„Makbet” jako dramat o władzy.

Władza jest w Makbecie celem, który chce osiągnąć wielu ludzi. Makbet oraz Lady Makbet dążą do władzy w sposób obsesyjny. Okazuje się, że władza jest marzeniem obojga. Wydaje się ona jedynym warunkiem szczęścia małżonków. Władzę szanuje całe społeczeństwo i zdaje sobie sprawę zarówno z odpowiedzialności, jaka spoczywa na władcy, z jego obowiązków wobec ludu, jak też z przywilejów rządzącego. Dobry władca jest warunkiem spokoju, zadowolenia, dobrobytu i bezpieczeństwa w państwie. Każdy interesuje się tym, co się dzieje na dworze królewskim. Lordowie pilnują praw, panujących między władcą a poddanymi. Dzięki wiernej służbie królowi, oni sami dążą do władzy nad mniejszymi grupami. Władza świadczy też o kraju na zewnątrz, na arenie międzynarodowej. Tron daje, zatem wielką siłę. Sposób, w jaki Szekspir omawia problem władzy, pokazuje, jak trudnym zagadnieniem jest władza nie tylko w średniowiecznym zhierarchizowanym świecie, ale także w rozumieniu uniwersalistycznym. Władza okazuje się być niebezpieczna. To przez nią tak trudno Makbetowi o wyznaczenie granicy między dobrem a złem, a później – o postawienie granicy w popełnianiu zbrodni. Ponieważ Makbet pozwolił złu opanować swoje serce, dzięki medium władzy, przekazuje to zło na zewnątrz. Bohater staje się wręcz niepohamowany w wyrządzaniu zła, w doprowadzaniu otaczającego świata do upadku. Okazuje się, że wystarczy mała iskierka sił nadnaturalnych, aby spowodować w człowieku lawinę nienawiści, bezmyślności, żądz różnego rodzaju. Wtedy upadek jest nieunikniony. W tragedii Szekspira przedstawione są dwa typy władców, dwie różne drogi, jakimi można sprawować władzę. Pierwszy typ realizuje Makbet – władca-tyran, makiaweliczny despota. Określenie „makiaweliczny” wzięło się od nazwiska renesansowego myśliciela Machiavellego, który w swoim dziele pt. Książę opisał władcę absolutnego, który może stosować wszystkie metody, nawet niemoralne, w imię zasady „cel uświęca środki”. Drugi typ charakteryzują postawy: króla Dunkana, Malkolma, angielskiego króla – Edwarda oraz wodza angielskich wojsk – Siwarda. Makbeta jako władcę charakteryzują zarówno jego poczynania zanim zasiadł na tronie, jak też okres jego panowania w Szkocji. Motywy dojścia Makbeta do władzy zapowiadają jednocześnie późniejsze metody rządzenia. Bohater kieruje się ślepą ambicją, żądzą władzy, próżnością. Jego pociąg do władzy jest podsycany zarówno przez żonę, którą kierują również niskie pobudki i brak skrupułów, jak również przez przepowiednie wiedźm. Dla Lady Makbet osiągnięcie przez męża tronu stanowi warunek spełnienia się zarówno Makbeta, jak i jej samej – jako kobiety z wyższego stanu, żony sławnego rycerza, a przyszłego króla. Ambicja Lady Makbet urasta do rangi obsesji, gdy kobieta dowiaduje się o myślach samego Makbeta o tronie, a także o przepowiedni. Lady zdaje się uważać, że nakłanianie męża do zdobycia władzy, torowanie Makbetowi drogi do tronu – są obowiązkami kobiety jako wiernej i kochającej żony. Dążenie do władzy jest realizacją marzeń nie tylko Makbeta, ale także jego żony. Bohater nie potrafi oprzeć się także zapowiedziom czarownic, które wyrażają jego skryte, podświadome namiętności i marzenia. Makbet nie zastanawia się nad pochodzeniem wiedźm. To, że mogą one współdziałać z Szatanem, z siłami nieczystymi, jest dla bohatera nieważne. W taki sposób człowiek – wcześniej prawy, szlachetny, honorowy, rycerski – staje się bezwzględnym władcą, przekraczającym w swych metodach jakiekolwiek normy moralne. Pozostaje również kwestia, na ile Makbet realizuje w swym bestialstwie własne pobudki, a na ile podlega rzeczywiście działaniu losu czy też sił wyższych. Czy zamordowanie przyjaciela i niewinnej rodziny w celu zabezpieczenia sobie stanowiska, czy zabicie strażników w celu zatarcia śladów zbrodni – są aktami świadomego wyboru bohatera, czy też były to zdarzenia wpisane

Po śmierci Makbeta padają nawet słowa. że należy pojmać nędznych popleczników tego zmarłego rzeźnika i jego sztańskiej żony. że mógłby być ukarany za grzechy. to z ust Malkolma padają słowa o przywróceniu w państwie spokoju. Prezentuje zupełnie inny model władcy niż Makbet. który nie szanował wartości religijnych. Oboje bohaterów dotyka obłąkanie. którzy mordują niewinną kobietę. zbyt zagłębieni w problemy natury egzystencjalnej. król mógł mieć poczucie reprezentowania narodu. Władza ma destrukcyjny wpływ na pozytywne cechy ich charakterów. nieczułe – nie wytrzymują ciężaru winy za zbrodnie. Pomimo tego Dunkan jest darzony szacunkiem narodu. etyczny. Wygnani niesłusznie przyjaciele władcy mają powrócić. O tym. dawny tan Kawdoru. Władca nie kierujesię ani zdrowym rozsądkiem. że władza nie musi oznaczać absolutnego panowania nad ludzkim życiem i śmiercią. a wierni słudzy ojczyzny. Dunkan był władcą sprawiedliwym. nie musi trwożyć poddanych i powodować zatargi w państwie – świadczy też przykład króla Anglii. potajemnie dążył do ugody z wrogiem. drugiemu z dowódców dzięki któremu bitwę zwyciężyli Szkoci. Natomiast w przypadku innych postaci – nieskomplikowanych psychologicznie. Władca nie szczędził też pochwał Bankowi. Malkolm powołuje się na koniec na pomoc Boga. oskarżony o zdradę. nie rodzić podejrzeń. ani kapłani nie mogą już pomóc w ich chorobach. jak każdego innego zdrajcę. niezagubionych w sobie.od początku w historię Makbeta? Warto zwrócić uwagę na ten tragiczny rys postaci Makbetawładcy. Jest to więc model władcy sprawiedliwego i dbającego o poważny wizerunek Szkocji zarówno wewnątrz kraju. Przez Makbeta wierny dawnemu królowi Makduf musi opuścić kraj. Drugim rodzajem sprawowania władzy jest traktowanie tytułu królewskiego jako służby społeczeństwu – ten typ władcy reprezentuje Dunkan. . spełnienia marzeń i kuszącej niegdyś przepowiedni – władca-tyran zostaje zabity w walce. Kiedy jeden z poddanych.. Oczywistym wnioskiem wydaje się stwierdzenie. Makbet-król nie poważa nawet praw boskich. Ten typ władcy jest typem tragicznym. Skala zbrodni Makbeta jest wielka. Kiedy Makbet jako dowódca wojsk zasłynął bohaterstwem. praworządnym. bezpieczeństwa.. Panowanie Makbeta lordowie określają jako okrutne. król Dunkan od razu go nagrodził tytułem tana Kawdoru i Glamis. Lady Makduf. jego syn. Jest to wzór władcy-opiekuna i pasterza narodu. W scenie rozmowy lordów na zamku angielskim opisany jest król. moralny. wraz z dziećmi. Władza zawiera kontekst polityczny. dążył do uzyskania pokoju i utrzymania bezpieczeństwa w państwie szkockim. Mimo że w ówczesnej Europie (XI wiek) tron był dziedziczony. Makbet i jego żona okazują się zbyt wrażliwi. zyskują tytuły hrabiów. dzięki którym tyrania została obalona. W ostatniej scenie tragedii Szekspira. Dunkan docenia swoich wiernych poddanych. czytaj dalejPodobny do Dunkana styl rządzenia królestwem zapowiada Malkolm. w rozważanie samych siebie. Makbet nasyła na opuszczoną rodzinę Makdufa zbójców. Dunkan ukarał go wyrokiem śmierci. który kazałby nie stwarzać sobie wrogów. nie należał więc do spokojnych. Dunkan rozumie też siłę złego przykładu w kraju. kiedy ani lekarze. jak i poza jego granicami. Być może wiele zależy od charakteru tego. niesprawiedliwe. Kolejny typ kontrastujący z tytułowym Makbetem. Ich serca. Król sam żyje w zakłamaniu i sieje zło i kłamstwo w swoim państwie. któremu władza przypada w udziale. Lordowie i panowie szkoccy wspierają działania władcy (dopiero Makbet podzieli tę warstwę społeczną i podburzy przeciw sobie). że władza nie jest dana każdemu człowiekowi. Koniec jego rządów przypadał na okres wojen szkocko-norweskich. Te aspekty władzy omówione są w dziele Szekspira szczegółowo i w powiązaniu z innymi ważnymi problemami. rozsądnym. Mimo obiecującego początku królowania. tego.. tyrańskie. z pozoru harde. który uzdrawia poddanych. poruszanymi w sztuce. bezwzględne.

racjonalnych i konsekwentnych. sprawiedliwość. szlachetność. . zdecydowanie. jak Dunkan czy Malkolm – władza rozwija takie cechy osobowości jak męstwo.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful