P. 1
Aparatura Chemiczna i Procesowa - J.warych

Aparatura Chemiczna i Procesowa - J.warych

|Views: 79,230|Likes:
Wydawca: szczurek540

More info:

Published by: szczurek540 on Feb 24, 2010
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/05/2015

pdf

text

original

Schemat technologiczny jest kluczowym dokumentem w procesie projektowania.
Stanowi on rysunek, na którym — za pomocą symboli przedstawiających proste
lub złożone procesy jednostkowe oraz ich powiązanie — przedstawia się przebieg
procesu technologicznego. Schemat taki
musi być jasny, zwarty, dokładny i
kompletny. Istnieją różnego rodzaju
schematy. Najprostszą formę stanowi tzw.
schemat blokowy, na którym procesy lub
aparaty przedstawiane są jako kwadraty
(prostokąty) lub koła. Sposób ten jest
przydatny do przedstawienia procesu w
uproszczonej formie w raportach,
monografiach lub podręcznikach. Jako
dokument inżynierski ma on ograniczone
zastosowanie.

W

wielostadiowym

projektowaniu
technologicznym zaleca się wykonywanie trzech rodzajów schematów: ideowego,
wstępnego i technicznego. Schemat ideowy przedstawia proces w najprostszej
postaci, w kolejności wymaganej do przeprowadzenia procesu technologicznego.
Jest przy tym zalecane posługiwanie się symbolami przedstawionymi na rys. 2.1.
W pole prostokąta wpisuje się zasadnicze nazwy: procesu, przetwarzanej substancji
lub wytwarzanego produktu oraz symbole i Wartości podsta-

Rys. 2.1. Symbole schematu ideowego: pro-
cesy jednostkowe bez- i z reakcją chemiczną
pod ciśnieniem: a) normalnym (atmosferycz-
nym), b) wyższym od atmosferycznego, c)
niższym od atmosferycznego

12

wowych parametrów procesu. Posługując się wymienionymi symbolami spo-
rządza się schemat ideowy, w którym symbole umieszcza się jeden pod drugim,
poczynając od góry. Jeżeli proces składa się z kilku ciągów, to jest wskazane
rysowanie ciągów równolegle obok siebie. Ciągi pomocnicze rozmieszcza się
obok głównego ciągu technologicznego. Poszczególne symbole łączy się liniami
obrazującymi drogę przepływu strumieni masowych, zaznaczając kierunek
strzałką. Strumienie pomocnicze są oznaczane linią o połowę cieńszą i
wprowadzone do prostokąta od góry z lewej strony, odprowadzane zaś od dołu i
z prawej strony. Dla czynników pomocniczych jest zarezerwowana linia cienka
przerywana lub punktowa. Wszystkie linie na schemacie powinny być
ponumerowane z wyjaśnieniem ich znaczenia. Przykładowy schemat przedsta-
wiono na rys. 2.2.

Rys. 2.2. Schemat ideowy procesu regeneracji amoniaku przy produkcji sody kalcynowanej: l —
przesącz z filtrów, 2 - gaz zawierający amoniak, 3 - woda amniakalna, 4 — gazy do absorpcji
amoniaku, 5 — mleko wapienne, 6 — woda podestylacyjna, 7 - ciecz odpadowa, 8 — para
grzejna, 9 - woda chłodząca, 10 - woda odlotowa z chłodnicy

Wstępny schemat technologiczny przedstawia proces za pomocą odpowiednich
symboli aparatów i urządzeń. Jeżeli na schemacie ideowym jeden symbol--
prostokąt oznaczał proces jednostkowy, co mogło odpowiadać nawet kilku

13

aparatom i urządzeniom, to na schemacie wstępnym są one wyodrębnione i
przedstawione oddzielnymi symbolami. Symbole schematu są przedstawione w
normie branżowej BN-72/2200-01. Symbole graficzne i oznaczenia literowo-
cyfrowe układów pomiarowych i automatyki, stosowane w projektowaniu i
użytkowaniu schematów pomiarowych i automatyzacji procesów technologi-
cznych są przedstawione w normie PN-70/M-42007. Oprócz wymienionych są
również znormalizowane nazwy pojęć, symbole i określenia procesów podsta-
wowych inżynierii chemicznej, norma PN-76/C-01350. Na schemacie wstępnym
nie jest wymagane określenie wielkości aparatów i urządzeń. Niektóre
wymagania mogą być jednak już określone, co może być odpowiednio ozna-
czone na symbolu. Wykonując schemat wstępny, symbole szereguje się w ko-
lejności odpowiadającej przebiegowi procesu, w kierunku od lewej ku prawej
stronie arkusza. Jeśli ciągi technologiczne są długie i schemat nie mieści się na
jednej linii, to kontynuuje się go pod spodem, także od lewej ku prawej stronie.
Ciągi instalacji pomocniczych rysuje się według tych samych zasad równolegle
— powyżej lub poniżej głównego ciągu technologicznego. Symbole schematu
oznacza się numerami, których objaśnienie podaje się w opisie (tabeli) wraz z
dodatkowymi informacjami na temat parametrów procesowych i ewentualnie
materiałów konstrukcyjnych. Poszczególne symbole łączy się odpowiednimi
liniami oznaczającymi strumienie materiałów. Przykładowy schemat przedstawia
rys. 2.3.

Rys. 2.3. Schemat wstępny procesu wytwarzania kwasu siarkowego: l — kolumna odpędowa
(desorber), 2 — wieża susząca, 3 — wymienniki ciepła, 4 — reaktor katalityczny, 5 — absorbery, 6
— chłodnice kwasu obiegowego, 7 — chłodnica produktu, 8 — zbiorniki przepompowe

Schemat techniczny technologiczny jest dalszym etapem na drodze grafi-
cznego, już ścisłego, przedstawienia przebiegu procesu. Przebieg produkcji jest
przedstawiony za pomocą uproszczonych rysunków lub wymienionych symboli.
Rysunki są wykonywane w skali. W skali są również podawane poziomy, na
których są rozmieszczone aparaty i urządzenia. Sposób rysowania jest podobny
do schematu wstępnego, z tym że na przewodach (rufociągach) podaje

14

się średnice i ewentualnie długość. Zaznaczone są również miejsca, w których
odbywać się będzie pomiar ciśnienia, temperatury, stężenia itd. Podczas spo-
rządzania schematu technicznego powinny być już określone: liczba, rodzaje,
typy i wymiary aparatów i urządzeń. Sporządzanie schematu może być skom-
plikowane i czasochłonne, zwłaszcza w odniesieniu do złożonych procesów
technologicznych. Obecnie do sporządzania schematów w projektowaniu proce-
sowym korzysta się z techniki komputerowej, opierając się na programach w pełni
symulujących proces lub tylko proste bilanse masowe. Te ostatnie są szczególnie
przydatne, jeżeli proces zawiera szereg recyrkulowanych strumieni. Programy takie
są rozprowadzane na rynku przez wyspecjalizowane firmy komputerowe.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->