geoinżynieria geoinżynieria

Projektowanie i wykonywanie ścian szczelinowych
1. Wprowadzenie
Ściany szczelinowe są to betonowe lub żelbetowe konstrukcje, formowane w szczelinie wygłębionej w gruncie. Zwykle stateczność ścian szczeliny wycinanej w gruncie zapewnia zawiesina bentonitowa, niekiedy jest to roztwór polimerowy lub zawiesina twardniejąca. Wykonawstwo ścian szczelinowych należy do specjalistycznych robót geotechnicznych; wymaga zaawansowanej wiedzy i doświadczenia. Ściany szczelinowe są stosowane powszechnie w budynkach z głębokimi podziemiami oraz w budownictwie komunikacyjnym, zwłaszcza w robotach tunelowych w miastach (metro, arterie dla samochodów ukryte pod terenem). W takich obiektach pełnią one funkcję konstrukcji oporowych. Są jednostronnie odkopywane, z pozostawieniem kilkumetrowej części utwierdzonej w gruncie. Przy odsłonięciu ściany dużej wysokości niezbędne jest dodatkowe rozparcie albo zakotwienie na jednym lub kilku poziomach. W kraju mamy kilka firm, które wyspecjalizowały się w budowie ścian szczelinowych. Wiedza i doświadczenie kadry technicznej wykonawców są na ogół na wysokim poziomie. Celem referatu jest przedstawienie tych wiadomości, które mogą interesować przede wszystkim inwestorów i projektantów.

Rys. 1. Podstawowe elementy i wymiary ściany szczelinowej [19]: 1 – ścianki prowadzące, 2 – rozparcie ścianek, 3 – element rozdzielczy, 4 – sekcja pierwotna, 5 – sekcja wtórna, 6 – teowa, 7 – sekcja kolejna, A – rzędna ścianek prowadzących, B – grubość nominalna ściany, Bw – szerokość wykopu szczeliny, L – długość sekcji, D – głębokość szczeliny, H – wysokość ściany

2. Charakterystyka ścian szczelinowych
W szczelinie jest formowana żelbetowa ściana, złożona z oddzielnie wycinanych w gruncie i betonowanych sekcji. Powszechnie stosowane ściany mają grubość 60 i 80 cm. Narzędziami do wycinania w gruncie szczelin o takiej szerokości dysponują krajowi wykonawcy. W konstrukcjach z kondygnacjami o normalnej wysokości (2,5 ÷ 3,5 m) na ogół wystarcza ściana grubości 60 cm. W przypadku większej wysokości kondygnacji lub dużego rozstawu rozpór albo kotwi konieczne jest użycie ściany o grubości 80 cm; te grubsze ściany stosuje się też w robotach tunelowych. Grubość mniejsza niż 60 cm nie jest zalecana przy formowaniu ściany z betonu zbrojonego, układanego metodą kontraktor. Szczeliny węższe od 60 cm mogą być przydatne do formowania ścian z prefabrykatów osadzanych w zawiesinie twardniejącej, brak jednak zainteresowania ścianami z prefabrykatów. Powodują to względy transportowe i trudności w manipulowaniu na placu budowy ciężkimi, wielkowymiarowymi elementami. Szczeliny o szerokości 50 i 40 cm przeważnie służą do budowy ekranów przeciwfiltracyjnych. Zapotrzebowanie na ściany o grubości większej od 80 cm jest sporadyczne. Najgrubsza ściana wykonana w Polsce ma 100 cm (hotel HYATT w Warszawie). W budownictwie komunikacyjnym stosuje się niekiedy ściany z sekcji o przekroju złożonym: teowym lub dwuteowym. Są to przypadki, gdy ściana obciążona jest poziomo siłami wywołującymi duże zginanie, a możliwości rozparcia lub kotwienia są ograniczone. Ścianę z sekcjami o przekroju teowym wykonano w Warszawie na stacji metra Dworzec Gdański, gdzie w wysokiej hali stacyjnej ściana rozparta była płytą denną i stropem obiektu, bez stropu pośredniego nad peronem. Ścianę z sekcjami o przekroju dwu-

Rys. 2. Podstawowe elementy i wymiary ściany szczelinowej [19]: 1 – ścianki prowadzące, 2 – rozparcie ścianek, 3 – element rozdzielczy, 4 – sekcja pierwotna, 5 – sekcja wtórna, 6 – teowa, 7 – sekcja kolejna, A – rzędna ścianek prowadzących, B – grubość nominalna ściany, Bw – szerokość wykopu szczeliny, L – długość sekcji, D – głębokość szczeliny, H – wysokość ściany

teowym wykonano w konstrukcji oporowej Dolnośląskiej Trasy Średnicowej w Katowicach. Ściany szczelinowe można wykonywać bardzo blisko istniejących budowli. Odległość ta wynika głównie z wymagań wykonawczych. Sprzęt powszechnie używany do budowy ściany, z uwagi na jego gabaryty, wymaga oddalenia krawędzi szczeliny od lica budowli o co najmniej 30 cm. Taka też odległość jest potrzebna do umieszczenia ścianki prowadzącej, spełniającej rolę prowadnicy, chwytaka i podstawy sprzętu użytego do for-

GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 43

gdy jego fundament ma szeroką odsadzkę. gdy niezbędne jest obniżenie jej poziomu lub ciśnienia na czas robót ziemnych. również jako konstrukcyjne elementy budowli. Przy małej długości sekcji skraca się czas odsłonięcia podłoża fundamentów przyległego budynku do 3 ÷ 4 godzin. Analiza warunków gruntowych. ale wchodzi w skład budowli i jest jej elementem wykonywanym w początkowej fazie robót. Aby właściwie zaprojektować konstrukcję ze ścian szczelinowych wskazane jest przeanalizowanie stanu obciążeń w różnych stadiach budowy i użytkowania. dotyczy to równości powierzchni. Ściana szczelinowa może stanowić obudowę wykopu. najlepiej odpowiadające rozwarciu chwytaka. wykonano ścianę w odległości 16 cm od fundamentu kamienicy posadowionej około 2 m poniżej terenu.głównie jego wodoszczelności. obniża się też bezpieczeństwo budowli bezpośrednio przyległych do szczeliny. Zmienne mogą też być warunki obciążenia parciem wody. Ustalenie schematów statycznych w poszczególnych fazach robót. Rozpory rurowe ścian i naroża oraz usztywnienie szczytowej ściany szczelinowej fragmentem stropu w poziomie „0” 44 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) . Opracowanie metody budowy konstrukcji. Ściana szczelinowa jest wykonywana sekcjami wzajemnie do siebie przylegającymi. Dlatego przy budynkach stosuje się krótkie odcinki sekcji. 8. 1. 2. Wyjątkowo wykonuje się również ściany w odległości od budynku mniejszej niż 30 cm. Stawia się wówczas wyższe wymagania techniczne. 5. jakości betonu . Fot. 3. Określenie wielkości obciążenia naziomu w czasie robót budowlanych i docelowego. szczelności styków sekcji ściany. które po zakończeniu robót budowlanych pozostaje niewykorzystane. Jest to jednak dość kosztowne zabezpieczenie wykopu. Ustalenie miejsca ustawiania żurawi obsługujących budowę. Projektowanie konstrukcji ze ścian szczelinowych Ściana szczelinowa na ogół nie stanowi samodzielnej konstrukcji. Analiza warunków wodnych. Ściana szczelinowa jest odsłaniana w trakcie pogłębiania wykopu podziemia lub obiektu komunikacyjnego. Zależnie od obciążenia poziomego ściany i jej sztywności stosuje się różne podparcia poziome. Określenie wielkości obciążeń ściany szczelinowej pochodzących od zabudowy istniejącej lub możliwej do wykonania w przyszłości. tym zwiększa się zagrożenie obwału gruntu lub defektów betonu ściany. Konsekwencją tego jest zmiana warunków obciążenia ściany w kolejnych fazach budowy. Obecnie powszechnie odchodzi się od takich rozwiązań i wykorzystuje ściany szczelinowe. Z tego faktu wynika potrzeba przeanalizowania wielu schematów statycznych oraz stanów obciążeń parciem gruntu (czynnym i spoczynkowym). przy budowie trzykondygnacyjnego podziemia (10 m głębokości) budynku przy ul. W skrajnym przypadku. np. spełniającą swoją funkcję tylko do czasu wykonania konstrukcji podziemia.geoinżynieria geoinżynieria mowania ściany. Im dłuższa jest sekcja. Długość sekcji wynosi na ogół 5 ÷ 7 m. Fot. Autor w takiej sytuacji postępuje wg poniższego schematu: 1. kotwienie iniekcyjnymi kotwami gruntowymi lub rozpieranie stropami (albo rozporami rurowymi) kondygnacji podziemnych. 4. 2. Większa odległość szczeliny od istniejącego budynku może być potrzebna w przypadku. Ściany szczelinowe stacji metra kotwione w górnej części i rozpierane w dolnej 3. 6. 7. Mokotowskiej w Warszawie. Ocena wpływu budowy projektowanej konstrukcji na istniejące budowle i określenie niezbędnych zabezpieczeń lub wzmocnień. Sekcję trzeba betonować natychmiast po zakończeniu głębienia i wstawieniu szkieletu zbrojeniowego.

Obliczenia statyczne wg wszystkich schematów. Po zakończeniu robót przestają pełnić swą funkcję techniczną. Ad 1. przyjmując. a przemieszczenia się sumują. 11. Konstruowanie ściany szczelinowej. ułatwiające wprowadzenie i pracę ciężkich maszyn do robót ziemnych. Zestawiając to z wykopem głębokim na 10 lub 15 m. Wykopy o małej głębokości mogą być wykonywane bez kotwienia i rozpierania ściany szczelinowej. W powszechnym przekonaniu metoda stropowa daje większą pewność oparcia obudowy niż inne zabezpieczenia. Oparcie rozpór o poziome oczepy z dwuteowników zawieszonych na ścianie szczelinowej cji z lokalnym defektem w betonie. zaś pominięte stropy trzeba później wykonywać na rusztowaniach. Dokumentacja powinna zawierać przekroje geotechniczne wzdłuż miejsca lokalizacji ścian szczelinowych oraz podawać szczegółowy opis gruntów i ich parametry. W latach 90. Stare obiekty mają zwykle jedną kondygnację podziemną i są posadowione na głębokości 2. W większości przypadków sąsiadują one bezpośrednio z istniejącymi obiektami. np. 1). W garażach podziemnych wysokość kondygnacji jest mała. Po zabetonowaniu stropu skurcz betonu powoduje dodatkowe przemieszczenie o kilka milimetrów. dogodne do prowadzenia robót ziemnych. to zmniejszenie o 15 ÷ 20% przekroju betonu w strefie ściskanej może decydować o wytrzymałości przekroju. Opracowanie projektu monitorowania budowy i przyległych obiektów. W obiektach o regularnych kształtach i umiarkowanej odległości przeciwległych ścian (do 30 m) stosuje się rozpory metalowe (fot.5 m przestrzenie pod stropem. Niezbędne rozpoznanie należy przeprowadzić do głębokości około 10 m poniżej dna wykopu.: rozpory. Rozpory wykonuje się z rur stalowych. 12. na ogół poniżej 3 m. Wówczas wskazane jest w czasie głębienia wykopu wykonywanie co drugiego stropu. GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 45 . może on być dostrzeżony dopiero po odkopaniu ściany i dopiero wówczas naprawiony. wynika z częstej praktyki lokalnego pogłębiania wykopu. Przed rozpoczęciem robót ziemnych ściana szczelinowa powinna być zwieńczona oczepem żelbetowym. 10. szczelinowe kotwiono iniekcyjnymi kotwami gruntowymi (rys. Przy wielokondygnacyjnych podziemiach trzeba to sumowanie uwzględniać przy określaniu osiadania gruntu za ścianą i fundamentu przyległego budynku. Ad 3. na ławach fundamentowych. Celem jest określenie kolejności robót i wszystkich niezbędnych działań. Określenie parcia gruntu pochodzącego z poszczególnych jego warstw. najczęściej budowanymi na przełomie stuleci. Defekt na nieodkrywanej powierzchni ściany pozostanie niedostrzeżony i nie będzie naprawiony. które zapewnią bezpieczeństwo. Ad 4. Rozpoznanie podłoża i wód gruntowych jest niezbędne do ustalenia warunków wykonywania wykopów i ewentualnego zakresu czasowego obniżenia poziomu lub ciśnienia wody gruntowej. nawet pięciokondygnacyjnych podziemi. 3). nie uwzględnionego w projekcie. Obecnie administracja budowlana niechętnie akceptuje kotwienie. Rozpoznanie podłoża powinno sięgać około 5 m poniżej przewidywanego poziomu posadowienia ściany szczelinowej. 14. najczęściej ceglanych lub gruzobetonowych. Pozwala to uzyskiwać wysokie na 5 ÷ 5. Ad 2. wykonanie zbieracza lub ujęcia wody. Choć to przewężenie znajduje się powyżej strefy największego momentu zginającego. drzew i zieleni. Przy projektowaniu ściany wspornikowej należy pamiętać o przewężeniu przekroju betonu w poziomie łączenia płyty fundamentowej ze ścianą szczelinową. Niektóre z tych punktów warto rozwinąć lub skomentować. Coraz powszechniej buduje się podziemia metodą stropową. powodujące osiadanie terenu. Zadaniem zwieńczenia jest ograniczenie względnych przemieszczeń sekcji i zapobieżenie rozszczelnieniu styków oraz zapewnienie bezpieczeństwa sek- Fot. umożliwiającego przejęcie reakcji od sił poziomych. wzmocnić fundament i/lub usztywnić konstrukcję starego budynku. Trzeba pamiętać. 2). Potrzeba większego zagłębienia. przy większej rozpiętości. W takim przypadku ściana szczelinowa ma schemat statyczny belki wspornikowej. Rozpory umieszczane są poziomo i wspierane o poziome oczepy z dwuteowników (fot. połączenie płyty dennej ze ścianą). 13. podpory tymczasowe stropów rozpierających. zawieszone na wspornikach ściany lub bezpośrednio o gniazdo oporowe przytwierdzone do ściany szczelinowej. trzy-. że kotwy na ogół wychodzą poza granice parceli. 3). Skutki tego osiadania i unoszenia należy przeanalizować i jeśli to niezbędne. że ściana jest zagłębiona w grunt około 5 m poniżej dna wykopu. Jej zakotwienie w podłożu w normalnych warunkach nie powinno być mniejsze od 4 m. niż określono obliczeniami stateczności obudowy. w której stropy kondygnacji podziemnych stanowią rozparcie ścian szczelinowych (rys. Po wykonaniu wykopu kolejnego poziomu ściana doznaje dalszego odkształcenia.20 ÷ 2. Rozpoznanie powinno umożliwiać opracowanie projektu odwodnienia. ale pozostają na terenie sąsiada i będą w przyszłości stanowiły poważne utrudnienie w robotach fundamentowych i podziemnych. najczęściej o średnicy 50 cm. rysuje się zagrożenie bezpieczeństwa „staruszka”. Zadaniem projektującego jest ustalenie metody budowy. Czasowe odciążenie i odprężenie podłoża w miejscu głębokiego i rozległego wykopu powoduje kilkumilimetrowe unoszenie terenu przyległego. Najczęściej ściany szczelinowe stosuje się przy budowie dwu-. 3. i 70 cm. Zaprojektowanie konstrukcji współdziałających w czasie budowy i docelowo (np. Istotny wpływ mają także zmiany poziomu wody gruntowej. Wymaga to jednak komentarza. uzbrojenia podziemnego. usytuowanym w odległości mniejszej od 1 m od krawędzi fundamentu.geoinżynieria geoinżynieria 9. istotnych dla ustalenia wytężenia. 15. kotwy gruntowe. rozparcia stropami podziemia. przy rozpiętości kilkunastu metrów. na której wykonywana jest inwestycja. Dobór przekroju ściany i uzbrojenia. Takie pogłębienie na ogół sięga do 1 m. utwierdzonej w gruncie. natomiast wskazane jest 5 m. Najistotniejsze jest określenie sposobu podparcia. w celu uzyskania lepszej współpracy sąsiednich sekcji. Opracowanie szczegółowych specyfikacji technicznych. Stropy są opierane na tymczasowych podporach ze słupów stalowych i pali lub baret posadowionych poniżej poziomu płyty dennej.50 m poniżej terenu. Ściana szczelinowa odsłonięta wykopem do pierwszego poziomu doznaje przemieszczenia.

pogłębienie wykopu. równocześnie w nadziemnej części można podjąć budowę wyższych kondygnacji. Przy metodzie stropowej należy się liczyć z odkształceniami stropów. 5). W takim przypadku przestrzeń garażowa nie ma stałych stropów pośrednich i stanowi halę o wysokości do 10 m. Rozwiązaniem jest zastosowanie w strefie przesunięcia stropów podpór tymczasowych z baret zabetonowanych. wykonanie stropu pod -3. Autorowi znane są dwa przypadki zastosowania takiej metody budowy (wieżowiec TP SA i hotel HYATT w Warszawie). pochłaniającego duże ilości materiałów budowlanych. Pomiary dokonane w obiektach metra posadowionych w iłach wskazują. aż do poziomu najwyższego stropu podziemia.wykop przez dwie kondygnacje. oba potwierdziły przewagę niedogodności nad korzyściami. Wraz z unoszącym się dnem podnoszą się słupy podpór tymczasowych. W przypadku analizowanej metody nie można wykorzystać ciężaru wznoszonego budynku. Metoda stropowa umożliwia prowadzenie robót w dwóch kierunkach (top and down): w części podziemnej pogłębianie wykopu i budowę coraz niżej położonych kondygnacji. W związku z tak znaczną wysokością hali ściany szczelinowe muszą mieć grubość co najmniej 80 cm. Wskazane jest wykonanie w połowie wysokości ściany wieńca żelbetowego. bowiem przez długi okres to obciążenie jest przekazywane głębiej fundamentami podpór tymczasowych.zabetonowanie fundamentu i stropu pod -2 Rys. że to uniesienie może osiągać kilkucentymetrowe wartości w centralnej części wykopu i nieznaczne przy ścianie szczelinowej. 4. a i te mogą być niewystarczające. W wyniku usuwania gruntu z podziemia.wykop do poziomu stropu pod -1. i górnego. odciążeniu ulega podłoże. Taki układ stropów bardzo komplikuje budowę metodą stropową. Strop w poziomie terenu nie jest dostatecznym rozparciem. Towarzyszy temu unoszenie dna wykopu w jego centralnej części. • wznosząc kondygnacje nadziemne utrudnia się. wykorzystuje się budowaną konstrukcję podziemia do oparcia rozpór (rys. Ułatwia to zbudowanie ramp zjazdowych wzdłuż szerokości podziemia. a dopiero po wykonaniu płyty dennej i słupów docelowych kondygnacji podziemia ciężar budynku zostanie przez nie przejęty i wówczas zostaną usunięte podpory tymczasowe. Tej zmianie sposobu podparcia towarzyszą odkształcenia budowli i trudne do przewidzenia siły oraz deformacje. konieczne staje się wówczas użycie sekcji o przekroju teowym. związanego z wywozem mas ziemnych. W podziemiach o kształcie wydłużonego prostokąta stosuje się podział garażu na dwie części ze stropami przesuniętymi o ½ kondygnacji. Wówczas wykonuje się wstępny wy- 46 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) . Wykonuje się wtedy pośrednie rozparcie z rur stalowych. Zapobiega on „klawiszowaniu” sekcji ściany i przeciwdziała rozszczelnieniu styków. Taka możliwość „przyspieszenia” budowy jest szczególnie chętnie forsowana przez inwestorów. Rys. każda łączy bowiem tylko półpiętra. Wieniec ten można wykorzystać do zawieszenia i oparcia rozpór. 3. Do niedawna tego problemu nie dostrzegano. które są usuwane po wykonaniu płyty fundamentowej. Tylko drogą gromadzenia i analizowania wyników z budowanych obiektów będzie można przewidzieć wielkość przemieszczeń w różnych gruntach i ustalić zalecenia dla projektantów. na których wspierają się stropy. umożliwiającym odsłonięcie ścian szczelinowych na tak znaczną wysokość. e . szczególnie wyższych kondygnacji podziemia.wykonanie podpór tymczasowych i stropu pod -1. a nawet uniemożliwia obsługę żurawiami kondygnacji podziemnych. c . Dla pełnego obrazu „korzyści” należy mieć świadomość. Kolejność robót w podziemiu: a . aby określić rozmiar zjawiska i wpływ na konstrukcję podziemia.geoinżynieria geoinżynieria W podziemiach garażowych budynków o małych wymiarach unika się ramp zjazdowych i stosuje wielopoziomowe parkowanie na platformach lub paletach transportowanych windami. W przypadku bardzo rozległych wykopów. Schemat metody stropowej przy stropach przesuniętych o ½ kondygnacji • jeśli płyta denna jest układana na iłach pęczniejących. należy dążyć do szybkiego jej obciążenia. aby ograniczyć deformację podłoża. korzystając z podpór tymczasowych.wykonanie stropu pod -3. Zaleca się dokonywanie pomiarów ruchów pionowych słupów w trakcie pogłębiania wykopu. jeśli pozwalają na to warunki. f . Barety stanowią łączniki stropów i przekazują poziome siły rozpierające ściany. b . d. że: • na małym placu budowy trzeba jednocześnie zapewnić funkcjonowanie i obsługę transportową dwóch frontów robót:dolnego. • nadziemna część budynku jest przez jakiś czas oparta na podporach tymczasowych. a nawet zarysowania konstrukcji.

5. aby nie tworzyć przeszkód w równomiernym rozpływaniu się betonu w szczelinie. • zawiesia z prętów zbrojeniowych. Słup podpory tymczasowej osadzony w barecie. 6. Ad 8. Cieńsza ściana wymaga większej ilości zbrojenia. Względy ekonomiczne skłaniają projektantów do rezygnacji ze ścian o grubości 80 cm na rzecz tańszych – o grubości 60 cm. Jeśli w pobliżu ściany szczelinowej znajduje się budowla. Każda z faz odsłaniania ściany szczelinowej lub kotwienia. aby nie wywołać obciążenia szkodliwego dla budowanej konstrukcji. przekazujący obciążenie w strefę poniżej klina odłamu obciążającego ścianę szczelinową. Jeśli taka lokalizacja jest nieunikniona. Te zagadnienia są obszernie omówione w publikacjach [8]. Dopiero po zbudowaniu centralnej części podziemia w tym jamistym wykopie zakłada się rozpory. Wybierając rozwiązanie tańsze. Następnie w centralnej części pogłębia się wykop do pełnej głębokości. trzeba bowiem przeanalizować wszystkie możliwe stany obciążenia. Należy przeanalizować możliwość wybudowania w przyszłości obiektu w sąsiedztwie ściany szczelinowej i taką ewentualność uwzględnić w schemacie obciążeń w stanie docelowym. W szkielecie zbrojeniowym należy przewidzieć miejsce na wprowadzenie rury wlewowej betonu (kontraktor). Ściany szczelinowe rozpierane o stropy budynku wykonanego w centralnej części wykopu GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 47 . podpiera stropy kondygnacji podziemia Fot. zachowując wspornikowy schemat statyczny ściany szczelinowej. Trzeba zachować symetrię obciążeń. Pręty główne nie powinny być odginane. W ścianach o grubości 60 cm newralgiczną strefę stanowią styki sekcji z wbudowaną taśmą uszczelniającą. W węższej szczelinie trudniej rozpływa się beton i z tego powodu częstsze są przypadki jego defektu. 4. • uchwyty do zaczepienia lin dźwigu wstawiającego szkielet do szczeliny.geoinżynieria geoinżynieria kop do głębokości rzędu 4 m na całej powierzchni. Taśmy rekomendować można w ścianach grubszych. aby nie doznał on trwałej deformacji podczas podnoszenia z pozycji leżącej i obracania do pozycji pionowej. Należy określić obciążenie terenu w pobliżu ściany szczelinowej złożonymi materiałami lub ciężkimi pojazdami. ale przy ścianie szczelinowej zachowuje się przyporę z gruntu. Szkielet powinien mieć również: • elementy dystansowe zapewniające otulinę zbrojenia (najczęściej są to betonowe rolki nałożone na poziome pręty). żuraw powinien mieć własny fundament. Pręty wystające ze stropu posłużą do połączenia ściany i słupów żelbetowych. • pręty usztywniające szkielet. Koncentracja uzbrojenia utrudnia otulenie zbrojenia. [17]. Szkielet zbrojeniowy należy konstruować tak. gdy zdjęcie rozpory jest dopuszczone przed zabetonowaniem stropu znajdującego się w poziomie rozparcia. Ad 6. albo rozpierania wymaga opisania odpowiednim schematem statycznym. albo maszynami budowlanymi. i 12. Ad 11. Na schemacie pokazano rozwiązanie możliwe do zastosowania. i 10. w których beton lepiej wypełnia szczelinę. Rozparcie ścian szczelinowych o stropy budynku wykonanego w centralnej części wykopu Fot. Liczba tych schematów może być duża. do obciążeń ściany trzeba wprowadzić parcie poziome. Ad 9. trzeba się liczyć z gorszą jakością. Ad 7. 7. jak również możliwe do wystąpienia obciążenie terenu po zakończeniu robót budowlanych. Fot. Uzbrojenie główne powinno być wykonane z prętów żebrowanych o średnicy większej od 20 mm. to z kolei utrudnia rozpływanie się betonu. wykonywanych w drugiej kolejności Fot. wywołane naciskiem jego fundamentów. Podparcie stropu kondygnacji podziemnej na słupie tymczasowym. Ad 5. Należy unikać ustawiania żurawia wieżowego na terenie w pobliżu ściany szczelinowej. Kilka poniższych uwag może być przydatnych. Zaleca się stosowanie prętów grubszych i rozstawionych co kilkanaście centymetrów. służące do zawieszenia szkieletu na ściankach prowadzących.

mających za zadanie wytworzenie w ścianie otworu na całej jej grubości. Działania naprawcze wymagają wtedy usunięcia tynku. metodą przewiercenia. Tylko taki beton. Pręty łącznikowe. dodatkowe pręty swą plątaniną utrudniają rozchodzenie się betonu w szczelinie. nie jest praktycznie możliwe takie odgięcie prętów. Beton do formowania ścian szczelinowych powinien być wytworzony z użyciem kruszywa naturalnego i mieć konsystencję ciekłą. Zaleca się stosowanie w połączeniach płyty dennej ze ścianą szczelinową elementów umożliwiających uszczelnienie styku w przypadku przenikania wody. Ściany szczelinowe w pomieszczeniach podziemia nie powinny być tynkowane. umożliwią powstanie mikroszczeliny. Może się też okazać. aby w obszarze styku betonu starego z nowym były one proste. Po drugie. że pręty te. nienarażonych na agresywne działanie środowiska drogowego. W tym celu szkielet zbrojeniowy ściany szczelinowej dozbrojony zostaje prętami kotwiącymi (nr 1 i 2 na rys. jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie (w tym tunele i inne podziemne części obiektów komunikacyjnych) i do dziś nie został zniesiony. Jeśli względy estetyczne wymagają gładkich powierzchni. należy ścianę zabetonować w pełni. W połączeniu płyty dennej ze ścianą może pojawić się kapilarne podsiąkanie wody. często przy takich połączeniach obserwuje się zawilgocenie ściany na wysokości kilku centymetrów ponad betonem płyty dennej. szczególnie gdy ściana wykazuje zawilgocenia wymagające naprawy. ale całkiem nieuzasadnione żądanie takiego betonu w częściach podziemnych. Po pierwsze. można je przykryć panelami przytwierdzanymi na śruby i demontowanymi w razie potrzeby. Nie zaleca się stosowania takiego połączenia. Uzbrojenie do łączenia stropów i płyty dennej ze ścianą szczelinową 48 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) . co może spowodować złe zabetonowanie ściany. a wręcz szkodliwe w konstrukcjach formowanych w gruncie metodą kontraktor. w celu wprowadzenia kanalizacji lub innej instalacji. szczególnie ze strefy styku sekcji i miejsc z koncentracją zbrojenia. przewidziane do włączenia w strop lub płytę. Krzywizna pozostająca po odginaniu spowoduje. Niestety taki warunek znalazł się w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z roku 2000. Metoda budowy w rozległym wykopie z wykorzystaniem centralnej części podziemia do rozparcia ścian szczelinowych Rys. 5. Po odkopaniu ściany pręty te należy odgiąć i połączyć ze zbrojeniem stopu lub płyty dennej. układany metodą kontraktor (bez wibrowania). że zabieg był nieskuteczny i trzeba go ponowić. Błędem jest wymaganie stosowania betonu mostowego do ścian szczelinowych (na kruszywie łamanym). a po każdej interwencji niezwłocznie założony. dlatego też trudno oczekiwać utwierdzenia w takim połączeniu. 6. np. zabetonowane w ścianie. Konstruktorzy budowlani projektujący wnętrze podziemia często starają się zapewnić utwierdzenie stropu lub płyty dennej w ścianie szczelinowej. pochodzącej z gruntu pod fundamentem. Ściana otynkowana utrudnia odnalezienie nieszczelności. Taka potrzeba często się pojawia. w sprawie warunków technicznych. prostując się pod obciążeniem (np. są zagięte i osłonięte arkuszami styropianu. a po ich zakończeniu powtórnego otynkowania. a dopiero po jej odkopaniu wykonać odpowiedni otwór np.geoinżynieria geoinżynieria Nie należy wbudowywać w szkielety zbrojeniowe skrzynek szalunkowych lub bloków styropianowych. 6). opłynąć i otoczyć zbrojenie oraz wypchnąć zawiesinę bentonitową ze wszystkich miejsc. od skurczu betonu). Panel może być wielokrotnie zdejmowany. Jest bezspornie właściwe wymaganie takiego betonu w nadziemych elementach konstrukcji obiektów mostowych. Jeśli otwór w ścianie jest niezbędny. Służą temu rurki Rys. może wypełnić szczelinę. Na ścianie bez tynku łatwo można ustalić poszukiwane miejsce. Ad 13.

4. mogące powodować: widoczne uszkodzenia 5÷7 zagrożenie konstrukcji 15 ÷ 18 Budynki murowane bez wieńców. Orientacyjne wartości granicznych przemieszczeń zawiera tab. Rurki FUKO przeznaczone są do wtłaczania iniektu po stwierdzeniu nieszczelności. W tej fazie robót należy wykonać zabezpieczenia lub wzmocnienia sąsiednich budynków oraz zrobić pomiary początkowe („zerowe”). • wykaz prac budowlanych mających szczególne znaczenie dla zagrożenia bezpieczeństwa. Często plac budowy jest tak mały. znajdujących się również w gruncie. Zakres i rodzaj pomiarów kontrolnych powinien być ustalany indywidualnie w zależności od potencjalnych zagrożeń. aby w czasie robót nie trzeba było jej przenosić. Budowa ścian szczelinowych Wykonanie ściany poprzedzają prace przygotowawcze. uwzględniając jego konstrukcję. stropy drewniane lub ceramiczne typu Kleina Budynki prefabrykowane lub murowane ze stropami gęstożebrowymi albo żelbetowymi Budynki o konstrukcji monolitycznej Tab 2. aby nie uległy zawilgoceniu od wody deszczowej lub technologicznej. Konieczne jest więc monitorowanie ośrodka gruntowego i poziomu wody oraz obiektów znajdujących się w strefie oddziaływania budowy. Od dokładnego wyznaczenia kształtu ścianek w pionie i planie zależy precyzja usytuowania lica ściany szczelinowej oraz właściwe umieszczenie szkieletu zbrojeniowego i elementów wyposażenia technologicznego. a kontrolę sprawuje inspektor nadzoru. Przekopy należy zasypać gruntem mineralnym i dobrze zagęścić. 1 [11]. • wartości ostrzegawcze i alarmowe. Na ściankach prowadzących oznacza się początek i koniec sekcji oraz położenie elementu rozdzielczego. Ad 15. Pomiary należy wykonywać co najmniej po każdym zakończonym etapie robót. np. Częstotliwość pomiarów powinna być uzależniona od postępu robót i przemieszczeń. Kolejna czynność to budowa ścianek prowadzących. Opracowanie SST wymaga wiedzy również z zakresu technologii robót.geoinżynieria geoinżynieria FUKO i taśmy z bentonitem. pompowania wody gruntowej. Rodzaj konstrukcji przemieszczenia pionowe [mm]. żuraw gąsienicowy) oraz zapobiegną spływaniu wody opadowej i technologicznej w kierunku szczeliny. a w miejscu głębienia szczeliny powinny być zapełnione piaskiem stabilizowanym cementem. wyszczególnienie obiektów. Stopień wrażliwości budynku na deformacje zależy od jego wymiarów i usytuowania względem wykopu. Istotnym wyposażeniem budowy jest wytwórnia zawiesiny bentonitowej. • sposób prowadzenia pomiarów oraz ich częstotliwość w powiązaniu z postępem robót. odsłaniania fundamentów. Prace związane z wykopami w sąsiedztwie ścian szczelinowych mogą szkodliwie wpływać na otoczenie miejsca robót. • rodzaje pomiarów i obserwacji. W bezpośrednim sąsiedztwie szczeliny nie mogą być składowane materiały i sprzęt niezwiązany z prowadzonymi robotami. równoległy lub prostopadły do krawędzi wykopu. • sposób postępowania w przypadku przekroczenia wartości ostrzegawczych i alarmowych. przygotowanym na potrzeby określonej budowy. Powierzchnia terenu wymaga takich zabiegów. Monitorowanie powinno być przeprowadzane wg zasad ustalonych w odpowiednim dokumencie. Aby ułatwić pracę projektantom Polskie Zrzeszenie Wykonawców Fundamentów Specjalnych rozpoczęło opracowywanie wzorcowych SST dla różnych robót fundamentowych. Prace te należy przeprowadzić z dużą starannością. Teren robót powinien być wyrównany i oczyszczony z urządzeń obcych. Można w uproszczeniu przyjąć zasięg strefy oddziaływania wykopu w funkcji jego głębokości Hw wg tab. 2 [11]. ponadto regulują zakres obowiązków i odpowiedzialności wykonawcy oraz sposób obmiaru wykonanych robót. kotwienia pod budynkiem. Ad 14. i przesyłać zawiesinę rurociągami. Wtedy trzeba ją zlokalizować w innym miejscu. Wrażliwość budynków na deformacje podłoża jest uzależniona od ich konstrukcji. oddalonym nawet o kilkaset metrów od budowy. służącego do ukształtowania powierzchni styku z kolejną sekcją. Taśma zwilżona przed dociśnięciem jej betonem staje się nieskuteczna. określone w projekcie monitorowania wpływu robót na otoczenie. Odpowiedzialny za monitorowanie budowy i jej otoczenia jest kierownik budowy.pzwfs. przeznaczenie i oddalenie od wykopu. Niebawem zostaną one udostępnione pod adresem www. które umożliwią poruszanie się bardzo ciężkich maszyn (głębiarka. Należy ją tak zlokalizować. • sposób rejestracji i oceny wyników pomiarów oraz obserwacji. 7÷9 20 ÷ 25 9 ÷ 11 25 ÷ 35 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 49 . Szczegółowe Specyfikacje Techniczne (SST) są dokumentem kontraktowym i precyzują wszystkie kwestie istotne do spełnienia warunków technicznych zaprojektowanej konstrukcji. Dobrze przygotowane specyfikacje sprzyjają uzyskaniu dobrej jakości robót i zmniejszają obszar możliwych sporów stron procesu inwestycyjnego. Wartości ostrzegawcze i alarmowe należy określać dla każdego budynku. w szczególności usytuowanie wnęk do połączenia ściany z płytą denną i stropami podziemia. Liczba punktów do pomiaru przemieszczeń pionowych budynku nie powinna być mniejsza od 6 dla budynków w strefie bezpośredniego oddziaływania wykopu i 4 dla budynków w strefie pośredniego oddziaływania wykopu. marek stalowych do rozpór lub uzbrojenia pod głowice kotew gruntowych.pl. zasięg strefy oddziaływania wykopu Rodzaj gruntu bezpośredniego oddziaływania wykopu ½ Hw ¾ Hw Hw pośredniegooddziaływań wykopu 2 Hw 3 Hw 5 Hw Wykop w piaskach Wykop w glinach Wykop w iłach Tab 1. Ważny jest kierunek ścian nośnych. Taśmy powinny być zakładane tuż przed betonowaniem. że brak miejsca na wytwórnię zawiesiny. Powinien on zawierać szczegółowe opisy i instrukcje określające: • zakres monitorowania.

• udział w badaniach rutynowych i uzupełniających wykonywanych na budowie. gdy beton już zachowuje nadany mu kształt. Trudno przecież oczekiwać. W trakcie podawania betonu poziom zawiesiny w szczelinie podnosi się i trzeba ją odpompowywać. • kontrola wykonywania programu monitorowania. Nie można racjonalnie zwymiarować sekcji jeśli nie jest znany typ chwytaka. Zarówno kształt szczęk chwytaka. Mieszanka betonowa powinna być dostosowana do technologii betonowania. a więc wszystkie przytwierdzone do niego elementy znajdą się na niewłaściwej wysokości. Styk uformowany elementem rozdzielczym będzie zapełniony betonem w czasie betonowania sąsiedniej sekcji. Stosuje się kruszywo naturalne. wymagania co do kształtu i konstrukcji styków sekcji oraz sposób odkopywania i kotwienia lub rozpierania. aby opracowanie projektu wykonawczego ściany było pozostawione wykonawcy robót. ze wskazaniem na 2 m. a ten – w wyniku tarcia o zbrojenie – unosi z sobą szkielet zbrojeniowy. Z tego powodu wskazane jest. Po ułożeniu betonu na wysokość około 4 m. jej uzbrojenie. działającego w oparciu o systemy jakości. metoda budowy. szczególnie narażone są strefy w pobliżu elementu rozdzielczego. umożliwiające mu wypełnienie tej bardzo odpowiedzialnej funkcji. ale przede wszystkim z obowiązku zapew- 50 GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) . a ich wpływ na przebieg i bezpieczeństwo robót może być znaczący. jest wielce prawdopodobne. pompą zatapialną i dolewanie do szczeliny zawiesiny właściwej. W rzeczywistości mogą wystąpić znaczne. lokalne odmienności. aby jej poziom nie obniżył się poza dozwoloną granicę. należy ją wymienić na właściwą. jakość zawiesiny bentonitowej. • ocena zgodności warunków gruntowych z przyjętymi w projekcie. W praktyce jest to jednak rzadki przypadek. Przemieszczonego szkieletu nie uda się już zepchnąć na wymagany poziom. który odbierając fragment robót zakrytych występuje w roli „przysięgłego”. Beton nie podlega zagęszczaniu. Najwięcej przypadków sytuacji nieprzewidzianych w projekcie lub mało precyzyjnie określonych dotyczy robót związanych z fundamentowaniem głębokim i robotami ziemnymi. Należy tu uwzględnić szczególne warunki. są w interesie wykonawcy. głównie w wyniku ścierania osadu bentonitowego ze ścian szczeliny i zbrojenia. Troska o podnoszenie jakości robót powinna też wynikać z inicjatywy wykonawcy. ale wyniki przenosi się na cały obszar. • przydatność sprzętu do wykonania zamierzonych robót. Jeśli zawiesina pobrana z dna szczeliny nie spełnia wymagań. Rozpoznanie podłoża jest punktowe. Uzyska się w ten sposób zakotwienie zbrojenia w dolnej warstwie betonu. naciąg kotwienia). wzorowane na wytwórczości przemysłowej. Kilka rad praktycznych Robotami powinien kierować uprawniony inżynier o dużym doświadczeniu geotechnicznym. W przypadku kontynuowania betonowania bez podciągnięcia rury wlewowej można spowodować wypchnięcie zbrojenia ku górze. w jakich prowadzone są prace (brak jeszcze pełnego zaplecza budowy. Bezpośrednio po wygłębieniu sekcji szczeliny przystępuje się do formowania sekcji. W przypadku trudnych technologii i skomplikowanych warunków gruntowych konieczne jest wsparcie inspektora specjalistą zatrudnionym tylko w czasie robót związanych z problematyką geotechniczną. że geotechnika nie będzie najsilniejszym obszarem jego wiedzy. W miarę wydobywania urobku należy uzupełniać zawiesinę tak. Działania inspektora nadzoru. aby nadzorujący budynek był specjalistą we wszystkich branżach objętych nadzorem. które klinuje się na zbrojeniu i pogarsza wypełnianie szczeliny. dlatego wymagana jest konsystencja ciekła mieszanki i odpowiednie kruszywo. co sprzyja ułatwianiu sobie pracy kosztem jakości. Rozwarcie szczęk chwytaka wynosi na ogół 280 lub 250 cm. Konieczne jest wbudowanie większej objętości betonu. aby po jego stwardnieniu zanieczyszczoną nadwyżkę usunąć. Otwieranie i zamykanie szczęk chwytaka jest wymuszane linami lub siłownikami hydraulicznymi. Autor projektu inwestorskiego powinien określić wymiary ściany. ponad dno należy podciągnąć rurę wlewową o co najmniej 2 m. • zapobieganie przerwom i przestojom w trakcie robót. Wlewana na dno szczeliny mieszanka wypycha ku górze już ułożony beton. bardzo wydłużona dniówka – nawet do 14 godzin dziennie). zmierzające do rzetelnej pracy i dobrej jakości.geoinżynieria geoinżynieria W Polsce głębienie szczeliny wykonuje się chwytakami opuszczanymi na żerdzi lub linie. tylko w określonych miejscach wykonano odwierty lub sondowania. używanych przez samochody wywożące urobek ze szczeliny i grunt z wykopu. motywowanego dążeniem do przekazywania dobrego produktu. W robotach budowlanych o prostej i powszechnie stosowanej technologii specyfikacje techniczne mogą być pomocne inspektorowi nadzoru w stopniu wystarczającym. Kolejne czynności to wstawienie elementów rozdzielczych. • stwierdzenie zgodności robót z projektem (wymiary. W trakcie betonowania górna część betonu ulega zanieczyszczeniu zawiesiną. Powinna być bezpośrednio skierowana do oczyszczenia i regeneracji. Szczególna jest rola inspektora nadzoru. Wynika to z trudności dokładnego opisania środowiska gruntowego. Zawiesina odzyskana ze szczeliny jest zanieczyszczona gruntem i betonem. który posłuży do głębienia szczeliny. Wiedzę i doświadczenie geotechniczne powinien posiadać również inspektor nadzoru. wymagania materiałowe). • wymaganie wypełniania na bieżąco metryk i dokumentów sporządzanych przez wykonawcę. które dzięki obłym kształtom ułatwia rozchodzenie się w szczelinie i otula zbrojenie. Inspektor powinien być wyposażony w stosowne narzędzia. Nie należy używać kruszywa łamanego. szkieletu zbrojeniowego i rury wlewowej do betonowania metodą kontraktor. Wynika to nie tylko z potrzeb estetycznych. szkodliwie wpływającym na grunt. Źle dobrana mieszanka może spowodować niedostateczne wypełnienie szczeliny. Rola nadzoru w przeciwdziałaniu takim tendencjom jest bardzo duża i powinna być doceniana przez zarządzających firmami budowlanymi. 5. Do głównych zadań technicznych nadzorującego należą: • kontrola poprawności procesu technologicznego (np. Ważną sprawą jest także utrzymanie czystości w otoczeniu budowy i na ulicach. Wykonuje się to przez odpompowywanie zanieczyszczonej zawiesiny z dna szczeliny np. usuwa się element rozdzielczy. sposób betonowania. jak i ich rozwarcie wpływają na wymiar długości sekcji. W kilka godzin po zakończeniu betonowania. Głębienie szczeliny powinno przebiegać bez zbędnych przerw i przestojów. oddalenie od dozoru technicznego wykonawcy. Dlatego wiedza i doświadczenie kierującego muszą być na wysokim poziomie. Podział na sekcje oraz określenie kolejności wykonywania sekcji są możliwe dopiero po ustaleniu wykonawcy i określeniu parametrów narzędzi. Stosuje się chwytaki o szczękach wycinających przekrój prostokątny lub prostokątny z zaokrągleniami. jednak powinna ona pozostać zanurzona w betonie o co najmniej 1 m.

Na jednej z budów. Problemy budowy głębokich podziemi budynków użyteczności publicznej. [10] Lewandowska A. Szulborski K. O budowie biurowca Fokus Filtrow w Warszawie. Szczególną ostrożność należy zachować podczas robót ziemnych prowadzonych pod stropem przy stropowej metodzie budowy podziemia. pod warunkiem sumiennego wypełniania przez nich swoich obowiązków. Inżynieria i Budownictwo nr 1/98. Materiały Budowlane 08’2001 . [16] Siemińska-Lewandowska A. [14] Prószyński W. Ocena przemieszczeń kotwionych ścian szczelinowych stacji metra „CENTRUM” i „ŚWIĘTOKRZYSKA”. zbierających wodę i błoto. Seminarium GŁĘBOKIE WYKOPY NA TERENACH WIELKOMIEJSKICH Warszawa 19 listopada 2002.09. Instrukcje Zeszyt nr 35 Warszawa 1992. • jezdnia rampy oraz wjazdu i zjazdu powinny mieć konstrukcję ażurową. Ochrona zabudowy w sąsiedztwie głębokich wykopów. Woźniak M. Warszawa. naciskiem jezdni rampy. Materiały Konferencji Urzędu Wojewódzkiego w W-wie 30. Konferencja Naukowa „KRYNICA 2003”. Roboty związane z budową ścian szczelinowych i podziemi stwarzają wiele zagrożeń. WKŁ 1999. [19] Warunki techniczne wykonywania ścian szczelinowych. Krzysztof Grzegorzewicz Instytut Badawczy Dróg i Mostów GEOINŻYNIERIA drogi mosty tunele 03/2005 (06) 51 .. operowanie wielkogabarytowymi szkieletami zbrojeniowymi. Naprawa i wzmacnianie ścian szczelinowych XVI Ogólnopolska Konferencja WARSZTAT PRACY PROJEKTANTA KONSTRUKCJI Ustroń luty 2001. [20] Wysokiński L..09. W miarę przetaczania się kół wzdłuż rampy strumień wody co najmniej 2 razy obmywa obwód opony i boczne powierzchnie każdego koła. [7] Jarominiak A.A. Wysokiński L. Pęski S. Bulletin des laboratoires des Ponts et Chaussées nr 227 (7-8/2000).geoinżynieria geoinżynieria nienia bezpieczeństwa przechodniów i pojazdów. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej Warszawa 2001 Zeszyt nr 139. IBDiM Informacje. Pyrak S.. Grzegorzewicz K. Geotechniczne przyczyny katastrofy obudowy wykopu przy ul. miejsce robót zanieczyszczone urobkiem i zawiesiną bentonitową – to główne zagrożenia. wstawianie.1998. [5] Grzegorzewicz K. 06’99. Projektowanie obudów głębokich wykopów Seminarium GŁĘBOKIE WYKOPY NA TERENACH WIELKOMIEJSKICH Warszawa 19 listopada 2002. Un siècle d’écrans de soutènements. [17] Siemińska-Lewandowska A.. Materiały Konferencji Urzędu Wojewódzkiego w W-wie 30. strome skarpy wyrobiska drążonego przez ładowarki – to najpoważniejsze zagrożenia dla pracujących tam osób. Niedostateczne oświetlenie. która jednocześnie nie może powodować zatoru wyjeżdżających samochodów. aby można go łatwo i szybko oczyścić lub wymienić na pusty. na odpowiednim ruszcie stalowym. Nieodzowne jest urządzenie myjni kół samochodowych. • zadowalające efekty daje natrysk wody z dysz ręcznie kierowanych przez pracowników równocześnie obsługujących prawą i lewą stronę myjni. Głębokie wykopy na terenach zabudowanych. Pracownik odpowiedzialny za czystość wyjeżdżających samochodów powinien również sprawdzać. • dostęp do pojemników pod rampami. [18] Szulborski K. • wjazd i zjazd nie powinny mieć spadku większego od 10%.  Referat został wygłoszony podczas XX Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji WARSZTATY PRACY PROJEKTANTA KONSTRUKCJI – Wisła 2005 LITERATURA: [1] Delattre L. Chocimskiej w Warszawie. a po betonowaniu wyciąganie elementów rozdzielczych. Travaux International nr 759 (12’99). Kłosiński B. • najlepiej jeśli strumień wody wytryskuje ku górze spod ażurowej jezdni i ukośnie z dysz zmywających boczne powierzchnie kół. [6] Grzegorzewicz K. [8] Kłosiński B. w źle oświetlonym podziemiu. albo ręcznie przez pracownika obsługującego myjnię. [3] Grzegorzewicz K. Inżynieria i Budownictwo nr 2/2000. Geodezyjny monitoring przemieszczeń obudowy wykopu i obiektów sąsiadujących.. Ruch ciężkich maszyn. Monografia pod redakcją Witolda Prószyńskiego Politechnika Warszawska Instytut Geodezji Gospodarczej. Doświadczenia z obiektu EUROPLEX w Warszawie. Sprawy bezpieczeństwa nie można lekceważyć. Zabezpieczenia głębokich wykopów XVI Ogólnopolska Konferencja WARSZTAT PRACY PROJEKTANTA KONSTRUKCJI Ustroń luty 2001. Konferencja BUDOWNICTWO PODZIEMNE 2000 Kraków 25-27 września 2000. Obudowa ścian głębokich wykopów. Lekkie konstrukcje oporowe. Konstrukcyjne i realizacyjne przyczyny katastrofy obudowy wykopu budynku EUROPLEX w Warszawie. Wydawnictwo ITB nr 376/2002. powinien być dogodny. [12] Michalak H. aby wszystkie samochody wyjeżdżające z wykopu musiały przejechać przez myjnię. odpowiedzialnego za czystość wyjeżdżających samochodów. [15] Siemińska-Lewandowska A. [13] Narzymski S. Grzegorzewicz K. w czasie inspekcji frontu robót po zakończeniu prac upadek bryły betonu podłoża stropu spowodował śmierć inżyniera wizytującego roboty. odpadające spod stropu elementy deskowania. i inni Varsovie: La tour Telekomunikacja Polska S. sprzyjającą odkształcaniu się bieżnika w czasie przejazdu. [2] Geodezyjny monitoring przemieszczeń podczas wznoszenia obiektów w głębokich wykopach. • stanowisko do mycia powinno być ukształtowane w formie rampy o wysokości 30 ÷ 50 cm i długości o co najmniej 2 większej od rozstawu skrajnych osi samochodu.. Przy projektowaniu myjni warto uwzględnić następujące zalecenia: • wyjazd z budowy powinien być tak usytuowany..1998.. który przy szybkiej jeździe może być wyrzucony z dużą energią. Przemieszczenia kotwionych ścian szczelinowych. spaliny z silników napędzających maszyny. [4] Grzegorzewicz K. Materiały Konferencji Urzędu Wojewódzkiego w W-wie 30. jeśli przewidziano taką możliwość. Przegląd Budowlany nr 6/79. autor mgr inż.1998. [11] Kotlicki W. Uruchomienie strumienia może być sterowane automatycznie. • za rampą zjazdową powinno być obniżenie nawierzchni ze ściekiem zbierającym wodę ociekającą z umytego samochodu.09. Naprawa i wzmacnianie ścian szczelinowych. [9] Kłosiński B. czy między bliźniaczymi kołami nie uwiązł kamień lub inny przedmiot. a jednocześnie dobrze funkcjonują myjnie z nawierzchnią z prętów zbrojeniowych co najmniej ∅32 mm. O wpływie wykonywania wykopów głębokich na zabudowe sąsiednią. wysięki wody z gruntu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful