
Oprac. A. M. Klechniowska
1 2 4
l~ ! -e- -e-
-e- -e-
.a
1 4 3 2
(-;
5' a 2 4 2
-e-
-e-
1 4 :3 2
1 4
\1
-e- -e-

\ :3 1 -2 5 1 2 5 1 4 1
1 " :3 3 1
-e- 3 1 2 5 1 4 1 2 :3
;:;
s
-. -\,e
\
:3 1 2 1 5 1 :3 1 2 1 4 1 2 1 3
;)
5 2 5 5 4 ;:; 2 1

5 1

;:; 1

4 1

2 1

Uui a g a: Cuiiczenia nr l l a, b, c, d, e, f a potem razem.

nastepne nalezn cwiczgc najpierw kazda reka Z osohna,

PWM-5784

13

14

Pi o se n ka 0 konikach po lriu ch

\.If 1

,./ (

5 3 4 .2 1 3 .2 4 3 4 5 5 .2
\ - - ..... - .... - .. ........ - - - -
- . 5 3 4.2 1

3 .2

4 3 4 o

5

1

!

1 4 .2 3 1 4 3 1 .2 _3_
.e- lI" - - .... - 4 .. - - - .. -
1 I 4

4

3

.2 3

1 4

3 1

4

.2 3

4

I

1 1 :I .2 4 i) 1 3 .2 3
___ - - i - - I ......... .. - - - - .. ! ........ - - - -- -e-
( .~\c,
'l I I I 1 1 3 5

1

5

1

3

4

5

:I 2

5

1

U kowala na uisi

I;:) ~ 45 \ c::::.
1 .2 3 4 5 1
....... - - ~ - - - .. - --9-
~ + •• ? ~ + .?- _,.. ..:I!-_ ~ ~ ~ -?- 1

.2

4 1

4 1

4 1

Dz iec io l

1 sosna

4

4 1 3 _l_ :I
-
• • . ~ a .2

1 .2 4

4

1

-
Il I, 4 5 4 1 .2

1

5

P'

PWM-5784

PWM-5784

I

1

5

3 1

5 1

5

15

r

Cuiiczen ie ..

5

3

r

Cmiczenie

5

1 4 3 2

3

2 1

3 1

3

3 5 1 5

25 45 25 1 35

4

1 :1 2 <\ a 1 2 4 1 2 i}

a

·AbIJ przIJ grantu czas truianta kazde] 6semkl bIJI r6wnlJ, nalezu liczpc raz t, dUJ8 I, trzlJ I, czterp i, II ni .. jak w poprzednich curlczenlach raz, dura, trzlJ, czteru.

16

r

Cwiczenie

:3

1 3 5 2 4 5 1 :3 1 2 1 2 1
.. .. ..... - ~ .. ..... - • -G-
a 1 ~ s: 5 5 I, :3 r i.

5

~ 2 1 o

4

4

5

Pi ose n ka

,

Cwiczenie

1

5 :3 1 :3 2

1

5 :3 5

I

C. CZERNY I h

1 !

,
~ _.- .. .. '" I ..... ~) - ~- .. :~_- -6- !
--- ,
/~." '\ t
........ 1 1 - ---- - 5 r s

3 o :3 4

5

1 :3 1

".

~ ..

.~

t

1

1 i.

\

- , t'
I
.... . ~ ~ .. '" - ~ //- e/ - ~ .. _. . -4
__:.-..
~-- ./' ~ /- +-,
- 1 :3 - ---- 1 - ~
4 5 :3

Le s na po bu dka

" o
.... 4- j ......... .. ~ .. ~ I"
L (echo) !
I
5 1 - 5 ~ -, ~ - 1

;; 251.

1

1 3 1 :3 1

1 415

PWM-5784

"P

Pobu dka stepowa (rne lodta Iudouia)

Oprac. A. \1. lilechntouiska

Durie

(Jadzia i li az.ia) .1

si o st ru

4

1

1

-e- 10 Ip'; To-hi .la-rl zra , siostru dune.

22 !' A <0 <o-bi J, - d,i,_

10 Id: ro bi na - zia.

co zas To-hi

ha -zia.

r

Cuiiczen ie

,---/,1

palcowe

'l

.,

.,

., ..

., ..

1 :/

<, ','

., .,

Cuiiczenle to rna tulko po trzy cuiiercnutu til kazdum takcie. Nalezu je Itczpc na trzu, tj. raz, dura, trzy, a nie jak w dotuchczasoiopch cuiiczeniach na Cl.tt~ry.

W cuilczeniu Ill' 23 pozuajernu dalsze nutu z drugte] RJ'llPIJ uiiollnouie], t]. c lezace nlit:cizH trzecia i czuiarta liniq i d lezace nu czwurtcj .linii pi~'ciolll1ii gOI'lIf'j. oral. Wdllq nute z drugie] p,ruP!-J basouie], t], h lezace na drugiej linii plecioltnu dolne].

PW~I-MIl4

17

18

Ponadto poznajemg durojakie oznaczenie dzuiieku d z pierwszej grupy uiiolinouiej i dzuiieku h z pieruisze] grupu basowej:

I grupa wiolinowa

I II grupa

-e- u 0 " "U"

0: "

Q (I e

o II 0

IJ e (. e

o -e- .a..

(h) c d e .f g a Iz c d

I I~o

II grupa I grupa basouia .""

--------~-------------~

~

e f g

a h (c) (d)

Na pouiuzszgm przukladzie undzimp unec, ze nie tylko srcdkoure c moze bye dwojako oznaczone, lecz i dalsze klawisze lezace po obu stronach tego c moga bye oznaczone pod pieciolinia gorna alba nad pieciolinia dolna.

) Kukulka

'\\~ 4 {I ~k"I!' r I: ~ r I: ~ : I: :: I; : r I ~ : r I: : : I: : I

5 1 2 1 3 5

-1 5 3 1 5 _2 3 1
... ... - ... .. .. .. 14-
Las
t I I 4

5

1 3

4

5 3

1

2

1 3

, '"

5 1 2

2

1

3 5

,

Cwiczenie

PWM-5784

F

ej

:z

,-

<

19

,

Cwiczenie

1

1

o o I
.,._ ~ _ - _ .,.... -P- -P- .p.- O
- - 1

1

4

4

1

3

2

2

1

I
o_ .0... ,.. -fi'- -P- -P- ?- 0 no 4

2

2

3

3 5

1

Cunczenie nr 26 rna taka sama melodie jak cuiiczenie nr 2~ ale gramg je na klaunaturze 0 piec klauiisz6w w!,}zej.

Pioseuka ma Ie] Kurpianki

1 5 4 3

5

1 2 5 4

2

4

2

2

2

.
I I - ..
1*-.,.....,.. 0 0 "fir ~ 0 .,.-_ -§-
- 1 2 1 o 1 3 2 ;}

3

4

2

a

Piosenka 0 uie so lum kotku * (piosenka ludowa)

28

5 a 4 2 1 a o
I,~ . ....___ ... I~a,_ ....-,,/" '",,_ -= , __ ,,!P ... .... -6- :-~.
Wlazl ko-tek na plo-tek f--n1ruga. ladna to pio-senka ni~ga.
r»: r>. /)_ ,,""'-' - ----- ¥' .. ',
_".-.. - . or "
- - - 5 1

" 1

1

5

1 3

2 4

5 'j 1

1

5

1

Zl~o-t~k .. -4 -6- --- .. .... --6-
z p~tec7.ka i mru-ga, i mru-ga, Ia-dna to piosnecz-ka niedlu-ga, ntedluga.
~ " 5 5 '''' 1

1

5

1

;3 5

W piosence nr 28 lewa reka gra w ostatnirn takcie [ednoczesnte trzl:J dzunekt, cz!,}li tzw. t r 6 j d z w i ~ k (uxglednie akord zlozong z trzech dzunekoui).

'Grajflc Piosenhe 0 wesolsm kothu, uczen splenia ill roumcczesnle (zamias! Iiczenla taktu).

PW!.I-5784

f

20

Pio sen ka 0 smut num kotku *

"j

Jl 'J

1 "J "

29

" • ~
.. . .v- ~- -- -- --. -. .. ., 4 "--4
\V1azl ko-tek na plo-tek i rnrugu, i mrllRa, smut-no to pio-senka ruedluga, niedluga.
- 5

1 ~ .} 4 0- .. 1 5 1
.J
-e-:> - • v 4 v - -G- _'_v- • ... --4
Zlazl kotck 7. plotecz-ka i mruqa, i mrup,a . smutna to piosuecz-ka llit'cHu!{u. nie-dluga.
1) r: :. 1 • s 11 a) b)
J pJ ~J I J ~J ~J
(I es (' f dis d
..• 1 ,) 1

:1 5

W piosence nr 29 uiidzimu zuak obnizenia (bemol) w pieruiszum takcie: zuak ten odnosi sie takze i do nastepnej nutu e, umieszczonej w tumze takcie 1Ia tej samej linii. Ten sam znak nie obniza nut e w dalszuch taktach i dlatego jest umieszczonu ponouinle w takcie trzecim i w nastepnuch. Gd!}b!}sm!} chcieli w pieruiszpm takcie piosenki nr 29 uderzuc po dzuiieku es dzuiiek e, musielibusmu prz!} drugim e naptsac tzw. k as 0 W n i k, ktoru b!} kasouial popraednie obniienie.· Znak ten umieszcza sie, podobnie jak bemole i krzuz!}ki, po lewej stronie nutu, Hasoumiktern kasuje si~ roumiez krz!}z!Jk:

,

CWiCZe11ie

5 1 a
301 -I
;) '2 5

'2

5 1 ;)

2 5

2 :1
;)
~
--+-
5 -

-

,

Cwiczenie

"Grajac Piosenhe 0 smutnn m hothu, uczen spieu.a jq ro nmoczc srue (zuruiast liczenia taktu).

PWM-5784

o

h

)J.

J-

21

Pod k I a dan i e pie r w s z ego p a I caw p raw e j r ~ c e odbpuia ste w sposob nastepujacp:

Uczen naciska jednoczesnie drugim i trzecim palcem prawej reki klaunsze die w pierwszej grupie wiolinowej, nastepnie uderza pteruiszum palcem na raz w klauiisz e i wytrzymuje dzuiiek na raz, dura, a potem uderza na trzy tym sampm palcem w klauilsz J i wytrzymuje dzuiiek na trzp, czteru, Pourtorzpuiszp to kllkanascie razy, .naciska drugtm, trzecim i czuiartum palcem jednoczesnie klaunsze g, a i h w tej samej grupie, pleruiszum zas palcern uderza na raz w klawisz J, a na trz!J w klauiisz e (z drugie] grupp wiolinowej).

U wag a: \V swobodnej pozucji korpusu, przj) prostum "lrz!Jmalliu sle", ramiona sa lekko odchulone od korpusu. Przedramie tuiorzu w stosunku do klauiiaturg Iinie ukosna, Gdyby lokiec przglega! do baku, trudno byloby dosiegnac pieruiszpm palcem klauiisza J Iub tez e.

Uczen cUJicz!J to sarno lew & r e k Cl na klaunszach pieruiszej grup!J basowej.

Leuie] rece uiupadnie naclsnac najpierui drugim i trzecim palcem jednoczesnie klauilsze h i a i uderzac pleruiszum palcem w klauiisz c (srodkouie) i g, potern zas nacisnac drugim. trzecim i czuiartgm palcem jednoczesnie klawisze J. e. d i uderzuc plerurszurn palcem w klauiisz g i e.

U wag a: Pozucja Iewej rek! taka sama jak prawej.

,

Cwiczenie

palcowe

..

1

1

.)

2

., ,

'I

.)

3

1

'J

3

1

.
·
·
.. .. .. .. .. .. ...... - • ... .. - - •
.,... . • .,.... • __ a • --. •
·
· 1

1

3

3

1

1 2 3 /.

1

1

1 Il

• . .. '1 'It. "I •
·
·
I
·
·
1 '2 :3 1 Il :1 'l 1 I,' 1 1 11 1 1 III 1 III 4

4

Cuilczenie to nale7.fJ cwicZ!Jc najpierw kazda rt:kCl z osobna, a potem razem.

*K r 0 p kip r z!J d w 6 c h k r (' s k a c h oznaczaj q, ze cal!J utuior, uizglednie czesc utuioru, nulez!J zagrac dwa razu. Nigdg nle daje sie kropek na poczatku utuioru. umieszcza sie je natorniast na poczatku drugiej (curlczenle Dr 34) i nastepnuch czesct, gd!J mu]a b!Jc pouitorzone. Kropki te daje slc nad i pod trzecia lmiq pleclollnii (patrz cuncz enie nr 32 i nastepne).

PWM-5784

r

22

,

Cmiczenia

palcome

1

2

3

1

2

1

3

2

1

3

1

2

1

3

I 2 :1 1 2 1 3 2 1 3 1 2 1 a
·
·
..... - • ..... • - •
1f!-_ ._ ~ l~ _. •
·
· 1

3

1

2 3

1

3

1

3

1

2 3

2 1

3

b{

1 3 1 2 3 1 3 1 2 3 1 2 3 2 1 3
·
·
--- • - - • .... • - - •
.,... • • .... • •
·
· 1 3 1 2 3 4! 3 2 1 3 1 a 1 2 3 4, 3 2 1 3
:
.... - • I ...... • •
.,..... - • ~ _ _._ - - _.
·
·
I, 0' 1

3 1

2 3 4 3

213

1

3 1

2 3 4 3

213

2 :3 4 1 4 :3 2 1 3 2 1 2 1 3 1 4 1 4 1 3
/
!~
1 3 1 4 3 2 1 3 2 1 2 1 3 1 4 1 3
Uwaga: U czen powinien grac pouipzsze cuilczenia palcowe codziennie, obok inngch cunczeri i piosenek. 1

5

PWM-5784

p

23

Ga IDOt c. CZERNY
1 .2 3 1 4 .2 1 .2 1 4 .2 5
'~{++


, 4 5 4 .2 1 .2 :3 5 2 4 1 5 :3 5 .2
4 5 3 .2 1 .2 :3 .2 1 .2 4 2 1
I


3 4 5 4 .2 .2 3 5 .2 4 1 5 \
\
,---
Pia senka kresowa (

5 .2

3 .2 1 :3 .2

II

5 1

4 1

5 1

4 1 .2

4

'W plosence or 35 kazdlJ takt zawiera dwie cwiercnutlJ lub rournq im pod urzgledem czasu trwania polnute.

PWM-5784

24

~JI: r

~. 1

Piosenka 0 ma lu m

; : If: t r :

4 '.

Z!Jgmusiu

; i:: ~ flu: J ; r : : !

"

'j

I,

" :,

1

t

'2 ...;;, - v __ --"' '2 ~- - ., 1 - -. - "...-0\ .--t ... - 1
.,
, • l' V
!'-- ft- .,._ ,._ ft- fl- .. f'l
I- t ., L I. 1 ., 1 ') 1 '2 Piosenka 0 d uzurn Z!Jgmusiu~

.)

W piosence nr 33 obie rece ud erzaja rouiuoczcsnie po dum klawisze W ostatnim tukcie. Uuiazac na c).jfry podajace sposob palcowania.

1 ;) 1 .) t s t 1
-_ -:;±
.. --- T .. .. ... T ..
, -, t ... ....... 'l a ") ., - 1 - " !i 3

.1

2

~ .,

1 _

Pi os cn ka szwajcarska

40\

:\ S " :1 I " :J 1
- - - --- - - - ...
f-4
- - , .,

.J

- • I~
- -
,- ~-
'2 " 2 '! -1 '2 :J
:I ., " ;)
" 5 "
5 ~a 2 t
I -
-
2 " 1 '2
:1 '.'

"Dla zwr6cenia uuiagi p,rajqct'p,o. na i I e ma liczuc poszczegolne taktu, podaje sie w kaz dpm utuiorze muzucznum nil poczatku obu piectoltnii CUf!'!J. uruieszczone jedna nad druga (cuiicz enie nr 39, 40, 41 I nast.), z ktoruch gorna podaje, na ile trzeba ltczuc, edolne oznacza [akosc nut, na kt6re dzieli sie kaidU takt. e9irfJ 1 oznaczaja uiiec I u kin a c z t e r!J c w i e r c nut g, ~ oznaczaja t a kIn a d u: i e C 11' i t' r c n u t u, a ~ oznacz aja t a k t nil t r z 9 <:. w i e r c nut y.

PWM-5784

:i

l

---- -----

25

Walczyk

: 'i 5 i i "," s i

'2 1

.~ I

L 2 L

'2 :: '2

1'"

-

5 " 1 :) '2 1 15 :J 1
'J
,1 '2 G .. '2 3 :; .,. '2 4 s
.J ,> -

_1, 1 '2 ;j '2 1 'l ., 2, 1 ') 4 :/
.J
"
T' '. I l' '. ~ : ._
----- -- -~
, , I 1 I;", :! L I I 1 tj : ~ IA r : I#~ r ; I~~ Ii : m = ~ 1#: : : I J #~ : W ~

., .. 1 ,) ,: 1 :. 2 1 . ~

,.

Cuncze n ie

'~ '. ..~ 121""!

r

~ 1\ ~~ 'fi I~' r r I; i : Ii' r ~ Ii i t I;:; I; t : I: r r I

i) ~~ .~ ; j ;):j

1 \1 ~ ~ i I ~ ; : I: i i W' 11 [~ : ~ I i ~ ~ \: # i \ #. 11 I

.\ ',.) 2 "

l \,

J. :) '2 '2 :: .~ 1 :J 1
.
.......... 4' • • • • • -(}- 14'
,
.
,
',\ I~ I I 1 1 I .~ '1; I~ I;'; ,J

.j 5

'Jeicli dwie nutu oznaczajace len sam dzunek 511 polqczone z soha lukiem, nil' nale:iy drugi raz uderzac, ale uiartosc drugiej Duty wglrzymac. Przez 10 przedluza si~ brzmienie pieruisze] nutu 0 uiartosc drugiej. \Y 16 takcie curiczenia nr 41 uiartosc drugiej nutu rouina sie polouiie uiartoscl pieruisze] nutu. \Y tum UJgpadku zosrala z atern pierwsza nul apr zed I u 1; 0 n a 0 polo w ~ Sill e j war I 0 § c i. Zumlast Iaczenta duioch nut, z kroruch drugu przedluzn brzmienie piermsz«] 0 poloure jej uiartosci, uigstarcza postauiic k r 0 p k t: z prauiej stronu !',Iowki pieruisze] nutu, Rropku bowiem oznecza, i.e brzmienh- odnosne] nutu nalezy przedluzuc o poloure jej uiartosci (cuiiczenie nr 41, takt ostatni, i dalsze cunczenta).

PWM·5784

.26

( l

I grupa wiolinowa

II grupa wiolinowa 1 Jllgrupa oueo-e- . .n..~

e " 0 "

Zanim przejdziemg do nastepnpch cunczen, musimp poznac reszte nut z drugie] grupy wiolinowej i drugie] grupy basowejoraz [edna nute z trzeciej grupg wiolinowej;

,.

defgahc

e Ii ~"tJ"-e-u

jCdefgah

II grupa basowa

o .. oo-e-~ o 'I e "

I grupa besouia

I I

Musimg roumiez poznac nutg 0 urartosciach rptmicznpch mniejszuch od 6semek.

I

1

I

2

I

3

I

4

1 cala nut a

i 2 polnutg I
i i 4 cuiiercnutg
r r r r 8 6semek

r 'r r r r c r r 16 szesnastek

~ ~ ~ ~ rrrrrSSCSFCC 32 trzgdziestoduiojki
Nutp z dwiema choragleuikaml alba dura razy will zane nazywamy s z e s n a s t k ami. gdyi [edna taka nute wytrzymuje Sit; na szesnasta czesc truiania jednej cale] nutg: 16 takich nut wypada na czas trwania jednej cale] nutp, 8 na czas truiania polnutg, 4 na czas trwania cunercnutg i 2 na czas trwania 6semki. Nutg z trzema choragteuikami, czyli trzy razy uiiazane, nazpuiamj] t r z y d z i est 0 d uro j k ami: 32 takie nutg przppadaja na czas truiania jednej calej nutg, 16 na czas trwania polnutp, 8 na czas trwania euiiercnutg, 4 na czas trwania 6semki i 2 na czas truiania jednej szesnastki.

PWM-5784

27

,

Cwiczenie

3 1 5 2 2 1 2 :l 2
. . ,
. . . .
• I'll • • • i~·
- - -
I! I 5 1 3

4 1 2

4 3 2 1 2

1 3 2 4 5 4 2 3 1
. .
rJ· '11 t.I. TO - V' '11 v· l' - u
3 1 '! I 2 1 4 5 1 2 1 5

,

Cwiczenie

5

1

2

4

5

5

3

2

3

3

1

2

2

4

1

3

PWM-5184

3 1 '2 '2 3 4 :l 1 :q I I 1
.
. .
~ 1"': .. .~ _,._ .. ... .. .. ~ ~
- ~ ,

Cuiiczen ie

28

C. CZERNY

Oprac A. M. hlechntouiska s

[; .3 1

o 3 1

o ,I I

.) a I

52L S'2l 5;'~

Wale m ar ion e te k

", I

,J

1

;) 1

a 5 ::! ", :1 ,_) .. f':J. tJ·
. . .
.p.- l.g I~ I.e; .p: ~ e-: .p: fL~
1 1 1 1 1 1 I 1 '2

.,

1

:1

't

;)

", 1

G 1

:1

:1

G 1

.,. I

,J

1

1 t:). fio..;..· 1 1+ . Q' .1
. . . . .
. . . . . .
I I
fLfL .,._~ fLfL -fl-fL -f'-"'_ -f'-f'- -!'-.,... .,....,,_ !'-f'- \

I

!

I J

1

J,jo • .. . 1 1 ',) .. .. 1 ;;, Q.
. .
I I I
.,._.,,_ -!'--(I*-- .p.' -ffi 1-5f2-: e; fL' ~: -8-: .p.'
1 1 1 1 i i 1 1 ,)

'2

., ..

PWM-5784

f

I 1

2

r • \

Piosenka

. .

o z rmre

*

pokr)J'\Irzewka roz,

2 4

5

5

5

" 1 5 -1 5 -1
5 '- 1 ;) 4, 2
J
przu-szla ~ juz ,
)Jf~()~, 5

2

29

5

'2 4.

Luk przeciagruetp p o n a d nut a III i oznaczn, ZC nalezu lllCZHC z soba uiszustkte dzuiieki znajdujace ~ie\_ " pod nim, nie przeruuiajac ich brzmienia odruumniem palca od kluuiisza przed uderzeniern ui nastepnu klawisz '\'lub podnoszeniem reki, Reke nalezy, podniesc dopiero unedu, kied!:) sir; skonczu uiartosc ostatniej nutp pod \ lukiem. Ore taka nazuuiamp legato (po polsku: lqcznlr-). AbU uczen zrozumlal, na czurn polega gra legato, potninieu SpiCWHC te piosenke i grac ja rou-noczesnte, nie przerpuiajac oddechem brzmlenla dzunekoui zanotouianuch pod Iukl em: nabrauiszu oddechu przed zaspteuiantem pieruiszego dzuileku zanotouiauego pod luklem, moze ponouinie uiziqc oddech dopiero uiredu. gd~J llJpkona ostatni dzuiiek objr;tu w zapisie lukiem.

5

5

\/l

Zrna rt un en ic dziecka

5

/

/

1 '2 5

" "Niektore utuioru zaczunurnu nie 0.1 poczqtk ouiej nutu taktu, lecz od czesci taktu. Tukie czustk i tuk tu. kt6re umieszczamu na 'u-"alcHo-IuQ na pocz atku cze sci utuioru muzucz ncgo prz ed pieruisz a kresku taktouia (tukt OSIII!I piosr-nkt IIr 47), nUZ!)lUamll przed t a k t e rn. Erzedtakt '."o~e. sit; skladuc z je dne]. du.och i iuiece] nut (ptosenki nr 50 i dulsze). \lIla stoiaca przed plerurszurn u tern pi senkl' nr '17 stanoun nlejako Clil[l dulszu osmego taktu, W ktorprn sa tylko trzu cunercnuru.

PWM·5784

-

5 :2

1

0) 3

1

5

30

,
Cwiczenie
C.CZERNY
5· 3 3 5 4 3
~\ :2


5 5 2 1 5 3 1 {

5 4 'J 3 :2 1 1
3
, ,
ii~ ~ ii__ ~ ii~ ~ ii ___ ~ .,...1= .,.. t: ii... ~ -
- 5

{

2 - ,5 2 --.
.
·
·
I ,._~ ,._~ ,._~ _,._~
~~ ~ ~~ " " ~ ... :f!:. ~~ t:-
·
· 313

3 1

5 2

1

{1 d 1

5 2 1

5 3 1

\

5 5 4 2 3 :2 3 1.
- 1 1
.
, r
~~ ~ _~~ 'f:. _~~ t:- -~ ... ~ LI. ~ .fIL ~. :f!:.
.
- 5

3

1

5 3

1

5

Cuiiczenie nr 49 jest w takcie I; takt ten liczj] sie: raz, dwa, trz!J

podobnie jak takt t

Nizej zamteszczouu przpklad pokazuje dalsze dzuiieki, kt6re mozemu oznaczac dwojako. Poznajemu w nim rouiniez kilka nut z trzeciej grupp wiolinowej i kilka z trzeciej gruP!l basowej.

I Rrupa wiolinowa II Rrupa wiolinowo III Rrupa

wiolinowa

f I _.o..e-

ga IC .0.-&.0._--

o «, 0 0 ~ ___, - - - -

I) 0 "

II Rrupa basowa

C d e f s

t

i

I

f

f g a h C

o \i 0

~_o A f

-&~~ C(Le g

_.0.-&

a 0 -&.n. _

II e I,

o II 0 Ij

III grupa basowa

I Rrupa basowa

} 'W pieruiszum lakcie cuiiczenia nr 49 na drugiej linii dodanej nad piecinllnta dolna znajduje sic: nuta e z pierwszej grupg wio- ·1'.·· ..

Iinowej (zob. s.18).

"W osmpm lakcie tego curlczenia 511 umieszczone dwie pauzu na piecloltnn g6rnej po nucle a; kezda z Igch pauz odpowiada

dhigoscl Irwania jednej osemkt: 511 10 P a u z 9 6 s e m k 0 w e. i

PWM-5784

,-

,
t

Pi
.':.
50
-.
, 11 "
I •
-...
/i n
J .

........ 4
I

5
"",4
-
- 3
5
Cwicz
'Nad d
ZnaczlJ to,
a taktem ozn
PWM-5784
J 31

, , uiegl arzu
esn
1 3 3 4 2 ·5
t i
5 5 2 1
1 2

1

1

4

2

5

3

1

1

1

2

5

5

3

1

3

5

*

5

2

i1. volta

2 112. volta

1

1

2

3

,

f enie or 50 jest ui takcie U; takt ten liczy sif; na szes4.

worn a ostatnimi taktami piesni nr 50 umieszczone sa klarnru Z napisami 1. volta, 2. volta (= prima voila, seconda volta). ze nalezp zagrat drugq CZf;SC te] plesni pierurszp raz z taktem oznaczonpm pieruisza volta, a prz!J powt6rzeniu zakonczgc aczonum druga vclta (opusciuiszp takt oznaczonp pteruisza volta).

it • • 0--.........1 2 3,~1 1 1~11 11 ~ II I I '11
.'
J I I I I -
,
»: ~ -r-r--« ~ 19= a • ~.~ I
._-'--
,.. - - - ;-; " 2

.. " 2

,! r,

32

r

Cwiczenie

5 3

5 3

3

4

5

'l

5

5 5

C. CZEH,\Y f) ;j

5~5

3

4

" 2

:, 'I

1 '2 1 • :2 1~ .. • • O----...__, n.. I
· ·
I I
_p! o • .. ~
· ·
· ·
~ r- 5

1

1

2 "

1 :2

5

Piosenka lobuz6w warszawskich

5

1 11 1,....., .~ 11 11
u...I I U-I I
I
~ ~ ~ r: 1

"

.1

2

3

3 5 " 5
1_.J, ., 1 f, 3 :l :1 " s :-l " .. :; :) :1
~,..., 11 1 • 1 I 2 ~I 1 '2 1 11 '! 1
1 .~
- ~ ..... w - .. :~
i
.-----c .,. =+ ~
i i-
2 ;: ;; :> 'I

5

"

3

\

., ... - • ~I - - - 2 1 11 2 I ., 1
\ - u .. 1-tJ- dclw • ~
;; 5
:1 ;, " s 5
'; - -, I " 'I f
1 I I I .,! 1 1
I...J...I I L...l..J I .. ~ .. ~
i
cicho i
.---11
s 3 " 1 ;) !
,)
P\YM 5784 - 'W pleruiszprn takcie cuuczenia nr 53 pod g I <i W k H min u I nil gorne] piectullntt Nil umieszczone k r 0 p k i. Kropkl takie oznaczajq, zt' na1eill skracac brzmh-nle ou.gch dzurlekour przcz krotsze trzurnanie. Gra taka nazpuia sle staccato (staccato pochodzi od uiloskiego ~Ian·art'. co znaczp "urpwat, oddzle lac"). Gdll Iaseczkt nul SII zwr6cone w d61, kropki umleszcza sit;; nad gl6wkami nut (takt pilll!! teqo cuitczentaj.

"Tempa oznaczurnp prz euiaznte UlfJrazami wloskimi.

,

Cwiczenie

C. CZERNY
2 5 3_2 1 :1 '2 5 4 '2 1
. ·
. ·
.........___.- .. ~ .. 4 ._
-
·
0
oJ' T-JI

2
J 1 5 4 :3 2 1 3 5 .. 2 1 2
0
-.......:::__ ~ ..... :d-

o
0
1 ~ I
'2
5 3 1 .. '2 .. :1 .. '2
0
l!' ~ ":" "':"
.
.1
1
3 '2
5 .. Dotad graltsmu urszpstkie piosenki i cunczenla mtnrouio. jakh!:J zolnlerz maszerouial. Ponieuiaz nastepne cuilczenta i inne utuioru bedziernu grali szuhciej lub uiolnie] albo tak sarno jak przedtem, musimp na poczatku kazdego utuioru oznaczac szubkosc (rempo). abu grajqcy wiedzial Z g6r!:J. w jakim rna grac tern pie.

W utworach. kt6re nalezu grac spokojnie idose wolno, oznaczamu .tempo slow em andante**, co znaczg: .. chodzac": w utworach, ktore powinno sle grae szubko, oznaczamu tempo slow em allegro, tzn. "szgbko" ("wesolon), w tych zas. kt6re rna ste grac znacznie wolniej od andante, slowem adagio (uipm, adadzio), tzn . .. powoli" ("wygodnie").

r
Cwiczenie
Allegro 5
1 3 '2 5 1 :J t l? 1
54\
....:.. b. lb. b • . ~

5 :1 s '2 .. 5 3 5 '2 .. .. 1
.. .. o
l 2 ! I '2 ..:. ! 2 ! 5 j
~
r v r , r , ~ , ~ r r -it' ~ b.~
* * * ... ... '*

5 1 .. t s 1 .. 1 1 '2 ..
..
2 1 :} 1 s 2 3 1 .. 2 :3
. . , .b. b • . 4-
..:. . b.
;; 3 ... 2 5 3 5 1 1 PWM·51114

33

34

Smutna

, "

o p oun esc

Andante

55

3 ___ ·1 a <, 5 -.... 4 2
.
. .
** I I
simile
~t: ~~ ~f: ...-f::. ... t: .. :f!:. .. :f!:. .... :f!:. " ~ ~
3 1 5

531

5

3

1

3

~ --'_4 4~2 .1 --=- 2 1 1 5
.fL .fL ~t:- ~f::. I _"_:f!::- , , -ILf!:. .... f!:. .~ .. _f=. _~_-r=.
" .'
~ 5 3 1

.) ./. 1

5 3 1

{

1 2 4 ·)-;----..........4 4..-- .-! 1
.
~f::. .... :f!:. .... ~ ...-~ fL"f:.. !'-:f!:. fI- fII- - .~ ~~
....
" 2 1 - - " , 1 4 3

o

o 3 4 3

il 2 1 '3 4 5

o .J 1

3 4 'J

1 2 1 2 1 • 2 1 2 . 2 :l 1
~
~T :t :t :t ~ #:B:: #=9=: :t • -.-. #~: •• I~ .... -* ......
r 2

4

:I.

4

{

1 1 ') I ') 1 2 1 2
~ .. ~ ~ ~ ..... ~ fj-: '~-J- 1$ $ -:t :f #:9:: #~:
'!' - - - - - - -. -- ..... 5

2

5

1

'3

3 '" 'J

3

1

3

I

• 4 . 1 5 1
.
:t :t I~·:t #tf: "** I~' -6- ~
f"':',
t: a '1 ;; /, - 2 - g_~4 /Y:J 2 1 4 3'>-- 1 r':"\
--...
. .
.
I I I ..... I I t:"I
.. rr , it ___ 'If I ... 1' I ~r I 72 1 .... " . '1 5 3 1 5 .1

'W czuiartum takcie trz!)cwierciolUpm dal isrnu pauz e calonutoura zamiast pauzp p61nutowej z pauz a cuiiercnutouiq (~~ ) albo pauzu polnutouie] z kropk a ( _. 1. Pauzu calonutouie] uzuuia ste zuuisz e na znak mllczenia przez cal!J takt, bel uizgledu na to, ezy jest to takt t 1 elf] ~.

"Slowo wloskie silllile( = podobnie) oz nacza tn, ze-riastepne taktu nalezp grac jak poprzednie objete Iukiern. "'Znak ,..,.., nazuuiamu f e r III a I Il, ktors tuskazuje, ze odnosna nute naleZf] przedfuzuc nreco ponad j<'j uiartosc.

PWM- 5784

,:

l

Ibo

CZH

35

Podobnie jak w opowiadaniach uipmauna sle pewne slow a i nawet cale zdania glosniej, a inne cisze], tak W utuiorach muzuczngch ntektore taktp gra sie mocniej, a inne slabte]. Aby grajacp unedzial, kiedp rna grac glosno (mocno), a ktedp elcho (slahtej), znaczp sie odnosne miejsca slouiem [orte, tzn. moe n 0, albo

, slow em piano, tzn. c i c h o. Zamiast stouia forte pisze ste czesto tylko Iitere f, a w miejsce slouia piano litere p. Literp te, uizglednie slouia, umieszcza si~ najczescie] mi~dz9pj~cioliniq g6rnq a dolna. Wszgstkie lakly nastepujace po takcie, w ktorgm umieszczono litere f albo p, nalezp grac tak dlugo forte alba piano, dop6ki nie napotkamg innego oznaczenia, np. po forte - piano lub odwrotnie. Literp mf, czyli mezzo forte, znacza, ze nalezg grac srednio mocno; literp mp, tj. mezz.o piano - ze nalezu grac srednio cicho. Bardzo glosnll gre oznacza sie dwoma f (ff) lub slow em fortissimo; bardzo cicha gr~ oznacza ste dwoma p (pp) lub slouiem pianissimo. Wszystkie te oznaczenia pochodza z [ezuka urloskiego.

r
Cuiiczen ie
Allegro
5 4
2 I I I I 2
1 1
56{ - - - -
f -
5" 1 - 5'--
5 5
3
1 ~ 4 ~1
I I I I I I C. CZERNY

I L

I

I

_____ -J

I

=:-~ --- • ., ....... __./~

4 5
2 1 3 1
.
. r-=
p "2:_
4 1 4
2 _L 2
·
·
21 11 I
·
·
~ I 1
z
5
5
2- 1 -
, -

1

5
II I 5 3 ~~
2 • 1 1
- .. -=_____._ - =~1-
- - I I I I -
f
- I 1
..
==r-=:4==~~1= =T~ __
_. - -_. __
~ - 5 1 1
.) 2 2
5 5 'Prz!J zapisuuianiu r6wnoczesnego w!Jkonania jedna r~kl\ duioch lub uiiece] dzuiiekoui .rozne] uiartoscl pisze sie laseczki g6rn!Jch nut do g6r!J. a dolnpch nut ur d61 (patrz takze ostatni takt cuitczenta nr 56).

PWM-5784

r

Cwiczenie

36

Andante
~
...
57!
1
3
5 1 f

2

3

1 5

1

1 2 5

4321212

4

1 3 4 1

3

5 1

4

4 3 2 1 3

4

3

{

. .If""," ~2 3 2 1
_. I f ~ ~ •.
~41!-~ .._ ... ~~ 1 2 4

1 3 5

4321212 5

/,

5432123

I 5 r
1 1 1 1 3 1
" ,.,
mf ~. .t. ______
~ .. ~~ .fL~ 5 5

4

3 ~ g 3 .if 1 it·
_l J 1 1 1
.
I
.--.._,__ -fL' ~ ___ _,._t ~~ I~~ ~ ~
3 1 134 1 2 1 - 1 1 5 4

5

4

5

5

5

3

5

Pije Ruba do Ja ku ha

Allegro

241

5 2

5 3 3 1

1 2

3

5

5 4

3

4 4

5

{

1..--..3 r----. s>: 2 1 5 4 2 1 2 1 11 1
I -
_,--- ~
3 5 ., 3 1 1 2 'j '~ 'a I I 2 4 1 '5 2
.> P"WM-5784

p

W lasach na Kurpiach (spleui druiali)

Andante

323 1

3

1

3

3 1

3

3

1

2

2

3 1

4 >

2

1

>
2 3 5 2 3 4 1 2 1
4 4 5
4 5 5
1 2
1 2 1 > 3 4 1
> 4

Piosenka goralska
Andante
4 ;} 2 3 1 1
a
60 Ej trze-ba b).} sir: sp!-J - tac 37

1

sta - re - go

Sa

ba

I!}.

ej

1

2 3

2

4

5

2 1 4
I cj kto - rc:; - d!J do uiir+ska ej ko - zie - ki cha - dza 19·
4 2 1 3 4 1

3

PWM-5?84

38

Bocian

.

1

dz ie uiczu na

Allegretto *

**

4

3

2 1

3 1

3

2 1

>
Hej.tam na bo-cian ~ .sto-i, nl- ko-go sit: nie
strze-sze sto -I,
.~tt~ .,.. -f'-. ,. - ~ 1-"1t ~fL ,.
2 3 2 1 ::I 2 's :.I 3 1 ::I 2 5 3 1 - - > 4 3 I':'.
"> '> 1
• . - , •
oo-i. I ja burn sit: tez nie ba-Ia, ze-bpm tak na strze-sze sta-Ia tak, jak ten bocian!
-~~~~ ._,. ~ ~1!= -f'-~ . - ,.~ -f'- ~. - lfL. (":\,
2 4 1 I. 1 2

2

5

2

2 3 5

2 ::I

Kozioleczek bahci Ma da l iriski ej

Allegro

3 5

3

5

62

- - I
By-Ia ba-bu - len - ka z ro-du u -bo- gie - go, mia-Ia ko-zio - Ie - czka bardzo we-so-
... 2

1 ::I 5

2

5

1 2

1

::I

1

5 1

2

;;;" > ....... >
I
-Ie - go. Fik, mih, fik, mik, hop - sa - sa ma-zu-ra - sa, o-ber-ta - sa fiu - ta, fill - ta,
:e:;_ >b ....... e~
1 ::I 1. 1

5

3

5

::I

1

2

5

-"""" 3 ... I 2 ::I '! 1 2 1, 1 .. I 2
- -- ~ > ~ '--" >
z kopu-ta, Mada-liuski paru ciuch ciuch, fu-ziu ru-ziu hu, ha! Mazu-ra-sa, wy-wi -ja-sa, o-berta-sa hu, hat
_b.tr ;:j: ~ .,.. h. ........ .?- j:j: ...;,.- h. ....;._ .... ..... ?-
3 1 1 1 1 1 1 1 1 2

5

2

3 5

2

5

2

3 5

• Allegretto oznacza tempo troche wolniejsze od tempa allegro.

'*Znaczek > lub II urnleszczonp nad albo pod nut'! r ~ ~ ~ oznacza, z e ten dzuilek nalezp zaakcentouiac, to znaczp w!Jrazniej uderzuc, Zamiast znaczka uzpura sle takze slowa sforzato lub tglko sf, co oznacza n a R I e s I I n i e j (uiuraznlej).

]

P\VM-5?M

I

39

Dotad graltsmg prauia reka na klaunszacn grup unoltnouiuch, a Ieura reka na klauitszach grup basouipch.

Wyjqtek stanounlo kilka klaunszoui po obu stronach srodkouiego c.

Odtad UJypadnie czasem zagrac p r a UJ e j rece na klauitszach g r u p bas 0 UJ Y c h lub I e UJ e j rece ria klawiszach g r u p lij i 0 lin 0 UJ Y c h.

Ponieuiaz piecioltnle g6rnClprzeznaczylismy dla nut granpch prauia rekq, a pieclclinle dolna dla nut grangch Ieura rekCl, musimg przeto pisac nutg oznaczajace dzuiieki z grup basourgch na pieciolinii gorne] w tych uigpadkach, kiedg rna je zagrac praura reka, a nutg oznaczajace dzuiieki z grup uiiolinourgch na pleciollnti dolnej, jezell rna je zagrac leuia reka. Jezell zdarzp sle uiiec, ze nutp oznaczajace dzuiieki zaroumo grup uriolinouipch, jak i basouipch znajda sie na tej samej piectolinit, umiescimp przed nutami kazde] z tgch grup specjalng znak.

~ to znak dla nut oznaczajacuch dzuiiekl z grup uiiolinouipch, kt6ry nazuuia sie k I u c z em UJ i 0 I [; now y m. Umieszcza sie go na pieciolinif UJ ten sposob, aby srcdek [ego uippadl na 2. linie.

~ to znak dla nut oznaczajacuch dzuneki z grup basouipch, kt6ry nazpura ste k I u c z e mba s 0 UJ Y m.

Umieszcza ste go tak, aby dune kropki przy nim postaurione UJypadly pod i nad czuiarta linia.

Klucz uiioltnourg umieszczonp przed nutami oznacza zaursze, ze nutg te nalezj) grac w grupach uriolinowych. Wyjl}tek stanouii kilka !lut przed srodkouipm c, 0 He umieszczone SCl na liniach dodanuch dolnpch, gdyz one oznaczaja dzunekt uipdobpuiane za pomoca klauriszoui z pieruisze] grupy basouiej.

Klucz basouig umieszczonp przed nutami oznacza natomiast, z e nalezu je grac UJ grupach basouipch.

Wyjqtek z tej zasadp stanouii kilka nut po srodkouipm c (uiraz z tgm c), 0 ile sa umieszczone na liniach dodanpch gorngch; nutp te bouiiem oznaczaja dzuiieki uipdobpuiane za pomoca klawisz6w z pieruiszej grupy uiiolinouie].

,

CWiCZe11ie

pal couie

1

1 2 3 1 2 3

1

1

1

. . .

321 2

1

2

C I . 2, 3, 4 i 3, 4, 5 prawej reki,

wiczenie nr 63 nalezp cUJiczyc takze pa cami ~ 5, 4, 3 leurej

CZlJ

PWM-5784

40

,

Cuii cz en ie palcowe

1 2 3 4 1 1 1 - -
~:J .... - . - -- ..... .(11..1= - - -
.. .. .,.. ..... .(11.. -
.
- 2 1 4 4 4 4 v ..--.. --.-- - 1

4 3

3 4 3

4 3

\

...... ..... ~ ...... .(It. ~ .;,._ it- ~ r: ~ tiL ~.!. it- .... 4
I _ . .....
~ - ~
_fl -
~ - ...- .. 3 2 1 2 1 - ~ 1 2 3 4 1

{

11 ,. - - -
~ - - .. - .. ...
~ ~ ... 1fI- .. .. -
:
~ - -. ... ............. ..,,4/.. 4 3 2

1\ ..... _ .. - _ ~1 2
U - ..... ....... ~ ._.. -
""'-- - .
.
- - • • ... 1;'''-.J ~ 3 4

5

r" , 64 I' ;";' 'I' 2, 3, 4, 5 prawej kl

~WICZenIe nr na ezy cunczuc nastepnie pa carm 5 4 3 2 I ' re 1.

, ,J eweJ

r

Cwiczenie palcowe

3 2 4 3

11 2 4 1 3 2 4 3 4 l~l"_ ~1:fL~~
1 3 2 4 1 3 :- 1 3 2 4 1 2 ..
U * - • .... :- ~ __ 1= -
..
1 ;- 2 3 1 4 2 3 1 -1 2 3 1 .... • 2 3 1 0\ 2 3 1 - 1 2 6

4 2 3

4 2 3

2 3

4

1

" f!:-.,..jl.~1fI- • _ - 4 2 3 1 2
U - • _* • T-6-
11 - - .. _
-
~ 1 3 2 4 1 - • •• -.J- ..... ~ - 1 3 2 4 3 Cuiiczenie nr 65 nalezu cwiczyc najpierw tylko palcami ~: ~, potem !: ~, nastepnle ~: ~, W koricu palcami oznaczonumi nad i pod nutami,

P\V!\I- 57114 PWIo

,

~ •. Cmiczenie na pieruiszu palec prawej i lewej reki *

t ~ r r

r ~ r r

it v~ i r

-9- 1

b {" • 'J J J ~ 'I J 1 ~ 'I J 1 ~ 'I J I 'J' J

5

41

~
J 1J J ~ ~ J I,
~ 11 1 11 1 11 J I 11 1 1 I
II
. 1\
I
I
I.
II Z operg .Cz ar odztejskt flet"

W.A. MOZART

3 2 1

2 3 4

3 2 :3~..:.

• _if ___

2

3

I

-

-

....J.i....J.· ~. ":"

til!' '!' I":

5 0

2 4!' . 4!' 1 4!' l!' 3 l!' . 4!' 2 l!' 2
5 5 5 5
2 :3 .---.. 2 :3 4
I - :3 2 3~ 1:3 2 1

. .

3

i i

2 "!' 2 5

2 'II!" • 'II!"

5

1 !"j 'II!"

Q

~ i -.J.' -4f"

r "!'" 5

'PUlI curlczenlu nr 66 nalezp uuiazac, aby pleruiszp palec mial w zgieciu (u nasadp) ksztalr uippukh), a nie uiklesh).

PWM-5784

42

"Do uio lnosci"

Allegretto

5 4

5

1\ 2 :I 5 t ,.....3 1 :I :2 :2 """"' 2 .! :I
,
.
U T' <, --- - -- IV ,.- <, - - ~...:. ~ ..
p f
- - - -- - -- .- - -- - - .- .- -
I"" 1 I 5 1 I I Q 3

3

4

5

5

1\ Q 4 :2 4 !I '- 3 1 'I 4 :2 I ,....., :2 4 :3
.
.
~ p---- - _!Y -...- ~.~ - ..
f _........-
- - - - - - - - -
/, 1 I, 1 5 1 1 I 5

!I

3

5

Walczyk tur o lski

Allegro

69

4 . :2 1 1 4 :2 -
.
J p <, _-- '--~ -4f \_~~ '-.._-4f -4!- ......... ....- -'-~~ \__~ ~ ..
. . -
. .
5 I. i 5 i e 11 5 1 I I I 54:1

3

7

I

1 1 t t ._
~ f ~--t ~~ -.--.r ~~ ~~ ~~ -.r-.r ~
* I I - _/-:-......_"
. .
"-' =--
z 1 .......___~ 2 1 3 .......___ . 1 2 1 -......__: . 2 5 4 1

5 :}

5 2

5 !I

;}

5

2

3

5

3 '< 3 4 1 3 '* 1 3 4 1 1 5 '1 a 1 3 '* 1 2 ;} ... 7:
L-~
5 1 5 1 5 3 1 5 1
:2 :I 2 *Malutkie nutki 6sernkowe przekreslone ( J\), umieszczone przed nutarni w takcte dz ieuilaturn i nastepnuch, naleza do tzui. o z d 0 b n i k 6 w, a nosza nazuie P r zed nul. Ozdobniki sa nutami dodatkouiprni, zatern nuta, przp kt6rej stoja, nie moze prz ez to w zasadzte tracic nic ze swej urartosct (czasu truiania). Nalezpje grac szpbko, ale bardzo w!lraznie.

**\V przedostatnirn takcie uippade zagrac praura reka na trzecla czesc taktu trzv 6sernki, tzw. t rio I~. Dla odrozntenta od zunrklpch 6sernek oznaczulisrnu je klarnra i clJfr!! ,,3". Opr6cz trio I m istnlejq jeszcze kwintole ( J J ; 11), septumole (m; ill ) itp. nieregularne grupu, przppadajace na czas trwania jednej cunercnutu, jednej 6sernki lub innej jednostkou:ej czescl taktu, Tego rodzaju nieparzpste gruP!l nut bedzternp oznaczali zawsze cyfrarni, jak wyzej. C!lfry te piszernp zuigkle przu belce laczuce] grupe

.!

nut: m.

P\VM-5784

PWl

Piosenka francuska
Allegro
4 2 :J 4 5 4 3 2 4 4 3 2 ')
oj .
. .
tJ P ...._...... ~ ~ "'!'" ......._..... ~ -f!l

1 1 1 1 'I ~
1 1 1 1 1 1 1
3 5 4 3 4 5 5 4 4 5 5 4
4 3 2 5 :3 1 4 4 3 2 1 2_
i' If~ -If ~ <» ~ ~-.t~ 'C__~ ~ . "'!'" --- '!" -4f-1
I "\ L. J -L I..
! ,
~ 1 \ 3 2 1 I 1
\ :.I 2
Dillie siostru
(Jadzia i Kazia)
Andante ~ -i !;
fI 1 3 1 3 1 3 2 1 3 4 2 3 1
71 t ~.
f I I , I

tJ -:-~_.. 4' 3 t 1 2 3~ 2 1 2 3 4~--" 4' 1 2
5 o
1 5 ;_ 4 'j 2 1 3 4 2 _3
.. - ...
,
tI f I I I 43

ui z

o

tI 3 ~..:__:!i- • .. 1 2 3" 2

5 5

2

5 4 2

1

Bartoszu, Bartoszu

Allegro

fI '

5 1

5

1 *

2 4

1 3 5

I

72 tJ

5 2 1 2 3
5 1 1_ :J 4 _1, _3 5 4 5 1 2
tI P I ....,. I"p
-f'-~ --- ..- • • If£~~~ .,._~ .-
1 5 ~ 1 2 1 5 '~
5 • •

I

3

"Zamiast Iaczenla dw6ch srodkouruch 6semek (UU) stosuje sit; takze pisoumie jak w takcie piqtprn tej piosenki ( y i V )

PWM-5784

r

Cwiczenie

Andante . 3

2

3

C. CZERNY Oprac, A. M. Rlechniowska 3~2

73 ~

• • .:. .:. ~ . .
.
~ P
1\
~ -tl!131 ... ~1-r '3 - .... -.t 1" 3' 2 - ... i l' .2 1 212 1 2!
o 5

5

3

5 1 4 3

5 1 2

5 i 2

4 2 1

5

r

Cwiczenie

Allegro 4

" ~

-----.

...-..-..

~.

C. CZERNY Oprac. A. M. Klechniouiska

5 ...:. 5....- _ -.......

2 ... _ _ <,

-

\

" 2..2. 2 ~. ---;;---. v-. ~ 2 1 ~ -~ ~_. . --;:--." ",..--.._ _~
--
~ - - " f
~ ~ Ill. Ill. ~j,_
.
1 ~ 2 ~ .. ... ... ... 3

3

5

,.

5

1 3 5

I

.;..,..~ f:.""~ .,..!'-f!- t-.,... ~ 3~ ~ :3~ 2124!3. 1

~
~ ... 11 ... .. 1" ... ~ ~ r ... ..
. 1 2 5

3 5

1 2 5

:3

"Takt oznacza sle roumiez C.

""W plerurszpm takcie curtcz.enia nr 74 przed nuta e jest umieszczona pauzu. Pauza ta odpowiada dlugoscl truianla jednej szesnastkt; nezuuiarnj] J!! p a u Z!! s z e s n a s t k 0 w II.

PWM-5784

Aria Z o p eru .Wcsel e Figara"

Allegretto 5 5

W.A.MOZART

75

a .• 3 ••• ..... ;~2 4 2
.
f) P
.".. r ~ ~ .,... "f!:. .,... ~ -fA- .,..~ !'- .. .,,_ • .fl-
.
.
- - 2 5 1 5 staccato

254210253.)15

1

1

.5

4 2

:3 :3~

1 3 2

3

2

.Pozegnan ie"

Allegretto

3 5 4

3

1

76

_j .2 4 ;J l - """ ~ 1 2 3 5 4 - 1 2
,
f) :~t-4t .. ~ ~ ~~~ _.,. V =zz::» '-V
-
P mf
- - - - - - - - - - -
.
1 ..... - ~ 1 - - - :3

5

5 1 3

1 2

5

2

5

PWM-5784

45

-

-

.. >/

46

,

Cwiczenie *

Allegro
1\ 1 5 3 5
77\ tJ -II - .. - ....
l >/ •
5 ~ - :2
o A. M. KLECHNIOWSKA

:2

5

:2

:2

1 5 ~ 5

1 5 3

1 5 3

I
!J T T .. .. ... -* ... ... ... ..... ..... ....
>~. • >.........---. • >~ .... ---
: :
":" ~ ~ ~ - 5

if

:2

:2

5

5

:2

5

:2

153

1 if

1

3

1\ 5 1
!J .... - ... .... - .... - -,j- ... ... -,j- ... ... !
>.....----- .. .. >~ .. ;. .. i: ..
:
~ ~J ~ 5

5

:2

4

:2

5

:2

{

1\ 3 :2 3 /, :2 4 u a :2 3
: :
tJ ":" ; ~, :> ~ >"-- __ ' :> ~ .
~1- - - ~1··- - ==== ~1 ===-- ~ - 5 1

5 1 " 1

513

if

:2

5

:2

{

'2 :2 :2 2
:
) ~ "":' ~'!' '!" • .... - .... ... ... ... ... -*
>
>r--. • l >~* ~
: :
~:2 1~ ;iiIii""""" __..... 5 ~ - ~ s ~ :; 2
., 1

153

5 1 1

1\ v I 1
!J ... ..... ... .. ... .. ... .... .... ... ~
>......---- .. • >-,,---- • .. ~
:
~ ..., - " ":" ~ - ~I 1 - t.

1

"Cuiiczenie nr 77 nalezu grac dopiero uitedp obpdunema rekami roumoczesnte, gdU kazda reka z osobna dobrze opanuje suioja partie.

PWM-5784

Jak pajaki gniazda swe hu duja
Allegro A. M. KLECHNIOWSKA
~ ~ :3 5 • ~ ! lJojo4 1 ~ ~;.I! 3
• • • > .. • > - • _ ~ 4 > 4
78 t) p legato
4) 2 4 1 4 2 4 -; ~ • =; ~ • "2 ~ • 2" ~ 1 •
5
2 ~ a ! 2 ~ ;'~4 ~ ~ ;'...,4 ;. " ! i
> • • • > • > • • - ....
10 'mp
_l
t 2 4 1 " 2 4 "2 r .. :3 5 ... "2 ~ • ;> • 1 •
5
5 5 5 5 5 5 5
~ • ~ :3 > ;; 1 • ;; 2 • ;; 3 • ;R 2 ._
2 • • • • 2 •
!J mf
t > 1 4 1 ?" 2 > 3 ?" 2 > 1 ;> 2
3 4 4 4 4 4
5 5 5 5 5
> ~ ~ ;; ;; 1 3
• 1 • 2 • 2 • • • 2 • • • .. • •
J crescendo * > 1 5

> :3

;> 2 "

> 2

> 2 4

5

4

,

5

~1

f- it. 1

t f

-

~ 1

> 1 "

>

5 4

ii.~~~.~. ~~;";'~.;8-.

> 1 :3 4 2 " 2

U ...... 1 'J 1 .... :; . >

Z)

~ 1 2 1 "

'Crescendo (wpm, kreszendo) z.naczu, ze nald!} grac cor a Z In 0 C n j e j; zamiast calegc slouia uzuuia sie roumiez skrotu cresco albo znaku --=:::::

PWM-5784

47.

2 ')

1

5 4

1 :3

5 4

1

{

4.8

2 4

2 4

2 4

~ >_._ • _.. _. > _._ ;;. _. > .• ._~_. • >_. _. >_. • • • >._ • _ . _.
tJ mf diminuendo *
It >
tJ 1 5 2 5 2 5 3 5 i 5 2 5 351 2 .2 5 {

>~ ".. .,.. .,.. > If 2 1. 2 .,,_,,_ :>.. • a a >jf2 1 2"...,. > ~ a a a
4:1 p
f'I > > >_
tJ 121 " 1 :3 1 2 1 !' 1 :3 2 4

1 2

5

1 2

5

5 4 1

1

5 4

1 :3

:3 5

5

{

> .. 2 1 2 "_.,.. > • 1 ~ 2 ;:. .. >.2.>a a > a a > a • I-
tJpp
>
4J 1 2 1 ~ I 3 3 1 2

Niekt6re utuiorp muzgczne S& napisane na fortepian na c z t e r y r <: c e. tj. dia r6wnoczesnego grania przez dwie osobu na jednpm i t!Jm samum instrumencie. Jedna z tuch os6b gra w grupach unohnounrch, cZ!JIi w uriolinie, a druga w grupach basouipch, cZ!JIi W basie.

W trzech ponizej zamieszczonuch utworach na czterg rece uczeri powinien grac na przemian z nauczucielem najpierw w uiiolinie, a potem w basie.

79

~ ~~~~ . .,.. .' t- a' t- ~~~ f'- 1= .;...,. .. I·a a' 'n
t~ m.p ;
'" - - ...... ......
t~ 1 :3 I 2 4 5 :J 1 I 535 ._...
5 5
:3 4
bi-* .),..,._ bI-. b •• b-a- .. .._ ... ba-. b ••
·
·
p
·
·
:2 ?7 2 -u 3 -

o

~

Piosenka 0 smu t nu m ko tku

Andante

UCZe!1 {

albo

Nauczpciel

Uczen {

albo Nauczuciel

5

'Diminuendo znaczp, ze nalesp grac cor a z s I a b i e j; zamiast calego slowa pisze sit; tulko dim, alba daje znak ~

PWM-5784

L

~ 5 3 l~;) 5-As 1~
• P,e. .,._ ~~ f!= ~--;t ~~ -fA- .;--~ ~ ~,._¢: . ~
nr f
I I - I I ~ .....
~ 5 3 4 2 13 5 -- - 13 535
5 5
3 4
~. .)._# be-. 1+. ba-. :#~ _h§:__:1:_ ~
mf
.
-d- '2 - -u
2
5
Piosenka szwajcarska
Allegro 5 4~1
;._ _,,_ ~ ~ .t;_~~.h ~ H~_t
~t- 1"- ...
Uczeu { "
albo p
Nauczuclel ./ - - -
lJ 13 1 1 3 5 13 ... 1 2 3 5
80 2
3 ~. • 4~3
·
·
UC'C{'\
albo pp
Nauczuclel ·
·
'5 3 4~ - - - - ~ 1 11 '31-
5
5 4 5 5
~~~ ~~~ k~ ~~
r-~ n
4!J nif
~ .. _ - ~ If_ ..........
1\ r--- r-, r ._ t:::::= -
tJ 1 2 3 4 15 1 3 1 4 15 1 2""4 5
f=~ 5
~ ~~ ;._~;. 1 2 2 .'3
f1L .... _D
P legato
,....._ - ............ _...
.
.
2 4 1 2 3 5 1 5 2 1 2 1 5 1 2 1 5 1 11 1 .. 3 1!'
0 5

PWM-5784

50

Z VII Surnfon ii

Allegretto

,., 3

. .r--..

.,..--......

5

.. .

L. v. BEETHOVEN ......

3

p

*

.._....

4

2...--.... .. .

pp

1

1\ • .. .;.- .fI- .f'- ~2 . ~~ .;.- ~ 1 2 . ..;.-..,... 2 ~~. tt • -(*-
-
tJ mf
1\ -
.
tJ :J 2 I 4 2- - . 2 1
:3 1 4 :3 5 4 ,.._...... 1 :3
5 4 4 3 :J 1 5 5
i: :j::j: ~. q'_ •• ~~1 2~:J "'t 3
~. .. •• t.I.. .._ !. . .. ..
p -
-
1 ._..' :J ,__ :J . ... • .... 2 1\ :- . ..;,- -fl- fL· .If:' . tt. ~ jJ- 1 ~ ..----.-. '2 ~.+t • ---
~ mf
- ...--
U :l I I ,. '" ..__... - "!'" "!'" "!'" "'!" 1
<5 '" ...._ /,
5 1 '* 3 :1 r-
1 .)
'= J:t k-"----'-' q. ~L-~,J 2~1 " <5
.. •• :.._ t- .- ... ,.. -t ~ .. .. -i-
·
p
-
·
·
1 . .___.,.. a -.....__..-. :J -4i:. ... ... . 2 'W drugim takcie utworu nr 81 nad Iub pod kropkami staccatouipmt przectagnleto Iuk, Luk taki oznacza, ze po kazdpm uderzenlu klawisza skracamp nieco czas trwania dzuneku, jak gd!Jb!J kladac spokojnie kazd!J dzuiiek z osobna. Gra taka nazpuia si~ portato, co oznacza po polsku "noszenie".

2

3

4

2

3

{

{

2

4

'j

.~.

{

{

'2

l'WM-5784

2

2

5

51

Poleczka n adurislariska

N

AlIeRfO

" o :J '2 1 a 2 1 ...-I
V > ~'!'II!' > ~~~ >-
mf .. iI- .. ... .. *-~ ~ .i'-
. 5

1

2

2

5

1

:>

3 " 3

r: 1 :1 1 1 j,_~ '2 11
.
'-.! > -....___....- r >~ >- ~ .. ~!: __ t
* ~ .ft- • >~- . ~r= ..
.
, 2

1

:J 1 5

1

5 '1

~ 15,.

2.

>~ ~ 2 >/~ Ii =..
u ~ >
,
.,
.
~ ~~-II!' 2 1 "'!' ~1 '":" II!' s II!' -:J.I
~ 5 1 2 1 2 Kolysanka mazouiiecka

Andante 5

--- ~

v

5

83

" 5 ¥n tJ " s ,. 5 ." a piu mosso
" 1\--'1 I 11 1 1 1 I 11 11 11
'-.! if""___'" .~ I .' - -
m A - wa ko - tki dW8, sza - rc, hu - re o - b~J - duia, fik mik.
t hI'> .,._ fu b. >'
~ .,. >
.
.
~ - " '2

2 ::J

1

Ii

Tempo I a cisze]

.,

, > 2 21 , 1 i I 2
'-.! > WI .~ v
do la - sa i lI'O - la - jq hop" sa - sa! PA a
I b. • ~ ~ ~ -fit- ~ ~ bo~ b.~ .Q_
2

:; ::J 1 2 ;,

gloslliej

2 " 5 ,.;) 4

'2 :; '.1

fI t 2 :1 I 2 t 11 :1 'JI 1_ ., 2 :I 1 21 I, 'J a '2
• .J v_~ v _ ___.., - v Im~ • ...J -
a a - UJa ko - tki duic. szu - re, hu - rc lJ - b!} -rluia,
~ ....... bo ~---.... ?- ~ -
.
. - r: ~ 2 3

.1

'2

.,

.1

.1

PWM-5784

52

Mar sz chlopski z Kujaw

Tempo di marcia

3 5 3

1

'" > ~ 't ~~ 3 5~ !.
> 1
U >_. - >
4~ • ~ ----:- -4f- .-~ ..... --.: -- . """""'!' ~ ...... ~ ~
:2 3 >"--'""2 3
5 >' . • > >' > 4

4 3

5

;~.

2

3 5

2

5

1 3 4

5

i,...-, -r--.,; !!Ioo. 4 :>.r--. 'r---.. -~ 1 4
IU ;,- >"-.-"'!" > - »<:» >
I ~----fL .;,- ~t:. __
I ~~ ~ ~~ >
I
.
- - '2 5

1

2. 4

1 :1 s

4 2. 1 .1 5

1 ::I 5

2

.(

'2 ... fL .... ~ .... ~ .1"- _._
f'l 1 1
-
U > _____ • »<:.:» --
~ --- ~ lIt". 4 3

:I 1

1 5

5

5

2

5

5

5

.. 3 '2 1 2 4. 4_'2 ~/--l :2 4
>. ~----... -1 :::~
>. > >. >.
(- .
1 '- - - > ,---. JiiiiI"" -
} f= ~ ._ >. ~
\ --
2 4 1. 3 1 -. 'l!" =::» ~ -- ~ !"-..._/~
" > 2 4

2 4

1~'

3 S

5

3

4 ?

3 5

*8-------------- -,

1) I

5

5

~ 'L_?-;- Z---~ ~~ ~~.,._ ~~ 'l_"""'" 11
'" > •
-
!J >_. - - - > ;.
" l!!!!ooo.... ~~. >_. I!!Ioio...
>
40 41!' . ~ ? __ • _._ .. 1 >'-.__ "!' I .
- > 4

1

5

1

i 5

·8 .. ··· nad nutarni oznacza wykonanie znajdujacpch sio: pod kreska nut 0 oktauie wyzej.

P'\'}.[-5?84

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->