You are on page 1of 6

Sprawdzian z antyku

grupa A
1. Uzupełnij zdania. (9 p.)
U podstaw kultury europejskiej legły cywilizacje położone na ...................................
i w basenie ............................................................................ . Przełomem w rozwoju
ludzkości, wyznaczającym początki epoki starożytnej, było ..................................... .
Umożliwiło ono utrwalanie myśli oraz przekazywanie ich w czasie i przestrzeni. Za
datę końcową epoki przyjmuje się rok ........................................................., w którym
nastąpił ............................................................................... . Dwie kultury szczególnie
ważne dla europejskiego dziedzictwa to kultura ..........................................................
i ..................................................... . Obie noszą wspólną nazwę ..................................
lub ................................................................. .
2. Połącz nazwy starożytnych szkół filozoficznych z właściwymi przekonaniami.
(5 p.)

epikurejczycy •
cynicy •
sceptycy •
stoicy •
sofiści •

• najważniejsze w życiu jest uwolnienie się
od konwenansów
• wszystkie sądy są względne i możliwe do
zakwestionowania
• przyjemnością jest już sam brak cierpienia
• każda prawda jest subiektywna
• w życiu należy się kierować
niezmąconym rozumem

3. Wymień pięć cech składających się na antyczny ideał piękna. (5 p.)
• .......................................................................................................................
• .......................................................................................................................
• .......................................................................................................................
• .......................................................................................................................
• .......................................................................................................................
4. Wyjaśnij znaczenie pojęć związanych z teatrem greckim. (4 p.)
a) konflikt tragiczny – ....................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
b) hybris – ......................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
c) katharsis – ..................................................................................................................

................ Zaznacz te elementy.......................... porównania homeryckie 6.. .) ....................................................... Pierwsze gatunki literackie ukształtowały się w starożytnej Grecji i Rzymie......................... Uzupełnij schemat ilustrujący proces powstawania świata według mitologii greckiej............................... oszczędność epitetów.......................................... d) epejsodion – ............. Podaj autorów i tytuły dzieł............................................................... z których pochodzą cytaty............................................................................................................. ...................... (5 p........ ............................................................... (5 p............. (3 p............................................................ ............................................. ............................................................ Tak rozlegały się Trojan okrzyki po równi szerokiej...) • Ikar – archetyp .... Określ archetypy symbolizowane przez wymienionych bohaterów mitologicznych............................................. ............................................................. Wymień cechy charakterystyczne twórczości wymienionych poetów.......................) Poeta Tyrtajos Safona Horacy Cechy charakterystyczne ..........................................................................................................................................................] Tamtych pchał Ares do walki......................................................... ............................................................................................................................... brak inwokacji....................) tematyka fantasy.................................................. 9................. (3 p............................................................................................ a tych jasnooka Atena.. rozbudowane opisy............ pierwsi bogowie ...................... kolejna para bogów ...............) A.......................................... 8........................................................................................ [...................................................................................... 7. dwie płaszczyzny fabularne: świat bogów i ludzi.............. elementy retrospekcji............... • Syzyf – archetyp ................... ......................... 5............................................................................................... które nie są cechami gatunkowymi eposu antycznego....................................................... ............................................................. • Narcyz – archetyp ........................ ........................................ (3 p............................. ...................................................................................... Mity są niewyczerpanym źródłem archetypów ludzkich postaw....

.... tęsknię do chłopca.... ........................... Cechą charakterystyczną antycznych mitologii jest brak antropomorfizacji.................................................................................................................................................................................. ... Arystoteles był twórcą idealizmu...... Za to wina dzban wypiłem.. .................................... teraz lekko trącam struny Wdzięcznej liry i piosenkę śpiewam miłej mej ślicznotce............................................ Przez smukłą Afrodytę.. c) Wskaż elementy charakterystyczne dla anakreontyku. b) Napisz...................................... 10. 11.. D...................................................... pod ostrów podpłynie Dwóch Syren.................................................... gdy krocząc w pierwszym szeregu.................................. bezsilna............ C................................ (4 p............... Twórczość Horacego jest reprezentatywna dla liryki rzymskiej............................. a literą F – fałszywe............................ Okręt nasz....... Nie wszystek umrę wiem że uniknie pogrzebu cząstka nie byle jaka [................ ................................................ Rzecz to piękna zaprawdę............... ..................................... ........................................................... B............................ (3 p............... .............................................................................) A................................................... Przeczytaj zamieszczony anakreontyk i wykonaj polecenia................................................................ E..................] ............................................................................................................................ a wtem naraz wiatr ucichł i wodne Fale się wygładziły jak niebo pogodne ............................... jakie jest przesłanie utworu................................................................................................................. Ginie człowiek odważny.................... B...............................) Anakreont Piosenka Na śniadanie tylko trochę ułamałem sobie placka............... Iliada i Odyseja Homera to przykłady starożytnych eposów................................... ....................................... D.......... przełożył Jerzy Danielewicz a) Określ nastrój panujący w wierszu. walcząc w obronie ojczyzny ........ C.......... Zaznacz literą P zdania prawdziwe................................... gnany wiatrem...................................

.............. Na przykład to................ że z samym początkiem maja odbyła się w roku 305 w Nikomedii małoazjatyckiej ceremonia wręcz wyjątkowa w dziejach imperium..................................... zwane dotychczas Bizancjum............................ rychło bowiem został zapomniany.......................................... otrzymało nowe imię i nową rangę.. [................... Powstał Konstantynopol.. Warszawa 1988........................................] Przecież Martius to po prostu miesiąc boga Marsa..................................... Może jednak maj ma boskie pochodzenie? Niegdyś czczono w Italii bożka o imieniu Majus.............................. podobnie jak 21 kwietnia – także w naszych czasach – obchodzi się nad Tybrem jako rocznicę założenia Rzymu....... lecz łączono ją również z bogiem Wulkanem. razem z budzeniem się przyrody do życia........... i to z przyczyn dość przypadkowych...... ............ Przeczytaj tekst źródłowy i wykonaj polecenia......... s.......... ........................ a łacińskie maior – to ‘większy’.......... ulubiona rezydencja cesarza......... Oto cesarz Dioklecjan dobrowolnie zrzekł się władzy......................................................... że Majus jest starszy w stosunku do następującego po nim miesiąca o nazwie Junius (nasi juniorzy)..................................... Miasto Konstantynowe...] trzeba przypomnieć... Wtedy też otwierano w dawnych czasach nowy rok urzędowy...... e) Przywołaj z tekstu fakty historyczne związane z majem........ kiedy mijały zimowe deszcze i chłody.......... Ale była też bogini Maja.. Aleksander Krawczuk......................... ...... Uchodziła za matkę boga Merkurego........................................ a) Podaj łacińskie odpowiedniki nazw miesięcy: marca i maja................. że wyprawy wojenne rozpoczynano właśnie wtedy.... a bydło – najbardziej upragniona zdobycz italskich wojowników – wychodziło w pole......... ...................... odszedł na emeryturę [........ w jakiej relacji pozostawały ze sobą miesiące Majus i Junius.............................................................................................................. (6 p.......].........................................) Te dwa..................... d) Wymień zawarte w artykule koncepcje wyjaśniające znaczenie nazwy maj........................... . ............. Stąd do starożytności. w niedalekiej przyszłości nowa stolica imperium – drugi Rzym............................ 11 maja święcono tam corocznie i bardzo uroczyście jako dzień jego urodzin........................................... c) Opisz............................. 1 stycznia ustanowiono jako początek roku dość późno............. [................ w którym to języku ich odpowiednikami są Martius i Majus............. mówiąc ściśle pewne stare miasto nad Bosforem....... wyłącznie te dwa miesiące mają nazwy wywodzące się z łaciny............. urodziny nowego miasta............ ........ ‘starszy’............................. o którym jednak prawie nic nie wiadomo... b) W jaki sposób można wytłumaczyć antyczny rodowód słowa marzec? ............................ abdykował...... a dano mu ją dlatego........ bo dopiero w roku 153........ dokładnie – dzień 11 maja............ opiekunem kowali.............. A raczej...... .12......... Ofiary składano jej właśnie w dniach 1 i 15 maja... ................................... Natomiast maj nie posiada tak przejrzystego i oczywistego rodowodu. sami Rzymianie podawali różne wyjaśnienia............................................. Jest rok 330.......... Sami starożytni................................. boga wojny..... 143–148.....................

.................. wszystko jedno................. .............. niż tamtym sposobem żyć......... jeżeli ktoś porzuci zbroję................ jakieście zwykli słyszeć od innych.......................................................... bo za mało mam nie argumentów............................................... ani w wojnie.............. żeby śmierci się wymigać..................................... Przeczytaj fragment tekstu retorycznego i uzupełnij tabelę................ I teraz ja odchodzę................................................................................... Kriton.... Eutyfron... i oni................................................................... Elementy mowy Obrona Sokratesa temat ........................................................... 13.. Władysław Witwicki....... ....... oni w oczach prawdy winni zbrodni i krzywdy. Platon............... których by wyście słuchali najchętniej: gdybym tu płakał i jęczał i gdybym nie wiadomo co wyprawiał i mówił rzeczy poniżej mojej godności... I ja się doczekam kary........................... 125....................... s. Podaj nazwy przedstawionych zabytków sztuki starożytnej......... Bo zbrodnia biegnie prędzej niż śmierć [................................ Obrona Sokratesa................... ani ktokolwiek inny nie powinien o tym przemyśliwać. Więc to nie jest rzecz trudna.... albo się z prośbami zwróci do ścigających......................... W każdym niebezpieczeństwie jest wiele różnych sposobów na to...................... znacznie trudniej: zbrodni.................. ani mi teraz żal............................................ ........... .................................................................... żem się w ten sposób bronił...............................................................) Przegrywam..... jeżeli ktoś ma odwagę.. Lwów 1920....................... ...) ................ ......................................................................................... 14............................... wszystko jedno co........................ ......................................................................................................................................... w oczach waszych winien kary śmierci................. ani ja................................................ (7 p.......................... jak......... argumenty (po 1 przykładzie): • rzeczowe • logiczne • emocjonalne środki retoryczne (2 przykłady) ............................... Bo ani w sądzie.... takie............... ....................................... kiedy się zaczynał nowy rok w starożytnym Rzymie........ (3 p.... ...................].................. tłum.......................................... żeby śmierci ujść......................................... obywatele: uniknąć śmierci..................... f) Napisz..... wolę zginąć po takiej obronie....... tylko bezwstydu i bezczelności i zbyt mało mi się chce mówić wam takich rzeczy...... robić i mówić.................................................... Przecież i w bitwach często najwidoczniej można śmierci uniknąć............ Tymczasem ja ani przed tym nie uważałem za stosowne robić niczego podłego z uwagi na niebezpieczeństwo................ jak ja uważam................................................. cele ..............

......................... .......................................................................................................................................................................... a zdając sobie sprawę z ich trwania.......................... ............................................................................. .................................................................. ........................................................................................................................................................................ .........................................................................................................................................................................) .................................................................... 15.................................................................................................................... ........................ Uzasadnij................................................................................. ................... ...................................... czy zgadzasz się ze słowami badacza antyku Aleksandra Krawczuka: „nic nigdy nie odchodzi bez śladów.................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ................................... ......... (5 p......................................... ................................................................................................. ......................................................... B............................................................. sami stajemy się bogatsi o całą przeszłość naszej kultury”......................................................................................................................................................... C............. ............................................................................................A................. ..................................................................... ......................................... Autor: Agnieszka Wojciechowska .................................................................................................................... ............................................................................................................ ...............