P. 1
SŁOWNIK ZAGROŻEŃ

SŁOWNIK ZAGROŻEŃ

|Views: 32|Likes:
Wydawca: Łuaksz Kobus

More info:

Published by: Łuaksz Kobus on Nov 25, 2010
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPTX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/25/2010

pdf

text

original

S OWNIK ZAGRO E

ukasz Kobus

Pod poj ciem zagro enie nale y rozumie zakres zdarze , wywo anych celowo lub losowych, które wywieraj negatywny wp yw na funkcjonowanie politycznych i gospodarczych struktur pa stwa, na warunki bytowania ludno ci oraz stan rodowiska naturalnego.

.Analiza sytuacji w zakresie nadzwyczajnych zagro e ludzi i rodowiska w okresie pokoju wskazuje na nieuchronno zdarze wywo anych zarówno si ami natury jak równie powodowanych awariami i katastrofami technicznymi. Z tego te wzgl du umownie zagro enia mo na podzieli na katastrofy naturalne i techniczne.

U. z dnia 22 maja 2002 r.rozumie si przez to katastrof naturaln lub awari techniczn . 1. . Ilekro w ustawie jest mowa o: 1) kl sce ywio owej . a pomoc i ochrona mog by skutecznie podj te tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych rodków. mieniu w wielkich rozmiarach albo rodowisku na znacznych obszarach.Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 roku o stanie kl ski ywio owej (DZ.) wprowadza nast puj ce definicje dotycz ce zagro e : ÄArt. we wspó dzia aniu ró nych organów i instytucji oraz specjalistycznych s u b i formacji dzia aj cych pod jednolitym kierownictwem. 3. których skutki zagra aj yciu lub zdrowiu du ej liczby osób.

nieprzewidziane uszkodzenie lub zniszczenie obiektu budowlanego. powodzie. chorób ro lin lub zwierz t albo chorób zaka nych ludzi albo te dzia anie innego ywio u. . w szczególno ci wy adowania atmosferyczne. zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych. intensywne opady atmosferyczne. masowe wyst powanie szkodników. 3) awarii technicznej . wstrz sy sejsmiczne. po ary.rozumie si przez to zdarzenie zwi zane z dzia aniem si natury.2) katastrofie naturalnej . osuwiska ziemi. susze. d ugotrwa e wyst powanie ekstremalnych temperatur.rozumie si przez to gwa towne. silne wiatry. urz dzenia technicznego lub systemu urz dze technicznych powoduj ce przerw w ich u ywaniu lub utrat ich w a ciwo ci.

´ Podzia zagro e : I.2. KATASTROFY NATURALNE Powodzie Huragany i silne wiatry Susza Trz sienia ziemi Wy adowania atmosferyczne Epidemie Plagi zwierz ce . Katastrof naturaln lub awari techniczn mo e by równie zdarzenie wywo ane dzia aniem terrorystycznym.

ZAK ÓCENIA BEZPIECZE STWA I PORZ DKU PUBLICZNEGO .II. KATASTROFY TECHNICZNE Po ary Chemiczne Komunikacyjne Budowlane III. AKTY TERRORU IV.

których przyczyn jest gwa towne topnienie niegu zimowe . rednie .I.których przyczyn s silne opady naturalne czyli o du ym nat eniu lub rozlewne na du ym obszarze zlewnym.o zasi gu lokalnym. .o zasi gu regionalnym.o zasi gu krajowym. du e . Powodzie w Polsce ze wzgl du na proces powstawania. powoduj ce znaczne szkody gospodarcze.których przyczyn jest nasilenie niektórych zjawisk lodowych sztormowe . maj charakter kl ski ywio owej. roztopowe . zwykle nadbrze nych. przyczyn powodzi bywa nag y sp yw wód roztopowych z zimowych opadów nie nych lub obfite i d ugo trwa e opady deszczu. istnieje wtedy konieczno pomocy mi dzynarodowej. KATASTROFY NATURALNE POWÓD . nie maj wp ywu na funkcjonowanie pa stwa.których przyczyn s silne wiatry. zak ócaj normalne funkcjonowanie pa stwa lub jego du ej cz ci. g ównie w wyniku wezbrania rzeki.zalanie przez wod terenów. mo na podzieli na: opadowe . sztormy wyst puj ce na zalewach i wybrze ach Wielko powodzi okre la si w 3-stopniowej skali: ma e .

Huragany powstaj nad akwenami. . a najbardziej nara onymi na nie obszarami wiata s po udniowe rejony Stanów Zjednoczonych oraz wybrze a Afryki. gdzie 5 stanowi zjawisko o nasileniu ekstremalnym. w których temperatura wody przekracza 26 stopni Celsjusza.HURAGAN (tajfun) Cyklon tropikalny. Si huraganów mierzy si za pomoc skali Saffira-Simpsona. w którym rednia pr dko wiatru wynosi powy ej 33 m/s (nie mniej ni 12° w skali Beauforta). Huragany tworz si nad wodami Atlantyku. Huragan jest nazw stosowan dla zjawisk wyst puj cych nad akwenami Oceanu Atlantyckiego. natomiast tajfun ± dla sztormów nad akwenami Oceanu Indyjskiego czy Oceanu Spokojnego.

susza glebowa oznacza niedobór wody w glebie. . zmniejszenie lub ca kowite zniszczenie upraw ro lin alimentacyjnych (a co za tym idzie kl ski g odu). gdy przez 20 dni nie wyst puj opady deszczu .SUSZA D ugotrwa y okres bez opadów atmosferycznych lub nieznacznym opadem w stosunku do rednich wieloletnich warto ci. a tak e zwi kszone prawdopodobie stwo katastrofalnych po arów. Wyró nia si susz atmosferyczn .susza atmosferyczna ma miejsce.susza fizjologiczna w rodowisku jest woda. . glebow i fizjologiczn . Powoduje przesuszenie gleby. powoduj cy straty w rolnictwie . zmniejszenie zasobów wody pitnej. ale nie mo e by pobrana Susze atmosferyczna i glebowa zanikaj stosunkowo szybko.

otwartej skali Richtera ± u ywa si do ci lejszej oceny si y trz sienia ziemi. gdzie fale docieraj najwcze niej i gdzie straty s najwi ksze. 2%). Z miejsca uwolnienia tych napr e .TRZ SIENIE ZIEMI Gwa towne roz adowanie napr e powsta ych w skorupie ziemskiej w czasie ruchów fragmentów litosfery. rozchodz si fale sejsmiczne. Badaniem trz sie ziemi zajmuje si sejsmologia. asejsmiczne ± bez wstrz sów sejsmicznych . Si a wstrz sów maleje w miar oddalania si od epicentrum. 7%). hipocentrum ogniska trz sienia ziemi. wulkaniczne (ok. zapadowe (ok. Intensywno wstrz sów sejsmicznych oznacza si za pomoc : 12-stopniowej skali Mercallego (skali MCS) ± okre laj cej intensywno trz sienia ziemi. Punkt na powierzchni Ziemi po o ony nad ogniskiem to epicentrum. antropogeniczne ze wzgl du na g boko ogniska: p ytkie (85%). pensejsmiczne ± rzadkich i s abych wstrz sów. g bokie (3%) Ze wzgl du na cz stotliwo wyst powania trz sie na danym terenie wyró nia si obszary: sejsmiczne ± cz stych i silnych trz sie ziemi. miejsce. rednie (12%). Podzia trz sie ziemi: ze wzgl du na przyczyn : tektoniczne (90%).

Podczas uderzenia pioruna wyzwala si pot na energia. które widoczne s jedynie jako rozja nienie powierzchni chmury. co mo e by bardzo niebezpieczne dla znajduj cych si w pobli u ludzi oraz urz dze . ogrzanie i jonizacja sk adników powietrza w kanale. Wewn trz chmury burzowej wiej silne wiatry mieszaj ce krople wody i drobiny lodu. Piorunowi cz sto towarzyszy grom d wi kowy oraz zjawisko wietlne zwane b yskawic . energia cieplna w wi kszo ci rozprasza si . po drodze oddaj c elektrony wodzie. niewielka jej cz przekszta ca si na b ysk i grzmot.PIORUN (wy adowanie atmosferyczne) Wy adowanie elektryczne w atmosferze powstaj ce naturalnie. Mo e ono przybiera rozmaite kszta ty i rozci g o ci. Cz pierwotnej energii elektrycznej zostaje roz adowana w punkcie uderzenia uku elektrycznego w powierzchni ziemi. wi c szczyt chmury staje si elektrododatni . Lód przemieszcza si ku górze chmury. Wyst puj b yskawice. G ówna jej cz zostaje rozproszona w postaci ciep a w powietrzu tworz cym kana plazmy tzn. tworzy linie proste lub rozga zia si do góry lub w dó . które tr mocno o siebie. zwykle towarzysz ce burzom. inne znów w ci gu u amku sekundy przypominaj swym kszta tem wiec cy sznur pere .

. któr okre lono jako "wyst pienie na danym obszarze zaka e lub zachorowa na chorob zaka n w liczbie wyra nie wi kszej ni we wcze niejszym okresie albo wyst pienie zaka e lub chorób zaka nych dotychczas niewyst puj cych".EPIDEMIA Wyst powanie w okre lonym czasie i na okre lonym terenie przypadków zachorowa . W j zyku potocznym termin epidemia u ywany jest cz sto jako synonim masowych zachorowa wywo anych chorobami zaka nymi. zachowa lub innych zjawisk zwi zanych ze zdrowiem w liczbie istotnie wi kszej ni oczekiwana. Epidemie o niewielkiej liczbie przypadków zachorowa ograniczone do okre lonego obszaru i czasu okre la si terminem ognisko epidemiczne. W polskim prawie administracyjnym stosowana jest definicja legalna epidemii choroby zaka nej.

Wesz od ywia si krwi i przenosi gro ne choroby takie jak dur plamisty. gor czk okopow . wilk. sarna). jest po rednim ywicielem tasiemca psiego. borsuk. .PLAGI ZWIERZ CE W cieklizna . jenot. Wirus przenosi si przez lin chorych zwierz t (g ównie przez pogryzienie . Bardzo dokuczliwe dla ludzi i zwierz t. Objawy u zwierz t: agresywno lub brak l ku przed cz owiekiem szczególnie u zwierz t dziko yj cych. Wszawica .bezskrzydlate stawonogi paso ytuj ce na ptakach i ssakach. kot. Pch y . sk onno do k sania.pies. w tym cz owieka na tle wirusowego uszkodzenia o rodkowego uk adu nerwowego.inwazja wszy lub zmiany skórne wywo ane przez wszy b ble i silny sw d. przenosz zarazki d umy. niektóre gronkowce.ostra choroba zaka na ptaków i ssaków. pora enie mi ni.

dymu (czasami truj cego). KATASTROFY TECHNICZNE PO AR . pioruna.II. bezmy lnie rzuconej butelki skupiaj cej promienie s oneczne) lub czynników wewn trznych (reakcje chemiczne egzotermiczne). wiat a. zwarcia w instalacji elektrycznej. wypalania ciernisk. np. przez niedopa ek papierosa. iskry z urz dze technicznych.niekontrolowany proces palenia materia ów palnych w miejscu do tego nie przeznaczonym przebiegaj cy z wydzielaniem du ej ilo ci ciep a. Powstaje wskutek czynników zewn trznych (zaprószenie ognia. .

sk adnice. magazyny) lub ruchome (cysterny samochodowe i kolejowe).wypadki z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi mog wyst pi na skutek nieprzewidzianych awarii. zagro enie zdrowia lub ycia mieszka ców mo e zosta spowodowane przez obiekty sta e (zak ady chemiczne.AWARIE CHEMICZNA . Zagro enie naturalnego rodowiska cz owieka. . katastrof lub kl sk ywio owych.

Katastrof komunikacyjn jest tak e zderzenia pojazdu z przeszkod lub kolizja pojazdów uczestnicz cych w ruchu drogowych z pojazdami szynowymi. ale te upadek statku powietrznego (mo e powodowa przerwy w komunikacji).to zderzenie pojazdów mechanicznych uczestnicz cych w ruchu drogowym (kolejowym).KOMUNIKACYJNA . .

d ugotrwa ymi opadami lub wiosennymi roztopami i osuni cie si wykopów fundamentowych.KATASTROFA BUDOWLANA Jest wynikiem zawalenia si budowli wskutek zachwiania stabilno ci obiektu. . G ówne przyczyny to: podmycie przez pr d rzeki lub fala powodziowa. osuni cie ziemi spowodowane np.

okup lub spe nienie da politycznych albo religijnych. ale te i zak ócenia w dost pie do podstawowych us ug. e w adza jest bezsilna wobec takich poczyna . uszkodzenia budynków. Akt terroru ma wywo a strach w jak najwi kszej cz ci spo ecze stwa i da odczucie.III. . przymuszenie. którego celem jest zastraszenie. Skutkiem terroryzmu jest najcz ciej du a liczba ofiar. AKTY TERRORU TERRORYZM To szeroki termin okre laj cy u ycie si y lub przemocy w stosunku do osób lub w asno ci.

± 6.2 ± 6.8 mld 1990r.IV. . ZAK ÓCENIA BEZPIECZE STWA I PORZ DKU PUBLICZNEGO EKSPLOZJA DEMOGRAFICZNA 1900r.5 mld 2050r. 8-krotnego wzrostu warto ci produkcji globalnej.5 mld Globalny wzrost liczby ludno ci wyprzedza wzrost produkcji ywno ci. Podwojenie obecnej liczby ludno ci wymaga oby prawdopodobnie 4-krotnego wzrostu produkcji rolnej. 6-krotnego zu ycia energii. ± 7.5 ± 8. ± 1. ± 5 mld 2000r.

. ropa. wyczerpywalne. e z perspektywy d ugo ci ludzkiego ycia ich zapasy s sko czone. 100 lat wyczerpi si niektóre z nieodnawialnych zasobów ziemi. Mo na si obawia . Powstaj tak powoli. gaz ziemny). e za ok. Do surowców nie odnawialnych nale mi dzy innymi paliwa kopalne (w giel.PROBLEM WYCZERPYWALNO CI SUROWCÓW NATURALNYCH Nieodnawialne zasoby przyrody tworzy y si wiele milionów lat.

Kryzys wywo any zad u eniem mo e mie ogromne. . d ugofalowe skutki na ca ym wiecie dosi gaj ce nie tylko pa stwa ubogie i rozwijaj ce si ale równie pa stwa rozwini te.ZAD U ENIE MI DZYNARODOWE Ogó kredytów i po yczek zaci ganych przez pa stwa za granic .

G ÓD I NIEDO YWIENIE Rozpowszechniony na pewnym obszarze niedobór ywno ci. G ówne przyczyny to: Eksplozje w krajach rozwijaj cych si Wolne tempo rozwoju rolnictwa Konflikty zbrojne Kl ski ywio owe Niesprawiedliwy podzia ywno ci B dne decyzje polityczne . powoduj cy niedo ywienie lub mier g odow du ej liczby ludno ci.

. polegaj ca na zwi kszeniu ilo ci b d jako ci rodków i zasobów koniecznych do prowadzenia dzia a wojskowych w celu uzyskania decyduj cej przewagi nad przeciwnikiem.WY CIG ZBROJE Rywalizacja dwóch lub wi cej pa stw w dziedzinie wojskowo ci.

jad owstr t psychiczny. anoreksja. powszechnie znane choroby. choroba górska. zakupoholizm. choroba lokomocyjna. choroba wysoko ciowa. spowodowane rozwojem cywilizacji. depresja. cukrzyca. AIDS. nadci nienie t tnicze. nerwica. natr ctwa.CHOROBY CYWILIZACYJNE Globalnie szerz ce si . .

Bardzo cz sto zmiany psychiczne i uzale nienie s nieodwracalne. tendencj do sta ego zwi kszania dawki oraz fizycznym i psychicznym uzale nieniem. Cz sto staje si przyczyn wej cia na drog przest pcz . Medyczne metody leczenia nie przynosz wi kszych skutków. po czonych z terapi prac .NARKOMANIA Patologiczne zjawisko spo eczne. Metody leczenia s zazwyczaj nieskuteczne. uzale nienie spowodowane krótszym lub d u szym za ywaniem leków (g ównie przeciwbólowych rodków narkotycznych) albo innych rodków uzale niaj cych. Narkomania w krótkim czasie prowadzi do powa nych zmian psychicznych. Nieco lepsze wyniki daj niekonwencjonalne metody terapii polegaj ce na d ugotrwa ym odosobnieniu i oddzia ywaniach psychoterapeutycznych. . Charakteryzuje si konieczno ci przyjmowania rodka odurzaj cego.

nie jest zjawiskiem wcze niej nie znanym. z o on posta aspo ecznych zachowa . wyst puje w wielu krajach. w ró nej formie.PRZEST PCZO ZORGANIZOWANA To zjawisko kryminalne wyst puj ce w skali mi dzynarodowej. Obejmuje ona zbiór poszczególnych przest pstw. którego nie mo na ci le ograniczy stanem faktycznym przest pstwa. . a przedmiotem jej zainteresowa s ró ne obszary ycia spo ecznoekonomicznego.

pl .sciaga. Warszawa.pl/mim/public/publikacje/pages.25. El bieta Helena Stadtmüller.gazeta.html?id= 1742&instance=1017&parent=0&lang=pl (definicje zagro e ) . 1999 Strony www: .pl . 1995 * wiat Wiedzy ± Wszechstronne ród o informacji dla ca ej rodziny.wiadomosci. Marek Smolski. Kolekcja Marshalla Cavendisha * S ownik Encyklopedyczny Edukacji Obywatelskiej´ Europa Roman Smolski.poznan.LITERATURA: * Encyklopedia Popularna PWN wyd.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->