P. 1
„Makbet” jako dramat o władzy.

„Makbet” jako dramat o władzy.

|Views: 864|Likes:

More info:

Published by: puszyste_uszko on Nov 11, 2010
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/12/2014

pdf

text

original

„Makbet” jako dramat o władzy.

Władza jest w Makbecie celem, który chce osiągnąć wielu ludzi. Makbet oraz Lady Makbet dążą do władzy w sposób obsesyjny. Okazuje się, że władza jest marzeniem obojga. Wydaje się ona jedynym warunkiem szczęścia małżonków. Władzę szanuje całe społeczeństwo i zdaje sobie sprawę zarówno z odpowiedzialności, jaka spoczywa na władcy, z jego obowiązków wobec ludu, jak też z przywilejów rządzącego. Dobry władca jest warunkiem spokoju, zadowolenia, dobrobytu i bezpieczeństwa w państwie. Każdy interesuje się tym, co się dzieje na dworze królewskim. Lordowie pilnują praw, panujących między władcą a poddanymi. Dzięki wiernej służbie królowi, oni sami dążą do władzy nad mniejszymi grupami. Władza świadczy też o kraju na zewnątrz, na arenie międzynarodowej. Tron daje, zatem wielką siłę. Sposób, w jaki Szekspir omawia problem władzy, pokazuje, jak trudnym zagadnieniem jest władza nie tylko w średniowiecznym zhierarchizowanym świecie, ale także w rozumieniu uniwersalistycznym. Władza okazuje się być niebezpieczna. To przez nią tak trudno Makbetowi o wyznaczenie granicy między dobrem a złem, a później – o postawienie granicy w popełnianiu zbrodni. Ponieważ Makbet pozwolił złu opanować swoje serce, dzięki medium władzy, przekazuje to zło na zewnątrz. Bohater staje się wręcz niepohamowany w wyrządzaniu zła, w doprowadzaniu otaczającego świata do upadku. Okazuje się, że wystarczy mała iskierka sił nadnaturalnych, aby spowodować w człowieku lawinę nienawiści, bezmyślności, żądz różnego rodzaju. Wtedy upadek jest nieunikniony. W tragedii Szekspira przedstawione są dwa typy władców, dwie różne drogi, jakimi można sprawować władzę. Pierwszy typ realizuje Makbet – władca-tyran, makiaweliczny despota. Określenie „makiaweliczny” wzięło się od nazwiska renesansowego myśliciela Machiavellego, który w swoim dziele pt. Książę opisał władcę absolutnego, który może stosować wszystkie metody, nawet niemoralne, w imię zasady „cel uświęca środki”. Drugi typ charakteryzują postawy: króla Dunkana, Malkolma, angielskiego króla – Edwarda oraz wodza angielskich wojsk – Siwarda. Makbeta jako władcę charakteryzują zarówno jego poczynania zanim zasiadł na tronie, jak też okres jego panowania w Szkocji. Motywy dojścia Makbeta do władzy zapowiadają jednocześnie późniejsze metody rządzenia. Bohater kieruje się ślepą ambicją, żądzą władzy, próżnością. Jego pociąg do władzy jest podsycany zarówno przez żonę, którą kierują również niskie pobudki i brak skrupułów, jak również przez przepowiednie wiedźm. Dla Lady Makbet osiągnięcie przez męża tronu stanowi warunek spełnienia się zarówno Makbeta, jak i jej samej – jako kobiety z wyższego stanu, żony sławnego rycerza, a przyszłego króla. Ambicja Lady Makbet urasta do rangi obsesji, gdy kobieta dowiaduje się o myślach samego Makbeta o tronie, a także o przepowiedni. Lady zdaje się uważać, że nakłanianie męża do zdobycia władzy, torowanie Makbetowi drogi do tronu – są obowiązkami kobiety jako wiernej i kochającej żony. Dążenie do władzy jest realizacją marzeń nie tylko Makbeta, ale także jego żony. Bohater nie potrafi oprzeć się także zapowiedziom czarownic, które wyrażają jego skryte, podświadome namiętności i marzenia. Makbet nie zastanawia się nad pochodzeniem wiedźm. To, że mogą one współdziałać z Szatanem, z siłami nieczystymi, jest dla bohatera nieważne. W taki sposób człowiek – wcześniej prawy, szlachetny, honorowy, rycerski – staje się bezwzględnym władcą, przekraczającym w swych metodach jakiekolwiek normy moralne. Pozostaje również kwestia, na ile Makbet realizuje w swym bestialstwie własne pobudki, a na ile podlega rzeczywiście działaniu losu czy też sił wyższych. Czy zamordowanie przyjaciela i niewinnej rodziny w celu zabezpieczenia sobie stanowiska, czy zabicie strażników w celu zatarcia śladów zbrodni – są aktami świadomego wyboru bohatera, czy też były to zdarzenia wpisane

Oboje bohaterów dotyka obłąkanie. nie rodzić podejrzeń. Władza ma destrukcyjny wpływ na pozytywne cechy ich charakterów.od początku w historię Makbeta? Warto zwrócić uwagę na ten tragiczny rys postaci Makbetawładcy. Ich serca. jak każdego innego zdrajcę. Te aspekty władzy omówione są w dziele Szekspira szczegółowo i w powiązaniu z innymi ważnymi problemami. wraz z dziećmi. Po śmierci Makbeta padają nawet słowa. Lordowie i panowie szkoccy wspierają działania władcy (dopiero Makbet podzieli tę warstwę społeczną i podburzy przeciw sobie). Makbet i jego żona okazują się zbyt wrażliwi. król mógł mieć poczucie reprezentowania narodu. jak i poza jego granicami. Dunkan ukarał go wyrokiem śmierci. w rozważanie samych siebie. Być może wiele zależy od charakteru tego. dążył do uzyskania pokoju i utrzymania bezpieczeństwa w państwie szkockim. niesprawiedliwe. Wygnani niesłusznie przyjaciele władcy mają powrócić. rozsądnym. poruszanymi w sztuce. kiedy ani lekarze. Władza zawiera kontekst polityczny. zyskują tytuły hrabiów. Władca nie szczędził też pochwał Bankowi.. jego syn. Jest to wzór władcy-opiekuna i pasterza narodu. oskarżony o zdradę.. nie musi trwożyć poddanych i powodować zatargi w państwie – świadczy też przykład króla Anglii. bezwzględne. Drugim rodzajem sprawowania władzy jest traktowanie tytułu królewskiego jako służby społeczeństwu – ten typ władcy reprezentuje Dunkan. któremu władza przypada w udziale. dzięki którym tyrania została obalona. że władza nie musi oznaczać absolutnego panowania nad ludzkim życiem i śmiercią. że należy pojmać nędznych popleczników tego zmarłego rzeźnika i jego sztańskiej żony. moralny. O tym. nieczułe – nie wytrzymują ciężaru winy za zbrodnie. ani kapłani nie mogą już pomóc w ich chorobach. Mimo obiecującego początku królowania. Przez Makbeta wierny dawnemu królowi Makduf musi opuścić kraj. potajemnie dążył do ugody z wrogiem. . Pomimo tego Dunkan jest darzony szacunkiem narodu. Jest to więc model władcy sprawiedliwego i dbającego o poważny wizerunek Szkocji zarówno wewnątrz kraju. tego. który nie szanował wartości religijnych. że mógłby być ukarany za grzechy. W scenie rozmowy lordów na zamku angielskim opisany jest król. król Dunkan od razu go nagrodził tytułem tana Kawdoru i Glamis. Malkolm powołuje się na koniec na pomoc Boga.. dawny tan Kawdoru. to z ust Malkolma padają słowa o przywróceniu w państwie spokoju. bezpieczeństwa. Skala zbrodni Makbeta jest wielka. W ostatniej scenie tragedii Szekspira. Makbet nasyła na opuszczoną rodzinę Makdufa zbójców. etyczny. tyrańskie. Kiedy Makbet jako dowódca wojsk zasłynął bohaterstwem. który kazałby nie stwarzać sobie wrogów. którzy mordują niewinną kobietę. Panowanie Makbeta lordowie określają jako okrutne. Ten typ władcy jest typem tragicznym. który uzdrawia poddanych. Kiedy jeden z poddanych. zbyt zagłębieni w problemy natury egzystencjalnej. Dunkan był władcą sprawiedliwym. drugiemu z dowódców dzięki któremu bitwę zwyciężyli Szkoci. spełnienia marzeń i kuszącej niegdyś przepowiedni – władca-tyran zostaje zabity w walce. Oczywistym wnioskiem wydaje się stwierdzenie. Kolejny typ kontrastujący z tytułowym Makbetem. Koniec jego rządów przypadał na okres wojen szkocko-norweskich. praworządnym. Dunkan rozumie też siłę złego przykładu w kraju. Dunkan docenia swoich wiernych poddanych. Mimo że w ówczesnej Europie (XI wiek) tron był dziedziczony. nie należał więc do spokojnych. że władza nie jest dana każdemu człowiekowi. Natomiast w przypadku innych postaci – nieskomplikowanych psychologicznie. Lady Makduf. niezagubionych w sobie. czytaj dalejPodobny do Dunkana styl rządzenia królestwem zapowiada Malkolm. Prezentuje zupełnie inny model władcy niż Makbet. Król sam żyje w zakłamaniu i sieje zło i kłamstwo w swoim państwie. a wierni słudzy ojczyzny. z pozoru harde. Makbet-król nie poważa nawet praw boskich. Władca nie kierujesię ani zdrowym rozsądkiem.

sprawiedliwość. zdecydowanie. jak Dunkan czy Malkolm – władza rozwija takie cechy osobowości jak męstwo. . szlachetność.racjonalnych i konsekwentnych.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->