P. 1
Projektowanie i wykonywanie ścian szczelinowych

Projektowanie i wykonywanie ścian szczelinowych

|Views: 3,393|Likes:
Wydawca: skertoips

More info:

Published by: skertoips on Jan 05, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/14/2012

pdf

text

original

geoinżynieria geoinżynieria

Projektowanie i wykonywanie ścian szczelinowych
1. Wprowadzenie
Ściany szczelinowe są to betonowe lub żelbetowe konstrukcje, formowane w szczelinie wygłębionej w gruncie. Zwykle stateczność ścian szczeliny wycinanej w gruncie zapewnia zawiesina bentonitowa, niekiedy jest to roztwór polimerowy lub zawiesina twardniejąca. Wykonawstwo ścian szczelinowych należy do specjalistycznych robót geotechnicznych; wymaga zaawansowanej wiedzy i doświadczenia. Ściany szczelinowe są stosowane powszechnie w budynkach z głębokimi podziemiami oraz w budownictwie komunikacyjnym, zwłaszcza w robotach tunelowych w miastach (metro, arterie dla samochodów ukryte pod terenem). W takich obiektach pełnią one funkcję konstrukcji oporowych. Są jednostronnie odkopywane, z pozostawieniem kilkumetrowej części utwierdzonej w gruncie. Przy odsłonięciu ściany dużej wysokości niezbędne jest dodatkowe rozparcie albo zakotwienie na jednym lub kilku poziomach. W kraju mamy kilka firm, które wyspecjalizowały się w budowie ścian szczelinowych. Wiedza i doświadczenie kadry technicznej wykonawców są na ogół na wysokim poziomie. Celem referatu jest przedstawienie tych wiadomości, które mogą interesować przede wszystkim inwestorów i projektantów.

Rys. 1. Podstawowe elementy i wymiary ściany szczelinowej [19]: 1 – ścianki prowadzące, 2 – rozparcie ścianek, 3 – element rozdzielczy, 4 – sekcja pierwotna, 5 – sekcja wtórna, 6 – teowa, 7 – sekcja kolejna, A – rzędna ścianek prowadzących, B – grubość nominalna ściany, Bw – szerokość wykopu szczeliny, L – długość sekcji, D – głębokość szczeliny, H – wysokość ściany

2. Charakterystyka ścian szczelinowych
W szczelinie jest formowana żelbetowa ściana, złożona z oddzielnie wycinanych w gruncie i betonowanych sekcji. Powszechnie stosowane ściany mają grubość 60 i 80 cm. Narzędziami do wycinania w gruncie szczelin o takiej szerokości dysponują krajowi wykonawcy. W konstrukcjach z kondygnacjami o normalnej wysokości (2,5 ÷ 3,5 m) na ogół wystarcza ściana grubości 60 cm. W przypadku większej wysokości kondygnacji lub dużego rozstawu rozpór albo kotwi konieczne jest użycie ściany o grubości 80 cm; te grubsze ściany stosuje się też w robotach tunelowych. Grubość mniejsza niż 60 cm nie jest zalecana przy formowaniu ściany z betonu zbrojonego, układanego metodą kontraktor. Szczeliny węższe od 60 cm mogą być przydatne do formowania ścian z prefabrykatów osadzanych w zawiesinie twardniejącej, brak jednak zainteresowania ścianami z prefabrykatów. Powodują to względy transportowe i trudności w manipulowaniu na placu budowy ciężkimi, wielkowymiarowymi elementami. Szczeliny o szerokości 50 i 40 cm przeważnie służą do budowy ekranów przeciwfiltracyjnych. Zapotrzebowanie na ściany o grubości większej od 80 cm jest sporadyczne. Najgrubsza ściana wykonana w Polsce ma 100 cm (hotel HYATT w Warszawie). W budownictwie komunikacyjnym stosuje się niekiedy ściany z sekcji o przekroju złożonym: teowym lub dwuteowym. Są to przypadki, gdy ściana obciążona jest poziomo siłami wywołującymi duże zginanie, a możliwości rozparcia lub kotwienia są ograniczone. Ścianę z sekcjami o przekroju teowym wykonano w Warszawie na stacji metra Dworzec Gdański, gdzie w wysokiej hali stacyjnej ściana rozparta była płytą denną i stropem obiektu, bez stropu pośredniego nad peronem. Ścianę z sekcjami o przekroju dwu-

Rys. 2. Podstawowe elementy i wymiary ściany szczelinowej [19]: 1 – ścianki prowadzące, 2 – rozparcie ścianek, 3 – element rozdzielczy, 4 – sekcja pierwotna, 5 – sekcja wtórna, 6 – teowa, 7 – sekcja kolejna, A – rzędna ścianek prowadzących, B – grubość nominalna ściany, Bw – szerokość wykopu szczeliny, L – długość sekcji, D – głębokość szczeliny, H – wysokość ściany

teowym wykonano w konstrukcji oporowej Dolnośląskiej Trasy Średnicowej w Katowicach. Ściany szczelinowe można wykonywać bardzo blisko istniejących budowli. Odległość ta wynika głównie z wymagań wykonawczych. Sprzęt powszechnie używany do budowy ściany, z uwagi na jego gabaryty, wymaga oddalenia krawędzi szczeliny od lica budowli o co najmniej 30 cm. Taka też odległość jest potrzebna do umieszczenia ścianki prowadzącej, spełniającej rolę prowadnicy, chwytaka i podstawy sprzętu użytego do for-

GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 43

które po zakończeniu robót budowlanych pozostaje niewykorzystane. 3. gdy jego fundament ma szeroką odsadzkę. spełniającą swoją funkcję tylko do czasu wykonania konstrukcji podziemia. 2. 4.głównie jego wodoszczelności. szczelności styków sekcji ściany. ale wchodzi w skład budowli i jest jej elementem wykonywanym w początkowej fazie robót. Określenie wielkości obciążenia naziomu w czasie robót budowlanych i docelowego. wykonano ścianę w odległości 16 cm od fundamentu kamienicy posadowionej około 2 m poniżej terenu. kotwienie iniekcyjnymi kotwami gruntowymi lub rozpieranie stropami (albo rozporami rurowymi) kondygnacji podziemnych. Jest to jednak dość kosztowne zabezpieczenie wykopu. Ustalenie miejsca ustawiania żurawi obsługujących budowę. Rozpory rurowe ścian i naroża oraz usztywnienie szczytowej ściany szczelinowej fragmentem stropu w poziomie „0” 44 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) . Przy małej długości sekcji skraca się czas odsłonięcia podłoża fundamentów przyległego budynku do 3 ÷ 4 godzin. Dlatego przy budynkach stosuje się krótkie odcinki sekcji. dotyczy to równości powierzchni. Zmienne mogą też być warunki obciążenia parciem wody. Ściany szczelinowe stacji metra kotwione w górnej części i rozpierane w dolnej 3. Ustalenie schematów statycznych w poszczególnych fazach robót.geoinżynieria geoinżynieria mowania ściany. Większa odległość szczeliny od istniejącego budynku może być potrzebna w przypadku. Analiza warunków gruntowych. Zależnie od obciążenia poziomego ściany i jej sztywności stosuje się różne podparcia poziome. np. 6. przy budowie trzykondygnacyjnego podziemia (10 m głębokości) budynku przy ul. Opracowanie metody budowy konstrukcji. Obecnie powszechnie odchodzi się od takich rozwiązań i wykorzystuje ściany szczelinowe. Z tego faktu wynika potrzeba przeanalizowania wielu schematów statycznych oraz stanów obciążeń parciem gruntu (czynnym i spoczynkowym). 7. tym zwiększa się zagrożenie obwału gruntu lub defektów betonu ściany. Konsekwencją tego jest zmiana warunków obciążenia ściany w kolejnych fazach budowy. Fot. 1. Sekcję trzeba betonować natychmiast po zakończeniu głębienia i wstawieniu szkieletu zbrojeniowego. Projektowanie konstrukcji ze ścian szczelinowych Ściana szczelinowa na ogół nie stanowi samodzielnej konstrukcji. Długość sekcji wynosi na ogół 5 ÷ 7 m. Ściana szczelinowa jest odsłaniana w trakcie pogłębiania wykopu podziemia lub obiektu komunikacyjnego. Określenie wielkości obciążeń ściany szczelinowej pochodzących od zabudowy istniejącej lub możliwej do wykonania w przyszłości. Ściana szczelinowa może stanowić obudowę wykopu. Stawia się wówczas wyższe wymagania techniczne. Wyjątkowo wykonuje się również ściany w odległości od budynku mniejszej niż 30 cm. Mokotowskiej w Warszawie. 2. W skrajnym przypadku. również jako konstrukcyjne elementy budowli. najlepiej odpowiadające rozwarciu chwytaka. obniża się też bezpieczeństwo budowli bezpośrednio przyległych do szczeliny. gdy niezbędne jest obniżenie jej poziomu lub ciśnienia na czas robót ziemnych. Analiza warunków wodnych. 5. Im dłuższa jest sekcja. 8. Fot. Autor w takiej sytuacji postępuje wg poniższego schematu: 1. Ocena wpływu budowy projektowanej konstrukcji na istniejące budowle i określenie niezbędnych zabezpieczeń lub wzmocnień. jakości betonu . Aby właściwie zaprojektować konstrukcję ze ścian szczelinowych wskazane jest przeanalizowanie stanu obciążeń w różnych stadiach budowy i użytkowania. Ściana szczelinowa jest wykonywana sekcjami wzajemnie do siebie przylegającymi.

niż określono obliczeniami stateczności obudowy. Przy wielokondygnacyjnych podziemiach trzeba to sumowanie uwzględniać przy określaniu osiadania gruntu za ścianą i fundamentu przyległego budynku. na ławach fundamentowych. Stare obiekty mają zwykle jedną kondygnację podziemną i są posadowione na głębokości 2. Najczęściej ściany szczelinowe stosuje się przy budowie dwu-. Oparcie rozpór o poziome oczepy z dwuteowników zawieszonych na ścianie szczelinowej cji z lokalnym defektem w betonie. trzy-. Takie pogłębienie na ogół sięga do 1 m. Wymaga to jednak komentarza. Obecnie administracja budowlana niechętnie akceptuje kotwienie. 3). Rozpoznanie podłoża powinno sięgać około 5 m poniżej przewidywanego poziomu posadowienia ściany szczelinowej. Rozpoznanie powinno umożliwiać opracowanie projektu odwodnienia. że ściana jest zagłębiona w grunt około 5 m poniżej dna wykopu.5 m przestrzenie pod stropem. Opracowanie projektu monitorowania budowy i przyległych obiektów. 1). Określenie parcia gruntu pochodzącego z poszczególnych jego warstw. Zadaniem projektującego jest ustalenie metody budowy. umożliwiającego przejęcie reakcji od sił poziomych. rozparcia stropami podziemia. ułatwiające wprowadzenie i pracę ciężkich maszyn do robót ziemnych. natomiast wskazane jest 5 m. Jej zakotwienie w podłożu w normalnych warunkach nie powinno być mniejsze od 4 m. Niektóre z tych punktów warto rozwinąć lub skomentować. Niezbędne rozpoznanie należy przeprowadzić do głębokości około 10 m poniżej dna wykopu. W większości przypadków sąsiadują one bezpośrednio z istniejącymi obiektami. 14. 11. Celem jest określenie kolejności robót i wszystkich niezbędnych działań. drzew i zieleni. w celu uzyskania lepszej współpracy sąsiednich sekcji. uzbrojenia podziemnego. Po zabetonowaniu stropu skurcz betonu powoduje dodatkowe przemieszczenie o kilka milimetrów.20 ÷ 2. przyjmując. Dokumentacja powinna zawierać przekroje geotechniczne wzdłuż miejsca lokalizacji ścian szczelinowych oraz podawać szczegółowy opis gruntów i ich parametry. nawet pięciokondygnacyjnych podziemi. zaś pominięte stropy trzeba później wykonywać na rusztowaniach. przy rozpiętości kilkunastu metrów. Potrzeba większego zagłębienia. najczęściej ceglanych lub gruzobetonowych. W latach 90. Przy projektowaniu ściany wspornikowej należy pamiętać o przewężeniu przekroju betonu w poziomie łączenia płyty fundamentowej ze ścianą szczelinową. i 70 cm. zawieszone na wspornikach ściany lub bezpośrednio o gniazdo oporowe przytwierdzone do ściany szczelinowej. W garażach podziemnych wysokość kondygnacji jest mała. że kotwy na ogół wychodzą poza granice parceli. na której wykonywana jest inwestycja. najczęściej budowanymi na przełomie stuleci.: rozpory. utwierdzonej w gruncie. które zapewnią bezpieczeństwo. a przemieszczenia się sumują. wynika z częstej praktyki lokalnego pogłębiania wykopu. Po zakończeniu robót przestają pełnić swą funkcję techniczną. ale pozostają na terenie sąsiada i będą w przyszłości stanowiły poważne utrudnienie w robotach fundamentowych i podziemnych. Obliczenia statyczne wg wszystkich schematów. Rozpoznanie podłoża i wód gruntowych jest niezbędne do ustalenia warunków wykonywania wykopów i ewentualnego zakresu czasowego obniżenia poziomu lub ciśnienia wody gruntowej. Zestawiając to z wykopem głębokim na 10 lub 15 m. W takim przypadku ściana szczelinowa ma schemat statyczny belki wspornikowej. Czasowe odciążenie i odprężenie podłoża w miejscu głębokiego i rozległego wykopu powoduje kilkumilimetrowe unoszenie terenu przyległego. Skutki tego osiadania i unoszenia należy przeanalizować i jeśli to niezbędne. Opracowanie szczegółowych specyfikacji technicznych. wykonanie zbieracza lub ujęcia wody.50 m poniżej terenu. np. Rozpory umieszczane są poziomo i wspierane o poziome oczepy z dwuteowników (fot. Coraz powszechniej buduje się podziemia metodą stropową. Konstruowanie ściany szczelinowej. 3). Ad 2. Przed rozpoczęciem robót ziemnych ściana szczelinowa powinna być zwieńczona oczepem żelbetowym. może on być dostrzeżony dopiero po odkopaniu ściany i dopiero wówczas naprawiony. Ad 3. Istotny wpływ mają także zmiany poziomu wody gruntowej. szczelinowe kotwiono iniekcyjnymi kotwami gruntowymi (rys. Wówczas wskazane jest w czasie głębienia wykopu wykonywanie co drugiego stropu. 13. przy większej rozpiętości. nie uwzględnionego w projekcie. rysuje się zagrożenie bezpieczeństwa „staruszka”. to zmniejszenie o 15 ÷ 20% przekroju betonu w strefie ściskanej może decydować o wytrzymałości przekroju. 10. na ogół poniżej 3 m. 12. kotwy gruntowe. Choć to przewężenie znajduje się powyżej strefy największego momentu zginającego. Najistotniejsze jest określenie sposobu podparcia. Defekt na nieodkrywanej powierzchni ściany pozostanie niedostrzeżony i nie będzie naprawiony. 15. połączenie płyty dennej ze ścianą). Trzeba pamiętać. Pozwala to uzyskiwać wysokie na 5 ÷ 5. Stropy są opierane na tymczasowych podporach ze słupów stalowych i pali lub baret posadowionych poniżej poziomu płyty dennej. W powszechnym przekonaniu metoda stropowa daje większą pewność oparcia obudowy niż inne zabezpieczenia. Ściana szczelinowa odsłonięta wykopem do pierwszego poziomu doznaje przemieszczenia. istotnych dla ustalenia wytężenia. Po wykonaniu wykopu kolejnego poziomu ściana doznaje dalszego odkształcenia.geoinżynieria geoinżynieria 9. 2). 3. usytuowanym w odległości mniejszej od 1 m od krawędzi fundamentu. W obiektach o regularnych kształtach i umiarkowanej odległości przeciwległych ścian (do 30 m) stosuje się rozpory metalowe (fot. powodujące osiadanie terenu. najczęściej o średnicy 50 cm. Ad 1. Dobór przekroju ściany i uzbrojenia. Wykopy o małej głębokości mogą być wykonywane bez kotwienia i rozpierania ściany szczelinowej. podpory tymczasowe stropów rozpierających. w której stropy kondygnacji podziemnych stanowią rozparcie ścian szczelinowych (rys. Zaprojektowanie konstrukcji współdziałających w czasie budowy i docelowo (np. GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 45 . dogodne do prowadzenia robót ziemnych. Ad 4. Zadaniem zwieńczenia jest ograniczenie względnych przemieszczeń sekcji i zapobieżenie rozszczelnieniu styków oraz zapewnienie bezpieczeństwa sek- Fot. Rozpory wykonuje się z rur stalowych. wzmocnić fundament i/lub usztywnić konstrukcję starego budynku.

umożliwiającym odsłonięcie ścian szczelinowych na tak znaczną wysokość. Przy metodzie stropowej należy się liczyć z odkształceniami stropów. Taka możliwość „przyspieszenia” budowy jest szczególnie chętnie forsowana przez inwestorów. oba potwierdziły przewagę niedogodności nad korzyściami. Strop w poziomie terenu nie jest dostatecznym rozparciem. aby określić rozmiar zjawiska i wpływ na konstrukcję podziemia. W przypadku bardzo rozległych wykopów. a i te mogą być niewystarczające. korzystając z podpór tymczasowych. wykorzystuje się budowaną konstrukcję podziemia do oparcia rozpór (rys.pogłębienie wykopu. Zapobiega on „klawiszowaniu” sekcji ściany i przeciwdziała rozszczelnieniu styków. Rozwiązaniem jest zastosowanie w strefie przesunięcia stropów podpór tymczasowych z baret zabetonowanych. Pomiary dokonane w obiektach metra posadowionych w iłach wskazują. odciążeniu ulega podłoże. że to uniesienie może osiągać kilkucentymetrowe wartości w centralnej części wykopu i nieznaczne przy ścianie szczelinowej. na których wspierają się stropy. każda łączy bowiem tylko półpiętra. a dopiero po wykonaniu płyty dennej i słupów docelowych kondygnacji podziemia ciężar budynku zostanie przez nie przejęty i wówczas zostaną usunięte podpory tymczasowe. W wyniku usuwania gruntu z podziemia. Tylko drogą gromadzenia i analizowania wyników z budowanych obiektów będzie można przewidzieć wielkość przemieszczeń w różnych gruntach i ustalić zalecenia dla projektantów. • wznosząc kondygnacje nadziemne utrudnia się. że: • na małym placu budowy trzeba jednocześnie zapewnić funkcjonowanie i obsługę transportową dwóch frontów robót:dolnego. Zaleca się dokonywanie pomiarów ruchów pionowych słupów w trakcie pogłębiania wykopu. Wówczas wykonuje się wstępny wy- 46 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) .wykonanie stropu pod -3. b . Taki układ stropów bardzo komplikuje budowę metodą stropową. równocześnie w nadziemnej części można podjąć budowę wyższych kondygnacji. Barety stanowią łączniki stropów i przekazują poziome siły rozpierające ściany. a nawet uniemożliwia obsługę żurawiami kondygnacji podziemnych. Wskazane jest wykonanie w połowie wysokości ściany wieńca żelbetowego. W podziemiach o kształcie wydłużonego prostokąta stosuje się podział garażu na dwie części ze stropami przesuniętymi o ½ kondygnacji. Wraz z unoszącym się dnem podnoszą się słupy podpór tymczasowych. bowiem przez długi okres to obciążenie jest przekazywane głębiej fundamentami podpór tymczasowych. Metoda stropowa umożliwia prowadzenie robót w dwóch kierunkach (top and down): w części podziemnej pogłębianie wykopu i budowę coraz niżej położonych kondygnacji. 3. Dla pełnego obrazu „korzyści” należy mieć świadomość.wykop do poziomu stropu pod -1. pochłaniającego duże ilości materiałów budowlanych. 4. należy dążyć do szybkiego jej obciążenia. Rys. W takim przypadku przestrzeń garażowa nie ma stałych stropów pośrednich i stanowi halę o wysokości do 10 m. Wykonuje się wtedy pośrednie rozparcie z rur stalowych. wykonanie stropu pod -3. Tej zmianie sposobu podparcia towarzyszą odkształcenia budowli i trudne do przewidzenia siły oraz deformacje. konieczne staje się wówczas użycie sekcji o przekroju teowym. Schemat metody stropowej przy stropach przesuniętych o ½ kondygnacji • jeśli płyta denna jest układana na iłach pęczniejących. i górnego. Kolejność robót w podziemiu: a . które są usuwane po wykonaniu płyty fundamentowej.wykonanie podpór tymczasowych i stropu pod -1. Wieniec ten można wykorzystać do zawieszenia i oparcia rozpór. W przypadku analizowanej metody nie można wykorzystać ciężaru wznoszonego budynku. W związku z tak znaczną wysokością hali ściany szczelinowe muszą mieć grubość co najmniej 80 cm. d. Ułatwia to zbudowanie ramp zjazdowych wzdłuż szerokości podziemia. aby ograniczyć deformację podłoża. jeśli pozwalają na to warunki.zabetonowanie fundamentu i stropu pod -2 Rys. Do niedawna tego problemu nie dostrzegano.geoinżynieria geoinżynieria W podziemiach garażowych budynków o małych wymiarach unika się ramp zjazdowych i stosuje wielopoziomowe parkowanie na platformach lub paletach transportowanych windami.wykop przez dwie kondygnacje. związanego z wywozem mas ziemnych. szczególnie wyższych kondygnacji podziemia. aż do poziomu najwyższego stropu podziemia. a nawet zarysowania konstrukcji. • nadziemna część budynku jest przez jakiś czas oparta na podporach tymczasowych. f . e . Towarzyszy temu unoszenie dna wykopu w jego centralnej części. c . 5). Autorowi znane są dwa przypadki zastosowania takiej metody budowy (wieżowiec TP SA i hotel HYATT w Warszawie).

przekazujący obciążenie w strefę poniżej klina odłamu obciążającego ścianę szczelinową. wywołane naciskiem jego fundamentów. jak również możliwe do wystąpienia obciążenie terenu po zakończeniu robót budowlanych. Uzbrojenie główne powinno być wykonane z prętów żebrowanych o średnicy większej od 20 mm. Ad 5. Podparcie stropu kondygnacji podziemnej na słupie tymczasowym. Fot. i 10. Trzeba zachować symetrię obciążeń. Wybierając rozwiązanie tańsze. gdy zdjęcie rozpory jest dopuszczone przed zabetonowaniem stropu znajdującego się w poziomie rozparcia. Ad 6. trzeba się liczyć z gorszą jakością. Na schemacie pokazano rozwiązanie możliwe do zastosowania. 7. Należy przeanalizować możliwość wybudowania w przyszłości obiektu w sąsiedztwie ściany szczelinowej i taką ewentualność uwzględnić w schemacie obciążeń w stanie docelowym. Ściany szczelinowe rozpierane o stropy budynku wykonanego w centralnej części wykopu GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 47 . Należy określić obciążenie terenu w pobliżu ściany szczelinowej złożonymi materiałami lub ciężkimi pojazdami.geoinżynieria geoinżynieria kop do głębokości rzędu 4 m na całej powierzchni. Ad 8. Taśmy rekomendować można w ścianach grubszych. Te zagadnienia są obszernie omówione w publikacjach [8]. Zaleca się stosowanie prętów grubszych i rozstawionych co kilkanaście centymetrów. 4. • zawiesia z prętów zbrojeniowych. Jeśli taka lokalizacja jest nieunikniona. służące do zawieszenia szkieletu na ściankach prowadzących. Cieńsza ściana wymaga większej ilości zbrojenia. trzeba bowiem przeanalizować wszystkie możliwe stany obciążenia. Ad 7. Jeśli w pobliżu ściany szczelinowej znajduje się budowla. w których beton lepiej wypełnia szczelinę. aby nie tworzyć przeszkód w równomiernym rozpływaniu się betonu w szczelinie. aby nie doznał on trwałej deformacji podczas podnoszenia z pozycji leżącej i obracania do pozycji pionowej. Pręty wystające ze stropu posłużą do połączenia ściany i słupów żelbetowych. Dopiero po zbudowaniu centralnej części podziemia w tym jamistym wykopie zakłada się rozpory. wykonywanych w drugiej kolejności Fot. [17]. Ad 11. Ad 9. • pręty usztywniające szkielet. i 12. W ścianach o grubości 60 cm newralgiczną strefę stanowią styki sekcji z wbudowaną taśmą uszczelniającą. zachowując wspornikowy schemat statyczny ściany szczelinowej. Każda z faz odsłaniania ściany szczelinowej lub kotwienia. Słup podpory tymczasowej osadzony w barecie. W węższej szczelinie trudniej rozpływa się beton i z tego powodu częstsze są przypadki jego defektu. 5. żuraw powinien mieć własny fundament. albo rozpierania wymaga opisania odpowiednim schematem statycznym. do obciążeń ściany trzeba wprowadzić parcie poziome. to z kolei utrudnia rozpływanie się betonu. Pręty główne nie powinny być odginane. W szkielecie zbrojeniowym należy przewidzieć miejsce na wprowadzenie rury wlewowej betonu (kontraktor). Szkielet zbrojeniowy należy konstruować tak. Rozparcie ścian szczelinowych o stropy budynku wykonanego w centralnej części wykopu Fot. podpiera stropy kondygnacji podziemia Fot. Liczba tych schematów może być duża. • uchwyty do zaczepienia lin dźwigu wstawiającego szkielet do szczeliny. ale przy ścianie szczelinowej zachowuje się przyporę z gruntu. Koncentracja uzbrojenia utrudnia otulenie zbrojenia. 6. Należy unikać ustawiania żurawia wieżowego na terenie w pobliżu ściany szczelinowej. aby nie wywołać obciążenia szkodliwego dla budowanej konstrukcji. Następnie w centralnej części pogłębia się wykop do pełnej głębokości. Szkielet powinien mieć również: • elementy dystansowe zapewniające otulinę zbrojenia (najczęściej są to betonowe rolki nałożone na poziome pręty). Względy ekonomiczne skłaniają projektantów do rezygnacji ze ścian o grubości 80 cm na rzecz tańszych – o grubości 60 cm. Kilka poniższych uwag może być przydatnych. albo maszynami budowlanymi.

metodą przewiercenia. W połączeniu płyty dennej ze ścianą może pojawić się kapilarne podsiąkanie wody. Po odkopaniu ściany pręty te należy odgiąć i połączyć ze zbrojeniem stopu lub płyty dennej. a dopiero po jej odkopaniu wykonać odpowiedni otwór np. Pręty łącznikowe. że zabieg był nieskuteczny i trzeba go ponowić. Konstruktorzy budowlani projektujący wnętrze podziemia często starają się zapewnić utwierdzenie stropu lub płyty dennej w ścianie szczelinowej. dlatego też trudno oczekiwać utwierdzenia w takim połączeniu. często przy takich połączeniach obserwuje się zawilgocenie ściany na wysokości kilku centymetrów ponad betonem płyty dennej. aby w obszarze styku betonu starego z nowym były one proste. np. nie jest praktycznie możliwe takie odgięcie prętów. Po pierwsze. Ad 13. w sprawie warunków technicznych. układany metodą kontraktor (bez wibrowania). Taka potrzeba często się pojawia. w celu wprowadzenia kanalizacji lub innej instalacji. Panel może być wielokrotnie zdejmowany. Działania naprawcze wymagają wtedy usunięcia tynku. zabetonowane w ścianie. Zaleca się stosowanie w połączeniach płyty dennej ze ścianą szczelinową elementów umożliwiających uszczelnienie styku w przypadku przenikania wody. mających za zadanie wytworzenie w ścianie otworu na całej jej grubości. prostując się pod obciążeniem (np. pochodzącej z gruntu pod fundamentem. a wręcz szkodliwe w konstrukcjach formowanych w gruncie metodą kontraktor. dodatkowe pręty swą plątaniną utrudniają rozchodzenie się betonu w szczelinie. Ściany szczelinowe w pomieszczeniach podziemia nie powinny być tynkowane. Niestety taki warunek znalazł się w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z roku 2000. 5. nienarażonych na agresywne działanie środowiska drogowego. Ściana otynkowana utrudnia odnalezienie nieszczelności. Jest bezspornie właściwe wymaganie takiego betonu w nadziemych elementach konstrukcji obiektów mostowych. szczególnie ze strefy styku sekcji i miejsc z koncentracją zbrojenia. Uzbrojenie do łączenia stropów i płyty dennej ze ścianą szczelinową 48 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) . Na ścianie bez tynku łatwo można ustalić poszukiwane miejsce. należy ścianę zabetonować w pełni. 6). Tylko taki beton.geoinżynieria geoinżynieria Nie należy wbudowywać w szkielety zbrojeniowe skrzynek szalunkowych lub bloków styropianowych. Służą temu rurki Rys. można je przykryć panelami przytwierdzanymi na śruby i demontowanymi w razie potrzeby. jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie (w tym tunele i inne podziemne części obiektów komunikacyjnych) i do dziś nie został zniesiony. 6. a po każdej interwencji niezwłocznie założony. Metoda budowy w rozległym wykopie z wykorzystaniem centralnej części podziemia do rozparcia ścian szczelinowych Rys. że pręty te. są zagięte i osłonięte arkuszami styropianu. W tym celu szkielet zbrojeniowy ściany szczelinowej dozbrojony zostaje prętami kotwiącymi (nr 1 i 2 na rys. Może się też okazać. opłynąć i otoczyć zbrojenie oraz wypchnąć zawiesinę bentonitową ze wszystkich miejsc. a po ich zakończeniu powtórnego otynkowania. Po drugie. Nie zaleca się stosowania takiego połączenia. umożliwią powstanie mikroszczeliny. Błędem jest wymaganie stosowania betonu mostowego do ścian szczelinowych (na kruszywie łamanym). przewidziane do włączenia w strop lub płytę. co może spowodować złe zabetonowanie ściany. szczególnie gdy ściana wykazuje zawilgocenia wymagające naprawy. może wypełnić szczelinę. Beton do formowania ścian szczelinowych powinien być wytworzony z użyciem kruszywa naturalnego i mieć konsystencję ciekłą. od skurczu betonu). Jeśli otwór w ścianie jest niezbędny. Krzywizna pozostająca po odginaniu spowoduje. Jeśli względy estetyczne wymagają gładkich powierzchni. ale całkiem nieuzasadnione żądanie takiego betonu w częściach podziemnych.

Częstotliwość pomiarów powinna być uzależniona od postępu robót i przemieszczeń. Kolejna czynność to budowa ścianek prowadzących. Konieczne jest więc monitorowanie ośrodka gruntowego i poziomu wody oraz obiektów znajdujących się w strefie oddziaływania budowy. Teren robót powinien być wyrównany i oczyszczony z urządzeń obcych. Taśma zwilżona przed dociśnięciem jej betonem staje się nieskuteczna. Należy ją tak zlokalizować. że brak miejsca na wytwórnię zawiesiny. określone w projekcie monitorowania wpływu robót na otoczenie. a w miejscu głębienia szczeliny powinny być zapełnione piaskiem stabilizowanym cementem. Aby ułatwić pracę projektantom Polskie Zrzeszenie Wykonawców Fundamentów Specjalnych rozpoczęło opracowywanie wzorcowych SST dla różnych robót fundamentowych. np. 2 [11]. marek stalowych do rozpór lub uzbrojenia pod głowice kotew gruntowych. Odpowiedzialny za monitorowanie budowy i jej otoczenia jest kierownik budowy. pompowania wody gruntowej. Wartości ostrzegawcze i alarmowe należy określać dla każdego budynku. Ad 15. znajdujących się również w gruncie. Można w uproszczeniu przyjąć zasięg strefy oddziaływania wykopu w funkcji jego głębokości Hw wg tab. Powinien on zawierać szczegółowe opisy i instrukcje określające: • zakres monitorowania. Często plac budowy jest tak mały. przygotowanym na potrzeby określonej budowy.pzwfs. Ważny jest kierunek ścian nośnych. 4. 7÷9 20 ÷ 25 9 ÷ 11 25 ÷ 35 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 49 . Prace te należy przeprowadzić z dużą starannością. Pomiary należy wykonywać co najmniej po każdym zakończonym etapie robót. równoległy lub prostopadły do krawędzi wykopu. ponadto regulują zakres obowiązków i odpowiedzialności wykonawcy oraz sposób obmiaru wykonanych robót.pl. mogące powodować: widoczne uszkodzenia 5÷7 zagrożenie konstrukcji 15 ÷ 18 Budynki murowane bez wieńców. Opracowanie SST wymaga wiedzy również z zakresu technologii robót. • sposób prowadzenia pomiarów oraz ich częstotliwość w powiązaniu z postępem robót. Prace związane z wykopami w sąsiedztwie ścian szczelinowych mogą szkodliwie wpływać na otoczenie miejsca robót. odsłaniania fundamentów. Stopień wrażliwości budynku na deformacje zależy od jego wymiarów i usytuowania względem wykopu. Rurki FUKO przeznaczone są do wtłaczania iniektu po stwierdzeniu nieszczelności. Zakres i rodzaj pomiarów kontrolnych powinien być ustalany indywidualnie w zależności od potencjalnych zagrożeń. przeznaczenie i oddalenie od wykopu. a kontrolę sprawuje inspektor nadzoru. oddalonym nawet o kilkaset metrów od budowy. żuraw gąsienicowy) oraz zapobiegną spływaniu wody opadowej i technologicznej w kierunku szczeliny. Dobrze przygotowane specyfikacje sprzyjają uzyskaniu dobrej jakości robót i zmniejszają obszar możliwych sporów stron procesu inwestycyjnego. Ad 14. i przesyłać zawiesinę rurociągami. uwzględniając jego konstrukcję. Od dokładnego wyznaczenia kształtu ścianek w pionie i planie zależy precyzja usytuowania lica ściany szczelinowej oraz właściwe umieszczenie szkieletu zbrojeniowego i elementów wyposażenia technologicznego. Liczba punktów do pomiaru przemieszczeń pionowych budynku nie powinna być mniejsza od 6 dla budynków w strefie bezpośredniego oddziaływania wykopu i 4 dla budynków w strefie pośredniego oddziaływania wykopu. wyszczególnienie obiektów. Wtedy trzeba ją zlokalizować w innym miejscu. Taśmy powinny być zakładane tuż przed betonowaniem. Wrażliwość budynków na deformacje podłoża jest uzależniona od ich konstrukcji. W bezpośrednim sąsiedztwie szczeliny nie mogą być składowane materiały i sprzęt niezwiązany z prowadzonymi robotami. Monitorowanie powinno być przeprowadzane wg zasad ustalonych w odpowiednim dokumencie. Istotnym wyposażeniem budowy jest wytwórnia zawiesiny bentonitowej. stropy drewniane lub ceramiczne typu Kleina Budynki prefabrykowane lub murowane ze stropami gęstożebrowymi albo żelbetowymi Budynki o konstrukcji monolitycznej Tab 2. aby w czasie robót nie trzeba było jej przenosić. Budowa ścian szczelinowych Wykonanie ściany poprzedzają prace przygotowawcze. • wykaz prac budowlanych mających szczególne znaczenie dla zagrożenia bezpieczeństwa. • sposób rejestracji i oceny wyników pomiarów oraz obserwacji. Rodzaj konstrukcji przemieszczenia pionowe [mm]. Przekopy należy zasypać gruntem mineralnym i dobrze zagęścić. Szczegółowe Specyfikacje Techniczne (SST) są dokumentem kontraktowym i precyzują wszystkie kwestie istotne do spełnienia warunków technicznych zaprojektowanej konstrukcji. Powierzchnia terenu wymaga takich zabiegów. służącego do ukształtowania powierzchni styku z kolejną sekcją. zasięg strefy oddziaływania wykopu Rodzaj gruntu bezpośredniego oddziaływania wykopu ½ Hw ¾ Hw Hw pośredniegooddziaływań wykopu 2 Hw 3 Hw 5 Hw Wykop w piaskach Wykop w glinach Wykop w iłach Tab 1. • sposób postępowania w przypadku przekroczenia wartości ostrzegawczych i alarmowych. Orientacyjne wartości granicznych przemieszczeń zawiera tab. aby nie uległy zawilgoceniu od wody deszczowej lub technologicznej. W tej fazie robót należy wykonać zabezpieczenia lub wzmocnienia sąsiednich budynków oraz zrobić pomiary początkowe („zerowe”). Niebawem zostaną one udostępnione pod adresem www. 1 [11].geoinżynieria geoinżynieria FUKO i taśmy z bentonitem. • wartości ostrzegawcze i alarmowe. Na ściankach prowadzących oznacza się początek i koniec sekcji oraz położenie elementu rozdzielczego. kotwienia pod budynkiem. które umożliwią poruszanie się bardzo ciężkich maszyn (głębiarka. w szczególności usytuowanie wnęk do połączenia ściany z płytą denną i stropami podziemia. • rodzaje pomiarów i obserwacji.

aby opracowanie projektu wykonawczego ściany było pozostawione wykonawcy robót. Stosuje się kruszywo naturalne. • ocena zgodności warunków gruntowych z przyjętymi w projekcie. metoda budowy. Zarówno kształt szczęk chwytaka. ale przede wszystkim z obowiązku zapew- 50 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) . usuwa się element rozdzielczy. Głębienie szczeliny powinno przebiegać bez zbędnych przerw i przestojów. Nie można racjonalnie zwymiarować sekcji jeśli nie jest znany typ chwytaka. Rozpoznanie podłoża jest punktowe. które dzięki obłym kształtom ułatwia rozchodzenie się w szczelinie i otula zbrojenie. • zapobieganie przerwom i przestojom w trakcie robót. w jakich prowadzone są prace (brak jeszcze pełnego zaplecza budowy. W rzeczywistości mogą wystąpić znaczne. W miarę wydobywania urobku należy uzupełniać zawiesinę tak. Zawiesina odzyskana ze szczeliny jest zanieczyszczona gruntem i betonem. jakość zawiesiny bentonitowej. Konieczne jest wbudowanie większej objętości betonu. jak i ich rozwarcie wpływają na wymiar długości sekcji. szczególnie narażone są strefy w pobliżu elementu rozdzielczego. Najwięcej przypadków sytuacji nieprzewidzianych w projekcie lub mało precyzyjnie określonych dotyczy robót związanych z fundamentowaniem głębokim i robotami ziemnymi. W trakcie podawania betonu poziom zawiesiny w szczelinie podnosi się i trzeba ją odpompowywać. Ważną sprawą jest także utrzymanie czystości w otoczeniu budowy i na ulicach. • stwierdzenie zgodności robót z projektem (wymiary. W robotach budowlanych o prostej i powszechnie stosowanej technologii specyfikacje techniczne mogą być pomocne inspektorowi nadzoru w stopniu wystarczającym. głównie w wyniku ścierania osadu bentonitowego ze ścian szczeliny i zbrojenia. bardzo wydłużona dniówka – nawet do 14 godzin dziennie). jej uzbrojenie. lokalne odmienności. szkodliwie wpływającym na grunt. Do głównych zadań technicznych nadzorującego należą: • kontrola poprawności procesu technologicznego (np. Wynika to nie tylko z potrzeb estetycznych. Szczególna jest rola inspektora nadzoru. aby nadzorujący budynek był specjalistą we wszystkich branżach objętych nadzorem. ze wskazaniem na 2 m. Źle dobrana mieszanka może spowodować niedostateczne wypełnienie szczeliny. a ich wpływ na przebieg i bezpieczeństwo robót może być znaczący. Podział na sekcje oraz określenie kolejności wykonywania sekcji są możliwe dopiero po ustaleniu wykonawcy i określeniu parametrów narzędzi. W kilka godzin po zakończeniu betonowania. należy ją wymienić na właściwą. Styk uformowany elementem rozdzielczym będzie zapełniony betonem w czasie betonowania sąsiedniej sekcji. Rozwarcie szczęk chwytaka wynosi na ogół 280 lub 250 cm. aby po jego stwardnieniu zanieczyszczoną nadwyżkę usunąć. Stosuje się chwytaki o szczękach wycinających przekrój prostokątny lub prostokątny z zaokrągleniami.geoinżynieria geoinżynieria W Polsce głębienie szczeliny wykonuje się chwytakami opuszczanymi na żerdzi lub linie. Troska o podnoszenie jakości robót powinna też wynikać z inicjatywy wykonawcy. Jeśli zawiesina pobrana z dna szczeliny nie spełnia wymagań. który posłuży do głębienia szczeliny. są w interesie wykonawcy. używanych przez samochody wywożące urobek ze szczeliny i grunt z wykopu. które klinuje się na zbrojeniu i pogarsza wypełnianie szczeliny. wymagania co do kształtu i konstrukcji styków sekcji oraz sposób odkopywania i kotwienia lub rozpierania. a więc wszystkie przytwierdzone do niego elementy znajdą się na niewłaściwej wysokości. że geotechnika nie będzie najsilniejszym obszarem jego wiedzy. aby jej poziom nie obniżył się poza dozwoloną granicę. Rola nadzoru w przeciwdziałaniu takim tendencjom jest bardzo duża i powinna być doceniana przez zarządzających firmami budowlanymi. jest wielce prawdopodobne. Wlewana na dno szczeliny mieszanka wypycha ku górze już ułożony beton. ponad dno należy podciągnąć rurę wlewową o co najmniej 2 m. Kolejne czynności to wstawienie elementów rozdzielczych. dlatego wymagana jest konsystencja ciekła mieszanki i odpowiednie kruszywo. Beton nie podlega zagęszczaniu. Uzyska się w ten sposób zakotwienie zbrojenia w dolnej warstwie betonu. W przypadku kontynuowania betonowania bez podciągnięcia rury wlewowej można spowodować wypchnięcie zbrojenia ku górze. • kontrola wykonywania programu monitorowania. tylko w określonych miejscach wykonano odwierty lub sondowania. Trudno przecież oczekiwać. naciąg kotwienia). Wiedzę i doświadczenie geotechniczne powinien posiadać również inspektor nadzoru. • przydatność sprzętu do wykonania zamierzonych robót. zmierzające do rzetelnej pracy i dobrej jakości. pompą zatapialną i dolewanie do szczeliny zawiesiny właściwej. jednak powinna ona pozostać zanurzona w betonie o co najmniej 1 m. • udział w badaniach rutynowych i uzupełniających wykonywanych na budowie. sposób betonowania. Z tego powodu wskazane jest. co sprzyja ułatwianiu sobie pracy kosztem jakości. • wymaganie wypełniania na bieżąco metryk i dokumentów sporządzanych przez wykonawcę. Przemieszczonego szkieletu nie uda się już zepchnąć na wymagany poziom. Wykonuje się to przez odpompowywanie zanieczyszczonej zawiesiny z dna szczeliny np. Nie należy używać kruszywa łamanego. Bezpośrednio po wygłębieniu sekcji szczeliny przystępuje się do formowania sekcji. Inspektor powinien być wyposażony w stosowne narzędzia. W trakcie betonowania górna część betonu ulega zanieczyszczeniu zawiesiną. a ten – w wyniku tarcia o zbrojenie – unosi z sobą szkielet zbrojeniowy. motywowanego dążeniem do przekazywania dobrego produktu. szkieletu zbrojeniowego i rury wlewowej do betonowania metodą kontraktor. Po ułożeniu betonu na wysokość około 4 m. Dlatego wiedza i doświadczenie kierującego muszą być na wysokim poziomie. ale wyniki przenosi się na cały obszar. 5. Działania inspektora nadzoru. oddalenie od dozoru technicznego wykonawcy. W przypadku trudnych technologii i skomplikowanych warunków gruntowych konieczne jest wsparcie inspektora specjalistą zatrudnionym tylko w czasie robót związanych z problematyką geotechniczną. Mieszanka betonowa powinna być dostosowana do technologii betonowania. działającego w oparciu o systemy jakości. gdy beton już zachowuje nadany mu kształt. W praktyce jest to jednak rzadki przypadek. Autor projektu inwestorskiego powinien określić wymiary ściany. wzorowane na wytwórczości przemysłowej. wymagania materiałowe). Wynika to z trudności dokładnego opisania środowiska gruntowego. Kilka rad praktycznych Robotami powinien kierować uprawniony inżynier o dużym doświadczeniu geotechnicznym. umożliwiające mu wypełnienie tej bardzo odpowiedzialnej funkcji. Należy tu uwzględnić szczególne warunki. Otwieranie i zamykanie szczęk chwytaka jest wymuszane linami lub siłownikami hydraulicznymi. który odbierając fragment robót zakrytych występuje w roli „przysięgłego”. Powinna być bezpośrednio skierowana do oczyszczenia i regeneracji.

[7] Jarominiak A. Konstrukcyjne i realizacyjne przyczyny katastrofy obudowy wykopu budynku EUROPLEX w Warszawie.1998. Pęski S. [5] Grzegorzewicz K. Problemy budowy głębokich podziemi budynków użyteczności publicznej. a po betonowaniu wyciąganie elementów rozdzielczych. [16] Siemińska-Lewandowska A. Materiały Konferencji Urzędu Wojewódzkiego w W-wie 30. • dostęp do pojemników pod rampami.. Seminarium GŁĘBOKIE WYKOPY NA TERENACH WIELKOMIEJSKICH Warszawa 19 listopada 2002.. wysięki wody z gruntu. Ruch ciężkich maszyn. aby wszystkie samochody wyjeżdżające z wykopu musiały przejechać przez myjnię. Wydawnictwo ITB nr 376/2002. Pyrak S. Konferencja BUDOWNICTWO PODZIEMNE 2000 Kraków 25-27 września 2000. Grzegorzewicz K. Geodezyjny monitoring przemieszczeń obudowy wykopu i obiektów sąsiadujących. [18] Szulborski K. • wjazd i zjazd nie powinny mieć spadku większego od 10%. • zadowalające efekty daje natrysk wody z dysz ręcznie kierowanych przez pracowników równocześnie obsługujących prawą i lewą stronę myjni. • najlepiej jeśli strumień wody wytryskuje ku górze spod ażurowej jezdni i ukośnie z dysz zmywających boczne powierzchnie kół. jeśli przewidziano taką możliwość. O wpływie wykonywania wykopów głębokich na zabudowe sąsiednią. miejsce robót zanieczyszczone urobkiem i zawiesiną bentonitową – to główne zagrożenia. [11] Kotlicki W. Przemieszczenia kotwionych ścian szczelinowych.09. • za rampą zjazdową powinno być obniżenie nawierzchni ze ściekiem zbierającym wodę ociekającą z umytego samochodu. • stanowisko do mycia powinno być ukształtowane w formie rampy o wysokości 30 ÷ 50 cm i długości o co najmniej 2 większej od rozstawu skrajnych osi samochodu. Inżynieria i Budownictwo nr 1/98. strome skarpy wyrobiska drążonego przez ładowarki – to najpoważniejsze zagrożenia dla pracujących tam osób. [3] Grzegorzewicz K. [12] Michalak H. [9] Kłosiński B.. [10] Lewandowska A. Lekkie konstrukcje oporowe. Geotechniczne przyczyny katastrofy obudowy wykopu przy ul. [4] Grzegorzewicz K. pod warunkiem sumiennego wypełniania przez nich swoich obowiązków. autor mgr inż. Projektowanie obudów głębokich wykopów Seminarium GŁĘBOKIE WYKOPY NA TERENACH WIELKOMIEJSKICH Warszawa 19 listopada 2002. spaliny z silników napędzających maszyny. [8] Kłosiński B. Głębokie wykopy na terenach zabudowanych. Wysokiński L.  Referat został wygłoszony podczas XX Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji WARSZTATY PRACY PROJEKTANTA KONSTRUKCJI – Wisła 2005 LITERATURA: [1] Delattre L. [6] Grzegorzewicz K.. a jednocześnie dobrze funkcjonują myjnie z nawierzchnią z prętów zbrojeniowych co najmniej ∅32 mm. Travaux International nr 759 (12’99). Na jednej z budów. Ocena przemieszczeń kotwionych ścian szczelinowych stacji metra „CENTRUM” i „ŚWIĘTOKRZYSKA”. [13] Narzymski S. [19] Warunki techniczne wykonywania ścian szczelinowych. Szczególną ostrożność należy zachować podczas robót ziemnych prowadzonych pod stropem przy stropowej metodzie budowy podziemia. naciskiem jezdni rampy. • jezdnia rampy oraz wjazdu i zjazdu powinny mieć konstrukcję ażurową. Obudowa ścian głębokich wykopów.09. Instrukcje Zeszyt nr 35 Warszawa 1992. sprzyjającą odkształcaniu się bieżnika w czasie przejazdu. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej Warszawa 2001 Zeszyt nr 139. Ochrona zabudowy w sąsiedztwie głębokich wykopów. odpowiedzialnego za czystość wyjeżdżających samochodów. Przegląd Budowlany nr 6/79. Pracownik odpowiedzialny za czystość wyjeżdżających samochodów powinien również sprawdzać. Szulborski K. powinien być dogodny. Materiały Konferencji Urzędu Wojewódzkiego w W-wie 30. Kłosiński B. wstawianie. Zabezpieczenia głębokich wykopów XVI Ogólnopolska Konferencja WARSZTAT PRACY PROJEKTANTA KONSTRUKCJI Ustroń luty 2001. Konferencja Naukowa „KRYNICA 2003”. Przy projektowaniu myjni warto uwzględnić następujące zalecenia: • wyjazd z budowy powinien być tak usytuowany.. Krzysztof Grzegorzewicz Instytut Badawczy Dróg i Mostów GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 51 . Un siècle d’écrans de soutènements. operowanie wielkogabarytowymi szkieletami zbrojeniowymi.09. [2] Geodezyjny monitoring przemieszczeń podczas wznoszenia obiektów w głębokich wykopach. Materiały Konferencji Urzędu Wojewódzkiego w W-wie 30.. na odpowiednim ruszcie stalowym.1998. W miarę przetaczania się kół wzdłuż rampy strumień wody co najmniej 2 razy obmywa obwód opony i boczne powierzchnie każdego koła. WKŁ 1999. i inni Varsovie: La tour Telekomunikacja Polska S. Materiały Budowlane 08’2001 . Roboty związane z budową ścian szczelinowych i podziemi stwarzają wiele zagrożeń. w źle oświetlonym podziemiu. Warszawa. Doświadczenia z obiektu EUROPLEX w Warszawie. Nieodzowne jest urządzenie myjni kół samochodowych. Woźniak M. 06’99. Grzegorzewicz K. Chocimskiej w Warszawie. czy między bliźniaczymi kołami nie uwiązł kamień lub inny przedmiot. Naprawa i wzmacnianie ścian szczelinowych. Inżynieria i Budownictwo nr 2/2000.A. [14] Prószyński W. albo ręcznie przez pracownika obsługującego myjnię.geoinżynieria geoinżynieria nienia bezpieczeństwa przechodniów i pojazdów. IBDiM Informacje. która jednocześnie nie może powodować zatoru wyjeżdżających samochodów. [17] Siemińska-Lewandowska A. Monografia pod redakcją Witolda Prószyńskiego Politechnika Warszawska Instytut Geodezji Gospodarczej. w czasie inspekcji frontu robót po zakończeniu prac upadek bryły betonu podłoża stropu spowodował śmierć inżyniera wizytującego roboty.1998. aby można go łatwo i szybko oczyścić lub wymienić na pusty.. Niedostateczne oświetlenie. [15] Siemińska-Lewandowska A. Sprawy bezpieczeństwa nie można lekceważyć. O budowie biurowca Fokus Filtrow w Warszawie. Naprawa i wzmacnianie ścian szczelinowych XVI Ogólnopolska Konferencja WARSZTAT PRACY PROJEKTANTA KONSTRUKCJI Ustroń luty 2001. [20] Wysokiński L. Uruchomienie strumienia może być sterowane automatycznie. który przy szybkiej jeździe może być wyrzucony z dużą energią. zbierających wodę i błoto.. Bulletin des laboratoires des Ponts et Chaussées nr 227 (7-8/2000). odpadające spod stropu elementy deskowania.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->