You are on page 1of 33

test sprawdzający

Test sprawdzający 1. Podstawy gospodarki rynkowej
Grupa A
Imię i nazwisko ..........................................................................

Klasa .............................

Data ...............................

I. (15 pkt) Rozwiąż test. W każdym punkcie tylko jedna odpowiedź jest poprawna.
1) Rynek to:
A. tylko mechanizm polegający na określaniu warunków kupna-sprzedaży.
B. tylko miejsce, gdzie spotykają się kupujący i sprzedający.
C. mechanizm polegający na określaniu warunków kupna-sprzedaży oraz miejsce, gdzie spotykają się kupujący
i sprzedający.
D. miejsce, gdzie spotykają się przedstawiciele handlowi.
2) Stronę popytu i podaży na rynku kształtują:
A. konsumenci i producenci.
B. cena.
C. tylko producenci.
D. tylko usługodawcy.
3) Popyt to dobra i usługi:
A. które konsumenci chcą kupić w danym czasie, ale nie mogą ze względu na ich ograniczoną dostępność.
B. które konsumenci chcą i mogą kupić po danej cenie i w danym czasie.
C. oferowane przez producentów w danym czasie i po danej cenie.
D. oferowane przez producentów w określonym miejscu.
4) Podaż to dobra i usługi:
A. które konsumenci chcą nabyć w danym czasie.
B. oferowane przez producentów w danym czasie po określonej cenie.
C. które nabywcy chcą nabyć w danym czasie po określonej cenie.
D. oferowane przez producentów w określonym miejscu.
5) Krzywe podaży:
A. pokazują, że konsumenci są skłonni kupować, kiedy cena jest niższa.
B. są takie same dla wszystkich produkowanych dóbr i usług.
C. pozwalają na dostosowanie ceny dobra do zaoferowanej ilości.
D. Żadna z podanych odpowiedzi nie jest poprawna.
6) Prawo popytu mówi, że:
A. kupujący nabędą więcej po cenach niższych niż po wyższych.
B. sprzedający będą produkować więcej po cenach wyższych niż po niższych.
C. sprzedający będą produkować więcej po cenach niższych niż po wyższych.
D. konsumenci kupują więcej po cenach wysokich niż po niższych.
7) Co się stanie na rynku, jeśli popyt przewyższy podaż?
A. Podaż będzie maleć.
B. Popyt wzrośnie.
C. Cena rynkowa spadnie.
D. Cena rynkowa wzrośnie.
8) Na rynku cena równowagi:
A. jest ceną urzędową.
B. to najwyższa cena, jaką mogą zapłacić konsumenci.
C. zrównuje popyt z podażą.
D. jest ceną ustaloną w określonym dniu.

72



test sprawdzający

9) Kiedy popyt na samochody wzrasta, to rośnie również popyt na benzynę. Kiedy popyt na samochody spada, następuje również obniżenie popytu na benzynę. Samochód i benzyna to:
A. dobra niezależne.
B. dobra substytucyjne.
C. dobra komplementarne.
D. dobra luksusowe.
10) Popyt 

na dobro jest elastyczny, gdy:
A. całkowite przychody nie zmieniają się z każdorazową obniżką ceny.
B. zmiany w cenie nie mają żadnego wpływu na całkowite przychody.
C. popyt silnie reaguje na zmianę ceny.
D. występuje okresowy ściśle określony wzrost cen.
11) Piąta 

z kolei drożdżówka smakuje mniej niż pierwsza. Jest to przykład:
A. kosztów utraconych możliwości.
B. prawa popytu.
C. zmniejszającej się użyteczności krańcowej.
D. niedostatku.
12) Które 

z poniższych twierdzeń jest prawdziwe?
A. Popyt jest ważniejszy od podaży przy określaniu ceny.
B. Więcej rzeczy zostanie sprzedanych po cenach niższych niż po wyższych.
C. Krzywa popytu rośnie.
D. Prezydent podpisał ustawę o prawie popytu.
13) Ceny 

odgrywają rolę sygnałów dla rynku. Oznacza to, że:
A. ceny mają wpływ na rodzaj oraz ilość wyrobów i usług oferowanych do sprzedaży.
B. ceny nie mają wpływu na popyt i podaż.
C. niskie ceny są sygnałem bardzo dobrej kondycji gospodarki.
D. ludzie czekają na opublikowanie zestawień popytu i podaży, zanim podejmą decyzje o kupnie lub sprzedaży.
14) Które z poniższych twierdzeń jest przykładem prawa ekonomicznego?
A. Spadek prędkości samochodu powoduje spadek zużycia paliwa.
B. Wzrost ceny obniża podaż.
C. Wzrost ceny zmniejsza popyt.
D. Wzrost ceny zwiększa popyt.
15) Które z niżej wymienionych cech określają gospodarkę centralnie planowaną?
A. wolność rynkowa, system cen, własność prywatna, konkurencja
B. brak konkurencji, centralne planowanie, centralne zarządzanie gospodarką
C. centralne planowanie, własność prywatna, konkurencja
D. limity produkcyjne, globalizacja produkcji i usług, ceny urzędowe
II. (6 pkt) Określ, który z produktów cechuje się wyższą elastycznością popytu. Uzasadnij swoje stanowisko.
Lp.

Dobro lub usługa

a)

sukienka, podręcznik szkolny

b)

wizyta u lekarza rodzinnego
z powodu wysokiej gorączki, wizyta u kosmetyczki

c)

puszka napoju, skuter

Popyt jest bardziej elastyczny na:

Uzasadnienie



73

test sprawdzający

III. (10 pkt) Uzupełnij zdania.
Prawo ................................................... określa, ile dóbr i usług są skłonni zakupić ................................................... w określonym czasie
i miejscu przy pewnym poziomie cen. Prawo ........................................................... określa, ile dóbr i usług są skłonni zaoferować
................................................... kupującym w określonym miejscu, czasie i przy pewnym poziomie cen. Wpływ zmiany ceny na
zmianę podaży można mierzyć za pomocą cenowej elastyczności popytu, która jest tym ..............................................................,
im mniej jest ................................................... danego towaru, np. benzyna.
Jeśli podaż jest większa od popytu, to sytuację na rynku określa się jako ............................................................. . Sytuację odwrotną definiujemy jako ............................................................ .
Nadwyżka popytu nad podażą była charakterystyczna w gospodarce ................................................... . W gospodarce rynkowej
podaż jest ................................................... od popytu.
IV. (5 pkt) Uzupełnij tabelę, tak aby przedstawiała cechy charakterystyczne konkurencji na różnych rynkach.

1)

Liczba firm

2)

Wpływ producenta na
cenę

3)

Zróżnicowanie produktów

4)

Bariery wejścia na rynek

5)

Promocja

Konkurencja doskonała

Konkurencja
monopolistyczna

dużo niezależnych

wiele

ograniczony przez
dostępność substytutów
brak, wyroby homogeniczne

Oligopol

duży, szczególnie
w wypadku lidera
cenowego
zależne od typu
wyrobu

niewielkie
brak

Monopol

bardzo duże

bardzo silna

V. (10 pkt) Połącz pojęcia z odpowiednimi definicjami.
1)

Konkurencja

A

Wartość danego dobra.

2)

Zysk

B

Miejsce, gdzie spotykają się kupujący i sprzedający w celu dokonania transakcji.

3)

Cena

C

Struktura rynkowa charakteryzująca się występowaniem na rynku tylko jednego dostawcy
lub producenta danego towaru, który kontroluje podaż i ceny, oraz występowaniem barier
uniemożliwiających innym firmom wejście na rynek.

4)

Transformacja

D

Stosowana m.in. w Polsce w różnych okresach po 1945 roku. Dotyczyła zarówno żywności, dóbr codziennego użytku i używek (cukier, mięso, tłuszcze, słodycze, buty, środki czystości, papierosy, alkohol, kawa), jak i dóbr luksusowych (samochody, meble) oraz materiałów (np. cement, cegły, papier).

5)

Oligopol

E

Zmiany zachodzące wewnątrz systemu politycznego oraz partyjnego związane z jakościową zmianą sposobu rządzenia, sprawowania władzy.

6)

Izolacja

F

Sytuacja na rynku, gdy popyt jest równy podaży.

7)

Równowaga
rynkowa

G

Utrzymywanie dystansu między państwami realizującymi model gospodarki centralnej
a państwami realizującymi model gospodarki rynkowej.

8)

Reglamentacja

H

Rywalizacja firm o konsumenta.

9)

Monopol

I

Cel działalności firm w warunkach gospodarki rynkowej.

J

Sytuacja na rynku, w której występuje tylko kilku dużych producentów danego dobra czy
też dostawców usługi.

10) Rynek

1) .................. 2) .................... 3) .................... 4) .................... 5) .................... 6) .................... 7) .................... 8) .................. 9) .................. 10) ..................

74



7 – nadwyżka rynkowa. 2 – ilość. 4 – podaż.  75 . 6 – niedobór rynkowy. 3 – popyt. (7 pkt) Na wykresie zaznacz następujące elementy: 1 – cena.test sprawdzający VI. 5 – cena równowagi rynkowej.

Wzrost ceny powoduje zwiększenie popytu... zmiany ceny nie mają żadnego wpływu na całkowite przychody.. centralne zarządzanie gospodarką... ceny nie mają wpływu na popyt i podaż....... D.. Więcej rzeczy zostanie sprzedanych po cenach niższych niż po wyższych........ Oznacza to.. centralne planowanie.. niskie ceny są sygnałem bardzo dobrej kondycji gospodarki.. Krzywa popytu rośnie........ dobra luksusowe..... (15 pkt) Rozwiąż test... jaką mogą zapłacić konsumenci.. C.... wolność rynkowa.. ceny urzędowe 2) Które z poniższych twierdzeń jest przykładem prawa ekonomicznego? A.... występuje okresowy ściśle określony wzrost cen..... Wzrost ceny obniża podaż. niedostatku... D. dobra komplementarne. B. Klasa . Samochód i benzyna to: A...test sprawdzający Test sprawdzający 1. system cen.... B. centralne planowanie. B. Spadek prędkości samochodu zmniejsza zużycie paliwa... całkowite przychody nie zmieniają się z każdorazową obniżką ceny. dobra substytucyjne... B... Podstawy gospodarki rynkowej Grupa B Imię i nazwisko ..... D... 3) Ceny odgrywają rolę sygnałów dla rynku. Wzrost ceny zmniejsza popyt. popyt silnie reaguje na zmianę ceny.......... Prezydent podpisał ustawę o prawie popytu. ceny mają wpływ na rodzaj oraz ilość wyrobów i usług oferowanych do sprzedaży. własność prywatna B.. B.. W każdym punkcie tylko jedna odpowiedź jest poprawna. brak konkurencji D. własność prywatna..... C..... globalizacja produkcji i usług. że: A... D. brak konkurencji. Data .. B. 4) Które z poniższych twierdzeń jest prawdziwe? A.. 76  ... D. C.. B.. że: A.... następuje również obniżenie popytu na benzynę. jest ceną ustaloną w określonym dniu. wysokie ceny są sygnałem dobrze prosperującej gospodarki. I. C. limity produkcyjne. 7) Kiedy popyt na samochody wzrasta. D. Przy określaniu ceny popyt jest ważniejszy od podaży...... konkurencja C... kosztów utraconych możliwości...... 1) Które z niżej wymienionych cech określają gospodarkę centralnie planowaną? A. C..... C..... zmniejszającej się użyteczności krańcowej. jest ceną urzędową.. to rośnie również popyt na benzynę.. Jest to przykład: A... prawa popytu. Kiedy popyt na samochody spada. 6) Elastyczność popytu na dobro polega na tym. C. 8) Na rynku cena równowagi: A. dobra niezależne. zrównuje popyt z podażą...... D.... to najwyższa cena... 5) Piąta z kolei drożdżówka smakuje mniej niż pierwsza..

II. B. tylko mechanizm polegający na określaniu warunków kupna-sprzedaży. C. B. czynniki demograficzne. oferowane przez producentów w określonym miejscu. D. pokazują. C. tylko miejsce. lekarstwa na przewlekłą chorobę c) wizyta u ortopedy ze złamaną nogą. Cena rynkowa wzrośnie. tylko producenci. liczba wyrobów oferowana do sprzedaży nie zależy od ceny. C. D. B. Uzasadnij swoje stanowisko. oferowane przez producentów w określonym miejscu. C. C. oferowane przez producentów w danym czasie i po określonej cenie. Lp. wysokie ceny. D. 15) Rynek to: A. Cena rynkowa spadnie. B. Podaż będzie w dalszym ciągu wzrastać. które nabywcy chcą nabyć w danym czasie i po określonej cenie. które konsumenci chcą nabyć w danym czasie. oferowane przez producentów w danym czasie i po danej cenie. sprzedający będą produkować więcej po cenach wyższych niż po niższych. D. konsumenci kupują więcej po cenach wyższych niż po niższych.test sprawdzający 9) Co się stanie na konkurencyjnym rynku. konsumenci i producenci. gdzie spotykają się przedstawiciele handlowi. wizyta u fryzjera Popyt jest bardziej elastyczny na: Uzasadnienie  77 . mechanizm polegający na określaniu warunków kupna-sprzedaży oraz miejsce. które konsumenci chcą kupić w danym czasie. B. 12) P  odaż to dobra i usługi: A. (6 pkt) Określ. C. D. D. że producenci będą sprzedawać więcej po niższej cenie. kupujący nabędą więcej po cenach niższych niż po wyższych. które konsumenci chcą i mogą kupić po danej cenie i w danym czasie. D. B. C. miejsce. Żadna z odpowiedzi nie jest poprawna. gdzie spotykają się kupujący i sprzedający. ale nie mogą ze względu na ograniczoną dostępność. są identyczne dla wszystkich dóbr i usług. 13) P  opyt to dobra i usługi: A. 14) Stronę popytu i podaży na rynku kształtują: A. 10) P  rawo popytu mówi że: A. pozwalają na dostosowanie ceny dobra do zaoferowanej ilości. gdzie spotykają się kupujący i sprzedający. jeśli podaż przewyższy popyt? A. 11) K  rzywe podaży: A. Dobro lub usługa a) czekolada. samochód b) sweter. Popyt wzrośnie. który z produktów cechuje się wyższą elastycznością popytu. B.

....... Przykładem takiego kosztu jest rezygnacja z wolnego czasu na rzecz dodatkowej pracy........... 7) . 2) ........................ gdzie spotykają się kupujący i sprzedający w celu dokonania transakcji... Konkurencja doskonała 1) Zróżnicowanie produktów 2) Promocja 3) Wpływ producenta na cenę brak – cena określana przez rynek 4) Bariery wejścia na rynek brak 5) Liczba firm Konkurencja monopolistyczna Oligopol duże Monopol brak istotna słaba bardzo duży duże kilka dużych jedna wielka V............ charakteryzujące się tym............. (10 pkt) Połącz pojęcia z odpowiednimi definicjami....... ..... meble) oraz materiałów (np... który zajmuje się gospodarką jako całością................... 8) . kapitał.... kawa).... ...... tłuszcze.................... 6) Reglamentacja F Sytuacja na rynku... że konieczne jest użycie pracy ludzi lub maszyn do ich wytworzenia......... gdy popyt jest równy podaży............................ cement...... 9) Transformacja I Zmiany zachodzące wewnątrz systemu politycznego oraz partyjnego związane z jakościową zmianą sposobu rządzenia...... Do zaspokojenia potrzeb ekonomicznych ludzi konieczne są dobra.... dotyczyła zarówno żywności.............. jak i dóbr luksusowych (samochody....... 10) Zysk 1) ......... Dobra................................... ... dóbr codziennego użytku i używek (cukier......... gospodarstwa domowe i .. 7) Równowaga rynkowa G Utrzymywanie dystansu między państwami realizującymi model gospodarki centralnej a państwami realizującymi model gospodarki rynkowej................... w której występuje tylko kilku dużych producentów danego dobra czy też dostawców usługi... 9) .... (10 pkt) Uzupełnij zdania. papier).................. J Wartość danego dobra.............. papierosy.. (5 pkt) Uzupełnij tabelę... to dział.. 3) .. z których rezygnujemy..in. 5) .... który zajmuje się badaniem rynków poszczególnych dóbr i usług oraz gospodarstwami domowymi i przedsiębiorstwami.test sprawdzający III........ 3) Konkurencja C Miejsce. mogą być wytworzone tylko w ograniczonej ilości... a nie wytworzone przez człowieka. 5) Oligopol E Stosowana m...... oraz występowaniem barier uniemożliwiających innym firmom wejście na rynek....... alkohol............................. 4) Monopol D Sytuacja na rynku.............. informację oraz ....... sprawowania władzy............................. w Polsce w różnych okresach po 1945roku... czyli ... Dzielą się one na dobra .............. 8) Rynek H Rywalizacja firm o konsumenta......... środki czystości............ 78  ............................ Do czynników wytwórczych zaliczamy: ........................... 4) .......... to dział............. aby uzyskać inne dobra............... są wytwarzane z zasobów naturalnych ziemi lub innych dóbr już wytworzonych. Podmiotami procesów gospodarczych są przedsiębiorstwa............. co pozwoli na zwiększenie dochodów w gospodarstwie domowym... 10) ............. ziemię.............. ........... 6) ... 1) Cena A Struktura rynkowa charakteryzująca się występowaniem na rynku tylko jednego dostawcy lub producenta danego towaru............. IV.... mięso.. cegły..... słodycze.................... to nauka zajmująca się procesami gospodarowania.............. buty.................. 2) Izolacja B Cel działalności firm w warunkach gospodarki rynkowej.... stworzone przez samą przyrodę.... tak aby przedstawiała cechy charakterystyczne konkurencji na różnych rynkach...... w ekonomii noszą nazwę kosztu ............... ich dla wszystkich..... ..... .............. który kontroluje podaż i ceny........ oraz dobra .

...................... ............................................ wielkość popytu jest równa wielkości podaży................................................... .. wynosi ................... ...... Cena Popyt Podaż 40 280 40 60 190 90 80 120 120 100 85 145 120 35 165 Przy cenie 120 popyt wynosi .... (7 pkt) W tabeli zestawiono ceny oraz odpowiadające im popyt i podaż. wynosząca ......... Przy cenie ............ Na tej podstawie uzupełnij zdania............... Przy cenie równej 60 nadwyżka ...........................test sprawdzający VI............  79 .......... ........... natomiast podaż – ....................... Na rynku jest nadwyżka .....................

7) W procesie podejmowania decyzji istotne są m. II.. 2) Asertywność B Stosunkowo stałe cechy.. zasada wzajemności. Klasa . . kompetencji. 2) Teoria potrzeb Maslowa zakłada...... 12) Gwarancja jest zawsze roczna.... lub F... jeśli jest prawdziwe...... .... pochodzenie społeczne. 1) Ekstrawertyk lubi spędzać czas w samotności...... jaki ma być osiągnięty..... którego członkowie współdziałają ze sobą na zasadzie odrębności od innych.. Data ... przyczyna tłumacząca postępowanie człowieka i kryjąca się za tym postępowaniem – zarówno świadoma.... można wyróżnić cztery modele podejmowania decyzji... ........ płeć lub narodowość. 4) Osobowość D Zbiór co najmniej trzech osób........ 3) Najsłabszy jest konflikt typu dążenie–dążenie.... 3) Grupa społeczna C Bodziec inspirujący działanie..test sprawdzający Test sprawdzający 2............ osób podejmujących decyzje oraz celu. 9) Negocjacje to rozmowy podjęte dobrowolnie przez wszystkie strony konfliktu.......... jak i wyparta......... w celu zaspokajania własnych potrzeb.... że niezaspokojenie potrzeb niższego rzędu uniemożliwia zaspokojenie potrzeb wyższego rzędu..... jeżeli jest fałszywe........ z jednoczesnym zmniejszonym zainteresowaniem i aktywnością skierowanymi na świat zewnętrzny.......... (12 pkt) Przy każdym ze stwierdzeń napisz P.... zasada zaangażowania i konsekwencji....... ...in............. które nadają względną spójność jej zachowaniu............. 4) Osoby asertywne są śmiałe i otwarte.......... (5 pkt) Połącz pojęcia z odpowiednimi definicjami... ponieważ pojawia się wraz z koniecznością wyboru między dwoma równie atrakcyjnymi działaniami... 80 1) Motyw A Cecha osobowości polegająca na tendencji do kierowania swojej percepcji i działań do wewnątrz – na własne myśli i emocje........ ... I..... mogą nimi być na przykład: wykonywany zawód....... .. następujące zasady: zasada działania schematycznego..... wynika z potrzeb i kształtuje cele. dyspozycje czy właściwości jednostki.. ..... . ... ... .... potrafią uszanować odrębność innych. 10) W  Polsce reklama może zawierać treści dyskryminujące ze względu na rasę...... 6) Poprawnie przeprowadzona analiza SWOT pozwoli na zminimalizowanie zagrożeń i zwiększenie szans pełnej realizacji planowych działań................ majątek.. 11) W przypadku zawarcia umowy poza lokalem przedsiębiorstwa sprzedawcy konsument może w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy odstąpić od niej bez podania przyczyny.............. 8) W zależności od stopnia zorganizowania procesu decyzyjnego..... 5) Grupy inkluzyjne (otwarte) stosują liczne i rygorystyczne kryteria przyjmowania nowych członków.. Komunikacja interpersonalna Grupa A Imię i nazwisko ........  ...... po ich pomyślnym zakończeniu żadna strona nie powinna się czuć przegrana............ Charakteryzuje się trwałą strukturą i względnie jednolitym systemem norm oraz wartości..... ........

............ Należą do nich między innymi ......... 4) ........... małżeństwo d) jedzenie........................... W rozwoju osobowości człowieka istotną rolę odgrywają jej cechy kierunkowe........ (12 pkt) Uzupełnij zdania..... i .... a także skłonność do wykonywania czynności z tym związanych......... ukierunkowanym na realizację określonych celów...... dom....................................... 3) .... ................................. czyli uczucia... ...... Odpowiednie numery oraz symbole literowe wpisz w poniższą piramidę............... ........ wydalanie e) uznanie............. Przypisz nazwy kategorii potrzeb oraz przykłady potrzeb do odpowiednich poziomów................ przyjaciele................. jest jednym z najważniejszych pojęć w psychologii.............. .. to zespół względnie stałych właściwości psychicznych człowieka i należy do tych cech osobowości........................................... (10 pkt) Uzupełnij piramidę potrzeb Maslowa.... oraz towarzyskiego i otwartego .............................in....... które ujawniają się w działaniu.............................. Oznacza całość zintegrowanych procesów psychicznych człowieka...... 5) .......... myśli i uwaga skierowane na jakąś rzecz lub zjawisko................ zawodowe b) grupa społeczna...... które w znacznym stopniu są uwarunkowane genetycznie i podlegają niewielkim zmianom w trakcie rozwoju człowieka......... rodzinne.............. podziw ludzi V IV III II I  81 ... bez zachowań agresywnych... Z kolei Carl Gustav Jung wyróżnił dwa przeciwstawne typy: nieśmiałego i zamkniętego ......................... Kategorie potrzeb Przykłady potrzeb 1) potrzeba szacunku 2) potrzeby fizjologiczne 3) potrzeba samorealizacji 4) potrzeba afiliacji 5) potrzeba bezpieczeństwa a) spełnienie osobiste........ oraz ...... klasa szkolna c) praca................................................. ........... 1) ................test sprawdzający 5) Introwersja E Posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych......... ................... Z kolei .. Wśród wielu różnych koncepcji psychologicznych wyróżniamy koncepcje oparte na poglądach ............. zadowolenie z siebie............. Do mechanizmów regulujących zachowanie się człowieka należą m........ ............... ..... ........................... III........................ IV............................................. 2) .... według którego ludzi można podzielić na .................................... różnego rodzaju ......... .. a także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych...........................................

... ... .. 8) Decyzje strategiczne dotyczą działań podejmowanych w kilkuletniej perspektywie.. 1) Asertywność jest umiejętnością nabytą...... I......... 12) Konsumentowi przysługuje prawo wyboru........... 10) Arbitraż to zwrócenie się przez obie strony konfliktu do osoby lub instytucji niezależnej z prośbą o rozwiązanie konfliktu........ ....... czyli brak wystarczających informacji do podjęcia racjonalnej decyzji.. jego członkowie zgłaszają nowe pomysły.. 3) Temperament C Odczuwalny brak czegoś............ ...... 7) Konfrontacja stanowi ostatnią fazę rozwoju grupy.... 6) Dla właściwego funkcjonowania grup społecznych...... 82  ..... zespół nauczył się na bieżąco rozwiązywać konflikty............ 3) .......... .... ................... uczestnictwa i łączności z członkami określonej zbiorowości..... zwłaszcza o charakterze formalnym (np. a poziom ryzyka – wysoki......... 5) Więź społeczna to akceptowane przez jednostkę poczucie przynależności.. ludzi i innych elementów otaczającego świata........... jeśli jest prawdziwe................ organizacje społeczne i polityczne. Klasa .. ............. 5) ........ 11) Konsument to osoba nabywająca od przedsiębiorcy towar lub usługę.. w celu zaspokojenia swoich potrzeb życiowych.. które wydają się nie do pokonania...... czyli odstąpienie od działań w związku z pojawieniem się przeszkód.... przedsiębiorstwo.............. pewność osiągnięcia celu jest niska.... (12 pkt) Przy każdym ze stwierdzeń napisz P.. a ich praca jest najefektywniejsza.........test sprawdzający Test sprawdzający 2......... 2) ............... Komunikacja interpersonalna Grupa B Imię i nazwisko ........... 3) Najwyżej w hierarchii potrzeb według Maslowa znajduje się potrzeba uznania...... zdeterminowanych genetycznie i ujawniających się już w pierwszym roku życia człowieka.................... 2) Stres objawia się tylko negatywnymi zmianami w zachowaniu człowieka.. czy skorzysta z uprawnień z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową czy z uprawnień z tytułu gwarancji.. 1) ............. .... polegające na odzwierciedleniu stosunku człowieka do rzeczywistości............ 2) Samoakceptacja B Przykry stan emocjonalny związany z niemożnością realizacji potrzeby lub osiągnięcia określonego celu...... które wynikają ze struktury instytucji..... stanowiący podstawę kształtowania się i rozwoju osobowości. jeżeli jest fałszywe................................. ........... 4) Uczucia D Szacunek dla samego siebie....... (5 pkt) Połącz pojęcia z odpowiednimi definicjami.......... Pojęcie Opis 1) Frustracja A Stany psychiczne wyrażające ustosunkowanie się człowieka do określonych zdarzeń. 4) ... 5) Substytucja E Zespół dziedziczonych cech osobowości.... ........ 9) Jedną z najważniejszych barier procesu decyzyjnego są bariery motywacyjne... niezwiązaną z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą lub zawodową........................ Data . .............. II........... szkoła) niezbędne są role organizacyjne.... ... 4) Jednym z nieświadomych mechanizmów obronnych jest wyparcie................ lub F..

. czyli pozornie racjonalne uzasadnienie działań... Jednym z obszarów działalności jest także edukacja konsumencka...................................... 2) . kontrola umów... 4) . samorządowymi i pozarządowymi. w toczących się postępowaniach............................ napotyka niekiedy na różnego rodzaju przeszkody..... 5) Państwowa Inspekcja Handlowa E Działa na terenie całego kraju....... przy pisaniu pozwu do sądu........................................ zrzeszającego ponad 30 europejskich organizacji................................. Niemożność ich pokonania może rodzić frustracje....... 4) Miejski (Powiatowy) Rzecznik Praw Konsumentów D Działa od roku 1990.................................................. Kolejną grupą są potrzeby .. Instytucja Opis 1) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów A Istnieje od 1995 roku........ które są niekorzystne dla konsumenta. np........ Potrzeby .test sprawdzający III............... rekompensując sobie w ten sposób jego brak................................ Te z kolei mogą wywoływać nieświadome mechanizmy obronne....................in.... Trzecia grupa to potrzeby . występuje do przedsiębiorców w sprawach dotyczących ochrony konsumentów..... czyli odczuwalny brak czegoś......... Należy do Europejskiego Biura Organizacji Konsumenckich.. Na samym dole znajdują się fundamentalne potrzeby ............... 1) .. dotyczących ochrony interesów konsumentów......... (12 pkt) Uzupełnij zdania..................... np. ... czyli odstąpienie od działań w związku z pojawieniem się przeszkód nie do pokonania.................. różnego rodzaju ............. Najbardziej znaną klasyfikację potrzeb przedstawił amerykański psycholog i psychopatolog . W 48 oddziałach terenowych można uzyskać bezpłatną pomoc prawną............................ a) Dopasuj instytucje do odpowiednich opisów........................ Człowiek................................... 3) .... a przykładem ich może być funkcjonowanie w klasie szkolnej czy grupie przyjaciół.. posiadanie miejsca do mieszkania czy stabilnej pracy zawodowej........... wytacza powództwa w sprawach o naruszenie praw konsumentów... e) .............. początkowo jako Urząd Antymonopolowy... 5) ..... IV...................... uczestniczy................. 2) ......in......... przejawiają się w uznaniu ze strony innych ludzi czy zadowoleniu z siebie............ współdziała z innymi instytucjami oraz organizacjami konsumenckimi..... Do mechanizmów regulujących zachowanie się człowieka należą m................................................... Odkrył on....................... b) ........ 3) .........  83 ... osobiste i zawodowe.... d) ... (10 pkt) Wykonaj polecenia...................... 5) ... czyli wyobrażenie. Zadaniem tej instytucji jest m...... Prowadzi kontrole artykułów i usług dostępnych na rynku oraz legalności działania przedsiębiorców uczestniczących w obrocie tymi artykułami i usługami.. za zgodą konsumentów...... c) .... b) Określ............... 4) ..in.... W wielu sprawach interweniuje bezpośrednio u producentów..... przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów..... Ostatnią grupą są potrzeby ...... realizując swoje potrzeby.................... czyli usunięcie z pamięci wydarzeń związanych z frustracjami............................ prowadzenie warsztatów dla nauczycieli oraz realizowanie programów edukacyjnych dla młodzieży.. składa wnioski w sprawach dotyczących stanowienia lub zmiany.......................... 3) Federacja Konsumentów C Udziela bezpłatnych porad oraz informacji prawnej w zakresie ochrony konsumentów................. którym towarzyszą przykre emocje. Ma prawo zaskarżenia do Sądu Antymonopolowego uregulowań z umowy nierównomiernie rozkładających prawa i obowiązki stron umowy. m... czyli poszukiwanie zastępczych sposobów zaspokojenia potrzeby....... że się osiągnęło cel......... Przygotowuje projekty rządowej polityki konsumenckiej.. że potrzeby człowieka są zhierarchizowane w pięciu kategoriach.... które z poniższych organizacji są instytucjami rządowymi. 2) Stowarzyszenie Konsumentów Polskich B Jest wyspecjalizowanym organem kontroli państwowej powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa........ 1) ......... takie jak: a) ...................... a ich przykładem może być spełnienie rodzinne........ które warunkują przetrwanie jednostki...............

..... czyli spółka prawa handlowego.......... ......... ..... ..... ............ Może poprzedzać każdą inną umowę o pracę.... – ..test sprawdzający Test sprawdzający 3...... 12) Urlop na opiekę nad dzieckiem (w wymiarze dwóch dni na każde dziecko) przysługuje pracownikowi.................. Rynek pracy Grupa A Imię i nazwisko .. ... roku życia..... Jest to nieustanny proces. do momentu znalezienia nowego zatrudnienia.. którego potomstwo nie ukończyło 16. (12 pkt) Przy każdym stwierdzeniu napisz P.......... ............. a inne są likwidowane. ........................... – .. 3) Do typu przedsiębiorczego należą osoby dynamiczne. Klasa ...... – .................. I............. Po tym okresie większość z nich musi szukać nowego zajęcia... 6) Program Operacyjny Kapitał Ludzki jest jednym z programów Unii Europejskiej..................... c) Spadek opłacalności wydobycia węgla spowodował likwidację kilku kopalń na Śląsku.......... Nieustannie powstają nowe miejsca pracy...... (4 pkt) Do opisanych poniżej sytuacji dopisz odpowiedni typ bezrobocia.. 10) Umowa na okres próbny jest zawierana w celu ocenienia przydatności pracownika do realizacji powierzonych mu zadań...... Konieczne informacje zostaną mu przekazane podczas rozmowy kwalifikacyjnej.. jeśli jest prawdziwe........ o które się ubiega.. 5) Aktywne formy walki z bezrobociem polegają na oddziaływaniu za pomocą instrumentów ekonomicznych i administracyjnych na rynek pracy. społeczny i artystyczny........ 84  . 4) Bezrobocie strukturalne wynika z ciągłych zmian w gospodarce rynkowej............ lub F........ które lubią kierować innymi.... badawczy.. Startują w konkursach i zależy im na statusie społecznym.... ............................ ......... 2) Holland wyróżnił sześć typów osobowości: konwencjonalny..... a) W pobliskim sadzie w czasie zbiorów właściciel zatrudnia prawie 100 osób. 9) W szczególnych przypadkach wynikających z charakteru wykonywanej pracy dopuszcza się przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy. 7) EURES to agencja państw członkowskich Unii Europejskiej umożliwiająca wymianę informacji o rynku pracy i ofertach zatrudnienia dla osób poszukujących pracy w innych państwach członkowskich oraz w Islandii........ aby kandydat zbierał dane o firmie i stanowisku...... 8) Przed przystąpieniem do rozmowy kwalifikacyjnej nie ma potrzeby... Norwegii i Szwajcarii. Data ............ Są one bezrobotne tylko przez pewien okres..... 1) Ludność aktywna zawodowo to wszystkie osoby uznane za pracujące oraz bezrobotne. który umożliwia pozyskanie funduszy na pasywne formy walki z bezrobociem. Chętnie przewodzą grupie dla osiągnięcia wspólnego celu.. 11) Menedżerem może być osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą lub osoba prawna.................. .......... realistyczny... II.. ........ . w którego wyniku na rynku cały czas pozostaje pewna liczba osób bez pracy.. jeżeli jest fałszywe.. ... ........................ Wraz z zamykaniem zakładów część górników pozostała bez pracy...... b) Agnieszka pracuje jako pilot wycieczek w biurze podróży.. Niedawno ukończyła studia podyplomowe na kierunku komunikacja w biznesie i poszukuje pracy jako specjalista PR.............. .... nie więcej jednak niż do 18 godzin............ przedsiębiorczy......

Kontrakt menedżerski 1) Praca musi być wykonywana osobiście... jeżeli wykonywanie jej zagraża życiu lub zdrowiu 2) Terminowe wypłacanie wynagrodzenia 3) Zwalnianie pracowników (z zachowaniem okresu wypowiedzenia) 4) Równe traktowanie kobiet i mężczyzn 5) Przyznawanie nagród i wyróżnień pracownikom 6) Przestrzeganie podczas wykonywania pracy przepisów BHP V. Umowa zlecenie C. A. 2) Praca jest wykonywana osobiście lub za zgodą zleceniodawcy... 4) Zamawiający i przyjmujący zamówienie najczęściej nie są zobowiązani do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Społeczne skutki bezrobocia �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� B. z którym wcześniej zawarł ten rodzaj umowy.test sprawdzający d) Firma znajdująca się niedaleko Poznania.. – ... Lp... III. obowiązkiem pracownika czy obowiązkiem pracodawcy. 5) Pracownik jest objęty pełnym zakresem ubezpieczeń społecznych. przechodzi trudności.  85 ..... czyli bez podpisywania umów i płacenia podatków 5) Zmniejszenie dochodów budżetu państwa A.. prawem pracodawcy.. Umowa o pracę B. (5 pkt) Każdy z poniższych opisów zakwalifikuj jako jeden ze skutków bezrobocia lub pozytywny aspekt tego zjawiska... . (6 pkt) Zdecyduj....... Sytuacja Prawo/obowiązek pracownika/pracodawcy 1) Odmowa wykonania pracy..... która zajmuje się produkcją drzwi na rynki wschodnie oraz rynek krajowy.... Z powodu kryzysu nastąpił zastój w budownictwie i firma otrzymuje bardzo mało zleceń od importerów. szarej strefie. Pozytywne aspekty bezrobocia �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� IV....... 3) Strony same mogą decydować.. Często nawet po rozwiązaniu tego typu umowy pracownik ma zakaz podejmowania pracy w firmach konkurencyjnych wobec przedsiębiorstwa..... Z tego powodu należy ograniczyć produkcję i zwolnić część pracowników.. Ekonomiczne skutki bezrobocia ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� C. 1) Strata w PKB wynikająca z niewykorzystywania w pełni zasobów siły roboczej w danym państwie 2) Racjonalizacja zatrudnienia w przedsiębiorstwach 3) Obniżenie umiejętności i kwalifikacji osób długo pozostających bez pracy 4) Zatrudnianie bezrobotnych w tzw.. można powierzyć jej wykonanie innej osobie... jak określić swoje prawa i obowiązki... (5 pkt) Zakwalifikuj opisy do odpowiedniej podstawy zatrudnienia. czy opisane poniżej sytuacje są: prawem pracownika. Umowa o dzieło D...

..... I..... restauracjach i punktach usługowych... a) Piotr ukończył studia z zakresu ratownictwa medycznego................... a przy rozwiązywaniu problemu konsultują się ze znajomymi i zbierają od nich informacje. Wraz z likwidacją PGR-u mieszkańcy pozostali bez pracy i bez możliwości jej znalezienia........ funkcjonował PGR.... ........... ......... 12) Pracownik może prowadzić działalność konkurencyjną wobec pracodawcy oraz świadczyć pracę na rzecz przedsiębiorstwa prowadzącego działalność konkurencyjną..... 6) Podaż na rynku pracy to osoby szukające pracy. – ........... ...test sprawdzający Test sprawdzający 3.......... by w świetle prawa zostać bezrobotnym................................. (12 pkt) Przy każdym stwierdzeniu napisz P.............. d) W miejscowości....... że jeżeli sprzedaż wróci do poziomu sprzed roku zatrudni go ponownie......... 5) Poradnictwo zawodowe jest pasywną formą walki z bezrobociem. ..................... ................ – . 4) Bezrobocie chroniczne obejmuje grupę ludzi przez długi czas pozostających bez pracy... W pracy w grupie odwołują się do słów........... Obiecał jednak.......................... – ..... .............. . Jednak po okresie wakacyjnym pozostają oni bez pracy........ ................... II... to stosunek pracy nawiązuje się w dniu zawarcia umowy.... ... 1) Emerytów i rencistów zaliczamy do ludności aktywnej zawodowo. Rynek pracy Grupa B Imię i nazwisko ... 9) Termin rozpoczęcia pracy to konkretna data wskazująca dzień.... lub F.. ..... ponieważ oprócz PGR-u nie było tam innego zakładu produkcyjnego....... odprowadzaną do urzędu skarbowego..... 86  .......... .... pomniejsza się o część składki na ubezpieczenie zdrowotne. obecnie szuka pracy w pogotowiu jako ratownik medyczny................ ... 3) Samo pozostawanie bez pracy nie jest warunkiem wystarczającym.... w której mieszka pani Zosia. Data ....... – ...................... w którym okoliczni mieszkańcy mieli zapewnioną pracę.............. .......... 11) Jeżeli pracownik jest zatrudniony na pół etatu. to minimalne wynagrodzenie wynosi 70% kwoty podstawowej... Klasa ............... 10) Umowa na czas nieokreślony jest najmniej korzystnym rodzajem umowy o pracę z punktu widzenia pracownika.... Jeżeli data ta nie została zapisana w umowie........ Są odpowiedzialne i cierpliwe... b) Do miejscowości nadmorskiej Mielno w okresie letnim przyjeżdża wielu miłośników kąpieli morskich i słonecznych. .... jeżeli jest fałszywe...... 7) Życiorys (CV) to dokument zawierający uporządkowane informacje o kandydacie na stanowisko pracy.... w którym należy przystąpić do wykonywania powierzonych obowiązków............ W tym czasie tamtejsi mieszkańcy znajdują zatrudnienie w ośrodkach wypoczynkowych... 2) Typ realistyczny osobowości reprezentują osoby lubiące pracę z innymi ludźmi....... Z powodu zmniejszającego się popytu na nowe samochody właściciel salonu był zmuszony zwolnić pana Andrzeja........... (4 pkt) Do opisanych poniżej sytuacji dopisz odpowiedni typ bezrobocia.... jeśli jest prawdziwe.... uczuć i idei... 8) Zaliczkę na podatek dochodowy.. c) Pan Marcin i Pan Andrzej byli pracownikami salonu samochodowego... .......

Społeczne skutki bezrobocia �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� C. ograniczenie konsumpcji 3) P  roblemy rodzinne skutkujące wzrostem liczby rozwodów 4) Zwiększenie wydatków z budżetu państwa na zasiłki dla bezrobotnych 5) Ubożenie społeczeństwa. Umowa o pracę zlecenie o dzieło D. nagan. Jest to uzależnione od decyzji pracownika i pracodawcy. do urlopu wypoczynkowego. Umowa C. 1) Zwiększenie wydajności pracy wśród zatrudnionych 2) Spadek dochodów ludności. 4) Umowa ta jest regulowana przez przepisy Kodeksu cywilnego i pracownik nie nabywa praw wynikających z Kodeksu pracy. czy opisane poniżej sytuacje są: prawem pracownika. 5) Osoba fizyczna podejmuje działalność gospodarczą na własny rachunek i na własne ryzyko. (5 pkt) Każdy z poniższych opisów zakwalifikuj jako jeden ze skutków bezrobocia lub pozytywny aspekt tego zjawiska. Umowa B. np. Umowa E. pogorszenie standardu życia i wzrost liczby osób bezdomnych A. obowiązkiem pracownika czy obowiązkiem pracodawcy. A.  87 . Samozatrudnienie agencyjna 1) Pracownik najczęściej jest objęty tylko ubezpieczeniem zdrowotnym. kar finansowych 6) Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy V. Pozytywne aspekty bezrobocia �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� IV. Sytuacja Prawo/obowiązek pracownika/pracodawcy 1) Sumienne i staranne wykonywanie pracy 2) Prawo do urlopu na żądanie 3) Tajemnica służbowa 4) Terminowe otrzymywanie wynagrodzenia odpowiadające wykonywanej pracy i kwalifikacjom 5) Stosowanie upomnień. (6 pkt) Zdecyduj. Ekonomiczne skutki bezrobocia ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� B. (5 pkt) Zakwalifikuj opisy do odpowiedniej podstawy zatrudnienia. W treści umowy można zastrzec możliwość udzielenia płatnego urlopu.test sprawdzający III. 2) Jej celem jest wykonanie dzieła będącego przedmiotem umowy. Lp. w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. 3) Praca jest wykonywana w sposób ciągły. prawem pracodawcy. na rzecz pracodawcy.

........... czyli wartości księgowej przedsiębiorstwa obliczanej z wartości jego majątku.. 7) Kredyt obrotowy jest przeznaczony na finansowanie nakładów ponoszonych w celu stworzenia lub powiększenia majątku trwałego przedsiębiorstwa..... Dają także prawo otrzymania określonej dywidendy..... I..... zapewnienie środków na pokrycie kosztów leczenia lub gromadzenie funduszów na starość...... 5) Rada Polityki Pieniężnej jest instytucją zależną od Narodowego Banku Polskiego................... ..... 8) Najważniejsza instytucja rynku kapitałowego to giełda papierów wartościowych....... 14) Podstawową funkcją ubezpieczeń jest wypłacenie odszkodowań za straty powstałe w wyniku nieszczęśliwych zdarzeń losowych....in.. przyznają ich posiadaczom większą liczbę głosów niż posiadaczom akcji zwykłych... 11) Akcje uprzywilejowane uprawniają do udziału w głosowaniu. 3) Najważniejszą instytucją finansową odpowiadającą za system finansowy w Polsce jest Narodowy Bank Polski.. ... Polega ona na ingerencji w czasie kryzysu finansowego.. gdyż panika na rynkach kapitałowych mogłaby zagrozić stabilności systemu finansowego państwa... wynikającej z cen akcji na giełdzie.........................test sprawdzający Test sprawdzający 4.. . 4) Bank centralny pełni m. 9) Nadzór nad działaniem giełdy sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego........ funkcję stabilizacyjną rynku finansowego.... 2) Funkcja tezauryzacyjna pieniądza służy do porównywania wartości towarów........... .......................... ........... ....... zanim zostanie ona wypłacona za akcje zwykłe... tak aby po sprzedaży uzyskać większą sumę pieniędzy niż ta. ........................ 13) Inwestycje rzeczowe polegają na zakupie danego towaru w oczekiwaniu na wzrost jego wartości........ (15 pkt) Przy każdym ze stwierdzeń napisz P.......... lub F.. Finanse i inwestycje Grupa A Imię i nazwisko ......... ... 10) Na giełdzie warszawskiej handluje się papierami wartościowymi.. ale jako zapis elektroniczny w systemie komputerowym Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych...... 1) Barter to wymiana towaru za towar............. jeśli jest prawdziwe....... jeżeli jest fałszywe... 12) Wskaźnik cena/zysk (C/Z) informuje o stosunku wartości rynkowej spółki. Klasa . .. 88  .. która została wydana na jego zakup.. do kapitałów własnych.... 6) W Polsce podatek od zysków kapitałowych wynosi 18%. które nie istnieją w formie papierowej......... ....... ................ 15) W systemie emerytalnym II filar jest oparty na działaniach prywatnych Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE).. gdy zakończy się aktywność zawodowa osoby ubezpieczonej..................... Data .. . .. . .......

test sprawdzający II. 2) Kredyt hipoteczB ny Służy do spłacenia wielu już wcześniej zaciągniętych kredytów i zamianie ich na jeden. najczęściej na złoto lub srebro. a dużą wartość. srebra i złota). którego banki centralne go emitują. Jest to wartość pieniężna zapisana w formie pliku komputerowego na elektronicznym nośniku informacji (na karcie mikroprocesorowej lub dysku komputera). Obecnie w żadnym kraju pieniądze w obrocie nie mają pokrycia w złocie. co gwarantowało jej trwałość. stając się podstawową formą rozliczeń przy wymianie towarów. czyli daje możliwość tak zwanego debetu. (6 pkt) W poniższej tabeli omówiono różne formy pieniądza. czyli opłacona z góry. aby można było korzystać z karty. którymi płacono za towary. Ta forma płatności stanowiła papierowe zapewnienie dla banku. Były to najczęściej monety o określonej wadze i zawartości kruszcu. Dzięki temu łatwo ją było przewozić. We współczesnej gospodarce transakcje dokonywane tą formą pieniądza stały się powszechne i powoli wypierają obrót gotówką. że pokwitowanie jest wymienialne na kruszec. świadczące o tym. a jego spłata jest indywidualnie ustalana z bankiem. 3)  89 . Jest to zapis na rachunku bankowym. ale oprocentowanie jest z reguły wyższe niż w wypadku innych pożyczek i kredytów. Uporządkuj poszczególne formy w kolejności chronologicznej oraz podaj ich nazwy. (6 pkt) Przyporządkuj rodzaje kredytów do odpowiednich opisów. Zmniejszy to stan naszego konta. czyli płacić nią za towary i usługi. której można używać jako elektronicznej portmonetki. niż wynosi aktualny stan konta. miód czy sól wielicka. To one stały się pierwotną formą współczesnego pieniądza. Kredyt konsolidaC cyjny Bank umożliwia wypłatę większych środków. co utrudniało porównanie ich wartości. a powiększy stan konta dostawcy danego dobra. Jego zaletą jest połączenie wielu zobowiązań w jedno oraz z reguły dłuższy okres spłaty. Jeśli posiadamy na nim pieniądze. Początkowo był wprowadzany przez instytucje prywatne. Funkcję tego pieniądza w różnych regionach pełniły inne towary. zlecając przelanie własnych pieniędzy na inny rachunek bankowy. Problem stanowiła jednak konieczność ciągłego sprawdzania wagi i jakości danej bryłki złota czy srebra w celu ustalenia jej dokładnej wartości. płaty płótna. Takie dobra służyły do zaspokajania bieżących potrzeb lub były przechowywane i wymieniane na inne. To najczęściej grudki mało dostępnych metali (np. Przed dokonaniem transakcji należy na odpowiednie konto przelać pieniądze. Jest to tak zwana karta przedpłacona (prepaid). Ze względu na niewielki ciężar i dużą trwałość szybko wyparły inne sposoby płatności. a gwarancją wartości pieniądza jest państwo. W Polsce taką funkcję pełnił również bursztyn. możemy zapłacić za towary lub usługi. Miała niewielką wagę. Kolejność Forma pieniądza Opis Były to najczęściej dobrze sprzedające się i trwałe towary. W Polsce były to z reguły skóry zwierząt futerkowych. Zabezpieczenie kredytu stanowią najczęściej dochody kredytobiorcy. między innymi od jego dochodów. Rodzaj kredytu Opis kredytu 1) Kredyt na rachunA ku osobistym Jest udzielany na określone potrzeby. Ta forma pieniądza była odporna na działanie wody czy powietrza. które stały się miernikiem wartości innych dóbr. a następnie przez państwowe jako pokwitowanie za złożony w banku pieniądz kruszcowy. Kłopotliwe było również przechowywanie i transport towarów pełniących funkcję pieniądza. Jego wysokość zależy od wiarygodności klienta. III.

...................... Kredyt ten jest długoterminowy.................. 4) .....% w stosunku rocznym.. 90 Lp........ jeśli stwierdzenie dotyczy akcji.. 5) ......... Obliczenia: V....... który przynosi posiadaczowi z góry określony dochód.................... (3 pkt) Uzupełnij zdania i zapisz obliczenia.... 5) Dysponent tego typu papierów wartościowych nie ma prawa do wypłaty dywidendy czy uczestnictwa w walnych zgromadzeniach............. że na lokatę wpłacono ..... 6) .......  A/O .... 6) Kredyt inwestycyjny F Jest przeznaczony na finansowanie bieżącej działalności przedsiębiorstwa..... Obliczenia: b) Jeżeli odsetki z lokaty oprocentowanej na 5... zł.. lub O..... a wydawane pieniądze podlegają ścisłej kontroli banku.....8% w skali roku............ 4) Kredyt konsumpD cyjny 5) Kredyt obrotowy E Jest przeznaczony na finansowanie nakładów ponoszonych dla stworzenia lub powiększenia majątku trwałego przedsiębiorstwa........... Stwierdzenie 1) Podstawowy walor notowany na giełdzie.... to oznacza.............. odsetki w wysokości 3120 zł.... Kredyt jest oprocentowany na .. oprócz rat kredytu...... 2) ....... 2) Jest rodzajem papieru wartościowego (emitowanego w serii)... np.... że co roku musi spłacić...... zł...........5% w stosunku rocznym wpłacono 8000 zł.... Po pół roku oszczędzania odsetki wyniosą ... na której spłacenie został przyznany...... 4) Kupując je. wyniosły 27 840 zł po 12 miesiącach.. Obliczenia: c) Pan Kowalski otrzymał z banku kredyt w wysokości 24 000 zł...... jeśli dotyczy obligacji.........test sprawdzający Rodzaj kredytu Opis kredytu Długoterminowy kredyt zaciągany w celu finansowania mieszkania czy domu. 3) Jest instrumentem emitowanym przez przedsiębiorstwo...... Obliczył... na zakup towarów przez firmy handlowe.......... IV....... 3) ........ (5 pkt) W odpowiednich rubrykach tabeli wpisz A. a) Na konto z oprocentowaniem 6...... Zabezpieczeniem tego kredytu jest najczęściej nieruchomość. 1) ...... stajemy się właścicielami części majątku spółki.....

Oblicz.test sprawdzający VI. Obliczenia: Kupno Sprzedaż Podatek Zysk  91 . 2 stycznia 2012 roku sprzedał je po 15. Wykonaj odpowiednie obliczenia. Uwzględnij podatek od zysków kapitałowych oraz prowizję maklerską w wysokości 1. (4 pkt) 30 czerwca 2011 roku pan Kowalski kupił 1000 akcji firmy X po 12. ile pan Kowalski zarobił na tej transakcji.70 zł.5% od wartości transakcji. Wyniki wpisz do tabeli.5 zł za każdą.

. I. udzielanie kredytów oraz prowadzenie rachunków osób fizycznych i przedsiębiorstw........... 12) WIG20 uwzględnia dwadzieścia najmniejszych firm notowanych na giełdzie....... .... 3) Za emisję pieniądza gotówkowego są odpowiedzialne banki komercyjne............... ............. 6) Zdolność kredytowa nie zależy od wysokości uzyskiwanych dochodów.... lub F..... . 10) Akcje to świadectwo posiadania udziału w przedsiębiorstwie. jakie sprawca szkody musi ponieść w celu naprawienia szkody wyrządzonej innej osobie. jednostki samorządu terytorialnego (np......... jeżeli jest fałszywe.. w której wyniku jednostką pieniężną na obszarze naszego kraju stał się złoty........ Klasa . 15) Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej chroni przed kosztami.. obligacje gmin) lub przedsiębiorstwa... 13) Fundusze emerytalne pozyskują środki finansowe ze sprzedaży polis zapewniających świadczenia pieniężne osobom fizycznym i instytucjom w wypadku nieszczęśliwych zdarzeń losowych...... kontrola liczby pieniądza i wielkości kredytu w gospodarce jest prowadzona w taki sposób....... 1) Do powszechnego obiegu euro zostało wprowadzone w roku 2002... Finanse i inwestycje Grupa B Imię i nazwisko .. 11) Obligacje to papiery wartościowe..... którego formę organizacyjną stanowi spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.. domy maklerskie i Skarb Państwa....... jeśli jest prawdziwe........ .... Data .... 92  ..... . ....... 7) Podstawowym zadaniem banków komercyjnych jest przyjmowanie lokat. a obecnie jej akcjonariuszami są banki.... .. . 5) Założenie banku wymaga spełnienia wielu warunków dotyczących między innymi wysokości kapitału założycielskiego....................... 8) Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie jest spółką akcyjną założoną przez Skarb Państwa......test sprawdzający Test sprawdzający 4.................................. aby jego wartość odpowiadała potrzebom gospodarki bez spowalniania jej rozwoju... ........... ...... emitowane przez Skarb Państwa (obligacje skarbowe)................ był Władysław Grabski........... aby mogli oni podjąć świadomą decyzję o zakupie akcji spółki. ..... odpowiednich pomieszczeń czy kwalifikacji kadry zarządzającej................. 14) Ubezpieczenia społeczne są przeznaczane na ochronę zdrowia............. ... 9) Celem prospektu emisyjnego jest dostarczenie wyczerpujących informacji przyszłym inwestorom.... 2) Twórcą reformy gospodarczej w Polsce. ............... 4) Funkcja stabilizacyjna Narodowego Banku Polskiego obejmuje realizowanie polityki pieniężnej państwa.... (15 pkt) Przy każdym ze stwierdzeń napisz P. ............... ...

..... 2) .. możemy zapłacić za towary lub usługi. 5) Kredyt konsumpcyjny E Bank umożliwia wypłatę większych środków..... 4) Kredyt konsolidacyjny D Długoterminowy kredyt zaciągany w celu finansowania mieszkania czy domu..... Ta forma pieniądza była odporna na działanie wody czy powietrza. którymi płacono za towary. Przed dokonaniem transakcji należy na odpowiednie konto przelać pieniądze.. Zmniejszy to stan naszego konta........F ku osobistym Służy do spłacenia wielu już wcześniej zaciągniętych kredytów i zamianie ich na jeden... Zabezpieczenie kredytu stanowią najczęściej dochody kredytobiorcy.. między innymi od jego dochodów. a wydawane pieniądze podlegają ścisłej kontroli banku.. srebra i złota)..... 3) Kredyt hipoteczny C Jest udzielany na określone potrzeby.... Jest to tak zwana karta przedpłacona (prepaid). III. najczęściej na złoto lub srebro.... Miała niewielką wagę.... miód czy sól wielicka.... czyli płacić nią za towary i usługi.. Kłopotliwe było również przechowywanie i transport towarów pełniących funkcję pieniądza. Ta forma płatności stanowiła papierowe zapewnienie dla banku... W Polsce były to z reguły skóry zwierząt futerkowych... że pokwitowanie jest wymienialne na kruszec....... aby można było korzystać z karty. ale oprocentowanie jest z reguły wyższe niż w wypadku innych pożyczek i kredytów..test sprawdzający II..... co utrudniało porównanie ich wartości...... Za względu na niewielki ciężar i dużą trwałość szybko wyparły inne sposoby płatności i stały się podstawową formą rozliczeń przy wymianie towarów. na której spłacenie został przyznany... świadczące o tym... np........... W Polsce taką funkcję pełnił również bursztyn. We współczesnej gospodarce transakcje dokonywane tą formą pieniądza stały się powszechne i powoli wypierają obrót gotówką..... Uporządkuj poszczególne formy w kolejności chronologicznej oraz podaj ich nazwy........  93 .. a następnie przez państwowe jako pokwitowanie za złożony w banku pieniądz kruszcowy.. zlecając przelanie własnych pieniędzy na inny rachunek bankowy.............. Obecnie w żadnym kraju pieniądze w obrocie nie mają pokrycia w złocie. niż wynosi aktualny stan konta. To one stały się pierwotną formą współczesnego pieniądza. 6) Kredyt na rachun.. a powiększy stan konta dostawcy danego dobra.. czyli daje możliwość tak zwanego debetu.. Kolejność Opis Forma pieniądza Jest to wartość pieniężna zapisana w formie pliku komputerowego na elektronicznym nośniku informacji (na karcie mikroprocesorowej lub dysku komputera).. (6 pkt) Przyporządkuj opisy do odpowiednich rodzajów kredytów.. Zabezpieczeniem tego kredytu jest najczęściej nieruchomość.. a jego spłata jest indywidualnie ustalana z bankiem.... Jest to zapis na rachunku bankowym. Dzięki temu łatwo było ją przewozić.. której można używać jako elektronicznej portmonetki... Jego wysokość zależy od wiarygodności klienta... czyli opłacona z góry...... na zakup towarów przez firmy handlowe...... a gwarancją wartości pieniądza jest państwo.. 1) ... płaty płótna... (6 pkt) W poniższej tabeli omówiono różne formy pieniądza. 4) ................ 5) ....... Były to najczęściej monety o określonej wadze i zawartości kruszcu..... To najczęściej grudki mało dostępnych metali (np... które stały się miernikiem wartości innych dóbr... Były to najczęściej dobrze sprzedające się i trwałe towary.... 6) ........... Początkowo był wprowadzany przez instytucje prywatne. którego banki centralne go emitują......... Takie dobra służyły do zaspokajania bieżących potrzeb lub były przechowywane i wymieniane na inne. Kredyt ten jest długoterminowy... co gwarantowało jej trwałość............. 3) . Opis kredytu Rodzaj kredytu 1) Kredyt obrotowy A Jest przeznaczony na finansowanie nakładów ponoszonych dla stworzenia lub powiększenia majątku trwałego przedsiębiorstwa. Funkcję tego pieniądza w różnych regionach pełniły inne towary. Jego zaletą jest połączenie wielu zobowiązań w jedno oraz z reguły dłuższy okres spłaty....... a dużą wartość. 2) Kredyt inwestycyjny B Jest przeznaczony na finansowanie bieżącej działalności przedsiębiorstwa...... Jeśli posiadamy na nim pieniądze.. Problem stanowiła jednak konieczność ciągłego sprawdzania wagi i jakości danej bryłki złota czy srebra w celu ustalenia jej dokładnej wartości...

.......... Obliczenia: V.. oznacza to.. 2) ............ to oznacza.... (4 pkt) 30 czerwca 2011 roku pan Kowalski kupił 1500 akcji firmy X po 21... że wpłacił kwotę w wysokości ..... Oprocentowanie tej lokaty wynosiło .......... Wykonaj odpowiednie obliczenia........... 5) .......... Oblicz..... zanim akcje te zostaną wprowadzone do obrotu giełdowego.... imienny lub na okaziciela....... (3 pkt) Uzupełnij zdania i zapisz obliczenia............................ 2) PDA B Instrument finansowy dający nabywcy prawo do zawarcia transakcji określonym instrumentem bazowym w przyszłym terminie po cenie określonej z góry..... (5 pkt) Przyporządkuj opisy do odpowiednich określeń..3% od wartości transakcji........ a) Na lokatę wpłacono 7000 zł.... Określenia Opisy 1) Prawa poboru A Papier wartościowy emitowany przez zamknięty fundusz inwestycyjny.... 2 stycznia 2012 roku sprzedał je po 25....... umożliwiająca co najmniej zachowanie przez dotychczasowych akcjonariuszy proporcjonalnego udziału w kapitale akcyjnym danej spółki akcyjnej po nowej emisji jej akcji... Wyniki wpisz do tabeli.............. Uwzględnij podatek od zysków kapitałowych oraz prowizję maklerską w wysokości 1.70 zł....%. Obliczenia: Kupno 94 Sprzedaż  Podatek Zysk .......... Jeżeli podatek od odsetek wyniósł 93...... Obliczenia: b) Jeżeli pan Kowalski wpłacił pieniądze na lokatę z oprocentowaniem 5% w stosunku rocznym i po 12 miesiącach oszczędzania otrzymał 640 zł odsetek......... Obliczenia: c) Pan Kowalski wpłacił do banku na lokatę 25 000 zł.. 4) Produkty strukturyzowane D Należą do gatunku tzw. zł.......10 zł. który pozwala zarabiać zarówno na wzrostach.................... Po pół roku otrzymał 875 zł odsetek.. jak i na spadkach..%... 1) .... 4) ... Jako papier na okaziciela może być notowany na giełdzie.. ile pan Kowalski zarobił na tej transakcji. 5) Opcja E Umożliwiają nabywcom akcji nowej emisji ich odsprzedanie........... 3) ...........test sprawdzający IV. 3) Certyfikat inwestycyjny C Zasada na rynku kapitałowym....... że oprocentowanie wyniosło . VI... rynek kapitałowy wytworzył zapotrzebowanie na produkt.. inwestycji alternatywnych..5 zł za każdą.....

.. (15 pkt) Przy każdym stwierdzeniu napisz P........ zyski Narodowego Banku Polskiego. ..... A PIT 2) Dotyczy podatku............ . II... . 1) Można nie płacić podatków podczas realizacji własnych potrzeb.....in... ......... .................test sprawdzający Test sprawdzający 5. Opis Rodzaj podatku 1) Dotyczy każdego towaru lub usługi...... 4) Interwencjonizm państwowy to złagodzenie nierówności społecznych. .. .... C Akcyza 4) Podatek płacony przez firmy od ich dochodów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą... .... 12) S  ystem emerytalny składa się z trzech filarów......... Klasa ............... opłata restrukturyzacyjna oraz zyski jednostek budżetowych.......... 2) Każdy towar obłożony jest podatkiem VAT. który płaci każdy pracujący................ .............. ....... wspieraniu finansowym polityków podczas kampanii wyborczej dla uzyskania np................ wzrostu lub ograniczenia wydatków państwa. 14) Wyznacznikiem progu podatkowego są dochody podatnika.................. dotyczy wybranych towarów. D VAT 1) ..... Podatki i ubezpieczenia Grupa A Imię i nazwisko ......... zmian strukturalnych wydatków czy zmiany wysokości podatków.. ........ ulgi podatkowej.. 6) Podniesienie podatku powoduje spadek stóp procentowych w bankach komercyjnych. 3) Korupcja polega między innymi na wręczaniu korzyści majątkowych nieuczciwym urzędnikom.......... 10) P  odatki pośrednie są ściśle związane z dochodem lub majątkiem podatnika........... 11) U  bezpieczenia społeczne nie są obowiązkowe dla osób pracujących....... 8) Funkcja redystrybucyjna państwa polega na dokonywaniu pożądanych zmian w gospodarce przy zastosowaniu środków budżetowych. 2) .................. wewnętrzne....... cła na towary i usługi sprowadzane z zagranicy............ może mieć kilka rodzajów stawek....... 4) .......... np..... do których zaliczamy m. 9) Podstawowymi źródłami finansowania budżetu są: podatki... . I. 15) Istnieją ubezpieczenia dobrowolne... lub F. 13) Najczęściej występującymi czynnikami wpływającymi na system podatkowy są m................ .... 3) .. jeżeli jest fałszywe.... B CIT 3) Podatek nakładany przeważnie w formie ściśle określonej kwoty.. ... ..............in..... zewnętrzne.... 5) Sejm określa obowiązujące stawki podatku dochodowego.........  95 ...............: czynniki ekonomiczne.... (4 pkt) Połącz każdy opis z odpowiednim rodzajem podatku..... jeśli jest prawdziwe....... wynikających z regulowanych przez rynek proporcji podziału dochodu.................. 7) Największy udział w podatkach mają podatki pośrednie...... koncesji na działalność gospodarczą czy zezwolenia na budowę...... ubezpieczenie mienia.... Data ............

.................. .... b) Gromadzenie dochodów. Tę formę państwo może zastosować również w skrajnych sytuacjach........ co w konsekwencji powoduje osłabienie waluty.. 7) .... 2) .... w bankach................................................... (7 pkt) Dopasuj formy interwencjonizmu państwowego do odpowiednich opisów................ takich jak wojna czy stan klęski żywiołowej........ Uzyskuje się to dzięki takim narzędziom............... 2) Inwestycje państwowe B Regulowanie podaży pieniądza w celu jej dostosowania do aktualnych potrzeb gospodarki (pobudzenie lub schładzanie koniunktury).... Podatki mogą mieć różne formy... ......................test sprawdzający III. gdyż dotacje są przyznawane kosztem innych wydatków budżetowych... ....... Podstawowym źródłem dochodów budżetowych są .. ... podatek od czynności cywilnoprawnych............. Koniunkturę można regulować......... Podstawowe funkcje podatku to: funkcja fiskalna....................... 7) Polityka walutowa G Obejmuje decyzje rządu w zakresie dochodów i wydatków budżetowych............ brak konkurencji................ np.... ............................ przez organizowanie robót publicznych i rozbudowę infrastruktury (budowa autostrad).. skup dewiz podnoszący popyt. Przyczynami tego zjawiska mogą być: nadmierna emisja pieniędzy. Umożliwia to zwiększenie podaży dewiz... 5) Protekcjonizm E Wybór sposobu kształtowania kursów walut oraz interwencje na rynku walutowym w celu wzmocnienia waluty poprzez uruchomienie części rezerw walutowych................ Forma interwencjonizmu Opis 1) Regulacja cen A Wypłacane przez rząd środki finansowe dla firm i osób prawnych.............. Innym podatkiem pobieranym od wygranych w grach losowych i konkursach jest podatek od .. 4) ....... co pozwala na utrzymanie konkurencyjności produkcji krajowej i stabilizuje dochody gospodarstw rolnych...... .......... nadmierne obciążenie podatkami........... podatki i opłaty lokalne to przykłady podatków ...... jest .... skupu płodów rolnych.......... Z kolei podatek od towarów i usług. 6) Subwencje F Podejmowanie przez państwo działań gospodarczych zmierzających do pobudzenia koniunktury i zmniejszenia bezrobocia...... 6) .... Suma zebranych kwot z VAT i akcyzy w ciągu roku to .................. Stosowanie tej formy może nadmiernie obciążać budżet.... 1) .................................. podatek leśny...................... 96  ....... i ....... ....................... polegającym na wzroście cen połączonym ze spadkiem wartości pieniądza........ podatek rolny........................... a nawet całkowity zakaz importu wybranych produktów i usług (embargo). produkcji rolnej oraz eksporterów. ................ 5) .......... (12 pkt) Uzupełnij zdania. a) Dokonywanie pożądanych zmian w gospodarce przy zastosowaniu zmian w wysokości podatków – ... np. przeznaczone głównie dla nierentownych przedsiębiorstw lub całych gałęzi przemysłu.................. Powszechnie stosowanym sposobem pokrycia deficytu budżetowego jest zaciągnięcie przez państwo tak zwanego ..... Częstym zjawiskiem występującym w gospodarce.. IV.................. jak: cła ochronne na określone produkty............................... V............................ ograniczenia ilościowe (kontyngenty)....... podatek dochodowy od osób prawnych....................... wzrost cen surowców..... c) Pożądana struktura podatku.............. Obecnie wyróżnia się podatki liniowe.. głównie pochodzących z różnego rodzaju podatków – . zmniejszając lub zwiększając ilość pieniądza na rynku przez odpowiednią politykę banku centralnego.. ........... funkcja pozafiskalna i funkcja .......... Podatek dochodowy od osób fizycznych................ podatek akcyzowy.................... 3) ............ (3 pkt) Podaj funkcje podatku przedstawione w poniższych opisach............................................. 3) Polityka fiskalna C Ustalanie minimalnych cen. wysokie normy jakości dla sprowadzanych z zagranicy towarów czy skomplikowane procedury odpraw celnych................................... podatek od gier to przykłady podatków .......................... i ....... 4) Polityka pieniężna D Ochrona rynku krajowego przed konkurencją zagraniczną poprzez ograniczenie importu oraz pobudzenie eksportu towarów i usług... .................. . wpływająca na całościową strukturę rozwoju gospodarki – .

. 11) Do najważniejszych wydatków finansowanych z podatków zalicza się te... ograniczenie do minimum inflacji i bezrobocia..... . ....... .. Funkcja państwa Opis 1) A Redystrybucyjna Polega na podejmowaniu przez państwo działań stabilizujących gospodarkę przez realizację głównie takich celów... Klasa .... 15) IKE to nieobowiązkowy program reformy emerytalnej...... 2) System podatkowy składa się z wielu elementów... . między innymi z przepisów prawa.... jak: osiągnięcie i utrzymywanie w dłuższym okresie wysokiego tempa wzrostu gospodarczego....... ...................... 3) Funkcja stabilizacyjna państwa polega na łagodzeniu skutków trudności pojawiających się okresowo w gospodarce.....  97 .... stabilizację rynku pieniężnego (aby stopa procentowa kredytu nie była zbyt wysoka)............ tworzenie systemu oświatowego to niektóre z zewnętrznych funkcji państwa... ... że emerytura miała w dużej mierze zależeć od dochodów pracownika.. Są to najważniejsze cele makroekonomicznej polityki państwa........... ......... . (15 pkt) Przy każdym stwierdzeniu napisz P......... zarządzanie określonymi dziedzinami życia publicznego......... które nabyły rzeczy (np...... ...... odpłatnie świadczonych usług oraz eksportu towarów i usług........ nieruchomości) lub prawa majątkowe (np... możliwie najlepsze wykorzystanie rzeczowych czynników produkcji. .. które są związane z ubezpieczeniami społecznymi i wydatkami o charakterze socjalnym... 1) Ustanawianie obowiązującego prawa. Podatki i ubezpieczenia Grupa B Imię i nazwisko ..... Data . .................... 7) Polityka budżetowa i polityka fiskalna to pojęcia tożsame.in................... 5) Protekcjonizm państwa polega na ochronie rynku krajowego przed konkurencją zagraniczną..... 12) P  odatek jest elementem rzadko występującym w gospodarce........... a nie obywatela..... ......... 10) Podatek od towarów i usług VAT jest naliczany od sprzedaży towarów. II........test sprawdzający Test sprawdzający 5.. (4 pkt) Połącz każdą funkcję państwa z odpowiednim opisem. jeśli jest prawdziwe.... prawa autorskie) m..... 6) Obniżenie stóp podatkowych zmniejsza podaż pieniądza.. .. w drodze spadku i darowizny.... ..... 9) Podatek od czynności cywilnoprawnych obowiązuje osoby fizyczne... ... jeżeli jest fałszywe... 8) Nie jest możliwe niepłacenie podatków podczas codziennego funkcjonowania i robienia zakupów... 4) Prezydent ustala politykę podatkową państwa...... 14) Podstawą reformy emerytalnej było dobro państwa.. 13) Reforma emerytalna miała przyczynić się do tego.. I...... lub F......

. – ...... 4) Alokacyjna D Dotyczy gospodarki.. wydatki budżetowe.. 3) Protekcjonizm C Ustalanie minimalnych cen........ przeznaczone głównie dla nierentownych przedsiębiorstw lub całych gałęzi przemysłu. szlaki kolejowe)......... wykorzystywania przez przedsiębiorstwa swoich zasobów na nieopłacalną produkcję...... 3) Stabilizacyjna C Dotyczy zasobów....... (3 pkt) Podaj rodzaje ubezpieczeń przedstawione przez poniższe opisy.in..... 3) ....... IV... wysokie normy jakości dla sprowadzanych z zagranicy towarów czy skomplikowane procedury odpraw celnych. Należą do nich m...... które mają niskie dochody. których rozdział w warunkach współczesnej gospodarki rynkowej bez interwencji państwa mógłby być niekorzystny dla społeczeństwa..... c) Ubezpieczenie dotyczące działalności rolniczej lub kierowców pojazdów mechanicznych.... Stosowanie tej formy może nadmiernie obciążać budżet................... którzy nie są w stanie radzić sobie sami..........test sprawdzający Funkcja państwa Opis 2) Regulacyjna B Polega przede wszystkim na działaniach zmierzających do niwelowania zbyt dużych i nieakceptowanych społecznie różnic dochodowych i majątkowych oraz pomocy ludziom starym... b) Ubezpieczenie...... 2) Subwencje B Regulowanie podaży pieniądza w celu jej dostosowania do aktualnych potrzeb gospodarki (pobudzenie lub schładzanie koniunktury)..... ograniczenia ilościowe (kontyngenty). takich jak wojna czy stan klęski żywiołowej. skup dewiz podnoszący popyt............ – ....................... z którego jest wypłacane świadczenie w przypadku chwilowej czasowej niezdolności pracownika do pracy... Państwo przejmuje część dochodów i przez transfery pieniężne przekazuje je osobom..... (7 pkt) Dopasuj odpowiedni opis do formy interwencjonizmu państwowego.. Tę formę państwo może zastosować również w skrajnych sytuacjach........... tak zwane dobra publiczne: infrastruktura (drogi publiczne i ich oświetlenie.... produkcji rolnej oraz eksporterów........ Uzyskuje się to dzięki takim narzędziom jak: cła ochronne na określone produkty. gdyż dotacje są przyznawane kosztem innych wydatków budżetowych......... Koniunkturę można regulować. 4) Polityka pieniężna D Ochrona rynku krajowego przed konkurencją zagraniczną przez ograniczenie importu oraz pobudzenie eksportu towarów i usług...... 1) ....... niskiej wydajności pracy..... Interwencja państwa jest również konieczna w wypadku pojawienia się wad strukturalnych w gospodarce........ Umożliwia to zwiększenie podaży dewiz... skupu płodów rolnych....... III..... podaż pieniądza.. 4) .. państwo odgrywa ważną rolę w tworzeniu i utrzymywaniu warunków konkurencji w gospodarce.....  ........... a nawet całkowity zakaz importu wybranych produktów i usług (embargo). składki na ubezpieczenia społeczne oraz systemy różnego typu opłat i cen..... 98 Forma interwencjonizmu Opis 1) Polityka walutowa A Wypłacane przez rząd środki finansowe dla firm i osób prawnych... Wiąże się to z wprowadzaniem odpowiednich uregulowań prawnych................ co w konsekwencji powoduje osłabienie waluty... – .......... np.. systemu nadmiernych ubezpieczeń społecznych............ upośledzonym i chorym....................... co pozwala na utrzymanie konkurencyjności produkcji krajowej i stabilizuje dochody gospodarstw rolnych.. Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów)... 2) . Głównymi instrumentami realizacji tej funkcji są: system podatkowy.. 5) Polityka fiskalna E Wybór sposobu kształtowania kursów walut oraz interwencje na rynku walutowym w celu wzmocnienia waluty przez uruchomienie części rezerw walutowych.. zmniejszając lub zwiększając ilość pieniądza na rynku przez odpowiednią politykę banku centralnego.. np.. korzystaniu z pomocy odpowiednich instytucji (np.. a) Ubezpieczenie zabezpieczenia społecznego wypacane po przepracowaniu odpowiedniego okresu czasu i osiągnięciu odpowiedniego wieku......

............................................................ 1) ...... np.. 2) .............. 7) ............................................................ których skutki można przerzucić na inny podmiot... Podstawowymi źródłami finansowania budżetu są: podatki....... czyli takie. oraz podatek od gier........................................... 7) Inwestycje państwowe G Obejmuje decyzje rządu w zakresie dochodów i wydatków budżetowych.......... Kiedy w budżecie istnieje nadwyżka wydatków nad dochodami............... Powszechnie stosowanym sposobem pokrycia deficytu budżetowego jest zaciągnięcie przez państwo .......... podatek od osób prawnych.. opłata restrukturyzacyjna oraz zyski ............ ...................... a inny ponosi faktyczny ciężar ekonomiczny.  99 ......... i .............................................. podatek od spadków i darowizn...................... podatek od .................. np... .............. Oznacza to. zyski Narodowego Banku Polskiego.......... Podatki .........................test sprawdzający Forma interwencjonizmu Opis 6) Regulacja cen F Podejmowanie przez państwo działań gospodarczych zmierzających do pobudzenia koniunktury i zmniejszenia bezrobocia....................... funkcja redystrybucyjna i funkcja . są ściśle związane z dochodem lub majątkiem podatnika....... Według kryterium możliwości przerzucenia skutków opodatkowania na inne podmioty podatki można podzielić na ........ ........ Drugą grupę stanowią podatki ........ że inny podmiot jest zobowiązany do naliczenia i zapłacenia podatku........................... ............... Podstawowe funkcje budżetu państwa to: funkcja fiskalna.. Przykładami takich podatków są: podatek od osób fizycznych....... Największe wpływy budżetowe pochodzą z ........... 5) ... (12 pkt) Uzupełnij zdania.. podatek ......... podatek od środków transportu oraz podatek od posiadania psa. cła na towary i usługi sprowadzane z zagranicy............ Skutków tych podatków nie można przenieść na inny podmiot....................... Przykłady takich podatków to: podatek od ... przez organizowanie robót publicznych i rozbudowę infrastruktury (budowa autostrad).. 6) ..................... a na konsumencie... 3) ................................ ............. mamy do czynienia z ................ V......... podatek leśny.. podatek od czynności cywilnoprawnych.............................. 4) ............. podatek rolny.. ....... płatność akcyzy nałożonej na papierosy w ostatecznym rachunku spoczywa nie na ich producencie.................

.... ........ 7) Biznesplan to dokument zawierający analizę celów i sposobów prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę........ 3) Zmienność i złożoność otoczenia przedsiębiorstw nie wynika ze wzrostu liczby i różnorodności produktów oferowanych na rynku........ .. 9) Ze względu na wielkość przedsiębiorstwa można wyróżnić mikroprzedsiębiorstwa oraz przedsiębiorstwa małe.... Data .... jeżeli jest fałszywe.. a do ich założenia jest konieczny wpis do Krajowego Rejestru Sądowego.. (20 pkt) Przy każdym stwierdzeniu napisz P..... lub F............. 1) Jednym z trzech podmiotów uczestniczących w procesach gospodarczych – obok gospodarstw domowych i państwa – jest przedsiębiorstwo. ...... jeśli jest prawdziwe............. ................. ......... ........ 13) Spółki handlowe prawnie funkcjonują na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych..... 12) Spółka komandytowa jest spółką osobową.. 2) Otoczenie technologiczne przedsiębiorstwa warunkuje dostęp do nowych technologii i możliwość wprowadzania innowacji w procesach produkcyjnych.... 4) Zysk przedsiębiorstwa jest nadwyżką przychodów pochodzących ze sprzedaży produktów nad kosztami..... 10) Przedsiębiorstwa prowadzące działalność gospodarczą.. . czyli koszty działalności gospodarczej nie mają wpływu na jego wysokość...................... ....... .. lecz nieposiadające osobowości prawnej są traktowane jak osoby fizyczne.... dążąc do jak największych zysków................ ... jakie poniosła firma na ich zakup lub przy ich wytwarzaniu. 15) Za zobowiązania spółki akcyjnej akcjonariusze odpowiadają własnym majątkiem.......... 6) Zyski nie decydują o możliwościach rozwojowych firm....... ............... ... .. nie może obniżyć kosztów związanych z prowadzoną działalnością.............test sprawdzający Test sprawdzający 6..... .. 17) Wybór formy opodatkowania jest mało ważny. . .................. średnie i duże...... 14) Do założenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie wymaga się powołania zarządu.. 5) Przedsiębiorstwo.......... 100  .... I.. 18) Przy wyborze zryczałtowanej formy opodatkowania podatek jest obliczany od przychodu. 16) Rejestracja indywidualnej działalności gospodarczej jest płatna.... ..... 11) C  złonkami spółdzielni mogą być tylko osoby fizyczne. 8) Dobre zaplanowanie działalności firmy zmniejsza ryzyko ewentualnych strat i pozwala na określenie przybliżonych zysków... gdyż nie wpływa na wysokość przyszłego podatku oraz na rodzaj i zakres prowadzonej ewidencji księgowej.. Ja i moja firma Grupa A Imię i nazwisko .......... Klasa ... ...........

(5 pkt) Na podstawie nazwy przedsiębiorstwa ustal..... a ich pensja jest uzależniona od zakresu wykonywanych prac................................ zysku Czynnikami warunkującymi działalność przedsiębiorstwa jest otoczenie bliższe: ....................... organizacyjną.. Działalność usługową świadczy się w domu klienta lub w wynajętym mieszkaniu w bloku. a) zakup przedmiotów do stylizacji sierści (szczotki... .. co jest głównym celem jego funkcjonowania................. (20 pkt) Uzupełnij zdania wyrazami znajdującymi się poniżej...... technologiczne.... Posiada odrębność ................ III....... i ..... które z wymienionych poniżej kosztów prowadzenia takiej działalności zalicza się do kosztów stałych................. 20) Przykładowa forma zaangażowania firm w działania ukierunkowane na społeczną odpowiedzialność biznesu to przekazywanie części dochodów na cel społeczny..................... dostawcy.. ....................... ................ usługowe. (8 pkt) Na podstawie tekstu wykonaj polecenie................................ przetrwanie na rynku......... Koszty zmienne: ..... oraz dalsze: . hosting) e) usługi biura rachunkowego f) wynajęcie mieszkania g) środki czystości h) amortyzacja samochodu służbowego Koszty stałe: ............. Zlecenia są składane telefonicznie.................................. konkurenci.... Przedsiębiorstwo jest niezależną jednostką prowadzącą ....................................... ...............test sprawdzający 19) Rejestracja spółek prawa handlowego podlega opłacie. ....... zarobkowych........... Ze względu na rodzaj prowadzonej działalności wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje przedsiębiorstw: .... ............ .......... klienci..... ekonomiczne....... produkcyjne. Lp.... Określ............. ..... Dzięki tym cechom przedsiębiorstwo może dążyć do osiągnięcia jak największego .................o.. demograficzne.................................. prawną............... zaś pozostałe dwie osoby pracują na umowę-zlecenie.......................... II....................................... ...............  101 ..... Nazwa przedsiębiorstwa 1) „PIT i CIT” Usługi Doradztwa Podatkowego Jan Kowalski i Partnerzy 2) Państwowe Przedsiębiorstwo Górnicze „Kilof” 3) Przedsiębiorstwo Ogrodnicze „Iglak” Spółka z o......... oraz . społeczno-kulturowe......................... 4) Spółdzielnia mieszkaniowa „Jadwiżyn” 5) Milano SA Czy ma osobowość prawną? (tak/nie) IV...................... w celach .. Dokumentację firmy prowadzi biuro rachunkowe.... ....................... ekonomiczną................................ ............ drogą e-mailową lub w formularzu elektronicznym dostępnym na stronie internetowej firmy............. działalność gospodarczą......................... polityczne i prawne... handlowe......... grzebienie) b) wynagrodzenie pracowników wykonujących usługi na zlecenie c) wynagrodzenie pracownika biurowego d) opłata za usługi telekomunikacyjne (abonament telefoniczny......... i na własny rachunek.......... naturalne.................. i ...... władze lokalne. ................. Są w niej zatrudnione trzy osoby: jedna osoba zatrudniona na stałe to pracownik biurowy odpowiedzialny za przyjmowanie zleceń.. a które – do kosztów zmiennych............ pośrednicy...................... ....................... ........ ...... łącze internetowe.................... Firma Jana Kowalskiego jest firmą usługową zajmującą się pielęgnacją psów rasowych na zlecenie osób prywatnych...... lokalny rynek pracy............................. ................... czy ma ono osobowość prawną.......... a jej wysokość zależy od rodzaju spółki.. w zależności od życzenia klientów................. i ......

... I... 17) Podstawową formą opodatkowania dochodu pochodzącego z działalności gospodarczej jest opodatkowanie na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej.... ....... a wspólnicy mogą wnosić do spółki środki pieniężne... ochrona zdrowia.... ............ .test sprawdzający Test sprawdzający 6......... ... 2) Bariery wejścia na rynek utrudniają konkurencyjnej firmie rozpoczęcie działalności w danej dziedzinie.. 14) Spółka akcyjna jest spółką osobową tworzoną przez akcjonariuszy wnoszących kapitał. . 5) Koszty stałe są niezależne od wielkości produkcji. ...... 7) Dobrze opracowany biznesplan powinien być ułożony w logiczną całość........... 16) We wniosku przedsiębiorca określa przedmiot wykonywanej działalności zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności....... 3) Przedsiębiorstwa usługowe wykonują świadczenia na rzecz osób fizycznych..... .. Klasa ............ państwa i innych przedsiębiorstw. Data . usługi finansowe. łączność.. 12) Spółka akcyjna nie ma określonego wymaganego wkładu kapitału......... 8) Przedsiębiorstwa nie różnią się od siebie formą prawno-organizacyjną....... (20 pkt) Przy każdym stwierdzeniu napisz P.. ubezpieczeniowe... Jest to jej najprostsza forma prowadzona na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz przepisów Kodeksu cywilnego. np.... urządzenia i samochody..... 4) Do przychodów przedsiębiorstwa nie zalicza się odsetek od lokat bankowych czy kwot uzyskanych ze sprzedaży majątku firmy........ 15) Przedsiębiorcy prowadzący indywidualną działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółek cywilnych rejestrują swoje przedsiębiorstwo w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej..... broker ubezpieczeniowy... obejmującą wszystkie działy gospodarki narodowej.. 1) Otoczenie bliższe przedsiębiorstwa jest takie samo dla każdego przedsiębiorstwa.. 13) Partnerami w spółce partnerskiej mogą być wyłącznie osoby uprawnione do wykonywania wolnego zawodu...................... Są to np.......... Ja i moja firma Grupa B Imię i nazwisko .. ... lub F........................ ..... lekarz...... . . po której przekroczeniu firma zacznie przynosić zyski. tłumacz przysięgły.. np.. ........ ........... adwokat......: transport. 9) Obecnie w Polsce w wyniku prywatyzacji liczba państwowych przedsiębiorstw systematycznie się zwiększa........... 6) Próg rentowności określa liczbę lub wartość sprzedaży...... . tak aby jego odbiorca miał pełny obraz planowanego przedsięwzięcia... .... ale bez wytwarzania dóbr materialnych. jeśli jest prawdziwe.... budynki......... 102  ........... oświata...... 11) Przedsiębiorstwa państwowe w gospodarce centralnie planowanej stanowiły podstawową formę prowadzenia działalności gospodarczej.. .. maszyn czy budynków....... 10) Przedsiębiorca indywidualny to osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą. jeżeli jest fałszywe....... . za który otrzymują akcje spółki.

......... Takie zjawisko nazywamy ... od rodzaju i zakresu prowadzonej działalności............... kapitałowe. partnerskie. to . sporządzane na potrzeby wewnętrzne firmy m.......... jako narzędzie komunikacji zewnętrznej. jawne... przedsiębiorstwa państwowe.. biznesplan.......... ............................. obrazuje sytuację..... Do majątku spółki przedsiębiorca może wnieść pieniądze.......... np................... spółdzielnie i ......test sprawdzający 18) Karta podatkowa jest przeznaczona dla przedsiębiorców prowadzących ściśle określone rodzaje działalności......... nieruchomości... rentowności... . handlowe..................................................... ....... prawnie funkcjonują na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych.. lecz jest ustalana przez urząd skarbowy w zależności m. prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą.... maszyny czy samochody i w ten sposób opłacić swoje udziały w firmie........................... fizyczna.......in... ............................ .... komandytowe................... (np.................. Warunkiem koniecznym obliczenia progu rentowności jest podział kosztów przedsiębiorstwa na koszty .. Wysokość podatku nie wynika z kwoty uzyskiwanego przychodu czy dochodu.... .......... działa na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.......... Kodeksu cywilnego........... aby móc łatwiej zrealizować interesy pewnych ugrupowań politycznych. .......... Przedsiębiorca indywidualny to osoba .... spółki................ amortyzacja) i koszty .......... Do spółek osobowych zalicza się spółki .............................. przedsiębiorstwa państwowe Narzędzie planistyczne wykorzystywane przy ocenie opłacalności przedsięwzięć gospodarczych................................................ a jej wspólnicy prowadzący indywidualną działalność gospodarczą zobowiązują się do realizacji określonego celu gospodarczego.. Próg . Ich założenie wymaga wpisu do ............ ......  103 ......................... ........ .... to najprostsza forma na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz przepisów .... stałe...... ..... Spółka ................................... Do spółek kapitałowych zaliczamy spółkę akcyjną i .. 20) L obbing to wywieranie wpływu na organy władzy....... zmienne... gospodarczych i społecznych........ i  .................... z ograniczoną odpowiedzialnością........ Spółki ................. o ile rosną one w miarę wzrostu produkcji)........ przychody..... jej członkami mogą być osoby fizyczne lub ................in...... Krajowego Rejestru Sądowego......... dla pozyskania źródeł finansowania inwestycji....... w której przychody ze sprzedaży pokrywają koszty prowadzenia działalności.......... .......... komandytowo-akcyjne..................................... prawne.. w gospodarce centralnie planowanej stanowiły podstawową formę prowadzenia działalności gospodarczej.... ........................................... Wyróżnia się następujące formy prawno-organizacyjne przedsiębiorstw: przedsiębiorstwa indywidualne......... . 19) Przedsiębiorca w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej powinien w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych złożyć formularze ubezpieczeniowe ZUS ZUA lub ZUS ZZA................... dzielimy je na osobowe i ........ samorządnym zrzeszeniem osób prowadzących wspólną działalność w imieniu swoich członków............ materiały czy też wynagrodzenia pracowników produkcyjnych.......................... aportem....... ........ (20 pkt) Uzupełnij zdania wyrazami znajdującymi się poniżej........... .... (np....... II... ..... cywilna.. energia wykorzystywana w produkcji...... spółdzielnie...... są dobrowolnym.

.................................................................................. lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego .......... Wniosek składany na specjalnym formularzu ....................... oraz naczelnika właściwego urzędu skarbowego z prośbą o nadanie numeru identyfikacji podatkowej ........................ jaka to forma prawno-organizacyjna.. czy ma ono osobowość prawną.................. Rejestracja firmy jest bezpłatna/płatna.................... 1) Złożenie dokumentów w oddziale ZUS 2) Złożenie wniosku w systemie CEIDG albo urzędzie gminy 3) Przygotowanie wniosku 4) W  yrobienie pieczątki i założenie firmowego konta bankowego . Podaj również..... (8 pkt) Wykonaj polecenia.... 104  .... jest podstawą wpisu do ewidencji oraz stanowi jednocześnie zgłoszenie do: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ........test sprawdzający III..... ..... c) Wpisz odpowiedni skrót........... a) Uszereguj w odpowiedniej kolejności etapy zakładania działalności gospodarczej........ z prośbą o wpis do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej ................. Lp..................... Nazwa przedsiębiorstwa 1) Kancelaria Brokerska „Jan Kowalski i partnerzy” 2) Gminna Spółdzielnia „ROLNIK” 3) PGNiG SA 4) Firma Handlowo-Usługowa „Jan Kowalski” 5) Maspex Sp.. b) Zaznacz prawidłową odpowiedź...................... Głównego Urzędu Statystycznego ..... a przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą/nie może podjąć działalności gospodarczej w dniu złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku................................................ komandytowo-akcyjna Czy ma osobowość prawną? (tak/nie) IV... (5 pkt) Na podstawie nazwy przedsiębiorstwa ustal.....