You are on page 1of 6

Sprawdzian z antyku

grupa A
1. Uzupełnij zdania. (9 p.)
U podstaw kultury europejskiej legły cywilizacje położone na ...................................
i w basenie ............................................................................ . Przełomem w rozwoju
ludzkości, wyznaczającym początki epoki starożytnej, było ..................................... .
Umożliwiło ono utrwalanie myśli oraz przekazywanie ich w czasie i przestrzeni. Za
datę końcową epoki przyjmuje się rok ........................................................., w którym
nastąpił ............................................................................... . Dwie kultury szczególnie
ważne dla europejskiego dziedzictwa to kultura ..........................................................
i ..................................................... . Obie noszą wspólną nazwę ..................................
lub ................................................................. .
2. Połącz nazwy starożytnych szkół filozoficznych z właściwymi przekonaniami.
(5 p.)

epikurejczycy •
cynicy •
sceptycy •
stoicy •
sofiści •

• najważniejsze w życiu jest uwolnienie się
od konwenansów
• wszystkie sądy są względne i możliwe do
zakwestionowania
• przyjemnością jest już sam brak cierpienia
• każda prawda jest subiektywna
• w życiu należy się kierować
niezmąconym rozumem

3. Wymień pięć cech składających się na antyczny ideał piękna. (5 p.)
• .......................................................................................................................
• .......................................................................................................................
• .......................................................................................................................
• .......................................................................................................................
• .......................................................................................................................
4. Wyjaśnij znaczenie pojęć związanych z teatrem greckim. (4 p.)
a) konflikt tragiczny – ....................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
b) hybris – ......................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
c) katharsis – ..................................................................................................................

....................................................................................... brak inwokacji...................................... 5. Zaznacz te elementy...............................................................) • Ikar – archetyp .................................. (5 p........... .. rozbudowane opisy.... oszczędność epitetów...........................................................] Tamtych pchał Ares do walki................................................................................. elementy retrospekcji.................. Podaj autorów i tytuły dzieł..................................) Poeta Tyrtajos Safona Horacy Cechy charakterystyczne ............................................................. Mity są niewyczerpanym źródłem archetypów ludzkich postaw. ............................................................................ ........... (3 p....................................... które nie są cechami gatunkowymi eposu antycznego.................................. ............................. Uzupełnij schemat ilustrujący proces powstawania świata według mitologii greckiej.. (5 p........... ..........................................) tematyka fantasy...... kolejna para bogów .............................................. porównania homeryckie 6................... . [......................................................................... d) epejsodion – ................................................................................. ..... 8.................................................................. 7........................................................................................ ................... pierwsi bogowie .......................................................................................................) A.................................................................................................... Określ archetypy symbolizowane przez wymienionych bohaterów mitologicznych......... Tak rozlegały się Trojan okrzyki po równi szerokiej.................................................................................. Pierwsze gatunki literackie ukształtowały się w starożytnej Grecji i Rzymie............... • Narcyz – archetyp ........ 9... dwie płaszczyzny fabularne: świat bogów i ludzi........................................ z których pochodzą cytaty.................................................................................................................... (3 p................ .......... • Syzyf – archetyp .............................................................) .... Wymień cechy charakterystyczne twórczości wymienionych poetów.................................................................... ................................................................................................. a tych jasnooka Atena................................................................................................................................................................. .... (3 p...

.. walcząc w obronie ojczyzny ..................................................................................................................................... Przez smukłą Afrodytę.............. a wtem naraz wiatr ucichł i wodne Fale się wygładziły jak niebo pogodne .......................... ...................... C............................................................ ........... a literą F – fałszywe.......................... D.... gnany wiatrem................... Zaznacz literą P zdania prawdziwe.......... Twórczość Horacego jest reprezentatywna dla liryki rzymskiej.............................. przełożył Jerzy Danielewicz a) Określ nastrój panujący w wierszu................ E................ gdy krocząc w pierwszym szeregu..................................................................................................... Okręt nasz.......................................................) A...................................................................................... Rzecz to piękna zaprawdę.. ........................................... Arystoteles był twórcą idealizmu............................. Przeczytaj zamieszczony anakreontyk i wykonaj polecenia............... bezsilna.......................................... 10............................ C............................................. ........ (3 p........... c) Wskaż elementy charakterystyczne dla anakreontyku......................... .................................................) Anakreont Piosenka Na śniadanie tylko trochę ułamałem sobie placka............. Za to wina dzban wypiłem... B......................... b) Napisz....................................................................... ........................................... B........................ pod ostrów podpłynie Dwóch Syren....................... teraz lekko trącam struny Wdzięcznej liry i piosenkę śpiewam miłej mej ślicznotce............................................................................................................. Iliada i Odyseja Homera to przykłady starożytnych eposów............................................................. Nie wszystek umrę wiem że uniknie pogrzebu cząstka nie byle jaka [... tęsknię do chłopca............ D..................................................................................... (4 p........... ....... Cechą charakterystyczną antycznych mitologii jest brak antropomorfizacji.] .............. jakie jest przesłanie utworu..................................................... 11............................. ............................. Ginie człowiek odważny..

............. Powstał Konstantynopol................ i to z przyczyn dość przypadkowych.. że Majus jest starszy w stosunku do następującego po nim miesiąca o nazwie Junius (nasi juniorzy)...........................] Przecież Martius to po prostu miesiąc boga Marsa......].......... opiekunem kowali............... ...................... urodziny nowego miasta........ Ale była też bogini Maja......................................... sami Rzymianie podawali różne wyjaśnienia.......... ..... b) W jaki sposób można wytłumaczyć antyczny rodowód słowa marzec? . Stąd do starożytności. ulubiona rezydencja cesarza..... o którym jednak prawie nic nie wiadomo........... wyłącznie te dwa miesiące mają nazwy wywodzące się z łaciny.................................... a bydło – najbardziej upragniona zdobycz italskich wojowników – wychodziło w pole.................................... ........... ............ Natomiast maj nie posiada tak przejrzystego i oczywistego rodowodu.......................................................................... podobnie jak 21 kwietnia – także w naszych czasach – obchodzi się nad Tybrem jako rocznicę założenia Rzymu................... ...... .... rychło bowiem został zapomniany............... Sami starożytni........................ Wtedy też otwierano w dawnych czasach nowy rok urzędowy.. Aleksander Krawczuk......... abdykował.... ........................................ odszedł na emeryturę [................... Na przykład to....... Jest rok 330............... Oto cesarz Dioklecjan dobrowolnie zrzekł się władzy................................................... s.......................... .... bo dopiero w roku 153...........................] trzeba przypomnieć...................... a dano mu ją dlatego.............................. a łacińskie maior – to ‘większy’............. A raczej... kiedy mijały zimowe deszcze i chłody..... Miasto Konstantynowe...... lecz łączono ją również z bogiem Wulkanem.... w jakiej relacji pozostawały ze sobą miesiące Majus i Junius....... ‘starszy’.................................................... c) Opisz................ że wyprawy wojenne rozpoczynano właśnie wtedy........................12...... mówiąc ściśle pewne stare miasto nad Bosforem.................. Przeczytaj tekst źródłowy i wykonaj polecenia.......... d) Wymień zawarte w artykule koncepcje wyjaśniające znaczenie nazwy maj........... razem z budzeniem się przyrody do życia................ w którym to języku ich odpowiednikami są Martius i Majus.. 11 maja święcono tam corocznie i bardzo uroczyście jako dzień jego urodzin. .................................. w niedalekiej przyszłości nowa stolica imperium – drugi Rzym........ e) Przywołaj z tekstu fakty historyczne związane z majem.................................................................................... Uchodziła za matkę boga Merkurego................................ (6 p............................................. 143–148. 1 stycznia ustanowiono jako początek roku dość późno... boga wojny..... Może jednak maj ma boskie pochodzenie? Niegdyś czczono w Italii bożka o imieniu Majus........ dokładnie – dzień 11 maja............ [....... Warszawa 1988...... a) Podaj łacińskie odpowiedniki nazw miesięcy: marca i maja........... otrzymało nowe imię i nową rangę...............................) Te dwa................................ zwane dotychczas Bizancjum....................................................................... Ofiary składano jej właśnie w dniach 1 i 15 maja...... że z samym początkiem maja odbyła się w roku 305 w Nikomedii małoazjatyckiej ceremonia wręcz wyjątkowa w dziejach imperium. [..........................

. jak ja uważam................ s...................... W każdym niebezpieczeństwie jest wiele różnych sposobów na to...................... ani w wojnie......................... niż tamtym sposobem żyć.................... jeżeli ktoś porzuci zbroję..) ................ Podaj nazwy przedstawionych zabytków sztuki starożytnej............... (7 p.... Elementy mowy Obrona Sokratesa temat .................. żeby śmierci się wymigać........................ jakieście zwykli słyszeć od innych........... takie............. ...................... wszystko jedno.............................................. I ja się doczekam kary............................. .......................................... tylko bezwstydu i bezczelności i zbyt mało mi się chce mówić wam takich rzeczy. Więc to nie jest rzecz trudna.............. kiedy się zaczynał nowy rok w starożytnym Rzymie........ .. (3 p.................................. .. ani mi teraz żal... Kriton.................................... Przecież i w bitwach często najwidoczniej można śmierci uniknąć..... których by wyście słuchali najchętniej: gdybym tu płakał i jęczał i gdybym nie wiadomo co wyprawiał i mówił rzeczy poniżej mojej godności................... ... jeżeli ktoś ma odwagę....................................................... żem się w ten sposób bronił... tłum.................................. 125............................................. albo się z prośbami zwróci do ścigających....................... Bo ani w sądzie........... Eutyfron.... argumenty (po 1 przykładzie): • rzeczowe • logiczne • emocjonalne środki retoryczne (2 przykłady) .... oni w oczach prawdy winni zbrodni i krzywdy........................ i oni.......... ...................... 13. cele ............ Przeczytaj fragment tekstu retorycznego i uzupełnij tabelę........ I teraz ja odchodzę................... w oczach waszych winien kary śmierci................................................. .................................................................. obywatele: uniknąć śmierci.............................. ani ja........ wolę zginąć po takiej obronie..................................... 14................................................... Władysław Witwicki............... żeby śmierci ujść............................................ ........................................................................................................................................ robić i mówić.. bo za mało mam nie argumentów... ani ktokolwiek inny nie powinien o tym przemyśliwać.................................................................................................... Tymczasem ja ani przed tym nie uważałem za stosowne robić niczego podłego z uwagi na niebezpieczeństwo...................................................................................................................... Obrona Sokratesa..............................................) Przegrywam............................. Bo zbrodnia biegnie prędzej niż śmierć [...................................... f) Napisz..................................................................... wszystko jedno co...... Lwów 1920..................]...................... jak............................... .................. Platon...... znacznie trudniej: zbrodni.....

.............................................................................................................. ............................................A........................................................................................................................ ....................................................................... B.......... Autor: Agnieszka Wojciechowska ................................................................................................... ................................. ........ (5 p............................................................. a zdając sobie sprawę z ich trwania.................................................................................................................................................................... czy zgadzasz się ze słowami badacza antyku Aleksandra Krawczuka: „nic nigdy nie odchodzi bez śladów................................................................................................ sami stajemy się bogatsi o całą przeszłość naszej kultury”............................................................... .................... ............................................................................................................................... ..................................... 15.................................................................................................... ............... ....... ...................................................................................... ................................................................................................................. Uzasadnij.............................................................................................................................. .......................................................................................................................................................... ...............................................................................) .................. ................. C....................................................................................................................................................................... ............................................................................ ........................................................................................................ ............ .........................................................................................................................................................................