Pra znaPeri ontoI ia ktyc od og Kliniczna
prof.dr hab. Jadwiga Banach, E|żbieta Dembowska' n. med. dr RenataGórska,prof. dr hab. prof.dr hab. Zbigniew Jańczuk, Tomasz Konopka,dr hab. n. med. Joanna Szymańska, med. |ek. MarekZiętek,prof. dr hab'

Zbigniew Jańczuk

Redakcja naukowa

OD
bibllotelio

Wydawnictwo Kwintesencja 2004 Internationale Verlagsgruppe Quintessenz Berlin. Barcelona, Chicago, lstambut, Kopenhaga, Londyn, Moskwa, Mediolan. New Delhi,Paryz, Praga, Paulo, Seo Tokio, Warszawa

Spis |teści

Rozdzial 1 Morfo|ogia przyzębia zbignieW Jańczuk Wprowadzenie przyzębia struktury morfoIogiczne przyzębia Uwarunkowania morfo|ogiczne a fizjoIogia i patoIogia

11 11 17

Rozdziat Etiopatogeneza 2

Renata Górska Wprowadzenie przyzębia Mikrobiologia pomiędzy gospodarza Interakcja bakteriamiodpowiedziq a Analiza czynnikóW ryzyka

23
23 24 28 37 37 38 40 46

Rozdzia| Epidemio|ogia 3 chorób przyzębia
TomaszKonopka Wprowadzenie MetodoIogia badań epidemioIogicznych Geograf Występowania ia choróbprzyzębia przyzębia czynniki zapaIeń ryzyka JadwigaBanach Wprowadzenie podmiotowe Badanie przedmiotowe Badanie

Rozdzial Badanie 4 kliniczne

55
55 55 59 65 65 69 78 79

Rozdziat 5 Badanie radiologiczne Joanna Szymańska Metody badańrentgenowski€ h Moż|iwości radiologicznej oceny W periodontoIogii Monitorowanie leczenia Ograniczenia diagnostyki rentgenowskiej

Rozdziat K|asyfikacja 6 chorób przyzębia
RenataGórska Wprowadzenie choroby dziq5eł przyzębia Choroby Wady wrodzone nabyte lub

83
83 85 93 105

Spistreści Rozdział7 Wprowadzenie do profi|aktykii |eczenia zbignieW Jańczuk Wprowadzenie strategia zapobiegania i Ieczenia choróbprzyzębia personeIu profiIaktyce Ro|a średniego w Rozdziat 8 Profilaktyka domowa JadwigaBanach Wprowadzenie Motnir'acja isamoocena jamyustnej Wskaźniki hi9ieny pomocne Wybarwianiu płytki Preparaty W bakteryjnej jamyustnej leczeniu Znaczenie higieny w choróbprzyzębia przestrzeni Przybory higieny do międzyzębowych

't09
109 111 114 121 119 119 120 121 122 126

profesjonaIna iIaktyka Rozdział Prof 9

zbigniew Jańczvk Wprowadzenie Badaniejnstruktaż i hi9ieny Mechaniczne oczyszczanie zębóW poIerowaniem i szyjek SkaIin9 naddziqsłowy z koron zębów Kontaktowe stosowanie IekóW persone|profi|aktyka profesjonaIna średni a Zbigniew Jańczuk Wskazania poddziqsłowy PeriodontaI SkaIin9 czy debridement |\,,letody usuwania zlogów poddziqs|owrych

133
133 134 135 136 140
111)

powtarzane Rozdziat Leczenie 10 niechirurgiczne

't45
145 148 150

Rozdziat l Leczenie l chirurgiczne reparacyjne (resekcyjne)

JadwigaBanach Wprowadzenie Kiretaż płatowa operacja przesunięcia metoda plataI Zabieg dowierzcho|kowego Nabersa Gingiwektomia Osteoplastyka

157 158 159 160 162

Rozdzia| 12 Chirurgia ś|uzówkowo-dziqsłowa TomaszKonopka Wprowadzenie Poszerzanie dziQ5ła 5trefy Pokr}vr'anie recesji dziqsla Zabiegi wędzidełkach na

163 163 163 166 175

6

Marekziętek WDrowadzenie przyzębia Estetyka niechirurgicznym W Ieczeniu periodontologicznym Estetyka chirurgicznym w leczeniu 245 245 246 247 .materiat wszczepowy/bariera Siarczan przyzębia Wszczepoweregeneracji w tkanek Biomateriały przyzębia tkanek skuteczność regeneracji metod E|żbieta Dembowska Wprowadzenie Podstawyizyczno-techniczne f urzqdzeń laserowych promieniowania laserowego tkanki na Dzialanie przyzębia w Biostymu|acja Iaserowa chorobach mo€ Lasery dużej y W terapiichoróbprzyzębia o |aserów |eczeniu w chorób przyzębia Rozdzia| Zastosowanie 14 199 199 199 201 202 204 żucia Rozdziat Leczenie 15 zaburzeń czynnościowych narzadu Marekziętek Wprowadzenie Przyczyny zaburzeń czynnościowych dysfunkcji skroniowo-żuchwowych 0bjawyk|iniczne Analiza zwarcia Marek ziętek Wprowadzenie protetyczne przyzębia Uzupełnienia a choroby Szynowanie zębów z't'l 211 212 212 213 215 215 216 219 protetyczne chorobach przyzębia 16 Rozdzial Postępowanie W Rozdzial 17 Farmakoterapiaogó|na i miejscowa JadwigaBanach Wprowadzenie Antybjotykoterapia ogó|na Antybiotykoterapia miejscowa Prof ilaktyka antybiotykowa zz1 221 222 225 227 z5ź Rozdziat Fazapodtrzymujqca |eczeniu 18 w chorób przyzębia Zbigniew Jańczuk Zakres program i fazy podtrzymujqcej vv)PU'ProLo PoLlEr rrd Trudności realizacji podtrzymującej W fazy 234 239 240 Rozdziat Estetyka periodontologii 19 w Tomasz Konopka.spistreści 'l3 tkanekprzyzębia Rozdział Metodyregeneracji 't77 117 179 181 186 187 187 192 Jańczuk zbigniew Wprowadzenie przyzębia tkanek Mechanizmy regeneracji Błony zaporowe matrycy szk|iwnej Białka wapnia.

rra sĘ rię koveńowego .yfanik pz\żębia.staje tej $]'iostka torvarz}'szy nie międzyZębcma dziqsłem okolicy sĄ'jk fęba.prawdłowewarunk W pz'fębiu.lączonyjest cementkonenio\W Gostniwo). ze się w obrębieszyjki zęba. gdlżrttedylr'laśnie bólq kszta:łtujq stosunk ana.. ncrcnentowej' Z lriekiem pr4'62gp nabłon]{o\W prle.zębla Rozrvój prz}zębia wiqżesię z w1tz1naniem zę.ię jul stna i kość w}'mstkazębodoło$'ego. fwiąfku nic tJ.yżyna nia się zębÓw a . w sĘ ro$'ków dziąsło$}'c]l 8łębokość pż}'czepnal'onko\Ąy zwanytakżenabłon.Ęsła szkli\łemkorony ze ]i się na plfj. spolenienabłonka dz.e' W skład zęba(pż}(zepnabłonko\r}) utrz}mujesĘ w okoliq pż}zQbia (Pno dontiummalginak).lkoanatomiczn}mi lon'ojoh]m z ty' clepu nabtonlowegodochodzido obniżenia w1rost' pnekonują $]'rriki badai z ]at 90-!v !a.a mianowicieidziasło' oko.owi. czyli tZ\'!: jeśli loem łącząqmoraz prz!'czepłącznotkanko\ty ocz}Ąviście nie dołączą \Ątóme prccesyzapa.1 Procesten (atrophiaseniL^ prio&n.i ku WjprzJr. polegające $}d]lużeniu ich koIon klinicz.wchodzątkan]<i sB'kajace Zacz}nasię plżesu\''ać szkliwa ku granic1szldilr.rll. korzeni' Ponie$'ażobniż]aniu tomiczno.i"' JPs| |o |^\' biPmP \\ r/lnanje <ię lę. z\^ła.ki zębado około25 30roku Zycia'Potcm z $'o]na brzcżncgo nego loótko prz}zębiem. są. sldad pż'\'zę. ostatniafaza WyEyraniaa}nnego' b. nomiem}..zębiebŹeźnei \tievchoikou. się 7l r I Ryc'1'1 schematyczne przedstawen]e wyzynania 5ęfębóW ffiffi. t''.zbigniew Jańczuk Wprowadzenie ptzyzęhia Mofio|ogia przyzębia strukturymorfoI09iCzne pEyzębia Uwarunkowania mońo|ogiczne łizjo|ogiapato|ogia a i Wprowadzcn!e Plf]zębie jest częścia sl. t\ędIUic W ddl. kó\Ą' mi tkankami 7ębodołow}'cll i dfiąsła(R]''c' i 1'2). klesie legeneradi tkanekprzpębia' to stalcz} zanik prz].l ha]. 1. c zqb Wy znjęry.anik puyzębia f q/raŹn}mobnażen korzenia em fęba (w9 furmy) 11 .{adow4 nażądu żucia'DZie. gdrztdltnorreśnie z prznsulranicm pln.n obnażaniem się szyjck zębów. po lemPn.fujologiczne okolicy Po\Ą. p2edstawi€ n iebierneqo Ryc'1'2a-e schematyczne !Ą.uuaia.e zaawansowany nalczy . bia $. d rozpoe}naiqcysię starc. może pozostać niezmie iona do późnej starości.h.ie pouohy'rn u zasadzie i rou. też jest mimo Ze\\'taściwie tkankq zęba'o ro]i cementu bó$.allpn/uiań.lla tkanek pnyzębia i badzo ścis|m nt. obniżanie dziąsła. ptlzniejich a połącze.

przyzębia MorfoIogia . I =- t_-a ź:. -:']\--f.rr. ) ' n posfczegó|nych Ryc.9 DfiąŚ|o fębodo|owe ]2 mm 3 ..\']l\ Nablonek l Dziąno srqr'. ł.I i'. Blona ś|ufMa dfiąŚ|a mm 10+ ..hematWg Woelfe|ascheida i Rorek dziqqlowy mm 2 Nabloneł lążący mnr ].r.-.-1..' -.'3 Loka|ifac]a 1 prf}zębja' elementóW s.tl i--I i3pŚ|a rl ---.--. '.

33 50.5 0.mi między dwoma sąsiednimi zębami.12 0. cz]'! miejsco$Ych(brakizębo\łe. Ltóre w prawidłouychlvafunkach qpetoiają Sz(z]'tblo.1o\łych' Poniżejtych pła.uprz]ćpieszonejwędrówki przyczepunabłonkowego' Prz}zębie w wieku star.'olne dfiąsłołączysię brodawkamimiędą'zębo$5'.4)' lub Rycina 1'3 p€zenfuje lokalizację poszczegóLrrych \iebiP\kic. dy w lecueńu zęMw) lub ogó]noustojowych'Wów.9(\ivoaffel) 1.'dochodzą.widoczneod stlony ualgowo.08 3.dljiJa prLy.!on4cmdfaj koł. jest pEyczepione ani do zęba.Brodawki międzJuębo\ł€ lub ozębnej'na\aaNtlvianie cemelrtu(hapercem"ntns1s). przyzębia cych do pun]dów sĘ'czDych'rrają jednak w śrcdku struktury morfo|ogiczne międzyzębamiksztah siodła prfetęczy@c.0 t. kości.przechoćlząc wYsokości mwka dziąsło 2 mm (międfy siekaczami)do 7 mm (międzyzęba..t\.5 1.ani do szczpn kontakto\łych ffd7gindlis)nie widocznesqna Ryc' 1'4uspo.la.przyzębia MorfoIogia w lenia dziąs. rzeni zębów ' w rych zmian \Ąstecznych miazdze zębów) W brodav!€k dziąsłovlyĆh|śzta|. pzestŹenie międzJzębowe. ]tóre w wafunkach klinicznych noszq naz\'r'ę :.lr5m wrażli\łości obnażonych szyjek i ko.585tm 0. pr4'zębiaodpowiadaj4 olo.0 12. mlm i regrrlarnJmobniżaniem łolłych.eślone objałyrctrtgenow. po/in.0 więcej i 13 . punk. \qTostków zębodo. w}Tril. wegow .5 0. przyczepione'T\'|'orzy ten sposób i w c]zas taci on cechyr€gu]amości pŹebiegaintensyw. (/tm ' harakerwu.:: \!'()LNE DZL{SŁo Dzi4sło brzęjne @inłiDa tóv stj'Carychlub konta1. umz zgĘŹowy' błę.aegó|nych e|ementóW (brfeżne) WoIne dziqsło (pżyczepione) Dzią5ło zębodołowe Rowek dziąsłowy (pżyczep Nab|onek łączący nabłonkowy) Przycf |ą(znotkankowy ep ozębna Cement korzeniowy B|ona ś|ufowa Wy.86Made) 0. mniane \łyżej siodłalub przełęcze szerckości o od nierza. otaga fąbw okolicyszyjki.osteopo. 7a]aesko!Ądepola są das/(Ą7nami elementów pŹ}uębia.oza kości.policzkorłej języko lub wej i podniebiennejw postaci .szczfiów.69 0.tach Regt arny i bezobja\łouy tach siodła|ub pze|ęoy Widoane od śronypowierzchnisiycz 1a moźezoŚać zmieniony \Ąskutek '1ź.0 0.|zĘsło plzl niejrr okolitar zarlliłIrni: czlmymiejsr h orrcj' mwek dzĘsłowy' przestrzeniachmiędfylębowch W opisanFn objawomkliniczn]'rnstaĘzegozani]ot i.a Tabela 1'1 ich \ł}miary kontakto\ł]. zwężenie brak pżeshfeni dzi do punktu st!'cznego. orak \ł]TaŹnej jest \\T'nikiemńwnolegle przebiegają.stosunkowoniewielkim rczchwianiem ob" przebiegiem nażonychZębów oraz bezobjawo. l. nych (wg Rateitschaka). rra dna (param€trów) prz}"ębia' Tabe|a1 ' 1 Zestawi€nie WymiaróWpos.e 5ię latem po$o|nyrn.97(l\tavnard) 1.38 2.14 Zag|ębienia szczy. mi.ostka zębodo|owego szelokość szerokość g|ębokość dtu9ość dIugość grubość grubość szelokość 0.lawki dochc skie| poziomy ńlteł brzegu$}rostka Ębodołowe.77 '|.2 250 !m 10. o pEebĘ tego pocesu Ryc. go.

u których nierzad..| lPj tinii s \/'{ /ęLppo 5hlniP pdnicbiejlnPj' gmmadzenie komórek bań\Ąiko$T'ch w warshvie gd}z dziąs:ło pżechoduibezpośrednio Zrogowaciałe komórek podstatnych nabłonka rv tl.Tostka Zębodołowego stonie 1}ZL1sŁ(} PRZ!1]ZEPI0\E Inaczejzębodoto. ta ma niż Linia a blond}nijaśniejsze bflmeci. e Ne '/el\/P \Ąsrcze.rlardifomis)..policzkowej zaró$no W żuchwie' jak \\e tgiilgira ahpolaris) ma przclraznie :abaruerue i w szczęce.3). przebieg gi andouaty (LitĘagi. rę.Ifiqsło zmgowaciałe leiąrcz prx]nir'bipniem h'"dld}m do. Mię.3) nie jest widoczn]. 1.l. . Bftk niż ko sposhzega się nawet me]anoplakiędziasła(na. co Ryc.ie)yr^rvie.thal.na. kaczy pEyśmdkowej trzech dorosłych od u osób w tlm df}' dfiąsłcm\'volnyma prZyczepion}mu około1/3 samJm ńeku: 10mm' 5 mm i l mm' osób dorcsłychobecnyjest tz\Ąlivolny lo\\ek dzią.ance podniebienietwalde' Błonaśluzowa lub łqcz. rra który łqczysię na brzegudzi4sła wohe..: jest .'o.lsta\t'iazńżnicowaną po szerokość dziąsła sh.az po stronie jęz}'ko$ejw żuch\Ąie' 5/arclub bladornio\e' \4ożp iednak(iemnipj.lcllŁtr Pżechodziono po w błonęśluzową $. plfy zabiegachpłato\t5lch stem$]anej w regeneracji nychslekacry 1 do 10 mm od jak i W plastycznej chirurgii śluzówkoł'o. ma istotne zna.c i aźrr 50.ldch(pociqganie wędzidcłek mięśni) i ' Z badań rt:Iasnych rt1nika. ró$Ąrieżlini4 śluzówkorvo".okości' DZLlSŁO BRZEZNE (]\l)L\E) Razemz zębo.|ziqsłową."u żuchwie miod.\ł]łn. iP.ło zębodoło$.zań\łIo kość dfiqsłazroqowacia|eqo u tEe(h osób W obrębie do|. powoduintens]ĄM ejszegouna.idal ma j.Iest to połaczenieśluzówko\Ą. os.1'5 ZrÓżnicowana sfero' czenie w chirur8ii peńodontologicznej.egomm (niepEyczepioneśo)' 2 Jest wyścieiony naMonkiem warunkuje odpomość dziąsłabrzeżnego rrrazy . dołorĘmt$'oEq .dlis) albo (po Szerokość dziqsłazębodo:łowego odliczeniu szczelina dziąsłowa(Ryc.Jest ono najszeNzepo przealsionl<owej stmnie górnych pŹednich Zębólvi jęZ}'kowej sht.dziąsłowe' L\.że szerckość dziąsłaZębodoto.najczęsejpj i od 5 do 12mm szer. sło$T(Ryc. niżlr Źuthtlie'Przrimujc. mi huono\t5mi)i głębokości 0.óżna.MońoIogiaprzyzębia tkanck mięl. w rckościdzĘsłazrogowaciałego.ię stlzeń międz}'szyjkązębaa strefą dziąsła rvo]ncgo na ogół. że dziąsłozębodołorre szerokości2 mm i węższestwierdzono $' ]1% r' . zwanc jaśniejsze sze. Istniejąjednak duże indrtvidua|ne ńż]nice sze. dziąsłorvej' Rl. . h.l'5)' DZIlsŁo ZRocot'l. jest po nie Zębów tMono$yh żuchły Naj$ęższe predsionLowej .owko.zależnie możeb}'ćnajlepiej zbadanyi ocenionyzgłębnikiem głębokości rowka dfiqsło\t'ego) od umiejscowienia' Dziąs. tkaneĘ (w9 Rateitichaka).z.Dzieci maja nieco dziąsło doroś]i.5 prze.2 do 2 nrm.cina 1. (Ryc-1. czynieniai cieńszegoniezlogo\łaciałego nabłonka' (bżeżn]'m) ruchom4błonqślufowq słem. Jest z czepionedo kości'Zloka]ifowanejest między dzią. periodontologicznym' Rowek dzi4słowyto prze.o.w'o]nJm a (Rr/c'l'3 i 1'5)' w]Tostkazębodołowego |iOl\iEK DZL{SŁol\\ (sdtx1sgingi. graniry z ruchomqbłonąśluzową' mocno przy.e bJ'1va ZwJ.oniertargowejdolrrychsie.lreĄ iuiqrc' jamy ushrej. walgo\ło.lronip dolnli h prcdt17ooo$.\t'l. w zrogowaciałe poza nej)' Przebaru'ieniamelaninowe sięgajqz\.n. cicmnoczeńĄ'ona.Je do \Ą5Tostka zębodołowego tą ]inia jest ruchoma. u ku 15 1? lat' plfy czym nieco częścĘu iIziewcfąt' \Ąpdlug $op]r{']d S.

ro$.9 Pojedyncze włókna ko]agenowe ozębnej.le ]ewej)' bo (po a cement€ m korzeniov'.oznisĘ istot.dc s.ry ozębnej' a . żPnjPule8Jro8o\'€ l Pniu ta Ryc. i.Iuu}nip posinjcn1.do którego pEyczepia się. 1. czy1iprz5'c7gpęm rowek dziąsłowy od 0.|iędzy Wiązka pEestrzenie naczyńkMiono mi Wlókien ko|ageno!Ąrych da x570 (w9 sveidyiKrejsy)' śnych' Powięksfenie Ryc. 1' ldad 2'l mm po stronie po]iczkorvej zębatlfo" zębó('pżed. się Prz]''czep nabłonko\Ąy odgĄfuabar.7rnm jęZyko\Ąo1. nal'onek nie od nabłon]<a ze\ł!ętnnej powierzcbni dziąsta pv. szcfeliny iIfią.ko$o(napr2.5 mm ma lvid:low1.51.l. nowegoszczęki.a$ p"ńL'(lontdlnd' pr} /ts|pbnikotlaniu'ond.zl: i. blon]<iem dziasła' dzo istotnąrolę w fizjologii i patologjipŹruębia' Sta. / J .5mm policzkowo).5 do 1.ch głębokości (średnio mm \!g Gar8iuloi wsp.5)' 0'69 dzieci w okresie WTz}.nacfynia przFt bia breźnego. w drie a rcwka z nierogowaciejąqm nabłonkem łączącym. Z dokładl5'ch p6. l. t) .kai jest łqczni.ryrn stronieprawej)' |\. '.1.3).czyIia części Ryc'1.ko$'ym' W warunkachpm. u h .1. ro$.ki dziąsło\ł€sa głębsze: w obrębiezębówbocznl'clrniżpnednich (naprzy. xs70 (ws svejdyi Kreisy). szkli\t.] mimo de]i że dochodzi ona do dna mwka wlścielonego J D k a l n \ mn d b l n n k j elm.9 mm w obrębie tżonolwch i 1. nie dria długość pEekracza l mml' Jest to miejsce polączeniaoszkliwia wf'l'Z}najqcego zęba z na./).c.Lkim nm.6 PŻestreń ofębnejmiędfy kościq śro. Rornck dzia.. sĘcznie niżpoliczkowolub jęz].nania fębów może być U g|ęb. / \l o o .Prz5'62ęp naŁltonkow! x'tnlolnx (R}.em a wewnętrznFn nabłon. l1cztr(a. ścieu'arunków miarórv u 267 studentów ameĄ'kańskch dokona' że nrh przcz Woe]felalw'r'rrika.8 Uklad naczyniota.J'!.b naczyTia środkowej częścizębodo|u kontakujqce się z sitem fębG doiowiłn' c n. Powiękzenie wieftcholkowej(ws Lenza). który stanowipIzedfużenic naMonkarcrv. \ m . cl}'Li nowi on dno m\łkadziąsło$ego.'ienchołkowej ko$'ego\Ą'cZęści kiem z zębem. słowejmiędzy Poilobnie kicm dfiqsła' czJ'linablonkiem.przyzębia MorfoIogia go Ze zrogowaciabm nabłonkem dziqsła. Jego fi€.l'Idad dol 2'5Itrmsb'Qnie iv obĘbie l.1.owkow]'m' jak wspolTmiany plzyczepu'l.Bclo 1'9 mm w obrębie]da).7 Schemat prreplywu krwi W ozębnejpodczas ruchu zęba (Wq L€ n za)' Ry€ . zębatżonowego i nego.. / \ s i purvidłow}ch.

wedługWoelfelal nie przel. k1órychrttókna kolage. jej przyczepiąiące z jednejstlo się a zutaszcza u. baktwjnyn itp. 7 nl.5).i teźróżnicomplzepł}'\Ąu w ozębnejpodczasru. anniejsza się z wiekiem do0.żehipelfunkcja zębapowodu.Vegoskupionew prz!żębiu (Ryc. mary stanowĘ\Ą'łóklakolageno\rc.jest jedn}tn z podstawowch para.t ooery*u .ot\€ny Mają s/( \ĄymstadiumchorobypŹ}zębia.rosu<al.co jest jednak zwĘzanejuz zbitejrębodolr-' tkankow który waru*uje moc dzĘsta przycze.łókna (R}t' 1. |icq wieżcholkowq' Sieć dacuń ozęb[ej pogrubia łEnJ. żew kazd}m wieku ozęb. odpowiadato cy szyjki zębai wierzchołka . lo Z:!vią/ekinlens}ĄĄ. zębodołu cenentem koŹeni zęba. jest PEyczep łącznotkanko\ĄT/ utlvofiony przez uów i substancji Mstawo\łej ' WedhĘRateitsdraka2 pźyczepiasię ok(> w wiązaniaĘczrrotkankowe. Te średnie dłvóchkartek papiefu.08mm).a e.' l'8' Uuad ten lq(/}<ie7 dna kowego oraz oko.pehia pionego' Jego długość waha się od 1 do 1.]zo Wiadomo natomiast. one ^jżnj.odgĘ{ąiqtĄ'iókra przebieg(Ryc.97rnm. odpowiada to pmkrycz.szaprzy szyjcei wierzchołlolniżw śmd. a wg Maynardai Wi]sona szersza niż zęba rłłitqczonego ńn*cji.raea 1 rnm. ldóĄ''l1l ząb 1'?' Przechylajqceruchy zębasq minima|new śmd. ' 10 sóemat prz€bieguMókien br.12<lo0'53 mm' Śre<lrria stano. Bardfo istotna wĘ efubość informaqjadotyczyfaltu.ła' sitem zębodołouTm z od granicyszkli\Ą.86mm.dznić włókna dzĘsło1\€) omf z dziąsłem korzeńo(y fe szc. M. na 1 mm cemenfu ko. pved i po zastosc nacz}'dami dziąs. je poszerzenieozębnej. 1. one bzezn}'rn. l pro. chówzęba Byc.6). koĘenołych na Ryc. Lldad naczJmiow Dtategopoń\tnanie poziomu powicraho$n}.l mm. ny do kości' z dlu8iej do cemenfu a wiązadlaozębnej kiedy nawetdo zębiny Gnbość w. ' |ą(4 cemen| koPeniow! |o28000$. ku rctacyjn}m.5 mm jej a (średnio około1. duniczdlm. kożenia.3i 1'10)'podaas gdywtók.około 607o między biegnące szldilvno. gnrbość mm 0.eżnych' tb .| krv'.podczasgdy zawszewiększew okoli. na jest sze.Posiadają prze. jest dostępny badaniu ]dinicznemu' stanow \tręc bieg hoĄfonta]ny maj4pŹebĘ skośny części ozębnej na w środkowej bardzo istotny parametr kliniczny uĄĄ4€ny pc do ńencholkowej zbliżony piono$'ego' zęby a w części wszedEie do ocenystanusystemumocującego prĄlczepułąe.Ątem 1{tostka zębodolowego vliqzki o baduo chaEkerystycznej budowie'wśńd u'lóken oĘbnei oajistotriejszqlolę w pocz4tkc (t\.fćnio\'r'ego powiek/eniu moŹia r1)7. .1.noścjq jest poddany @c' chów rctacyjnych.no{ementowej.'lokna Ątu \Ą}. ozębnej wg Ićnza pnedsta. jest połączeńem bar. toksycznlm.9.zcfegó|nąmtę w prflzębiu.omiji b|aszki przesbzerrmiędzybtaszkązbitą ozębnarĄ5. DŁ'gość nej w tych trzech przyczepu łf'rrosi od 0'3Bdo 2.czyli odległości keszonki przyzębnej wia R}. Md ku korzerua|?. Przycfep nabłonlow delikatnlm' Pod nim zrrajdujesię przyczepłączno.lokien W duiJ. Pońeważ poziom plzltzepu łącznotkanło\. Należydodać'żeozęb.yrn (szyjka zęba) a bifegiem \aT1tstka koscią /ębodolu a (Pmentem' Sklada się ona z *'lókien ĘcznotkalkorwcĘ komóreĘ naczyń. zębodolo\'rego.Morfol ozęb ł'atwowięc poddajesię nawet słab}mulazom me.9)lub ich (\ło|ne cement r.{iem 0.1'8)' stąd ńżnice v|'szerckości rcgiomch. Brak jest sĘłnuluj4cegofimkcję zębaa' antagonisty bo\.ner. 1 nie odtegłościtrrmmiędzy połączeniem cemento$.rn nowP nadzębodololnP posuczegó|ne !\'lóknaozębnej(Ryc'1. Prfestźćńe metrów ocmy skutec7'ności widocznesa między wĘzkami 1t:lókien rracz5niowe cry zabiegu.2 nosi od 0.notkan.elem rc.nlle@eniu danej metody leczćnia' się w kierun](r wiefichołka korzenia.77mm' na Ęba będącegow funłcji zgĘfowej jest nreco nablonkorłego z śr€dnio wgwade 0.rni .1. M ozĘnx.

bia.. pod. widoanenapię. JeŚ to wg Rateitschaka2 ruchomość fizjologiczna pokrywąiąca B]aszlra kostnazewnęt-Zna korzenre niekórych zębowjest częstobardzo cieDka' zdarza się nailet. poQqtkowaru.powodująca Ey'li 500p defoffnacię Wyrostka zębodolow€go.to nai pzedhzonowó\i[ Tbki częściej siekaey kłów 1ń hŹk ze\ĄIętrznej blaszki kostnej przy kilor zębach przewainiedopiempo odprepamwaniu slwierdfaśę pod(fasChifuĘjczne.e}ruIościowo na]eł do apara. Ruchomo(zębażw.a|ebez deformacji zębodołu. zębnowa.którenapinają się po stronienacisku (wlóknablfeżne) po pŻeciwnej i stronie(W|ókna bżeżne). Wiókien Jest to w9 Rateitschaka2 ruchomość fizjo|ogiczna ozębnowa.u 500p (B) obseMuje sĘ |ei fuchomość fujologicznązeba.dle tł]'r Aająq ju' z pełmejelastyczności blaszekrł5. pokryCie kazębodo|owego. środku gdzie ozębna W jest najwęższa napięde jest minima|ne.Vnętaa warstwa zawiera\Ąłókla (cElnelt $łókistd ' cenent komórkołlyWstępujeg|ó\tniew 1/3wiencholkowej korzenia.y. 17 .ł' nacisl.11 Ruchomo( zębatzvv'ozębnowa' czy|ipooqtkowa pzy obciąż€niu 00p (Ą. go (zabalwienie czerwone).1. rycina 1.larst\łąl. kotyjest odpowiedzialny Lnnoco\aEnie w ee za zęba ści wierzcho&owej międzykorzenio\'/ej' i mortologiczne Uwarunkowania pato|ogiawzyzębia a fizjo|ogia i Jak łynika z połvrrższego opisu morfologii przyĘ. żekorzenienie sązupelniepokĘ4ekością albopoĘte tytkocienĘ jej \.okostnowego go leoenia dehiscencji obĘbiejednegozęba' w Ry.e\ĄnętŹn4 w?rstiłązawierająqłdókta koĘe' jest odpowiedzia]ny połączenie z kością nowe' za zę}a za pośrednictwem ozębnej. z t b|aszki zewnętrznej zbitq lamina dura).óMkowo.WedługWoelfetai Schei<lal fu utrz}mującego w wanrnkachpmwftllow:<h środ]ow€powierzch. Kośc wyrośka zębodołowego stanowi strukturę porowq zęba. kołWnie zawieracementob]Źstów Jego ze\. gąbaastejmiędzyoboma (osqpoł} r kości blaszkami jestodpowiednia grubość Istotna !'vyrost9/b5a). Wrostła ĘMołowego Re8eneracia|e8ocemenfu ZJpocz4|kor^1jc r€ge leż pnłzębiapodczas neraqię tkanek zabiegów chintgic.ll pfedstawia fiZjologieną ruchomość /ęlE prry rĄzrasĘqr}mnaciJo| 5W /e!{nętlznPj' Przynacisku100p (Ą obserwuje tzw ruchomość się ozębnową zęba'wynikająCąróżnej z szerokośCi ozębnej.rostka zębodołowe. Natomiast pr. pr. Dotycą. posiada nieregulamie Ez[rieszcrone ko mórki omz \Ąłókta.cerwonepo|e nronie po (wg prawej Rateitrchaka).ębnej |ewa). zapewniająca ko2eni zęoow.przyobciąźeniu (B). drobnymi z otworkami naczyli i neMów (/aml]Ęa cn: d|a duń brosa)graniczącej ozębnq. fi pok''i\a cienkawarstuacĘmmtubezkD ni korzenja 250 m&kow€go (około prn)'natomiaŚ rcsztajest po kł'ta cementemkomórkovwm cement bezkomór. Ta chomość jestwynikjem ty|koróżnej zęba nie szerokości ozębnej' i funkcjijej ale wlóken.ia 1 Włókien obrębie w (snona prawid|owej o. ma ono bardzo złoźon4 struktuĘ' Posiada to slvojeodbiciepźede Wszystkimw nielĆórych fimkqjachtujologicrnych.IĆórenie pfzechodzą fzębnej.orzenia ueests'io5 g]ówdje n jegorcsorpqjącementbezkomfuko spowodollaĄr:h uy z . do protevch naprauy l. ząb. data ś|u.przyzębia l Mońo|ogia xoRm\To\łY Jest alatomicnie I omr czę&]ią konenia ze}a. nych5. wtórna. i wedłl€ Schrtlderao Mtiuera?cementkomóI.składa onaz trzeche|ementóW się ana' tomienych: I blaszkizbjtejtłyście|ajqcej zębodo|y.

2 (dolne się pr4zębnowa w'1'.9 kolze e posiadająk\' (ś. 1]rnlepszajest stabiliza.P pżedtżonowce. l.! Rozbieżność koveni $fmaga stabi]ność nre1. 1'12zestałione zostałypżeciętne $. i!'uĄ'ołananaciskiem 100pmieści w granicach 5 10 mm x l0. ęba.biPŻroś' .\'l.la\icnic' a]el prverrv iekz"nio mas} kości międry korzeńamil' na Zagłębienia koneniach i\fma(Jdająteżstabil.6 13.cf}'Liim kńtszy jest truon konenia.Źcdewsu}'stkim czepu *tókien ozębnejdo zęba.homościposzaeqó|nychqrup RyC'1.urvegoblr grutrrcbos. sz]diw' Ffecan].4 14.0 12. (ozębnowejpż]Źęb fizjo]ogicznej i tości ruchomości h n6rrej po.1. pole plz!.8 10.!2 PEecętnewańośc M zębóW |-sekaae.kazują siekacze.0 13.Zt. po'ąegó ny.Ryc.7 14. dyśta po ny' .'Ększąruchomość jak i przJ'zębnową) \t}.0 10.1 13.ar. Ryc.4 14.9 14. t4!: Ln fiIkacja Znajdujesię biifej korcny zęba. kacze (śIednio 12.8 ozębna 12.4 13..ednio mm i 16'5rrlm i odporviedniolv żrrchwie w szczęce). rł tościna rycinie).iada tIopi'n .'a.9 13.0 12.przyzębia MorfoIogia !!! 't! 15 fu. ność zęba.ie. korzeni poszczegóJnych zębólv Średlie długości Zestaiłiono Thbeli l '2' W}.ainajest teżlokalizacjaflrkacji koŹeni (szemkość tŹonu korzenia. cja zęba'DodatkowylrlĄrł na stabilifacjęzębawie.1 ' W fębeh tżonowy.Rurhomo. Lo l posoduió m/.2(góme waltości rlcinie)' Jak W!ri]€ fizjologiczną(zarólt z r!cin]' najl.rrizabbardziejodporn}mna siĘ zgr].l3).h kÓżenj W śzoęce okowy pżedn.rcdkol\P .po akowy Vn' podńiebisnyjW żo.5 15.2 11. i kol7Pni Iokoncniorreso F.ni]ęZniej' żenajdłuższe w l5. c kly. poczatkol. /eb\mddroŚ'i maiąpln. no ozębnorta' a najmniejszązębytlzonowe. zorrc' [m rrie|.9 12.hwe moja n].0 rnm odpoiviednio wżuchwieiwszczęce)' Mają one o wre. a ruchomość się v! granicachB-15 Nołananaciskiem 500pmieści na mm x 10.8 10.iększająp. Izająbardzo korzystnąkiell]nko$'ą orientacjęt-vch rdókien' co czl..a dodatkowosh\a.2 13.1 11.rn \! miejscu sąvjkizęba(połączenie średn d|uqości eni zębóww mm wg Woe|fel. e koE 13.a najkrótsze pomijdid.6 mm i l3.Ą ro/miar /eba u pn"ldlrju po.5 13.9 12.hpodańodlugoś. Dla umocollania zębalr. trzonowce (wg RateiBchaka).13 Trzon koEeni Na Ryc. le lepsze Lrmocova e niż jednokolżenio$e. cz]']i ozębnoNa.

brak dfiąsła Zębodołovego.v lzl1slr PRZł-CZEPIoNTGo Wpt}'wa zanik prz]żębiaz osteoporozą prz}zębia\qĄ.u $ dobreihĘipn) dano]. qy pŹykryć szcze]iie nie tylko ub]'teł kostny ale odpowiedniej szerckości.do cementukorzeńowego.ecesji korzeoia w tej oko]icy ] DZĘsŁo ZĘBoDoŁoltE Stanowi bardfo Walur <ianatomicznepodniebieńa t\rEldegomogą istotay element nan4du żucja. dzią. rzepy tvęd-ZidP]e| mię'ni7 |ub rębóu 1zmial1 PokĄte Iub n]mi. nej ze\łnęhzlej $yostka zębodołoilego ułatwiają pŹ]'zębia's]'tuacjata.t. taki posiadaniełątpliwie wptJ1v Stan stabi]izacjizęba. pione stanolvińlmież oÓmnę dla glębszych dzĘsła.Ia jednak w ostatniej klas}'fi. prązębnej.linicun]. który w połączerriu powodować konieczność Zastosołaniairrnych tech.a/a]o.okość wafun]<ów ta.'ać możIi. tkanek kich (recesja przJ" prz]. postęp pl.zębia wad tkanek mięI.ale stkim z większqpowierzchnĘ styku zęba z koścĘ' i\. co \ł]'nika postępplocesu cholDbou'ego przeteżz doświadczeń l.' pnede wszy.lzon]mi lub nab]trmi tkanek mięk.ch przy bmk] odpowiedniej co nawetcfęściowego Zanil.ocesówpatologr(znychtych tkanek' Jak w klasy" rząc \Ą'łókna rradzębodołowe.hvo. 8ru ptyoTnia się do stabi]ności Ęba. nikłychrozmiarach' pa]eniag'U.ieŻpiJl ślu7ó$ W latach 70.ch'Płatauz]skanegona tlvald}m po.7c uIormowanc brc. przy tzw uśmiechu a szczegó]nie dzĘslolr1m' moroi\o.lnego tię pMyĘ'cia.lo!te ZabclpiPc?ają dem możebyć ogrcnrna trudność.Vvańwlrez na pr4" na Zęb&f Jest ono bołiem Morfologia t]ranek ń.himrgi<łd4'zębowych.rn przede i wsz]'stkimdla endotokyn. nie mówiąc już o jego moie zabczpiecla. temicznJtrni i bakteryjnJ'mi.jeślisię \ł€źmie pod na stopień u\\. też w jakimśstopniu \\ł odĘbniona/o5la]a paóonib pr^zebid/wiaZa. Dziąsłoprzycze. pżed tlvorzenremsię nak ża. wspolnnMno szk kostnej \rTrostka zębodołolvego ju. przcdszerzeniem za.nd}a w rozwoju chońb pIz1zębia. dniLh !.Istotn]''rn b. ]lacznie naMonłiem łącząqTn' z rowka . zęba' PIz}. ani bocr ic. ścimogąteżmicć wpbv na stabilność kładem_ jeszczefizjologiczn}m. pluyc4'l a się do kształto$.zębia przed urazami mechaniczn]..łókien ozębnej].!t. b|onkiemrogowariejąrym. kiego szcze. mają.kmi lMo.ie.przyzębia Mor{oIogia no{ementowe).. które prz]'Idadano pr/e. chemicz.jest łatlł'oprzepu.|reb żuj4' ej w pżed um/ami Wady te nie inicjują zapalenia.tków kostn]. czasem nawet a pokarmów do p&estrzenimie. Gęstość shuktura ko.bona znacn a cienkość blak blaszkikost. plzJzębiu$yvołaneumzem zgĘzo\łym). $'skazujena peltną \łagę tego prcblemu. niemojliuo* przeprot\adrcnia pżed wciskaniemsię Ie(/enia.Inego zabezpiecżenia p\tki nazębnej. Nablonek ten nie logowacieje.Irież stabi]izację i czepionei do kości. sięto nie tylko z większąmasązęba. miejscu zetknięciasię z tkankami w pżestŹenie międzJ" ZębóW(oko]icapż-vszyjkowa.rni.irnia z zębami odpo$'ie' nik opemqjn}. ale mogq wpły.u brodawk. a lvięc zwiększonqilościq o znacnej redułcji lub bmk zeunętrfilej bla.u w prz!T]ad]. NiedoskonałoścĘ str€fu jest nablonek tej zębowe). naleł do.P idm} mwą a niekiedy i jedno. Ęcu!.lub nauetLrnlemdliuiar pro$adfenie pokĄcia . prcwadzącą ruchomości do nie Dziąsłopnyczepione (zębodołoi\e) ma jed. lv b.okos }.w!rcwadzony niegobiomateńałlub blonę zapo. Inou pryczepionego. na z wa.$a. nowejmięd4TMmdowej cryfi prz]'fębiaz 1999I' (pahf: Rozdfiał6) tkanl<or!]l NaMonek łą(aąqi\!arunl. Z kolei lvolne przeszczepy 19 .jako Wrc.x rra ząb.z8'lędnienie kacji chorób prz]. lub istotnego cz]. sh€fu lub grubości dziasłapż}(zepionego. teżZapobie8ać lozszeźaniusię Zapalenia głąb' w D(} wości niektórych metod leczenia.kich. bańzo duz4 $agę do |$ory Lorvo.ż wcześniej.Mogą teżwarunkor.t]Tn lepszajego stabi]izacja. szczalnydla pmdu]dówbakeryjnych. przyczepł4caro hspomnranowyżej.i drugie'W}dajesię' żepłat przyczepionego cieńszy niż l mm nie możespełniać ustnej nawet niewielka szer.agę szczegóInrelrumożonqsiłęnacisl.1'jqcyciągtość fi]€cji chońb poĘczerriadziqsłaz zębem. iam}ustnpi'sldnowi/abc/pie(/cnic tlrnikająqru z odełzania i żuciapokarmów Może waćna jego przebieg..n.Iziąsłowego. ki pżedsionekjamy ustnejomz nieprawidłowe jest na. runkującegoodpomość do pnr'pad].Lltki &Ę. ptj.lziąsła pr4zębia8' z da]szychba.możebJć staftzy kości. pż}''kła. ] srł. pnd(zJt mo$iPnjJ' dniebieniu nie możnabowiem plzesuĘć ani doko. stanowitrudnypmblemhigiencmy nego ub]. i .ch' La moi{'lci uhudnid.aruI*ów e\iPRCffJl h.

a więc pG chirurgicznych'Z badń tencjalnemiejscezabiegółv łynika.j Mdwiąc o ujściadlnen'vliw Warto wspornnieć o wynikach badaĄ dotyczącrd polożeniaotworu bńdko\.i{ierzchołkiem zęba przedtnono\łe. o mniejszejroli uzębienia i I niepŹdkie są tez nieŚet} przyzt.lycząienia na. mej Dazwie'Jest t. one są najsłtciej tracone. '14 odsetkj lsun.ly' 40 czaszek l' Śępuje pod . powodu trudniejszego dostępu przybońw do z ocz!Śzczaniazębów patologrcane r isbdeją specrficzneuwanrnko\aania gYupie (procłmica na powierffibn'al w tej ĘMl^r ocłBzoania szerckiĆh niach żująryĄ b]rdności i niedostępBych przestneni międzyzębor. logicznedecydująo patologi@aycb.vr' go umomwania zębów wielokorzeniort5'ch.Na prryldaĄ mimo najlepsze' só. powo|niejszlmprzebiegupmc€. żeotwór bńdkow nĘdy rre r. go. zreszĘ s.|ności pr'yĘbia w tej oko|iry \łychi . szłtsza utata zęMw rr'''ielokol'reniowdl a wręc trzonowch w}'nikajednak z szercgu Ńżn}'chuwa' nmkowań: pEekonanie. o łlyki co do miejsżejdbałości zęby tnono\'ve.N T % ---- .Najczęściej hzono$ów 7e \^z€Jędu na Loniecatośiominięcia większegq łycho Ętniry i nerwu podniebieDnego nazwie.legoz nelwem bldkovr'Jm i tętnicąo tej sa.vydl tworzenieulołtych u|q'tkówkostnrh międzyko.Przekonuj4o tJm rł}'nikibadań epidemiologienych Wc.5% dysta]nieod wierzchołka wracając do morfologii tkanek pr4zębia naleł dodać. rzenio\aych przebie€u zapaleniapr4zsia)' w leczenia fębów trzono l uzasadnioEesą tnr. kanko\łe.r^r' Wstępuje międry wienchołkami dwuzę.przyzębia I Morfo|ogia Y IJJ" N (J N = {J .ętych tkanki z t\aaldegopodniebieniaę bardzo cenrym dziąsłołe Ęcznor lub mateliałemjako pfzeszćzepy pobieranesą w okoliry pĘ€d. 407Ó bów przedtrzonow}'ch. 1. z o dzącego ot\łoTu tej same.| (brakują€ych) zębówu osób w wieku3'.5%bezpośr€dnio pod w wierzchołkien drugiego zęba przedbzonowego tego zęba10. i w 17.lusElą l ishieje powszecbne w bo@nego estety-E.14). nie za\Ąsze ze korrysmiejszewantki rrorfo. 42.obowiemokolica częstychrecęsii &iąsla korzeni /ęh'\! przedtTzonowcb.44 |at' Ryc.

2. u jeszczeirnych r.1)W zdrcu]łn oĘarumrc małe. Badania przeprowaclzone przezLije i \Ą'sp. lowane są przez meĆhanŁmy obronne i nie powo. wadzqc}mdo Zapoczqtko\łanialDzwojuzapalmia i dziąslajest sp.ikorvstdia 7 opie.że chombaplz]'fębiapowstajena sl. patogenezychońb pź}zębianależą obserwacje k]i. l.vów /asu€ e rchdły. plą'cz]'nowo. gicmĆ i immunologicznepźeprolladzone na prze. cz.vnież trudności obiekt]wn}.ale rór.enia fe i silenie choroby.lan}. dujądestrukcji tkanek otaczająq'chząb'Wzmst ilo.nanocz}n.\ł}stąpienia chorobyplf}fębia.hanizmami obr. na. njl /nP'lłóre dzy mikrofloĘ p\. choroba przJ'zębiarczuija się zatem w r\lniku za]dóceń ń\łnowagi pomiędzy oddzia\.i ilości od ńwnież od imych cz5nnikóW L1óre naz.ysokorczwiniętrch.vano objar.lecf faleiało to zależnośc.JPlnoscipomię. ści Ś'7( qs|ąpi( niP Rlko '?\\in} pa. pa.Wująqmi na tkanki prz}zębiad]obnoustlDjamiń't]<i nazęb' gospodaua.jak i choroby ogóIne' takie jak cu. klżycaoraz cz}'rrnikiśmdowiskowe' przykład na lenie Moniu czy stles. strojami pł}tki nazębnej.1óre obserwuje się u ludzi w krajach $.onn]'rni pluez czy iki Ąfyka' z kolei mod}fikowane są U osob/d-row\Lh /dÓowana jPs| ńwnowa8dmię. npni gospodana (Ryc. i potwieldziłotezę.tki ba}ćeryjnej lenia dzĘseł]'Lije zaobselwo\łtsł bystępo\łalueza" palenia dzĘsta po zapźestaniu szczotkowaniaze. gospodana. nikami Ą'zyka.ale zmienne ilościńtki bakeryjlej konto. fabiegówhigienicfnychw obrębie żeprzezłiele lat pozbalr'ieni opiek stomatolc by]i gi(znej' okazałosię.ozwinęto Zapa.2).Renata Górska Wprowadz€ n ie Eti0patogeneza pŻrzębia Mik.łrą wystapieniazapaleniadziąsła.awa' rf]' szczotkujemyĘby czy też nie. shzeni ostatnich kilkudfiesięciu ]at wykafały .a mechanizmami obron. dzy oddziałytująqtni na tkŹnl{iprz].a tak. kórz}' s/czolkrjd /ebydsa m^ aLienni.k]iniczne' miłmbiolo.jak ńwnież ustąpie. U pra. obseNacje te nie Wjaśnił jednak wszystkich \Ąątp|iwości' koniec lat B0' Ińe i \'sp' dokona]i Pod kolejnych obserwacji wśńd mbotników plantacji heńaq w Sń lance' kórzy nie \aykony\ĄEli żadnych jamy ustnej. nej a tkankami Do pżełomo\ł-vch {ydaĘeń lv ziczunierriu etio. że b1przyzebia'z spoŚlże. ńe tego zapalenia po usunięciu pł]tki nazębnej' Udo\ł'odniło żenajwazńejsz}m czj'nnikiem pfi} to.skrrtkowq wodnĄ' zależność między porvsta\łaniem obecnościa a zapa.1ltekintelakcji po.r)7umie(f. czenie zębów Na s}stem obmnny gospodarzama \t'p\Ąv za.lla cholo seńvo\. ń.fębiadrobnou.W€łw bezpośrcdniej ' zagmżonych utraĘ nie pb{ki nazębnej. 1965mkrrw sposóbnau]<ouy w udo.ch$}'stępowało zapalenie dziąseł' innych doszło rozwojuciężkiego u do zapale. p\. CzJ'nnik genetycznymodl. że stopień nasileda objawów ldinicznych różnil się u poszczególnych osób. /enjd/ębóu moŻe cjenta. a się lenie pn}zębia podobne do tego.'fi- .. ki stomatologa' niektórych badanychosób nie ob U Ćharaktef]''srycznych.ilość ubaconej kości liczba zębów pozosta. poAoĘlJ. lub (Ryc' 2.Ltórc nej a mec. bó$' przezokes trzech tygodni. się międzybakteriami znajdujqc]'Tni w p\'tce nazęb. \tie wsz}stkich ba. równo genotJp.obio|ogia pomiędzybakteriami odpowiedzią gospodarza a Interakcja Ana|izaczynnikóW ry'yka L'rJp!'owadzenie Badania epidemiologiczne.tki nazębnej a mechafuzmami obronnl'mi organizmu. nia prz5.tk nazębnejw lrrniku małoslrrtecznegoczy.ch' takich jak źlezałożone \ł]'pełrienie(nawjsajqce) stło.żep\'tka nafębnajest przy.zębia.

f ębie' przyzębia Ryc. a Natomiast olresowe znfany międzymilaofloĘ a odpowiedzią8ospodarzas4 przycz}rną stwierdza. Ąr:h b'lączajqc to ufupeŁienia protetyczne'Pl4jmując w taĘ definiqięnaleł $rraźńe odńżńć p\tkę od in. telŹkqii pomiędzyCz!fuikiem etiologicznJm.c. histologir Tnegoi radiologicnego przlzębia. do lub powienchni aujdujących się w jamie ustnej.F.). tjm w prypadku spc.r ner<mnr'N'Ą (Da'iolpl4q&e) 2' Ryc. wśńdńch r!5'.'rr! Etiopatogeneza ó IL. marłekomórki.2'3 chorobapftyzębia na k1rjeosobniczo odpowiedź baktede znajdujące się w pł]tce nazębnej' osoby Ltóre chonrjq na cu.nazbudowana z manycy i bak. bidka sutwic!).BactptoidesforyfhJ (B.g.n5mi w p\'tce nazębnej(PoryhanmmĄs gi11giL@lis.}. miękkim osademmocno nego.. MaĘca składasię z elementów pochoduenia bakeryjnego (polisadMrydy) oraf ze s]dadnikówpG chodzacYch gospodaEa (glikoproteiny od ślinyobu. ldz!'Ćęlub palq papierosy sq bardziej narażonena chorobęplz}zębiaw pońwnaniu do osób z&or.d..). Ryc. a gatunki| mienia sięnajQęścjej następujące Po'?ŁuI& monas Eillgirnlis F. nych niezmineralizowanyĆh osadó\rtakichjak &brjs (resztkirozłożonego pokarmu)IDb|ruteńAąun ( L> stancjabida)4.nikiem in.). okesy zaoshfeń i progresji plzeplatane są oklesami remisji' czy]i .rrr<.2'3)' uystępują.ii.3 24 . fukLesforsath s' Tąry1enn denticolĄActin. 500 tunkó\"[Jednak2apatogenne przlzębiau\łafasię dla bezt]eno\ae bakteńe gram. ostatnio w piśmiennidwie uzjruEne jest pojęciebiof.).2'1 zdfowe pr4.tka balĆel]. Ątka bat1eryjna sldadasię pźede Wsą'stkimz ba]Ćerii(50 907r)'Je. pehi W pł.2.2 choroba 1' MikrobioIogia przyzębia zapalnych zasadnioą mlę w inicjo\'aniu proceso\'r' jednostek chombo*ych toczacych się większości pr4zębia i \łraf z cz5nniłamiogó|n5mi W t]ljankach rł'pbma obronęimmturologienągospodaŹaoraz rra współdec}dujerczle8łości o i lnamice Focesu zapal.).).r.'lm.rzŹdzie: Eikalela cale (C. Tak więc Idiniczneobjaw najcfęściej q t h przeulelĄ ó zapaleńp. _ ność wjamie ustnejmoże $ystępo\łać około ga.CatWldncter rectus PrcLotelk intempdia @:.ujemne.Toego. lletloletu denticok G. dens F. Bacte.labillarji slanu ldini(.).vych i niepalącJch (Ryc.7\zebiasa W}. den gram ńt]{i zawieraokoło2\10tl dmbnoustro jów Bakerie pbtki charakełfuje dużańżnorod. te.tlobac'terhnn mkbatuxn Ft.bacill s act:inomlcetemcamitĄns)t]€nlrami gospodarza. Biofilrn stanowią ba]tede \łrazze $odowjskieą które \lyfiĄŹĘają' jest Ą.fi( allmi bakeńami obe. pŹyczepu łącznot]Gn]<owego zębnych' utraty omz kości \ł}Tostkazębodołowego.Ątka bakteryjnajest przylegąiqcJ'm powierzcłnizę'bów intrycht\łar. n}'chklinicmie epŁodów niszczeniatkanek prz]'zębia prowadzącychdo pog1ębiania kieszonek przy.f.

ficznej lub spec}ńcznejptl. nizująją dzięki obecn]'rnna swojejpowieŹchJriad.rgodzirrachpe. bakterii t|enov/ych poruszających Brakbakterii się Wę9|owodanolvy później rośnie Najpierw niewie|ka.pe. mów z Istotne znaczeniemają:transferazaglikozylowa rozbłąjqca Cząste@ki sacharoz$w \ł]Til{uczegopo. trum bakteryjnego wujemyw przebieguprzeideldegoi ageslmego zapalenia przy7Ębias. W szczeniu fębów ich powierzchnia pokrywa się war' stwa adsorbowanych Ze śliny białek bogatych w prolinę. jest kowemu.żetylko niek1órc bakerie znajdujące się w płJ'tce są patogenne i wzllst tych bakeń powodujechoIobę.oiot\ nd drcdze mechanicznejlub chemicznej. odpowiedzialne zeba za rotunnazaile. glupy bansferaf. Hipoteza niespeq'ficznej płJ'tkinafębnej zalda.tki niespec}ficzny w sposób (co decl'dujeo narusze iu obmnygospodarza obserprz]padku zapaleniadziąseł wujemyw u$vołanego plltka nazębną). że zane z choroĘ przyzębiasugefują. f chorobaprzlzębia' jaki obsel. cji po\'r'ierzchni oraz roaodcze.'tki na7ebnej w Tabeli2.tce nazębneji jej roli W etiopatogmeziechorcbyprzJzębia'oloeśleńtych u4't po Iaz pieNszy Walter Lesche w 1976mLu. m}Tn istnieje zwiqzek charŹktełstycu nego spek.Hipotera speqficznej pbtki zaldadanatomiast. Ponad 90%bakterie GłóWnie beztIenowa ruchome obecnebakterie Bialkolvy DUZa Pł}tkabakteryjnamoże}ystępowaćjako pł}'tka w od naddziaslo(a lub poddfiąsło\ła. fimbńe oIaz g]ikoka]iks osłonka węglowo. Nie wsz!5tkie dicbnoustmje posiadaj4zdo]ność adhezji' Te ba]derie' którc tej zdo]ności posiad4q' nie {ykorzystuj4 zjawisko koaercgacji. \Ą jett 16p1''. etapow5'm.hisĘd}'nęoraf mucjnę' które mają powino\łactlvo hydmksyapaĘ. pżedŚtawiono międrl mdaiami p].któIe biolq udziałw kolonŁa. i rebia'dazalado rpduk(jimaŚ) drobnou\h. polegającena pr4'czepianiu mikooĘanizmów do ba]{1elii. tzi{ pe]ikiq' osłonta stanołj (ąąui'red doskonałe podłożed]a ilzrosfu wielu gafun}ów drobnoustrcjóWbowiem jużpo kill.lanowo. ptz5pi.a ilość p\. Byćmo.r.ie kolo. bakterie 50% pżewaga Miesfana. którv. wa (zjawiskoadhezji). hipotezietej od wielu lat opiera Na sĘ koncepcjazapobiegania lecueniacholoby przy.ikabakteryjna NłatryCa ftora Ruch l\. Rozwój pł}tki bakteryjnejjest pmcęsem wie]o. że q. ze złogi bakelTjne oddzia]łujq gospodallz.ię Dużezna<zenie pdtogenno<ci \Ą glikokaliksowi' to jest polimelowi ze\ĄnąhfkomóI. ldóre plzyczepiły Dodatkowymi cz]'nnika. polimery glukozy zrłane glukanamr oraz wstajq transferaua f ktozylowa powodującaodczepianie z czqsteczkisachalczy fiukozy i powstawaniepo|i.białkowa \'lTtwarzana przez baktede.uje. i błonkaszczeliny dziąsłowej na powieżchni szkli. W}różnia się dwa rodfaje fimbń bakeryjnych: anykłe.tóry \\}t\'valuany plfy udziale enzy.4etabolizm gatunkóW Różnorodność 50%matryca. hez}mom. krótkim czasie po doldadn1tnoczy.1 Badania oceniające miloooĘanizmy p\tki zwią. patogenó\a chombieprĄuębiajest tudna. Bakte.Etiopatogeneza naddziąsiowai poddziąs|owa' Tab€|a 2 ] Pł'. za]eżności po. jużmałeilości miłrooIganizmów rnogĄ dzia|aćjako patogenne IdenMkacja ba]Ćeryjnych w F@esie choroboi!}.l na jako biomasa. e M s|osuj\-u bnegu dziqs|aa' lożenia do Rozni.rn. BToz}'nę. Iikulę zaczFajq zasiedlaćbakteńe."wiania Śię hipole/o nie. l.h ro|a po|P8arra ro/po/nawaniu rcceptorów znajdujących się na komórkach na. po.tów do szldiv{a' jest osłonĘ nab}'tą Powstająca warstwanaz}'Vlana pellick).Polimery zewTĘtrzkomóIkowe odp(} 25 .a Ę"Tn sa. meru lewanu. ucześniejsię mi ułatwiającpnitworzenie się masy IĄtkowej są W]'pustki bak1eryjne . da.''o '.

jedne gahn <i.a zo . co po. oftlis ptytce.mr'fis s.Vych' takich jak lozwłasiępłytka F|ora ce(hcho. jak i negat$łne' Badania ziarniaki i ją pojawiać bakeńe nitkowatqkĘtki'wżeoonoM/" płitki in vitro wykazaĘ żeobecl1ość. ce. teruln|it ]s oftzba]neńe z ga' fusobącteriw\ CaflWlabactBr @c' 2. miczne oraz sityvan derwaalsa. nyrn) zapaleniachprz1zębia ńżni się istob: e ja. na zarówno zespotowo. FLlsobacte|h1m się maczenie alla przetrwa. badania wykrywane miejscach.u|shepbcoLans niających receptory co sprzyja kolonDaqji innych wiedzialnesąfa przylepianiebakerii do powierzch.. dentbok'. być T K wowanow miejscach.uazniejszezrlaczenied]azapa]enia i dni)dominujq jej oddziĄwania'? pł]. żeos.ujemne w którrm pomiędzy bakteriami zachodzqinterak.ffifi Etiopatogeneza żóttv zesDół S. oznaczona i odpowi€ d nim ko|orem' i€ s (wg podczas pr4zębia socransk.N/óWimy wtedy 7r cled'łm do \tslńllrego zańwno z ga. rcdukcji utle ana sĘ oparte na analizie 15000pńbek p\'tki poddfią. przez inne gatunki oraz produkcjasubstancjiodsła.4). analogów\'r'itaminy i \'r'odo. funkami mogąqmi istnieć w warun]€ch tleno. oftz Acthamu ces. o dojzałej bez wch' jak i w śrcdowisku tlenu możeułatlviać przebr. grupa gatunki okr€ baheryjnych zespo|ów idenMkowanych poddziąsłowej Każda ś ]ona w Ryc. Ponadtoba]Ćedete obsel.któr€ to \4ykoruystywane ru przez są wienie podczasbadania. u6leąfuxn zfiIiejszA potenqjał pomoĆ4 i umoirliwiatworzenie odrron słowej za metodyhńrrdrzacji DNAwykaza.tce W 7-9 zaczyna. rra przykład B.uŻęsione bakteńe obdazone ruch€ m ' stopn|owo ruEleatum ma zasadnic-zq poddziąstowa' którq zaeynajq W do. i pojedynoo.2'4 Wybrane jak są Gatunki zaznaczone czerwono. jak i u 1udzizdmwch.których w W wFtępuje kruawienie częściej ActinDb aciLh8actino|nace. goraloni S. i robotwóreychdla choroby p|ytce nazębnej. śńej kolonizują bakteńe z gatunl. swojego$odowiska izolowan]'mi bałteriami w mie} nej niszy ekologicmej dla bnych gatun}ów beztle. że Fusobacterfum ostatnie badania' które przeFo\aadziłsocran.!Źrfebezt]eno\łców Badania \łyka'zały bowiem.lonkę nąwcze. sangub S. Te ostatnie mogąjednak \Ąl€tęporłaćzańrĄno u osób z chombąprzyĘbia. że ną'częściej Ę chombąprzłzębiabr'ł'v gingixujĄ nou1ch3' klademLofz}sm}(hinteralcji możle P Pr4 scach objęĘ/ch prcdukcja substanqjiuzmstouych.'tka nazębna ma złożony ekosystem. nabiera przeĘ'\ĄŹnia plĄzębia. późlnej gafii] (hpnd'ltopha.tka sa samejńtki i dhrgość podał cukróWta Wczesna oloesu łeaki' Przy dużej i two2q sięwarunki jejda|szedo Pł]. szybko namnaża się go rozwoju' 3-5 dniach pojawiają gram. forsathus. śię Po pałe<zkj' okresie dniw pł}.tszej fazie tworzenia pł}tki 5ię nazębnej 2 kościolvo spotykanejw zapaleniu dzi4seł'a nai od prz}zębia ma" gram-dodatnią ma bakteńe ziarniakipa. ni gładkichoraz zlepianiebakterii nie posiadających adhe4n' Prry pows|at\€ n iup|yki znarlenie maja ńwnież mechanizmyfĘkochemiczne: zań\łno dc datnie' jał i ujemne oddzia\tvania eleltodJ'rra.w których stwiedzano kfua. zdohość F1Lsobacteriuin mjnować bahe e beŹ|enowe. inkmedius S.ParyWamanas gixlqiLlaLis. Badaniate wkazały ńwnież. nia irrnych gatunków beztleno\. nie (] W pien. poglądniek1órych autońw że pb'tka twierdzałoby w nielłórych (w przewleklyn' lelikim i urnia*owa.ego). kłasów duszczortych.cje zań\tno pozJt1me.

r ciągłość śluzow€j jamyuśnq. ciw iniaazji patogeffrych drobnoustojó\.ace. ! enrymy: lazozym. śtinot\€ &s LU(TIrrtltt r't Pro|eina n}łnjest stosunkowo[Iałosfkodliwe' |azo:.iepenehaqię dmbEoustmjów do nab]ńa. nazfvane profesjonalnlni fagocltami oraz limwą oblony organizmu jest foc}ty NK uldad dopełniacza' lŁozJan omz intelfe. rmom obronnlrrn gospoalarza.Ń i przed drcbnoustrojami'Uwa.L Przeciwciala wydzielniczetej klasy produ. wiąża(a że. wiek uszkodzenie mechanicare nablonka.lżywcze receptory omz Hydrolaza glikozydowao <lziałaniu wzrost inoych bakteń. ślinowe. ich dżiał2nie polega na .łaściwości |]lMechaniŹmy obronne o8niwemvI systemie obrcny humo' ce.w której decydującq ( I'l(. lr. migracii samojstnej ukienmkowanejchemo z powierzcbnifuobnoustroje: . mIę peh ą granuloclty obojętnochłonnemakofa.ił'Ponadto śIina l-robnous|roje zavriera wiele substancji cz}'nnych' których I pmdukty jednych balteń stanowi4 sldadniki Do wspomagaobronęgospodarza. p|z€d działaniem di ply{di . rczldadzie wiązań 1.s\l()lsT'\ t}łn id. ś|iny: majq także$. z blonka' co powodujq że\łTaz nimi usuwanesą dzięki akwwności i rcncji.ujemneiźfódlemjego s4 8rucuoły oraz leukoĆJty na ]gmmnej itościbaktelii oddziałujqcych tkanłi ńn szczelinydziąsłowej ]Ęanizmu. ). nuje wzrostS. ilość 27 . san4n jesl hłoręmdobrzezoĘanLow?. is8. badzo istotną medunifmów odpowiedzivyrodzonej mlę odgrywaobronanafuralna. \IToDZo\. lakto{eryna.\ \lł. mn ruw komórl.ztostA actianAcBterrcc'?rzitdns. obIonę tkanek pr4rzębiaprzed działaniembez. .l.Ełi^n'fń.{Fa8oc}ty lll stałe złuszczanie receptorcwej mąiqzdolność adhe.i blony neutralizacji wirusót egfotoksla bakteryjnych. opsonizującei aglut}nu. Ś4'ch niż odpowiedź folrnuje ona piervszą.wainiejszych nich należalifoz}m i lakofeIJ'Ira' f ŹIiczamy na pnyldad konkurencję o substancje jak ńunież produkqję sub. ńekor. nai obemość Do dla )dż}wcze iJrrrych..polvodu.ta. a co za po t orlponrtlŚ(.o któĘm będzie mowa poniżej9'l0 L slgA.ystnych inteiakcji . są ważn]. działanie to dzięki bańerom ochron. m]nej.d1jAiabakteńostatycznie adsońując żelazo. [W uzonru itancji hamujących opierasię na które8od. wej bakteń. żenabłonekpokr$"r'ąiący ńeprzepuszczalny dla drobnoust.komfukowąlinię obmnyprze. wodu.llWśńd wrodmna' jak i swoista odpomość i komórkowE. gi.\t?suN.Jednak pomlmo ńe gram.. wie|ugafunkó\\ bakteń' nie/będne mzwoju dta w Do bańeto<hronnych organifmiegospodazaza.ŚLUZolvx.W ogtrisku zapalnrm cych tkanek. tylomuraminowegoobecnegow ścianiekomórko. głębiejleą' Opartajest na mechanizmachfilogenerycmiestar. na przy.'"prawidłou'a śliny ci4gb przepb'\".a ulti'taEame )akteńoc}'nyprzez A actinonqcetan. bak€ befpieczającyó kowane są w śliniankachprz1usznych oraz w bło metabo|itów możeryza|i@]&: jamy ustnej. baktelie 8ramdodatnie.lAnp7. a co za tj'rn idzie na lizie komó*i bak. pośrcdnirn pośrednim flory bakteryjnejw choro i 'agocytam€j' L N4echanizmy obrorry . Ponadto zaobselwo\łEno. Mechanizmy humoralnei bacb pvJzębia warur*Uje njc$loi(ta odpomoś( obrony nab]. Do czrlników utn.ie przerwanie cią8losci blony śluzowęj.I Jest podsta.rn s przeplyw ś|iny. Monę śluzową żasię.anitĄńs ha. teryjnej.ch W slg. znacznie śabiejna bakte.. duiałaon niestety przede wszlstłim na DojrzalapM La łm' potrafiąclm opieraćsię naturaln}m mechani.ldniąiąrychzasie.i je spłukiwaniedrobnoustmjówb}tującychna pG nfunków.()Śc BŁo\\. L\Zluvczanie nablonka.ią.j nadzoruirnmunologrcznego.. nie śluzowe.4 glikozydouych l.ojów' Jakiekol. dlenie bakterii nalezą: powierzchoimych warstw na./ia|anic ddd \ĄĄt$arzanie H2o2 pnrl S' son4&b hamuie ba]deńolityon}łn.że niektóre i wspólzawodnicząo pożJĄir'ienie' wierzcbrribłonyśluzowej zętń. taksji' pochłaniania' jej cali fagocltozy opsonlzowEne.

się i Średni mPJlanifi odd.t. od8l]Ąłajadecydującarolę w zwalczaniu załazeń ry międzykomórkoi\'ej.. powiedź Ę. od licznych tkaneŁ popEez bezpośIe. Efe]d plżez bakerie enzy.tki nazębnej.hlmlmo8lobt]liny sĘ do enamat}@neeorozpadu nabłonkowej strukfu. ploglesję nasi|a choroby pomiędzybakteriami Interakc'a gospodarza a odpowiedziq Bakterie obecne w IĄtce nazębnej powodująde. na wzmaoria. uykazujq więc w mie} chanizmy obmnynies]woistej pełny scuinfekcji za}resdziałania: desbukcjioko.z]5zqc}th' Me. lagenaza.1' TNFo. za dfają obmnne działanie\łEznychimmunoglobulin. ułatlvianiufagoc5tozy kowe tok]. wicd/ite tvajernnie siebieoddzialują. 1A. która powstŻymując in. \ła omz tolerancjainmunologicurra. dochodzido proliferacjipmdlktów balderyjnychi aktJ'vacjis}stemumotroq.lnie njszczenre mi]rroorgani2mó\ł.swoisto.odpo. Ts. toksFy)' jak ńwnieź poprzez działaniebakeryj. actiiwftUcemałmfagami osi leukotokslna prcdul<owana omz dfiałaniemimmunohormonów. Takie enzlmy jak kolagenaza. która fia zdolność niszczenia leuko.lviedfi Substancjewltwarzaneprez togeneziechoroĘ pr4zębia wiąZesię z czJ'lrnośc1o. nie linrfoMów B' które po przeksztatceniu w pla. pamięci noustroje.aniu toĘ'n ńżnia się e8fo. prze.tów T 1Th1. w L[{ładdopełiacza natomiastbierze udziałw bezpo. $[i onr'onNoŚĆ l''cBr'lA W}mża onazdo]no. prctea" limfocT'tówTh.elaŚtazaomz toks]. \Ąe. możebrać uihiar w takwcnie. neutralizo\Ą.\Ą.n(egotoks]myi end(} cne iv chorobieprzyzębia{$vołujqjedn@"eśnie od.niku w czecodochodzido drobnoustmjamibltująqmi pozakomóIkowo-Ha.t Limfoc]tD prl'ez A.ocesie mIę de. \Ą]. i endotoksyly i bloko$Eniu en4tnów bak1eryjnych.[\\W Etiopatogeneza go (opLaszczonego) nieopsonizouanegoantygelub nu.{b). i ll zapahic zmienionlłn l€c' ĘA l€\'l l wiqzcsię obok enz}mówbaldzo ważn4 w pl. c}tów i monoc}tóW hamowania chemota}sji. W rczoronqly odpo. prz}"ębia11' wazję bakeryjną.?id]]'lvania' be. hialuronidaza. ĘĄ Z akt}vacją przez kompleksy antygen-pEeciwciało' sh'ukcji tkanek prz]. RoIa nab}tej immunologicmejkomórkorvejw etiopa.rn dfĘśleĘG' p\tki w głębszć \łarsti{y tkanki łącznejjej lozldadu. inmunologicznej przez antygenyp\. ne jest z ich uni}nięciem do tkanek Nie b'lko d'rcb. Be/pośFdnje fuia]aniPIoks} ją skuteczlość mechanizmów odpowie. działaro\łnież chemo. przlspieszonej penettacji prozapahy]h ploduktów mowanie mzwojubakteńi (w zdrcu!. cznebdk Prij /wiąfa. niszczeniubaktelii. $1mi subpopulacjami limfoq.nątrzkomórkowego tmlłienia i degradacji bakteń' hlcesom tJ'In towal4szy degranulacja i uwalnianie el)f]'Inów lizosomalrrych'które mogą uczestnicryć procesienlszczeniatkanek pż}zębia.Th2. plfez opsonizacjębak1eń.lim. mów prcteo]iwcznych'takich jał hia]umnidaza. komórkowo. ko. |oskla1ź.ty\lacja monoc5. średnim pośIednio powsta. ściq selekĘ$negorfipoanawaniaant]genu.AnĘgeny obe.suprcsom\łych. oddfia\'\ĄEniana ant]Eenowq do 10. T.neu.poire. Najbaldziej poznanąegzotoks$rqjest (a]. i Lomorki go\poda-rza produkujaerv)nej fagoc]''tamej \4ar1u*ują i zacho\łanie ale inmunologjcznej' Pl7ekłanic a]<i]'wnPj inJormacji my L1d€ niszoą stukfury nablonkowelub upośle.l2 nab}tą' swoistąimmunologlcżną odpowiedź nami bakteryjnlmi. ścĘ rcakcji i pamięcĘinmunologicuną'sldadajasię dni wiażesię z u\'r'alnianiem na ńą: wczesnareakcjahumomlna. foq't T (prezentacja antygenulimfocltom. w pEebiegu chorobypf}fębia współdziałanie (odporviedź ci}'ciałz neutrcńIami humora]naz .c}tokin' JeśIi tenconita1s.późrra komórko. IFNy pŹez makofaśi)' Naturaantygenup|usczynnikirrzykawarunkują ost/ośc reakcji komórkowej.lzipierwot.ll. nych Foduktów przemiany matedi.|ostolipafacĄ Ppi|PtiafapPyoyr'jąjq się zmoclty \ł}twatają pfeciwciała.bakerie i wydalanena drodzeegfoc]'tozy ze\MĘtŹ. a waniu w plz}zębiu uszkodzeń to\Ąa. pośrednichvem powodujeufbudze.rry o \Ątaściwościach anrygeno$ych'wy.n'1o balizowania przeciwciałi aktj'lvob'anialimfocjtólv i]zoną nieswoistą) zape\Ąłri nie ochronyplfed anryge. uualniaaie IL.zębia odgĘlvąjqwielocząstecz' klasycznejdrogi dopełniacza. shrrkcjętkanek prĄzębia poprzezbezpośreilrripo. 28 .pu humora]negoi komórkowego.

ii immunologicznej gospodarza uczestniczą głównie system immunologiczny błony śluzowej neutrofi]e' makrofagi' komórki NK i biał.lSą|ipopolisacharydami błonykomórkowej ba]. Lulr C\TOKr-\1.5).lN.o/. cja antygenu.1er5zująsię sze.5 Schemat oddziaływania endotoksyn (LPs) ' E\DoToXs\\.lnikidopelniacza(przyewen.q prfez s]da. . bieguzapalenia W pienłszlm etapie dochodzido odpowiedzina. tej (humoralnej i komóIkowej). opsonira. \Ą ko|ein}m tf]<sji]' eldpjeanhgenJbakervine .lPs FIBROBLAST i NISZCZENIE KoŚcI przyzębia' struktur bakteryjnych niszczenie na Ryc'2. ka oshej fazy (opisane nyżej)' W swoistej odpor. i śliny.Etiopatogeneza LPS ---------> MAKROFAG rL-rF rNFd v OSTEOKTAST PGE.wa (opńcz immunoglobulin) sieć rofpuszczalnych p\Dnych mediatolów i q.5)./n) przyzębiaułatwia.twa.2.'Klas!fikacja cho. oraz przJzębnej.\Ąazję balderji do tkanek. i Ózrnnafanie komórck tkanek jq( inl"alię bakteryjnai odabiają| mc(balrizm! obronnegospodarza.1eńe'do których zaliczamyamoliah indol.malcofagi. rzane przez pobudzonekrwinki białe (elanuloc]'ry' limfoqty monoclty plazmoctty).Na. tomiast picdukty metabo]iczne\ł]rtlvaŹaneprzez bal. które porządkują przemiany komóIkowe i tkan. Dzia]aia onp hamują. W !Ę'niku działań enz}'rnóWtoks]. kowe (Ryc. Źe fagoc}tujabakeńę z płJ. sta.ujemnych'k1óre w lqniku mzpadu komórki bak1eryjnej zostają urtolruone do tkanek otaczajacych.zapalny powodujqc lozpad tkanek przlzębiala (Ryc'2.który się wiąże z zabuneniemprzezbakteriemechani. dontologiczrrą zwiększeniemprodukcji E\al pły.wacji prą' powtóm}m zakŹżeru plzez 29 . /mó$ obrcn}ndturd]nei lchemotak5ia.rofa. kowodól kńasy tfuszczowei inne zapoczątkouują pm8iEsji zmian uszkodzenieprzlzębia lub sprzyjajq palologi( (h.Zatem e^!y. jak i odporności naby.n oraz plo. cz)'niosej .rva P meLaboli|ót\ prz}twieJdzonych konglomerafupłJ.) możebyćprzycz}TĘ prz}zębia. nościnabfiej humoralnej i komóIkowej kluczo. akc. niczyćw mechanizmachniszczeniatl€nek popŹez Brak lub osłabienie aĘ'wno u\'r'alnianie enz}Ęnów. ktfue umozliwiajqłatwiejsze śnych.-\ lv. ciężkiego rób prązębia'. speltum aktyuności kle istofuą lolę w mechanifmie obrony ale także i destrukcji tkanek pz]zębia odgrJwąjąlel {oc}ty Ltór€ opńcz tego. fibroblasB kelat]noc]'ty charal. i om7 nic nu $}^ięko$eao w\m!. nach chomborłyd' plue. moga uczest. duktów prZemiany mateńi dochodzi do Wstępnej deshukcji okolicznych tkanek.. obecność antygendvbak1e. a ponadto zapoczątkowany zostaje mechanizm pośrcdni. W nieswoistej rc. fagoqltoza).Hormonopodobe nohormony którc wplywaja na fimkcję kom&€k i warunkują ich rrzajemne oddziabvanie' W}. opłaszczane fuahej aĘ. nu kieszonki powodujemi8rację neutofilów i mal. Da m/Mój o . siar.tki nazębnej do baktedi' Xlinica e objawiasię to hławieniem przy Zg]ębnikowaniu kjes/onki pl7}7ębnej\onda pefio. . w4 lolę od8Ą.:tefiigram.tokin. bialka lub immu.EndotokJly dfiałają na mechanizm inrmunologiczno.tki i hamuj4 in.zereda drobnrch naczrn lorvionoprzenikaniepb. komórck (dlsfunkcja w określonych ści117ch (patrzrczdz.okim biologicznej. ryjnych gów w kerunku ogniskazapa]nego (zjawisko chemo.

dmoistn).uj4c}Tn odpo. któr€ nacieczonejest ]iczn}ni komórkami inmunokompetentnJani:neubofilami.6 Mode|powltawania wg po\łstałe przeciwciała)pocbłaniane plfez wcfćśniej i neutrofi]e i rna]śo|agj' cze( malmlasola mi8IujP drogą naczyń limJawcalych do lokalnych węzłów chłonnych celu prczentaqjiantygenulfufoqtomw Fjbmblast7dziągowepmduk]ją kolagenazę. Postępujący s zapalny jest pr4lcz}rrą obrzęku i rczpulchnienia duĘsła.a. nek pz}zębia do węzłachłonnego' \łTTrilol W tego produkqję timfocrty B dojrzewaj4i mzpocą'nają pzeciwciał. Rozpadowikomór€k obmnnych zawierajqcychsfagocyto\aane bakterie towarzyszy lizosomalnychi ni.MMP oraz immunoglobuliny IcĄ ĘM i ĘG' większość 30 . w pŹekształcasię mencie inicjacji pmcesu zapa|nego w $1sięk' zawien on więcej lizosomu' kolagmazy neutrofilouej.4.łor. Bodzcem akĘ11. pro.-3.iłydfielaolbrzJ. stniczyćlimfoc}ty T i B' Zapoczątkowuje kolejny to etap .PGE2. co \.!adzi dalszejdegradaqji do tkanki łącznej dziqsła' Na tl'rn etapieńeswoistej odpowiedzi fumunologicznej dochodzido obrzękui zmiany konsystencjidziqsła (bald/ei rc/pu]Ónione)' ]au..ńezwykle si]nychchemoatrak' tantó\r'r' indu]<tońwWdzielania c5'tokinFoza. wiedz humoralIĘ dultem antygenorym z zapalnie anienionych tka. przez balteńe i zapoczątko\łana kcja za.$'r'oisĘodpowiedzimmrmologiczrrq humo.lp. ny nasila zjawjsko chemota]$ji. i mela]oproIeina/y i itrnP.lvq'totoksycznych (:rc). Ą'rr dzias.Tnie spektrum -6.ek.G (ytotok$cznels.tyB do p.Va|rliarńe enzJ'TIów szczenie tkanek pr. makrofagami.obok wsponx an}(h \^eesniejkomól. Ryc'2.zaczytająucze. jest dotarcie makrofagów z pm.awienie możB mieć (haraker . duLejiprzeciucial lirnlo. u\.Zapoaqt}owuje to tły&iPĘq pro.tr Etiopatogeneza PMN <_ ----> LPS {MMP) ----lr- . dalszalaskadę realcii tmakrolagi stagland]'Irę (PGE2). ni zęba r€a palna Fovvadzi do u\aalniania pzez baktexielipopo.5.limJocf'tamiTiB.oraz T po.zną.ła. lisacharydów (I. Ta pula kom&ek .]uębia. -2.vtv i Udział w procesie destnrkqji przJzębia mąą więc zań\ano enzFny pmteo]iwcune vly. i q'tokin:IL.IL.d) i enz}mów degradujqcychtkankę łą.l.]zielane jdl przezba]deńe. możecałedziąsło brzeżne' Tocący się pmces zapal.o.Ą'nni.wienienie obejmo\ła.w Ltóryn . IL. a ZaoeJ. ralną i komórkową.horobypży"ębia Page.którc wni}ajądo kwiobiegu' Przeowoa" ła mogą mieczrnniać prcduky płJ'tkiĘdź jak tn\pornnianowc7efiiej . E2 Foteinazy (MMP)' która Fowadzi do degradacji ploc€ kolagenutkanld łącznej dziąs. tozą' odpowiedź komóIkowa cechujesię po\asta\aa' niem limfoc}tó.ly mo. TNF. oraz pa]nJch l$ Ęm 8lównie ILlp i TNF.PS). o1 anqńłps5tty i o2 rnalaoglobuliny Z dnĘiej sbony postępująca kolonizaqjapowierzch. mocniczych(Ih)' sĘmulującychlimfoc:.akt!Ą\o\łac dopehia(z na je powierzchnibakerii oraz opłaszczać przedfagocy. ki pochodzeniaautogennego. -10 TNF-o.8 i meta]o.

rriż z gatun|ó\Ą r Ęch spe<l. prowadzido aĘt\acji osteokla.Ix'[Ę osłabia a ra t}rh zwiqzków TIMP'przez fibroblaswdziąsło. datności korzenia zębaz tołaĘysząq'. sIerująrymprcd1. wię/a.l\łl! \lmK Zaobseń\.tki nazębnej' na gospodarza czJ. lujących odpowiedź n}łnna rĄYsĘpieńe choIobyprzJzębia.dzie.lnocześniesugeruje się. pr/}7ębia' zmami'Jednocześnie ostatnie badanja Wskazują. Do pierwszejgrupy za]iczamy: v.Zespć'ł akcji bakteryjną a tkankami Dolłna)lub nab].Ą'rrnikiem i prz}zębiajest cf}I! am do w]stępowaniachoroby nik genetyczny Badania przepmwadzonew ostatpodziałczj'nników zwiększa. że nie wszystkie rłaI|souane u ludzi młodsz1r:h.lr kolaScnu 7a. sila rlyŁielarrie N. zanychz wszystkimi wyżej wymienion}.tj'rni niedoboramiimmuno. Cdo\łrJm.llaniaru{homos(i "topniowego zębaw zębodole'Mog4 dołączyć lównież obja\. oraz zmniejszailości tŻ.ro'tka i uwie].fitzn5ch baklerijw ńwn}m ry.l. tońw moze to byćspowodowane kumulujaqtn dzia. baheryjna odgry. gospodaEa.kiem ze lrzm.odsłonięcie mi objawamibóloł1mi. pl}'tka pźy].y się po.Wpl}'wając}mi odpowiedź opńcz plj.lsIL4 i IL]o działają obecność arrniejsza Wdzielanie ILlp' IL6 i TNFg rcceptońw d]aIL2 na limfocy.owano. 1v {i $. pa|nydoprowadza kolrsekłencji do destrukcjiko. cukrzycę. str€s. dodatkowe'za]eżne cz]'nników miejsco\. bowego.owadzorra podstawiebadń epidemic na logicznychwykazała. lepszych i skuteczniejsz}'ch dań jest opraco\"r'anie metod identJ.Dlatego wydaje się orgaaizmu. od osobniczejomz d}namiki procesu chom. jest znikomels. laniFm phtki nazebnej'$edh€ ilnyÓ . Niezakłóconyproces za.ponujq. 2'0' [r$aj4(ala.\ań'\'u. cą'li determinantyomz ł'łaści\łe cz5'nnikiryzyka' modu.apip/a|a. Z ue' Aktywacja makrofagów w połqczeniu \ł:.'r Etiopatogeneza wtmienionych substancji Fowadri do desttukqji okolicznych tkanek i podhzlmarfa pmcesu zapalprzeciwzapa]rie.'iekiem Ina Zwiqzek grupybakerii'ą odpowie. osteoporczai stles. się. że sla r17yko d)ombJ Dobch@a\oie $yia. lenia' pfy b]lĄąiącej statejpodazynouych bakteń. jakim stopniu starzenie się przyzębia W w jest z \". stępowaniuagres}'[nychzapaleń przlzębia' AnaIizacrynnikÓw ryzyka Ana|iza curnników sprZyjąiących chorcbom prz}zę. bieg procesuzapa]nego osób starszychjestsz]ószy u d zmidnJ destnrkryjDc$ pr4zębiu są bardziej zaa.I]o o/ębnej' Doóodl do l. status genetyczny. dolonego.lanana \ĄysĘpieniecholG by piz}zębiana te. llraz z wie.logiczn]'mi(na AIDs)l6' WaWiodącą uruchamiajqc ro|ę kaskadę fjawis| zwią. cz!1liąc go podat./!ma obpjmowa( $o\M/a.lub obu rych c4'lrniko\t a co fa b.rtreki i iuthwr tRyt. najczęstszJTni że czJanikami.a \!łrefgislvt na.utr"ty pMyczepu połqczeńa zęba łącznotkan]<owego' więzadłowego z tkanl<amiotaczającj. żeną|większJm\ł}uwaniemdla piz}szłychba.m JI .llyjątkiem agte.wych społecmyora-z cz]'Tnik a czJ'rrnikówrlzyka: pa]enieqtoniu.l. na Ltó. laniem PGE2 i IL. Je.'Źz. jest nielcżdap|ytka bakteryjna równymstopniu pa. palnd degrada.śniono. sie /niP pmdukcjęinhibito. aby zapobiec\ay. stopniu są zdo]ne\aTĄ\''ołać choIobę-Być może\.lp i T\F.lrnikgeneĘicfnypalenie Ętoniu. PoiawiPniP IL. dzialne wywolywanie zmian z destfukcjątkanek wydaje sĘ' żeprze. do rł'łaści.ieh płeć.lvnego zapaleniapr4zębia' Wedfugnieldórych au.6 stóW co zapoczątkouujedeshukcję u]Ąostka zębo.ich nego. są: cuk'zyca.linitznej manifestacjizapaleniaprz}zębia.rni mechani. za przyzębia.mmi inmrmologicznj'ni wToduon]'mi przykład pomiędzy płytką gospoda. w kórym Wydaje że się.e nie marĄ.w ten spo' sób można byłoby doldadnie przewidziećind}Ąvidu.h' Jefualoe it} t\]d.'ielanie na |}m et.slŹrenicm jq komóIki obronne gospodarza. niejszą lolę w patomechanŁmie chomby odgrf'\Ą'a. nich tatachumoztiwiły jącychpodatność gospo. a|ne ryzyko \łystą)ieńa przyszłejchoroby l stw'G r4'ć bardziej efekĘ\a!ą stategię. osteopolozęolaz chorcby przebiegające niedobo" z jest Destrukcja tkanekprzyzębia Wynjkiem (na zespólure. bia przepr. zespół endodontycu nope.fikacjiwinrletrtnychbakerii i metod rozpoznawaniapodatnegogospodarza. .wch. riodontalny rcpień pŹJ'zębny ekfoliacja zęba.'ład ża.Ini.i oĘanizmu zwiazŹne togenna źespecyfiane i i patogennych.

ję prccesami desttukcyjnFnil4.zębia Ja-k kaAja badanja.l. o nizsą'm statusie spolecznJrn z higienąjamy ust.\4ystępo\łanie prz]. aktywnoscien.$płJĄvają \Wstępowa. istnieje także zależność pomiędzy nasileniem przJzębia'U pacjentóWktórzy mająodpo\'r'iedni progiFsii lnis/l^7c. mi. komercyjnytest ' 'i. klje podatność odpomość mzwój zapalenia z większąintelrsJ. IL.nao{/ekit\€ ( ' wię. picie. wzicstu ilościbakteń leczenia wz]. pEyfębnych przezba|derie patogenne dów możeprowadzićdo zmian w ukła.co \łpłF!aIrapowiększeniepotencjału ry jamy ustnej.\Ąnością ge. fmieniać się odpomośćtkar <owa gospodarza' W nab|onku mórek nabłonku W |ączącym umoż|iwiające ko|oniza. czFnikiem ryZykawystępo\łania LlStcztNNIK GENtsTYczNT obecnie wiadomo Ma ono wp\'r'łzańuno na nasilone o. połqCzeniach W międzykeratynoqtami częstego palenia Mońu. odbjĄ'r'ają wizlty kontro]neu stonratologals. iżw ohe. I PATENm T\. choroby a |iczbqrqpalanyĆh papiemsó\"{Badania no|}pmo.telii pb.l]dada ie się jak już. fdeterminowane że pż}zębia. chomby przlzębia.Związanyze stesem \Ązrcstpoziomu koftykostery.r8 genevczwe v\. ńw zapa]nychPGE2 i IL.lnei. nalkoryki) i odzJ'\'r'ia. chorób przJzębia możeilT'Irikaćz fakfu. 5ię do Badania nauko.toza' chemotakja. że pozostauaćw zwiqzkrr Z Ę'In' że stwierdza się lem 2) zapadają pozostałe Łw allelem 1).W Etiopatogeneza idfie zmniejszoną odpomościąimmunologiczną na oIaz oĘanimu. chorób !Ą5 ]i:Pł. nałogami(pa]eńe.}ś/ei że chomby przJzę.zmniejszonJodsetekkom&ek CD4).Róllnieź sporadycznewiz}ty u stomatologa brakiem śmdków finansowych na nia ĄŹyka chorobypŹyĘbia' spowodo!.vzrostu peńodontologicznego.lana. nia tkanek prz}zębia w odpo.zmiany sposobuo.l6 d|a .ne8o'Testten nej.ykazały również.tki rrazębnej dopr. sJ bard-/iej fgodnq z prauEmi genetyki żenina nałogi(palenie.picie alkoholu) oraz rzadziej stwiejdfono zalezność z Mendlal komórki homozygoty(zne allelem 2 i hete.vane na śrviadczenia niekorzystnie.1eryjny i$ sT]lTUS sPoŁEcZ\lgiczne wkazaty związek s]'tuacji finalsowej osób niźkomólki homozygowcfilez allelem l.odpowiedni genotJpwanm.wiedzina obecnoŚć łykazał}r więkza intens}'wność jak ńwnież gorszych llyników produkqjimediatc pbtki bak1elyjnej' bia u palącychwynika ze \.o\Lu bezt]cno\^ych Io]"sułrrsl.Izieobmn' cjękieszonek 16' 17 przyzębia. /więk\/onąpodatnoścĘ in|e]<. osoby/ rzadlej tvy\tępujaq. któle mogą I srnns J"go znaczenie w patomechanur e nie są cechymońologiczne pierwszych k|inia.LżJwianial ko|agenu Więzad|ach W krostrulctuŹe i dziąśle.1& i IL1p (odpowiednio . że cz}nnik genewczny modfikuje odpowiedz złogów nazębnych. bia niż osoby u nió 8or'zahigjenelam\u.1a' nl'In organizmu. bardriej nasilonlnni pielwszy mlal Komman GrsĄ) opraco\'lał W 1997 geneĘcznyPsT (Peridont^Lsensi.LĄ i ILIB)' dujqcrch IL. a choroba przebiega u pa]aczy do zapalenia lub na w por&\rEniu z niepalacy. Ponadto (z ndfa.'ToNIU Jest najpowazmelszlm nie chomby pEyzębia u tyci osóbl6' chońb plzlfębia. Palenie Moniu utn-rdnialeczeme patogennego bal.i'g ?esf) Wykorz]sfujeon polimorfzm genów ko. /wieksza nzyko t\'vs|ępowania i przlu ębia. p|zyzębnych lłyków higienicznych. ga zapa]ne jest pomooly w oceaie plfjpuszoa]nego \!ystą)ie" niem. mo mi w populacjiallelami kodując]nni badania' u męi(lpn n' u kobiel'jakrł1kaza\ na 6"ldltnie częściej chombyprzpĘ.1p.EĆ częstsze IL1p (zŁW ale. Genotyp przyczynqclrombylecz wzma. nieogranicfa wy|ącznie IL. cech decydować powstawaniu o prz}zębia' 1ych zapa|enia lv|ogą bycróżnice mi to w sie napięćpsychiczĄvchdochodfi do zaniedbń na. ńe jest bezpośrednią działanie czj'Tniłabak1eł. {B' proteo|itycznychomz zabuzeń tnmlmolo zJ'mów przyzębia gicznych (upośledzona związekmiędfygenomem zapaleniem a fagoq. ńutież na zmianę mi]<roflG gospo.owadza r horob przyzębia. Z dlĘiej shony może |ącfącym zabulzenia odnowie {ub w ko. zy więcej IL1 w odpowiedzirra ał'nrLik bal. pmdukująodpowiednio czteryi dwam' mzygotycune Badania epidemiolo.

gd/e nieToże u'u'lię iw powinni zębóWzatem|ekaŻe ta podaas cĄlszczenia pos.ykonania ujść śLinianek to pońcŹchnie językowezęb&! Sa siecznychdoLrychi powierzduriepolicfkowe zębów . Zaobsefuo.tkj przyzębia popżezutz}. b|iskim ztkanlGmi W kontakcie naswojej pł}. poilieżdrnie zębólv zrrajdujące b]isko mienia są się główną W podtŻymy. w któ4'ch w1. niPza. około 75% stanowĘ fosforany wapnia' Ltóre \łystępuj4 w postacikYsta]icznej' JegooddziĄN"nie jest zi\ią" odkładania nim pb'tki nazęb. Wieloletnie badania u 156 nłodJ'chludzi z a8lesy\łn}{n zapaleniemprzyzębia wykazałyżew miejscach. d. IL(j oraz TNFd) stal not\iąc} h wine pJJnkl]Tne 5BĄnu]JIory doivet\€.tka byc dziąs|a miejs(ac1. La.\ł}stępo1vaniem zapalenia obecnoścĘ dzĘse! ale korelacjanie bla tak istotnajak pomię. Cą'nności \Ą'odu rcsolpqlnej nów polega[a hamowaniuaktsĄ'ności kościotwólczej osteG osteoklastówofaz a]<Ę\!ności blastóW Efel1em dfiałaniaestrogenówna osteobla.]ro nie cz}nniki iahlgenne Niestaranne lub nicwłaściwe (nawisajqce niepełne) lub iq'konane .]ronych badań kamicnia pod(Łiqsłowego $}. godzinpo zaniechaniu nq. zlviękzonej akĘ$noścr nizmów immunologicznych' mi]ooangiopatii' I€czenre koĘenazy i obecności pfebiega wolniej u osób z Cukr4'cąi ma korzlstny $pł}\v pżebiegchombypodsta\ło\lej'r3 na I'i$.k]to pod.tuz takimi substancjami.va lo|ę Kamieńnazębny pb.rn}wanie choroby Waniu powieżchni. u dzy osteopomza\łystępującą kobiet zie a nasileniem się resorpcji struktul kostn]Ch plz}zębia'Wzicst destfukcyjnegochalakteru choll} by przJzębianasila się znacznie u kobiet po meno pauzie palącychBtoń.i du.nJlikami predysponujągmido jej odldadania.adać usunięcia kak|iniczne j ętności umi€ niety|ko pred}sponujqcych.jP. lub jest widocfny Jest twardej położony dokoronowoi białyżółw żóhobnmatny za]eżnc lub w konsystenqji.zabufeń mecha.IlP/ulldtem ./Ą fdlAżnoś( iej erup}knbiPl\\ | SA $. makmszczelin pomiędzy rl5" lub peł:rieniami powieEchnia Ębą k1órc predlsponu. Ltót€go . ń.\Ąę w}.kfto.'ykon}. w badańu wstępn]łnobselrt'o.W}lelnieniasa przycry!ą mi]<Io.Zeprowa.W Etiopatogeneza iiiitl ctxnn-ce ścisł zaobseńvowano ^viązekmię.Ęsłoły poddfiqsło\lyNaddzĘsłou}.Wano kamienia i . pb'tki nazębnej osób z cu]<Izj'cą. ska Wpełnień olaz uzupehrień protetycmych' aby zachować zdrowiutkan}i pląfębia' w 33 .po. Po iu pacjentnie przestrzega fasad prańdłowejhigieny śLi jamy ustnej' Miejscem \łzmożonego od]dadania ka. ILlp. nych (70 907Ą i organicznyci sldadników.Wa.l<onarle w]lełnieńa protewczne' ńepla\vidłoily zgĘzi inne' i uzupełnienia Kamień nafębnyjest frnineralizo\łaĘpbtĘ nazęb.\łTnikiem jest powstawaniekeszoneĘ te z kolei prowa.47pki'Kamiens|dadd / nieorganiL/. st]'jest hamowaruesekieqji przez te komórkl q. osteoporozapomenopauzal . rv L1órych na początku p.\łanie agodnychze sztuk4 lekar. jak ści kontal.ię |ruono$Lh. odgryl. ńa i aktJwności metabolicznejosteoklastórvli |ii[ I\NE CZINNIKI Zasa. ą.łaści.Iniczą puycąną zapale' nia dziąreljest pbtka baktełjna i\raz z cu]. t]'toń lub od poiJĄĄ/iPnje' usunię( możP \Ąóko na$m(ai.lm8Pnó$ po.]zą od]dadaniapbtki oraz \Ąiększejilości do bakedi w kieszonce.tki nazębnejmimo stosowania mnnych zabiegówhĘiericanych' Dlatego niezwylde jest \Ąażne r. w porót.ry stopnjem leżnieod wielx i stanu higienyjamy ustnej' Zau. Nale4 do nich: kamień nazębnyniet.nallku P.wygaśnięcia jajników Bola estroge. sadania epidemiologiczne osrnoponozt pomic. dziąsłowy wano więkzq utratę przyczepułącznotkankowego rv ciąg! kilku lat. s|ężPda / naie.tG kin (intefleukiny IL-la. kamień. także aynnikóW a|e mienia iinnych powinnizdawać sprawę skutków fe zaniechania sobie procedury Usuwania ztogóW nazębnych']9 !\. na zane z obecnością poz]''tpmqkolelację pomiędzy nej. dP.} po menopau.huł(ii pr\Źebida fuk'f.lrstająca hlkanaście ł jako zabie8u czyszczeniazęM\arMoże \tystępo\Ąać jest naddz.naniu do miejsc. a ja do zalegania sta. dzy obemoścĘ ńtki a zapaleniemdzĘseł' U młodychosób częściej Ęstępuje p\tka ńż kŹlnień' ale sltuacja zmienia się \łraz z wiekiem' PłJ'tka bak1eryjna rozpocz]na zapalenie. u żono więkze jlości w co możepozosta\Ąać zwiąZkuz dietątych chorych' Chombapr4zębia u osób Z cułrzycqjest \ĄYnikiem' na zńększonej podatności infckcje.

jak i na powierzchni zęba. utratąpnvoepu i zapaleniemdzĘeł' Wa.7 Nawisające i2.lych i do wiek nie wykazano zależności do między oddycha. co jest prfycjŁ}Tą kolei zaburzeń fin <cji z shukcje powierzchni stycznych częstopozostawa.a Laldf w . olbrzfmiego (patrzrozdz. Rekon ziomej. lqlpetrienie jest prawidłowo rłykonane.I etbpaogErm ne uzupeforieniaprctetyczne mogą być przycz}ną \. szkodli\łyllt}b'\"/ prz1zębiemajqteż na i uniemożiiwĘą i!łaści\'{ą hĘienę przestrzeni mię. i po.. nażądu żuciall. bo\r'r'iem Utmta zębów i bĘk odbudo\ayEotetycznej niń.{dkjenmię.polerowane. P\tka nazębna się pl}tkŹ nazębnaBrc.two.pod warunkiem ze możebJć pr4(/yTĘ przemies7(/eń zębó\^ 'ialó$. no w osi pionowej (wlrĄnanie bieme)9J0. a po.8 wypełnienia ' Ę przrzębia'podczasgdy inni tych korelaqjinie ot} ęr\otł€li NalomiaŚ !\rykafano sJabaLorclarję po je. na slaltek tnrdnego oeyszoania s4tko gromadzi kiem w1pelrrień krzemouych. aczkol.lzrosfunrchomości zębów. międry nieówĄm brzegiemgrzebieniakośLi Takie wypehrieniapowimy byćdopaso\'Vane. języka i po|iczków omz języka palelia dziąseł albo chombypn1zębia.(o ulahlid |uorzenjcsie pb{ki' Nawilające nasilenia przejścia umiarkov{anego zapalenia w}pełnienia dĘżnią brcdavlkę międz}zębową w ciężkie2o. anatomicznych zębów i pro\"r'adzi rctencji rcsztek pokarmor.11). podobnieosadzasię na powierzcbni\\.. Wklno$Ą'\Ą2nia 5ię polarrnowych iĄ.2. jq wiele do życzenia. wę&idetek ilafg. jak wienchnie odpowiednio iq. wielu autoló\g nie wpłyva draźrriąco tkanki dy zębowei stłoczenia na t!łorzątzw nisze. rzenia kieszonek pElzębnych na sl.l Gyc' 2.5'peł. niektóĘ wady mzwojove tkanek twardych i mięk. jqcrtri do \'V}st@ieniazapalenia dziąsel.Diagnostyka)- Ryc.8)' kich lub defeĘl powstałe przebiegrr w chorob]a Do. Takźpd}Śfunkcje języka i oddy. !'}TG ( hod7io brzegdod'iaslolq.7i 2.r1 Nieprawidlowości 2'10 zgry"owe' 34 .fe wykona. niem przez usta a zapaleiriem dziąsel z wjątkiem snv(h.2'9' i 2. 2.9. Ęierry t$ĄŁą korclacię międzysdoczmiem zębówa cholo Ry.zapaleńa dziąsta.warciu' stka zębodołol'ego porrstawaniem śLi a kieszonekprzysam mateliał \aypełienia' jak wkazały badania Ębnych..ykonane korony lub ty(zy to międzyinn}'l1ri przycfepu niepmwidłowego uzupełnieńa prctetyczne IBogqbyć przyc4mą za. powierzchni stycznych. dzpębowej.utek zalegaria pbtki' pod p\'tq prctezy czy w miejscach ldamel którc zrrajdują w bezpośrcdniej się bliskości brzegu dziąsła'20 NiepfawidłouTzgĘz Uraz zgr1zowy możebyćńw ńeż przyczlną trudności utrzrmania prawidłowej jamy rxtrej' \ĄĄeluautońw \Ąykazdopozy. Błędneodtworzeniekztaftów chanie ustami mogą być cąmnikami predysponu.2'10. Również nie\Ą'laściwie u.. iv których przrzębia ((r'lqczając reakcje a]eryiczne)'f wyjąt.2.

v A.e do slerowania rob1pv5zębia. Kowa|ski. inter|ekin. rmierąją. Chemotherapydental WJ. Genco..etal. Thei|adą E'. nychW pomłodzieńczym prawa 2. dawnich'o N4edyczną WloCtaW 1995. M.J'trnir\7l ki zauwazalniew!łyrtąiąna inicjaqję i rozwój cho. WydawnictwoLekarskie Choroby na PZWL.25:1 1 34. E': habi|itacyjna' Wlocław AlV] ]990.. di Giovine.omór|ii.: o{ infec..24: dontol 998..: 1w Periodontology 2000. Socranslq. Contemporary Periodontitics Mosby1990. T:ZabuPenia czynnościowe disease in J c|in nu|oq.I Etiopatogeneza Reasumujqc rolę wpłJmtr cz}aników ryzyka na \lystł)ienie choroby prz]zębia można stwierdzić. gin.rSaliva dentalpel.Wi|son. dontal Diseases. N4olńson.:Peńodonta| Microbio|og)r Pe odont 996' c|inica| tal disease.8r 132.:Mi S. r wane r r]. chorcby R. nie mod]'. c|in Peńodontol J 1997. 72-77. Goldman.251231. Konie|/ne nie są tal ważne. Theroleof denta| and J'E.3.9:65... 1995. Nisengard. Experimenta| 12'zięteĘ Aktywność s.lańczul( Bana(h. EA. !!1siJki a t1rni cąmnikami sąobemie istotnpni sldadnikami zapobiegania choroby i jej leczerria u dorosłych.: Ca|cu|us other and ' predisposing licles. andsaną I6. Natura| A. Brown al.Haakq and in S.J. Ks'.nnil<a-lJli ka. 9' WieŻ bicka. F's.1. Rolainterleukiny zapaleniu J. Wr R. czasstomat 1997.onset peńodontitis' 10'Ziętek Konopka' M'..13: 445.Wyd' I po|skie red..źe jal przJrpus7( lano.e z nich Czasvfendikujeje' okazujesię.Anerud.G.Górska.S. Levine.: b|ony ś|uzowej (hirurgicznego Ustnejpżtzębia' ] 1' Laskus. Haffajee.AlbandalJ.34' p|zyzębia.J. M.190.l prłzębia' stomat 993.: |ecenia i Podlęcznik studentóW d|a stomapżyzębia |.J.B'I N4': obojętnochlongivitis man. H. choloby Z. żeporzą|eki poŚtępinfek(ji pŹyębia iest u}'raź. bia'Praca dolĆorska' Warszawa 2002' 4' Haaką Newman. N4'G.A.A..nTuno|ogicznie tologii. pod Parodonto|ogia red'W Ketter 18.19'Hinńchs..: Pirlę TG' The genotype a seveńty 6. St Luis 2000.stanisława Potocfka.Cohen. Lóą H'. granu|ocytóW 1.'4icrobia| |nteractions the Hoś Periowith in 43'1 1986.1 jamy zapa|eniu Mag 0|42-4' 21. Periodontol996. Oral Newman. Jr et a|. Loesche. Praca Warszawa 2001.17.M. Mechanizmy pato|ogiczne 7' Urban Pańner: & R'. s'K':Etio|ogyoJ przlze 3' Haaką Pedodonta| Diseases' c|inical 15.l pżyfębia' in Periodontol 1965:36'. Periodonto|ogia [l': k|iniczna' Mechani 20.111. Kongman. 13'Górska. M. SciRev1976. R'J... l': pod przrzębia |a. są więc dalszebadaniamającena celu dokładne Wjaśnienie ich działada. R.Warszawa kompetentne. dokorska. Boysen. niektó. . 5i .A. F'W.: et Gingival infla' pMki zmypowstawania nafębnej' mation subgingival and calculus deteminationts as of gra progressionearly.o.:cuftentviewon skfactoE periodonfor . Wiele spośródczlnników rluyka jest niejasnych. Cugini.' H'.J. R.Clinfurio peńodonta| crobial complexes subgingival in J disease. Gen<o.furcndyĘWpł}Ą. Lóą H'E'.67 J 1 11041-1049.: AM 2000' moderate no lossof attachment S Lankan 14.lensen.D. Warszawa historyof periodontal diseasein man rapid.KT| l. Newman. M'G. Wy.Kowalski. cranąA'. as factorin adu|t plaque. H'Y.fikowany jowe warunki. Wang. zachodzące tkankach w osób użytkujq. s'K. zapa|eniu Roz. plaque 5. Clinical Periodontology 2000. Miyasa14 Labores to 46 yeaB of age'J c|in Peńodontol ki.Nissengard.50|472475' rychqrtoń' L Scannapie<o. pruez miejscowei ogóJrroush.tóW obojętnochłonnych w pomłodzieńa}m Periodontol 1998. D.W factors in clinicalperiodontology.Kornman..l M. Tp (. J. tions".K..

l.\Ąie zespotuunarurrkowań logicfny okresu obsenracji określa się pelioilontopatii' zapadalność dana chorobę' Badania plzekrojo. 3) kohońowe: się ne (cdse'Ćonirol). c (chorobowośÓ' \Ą}bórkohorty cfasi€ B' c ub D W za]eżnoś.v.]'ch na r zt idPnrrti]. roby odnosi się najczęściej \\'ieku. W \Ąf'ch. na po!.ra'grxllę].'aniachorób' okrcślenia po upł]. miasto.pdod|rosc l^ c7asie 2) opisońe: dovisko\Ą'lmi W kategońach pl7!'cz]nowo. kiLh osob tr populd(ji. mie ubczpiĆczcńspołeczn$h oraz datać podsta$:' sztabadanejpopulacji' Badaniaetiologiczne mogą dla rrn. 1) ekperynentalne: aasle A ekporycjabadanego nJ'ch) chodzi o interpretację zależności w czynnika W qrupi€ badane]' zapadaniem na choroby a ulr'arunkouańamr sro.\Tnikólvchorcbo.oss.Przypailkami sqłórrczas osob]']' k1óĄ'ch \1} u stępu. Ryc'3'1 Rodzajebadań ep]demiolog]cznych Jędrychow skiesor)l pomiędz]. . sto. poni. jc badana horol.stę. dontopatii.lno\\i a re.ośCi oraz zapadalności różn}'ch w i pod$upach ludności' częstość $''1'stępowania cho. ko\yesq bczspome.TomaszKonopka Wprowadzenie Epidemiologia ptzyzęhia chotób MetodoIogia badań epidemioIogicznych Geograłia Występowania Chorób przyzębia czynniki rrfyka zapa|eńprzyzębia i |.r-3 cclcm epidemiologicznych badań opiso. do nicznej.skut. lakt-vczn}.nnik etiologiczn! w plfcw crasie c. \!Źć\\]. tia lrnri: ! . czasu chorobyi jej miejsca (klaj. czlnnikicm ryZyka a Ćhorobo*'ością i plogrcsji' \Ąliedfao rozpo\t'szechnieniu tj'ch łśńd wsz5st. logii po$ima ledukowaćkoszt} ekonomiczne pro.da\Ą'ać podstal\ę do podejmowania dfiałań pmfi. progla.ch.:l Wiedza o rozpo$szechnieniui zaauansoNaniucho. jP. D chorych fa|eżnościod na Ladana h 5) przekrojowepomar jednocześn ekpozyc] ] choroby e nych na domniemany crl. biologiczn1'chi śrcdo\Ąisko\Ą.sztości. Im]m rodzajemsąbadańa kohoitowe (lblji rol pvrrcLia '' o'pnian"ipo|uId.dernrm.| \ażnd lołr'Łp)' $ któĄch \{ g. znrrh Jo LomnlFk5o$ego /pnidpcrin.| (.lencyjnych).stanu socjalno-ekonomicznego. \Ąieś.no.a.skutko. ob. . któt]_chocenia się zapadalność 4) klinicfnokontro|ne| w W]. etiologiczn]ch (ńeekpel]mcnta1nJśh) i ekspeł.l we (c?.upach ekspono\Ą"an]''ch z hielu \tfglęClów: epidemiologicznego opisu \.kontrol.s1ęp69211i2 każdcjchorcby jest roz.ip bp/ znr.lrr le'zni'z\.bór prccedur stomatologiczn]ch\'.emarjirr r za. patĄlvan!' na hfech poziomach|badań opiso$'.'ych Choroba jcst okrcślcnie\Ąaftości $'spółcz. \!'}Tóżnia tutaj badania]diniczno. i nieekspono\łanych domniemany cz}nnik etio. htblem rt1.]żo. lp( jeże]ib lko $'nioski przycl}no$o. pień urbanizacjircgionu)' (wq \v badańach etiologicznych(nieekspenmental.o'oby ^ (' d'ie B ll. menialnych (inter.1. populacjach \'.la\l€ n i.h.nnlrolną .seĆrio?zrl) ocenie Z'lviąfkupomiędz} służą pato. 4 amonprofilaktl.ch.ji nnilou nz1J'a.rodn"ralon\' i niPnar.!.(h rc!\. c |ub w w choroby ' hurub" '\.bófprzypadkóW oasie B.]..plci. zaivodu. 8rupy et.

be4.Ve prz}pisaniedo gfu.ego Uproszczoną bokości kieszonki i oce. po W s}stemie Bm kwawienie z brzegu duiąsła oraz ! ocnxa sTANU ZĄPAINBGo TKANEK zelębniko\ł'aniu wido(zna gobm okiem pbtka PRZIZĘBIA I t[YsTĘPowANIAPŁYTKI NA.anie kwawienia t5 sekfd po zglebnikowaniu jednostekdzĘ. w którFn ocenia się je6nie łystępc !\. z do wraźlie faznaznne zapa\enie tendenqją samc Depth). ki jeś lvska'łik o.bazują. wiadomieni) dla zapewnieniaporowny\łalnośLi metodatestołania hipo fomacji' Jest to skuteczna ponieważ słttł ocenieskutków tez w epidemio1ogii.LL:nrn pr4'nŹjEmiejco 1 mm.1. pońł|rłĄval' pńĘ cednosnonnie ślepej nośó zastosowanie 8Tup.2. centad\ odnosząc do \łs4stkich badanych przegłę.towej' Fomiarow dokonuje Śię pamdontome' edinq IWiEIĄwMnhlell.w miemiku Ęm brak wizual. bid w odniesieoiu do \szystkich oreniarych miejsc. sh. należywska.łowm. Bmk pĄ'tki mnaaana jest jako 0. I ocnnłurnłrv rrrłnnxPRzizEIA UtTa.faczerwienienie. i odnosisię do \ĄszJstkichzbadanych słowch. i p\'t.badanynie wie czyjest poddawany działaniu bodź. Ró\.rnenta]iej lub kontolnej). brak hrławienia i niewidoczna ocenra. ąych cech zapalenia dzĘsłaoznaczanajest jako 0.Pomiarowaglębokość kieszonki to odle€lośćpo. tlem \Ą}skalowan}m od(4tuje się w cdych milimetrach.utIatA prz'aJgp. \'r' iintenquno. glądo\lychbadń epidemiologicznych.ii' brzegrr waniu sondywztlhrż .|.I Epidemio choróbprzyzębia (er.q wskaźników dychotomicznych.y brzesiemdziąsła dnem kieszonld/szoeliny s nia z kieszonłi dzĘsłowej i Sorns' Dla potrzeb dziąs. pl}tki Badanie stanu prz}zębiana potrzebyepidemiologii w lc&}n ocenia się jeąFie \Ą5.IĘnngnrĄ[ Celem badń eksperymenta|rLych inteMenqji (zabie.vyana elubość dziąs. przy brah lcwawienia okęśIana na podstawie nieznaene Taczerwienjenie .zenimiędzyzębowch' rejestraqiępomiaro. epidemiologicznych furk API @pptctimIl PIaEE Innei wg IŹnge?. I. Intensf. stawą py ekspeĄ. weBją \'skaźnikad?iądo\Ą. jak i płJ'tkinazębnejw badanychodcinkach przrzę" tylko te. W działarriu ocenianego jest randomizaqa ooso\. Metodo|ogiabadań cych na zasadzie'lłsrystko albo nic". s.mole€le do oceny\łystępowania ści reakeii zapalnej tkanek pflzębia ocenianejest IĄtki Wstępowaniepl]t}i naĘbnej' we \'Vskaźniku (PaqueInneĄ wg si]nessai Irie6 rcje.GSBD. przesu" ki złóguwidocznionydopieropo delikatn}'rn dziąsło\ae8ol. kowanywskaznik lswawienia z kieszonki dzĘsło\łej ści 38 .nej.badanyi lekarz nie Ę o Ę'In pG in.oceniane Ę jako 1.flzĘbnejPll jest płrtki przy brzegu zalegającej stTo. wizualnie ńtka jako 0' ZĘBNEJ obemość stanu zapahego dziąsła GI wskaźnika dzĘsłowego (Gin' na jest na podstavr'ie gi1:4l Innei vl€I.b1gh)a]'suk Ble' międ. 8luba warst\łapłJ'tki!w" docanygobEl okiem pehiająca pf€strzeń międz}zębo\aą omaczanajest jako 3. ta tkanek prz}fębia \.2.tki nazębnejor. a !!€rto badń prze8Ędowch Wkorz}sB\łany jest zmod}fi. sfirdE) jest oc€na skuteczności gów Fofilaktycznych lub lecznieych) poprzez po ńWEanjP ió sku[(ów pomiędzJ dwiema gfupamj jest badanyĄ z któlYch tylko jedna podda\łana bodźca' badaniachtych pod.lr iest a GsBl (c. Do Ł\.vnastępstwieperiodontopattr jest pomiaru poloŹenia pr4. Wartość tego uskaźnika podawanajest procentach.stępowanie w olaeśleniestanu zapa]nego w przestrzeniachmięd4Ębowch i \ł}raża prG obejmuje najczęściej z tkanek przpębia w po. w kor5'rn w5raia się ko!te8o'hmiPje wie]e wsk2iników i s}stemóĄĄ jednak w prccentach zarółvnoobecrość stanu zapalnego.\aiązaniu ocenąv!5/stępowa. ca lub podwójnie . dóg \".łąenotkankowego jest iako dystans pomiędzy polączeniem jesl jako 3' $ana ishe8o la!ławieniarejestro\łane po zgłębnikowaniu lo]Ąawienia kie szHiwoccemento\ł}łna dnem kieszonki przpęb./onek wykor4ĄtJĄĄana wskażnil. . cierl.eDełi 8łęboko&]i kieszonek (PPD .tvej nia p\. ny tych paEmetTóW \łFnienione mstaną ld&€ mają szczególneznaczenie dla prze.Mix\g Pd:]lpt definio.'lvność we krwawie. l.trałł. (CAL-ainimlAttoc|menr podczassondortania obrzęklub czepułąonotkan}owego przemst dziąsła przy jedno(zesn}ryn kn'awieniu . programówprofilalrtycznychi lecznicrych' (mod.az połozeńaprĄ'czepuĘcznotkan.

ł6'47. tologionych potżeb le(zni(zych w dułch popllla.L!.31. stemie zapmponowan].36.Ąinamo Na potneby badń epidemiologicznychłykonu' i $sp'gw l9B2 mk1tz inicjatIly \łTlo.62l)' .OGICŻ\YCII PO.oilkowo"policzkolr1 dalsz5" cpidpminlogi. |or Nee.]ril _ Ąenę \F|5lallfu'musząby' $ nim Najczęściej to:tzlt Zęby sq Ramfjorda 16. nia w l68 miejscachwjamie ustnej (\.iabe|a potŻeb|ea. h pomiarot\)( h.]aych Wlkaźnika CP|TN' ].^s lej.'SC B.I11outh) wsz}stkich 28 fębach ne w bazie danych\\rHo Globa]oral Data Banł]o. notkankorĄ€go' L]\\iP/miPfure: /dk.F.po.5mm 3'5 głębokość kieszonekmm iWięcej 6 kompleksowe leczenie periodontologiczne instruktaź W|aściw€ j hisienyjamy ustnej W|aściwej instruktaż jamyunnej.t'l'' .Ho badania przy zębach rmkaźniko.policzkot'1iśr.]. pr/.W".. je się badanie uprtszczone (tzw parti\I recarding pro\Ą€dza się w sekstaltach' Ltółmi są odcinki uzę.iebadany w t.bliższy.ożnym zg|ębnikowaniu kamień nafębny uwarunkowanja lub sp2yjające p\'iki.c!1t TfeafuĘ.liniczne (tzw fuIlłn.'ch miejsc w przjzębiull' lub . T]rJFjni l.ch wskaźnikchoroby pfz]uę.łącza do 36. 39 .11.}tączając hfe. h ustalony W-vbórmiejsc u' pIz}zębiu ilontologiczn]. miejsc w przyzębiuz utrata plzyczepudo wszystkich PRZIZĘtsLl Pełnebadaniel. loso$T $tfuóI miejsc w pn1zębiu (random się specja]n]'m badając dtxlkoła wszystkie zębylub zębywskaźnikowe half'mouth) la przykad jeden L. pŹy sites fuI|.s]{. higieny skaingIubl Usunięcie letencyjnych' .t6.chDane z wielu kmjów sq gromadzo. i dal.po|iczkorty języko!!]. Jedn]'m ze stal-śz].Aby zębów wskaźnikou].PRĄ. 34-37 33-13'4g7.kod}'CPI nie korelująZutatą p|zyczepułąCz.. jach cfimwitu Petid1antalIn..|t cie zębyhzonowe).Lrant szczęce w . ftliższy. (tLrBd. 26. pa]eniadziąseł(skala od 1 do 3) oraz zakres uhaty pżyczepułacznotkankowego (skalaod 4 do 6)' W s}.l)oceńajqce śrcdniq środkowo. Iubteżsą częścĘ s]stemólv oceny utratJ tkanek prz1zębia.] Kodyobjawówchorobouych kategorie !@ 0 1 2 przy?ębie zdrowe prfy krwawienie ost.językow1.pmt!Ź.l?nl ' o(enidjąq pnrponję NIETODI \1:iTORU -! E. protacDl. !\ d\o(h lub bTpLhpllnkd.nie (/esloici \ĄFtępo\\ania olaz zaa\{'ansowania chońb prz]zębia'niepeŁle opi' prz]'fębiaw pn5pailku rckomendowa. Badanieprfe.. 1l.] bliższy środkowo.za(hy|kóW Pomiańu'Ę'ch dokonujesię niezaleińe. rtych.Ą4)powirrnoWlzględniaćocenę stanu prz}" badanychmiejsc u pacjenta. mj: niP od/wicrt icd].PmD zosta] opmcowanypzez .Zech miejscach przy zębie i dla każdego sektanfu rcprĘzentaĘ'$łu sza ualtość kodu cPI' Wskaźnikten jest po$szech" . 2Ł27 . p.EpidemioIogia choróbprzyzębia .nprzez Carlosasocenń sĘ Do \ładsJ'stemuCPIIN Za]iczasię mięĘ' ifił.po]iczko{y dalszy. b]'ł (Peridorltal Diseaseltu1e.'APERIODO\TOI.13 23. OCEI\.Z}Jcz\-fi 11 Wskaźnik oceny periodon' s4"językoły). nip uh\r3r\ u zn).37' 5l. liczkor\.. polegajacena ocenie określonych bienia 17-14. zaawansowanie punktach pomiaIolr1'chlvokół zęba utratępŹy'cZepu' zębiaw sześciu ł. jest naJ$!z' i żuch$. (se1.24. parcdontomeheln (\M{o TBs.4'l. sanie stanu nego przez \Ą.Zynąimniej zębyPojed]ncze d\Ąż zęby$. h badaniar perio po]iczko$'J*.Tveba lrólr'czas pveprowadzićbada.głębokośćzoneknieprzekracfa rctencji ki€ s 3 mrn gtębokość kieszonekod do 5.eri..-XlD!L\fr.27.) wg Ramfjonla bia PDI t |959roku'or enja]o n nim zaar''ansonanie się ra. zęby we wskaźnilrrCPITN badane się plżeplowadfa w sześciu seksta4tu sąsiedniego' Zgłębnikouanie miejscach 17.

ryjnych prz5zębia.zębiaoraz w populacji dorosłych1!y.W badaniach upm.7% w gicznych w prz]'fębiu w populacji możnawytłuma.ale u badanidch opisuzajęwchchorcbowopŹ}pada. l68 populacji.ób (średnia miejsc maksJ'analnej Zaawansowania Z de. wykazĄ. Iozpo\'|'szechnienie osób mających utlatę przyczepu pĘrrajmniej 4 Badania epidemiologiczne w latach 50.3%plzy zę.qo.Epidemio|ogia choróbprzyzębia (Wg ĄbandelI)' chorobowy pein}. do zapalenia prz1zębia.około 90%zmian patolo.powyżej 3g0 lat. zacz}'naj4się jako zapalenia cial Research (NIDCR) w USA z 1985-1986 roku dziąsełw młod}lIrwieku i nie leczone pro\Ą'adzą pelnvm badanilrldini(rnlm.' losoulan miejscu Lr\c wieliem pacienta stanemje8ohigienyiam) i periodontopa. . 40 .zębówlub kieszonek palologir /nie pn5rebiem. swoistość badania =l.' b+d d poddanych ploceduże zawsze idenMkuje osoby spe|niające nie WarunkóW chotoby PRP ay|ijeden Pmwdziwe rozpowszecbnienie (chorobowość) Geograf występowania ia chorób periodontopatii odrrosi się do pełnego badania Przyzębia k]inicznego' Dla pĘykładu. chorcby prz]'zębia są na świecie ważnyn proble. mm oznacza liczbę osób z maksyma]ią utrat4 że z rviekiem wzrasta zapadalność zapalenia na pny. 21. wvnioll 29. oraz iłykazylvanoznacząceńżnice w stanie przy. mem ogólnospołecznJ'm' szą utratą dotJ'czqwiększośĆi osób niach National Institute of Dental and Craniofa. jest pĘe. ustnej' od lat 60. ńodontopatii' Badania dekady lat 60' do\^riodĘ szczonych współczynnik chorobowości że ważnie niższyodsetek pacjentówz 4 mm i więk. 25.. w trzech pun]dach pomiaroWch i 20. tie w kontekściespeq'fiki miejsca w prz}zębiu Badania na temat częstości \aystępouańa cho. pnyczepu łącznotkankowegow bada.1%\.yzębiu miejsca a+c plawdziweiChorobowości preyalence TPfM) (true to: Wskaźnik n chorobowości Wynikająry z badania uploszczonego l+g PPRP. prz]zębia są często uzupełnianeo analizy ich zębia pomiędzy oraz wewnątrzróżnych populacji.iąca całeuzębienie je się zaawanso\aanie na olaz zakrcs zmian destruk' czy sektant). zaczęto opis}Ą'vać bach Ramfjordall.= -!!BL jestjako| badania Uproszczonego okreś|ana czu|ość a+c TPru procedura i oznacza odsetek naprawdę chorych. obecnie występowanietych chorób nie jest raczej prz5"zębia) stfukqji tkanek oraz zakesu (śrcdnia odnoszone do glup osób ze zmienionyrn lub nie liczba jednostek w przyzębiu.vych.stępuje wysoka chorobowość ustnej w ocenianej destrukryjnych pe. któryCh idenMkuje badania uproszaonego uploŚzc'on.ł .rn W badaniu klinicznyrn badaniu iw uprovaonym Knqman' Ta be|a '2 ogó nystatus 3 (PRP) Badanie uproszcrone Pozytylvne Negat}ĄVne Razem Pozytywne a c Negatywne b d !+d Razem a+b c+d n PRP miejsc badanych w FM' b = 0' ponieważ badaneW sączęścią w pr. Wskaźnik a n --Ł.zepui 4 mm n badaniu mipjsr\ jamie dziąsełi prz].2% w ustalon]'rn miejscu przy trzech punk tach pomiaro\.

eciego śviata). Ź ik CPITN dostarcuainformacji pozwalajqcych na porównanie stanu pEJzębia pomiędzy poszcfegól nr.O.3 0.lo(Gf}) 130/. Średnia li(fba sektantów na osoĘ z keszonkami 6 mm i 8łębs. 16) t11 (8-t 13% 9) 14% 0-18) 0 't3ya 116 21) flya 118-24) 220k (20-39) 30"/o 31'/olfi36) 400/" 53ro D.2 0.0 Węgry (Guangdong) 1 9 9 8 chiny Polska Turcja Brazylia laponia Grecja Wielka Brytania Niemcy 1995 1991 1986 1991 1985/1988 r 985/1988 't985/1992 1985 Hiszpania Slowenia Izńel Ro9la Bia|oruś Nigena sierraL€ o ne 1985 1987 1998 1991 1986 1995 1991 0% svo 1Yo 70/o 0.PIsl\żhał od l5 orla]ldia)do 54 (RG z się sja)'ze średnĘ 37%(wobec 33%w bogat]'ch kĘiach pozaeumpejskich407o ł}blŹn}.2 0. 5% zYa 11o 2% 70k 1% 10 If.mi kĘjami' \Ą'yniki badań Z użyciemuskaźnika CPIIN w grupie rviekowej35-44są dostępnew ba.6 0.ch i w ubogichloajach trzeciegoświata)' bm sam].0 0.]mi wahatasię 4'l .rnoasie odsetekpa. osób W wieku35-44 |atw badaniach |at] 985 1998 1217 u Wańośc koducP|oi cP 4 W brybranych lrlandra 1990 1991 395 8f4 157f 1900 510 33Ą4 848 847 712 1708 21352 975 406 519 f85 321 6v" 50/a 26k114) 4ok\1 15) 0.1 o.ch ldajachpozaeumpejskch 3M. 0 0 1o/o 0.1 0.7 1.1 0. $'WbrEnych ubogictr i Ia]ajach tr. 0.09 0. $'ska.4 6yal4-9) 8oń 8d/o 3v. zie dan}'ch \ĄIIIo('Iabela3'5)W Eumpiersw badaniachz lat 1982-1992 odseteł pacjentów c.0. W cjentów z cPI4 walrał się od 2 (Irlandia) do 51 (Białoruś) średnią ze 14%(łobec97Ów bogatj.8 0 Pomimo pełTlycho$afczeń.choróbprzyzębia EpidemioIogia z krajach świat.

stanu zapa|nego dziqsel. tylko z zapaleniern (11"/.PPD.tkę.tuchomość PPD fębóW P|ytka 75 95%.4% wleku70-79lat z w cAL > 5 mm. badanie radiologiczne .iowe dwóchwybranych W |osowo NHANES USA12 kwadrantach III.20 Baelum Kenia tonevaraws0.5 W stycf IzĆhn]a. zapa|enie dfiQsei41'22i38rk'za.ecesje dziąse. 10%. dziąse1 średni WWieku lat cAL 35 utraiy zębóW 0.stan zapa|ny dziqda. gresylvnym eguzapa|enia (8%) średni W W]eku lat9 rnm.pełne badanie k|iniczne uwzg|ęd' niajqcep|ytkę. r alące PoD'cAL i .30818osób w wieku13-90.owo osób w wieku 15 65. > 0. 35 W]985roku.o umiarkowanym . icAL.) W5zynkich fębóW.6% zębóW cAL>3 z pacjentóW zębóW2 mm.niski osób/miejs( |Ub % PPD 7 mm. badanie częś.1olo zaawan. (1988. 50.5 0 1 9 8 35 5 2w 1 9 9 3 w 5 w i rokuw wieku20-70. u Badania LóeiWsp]9 sriLanka Wyodrębn trfy grupyosób:o plo. z cAL d|a55 65. 2. i cAL napowie. rbieraczy herbaty wieku w cAL 35 po W 40 0. kamień 91. 83% dla 15-44 92%dla45-54lat i 95% lai. sowane. plzyfębja.0Ł0. kamień. pa|en]e przyzębia f utratq kości47.2olo WWieku osób 30-39 1.8"/o |agodnezapa|enie frekwenCja faawansowanych zapaIeń plzyzębia nalasta pEedzia|e 70|at. ods|onięcie furkacji i recesje dziqseł' Huqoson 22 iwsp szńecja 5 3 7 1 9 7 3 . 9.yblanych |o.oddonięcie min' 1 fu*acji 5o/" wieku 39 lati 40% u w 30 w wieku 80-90. >4mm cAL wszystkich u 68%wWieku 25-34. następnie razy' ostatni raf rocrna cAL. 1983 1993 i plzyzębie8' 23 stwierdzono| 2dloWe i 22olo. w wieku 1% 2029 lat 12.5olo ś|ednio zaawansowane. Odpowlednio w latach 197i.91% 35-44 dła |at.brak roczna CAL. (8.2 Japońia 319 wyb'arycr lotowoosobw weku f0 79joeJne badaniein|(zne I -wzg|ęd. 96% 45-54lati 99% 55-65.09 mm 1 mm. ZapaIeń 30 U osóbpowyżej roku| 3.okreś|ano kamień.05-0. PPD brak7 zębóW Wieku |at'0.pelnebadanie k]in]cfne uwfględniajqcePPDoraz G|.5yo zębów kMawieniedziqslowe. logrcrnego.20% i6% cAL> 5 mń.) p|y. i dwóchmiejscach zqb na uwfg|ędniające Występowani€ kamienia.8% u osób. 21. W 30 53%pacjentóW i 19. 3ajn' > iwsp.l"/. 97opacjentóW1'6%zębówf i PPD 5 mm.kamień 10 85"/o na na powierfchniach.3% i pęyślednio > u osób 13.łednicALWWieku |at4 mm.2% i WWieku 70 79 latr PPD> 6 mm.powyże] at Wykafano 60 Wzrost chofobowości i faawansowania pEyzębia. cAL. Albander badanje 1994). pęć pEebiegu roku. 1131tł. 40 stan zapalny dziqsla.h nychi prfedsionko\Ąrych mm rocznaCAL. zapa enie plłfębiaf utratą u3 kości 1. dla dla PPD >4 mm u 87%w wieku25 34. l/3 p|zwębiautratq 41 i 21o/a] zapa|enie z 1/3 do 2/3 kości 2' 11. ono 480mężczyfn dostępu programu bez do profiaktycfnego n ia pEeb przyzębia i lecz€ periodonto.1-1 mm 1Ł30 badanych lazplelwszy ]970 W blak20zębóW wieku ]at.Epidemiologia chorób przyzębia pzekrojowe doroslych.

chbadań pżekmjo$}'ch pźeprowadzo.naiwicl:ze rapotvebow'anie h n.. Zd]owept7rvzębie u męzczJrzlr. Sudanie. CPI! -n.vkafano.-il.ia kon.IL\ESItr o'lational Health and kompleksowe]eczeniepeńodontologiczne(Bangla.'eys) UsĄ12w.n1|el|7q |ic7bę7ębóW 7 7d W Ęi i oceanii]s l.5%.u. njka z niej. 27.tĘ nazębną.o ro\. Japonia B7d.l%.l''karuie na /nal/enip z ń. lll' sledn.|r Z epidemiologiczn]'ch \Ą]'.'17". zapa]enia od w pżeklacfają B 12% populacji'odse.Vnie CPI4 _ 5%.ii i 53%w SieITaLe. szościplflpadkólv postęp zmian destrukqjnFh w krajach o niżsu!'mdochodfie śIednie\ĄŹrtości .. faawansowanej i średniej utraty cPIl CPI2 frekwencję g|ębokośc| pomiarowej mniejsfej z \\.7' Na tlm tle ł'1niki ostat]rich na Badania osób polvyżej Lat 65 Wskazujq na]Vlyższą skic.$. |eńprzyfębia Wp|yw duża ma dynamika utraty zębów Z badń Ę'c]lw. ńe uatośćta $Tnosiła0.il.57o) spadekod. ]icfba sckstantó\t na osobę z kieszon]{ami(j mm c.'A1gieńi' kolr-vc.HongKong 16-17%). przyrc|at). $jęcej niż0. h naiuLużwr.ię / doLhoddmi $ $ieku pŻyzębia' awansowanQ destrukcjq lln\. Wie]e stanólv zapa]n$h sełzwĘzanez ń. wplywajq k|inicz.m kont]nencie średnia żeokoło rckU ^.5mm (z 15do 57o)' dekchorobowości i najbaldzjej żed]agrupyńckowej 35'{'1]a.tanlo\nJ o.ch ten te. horob1d-/iasel ^viąfan.!tpŹ}'zębiujestwo]nyi ńeza]eżn]' stanu higieny od jamy ustnejońz leczenia.u6!?4lat.chz 1995 mku -9.7do 6.5-5'5Irun (z 4l do ne pomiary Na obserwowany tymwiekuspazawansowanych fapa. NienLYkle zlóżnico\łane waltości wskaŹnika nież tłLunacą'' więkzq d]TtamĘ utlaB zębóW sĘ gfupach$ie.19-22 mat z polskch badń epidemiologiczn}'dr)'Jest \\'}.!.\'padajq dobne' pu.nika' powiększa również się rv W konsekwencji się rozbieżność ta udało frca]ifować Polscecel Śtiatowej oĘa.żenajbar{ziejagleąvu'ne zaa*€nsowae i szansana rcalizacjębfeciego celu na 2010mk nie pr4zębia' nieza]eżńe stopniauq.z}znpod \tfględem fiek$'encji zaa$€nsouŹn-vch plz} i glębszł. kami 6 mm i głębsz]mi mieszkańców^fĄ'ki mie.ponie\\'af 1995ro.ilizo. No{a Zelandia 5-87o.1' się tej grupy \Ąiekow€ji nie więcej niż 5% bezzębnych (w 1995rchr bJ'lo35.obę kie</on. stalia.t wahatysię od ŚoZ do 2000ml. ] . ni}a. ności rcalilacji celólv Zdro\r'ia u w ŚoZ na 2010lok dla ściła w zakesie 0'l-2. -' Naj(uestszą Z wiekiem $frasta takźe zaa\tansollanieoraf Za.5%). mngd$ hm s ie|.l' islPclnjo /. pzycze.4%)Zkieszonłamipo$'vej 5.h badń epidemiologicznJ.. bęz utratq . który z3ldadał 4%rłZimbabrvedo 40%lv Nige. (c-Plo 6. Tabc]a3'4 przcdstawiametodologięomz \lyiki 75%minimum z 20 czln\łazniejs4. tek rjacjentórv bmi patologiami z \rŻastaz y.l W badaniachNIT. sfcfegó]iie w najstarszych u stllĘĆr.. nie więcejniż10% osób z keszonkami >6 rnm (odsc.-.1L.Tfli w"hatasię\r pżedziale 0'l-2.tĘ nazębną' opró@ nich \Ą.]pa]Pn /ębiJ'.|ać t!d.uM.\.o nlonc (po' a8res]ttnezapalenieprzJuębia prcd}'spoz]tjiosobniczejw b.5sektanta z CPI.'Inprccesie' \Ąl więk. nościolr'o w]'doln5nri zębami 6Ia]< dan]. l3%.ozldadwaltościCPl4 u osób szośC osób na re|atylvlle 3}-41IdId poLĄ\a] . staćzloka]izo\ł€na). \\'altości CPl.]ŚĘpić przj"Zębia pżechodzi lv zaalrunsolvale i uogól. lv k-a.]zono 10%dorcs\chmieszkńcól. L:Ll \tEnia kĘju. na Ńzacji Zdrcwia (Śoa na 2000rck (cPI4 odsetkiem a odsetkiem przyczepu' tymWieku genera|nie W Więk' na 2010mk (nie \\ięcejńż 0'25sektanta z cPI4)l8. : 5%)oraz pomiędzy osób zębóW oso..Indie 32%) Na Ę. pv]zębia w Egipcie.ię suprematja ' B0 męż.bd5pl.przewleldezapalerriepr4'zębia' 43 . bogatszych\łl'kazanonąjnizszelvańościCPI'{ (Ąu.. w Ffedfiale (!].Libii. żeW 1995roku nie Zrca]ifowano a bmk zdrurego celu zdmr!ia Zailfe i SieIIa Leone.h polskicJrdanyc..y\|ępowanie-n lat wzrostosób ze Iieszoreł' JesttofWiazare czę1tyn z Na plżestrzeni ośmiu odnoto$'ano plzlzębiem (z 0.I. sięg zapa]eń plfluębia. cPI. pnrried4 50-60 o<iągaid( apogPum postacią rckjem^' ia' . w desz26%.\Ilosił Une / 26'47Ó) NależysĘ spodfie. . na n1'Ó u doms\'ch z ńżn1'chl\:rajów śtiata12.ą . WtymWi€ k u recesjidziqse|.ł(Iajlandia a jl.. choróbpląuębia u dzieci i n odzieł sq chorobydfĘ.3Bsektanta. nie ni" pcńUdonlopd|iP.o\Ą.16.}( h /.47. tek ten $. lĆóre na zdrcul1n ońz cAL w setka pacjentówz kieszonkami 3.a Ii'.!V krajach naj. Nutńtion E:amination sur.m.Inoto\łano\rAĘ'cel0. pacląiąqrnina jedrregomieszkańca.udla wiek.choróbprzyzębia EpidemioIogia pol. CPITN o.iekiem. .0'09sekstanta CPI4)I7 u.

9razy cfęściej niź Mulzynek) u 1.53 (u '4urzynóW 2.2) ]995Bńzy|ia 1999 Uganda Haubekiwsp.27 cappelli wsp.09 białych.\ajr arii': U\\oLr b'pkMpn( \UC uh4mujc td 44 .14 t9-20 '15-19 0.8u Afrc karaibów) 1.obegie w $rsc w ko c$lilizouEnych lłajach jest to choroba baldzo l7adla.1-0.flo z PPD >5mm 2500 432 (kobiety/ .6 0.iczo.6 1. i 1994USA Lopez iwsp.ltudziesĘmznaczącosp.7 1.nia. 470 13-17 24 f5.5 22.8 6.l. .wrzodziejącego dfĘseł At]G) w \viek]rd.Norwegia 1991 UsA Lde& Brown 1992 USA 4565 780 157 1516 6-'.|anowi 0'00|%Zalhorowan w Danii i \Ąlielkiej Bł.r'ęilczyźni 7:1) 1Z-19 12-f5 0. 2001[4aroko Ben Yehouda iwsp.5 0. .chorób przyzębia EpidemioIogia pźyzębia \Ąybranych w krajach śWiata Włód dziecii m|odzieży23 n ]. Chile 1991.86 1.4użynów) 0.0''0. na pż]]Jad. : Wstępowane zapa|eń Vande|Veld€ n iWsp' 1989 Holandra 2000Wlochy 1992Szwaj<aria Saxby 1987 Wielka BĄtania A|band€ r 1989 D. u 2'9 u |\.4 (mężczyzni kobiety-22.7 44694 1+17 f ..32 6. a najrzadziejzapalenia pE}"Zębia przebieguchońb ogólnych' w fapalenia Irekrcncja martł. 0.13 0.76 (0.0 7.taŃ' 0'0370 wśródrckltów !r S.7 0.56 1'13'1ó/o rCAL>4mm D 161 N 241 5013 1314 1726 3.8 marhficze chombypżpębia. 1991 lzrael A|bandeĘ 1984 1993 i lrak 7843 690 301 I 160 516 502 i 1+19 18t9 13-14 7.02 bialych.7 16.3 28.1 u {0.74 2 l 5.3 0.3yóz>1 miejscemCAL z 5-8mm 2. podczastr wojny NUG (14%) dła'\Ą'soka częstość śviato\łej spada do 27o lataci 50.

2% A4aci. pPeJhzono\\LaLh .:wencję hĘienyniedostatecnej'Częstsze 1!.rr jest od po$Enie NUG opis]"V\żne u pacjentówHNlpozy.5-5% postaciprze\Ą'lekłej jest zńżńcołana na konty.3do l00%'ptn Lr.ach i tżonow.Łl% Azja.1u.amci 8rupip\ńelo\Ąeirplp\ip{/e\ iei Dowie. uiększa zapadalność' od choro. doblejhĘienyjam]'ustnejorazu 66. niu fapaleń pz}zębia rv grupie 11-25 lat mozna rzając]. chorobowość lat u pacjentapoilatnegozdecydowanie mniej pż}.5mmĘ.Ł1'0% panie i PofuClniowiAmerykanie.16. obserwacjeserino okołololazJ częściej postaci a$es}Ą'mej.fy Zdrowese.ób pomięd/!20 a 40 rokicm żJlia mo8.choróbprzyzębia EpidemioIogia il rr.ch w przlT]adku recesji dziąseł opisująq.l \q'ch nie stlierdzono Wlstępow'ania i głę. przl sickarzarhdolny(h. osobni.kaza. W l2letniej obserwa. 0'6%kamień nazębnyi b}" pnrbierar rharaLter uoSolnion). W pieńł'szym i młodzież1i ta o Na podstawie danFh światovlT'chiĘ"stępowa.243l rvprz}padl.co jest Zapewneskutkem ku.yka Pofu.ch i \t5'Śępo\Ąanieagrcs]'wnego przewleldegozapale. H% Afja. dniowa.Iziono speŁrieniacelów ŚoZ dla l8. nych kontlnentach (0.W konsekyencji z up\wem 0'ł)'B% Amelyka Północna. kich powierzchniachzębo\łyh.chorobowość esw'nego zapale..1-ł. w tJłm]''ch.W}źej l07o).!t]Ąlosi]l CPIs (celzdrc\ria.l klwa\Ąieniedziqsło$e. .ji rralula sie od 6. ńunje/ /. ll ZL:::jNl!. plfJpadl.l0 roku żjda mająchańk.Wo badan1.zębie \Ą{.ja reresji rolrnicżrmienia się z wie..3.letniej' n}Lh'\Ą |Pi .'lrnej ńżni się na bowość Eulopa zachodnia. i lronot\(al s 'ut h$ie naŚie.77o t a. 0't17o Hisz.U mlod.h. z Ioku 1987. BadaniaepidemiologiczsĘ. 0.kanie kiem. W zależności łystępowanrarece. się rv 53%no$}'ch miejsc w prz1zębiu'podczasgdy a€r <ię e nia pŹ]zębia jest ńżna w zależności rasy istnieią.naj. i r.l-'0.g).0.u prawidłowość b]ta zwiąZanaz powta. no u 24%badary'ch'krwalvienie dziąsłolleu 55%' kaczachi ldach.0. kobiettl. 10-20%AfiYka). Genemlnie uystępująone częściej szcfęce w (Tabela3'6).latków do ił]. ilrne rasy cechuje zebnej'która indu](uje prfy postaćprzew]ekła b]'stępuje do uhaF pEyczepu łacznotkanl<olĄ€go wszvst. tokatila.to \ł]. ndj(. u 40. 3'5_5. wszystkich zębach. omz ich najczęstsz4lokalizację. cja do rozwojurecesji./ieljponi/pj 1995roku pźeprowai]zono W Polsce w badania /qy u 7.chfrel. zwiękzata się z wiekiem' Patologiata \Ą:7stępobEła nia pż}'fębiaw ńznych laajacttśńata\śród dzieci zańwno w populacjach o \ĄYsokim.msię ulazem mechaniczrym prz1zębiapo' zębów.u ż-l'cia \ĄYstępuja i Afu)amertkanie).5% 0.ĄmerykaPołudniowa.częstość .m 11raŻnic W Tabeli 3'5 zebrano\\ł'nikibadń occniąjąq.\{tę.U dzieci około? rck.'s% . 20 rcku Ącia |elpsj. IGukaska. z\tiązanaz odcinl. h.7% W Tabeli 6 zesta\tiono \!T'riki u'spółczesn]. 45 .Iatków (1459osób) z \Ąy.dki istotnie lepszew umiejscawiąjqsię w szczęcena kłach.0 Ame. .lwstępowaniurecesji 2000 roku: B4.'lko u 2''ł% patologiata teżj est problemem ogó]nospołeczn]m' ba.2 5%AmeĄ'ka 8lębianiasię jużistniejacfch. AĘka). gómych pieńlszych koMJ'staniem systemu CPITN17' U 7latków rv 58.ejc poszczegól. tnmunosupresjioraf niedoz]'\ł'ion}'ch' wielu osób badanych. lś% AĘ.ię na przedtrzonow.stą}iła b.U l2]atkó\r zdlo\ł€ prz].prowadzacq nośćna zapalenia przJuębia.latkó\! (1140osób) i l2.u'u. U o.\ł drugim ustalićz3: rasę kaukasĘ zamieszkujaca Eulopę wstającltnpodczasszczotko\łania konsekwencjatr ania p\tki na. rr:r.jem łuku fębowego. cji przeprcwadzoneju Sz$'edó\Ą' recesje rozwinęty Północna.ch kstanty miało rv poprrlacji 30-90 lat' odsetek mężczpn . nąj( iej lokalVLlją.l8 61.7%stwieri]zono zdrowe pIz1zębie./cw u a ipj porównaniu do badń pierwszJ'ch ł!. dańl2. poglębiah $ 87o'prvpadko\'. ńtkich bokich kieszonełpŹ]zębnych.kazano u 5'9%młodzieży l8.' .5% dzicci nigeryjskichponiżej10 roku żrcialtl' ne nad \\ystępołaniĆmrccesji dziąseł u U dfieci Ę'dl patologiata w:. . NEĄNES I z UsĄ pży 5B7.3-l. b!'łato najczęściej l.jak i niskim standardzic higieny jamy ustnej. się jeszczew ]oajachnozwijających lra prz}'ldad \Ą'skazuJą.l' formy agresJ.prcd:'spozJ'..obemość keszonek mr ou'aniasię oddziabłEnia czJ'rrnikówetio]ogicz. i PółnocnąAmerykę cechujebardfo iska zapadal. Powlżej kamień nazębnyu 2l%' W obu rych 8rupachwieko' |er najbard-liej uogólrrjony mo8ą!Ą]\|ępo$a( i n.5% (w}'rnóg90vo)oraz 3.p z0*. j.r.eakcjęzapalną. by'va no\ĄYchrccesji w poń\łnaniu do stopruapo' też nentach (1ś%Eurcpa Zachodnia.. od (0.stępują mężczJzn (na przyldad w badaniach u młodzieży miało t. fĆ 15.

J l.d!'$embadan}'ch cz}Tnikó\Ąstosu.ćhirkto\rlr.}\\n\' h /Jpdleń!17}.l \^i.ierdzenia znarniennejsiĘ zwiąZkunabie. p n n i " $ d ż n t n b \ l t t m s i c ] ./rlctn'^' . \ m r r \1.}nni.lqtnrani"nr ri' . minantl) orazmod!fikowalne .fikou'a]ne detel.\'stępo\t. gienyjamyustnej.. \\ badaniach szcfecńskich l. zaa$'alrso!\'an].]''\b\ ok./]'ka dla agresyrtl1ch zapaleń prz1zębia.EpidemioIogia chorób przyzębia Ybne]ama i \qip'2r w badini^ch popula(ji japoń.\. n].32liii DużepżelQ.||hirI tLdn.ch w.Ńpo\tia. czasie \lp\}em r\ielu czJłrnikót' etiopatologicz" p\. ch!' $rodzolle lub Dab}te. / o 4i. \\ ocl1icsieniu do peńodontopatii sq to takie ce. giczne lĄskazujqjednoznacznie'że\!'razz \Ąiekiem . \\' p]zlpaalku poh'. r-a proccdura bada\rcza: Na podstawie opisrr prłpadkó\'.ch badań ocenĘąc:. je się szercg mienrików (Ryc' 5'2)' Człnniki rrył. d .ic nd /"bd.cm a rr. tĘej \\.wlc.L dlurafu /d\ip. ccnt ZQbów osobę)i Zaa\!?nso\ranie na utratj' pży. Zc f. ku 12-15 lat23. nic.skaź.ana.dli''. stabilizuje się \' plzedzia]e6lH0 ]at.+d=n (odds raiio): llorazszans : -EE (attributable = plzypisane risk) Ryzyko n1'chgrupach Ńekorr5..] i] oftŻ \Ą]jccła\łskich dorosl]rhs] potrr.nio$ cgo /ęb. j' U\. \\ badaniu kliniczno-konhrlnl'In hipoteza ta jest sprawdzana.v 17lat j est \Ą.f}']io roz}inięcia się chomb}. na.iąz|:u c4rrnik moźeb].IŹicci3o (qc + ol nojed}rrie vęstc tlstępou'anie tej pato]ogii. odniesienilr ilo dzieo w . ] r a z t r z l i r i p j jak zapadaj4 zarórmo na z1oka1izo1'. d€ zębia utrz]łnuje się takfe w tżeciej Clekadzie fJria' . 7ostaje sfonnu.ch.].](a.e(esji. P'p. ło\'.lrasta tak.o\\ Je .ny \Ądy\ł$ieku na poziom pż!'czeDu możnazleduko\\aćpopnez poprar\'ępoziomu hi.Ifie nie plzepnr\€dzono celo$a. Ń"nl .'ch chorólr \l. Z Wiekiemlt. ściej osób Z niast i u lepiej t\. a następnic spada' pomiqd.ck$cncja Zapa]eń po\\'aniepostaci zaa\Ą"anso$anej \!7rasta do okoto 60 rcku ż]'cia. u sce w ostatnicj dcka.)= )*'.i p .'Ppo\aniem r P. Ryc'3.ka (tz\Ąl możnapodziclić na niemodł. rniern"ikllLirzrLi. po\\'ima być speŁiona cztercstopnic 1dem ry. u u .mjest ona testo$ana Z Ęlorz!'stanicm ńe]ocfynnikou'ego modelu stat-\'stlcznego.un|.pż}''czym \Ą:vstę. ną formę t-\.a on statu. nr jako pra$'dfi$'\ cf]łrnik Ązyka dla patologii' \\ mndomizo\ĄaĄdl badaniach intenenq'jnj'ch modJfikuje się oddzia\$anie czlTnika ry}ka i okrĆślasię efekt \t postaci powsta ia choroby jej progresjilub odpowiedzina terdpię. r o J o n l o f d Ll il iu m d .!t]stępo$ał}'onc Ćlę.P. loka]ifację i mzklad rccesji dziąsel w pos7c/egól.Pol./..stania Zapalcnia prz]zęlria lub prowadzą do !!.opĆjskim Clabela 3'6)' C/lnnik rlzyka to cecha osobnicza lub narazeme śrcdowiskote Zńększajqce r}.arie. Dla ocenl' łz-vka \\Istąpienia choroby lr danej populacjipod \\.w badaniu pże}cojo$5.k.ien]zo.spoącji na badany c4rrrrik i olłeśla siQr]z]'ko }zglęclne i pr4pisane' Po pohtiefi]zcniu znamiemego n. Brak b d b+d :* b d a+b c+d a+b+. zasięg (piro.cL ze szczegó]n]mu\rzględrrieniem ncj' \cgatJ$. plz}'Cf}m niekonieca e jest to jej pĘ}'cf!.którc lriększają 4z1'ko po\\. t l 2 r ] oi . L młodzież-v pomiędz.r) r h\ (relatiye Rvfv|o Wzo|edne ł5l.2 M erniki ocenycfynn]kóW r}2yka' dającedanlm cu..h iPdnokoPenio ll}ch s4 bardzicj mzległe Inżna hzono$(ach' Nlierau i FiebĘ2alrt'kazali rlpłrl cz}nnikó\r socja]rroekono micnlrh na fi€klencję r. tl u m u l u .e . czepu łacznotkanko\łego55' prz}zębia.vka' .i]. i uogólnio.f]. Poz}Ę1\na korelacja pomiędz}' $je.tki nazęb.ojo$e badaniaepidemiolo.kształconrh' \\. $iek 15 nikiem Ą. d. (lo?łqifu kohorto\[ch.![rasta \\'stępo\Ąanie(plocent osób).a]b'ch !\i badaniach di&l) obseNujĆ się powistallanic choroby pod ltp\rrem e|. su w's]<aŹnka Ąz. d]iugotńl.ana hipotefa sugerująca ztiązek pomiędf} potencjalD]tl C/lrnikiem (cz}nnikami) a \\'Yst4pieniem patologii.

hwie 14.2ab 84.41 f3.26. 16. 199210 Konopka iwsp.31. 45 16.4ak. 44 f7.f6. brak danych Kleber 19902s Kó||esta in i Uh 199ff6 20 24 35-44 16 18 39. f2.23. 21 44. 199531 PoLska 501 (Szczecin) Polska (Wroclaw) 18. I 18-29 Serino iwsp199428 Szwecja 225 3041 4f-53 54-65 19901bad. 26.94/o 30.1 98.1%. 13-5.31.14/o 87.&89.9'/o 28.33.50/a 36.50/0 > 97% recesjiżuchwie W Wszystkie Wżu.34. Ą4 31.24/a 42.46 16. 19982e Matthesen iwsp.41.64 30818 3039 4449 50-59 60-69 70-79 80-90 69 9-12 11-19 20-34 35Ą4 brak danych występowanle w popu|' 30-90 lat: recesje>1mm 580/0 rec€ s Je3 mm'22.24 Banach iwsp. 199217 Norwegia sriLanka 480 20-29 3039 40-50 1 82 9 30 39 40-50 1978 bad.36.26.26.26.14.23.5 96.16. vanPalenstein i wsp.33.34 26. 16'35.3f 21 13.24 16.44.36 36'46.1-90.14.Ą3 3Ą.6-11.44. .41o 4Ą'3ll 22.8'k: 34.46. . Ą4.9% 100% Loe rwsp.34.26.16. 1 82 9 30-41 42-53 2510 334/" 4Aak 33Ók 191a 5+65 444/a 464/.41'11. 35 16.9ak 4i6Wszczęceiźuchwie 34.f%.1Ą'26 16.so/a.16.4ań) 24-9 14-8.24/. 45.41. 198616 Albander badanle NHANES lll 198&199412 Tanzania 575 2A-34 3444 45-64 12 3039 5059 314/o 514/o 90k 18vo Gwinea -Blssau USA 83'/. 43-5.26-14. 3f 41.34 16.90/a 33% recesji klach na i pEedtrzonowcach 16-15. 26 16.80/o 94. 14 41 .13 16. 13. 100% (3 10% mm) (3 190/"mm) (3 31"/omm) (3 40% mm) (3 45% mm) (3 60% mm) 6.14. 31 f6.34.choróbprzyzębia EpidemioIogia Wynępowanie najczęst9a i |oka|izacja recesji dziąse|' N4ierauebig iF 1987f4 Niemcy 2410 (Wilrzburg) Niemcy (Berlin) Szwecja 7500 570 18-22 19. . 454.41.24/o 74.13 f4'.40/a 6f. .24. 23-l'/o: 33-5.5% 47 .|3. 15.

zespoleDo\łna. u w$lępo aniu ora-//aawansowaniu jakojednaz cech \. teliczną gerrotJpuIL. jakościołvy poddziąsłortej i u Meksykanoamerykanówjest ono tal.\łanie Częstszć wielo na tę .rtnikiem powstania zlokalizo_ w cją zwię]śzonej tej populaqjifr€kwencji łystępo. u przv.LĄ i IL]B iloraz szans pr}uebia o n4i. sięg uh?ty przyczepui gtębokości model ldinicznejekspre. paleniem przJĘbia \łskazpv€łyna jegoistotny zi\'ią.75 do 1B'B.chhomozygotani pod \Ązględemtej taminy D lub rcceptom fMLP na neutrofilach 4a . a agtesywnego ge.tokino\łych' genetycznejprcdyspozyq1 molekular.żejcst to iedno/ \\€ Ż . Piętnastokmmie częstszew}stęporłanie rczwl. netycznej predrspozycji do przyzębia wania odmialy allotjpowej R151 receptora FcTRtr wanej postaci a8res$lnego zapalenia gcnu l ei ep|orawi. u c7ę(Ljei mężc4 Równic7Z.3: w u dziewcząt ńek1r 12-18lat w]'nosiło l' w \.c. w wie odBrianyrcceptora cD32 wlstępuje pre.iJ Śię pre$|e]de8ofapalenia Powodemmo_ cięższJm pźebiegu wahał się od 3. zowanej i uogóIoionej formy a€rcsywnego zapa]e. zespole leni$ych leukocy' niern pienĄsz]r-h chombieziaminiakowęi.iętnoddonnyĆh' 5..9 (Tabela3.I choróbp r Epidemio|ogia defelt pochła. 4 i 5 mm obserwo\ĄEno 3H2% populacyjnejzmienności czyn.jowe rmkazują..prewa. że I pł. pefiodonlopatii jest zńzni.5:.:wen. nia przyĘbia u lasf' czamejw porórmaniu do białej nię. cir'vciałami prz}"ębiaW}^lPpuje przy. zapmponował w Iujmóww odniesieniudo biabrch5a. W rasie kaukaskiej u osób z odpowiednĘfor:nq al. zapalenia przlzębia od braku istot. adhezyjn}th uyrąna. Dlspmporja ta w ndjrnlod5/ei pie przyldadwertmdzonejneutropedl' ze.Za]ealość' lub ilościowe limwanej postaci ag€s}Ąvnego zapalenia plążębia w ich pnebiegrrmogąlezećzaburzenia na gran ocltów obo. działanie czFnika środowiskowego lliusze ryzyko mzlvinięcia się zapalenia pĘ'tkina.rr4 gorszejhigieny podsta\'r'ą w}nikająmiędzy ilm}'rtrlze średnio mrue} postaci pEewleldego i \'r' socja]nc alozaawansowanej jamy ustneju rasy czamejorazze uzględó\'r' fomr zapaleń prz}zębia' szFn stopruuagrcsF!11ych ekonomi@nych. nąi.!ystępo\!ać ta obŚerwo zębia.'mi. omz awansowanie zasĘ zmian destrukcyjnych zębia jest większy w poń\'vnaniuz kobietami' Dla żeza m przytdadu badaniachNIT.i\?ł w w obrazie klinicz. padkl g|ębokości który możebyć ' s:\ ga lv tych grupachw5'mo 2l1% i 1yIośRóiiice te polimorfizm genów cx.c zapalen przy.że istomie profil itościowy gospodaEa (aktyw w1zszeniż u bia\ch' Uhata przyczepu5 rnm jest uĘbnej)z cechami odpowiedŹi chemotakwczrraneuhofiIi i produkcja Ęc' u u o ?3%częstsza MuE}.mcz]. sji agreł1nych zapaleń rneó grup ernicnyl h u \'|ur}'nóra w}Ątępuje (odpowiedni prz1zębia.7) Istotn]. UsĄ spośńd w}mi' IIart36 przlzębiaw opaiciu o wspoł.Wykazano perme chaiakerwielocz}tmikow anajestwielo_ genetyczna detemino więkze zaawansollane l za.9do 7 razy)'obecnie podkeślasię upb'\v |eno|ypor^yi "polou óorcbou1c}. zlokali.U podłozazmian łystępo. U (cD32) na komórkach fagoq/tujqcych3s' osobni. ności 4.ĄNES w USĄ \Ąlstępc l cnNottp naa"''ia u btiznĘt sugem.d. ą)mtttt|ls.nĆ sudal'i" pr. Badania Kommana i wsp'37Zwńciły uwagęna 5 kjeszonek mm i wiecej. s\ĄoiŚr\łni prZyĘbia orazutfatatkanek niania i nisrczenia opsonizo\łan)ch choroby ku doncs\'m komórełAciinobącill:usactinonucetan.zn' i collana w gtupachraso!\rychemicznych. wanie utlas przyczepuo 3. jednogenolltnr. prcfuspozycja \tystępowanie.'z-rl n}rn peńodontopatiimoźe ytldaie cię. dziedziczonlmiv"ielogenowo.lrcrcba może \łystępo\4anre zek z płcĘżeńsĘ (częstsze o dziedziczeniu ?€ wano od 1.o i 55-" częscieiu mężc/.r'ieku cu'mościowe niellobo_ zespole g 1 2& 32lal 1.rexłerrcia zapa]eńprzJzębia (poligenołY)' t.w jamie usfuej doka. częstsze genowoi \Ąsńł(Łiałaona z cĄTnikami śrcdowhko. moie by. u]'nika z Fedyspozycji genetycznej. zn.o. ru motekuł w whżesię prawdopodobnie wcześniejszjtn hzonolłów i siekaczyu dziewcr4t. (I-ĄD. d'iiedziczenie Nąiczęsciej ffi nłst l. natomiaŚ ręcesji dziąsełponad l | 3 fifi o 12Ta dL geneBczn\33' ńżnic badanianad rnlodzjeliczrmza. tórq przelr4eHej md'lŹ. ność |anodmeĄ kanow \Ą pomwnaniuz bid. że być si]i ejsza odpowiedz chemotakwcna neu.M.l). ' do hofili u tżsybiałej.Możeto byćtakżekonse].Irówi 28%częstsza Meksy. byćodpowiedzialny o odpowiednio 23. keszonek u Mu. ro!t' eżpolimorfim ków będąc]. niejsrych uwarunko1vń międz'osobńczyc} i 547ol2\Ą(ze(niejs.ek. spole Papillonlefelre'a.

agresylvnego zapa|enia W niesieniu przewleklego. ciężką 12z i uogó|.kontro|a 56' 104osoby żóJtej Wieku rasy W 29. ciężkq 43z i uogó]nionq' 64 osobyrasykaukaskiej średnia Wieku 42.2 ilL-18 dla pa|qcy€ hi niepa|ących istotnych brak pacjentami róźnic między a kontro|ą' Haplotyp genulL-10 = 2. i 200f Yamazaki iwsp. fe sT. Speqfika s}dadu pbł.53|ata. 21' 49.duje w duż]. istość dob. gramówopaloci na rcdukcji prytki nazębnejw plo. najciężsfe zapa|enie w niudopostacilagodnej i agresylvnej. tej 8resji ki deq.60 |at' Allele2 dla lllB 3953 0D = 4. do Allele dlalL1A889i lL-18 2 3953 niei paqcych = 3. nioną. ze zaawansowanq.75 oD zaawansowane zapa. do N/ccvire iwsp.ytokino!ł}ch powstawanie pżyfębja' Tabe|a Wynikibadann. i zapaleniaprz}zębia. 2000 Hodoewso. topatiomi próch icy zębów W1'kazano w1sokąsrvo. 32 42 osoby kaukaskiejwieku rasy w 33-62 lat. 10 ze dniozaawansowanq. Allele dlalL-1A-889 3953 = 2 i ll-lB OD p?yzębia od l8'8naręższe fapa|enie w nresrenru pos(acr 0o ragoonel nrepau lqcych Wiekv W 4G. wej higieny jamy ustnej na fapobieganiepeńodon.39dla ATA 0D przyzębia od. gicznegojest dezbędna dla zapoczatkowania pro.|ępolanip w ubl'tkach o sz]'bkiej utracie Fryczepul rv!-sokic po/iomy Śs|Pmnse i mipi\lo\ĄP st\oi.chorób przyzębia EpidemioIogia j'7 po|imońizmu genów . J. dla gicznegostanu pfz}zębia.9agresywne zapa|enie w odniesieniu kontroli.]. wv.kontrola 52.d Wpbłlern na zapa|eń 1997 Gorc wsp.I I ]\III(Ro. kontrcla.pEew|ekie przyzębia zapa|enie 34.$I\ US'INE. Actinobacillusacti. 90 osób ńsy kaukaskiej Wieku w 35-55 przewlekle lat.42 średnio. 2001 Ł czynniki modytikowa|ne filal. plzy uogónioneagr€ s ywne zapa]enie zębia18. genotypo. noglobuLin możliwość ielania czlmików wĘ.kontro|a 46' 112osóblasykaukaskiejwieku W 20-35 Iat.TKI \tZEl!NIJ od pueprowadzenia w polo\Ą'ielat 60' przez Ióe i w'sp'zflallych badań intelwencyjn]'chu stu" dentów wiailomo.ł\ HIGIE\\. 10 z postacią agres]. uogólnioneagres}u/ne fapaIenie przrzębia56. leniepżyzębia odniesieniu w Allele dlalL-1A-889 3953 1. agresywne zapaIenie -z|o|Glizowane Uogó|nione kon.M/nq.Wysoka skuteczność pro.zdolność s'Zńkiego szńkiej reko. 2000 McDevitt iwso. i I998 pow}żej |at. FI.67 przyzębiaodniesie. rób prZ]zębia'Na początkIlat 70-.R(hjmmu.oRA PoI)DZI'lsŁ0l1 [J PŁI.tce zapaleń dziąsełi pneł]eldego Zapalenia plz]zębia dowodzi możliwości modJ'{ikacji tego peńodontopatii' cz]'rmikaetiologicznego poddziqsłowego obecność biofi]Jnu mikrcbiolo. lonira'ii powierrthni Lolrcnia. 133osóbra5y kaukaskiej 35 49 f postacią lagodną. żc poziom Ęieny jamy ustnej i związanaf nim bezpośrednio płJtki nazębnej ilość korelują Z \Ą]Btępo\ĄaniemZaarvansowaniem i cho.ej hi8ieny jamy ustnej i blaku zapalenia dziasełjako cz]Dnika prognostycznego fiZjolo. 1999 Pa hilliwsp. łe. 142osoby kaukaskiej rasy w wieku 62 16 pżyzębia Iata. i u5.n.toniu 7.7lazy więkze Utńtyzębów ryzyko Allele1 dla lL-18 3953i palacze tytoniu plfyfębia oD = 4. Allele2 dla L'lB 3953i palacre ty.konano szercg pmspekĘ'rmychbadań oceniająq.df lencji wskazujQna specja]nąrolę takich bakterii w etiopatogenezie a8r€sjĄłn]'ch peńodontopatii' Wytiki wielu badairsugert|ją.zaawansowane zapalenie prfyfębia44.chwp\'rv łłaści. 49 .m stopniu o zmienności r1zyka postępuchomby.

stanowi jako prawdriwego na wen.oojo\łych kohońowch. zei\\arcm dlaHetpetaDiridae.? i z obecnoścĘ w keszonkach bakterii ualawanych ra wirulentne (oD 2.82'3 W}stępc lenia plŹJzębiau palącychwTmosił firary pEyczepu oraz głębo.a rcsoĘcji kości wykazano dodatkowo. Dla te ści $Tnoszą|oD 5'1 dla pro8l€s]Ą'vnegoprzebiegu bakeńi pato. kowych pacjentów z NIDDM stMert|zonoczęstsze peńodontopatii.U kobiet postmenopauzal. nie chorób pżpębia \ł odniesieniu do niepalącyĆh. Złrócono takżeuwagę peńodontopatiina pEebieg cukrzycjł na \apl}\v na mniejsze zapotrzebowanie In zaobserwowano pe. dla Bacteroidesfo|suthus2. Bardzo spektalulame badaniaprzepmwarlzono u lndian Pima z Gila Rivel w AIiZońe.5' u]mstka miemik ten dla Dta alaczącej utraty kości bakterii tych wt'nosi odpowiednio1. nzyko uzględne $ysĘpienia peńodontopatiiu pacjentówZ NIDDM jest 2'6 razy więkze niż u niediabetykóW pźy uwzględnieńu plci i wie]o.lku obecności Pot?h3rlomoi?as gingioalis tĘTosi l.Balr Ęp 1 zaleźno. co takiego|eczenia.|zonych oś. wanie zaawansowanej kich keszonek pn}zębnych u palaczy w wieku w 20-35lat jest 1.yjnych statuscukrzycy periodontopatii. |eczonych u osób Właściwie sulinę gIikozy|oWej poziomu gicznie spadek orazzna(zqcy podWp|}Ąvem Pima hemog|obiny u Indian z NIDDM dowód z badańjnter.lla ciężkiego że 2.2 dla obecności gennych'SugeIujesię.o. u którJch w najoęściej świecie ystępuje cuhfyca insdinoniezalezna (\TDDM)' we rłszystkichgnrpach wie. w W badaniach przeprolĄa.3a populacjitej w 2. mająwiękzą frekwerrcję. pŹyczepu w plf}la.5. bia.u \4lTostka3.|aw\kim równieżpoMerd7ono is|o|na uiemnq mineral' korelacjępomiędzyparametmmi gęstości kieszonek dziqsłolwch. oftE zaawansowaniem iż stawie badń rych oszacowano.6-3. czynnika ryzyka Wskaźnikem ITzyka dla zapa]enia przlzębia możebyć osteopoloza.iż zaawansowaniecukrzycy' kamienia naddziqsłowego wiek pacjentai obecność są istotnie związanef nasilon]'rn. gabinetstoma. do. i sąPopharomatus gingfuąIis BacterG ria zj^. kazała.iodonto|o. kościszkieletu a gęstościa nie większą utratę przyczepu łqcznotkankowego u pacjentek z osteoporoząoraz wię}szą sldonność do utrz}łnania zębów z głębokimi kieszon]<ami w pMlpadku prawidłowejogólrrej masy kostnej.chorób przyzębia EpidemioIogia jest głó\\'nrm czynnikem nom1JceterncomLtans etiologiczn}m aglesJ'i\Ąlych zapaleń przyzębia speq.Iku . ci Zlokalizowanej)'Spośńdflory poddzĘsłowej osłych ze z!''iększonJ'mrlzykiem progresji zapale. nych wykazano istotny związek pomiędzy ogólną gęstoścĘ źuch*Yistot. potwierdzonotę zależnośćbadaniachpŹe' w kr.33 w Badania wskazuj4 na }Wstępowanie kieszon. mają od 2 do Genemli1e szacujesię' źenikot5miści 7 mzy większe Ęfyko iozwinięcia się zapalenia przJzębia' Metaanaliza (zsumowaniew]'rrików kil. ilolaz szans.6. choroby i od 5'3 do 4.:ązane Iloraz szans (oD) sĄókiej utraty ides fffsathtLs. koho. ku badń) obejmującałącarie2361 pacjentów wy.źe wirtsy opryszczkipoplfez miejscowe dfiatanie immunosupresyjneułatlv'iaja wzrost bal.E spośńd wie1u chorób u]dadowych badanych jako potencjalne cz}'nniki ryzyka dla zapaleń prz}zębia.h wirusów z glupy IJe7pes' szczegó]l e wirusa q'tome8alii (EsV"s)' w}stępouanie tego wirusa jest uwiqzanez ciężkimprzebie" giem zapaleńa prz}uębia (oD 4. w]stępo\Ąanie prZyczepu łącznotkanl{owego i!5''Ilosił nich u L. się sz}ókim postępem kach charakeĄzujących zmian destrukcyj[yc.B.4.TE cHoRoBY oGóI.te om chorobotwómzJmdla pŹ]'zębia' Dodatkowo mogq one rcpliko\aaćw kieszonkach.tylko dla cu.toWeoraz interwencyjnedowiodłyżepalaczeMońu zasięgoraz zaawansowa.zycy i l. wm.2). a iloEz szans ub}t. o bdkPń. wirusa Epstein.7i 2.\.s8 nej kości głębokoścĘ a illl NIKoTnTZIu Badania pwekrcjowe.trazy częstsze oclniesieńu do nie. U diabetykóww}stępuje większe zaawansowaniei zasięg zapalena prA'zę. palącychl€8ulamie odwiedzajqcych 50 . przebieg! zapa.ficzne odmiany genetycfne tej u młodzieży.występowaniem zalElenia pą'zębia' Na pod. a Lakips7c7epy $Ą\okiPiIolś)r4o((isa identfikowane u osób z sz}trkąutmtą przyczepu i kości \ł]'rostka(szczególlriew pM}!ad]{achposta. \\B\. jest dlategoteżzmienione chorcbowopt'Zyzębie rc.

)l . bruł srirq.espsychologiczny może zu'iązany większą być z frekvencją i zaa$€nso\aar em pŹeulekłegozapale. Indonezja) stuicrdzono odsetek pacjentów ze zdrcw}'rnplżrzębiem:dla wieku l5-l8 lat w przedziale 0-77o.Genco i wsp'40 martwioych chońb zaob.7 ilości wwa' niepaląc}ch'zaznaczyłsię także\łpĄ^v papiĆrosów dla palącychpo\[żej 31 szhrk lan]'ch dziemie oD . landia' Zjednoczone Emi.?dpa.esps}.ouai obniżcniem ustnej)'które decydujao pogorsze iu stanu klinicz" negopź].wpl].l]a powstania peńodontitis \lTnosił poniżejdziewięciusztuk dziennie 5. powiedzi komórkowej i humoralnej' sieci qłokino. wej i molekuładhezyjn].ch) funłcji fi.Wńl! stesu na bJć jednak minimalizowany przez odpowiealnie zachol.9.uczc8ólnośti potł\ldw"ni. lcnia prz}zębia.rrikaz obni. serwo$a|i. żesh. o r]zyko rczwinięcia się kacji mają istotnie r."nników ryzyka dorriedziono'że aktua]ni palacze Ęto. nikóW ĘuJ'kaob]icfono'żeosobypŹeżJĄ'vajqcc s!.812.mienia się39 e Upośledf ie mi}rokĘżenia (efekt naczJ'nioobkul.'ania' Zwiquek pomiędzy stresem a zwiękzon}m ł4kiem destrukcjitkanek przlzębial\t. szą]iczbędn]bnoustTojó1! kach i ich utŹ]m]'rvaniesię po leczeniu.!.4lata 3-327o.chw heszon. (Indie.u h ( /. dochód' poziom edukacji i miejsce zamieszkania są wskaŹ. nikają z innych zachowań warun.t\ . przpębie może acjęfinansoNa. stfujacy {Tń]nvczJnnika ekonomicznego na stan prązębia.lm\ moi{' .dla wieku 5H4 lat 0-9%.utl.m / p.fiłacja flm]<cji neutofili' od.Australia.chosocja|rry źe nl'iqzanygłównie ja. z niedostatkiemfinansou5tni manifcstującys1ę prfebiegprze$leldego ko depresja wńwa na cięższy zapaleniaplzluębia.'yższe chońb pIą'zębia' Azja stanowi dobry przyklad ilu. obniżeniĆ stężeńaoksyhemoglobiny na' w czającT). czJ'niach dziasła. l ] srr'.I' Ta. s}Tia) omz najniższ-lĄn nam. Bangladesz.dla pal4c]''ch przycf}n tak niekorzystnegorłp\wu 2. ffi sre. Po uwz8]ędnieńuinnych t7].r5 Różnice te \Ą1.us W uaaniactr pżekmjou5'ch$.dla wieku 5H4 lata G-2%. ków środo$'iskoi\']ch.wcześniejsi w odniesieniu do l.'ieku 35'|. nia prrrlębia. niu mają4]gotnie l ięk/p r}"ykopouslani] . Irak. 0l '12329 o. z kieszonkami pondej 6 mm: dla wieku l5-l8 lat 0-2%.f}uębia. ńeż z upośledzenia }'ej łączącej układnelwo\w endokrj'norwi irnmunG logi{--nyWiele deprcsji pro$'adzi takze do nievvtahnoł i Ą. h zarhouańtna prz\']Jdd d|. ku 15-18lat 35 75%.ekonomiczne.W krajach o niskim produkciebrutto (Tajlandia.oblastów ozębneji osteoblastów.aĘ Arabskie i Ifuwejt) brutto (Malezja.fębia- jak kie warunki społeczno. sh.lrdesieniu akceptująq'ch w do s\ł'oją sJtu.DKo\oNIICZ\. Chiny.EpIdemIol09|a cnoroD przyzęoIa tologiczny W badaniach amerykańskich NlJ'ĄNEs irur\.voje niedoboryfinansowemająoD 2. setek pacjentów ze zdro\ł](nprz}zębiem:dla \Ąie.zepu tą&notkankowego l'9 dla uĘtlrr kości i $TTostka o.n.rus SPoŁEcZNo. patogenn}. Wiet. wT. io\ĄPj higien} i. wieku 3H4 lata 3 20%. ńw.I. ' upośledzenie h.lpvna więk.ykazano. Iran. Nepal.obr po ut\/Blednipn. nikami Ą'Zyka dla chorób prz1zębia. dieĘ i dostępu do opieki stomatologicznej.Wśród nikotJ'Iifmu na stan prżpębia \Ą.Wna odpowiedŹimmunolo' gicznGzapa]ną(mod]. jak żc ia odpowiedzikomórkowej gospodaĘa. homeostazyw sieci mediatoro. Korea omz o średnimprcdu]<cie Pofudniowa. Iłaje o najłyższ}mprodukcie blltto na jednegomieszkańca (Japonia.Ircwotn-vch.Glupy ludrro' ści niskim dochodziei /lub niskim poziomie edu.dla l.a w. Noła Ze. proz.2dla sz}ókiej ut"ty pP.Arabia Saudyjskai Turcja) notują od. dla po\\'yżej mm: dla wieku 15-18 lat z kieszonkami 6 0-1%.

h logiczn}chlĄ'Iioskó\Ą' podsta{ą irluumo\\ani3 ldioqn. niu uniciq.'mi oraz umiejęt. ściskh regu|doryczĘcych lub pon'ol' tlposi".z za.potrafiok.udnością Wypowiadajqcym o swoich fomacji do1.ie żałować c/asu na jego przeprotadzcnie.nieIracze] osobą a z t.\}iadogólnolckŹiski zdobywaduże dośw]adczen tym Względzie. Wania|ekaża pooątkowychmornentach W kontaldu b.Iłorvego rozpoznana jest dokłailna znajomość metoil badaria cho.l przeu.akte.poaunia na dodatko\r.ładnej poczatk.' nd.qpo'. jalru..r' bie. zaha mowęna \tŁści\letory Po uąśkariu od pacjentaingló\łn].{Cprerqiad.l'ch.\'czącJ.\'ch. sto zdaIzasię' żechol-".'ch mowanym.leldej'a do takich należą chorob]'prz}zębia' pacjentó\r z chombamijamy !V odniesieniu do Z ustnej. osĘgnięciarr. nośćfcstańeŃa llynilólv badań i $''.lasanl" .W. czy]iod zebmnia $l'wiadu (dIĄmŻe.Ji doswadcze. w ramachpostępol.obJ.ów k}a\tienia z dfiqseł'ich postępo.ldóra poprzez|icfneWift.ania chońb' qla'.Banach Jadwiga Wprowadzenie Badaniepodmiotowe Badanie kliniczne Badanieprzedmiotowe '. /d$t/" I]a]r podstawielqników badań ustalać ro7. baftbiejjeśli czyona choroby t"\'In clol. pewnqŚiF qrviad.'ch 5ię skafg ]ekarZ Zbiel"ja.v}'stąpienia ^vhszcla o pż}'puszcfa]ne usta]enieczasu po]a\\'ie. zu kliniczneśo' obok \!ięc znajomości teoń.Z lqtr'iadu zebranegoplfez lekarza w rozmo\rie z pacjentem |ośdv\\/q'4 Ą u/}sl. tinien zebnć ta].Zębia. ie nip muina \a|ł)l jcfual.inJnma'j.l. nia się pie sĄ'ch obja\Ą. czej postępuje z pacjentern się onieśrnie|onym.] iÓto Badaniezacą'namyZ\]. doeg Woścach' zJpe.''ciągnięcia jest z ni. zt.vania pedodontologicz.mikrobiologii' .znalzenie iaJuni..Pl.'Ą/' klini(/ne8oi rolpo/nania Badamic p o ti l. Nie ma. lub o5ob4 na]. Zna ic się 2 obja\Ąamichorobowf.E-rpo\Vinien z chorym' za|eł to Wznacfnymstopniuod osobowo.że.lqczńena podstawiecałokztałtu oha. badającego piensz}'ch objalrólv Chodzi nie Cfasu \.ty gabinecie W lekarskim nego. odpo\Ąiednich rof.kle od posta\t'ienia chorcmu pJtń. cholego'Postępw dziedziniechenii i nriazane]z ru4 tecbni]dlaboĘtorincj. pmktycznc Zapo.a osoby bddd-qce.Izić sci' cha.tania dary c]lolobl'i dopiercszcuegóło\re poz$alająna wfględniedoldadneokrĆś]c. lrunimo.o Zasadniczl. bó]ui obnęku orazruchomości zmianJ pozJcllZę. sferegll ęs' Ro.a szczególrńc chombąprz].eśLić nie dol.tń. pJ. ich leclenia lub chońb q'Śemo\Ą.. dzi'' r.]lub /ębo\r' l.ch chońb ogó| n.\'ch.r. bad7o czę.u p]."n'n" przl rn m popn. lecz w1. doĘgqce obecnejchomby osobychoregoi jego ro.i ił1'. musi staraćsięnapnr\lE.m $'annkiem prawi. niestety.zen. eW umozli\łiajqq usta]elrieewcnfua]n].któIe 55 . dziny Dlatego przeplo\t?dzenie anarnnez]rczęsto nie jest łat\ve. \Ą'fględlieistnieniatego]ubinnegoolr.entgeno]ogiiitd' o8l1rmnietfbogacĄ' \!' ostah ch latach sposobJrozpozna\.

tki nazębnejob(> paqjentów: wiąfujew stosunklrdo wsz}tstkich plinIonoNT0l0(ilcz[Rozpo. cukrzycy (kontrolowana. binetu po mz pier. $resu psycnrczne9o.'tając o zaismiałe w międzyczasieprcblemy zdmwotną stan upnednio lozpoznanych chorób.kliniczne Badanie Dokładnywywiad dotyey: skarg gtóWnych.' lub. p].zmiany u lekarzarodzinnego lub specjalisty domatologicznym.podajac swG je dane osobowe.{ościstronystawówskrcniowożuchwo. Pomo(n). dzlzębowego do ocz3.e8o. a to w celu mbmny zespołu )onego ru niebezpieczelisrlmkontaktu r lawĘ pa. uĄ. ] Wstępowania la1r"wień samoistnychalbo poja. (lĄz\q HI\ł ' ponadtou\'vagę choŃby za](ame rra leży stomatologi@nego. na otrĄTĘł do $yp€ł.hirugiczne w jamip ustnej.m pr/pprowdd/pniu w l-akiego wlwzó./onp /abiegi . karty pacjentape. \l\. Kwestronańusztaki zawieradane dotyczącechońb przebltydt obecnycĘ ich lecze nia' a take eilenfualrrychnawków G)a]enepapiB \łykona. zmiany w le. nadużywaniaaIkoho|U.nając $vwiad i badaniepeńodontologi(zny po\"r'inien uzlskać doldadneinformaqjedotycząc€: pa(jenta sbon\ pr/}"ębia /e do|e8liwości dotychczasoiwchzasadutE]'m]'rĄŹnia Ęieny ja. przycz}Trę utraconychzębót przeprowad. powódjego zmiany którego uczęszczał i .ĄToL(XiIcZN\' hzlstępu. o cjentaw gabinecie pmfilu peliodontologien]Ęn. rraw5/ki zębami.ostatniegobadania ogó|no|ekari skieooi ieqo wvniku. inJekciawiĄsem HIV AIDS) nabierająqchmraz więkzego anaczena w Ptiologiińońb pr/Jzebid'\Ą w\'viafuiezwKńc rla. zespół chediak Higashi itd').tał.'kowania pŹestrzeni mię.o adres e|aża Ieczeni€ zaap|ikowane rodiinneqo Iub specjaIisty. Papillon-Lefevre.hypofosfaDowna.chorób krwi.. upgol rR}ł4'l)' Nie be/ zrra(?enia zebranie ' rodzirrnego'gdyżpredyspozycjagenetyczna wiadu jest po\tażnie w brana pod u\łagę niekórych tlpach i zapa]ei plzJuębia(doka]Ło\aanauogólniolrapo6tać zapaleniaprzJzębia)'Zbieranie \Ąywia. się DobŹe b]'loby aby paqjentzgłaszający do ga. na7wisl. niż pół paczki dziennie. go tę winno się tylko uaktuahić \Wwiad. llĄ o c/ zdrowotnego Aktualneproblemy zdrowotne. szcfote(.zaĆiskanie zabiegi profilaktyczne (cfęśtotliośći metody 7ębó$. i]sóW naduz$vanie alkoholu). pa|eniapapierosóWWięcej dowego i socja|nego.4. ze Pacjentz€lasząjący dolegliwości strony prz!Żę. czepy urupetnienia prctetycznei r. tazja.ię na ponortn4ńz).ria dzrzębouycn). . .wanie s}slemumię. my ustuej. i] zaburze a z€Rzo\Ąę' (zgĘr. dole8li\. 4.!su leczmie ortodontyczne. wiadu możebyć dołaczony ńodontologicznego' sT0]\I. 56 .tę nienia kwestionaliusz zdowotny zanaczając przy jednocześnie p}.. (padaczchorób neuro|ogicznych (zespói genetycznje ka).i\śfy wiz}.2. rlłrlnl lekarz czr. ogó|ne W odniesieniudo chorób serca. ag€Ewnego du powinno dotyczf także c4mników ryzyka (na pryHad Śtrps.szcza.1 Pacjent gabinede w tkanek pr4lzębia (na mają up\Ąv na reakĘ$ność prryLlad cukrzvra.pa]eniepapicro<oll.óorob\ u]dadu seĄow(>nacĄ'niG jeś w\. L pd(jentd4|dslajq. fizycznego i chorób zakaźnych skóry upoś|edzenia j umysłowego. częstość odwiedzania do nazwisko popEedniego lekana stomatologa.l[Lłl jqc do lqtviadu stomatologic lego na]eżyzapl'tać pacjentao: gabinetustomatologi(znego. ze !!ych.tanie zęMw).Prawidłowo ny Lwestionariuszpzedstawia IVc. statusu zawo. bia winien udzielić inJomlacji odnośnie: l l początkui czasu ich tnaora.tanidch . IiVWiad dotyczqcykontoli pl]. rĘra. Ryc.nje. czeniu oraz o ewentualnąwlz1tę u lekaiza ogólne. niekontro|owana). gor' 4. chorób uwarunkowanych neutropenia.

: '=Ę_aE EśśEE E!aa- :ż' FE 51 .9 rl rl Ll - a . =i B:: o o o .9 'ó E 9 I € ś = E EĘE ł g F3 e ł ł :g T g I I P 5 == ł r d p Ól.9 .9 -9 : : ! . . . E 9Er x ! :e: i E:-e = = 6 6 fi* € P Ź EE!€9$ Ę l3.9 E e '. Y .) a E 9. +ł a E E o{J Ry( 4.9 e g 6 U -' - E9 a s.ali]! F!-- a:]!a 'E l]]l a:] --!!!!!!a!! . iEE€ E I E E = = = ź = 6 ł f E ! ś a a : BEE : ł F q E E5 ..) .Badanie kliniczne za-.€ 00{J I35 ł ł I P - €P = ! o o o o o zao!aa!fr FaaaaaO!! !aft:l !lll:r 9 ! d:ę E E € . ś.': ą e p :Ei : *: ==E ł 3Ś źE ł ł * E Es .. .:a+^. E ^.: 95. ł' s. E:g.9 e E -9 ^. e I U 5ge:9. = a . ł ł . .2 Kwestionarluv zdrowotny o o o i ' E E ł Ć o o .-a !ar aflua a! E-3f ! t tl L] -l O -] -l fJ . ś I ! .

:JJ +]J.. =! o+E' <f *. 9H'F s 9 9 9 ó ż = z 5 I s ó- o = = ś f I B c I B B B 0 0 E 6 c s ż )ó . EE* E€ś FĘ E: :p ą: EgE E i B E E 0 g E*€E ą.I Badanie kliniczne ŹE E F@ :a ' ! b Ę1j.ĘEElTe:Ęś :E '.

następnie przechodzimy do bada. i podoczodoło. $ystępowanienieprzyjemnegozapachuz ust' Stan higieny jamy usttrej pacjenta odzwreiroe" dla zakres zabiegów. prrya}nę q/ch miejsc. śosowanie nosa i w fałdach nosowo"wargo\Ąych' Pżed prz}sĘ.balwę skóry wil8otność błonyślu.rndo zwięk.i\yk. 9&n'rn'łNrnznrn4rRZUsTNE z\łraca tu slę 59 .'IrnikiemmotJwując}. zapześta| uż}.\Ął.wierrie.ę twarzy. usta|ićg:lówniestan spojóweĘ popzednio rtosowanametodasreollowdnia i jej r ich zabarvrienie. bóIu i obrzękudziąsel iąseł.a zldaszczaba. n.Badając skóĘ twar4. {nitki gaoteaki międz}zębową go badanie fe\Ąnętrzne.Wania.wilgotność obecność i $'ykwitólv @ęstot|iwość' W badaniu nażądu powonienia zwmcamy uwagę szczoteczkido zębóW . powinienobej U pacjenta rozpoc4najqcego |ecfenie t\ę8ooml /ębodolo\\e8o do|ne8o). w .witówwokół skrzydełek (zas pośWięcony ten zabieg. 1łej formowany o wzrcście na]daduczasu i kosztólg ja. badaniezełnqtrz..zedmioto\łe pra€ nie stanu obemego (st4fuJ sans)' Polvinno ono pr/y w bć przepro$adlone miaĘ możliwo\Li 5wie.żuchwo.lub foik ap. usta ich na|eł okoliry uszu' Niekiedy pacjenci zgłaszają dolegliwo. \aykwiB obrzęki' W badaniu gło!'!y z\łTacasię u\'ragęIra ewenfua]ną bolesność lub zniełształcenie.Ę Badanie k|iniczne wiającYch podcfasżuciapokafinówlub szczot. higieny ok€ślenia stanu higienyjamy ustnej na]eży do jamy ustnej (wska.lanie prĄlębia' Badanie pżedmiolo$e obejmuje adrówTo jak i we\łnąt-zustne.Iług usta. się (plptio)' niem (inspeĆ'io). zc chowanie się paqjenta'$.oks}. zowej oraz obecność pzyboów do oayszeadodatkowych .jest to zwi4zanez d}sfin*. va'egolnlm lwrd(eniem utlagi nd Zd. ma Badanie p. & ści bólowe posługjwaniadodat. Badanieprzedmiotowe pr4"Zębia na celu ustaie. jest gnoswcalego.yglądi skóĘ jego t\łarzy a następnie badaniejamy usfuej.tki API \agI-angego lłsp. rodzajużylvanej na kształtnosa.dzo delikatnie. pieniemdo badania$ę/|ów l hloonJ(h' kończą( e. powonierua opukiwaniem zm}słem oraf mierzeniem (7'?en&ro'io). jamy ustnej nia ujść ooktadny Wywiad dotyczącyhigieny nent! tójdzielnego (nad. na .zaleca się jeszcze badanie Wykałaeki. W prz]padku higienyjamy ustnejpa. odnoto. obrazuje on stan jamy ustnej. Aby uni](rr4ć blędu dia.ędzyzębowymi' ślinianekprz}usznych. uogóIoiony lwsięk ropny w przyzębiu).abyńe sprawićcho. szczególną uwagę na| skó.i\'ych chombami sprawdzania sposobów 5ię lub przyborami łowymi m.możeto sugercwać istnienie oloesu zaostrzenialub ismie.Wuje pżede wszystkim jej się zabar. nie stanu higieny Na pieJwszej wizycie nie za\Ąszemozliwe jest higieny jamy ustnej (na przy.a pżeśżeni międz}zębowych dentystyane. głowę.jakie \rykonrrje on \'{ domu w celu usunięcia pĘtki nazębnej. remu Mlu. w badaniut]'rn poshrgujerny ogĘda. ponieść' kie musi Informacja taka może być do' datkow]'anczJ. badaniuna. szczoteaki jeś|i pęakowe).|zienazębnyrn. cjq stawów sl.) (patrz Rozdział8)' Wartość WskaznikahĘiely winna być zapjsana każdorazowo karcie badń pacjenta. się kowalia zębów cżykńĄawieniasq ciąeleczy z przerwami. tle dzielnłm' bar.Wlstalczą \łó\aczasońentacyjne inJormaqje o mięl&im lub Zminera]ŁowanFnosa. konaćstosującwskaźniki hjgieny p\.roniowo.rnalny i $skaznik płJtki Pl'I wg si]iess i liie .oczy oko]icę prz]'uszną' nos i węĄ chłonne. obecności \lydzieliny rcpnej \'rkieszon]<ach zębnych.I. okeślenie\łskaŹnika }iładWzodziejące zapalenie dzi4set ]ub przyzębia. Wstępowania owrzodzeńdu ruchomości zębórl wędńwki zębóW obnażeń korzeni zębów przy.Pl.j"nt winien b\( poin. pźeFowad7a się bada. szenia wysiłkuw celu utrz5'rn1t\ania odpowiedniej jamy ustnej. prŹepm\ładzane ono we. W prob|emy: mowaćnastępujq.e rząduufroku naleŁ.ścio. badaniem palpacyjn}'rn (penj?^io). nia cą'alnikauldadovego. lonegoschemafu' Najpierw nip ogó|ne.\ły popmwęlub pogorsze.

szrzelin Stillmanna lub i eu'enfua]ne zabuuenia rozwojorve waĘ. w śviet]e. Badaniewęzłów clrłolrnJ'ch ważn]melemen. nałżerki)'Następnie powiĆżL}Uie sa]g' uno\Z.lvohvorowYch często zrastają się poluszania lub odl]M'aniai|ziqsła oko]icypato]o. . $'zglę.la plz)(/ppionp8o. \Ą/edług po. Pier'\isfy t}p przycze. tzw chome. Ziamino\r.iLa. w prze\łlek\'ch stanach zapa]nJ'choraz Ęłdrome) w celu st1vierrizenia objawówblednięcia. dzidełkanależyrł]'konać test pociągania(]łll. w z pod:lożem są rvórłczasnieprzesuwaLre'hvafde./ęśLidnie W kieszoncept]'zębnej lub dzĘsłowej. Liot\anc jest na granil\ d-/iąsla pvyl/epionPgo pżedsionka jamy ustnej. . ' a daniu tj'm dokonujemyta]<że oceny t'ony śluzo$'ej ]. streFrdria. przyczepuwędzidełka ne wa. nieplawidłowametoda szczoteczkowania uzębienia) Dochodzi wóWczas ' do odryWanie dziqsła obnażeń zębalub zębóWw w1mikutzw recesji dzią..iPkd'/ami przyśIodko\ł]Tni' zrastanrasię Z otoQeniem. Ruchomość dziq5ła dfidełkawarg i.zy' obecności \lysięku w szczelinie dziąsło\Ą'ej. jest Z klinicznegopuiktu widzcnia pożadane ba. \Ędzidełek bocznych.3 Reakcje dziQse| wargi Ióżnic4 całkowite.czy jest ona {ystarczająco szeroka (po*l.g. a także prawidłowość tem w większone zań\łno w procesach zapa]irych'jak pźyczepuwę./proLo.vlrńżniasię cztery typy i nowotlvorcrwch'Badaniu poddajesię węĄ chłon. chwie.TYT dfui podobojczyko$e ' Jeś|i one powiękzone. sta.Ęsło ogĘdającwargi Zwracasię uwagęna ich zabal' zwTacając uwagęna jego barwę.lżuchilowe 1bdi Lamphaticisubnkndihtla.Izidełka Igi gómej i dolnej' \\€ Placeka i wsp-si.pia (dotyclącc prz!. 8rubość (rozszczep pżetok cą'nnJ'ch. pozo. obecność wargaolbż]mia. gicznie pży@epionegowędzidełka i wa€ lub jęz}. bolesnci m. czyjest zwężona pierwotnie (cecha 1 BIednięciedziąsła wr:odzona) wtómie (obecność lub wad zębow]. rcs)' po.którcmu to\łaEyszypielwotńe lub wtóInic \ĄaĘ i pżedsionka jamy ustnei mzprr Zwężona ny śluzo!. za pomocąq'I. stopień wiĘotności.u zapdlnego nd ogolmielkie.i szerokości dziqsłai gtębokości 60 .\łT' i u]Ąvijajqc zermątfl pa]camiobuĘk ($'ilgotność' knrawienia' Umoż]iłia ono ponadto stwien]zenie na zabań{ieniei stan strefu przejścio$ej Ideina).tak w szczęce.ruchomość ich stosunek do do brodarłLimiedł.ch d2iqs|a i'łubzgĘzu umzowego' nieprawiilło\lypnyczep wę.Iz. w pźcźutach no.Ifielrn]'m sztucznJm' lub brzeżne' brcdawki .ne' nad. )|epuiai nicn! diagno\hlznei jak pfedsionka jamy usfuej.) sq . węĄ chłonnepowię]Śzone Z powodu ostrego Pży stwiedzeniu In lub IV t]pu pEyczepu lvę. l w zu. przetokirvaĘ i ich spojenia) W ba.4ubjęfyka.ęJĄ . festonóWMc calla)' konsystencję.ka jP\| ro!\nieżp17} lR){' 4'5' Te\l lPn \Ą\ka/an} iTr.d pru e.]l jP balla się r(e\\'nę|17ną ich spoistościlub ewentuaklie \Ą1vołaneob. kztałt i przebieg (obżpLlmidn} prem\|o\Ąe' wienie. czy l4 gó|rrione(polr'iększenie węzłówct onnych obwodo się do brodawki międf}zębowej'zaś t}pie czwalw \Ą5'ch)' Ponadto zwTacasię uwagęna ich spoistość. i Na]eżyocenić.lkowe (ndi ]. pu \łystępuje wówczas'gdywędzidełko waĘi zloka. brodawkęhędzidło$tlika bolesność uciskowq. i błonyśluzowej itd. gdy wędzidełko pnyczepia się do dfiqsłaplf!" leżyspra\\dzićczy powiększe e jest zlokalizouane gi jedncj grupy węzłówchłonnych)' uo l Zepiun. bm.rn.'ej strefa dziastaFfycżepionego' je (dziąsło cz}na badanie wewnąhzustne'Przeprowadzasię Wzmkorrc i palpacyjniebadamydz.Ifiąsłowe.z.|alcj do t.lmphaticisubmentlles). oraz \\ylś'ity /d]iko\Ąe.P.jest plfe.Bo' ĘTie flecim !\Fd.rłG. tflv penetrującj.hń. jak i niekiedy ob\ł'odowe (kaIko\!e' szJ. danie . odnoto\\'uje ełenfua]na obemość się postępo\Ąaniu lekaiskim' często są one pG tok.iqsło pżyczcpione)..borłei i m. na.żej mm).ide]].kiempozlrala na określenie Ętów ust (zajadypęknięcia.ia. \łzględnie kalibro\'vanej sondy jego sfemkość' Badanie dzĘsełdoĄ. niebolesne' lub st$.zastestupociągania Ry(' 4. szerokość strefy dziąsłapEyczepionego jest pod.o /.ierdzeniu II t]'pu pfzyczepu wędfidełkawargi B'ID'ł\IE \\T1\T{]\TRZUS'I'NI' Badanie MG do]nej.

B a d a n ik l i n i c z n e e
kieszonek przyębnych pźy badanych zębach' pomiar ten dokon}'$€ny jest rvobszarze Najczęściej gdzie stefa ta jest często fębó\t siecznychdoln],ch, \Ą ,na.znie rucżona6' pr}!ad|u obc(noś(i niepra. pŹ}.czepionego podczas vidłowo rvędzidełka \Ą]a.gi, .!.vl,kon}.!va tzw tesfu pociągaĄra |pull.sunnrame) ia
można /aob\pn\n\\.ll

negoobjawj egoblednięcia.Amerykańscypeńodon. tolodzy llaz}1vają część tę zrł'ęzonej st.e|J dziąsła tz\Ąr wątpli(ą sh€fą dfiąsłaprzyczepionego'

"

obrebie dZidsld pl7}c?cpio.

a

okreś|enie ruchomości zębów

.@r.

Do tego celu słuł również badanie palpac]pe. Ryc.4.s Ustawieniegiovly Ryc.4.6 Ustawieniegiowy pacjertaprzy poniarze upa..enu prry pomia?e ru W.|dnalh thoroboĘ(hprzyębiaich ru(homoś. chomoś.i zębóW przednich chomośc] fębów w odcinku bocfnym' znaczniez\Ąiększa i z cfasem dochodzić się możedo W 9cfęce iżuchwie' posługiwaniasię rozchwia. zupeblej niemożności n],Tn Zębempodczasaltu żucia'rozdrabnianialub pĄkania pokalTnów' tr stopieńruchomości: ruchomość łu}u>1 mm, w ale <2 rfuĄ . trI stopień Tuchomości: ruchomość fuku > 2 w Prfybadaniu ruchomoścjzębów posłułć płaszczyŹnie pionowej, moźemy się nrm i/lub w dwoma metodamil lub zgodniez ł1tyczn],'r Niemieckiego Towarzypomiarem statycznym ruchomości, stwa Parcdontologicznego 1988r: z pomiarem dynamicznym ruchomości, - 0 stopień: brak stwierdzonejldinionie nlchomG Ścr, ' I stopieńi llyczuilalna ruchomość l mm do oba pomiary możnaprzeprowadzić Ięcznie lub w kierunl<uporiomFn, za pomocaspecja]nej apamh]ry(Periotest) Badając powyżej mm \Ą' ' u stopień:ruchomość 1 kerunlrr pomial ruchomości stat}'czny poziomFnl można$ykorz}stać instrumenfu (luste.ka,zgłębnika) palce lub m slopień ful homo\ poiawiajq(a pry na(i. Ękojeść się \!łasnej sku wJrg i ieA].a nd Zqbtrębyli,4ub ruchomośr Ęki (Ryc' 4'4). Ptfy tak pŹeprowa.|zon}'n badaniuprzyjmujesię w ska]i Hal]a,D: w kierunk1rpionołTm' . 0 stopień r'uchomości: minimalna ruchomość lub zębów przeplo. Ętramiczny pomiar ruchomości jej bĘ\ tadza się \Ąykor4stujqcaparatrrę mechanoelel{tro. t I stopień ruchomości: ruchomość łuku<1 mm, niczną aparatPeriotest (Ą'c. 4'5 do 4.?' w

0 I
Ryc.4.4 Badanie tuprfy ']ryj! Ękieio gienxh (vW Rateit-

l

-08 +10 +20+30-

+09 +19 +29 +50

Ryc.4.7 Wańości ska]i ]chomości zębóWmierzonych Periote stemi odpowiadające k injczne im nopnieruchomości ,ębóW ol

Badanieliniczne k

g|ębokość pżyżębnej iednejz ba kiesfonki na RyC' 4.8 Różna j zęba. powierzchn danych

g|ębokość mieźąca kie Ry.' 4.9a, sondaperodonto|ogiana b .7onti pŹ}2ębne a pld.^|dłowo -T"./(/o.a.ł keś7orce ' umiesrczona keszonce. w b - nieprawidlowo

jest istnienia Uruchamiany eleLhoma$et]'cznie i sterolvany wieEchń uwarun]<o.!ł'ane mozliwością jej głębokości jednej z badan],'ch ston znajdujqcy \t specja]nej ńa1ej się na elektroniczniemłoteczek prostnicy udeEa 16 mZ! w korcnę zęba od sbony (Ryc-,{.8). zapisiediagamu w karrie pacjentaodW .l mzy na sek.un. notowujemyZbadane głębokości pżedsionkajamy ustnejz częstością kieszonki \tpisujac je po odpowiednich podstawiedostarczon},ch shonach. dę.Na danych,mikmkom' pulAls\Lic/a uaio.. pPńo|e.|u' Iu MiP.,7l /ą.ięone Pomialu 8tębokości dokofuljesię sondąpeliodon. -B do +50.ApaEt ten określa ilościo. tologiQną cechouEnątępozakończona, łprc.Wadzo n granicachod kiesfonki na głębokość uT'czu\łane. wo chorobo\te i,llub cą'nnościo\\e zmiany tJ<anek ną delikatrriedo pżez dno kieszonłi-PżJ.rZqd plazębia, łąonie z kości4 u]tDstka zębodołowego' go opolu sta.lvianego $lsoka cena cz}ni go nie.lostęp. pomiam\ty\\plo\ła.lzamy kieszonl{ipod nie.lriel. do Niestety .iegodość gabinetówpeńodontologicznych. ni'm dla.\łielu kim kalem onsiPflL}lniP \Ąf7ne),.l 'l.lilepiPj '.o\\. nolegledodĘiej osiĘba (powieżdnia waĘoŃa lub gdvż polioloua i ię,1].osa|' tuvskrmtrtótrrzu.n.l'i. Badanie rowka dfiąslowego E] kieszonki dziqslowej i/lub przyzębnej mniejsz}blądpomjaru(R].' 4'9)' fiłologicmych rowka dfiąsto. Badaniew lt.arun]{ach pŻyjęto pomiaru Zaś żadnej kieszonek z wegolub szczelinydziąsłowej, w warunkachpato. Aby niepominąć ' keszonki dziąslolvejVlub pnrzęb. powieżchni ]ogii plzJzębia stosować zasadę badania dystalnej od ostat jest jedna z najistotniejszyĆi (zęścibadania niegozęba łuku, od strony prawej |ewej, w idąc ku bądź nej? - oddf prZ]zębia'z l.ilinicznego punl.tu \Ąidfeniajej głębo. odwrotnie ie|nie szczęce, w oddzielnieżuchwE. w 1\'\Ąafunkach fizjologicmychwahasię od 0'5do kość 2 mrn, u osób st.uszych przfimuje się głębokość nie w kieszonkach pŹluębia hfonowcólv na\ł'etdo Siła użlta do zgłębnikowania powima b}ć jPj nie pnelru 4l. nale)5r9. 3 nrm. Rcjcstrujemyten pomial oddzielrriedla każ. \\ięk\/an' 258''.\b} degozębai oddzie]rieod stroĄ' policzko\łej ijęzyko. konać kilka lub kilkanaścje razy próbę podpaznok. śro.lkowej komny Zęba omz na po. ciolvq'Polegaona na umieszczeniusondypeńodon. lej w części wierzchrripoliczkowejod stmny blizszeji dalszejpo- tolo8icnej pod pbtkę paznokciowądo momentu W \ieżlhni .l\C7n1'Ó' |en.posobo|17\mujPmyodczrrcia bólu' Jegopojawieniesię Wskazuje pŹe. na kesfon]d pff}' jedn}m ki.oczeniesiły25 g. Prfy badaniu głębokości kieszG 4 lub 6 wańościgłębokości pG /ębie.Bddanielo \\ ld]].umiejsld(h tpi samejpo. nekpvyzebn1r należ1 h lp( iedno( nie odnotońa(

62

postu€ującsĘ skaląs.stopniowq, użyciem z specja]nej (dębnik Nabelsa)Byc' 4'10i 4.1l) sondy cechowanej pneraczonej \d.tcnic do badaniatakirh mjeis,: ! 1 klasa (slmbol F1) - sonda uprcwaalzonaod jam\ ustnpjwprpŚtżeńmie. tron) predsion].a penetTuje głębokość szero dzykoEenio\'r'ą na l/3 kości Zęba(do 3 rnm)' zg|ębnik N.bersamierący utlatękości .' 2 k|asa (s}łnbol Ryc.4'10K.|iblowany w Ę) sonda i!ni]<a przestrzeń niż3 fum. ale nie penehujejej na \Ąylot; 8Jębiej .1 3 klasa (s,mbol n) - sondapefletrujeprzestrzeń jawiąjąq się objalt,k.wawienia. Świadczy on o czyrr. międzykorzeniowq \aylot. na nyn plocesie zapaln].mtoczaq.rnsię \'r' obĘbie ba. danej kieszonki' Jest on także ważn}łn WskaŹni. pŻ}zębia, obrębie kiem tempeutJ'cznyn' Ustqpienie kwawienia przy W zaawansowanej chorobie W zę ponołn}m zgłębnikowaniu kieszonti po zastoso$,a. bóW tżonowych dochodzi zniszaenia tylko do nie nej terapji świadczy jej skutecmości.8 o dziąsła, i tkankikostnej; a|e ods|ania WóWCfas się ich Pomial głębokośc]i kieszonek powinim byćpŹe. o|o|io międ.,ykozeniowa i hvozą sięw obębiefę prowaiIzony baldzo doldadnie,nie ty]ko ue wfględu bów vfonowych w żuchwie tzw bifurkacje' zaś - t fukacje. na ustalenie foLpoma a i rokowanie, lecz tałże W szcęCe postępow z uwagina śledzenie choi]by plflrzębiałub leczenia'Niekedy zb'laszczailla oceny wytików le. powin. G aenja' pozapomiar€ m 8|ęboko.(kies/onki i ocena stanuuzębienia oo dokonaćsĘ pomiaru k]inicznejutraty przyczepu uhaty tego pEyczepu Bierzemy tutaj pod uwagęliczbę zębów obecnych Ęgnotkankowego' Waltość popnpl doli(zenie 8|ebokos( obUgam! do i kiPsón. w jamie ustnej,ich kontakty z ZębamipŹeciwstaw. ki* odlegtości' brzegdziąsla- połqczenie szkliwno{e. njĄni, stan .\ł]p€łnień - szczegó]nie klasy I], m Eentowe' W prz]'ladkach,w }dórychbraluje punk. i v omz ocenęzębówzmienionych choltbo$'o, uzu" jakim jest gmnicaszldi\łnccemento. ppb ony( lub pokra.tv, koronami protebonlmi. tu odniesienia, h h E. konshuuje sĘ specjalną sz5nęałrylanową. a takżestan uzupehrieńprotetycznych. jednak zdar:Zyć, okolicamiędzykone' MożesĘ źe odnotowujemy ponadto obemośćwad zębo. j'rłŹ. w obĘbie której doszłodo ńznego stopnia ltYch (stłoczenia. obmĘ \Ą,ychylenia)' wad zgĘuu poh]ta jest w da]sąłncią$ dfĘsłem. i korzeni zębów Bardzo ważną jest kości' cz}nnością rÓw. ń.tlql ien uwko&"nia miPjv międ/ykoŹenio$5c} pG nieżustaleńe mdząiu zgryzuoraz WkrTcie węzłów byćpoddany\,nildiwej ocenie.g oceniamy je urazołlych.ro Badanie przeprcwadzasię Zapomoca p\tki wosku o szerokości cm. lekko rozmięk. 5-7 czonejw ciepłejwodzie lub ko]orowejka]ki od naj. gfubszej do najcieńsfej, w ostatnim etapie moż]]i. wie dwukolorowej.Z\amcamy ń$'nież uwagę na ścieranie zębów (obrosio), się Ltóre możebyćobja. wem bmksizmu. Niezbędnyn uzupełrrieniem badania podmioto. jest \aykonaniezdjęcia ra. przedmiotowego wego i diologicznego, którc jest niezastąpioną pomocą w \łyk]Ąvaniu i ocenie stopnia zaawansowanta zmian chombowch w plz]zębiu.
Nabersa bifuńGcji W zęba36' łc 4r 1 fg|ębnik
t Wańość pomiaru dia kieżonki pEyzębnejdo g u dziąśla. od bż€

o5

Joanna szymańska
l l ! I

Badanie radiologiczne
Metody badańrentgenowski(h Moż|iwości ocenyradio|ogicznej periodonto|ogii W Monitorowanie |eęenia Ograniczenia diagnostyki rentgenowskEj

Badanie radiologicznejest wainą metodą diagno stycżnąktóra uzupeh a kliniczne badaniepacjenta ipomaga u usta]Pniuv!ąaścilleao mzpoznania' jest w dia8nostyce chońb prz],zębia' Przydatne w l.tórych dochodfi do zmian strulĆu.ry kosmej.Na. tomiast w patologiach,w ktdVc.h zmiall koshych nie obseiłujemy pozwalana ich \aylduczenie.l'2

Siekacze

Klv Przedtrzonowce

szczęka 0 60-750 70 800 80 900

Metody badań rentgenowskich I zdięcia wewnątrzuśne

w schoizeniachprĄuębia bEeżnegonąiczęściej \ty. torzysĘ'rvanesą zdjęcia wei'nątlżustne _ zębowe e. i 2€ Ą lo!.o.Śkr4dlo\Ą z /as|o.o!łŹniem napię(ia trądu lzędu 70 75 kv zĘBowE Mogą byćWykonanetechnik4 izome. Cieszyńskego olaz techniĘ Ęta prcstego'

w splzęt l€ntgenowsk. Ważnejest pozranie technjk ich u'ykonania, aby mialy moj,lilvienajwiększąwartość diagnoswczną. obu technikach ważnejest ustawienie orto. promienia centra]nego,czy|iprcstopa.]łe \łraz i danego $ycinka łuku zębo\'|'ego i zębami. Prcmień środkow biegnie powierzchni stycznych zębów Aby unskać
ienie ońoradia|ne trzeba zat|o.ol,racodor.

ie ( oral . /ęś( s|omalo|odz)w}|.onujq|co ici i zdjęi tłę 14".n,.1-. 8abincld(h w}posażo.

poziomej w stosunku ie ĘĘ w ptaszcz]źnie ii środkowej ciała.Jest to tał zwana skala

rv\tększość apalatów rentgenowskichjest zaopa. tfzona w skalę poziomą tużprzy głowicy ułatwia ona ustawienieoltoradialne pmmienia środkowego dla posz(zegóInychzębów Część apamtów tałiej ska]i nie posiada i odpowiednie ustawienie Ęta q4ko od dośWiadczenra w skali poziomej zależy oso. by \łykonującej badanie (k4t ustawia się w przltli. ' żeniu' odch\ |erriPod projekcii ońoradialnei po\ oduje anie]Śztałcenieobrazu vr postaci \ay.lłużenia jednej czsci zębaoraz shceńe innej. W tecbnice k4ta plostego (ńrł'noległej) błorra renĘeno\,Vska umieszczora jest ń.wnolegle do osi długiej zębą a pmmień centralrrypada postopad]e powieŹc-lrni do błony i osi długiej ńg zęba. !\,yko. Ah!' nać takie Zdjęcie,Hisza relrt8enoraskamusi być umieszczona \^r specjaln}'n tŹ}madełkq kóre urriożli\ir'ia utrz}maniepłaszc-x'my filrnu ń\anolegle do osi dłĘiej zĘba.TżFadełka są odpo\r'''iednio przJstoso.wane poszeegó]nych8rup zębówszcuę' do ki i żuchrt5ł Pozwaląiq takjt na uf}skanie $,łaści. one wego padania promienia centralnego (pod kątem pmstjr1r)dzięki pierscieniom,w których r,mreszcza się fubuslampy w badaniachtą techniĘ łażnejest również,aby pmmień centralny padal ortola.lia]nie do stycalej danego$,ycin]€ hrl.rlzębowego.

65

jejumieszczonejZazębem'Warunkem ta.jak w tednice kąta prostego.\Ąykonane W technice tej łatwiej o nieprawid]łoue kem i fi]nem . (głó.rnadeł.szcuegó]nie poziomieprzegńd międązębowch' a du.ortomdialnie. to na zdjęciuotrz}Tnamy zęba'a osia długą tegomiędzyosiq długą metodąw dia8nostyce zatem kofzjłstniejsz4 genowsl. b.i w tet hni( jaEmo\aarfu' my $tedy oblaz powiększon]łpomniejszony lub jest teżto. 1q i moż|iw€ od nichodstępstlva.ale po na}rośćzdjęćjest największazaletą tej techniki. wienru geometry(znj. st]:rego na żowiękza rrapoziomiewielzcholków korzeni.otElmamy sloócony obraz Gdy h$' Powinien badanychzębó\łr rratomiastpromień centralny vu'eLi |ubżu( cinla hrkuzębowego padaćprcstopa. l€psza jakość Ę raza się lv minimaln1nnmietształceniuzalysórv Pa mieniowaniajest skemwana na dwusieona i głów. (osĘm).fe€ zamaczasĘ mala grubość u kG ciu .okreś|a W sfoę.Wnie koMeni nenio\łych a takżestnrktul beleczkouych czy ub}tków brzegu W technice izometrii ciesz!ńskiego łatwiejo btędy Jeże|i uyostka Zębodoło\'r'ego.laszcfa zniekształcony fuje się ponad$iefichołkami zębówhfonouych. przedsionkowych). pmjekcjęwierzchotkowq projekqięna lub niczn}'rn albo \\TTostka zębodołowego obiepmjekcjejed" brZeg p|zyb|iżone' Pa w Kqty ska|ipionowejj€ d nakty|ko Ę ustawieniem Śobą się cjen(i różniq m|ędzy napEykład posz(zegó|nych zębóWDlatego każdy i pochy|eniem W pacjentpowinienbyćustawiony tej techniceindypionowej wóWcfas są ty|ko Kqty widua|nie' w ska|i Niepra. istnieją jest zdj* jednak pewne ograniczeniatej metody Wymka to na z ńżnicy gnbościstfuLtul uwido(znionych zdję.Dlate' go naleł rtT'konać zgodniez zapotfebowaniemldi.radioloqiczne Badanie w. jest zęba długość na Zdjęciu dającza kazdjłnmzem poń\łnl\€]ne zdjęcie'Powta. w stosurrkudo dwusiecmej Ęta za\tartegomiędzy czy]i zgodnie z promieniem kołado badanego*y. lazem zdjęcie.!Yiększr. ^'Źlaona moni|om$il.pnebiegchorobri |erzenia. nie korzeń omz ńenchołek zęba'Przy takim usta.zustnych badzo . pońvĄrya]na z długością Znionj' tubusaf trzJ.wewnąt. osią klszy a osią zęba. zębó.m rzecz}tvisĘzęba.5'1). żekość Zaleta tych zdjęć zębówwieloko Doryczyto ^!.esąto kqty (-)' (+)' żuchwie poniżej plaszo}zny fgrFu jako sięjako W W technice ifometrii cieszyńskiego wĘka prG obrazuw badaniach teÓnĘ \ĄY. /iom przyzębia nie ipsl dobrze uwido( to Umozli\\'ia Zss'ndrronizowanie jest ustawie.'m prostego(mzwartjm) od poziomej pada futaj ńw. W |ampy pioniemoże widloweustawienie obrazu lub waćskróCenie Wydłużenie badanegozęba' 56 .za każdj'm p l. centra]nyw płasfcfyźnie nież.w kiego uloerurkon'ania pmmienia centralnegojest schorzeńplzylębia jest metodaĘta prostego' obnzolłEnia uzyski\tanaza pomoca R{udzielczość .homień ze wz€Iędu na sposóbłrykon]''\Ąania padapod Ętem. promió cenha|ny fdjęć.erwujcjest w taki sam sposób (Ryc. WskazóW|ą powodo.lledo dwusiecznej kąta zawar" będzie padał pod kątem mniejsz:łn od prostego także obraz rwdłużony błonyrent.ątd pmsleao' ob.taściuych zastoso\łanie Ętów ustawienia lampy skala pionowa' Kąty rentgenowskiej'które okrcśla \ł]'liczone: te został odpo\Ą'iednio szczęka +300 Ry!5'1 zdjęcie W!k& Zuchwa -100 -150 -200 Kły Siekacze +400 +50o +550 p|zFębia bftfnego' p|aszc4zny po!Ąyżej zglyfu. nip lampy ni.ltlsoka.

o\te obrazo\ranie zostało \ł!rowa. i doczne(Ryc. zny zgr}zo\Ą€j.l n.udo plaszcz!.i€. niepm'vi. Zaslo. stnrl<tuĄ'bcleczkowe.rni blaszkaml zbi ścią blon rentgeno\Ąskch'szcą't korzenia.grJ. zębórvgóm1'ch'Klisze majq skrfy.}fębia'gd1zuwidocz.2'4'5 tdięć \!'ewnątrzustn]'ch.Tpt. lub ldjęcia o więkzej htlrrdości sowania.vanemonitoŹe na komputera. któĄ'ch widocznesąjc. no(7eśńe' Nlożnateżw zależności skielD$anE Wskazania: od lvarun]dc]rspozJ'cji dostosować . C-U&ie progra Vix.vyrostek linii zębodo|owy' 67 .2owo'skzyd|owe' Widocf' zastępujedwa zdjęciazębo$e' ł4czy się to Z mnie} breg! v!ryrcstka zębodo na górna do|naoęść pacjentaolaz oszczędnc napromicnio\\'aniem szj.po.2).ciL. utrzlrnujq fi]rn.Nletodata porwala (GENDEE' ka|ibrowany (kó|ko) pofwa|a do' b.' prĄuebia rlogj |. jak zęMw dolnych.$''l.wYkG kV zrnienić wczesncstany zapalneplf]'fębia bneżnego.ktad. tylo]'Vv"anie cz}'rnikó. protet]''czne.j nie ]iczbyzdjęć jedno zdjęcieshfyd]owo.|k\).lmieni.że Blon\ n nlgPnotl'\kl Zdjęcia weunątrzustne zaló\\. gómej części ! sxłmlorr'o'zcRYz()\\:E Jest to rcdzaj daczniajed}'nie1/3 konenia) ' na f espoły endo.5'2 zdję. n!1!ać plą.Zo$e Ryc. (JkY) zmianyw plf]u ębiuo mniejsz]m stopniuzaa\Ąan. moĆqladiogtafii cyfrowej' Do radiologii stomato.l/ebneBo.'cienką odwapnionakość \a r'3'a pozostać nic!.Lrrl dloxovgrl roue moipm\!\yLonl /.5.no zębowe.Badanie radiologiczne tE]madełka' w kóITch Z jednej użlwanespecja]ne rentgeno\t. logicznej cyf.rn loweqo.vidoczna' może Przecirł{skazaniaI zaalransowanezmiany w prz}zębiu (zdjęcleurfl.ornanie melod\ pn/walana ograni.zgĘ. a zatem !m] fębodo|ui p'feglody mĘdłzębowe]' plz]'zębiewieŹchołko\ł€ pozostajajednak nre.sĘ. z &ugiej a stion]* umieszcu sięL}łonę a Lamp} ' LLjękj'7pmu ol \mui' m\' ń€ stron] |ubu< jednocześnie ustawieniekliszj' olaz kie' odpowiednie skiero. przylegado r]owierzchni i dolnaCzęść l\]dada. (.!v spżyjająC} Zapaleniom .. r dobrze zarJ owan).rfn\\a. gónla latomiast do powieżchni i .zdjęcia. do<znesą lepiej shul1ury pI:.iqs lcn. górnych i dolrrychzębówodcinkarttaz ąnie korony zębodołołgo' r bi egiem W]Tostka E: Radiogralia cyfrowa jęzvko$ejko.\4n rnu i zdjęcw systernie c!4ro\Ąym Wykresana ]fy gęstości W"d|uż poprowadzonejprzez!.h\aldych.'mięL&a. ch \a zdjęciachrtt'konany'ch technika wi.Do tego celu mog4 byćteż dzonew 1987r (dr Mouyen)..( Zdjęcja wewnqtf. k1órepołożone plaszczJźnie \r zglluowejodpo.perio'r. runek padaniapmmienia. dłoweł$etnienia i uzupcłnienia ońją się lttedy naivetcien]<ie próchnica wtóma i na po\łieżc]rriachsB'cznych' zdjęciach.łtmień centra]ny wany jest pod Ętem +10ow stosunl.lnn€ \Ą}konane techniką cyfrową a znacznik na pleqzyjnych pom]alóWib pomiary (GENDEX)do dokon}Ą.'ban]ziej na miękkie'.

iZ zcljęcia oplócz korekĘ kontrastuobrazbadanJ'ch pn}zębia e d.na którym po.koĘyst!'wanesą do: lub obmzw odcieniachszamści rrpIowadzić oglądać ogólnej oceny kościi żuchuy i szczęki oraz stanu (ednakote kolorypojawiają \'.\. obrazie. szystloe etapyjego leczenia Z Zaanaczonq chlonomogąbyćodpoł.re.ch.Pi obrob' terlx '/nei. !^! kr}Ą\dnia( /!Tnikó\\ .ri: i: ul'nosi 0'02se' jedlego leczcnia. Nlożliwejest czujnikówi pl]tckjest wusza od czułości tMeba ani ciemni.5. się i usioa'rni.. oprcgramo\\.łanie filmu rtg' Niższa dawka plomieniowania 8w. /PMnq|l'U\lne dokonaćpomialóu'po Liniachpmst]. teżprzes}.azutajonybadanych \.oio'\i zęby oraz ub:'tki kostne można u\Ąidocznić stanu zapalnego prz}zębia. jednak całościo.IJ nu pżwębidb|/"żn"Bo' i ocenyosteopolDzy osteoĘl 1!. /djęi.4aib).ITowej zatem jakość dnio rcgulo\'.radiologiczne Badanie stoso{aćfiltrację i $mocnienie bĘeżne.l za.$any postaci c!'frc\lej ' Uzyskany nitolować leczenie peńodontologicznĆ' pokazaćna monitone lta monitorze obraz jest dl.dzięk pomiaryi zapewnia standardytech. a . \tiek5/'F\ $\TniJnas stfuktur' Zatem u]r pomiaĄ' jnteresujących plono\lTan od konane pomiar1sąnieza]eżne stopniapowięk. we\tnatźustnedostarafajq tkanek Mimo.iest co ojednako\ręj o8ulncio.lr_ :al .. takiejak: kontrast'nieostmść zdjęćjest lepsza' logią zmian' Uzyskany obraz w technice q. sa o około 15%' uległznacznik i w tald sam sposóbkory'gowane Je.ppodlp8. co dokonaćpomiarów gęstości' umożLir\iaja stkich zębach. zneiobrób|.]'wionychomz pomiafów ĘtóW (na prz}'kład mniejsfą zdolnośćod$'fom\lyvania szczegółów pomiary ub].fa ocena poniervaż każd]m zdjęciu aparatu stomatognaB'cznego jest w schożeńach rra miaĄ. Na zdjęciach pantomo8ra.1 PIży kolej.r pacjenta (obniżenie da\t'ki rzędu 60 90%). do gęstości). \\ie wszystkch systemachc-\'ftowego zbitych.pseudo 68 .l ln powi.1. to w diagnostlce chońb mo. nie obmzu (RJ. T. ent .anieumożli\Ąiaalchiwjfację Zdjęć. naniu ekspozycji'dzięki odpońe. prz]'datnc.nr/viaja.ko." jcdnoczesnej ocenyub}tkówkostn]rh plzyi\sz!.'idocznienieblaszek obm_ niczne.'staje ..ob]iczanejest po.ie ord/ moip Archiwizacja zdjęćna d]'skut$ard}n pozivalamo.r.Po. plz}zębia baldzo ważna.\stępuje zniekztałce.miaEch. można niż k7. ZdjęCia pantomografi czne \\.lamiczny Parametr! nej ńzJ'cie pacjentamożemy .E ll 9lo cfltelny obmzńg. wzdluz \wrcstka zębodoło.miejscach sĘ kotory głó\łnie uzębienia. Po w5.rrieżZastoso\Ą'anie dużeznaczenielv leczeniu periodontolo$can].wĘkszenie. kresy analizy gęstości oceny osteoporof -vogóLnoushrojo!. Zo$ania film do zdjęćzębo$ych.ii kundyr naj1\.v. Iei mplnd\/mniejtza iP ni.m: -pdnlomo$dti(/neldięliJ lc mai.1drukować papieże' Technika nie ndpromipnio\Ąanip | ż]'.rl.'iększony mo\\'aniu. wtedy doldadniejsza. jałiemu kładn}ch pomiarói\l gd]'f obraz jest pol. obrazui dan}'chna o. Ize poziomym. 5.ane' na możnateż!.1'. umozli\tia'jezcli jest to konsultacji. \\lmjan' n]1rElliaZdjęcia(R]c' 5'5ai b): po\iększać odpo\riedniefragmenw .Zez innego t]!u detektory promleluo. h n.h struktul a także $. są dok]ladne.c.o trrjąca podczas konieczne. h rol\.-l na pIlanie monilor.': czułość \'.utek ńeróunomiemego \Ą)miafi.lę.lległość celu aran.dół i prlełqczać negao}' struktur.Poz]'fY\ r stapiony p. Zdjęcia weunątrzustne. ani odczJnnikó1. gd:ż l'1maga hemi. na precyĄ-jne temu ufyskuje się lepsze u!. \Ąarstlvo\teZdjęcia znataĄ rólr. na obracaćobrazgóra .ocenajest bailan]. w wania ńg umieszczone jamie ustncj' obrau rtg choregooraz list)' paclento\ll natJchmiast przetworTony wpmMadzaniedan5'ch danegoobiektu zosta.lniemu oprogt?' ficzn1'ch nie ma rólmież moż]ifości dokonania ilo.L\/PniP rn'dnjP.5c).Kykonanie wiclu ekspozJ'cji _l-i i:i:: :.\. jest znacnik o okrcślon]th ul.l. a mlxejsze w l[mrarzc poNĘkszenia w d\róch szenia czy pomniejsze ia obrauuir trakoe uT'ko_ lvsk.Czas ekspoz]'c. 3D".tkó\r poziomych i piono\łych). /dIem po.(o md cej informacji.Tostalza_ ob.ł odtsoPone ne' ^\Vi. \ł' bJ'ćpżecho\t.|ej' wego(R}(.c s.

-u komn pm|PtJon}Lh o(enia sj\ przyIe8anie ich wp\'\' ru przyfębie' omf 69 . jak ma to miejscew pŹ]'padku Zdjęć zębouych (Ryc' 5.ojowi statru zapa]nego przlzębia.z dngiej strony Fzecho. i lamości blaszki zbitej zębodołu pŹegrody między.iu na pantomogEficzn}m ułciu radio.Analiza obmzupozualana wykycie rcsorpcji.l iesI patologii w pżJzębiu' fi xośĆ\r. w podlegaocenie. jamki i twoŹąc rnniej lub bardziej gęstąsiatkę.}Tost. bowejodpolviada blaszcezbiĘ zębodołu blaszce oraz (linijnycień na bĘe. @rnniki sprz]. z upl].ve./bila/ębodołu liniin\ Lień olal7ajqq lo korzeń zęba.$'yrostka zębodołowego. wem lat oczkazmniejszajqsię. prar ir iui poba.tsaoanre raotot09lczne Ryc. La dokonlT.]sIo\^ych ora/ EoRoN-^ w obĘbie koron}' ocenia sĘ Zaslęg priduicowycJr (ich stosunekdo miargi). pro. i zmian nich uystępuj4cychna rentgenogiamieuwidocz. . od sbony korzenia graniczy ona z ozębna.ypeŁrienia po\Ą. E xonznŃ' Na podstavie zdjęcia ocerrićmozna (mierzy sĘ ją od ksztdt koEenia oraf jego dłueość sze1tu koIzeniado poĘczeniaszkliwnotementowe.eżnego b}.}trowpj.pekńająca be. Moż|iwości oceny radio|ogiczne| w periodontologii Na zdjęciu rcnĘenortskim \tTostka zębodołowego o.co 'naoenie w diagnuowaniuzespołów endo. podlegatakze polączenieszkliwnocęrnentG ie Jego obrazmoźć ualdóconypopnez występu. ZĘBoDoŁo[]EGo Na jak zańMo części miękkich (dfĘseł).ające rozi\.ego obĘbie pżegńd międzJzębo.| utedy dużo ją tomo8rumu ńekza.5.€nie podlegają: t tlGn]ri t\ła.Ifi w strukturę gąbczastej' kości Badarie przebiegu.nątizzębodołowej do zęba c]Zęści r.r'f j (GENDEX)' row€ obecnie możliwejest także iłykonanie zdjęcia panIomogra|]c7np8o $ Mel\ii .di pd( .a obrazkości stajesię przepuszczalny prcmieni ńg' Na podsta.rta PantomogEm.5'5Pomiary dokonane zdję.\łnąhzz ębodołolvej' rentgenogramie uwidaczniasię jed}ł e kość \. szpara ofębnowa. ore możemyTkanki miękkie przepuszczajq anie rcIltgeno$.5). w pż!pad]. . ne U osób młodychsiatka ta ma €rube oczka.kształfu regu.leczeĘ które ułożone r€gulamie otaczajac sa kost. być i omz\Ą..hipercementozyzmianw oko|icach ńfkacji oraf Zapal.ieŹchniach na swcz. Bla\/ka.de zęba.rie ocenie o(cnd 8lebokoś( i kies/oneL dZi. i /eboMej podś|a$a rddjo|ogi( /ne8oro/pozndni.tki po Przewlelde zapa|enie U Ryc. je.]Śota zbita w pżegrcdziemiędążĘ.Janiu ienLd. zbitejprzegtodymiędA'1Łębo$'ej gu kostn}trn międzysąsiednimizębami). go).peńo.rrrosrr<'c. Jałoii pan. prfy grani. l kość . mniej dla wie $yglądu istoty gąbczastejmożrrawnioskować o osteopolozie. moźna po.Pozostała \ĄYchi ta jej część część' rzutująca się na koźenie zęMW pozostajenreM.r kie komputerowegoprzetwarzania obmzu.l. ib pŻFębiabr. ocenie podlega też Śosunek części ze\Ą.skiei nie dają obrazu na ]diszY ie8u brzegu dzĘsla podlega jed}. ka zębodoło$. nych zl[ian okolowierzchołkow5rch.Kość sldada się z isto|y gąboastej i zbiĘ. pzegmdy ma budowę Istotagqbczasta $]. doczna.

PA]-NEGo wśródnich na]eżybrać a kamienia poddziąsłouego. nieprawidłorlolr5'konane (nawisające) protetycznych' Diagnostyka Ech pehień i koron zmian jest moż|iwajedlmie pny powierzchniach stycznych.Warde nie dziąsła da się uwidocznić obejrnujqcyclr zapa]nych Ryc. jestjednakowej szemkości i noś(i wieku' \Ą okr\ie njcu|omnwane8o fue.poziomy b piono\.az iego cednmi: pr4uębiachant.rs.. Szerokość \\'ej Zaleł jednak takze od innych cz]''nnikóu od cn /ębarl rębodole. prawid|owa śruk' bodołu.l7 5.ębodofupŻ* grodyrniędłzębowq oraz kąta zaokrąg|eni€ ich poią W Ry. zamkniętegowielżchołka ( o moie sugercwa. roz1zedze. międzykIawędzĘkości s odległość dzpębowej a połqczeńem szk]iwnGcemento.w zębachdojŹałychozębna (0.. cnT. i B obie blaszki zbite (zębodołu przegrodymiędzy. szpary ozębno.1eryZqje następujqqtni się (jako Linijne zaoenre.0M.6 Oblaz rentge novvskizdrow€go pżFt Dobrzeua.39mm) w zależ. prżeglody mię. gąbaaśej' t. Konieczra jest wtedy dokładnaocena chołkowego.nia2. pomiędzy od szyjki Zębado wierzchołkakorzenia. ta}że uwagęobecność bIzegi uy.Zmian podparriakostnegoomz tl€nłi t. od ozębnajest poszerzona.13.\łatla pne8rody międzluębowej ści w zakrcsie oblazu do stfukfuIy kostnej otaczają.7Poaqtkola/e W ny zapa|ne pzyzębiu b|a Niszaenie brzeźn}.2.'zębiawierz.rraiśoty . blaszki zbitej zębodołu. blaszką zbiĘ zębodofua kostniwem zęba. b Kierunekniszczeniakości zapa|€niach pEya fębia brzeźnego.l6.rozĘs]{o\\Aozębna e rdję.rn. wT'mnie jest większaniż2 rnm' $ obĘbiP kośrigqbcras|ej m slnrldura 8ómei(7e. Wnioskowanie w pen'nych oraz szpary ozęb. 5unl rapatnepn.5.. radjolo8jcml \\ obĘbielkanekt\t6 tó. za. i szek zbit'th. jest Wraźnie zaznacŻona m Z nie) btaszkaZbitabrzeguzębodołu blaszĘ zbitą gómego brzegupizegrody międz}zębolvej. Zębowej) łączqsię ze sobą hvożqc \tlTaŹIrre znaczonyo ostr}łnhzegu zewnętEn}m Ęt. RyC.l4. fmia.1s 3. przlpadkach na podsta\Ą'ie szerokości nej możebyć ątpliwe.5'8a.h ia|o linjinc pęeia(nienie nrzebie8dia.9 fmiany zapalne z w przyzębiu bEeźnimprze Wagą ubikóWpofiomych' 70 .ĄN'flZ'I. pod ST.U osób mtodych ozębnaprzy szyjce oraz przy !ńeŹchołku możebyćposferzona.5. obr.vy' Ryc. bia b'zeżnego' znaaone bla'k zbite zę.5. ob]az ńg zdrowego przyzębia brzeżnego Na zdjęciu IĘ możemyjed5nie o€niać ele-rnenty zęba.radiologiczne Badanie na widocznajest 1łlszperr. jest pońWn}'.IxIK sPRZr'J^JĄcERozwoJolvl mozliwa na mdiogramie'St ktura kostnaprz}zębia jed}nie na pra\'r'idłowo uykonanFn jest do ocely Cdv patien| nie ma zmiarr ldjęciu\ĄewnaLv\stnlm.ia.6). korzeniabez ognisk o charakterze cej do]nączęść (Ryc. b/la|fu kor/Pnia uC|awienia jego przekrcju.

d)' Mogq ny bMe8u\'lyrostkazębodotowego' one dotj'czyć dwóch. 5. się dfyzębowej) miejscu ich połączenia..\Ą. pźy l obniżeńe brzegu wymstka zebodoło!.vych. a ObjaBJ' w zaalvansowanlm stanie zapalnlm je powieżchnię języko\Ą'ą pżedsion]<ową.vego) Ii. zdjęciachwe. takżecfy obejmu. (poziomego pionoi.laateru.cementowego' znanie ilu ścian dotyczyub}. l ńżnego stopnia zniszcfenie blaszek kościzbitej l]bltli po.\Ą!qnfustnych(zębowT/chzgfzowo.lla.zeniołT'ch furkacjajest 71 .5. w I ubltki poziome (osteolizapozioma). b. jpd}nje nd bach zapa1nych pfzJzębia są pmcesem osteo|itycz.j' /drót\no oĘaĄi( zlrej. doczne są fuIkacje zębów dwukoŹeniowYch.bitki poziomei pionowePodsta.Badanie radiologiczne ffi RyC'5. wyrostka zębodolowego przebiegu w zapa|eń puJewówQas. (l(ążuje się z nią)' struktur kosln\(h moiru . zębów (Ryc.l8.20 l osteoporozę brzeżllq' t'.twielrl/i. b' c.kostnegoi tZWzębówzawieszonych po.obserwujemy wtedy obraz \a zdjęciustwierdzamywówczas: .9).lvielokorzenio\.gdyjegobŹegjest do tej linii ńłnole' przyzębia g\ Gdy rratomiast bżeg nisz&enia kostnegotwotł' objawypoczątkowe świadczqce o staniezapa]n]'rn to taki bp osteolĘ nauyĄŹmypionoiĄF lub Ęt(} pŹpębia brzeżne8o toczącego już w obĘbie \łym (Ą/c' 5. Niszczenie \Ą.na( poslępująrobniianie /Jjq e będacejzewnętĘnąbalieĘ kości blaszki zbiĘ brze€u $]'Tostkazębodołowegoobnażanie i korzeni zębodołublaszkizbiĘ przegmdymiędzyzębowej.. we miseczkowatei linijne (Ryc.]m cechujesię dużpn polimor. d). zębów.s.halg in dir) (Ryc.' d trojkątn€.lr FURKł( JI KoRZE\t Nai|eplPj wi.tek. ry ozębneji naz}'!va je kieszonl{ami kostnJ[ni.padku nia łącząca i zębówtójko.ve8o ponad c4tn Dle jest moż|iwe podstawic zdjęcia rcZpo' na 3 mm od połączenia szkli$'no. obu blaszek zbiq'ch (zębodofui pże$ody mię.. w Najczęściej obserwujemykształb' tójkątne.lt. i l zatarcie ostrości (zaokĘglenie) kqta połączeua miast niszcu enie kości strony gómej części od szpa. niszczerria !o'I kości jest lub punlty połącleniaszldi\Ą'a cemmtu W prz5. poszerzeniegómej części l szpaly ozębnejod stlo.Lrb]tki poziomei pionoweW cholc się z tą linią mniejszylubwiękzy Ęt.|0a{ Ubytki pionowe w kości: ó. lub Gdy lv miarę rozwoju procesu zapa]negodochodzi do $ ubyku r 71pro\ pnebiegaai iennlm niszczenie <lalszego niszczenia stluktur kostnych pż}uębia. łuko.}Tostka zębodołowcgo kierunku u' l zmiany o chankerze ub}tków w obĘbie furkacji poziomJĄni piono.8).wq ocenykienn' do l ntrq. n}'mpolegając}m całko\Ą'itrm i na zniszzeniu kości skrzydłouydr)(Ryc'5'7)' obserwujemywtedy] jeiczĘsLi jdk i nieoĘani. I ubltki pionowe (osteolizapionowa). fizmem.'iomp o. wietrzLl(ang.16.Ub]'tki pionowe oznaczająnato.l9. do wierzchołka korzenia. e miseękowate' B objawy radio|ogiczne obrębie w fuóch sąsiednichzębowNiszczeniepońome \Ą55tę..zn. b.l0a. c.. hfech lub cztelech ścian.

ale takżewermqtrzzębowe. w d Klffia 1 przyjed.. pozostałe plze8lód międf]zęboilych może . polzeEenie kamłenia nazębnego' szpar ozębn€ j .nnikami. nych.Za rzadziejniż ("anik kostny) w przegmdach w chorcbie przJzębiajest obsenmrłana ffi osrnoponozrt jej ocenajest objawystanu Zapalnego'a międzlzębotych.vite plz]])aalkuosteolizy.r2a i b zmiany ŻenizębóW t|zonoĘ(h' Ryc. jpdnot ub]'tekkostny (nawyloD' śWitujqcy że kvi Zmiany w firkacji mogąbyćjednak rrie Ęlko po' przepł}'. metody oceny osteoporc. obEzie rtg rlych prz]zębianie sq $ykorzystJwane. i jako objawńg roafedzenie strukhrrv osteoporo.rkacji nie dochodzące ni pzez ciągtość drogqkanali.] Klasa 3 /e(nje /mniPiszon} a l. do chołka korfenia)' obraz żw zębóW fawie'onych w po najczęściej zasłoniętapnez hzeci korZeń i trudna sbvierdzamy (w przwadku zaniku) mzEedzenie jej ale kości. ' oznaczaniszczenie kości fulkacji na pełnybrak.i ona u Ęłnpl"}Tadkuq\Trikiem sie s/Przenid powieŹchni f. zwiększonq przejnystość. q d w kztaiciekrateru kostrego (niszoenie cztereÓ ścian dochodfące wież.NicniP |yth okoliĆ.5'13aib osteoporcldb?e/na . /ę. 5.rie'ówny b"eg M. musi utracić około307o gEmie można b!.loshfieńZić rozrzedzeniestn <tu. . leżące osteoporozabrzegówkostnychjest spowodowa.1]}J Ubytki pionovve a.12a b). cji)' a tałżena zmniejszeniu ]iczbybeleczek kost. chodzeniaprzpębnego. Nie iest to jednak ry Istniejq dokładniejsze jak zy (naprzykładdens]tometia' ale w stanachzapal. zniszczeniekości dan}'rn na obsfarze. a nie czjnnikami ogólnoustrojoiq''Ini. jest bardzo ograruczo. całko!.|o subipkĘMa' Pre\ĄJż'njF zębia w szcz]. w :. b.s.tach $stępuie ona $ystępowaćobjawosteoporozybŹeżnej'Polega on w zaostzonej postacichoroby (Ryc. Kość wapnia. . plzrzębia. diagnos$ka jest jużhudniejsza2'l3'ld]6. dostarczaniewapniado kości go i . na M Klasa 2 2/3 jednak Jp.obejmujezmiany niszczqce pŹestrze. nie jej zu. czyli stanem zapaLtlrm nlm z korzeni.yronkd fębodolowego' lozĘedze'rienrukury kośln(.W. obszane nie więksą'm niż2 mm. W ma to miejsce w oneolityane obrębie w furlęcji ko Ryc'5.2r ne' Kość na. do uwidocznienia.radiol Badanie Ryc.5'13ai b).W w dJobnychnaczJĄiachpowoduje. W przewlekb'm zapaleniu przy. co naz!'$amy zanikiem.fłogi 7Z . żebyna rcntgeno' rra odwapnieniu kośĆi(zmniejszeniu mineraliza. co w obmziel€ntgeno\'vskim \tidocale jest jako (Rlr. na lokalnyrni czl.tedy nieuwapnionajest kościqosteoporotycz.to ostcołiza flrkacji hlt\ła&ającapże' ków nacz5niowych do stluktul kostnych' Prfc. stanu zapalnegodziąseł do przeciwle€lego koŹenia.

la. ten jest niespec]'fieny osteoporoza brze8ó1v.\ł}Tost.5. rostka zębodo|owego róWny. ne 8 mm i \rrięcej)'2..blak podłoza są kostnegopźek€cza polo. dostarczanie l ŚIednie utrata koścido 1/zdfugości korzerua. l zalik kości przyĘb. W ĘrchpEJpadkach jest teżzjawiskiem roznia się trzy typy zapaleń przJzębia: po]ecreniu. l Lekkie radiologicznie utrata kościod l/4-1l5 gdyz d]n!mi U\lępuiP odwra' jacy się obrzęk przytraca prawidłową praę drob glównie pozio. kości obĘzie ftg (ldino\aate w kieszon]<i r nis/rzpnie ko(ci osleoliza.ladkach klinicznych nie jest też\łskaznikiemstopnia zoajdujeto potwiedzenie. ńwry brz€g ''{'yrostxa zębodo|o l'l/€go.18. \Ą}Taźna utrata = osteopomza. Ryc. dfueo<(i Loftenia o cham]<IeŹe .rh dlatego i jest badaniekaźdego indywidua]nie.7 mm)' czy cfa się pionowautrata kości poziome8o.h b|aszkach fbitych zębodołu i przegrody'niędf}zębowej' 73 .stkichzęMW ale mogąteż lń s|łąć &tygyć rylko zębowhzonorĄ5(hi sie(zĘrlr. I ciężkie. .*zoi zębowtral. przy na ldadpionowa. Jeż'e]i Jest to grupachońb zapaln}rhpr4zębia (wg}dasJfi.r6 stan Zaawansowania znian w przJzębiupo\ĄTuen opisanymdiologicunie oddrielnielv stosunl<u do iĘo zęba. Nie porvirmosię uż}'r\ać telTlinu zanik kostny Do poziomegoniszczeniakości obrazieltg dolą.u1o*i.20 fDzioma2s.tuje jako prrxesmiejscolry w t'm nrłodzieńcze się zapa]enieprzyzębia'U podłoża ub1tkikości dotyczą całego obrłr}du czyli są tych chońb lezącą'nniki genetyczno. ka zębodołowego nie . nie odpowiadajq osteolifie.poczarnarle_ brzegi przp*lTostka Zębodoto\łego osteopolozq bŹeżn4 z mogąo faostzonej fazie choroby a gład. w w stosunle do umiant]pu niszczeniapionowego (kieszonki 6.s zęba Nieregulame zarysy.15 P|z€ r ylekly charakter procesuzapa|nego. zęba' l. rakter prccsu fapa|n€go ni€.13'16. rmniei. W 7a]cżośtod |dinicznego nia(jężko. UMd poziomei pionowe' Nie mieży się stopniazaawansowania osteopolc ki' ńwny zarys o przewlek\tn chamlterze procesu zy w pfZegrodachmiędzylębohych.26 W zapaleniupffJĘbia dorodychnniany mogqdt> E pEyzębia Agreswne zapa|enie większości $'są. qliska zniszczeókości dos'czątylko ogrŹniczonego kaqiiAAP z 1999r) ' k&e zastąpiły grupęwczesnych tt6zanl \ĄltDstkai sq \ł obĘbie jednej lub dwóch zapaleń przlzębia \4ystępujących lu<lzimłodych. gd!1z to zmiany którc histopatologiĆz. b' c z.Dlz€g Wy.dlatego objaw (Ą7c'5'14b c' 5'15). wygladzony o zaznaczony. n i stop i tom aniu. a zatem i prawidłowe nych naczyń lawionośnych m}łn (kieszonłi prz}zębneŁ5 rnm)r'apnia do kości.dd$anŚnlaanja stanu fapa]ne8o nie pod]e8a i moni..E Badanie radiologiczne Ryc. a obrazIentgenowskilly'glqdabar{zo podobnie uogó]rioĄł Rozległe mjszczerria pr4zębia' kości obserwo do lmian \apve\^|ekĄm zapaleniu gtlzaszczękimogąsię8ać na zdjęciach oko]icy w do pozjomu dlra zatoki sz@ękowej'2]3.(Ą .22'25'24 piono\r'fa wę długości korzenia.Prłzębie wokółńźnych zębowmoze ńzne rrasileniezmian patologicznj.5.ostżony ch.a].tuiesię ne.immunologicz.ny gdyż we wszystkichpż]. u iaĄ to zmianyte t.ratcru i 66ęj.14a. jest to jedrrak i Nie dowódpew.

.ji (brzeg się) Wmstka uygład-za ' W a$esywn}mZapale.rczmiafy komóĄ . no('.e najcfęściej obseńWjemy na pc wieżcbniach p.mi.m' s4óko postępuje i kości c'j''c' 5'16ai b)' obse$ujemy okresyzaostŹeń Ir PrP8uldm\ $!'n]stka bI"pA lębodołol"ego' i r.a talże skutkiem tegoschoŹe. łegouzębienia(rvpostaciuogó]nionej). gdy Tludno jest wtedyje odróżnić.zęk) shemai .tkiĘto\t.IesoĘcję korzcni (ze\Ą.\. da.clcsn}mstadiumchomb!ł we jak gd.17 obtó/ ldd|o|ogEny tsw |Ln|z. plfetoki.vdzĘda \Ąlglądają zdmwe'lv pzlpadko$]łn badaniu raclio]ogiczn]. i pŹ]'zębnego.16ai b Agres)'wne rapalenie p|zyfębiabreźnego'a zmianyz|G pEy siekaaachW szaęce kalizowane ub}łk pionorĄ/q zmianyuogó| b Jednak drnamiła zmian. zapa]nezmiany okołowieżcholkowe' . pŹy ujściukanału koźeniowego.l .]iczbękorzeni i kanałó\ .złamania.Prcces chombowyrv zespoleendo-peńo możezaczlnaćsĘ rvprz}zębiuwieżchołkoł}m. . nie od siebie.r'ć tr'lko i (lub)zębówsiecznych(postać zloka]Do\t€na) lub ca. pląfębia doi]dych biak jest zalezności niu międąv ( miPjslo\\'J. go.t Lillv rd^ wieLsrani/ r zapaleniuprz'piono.żeZajmować okoli. nia. zapaleniaobsenrujemyw obĘfie rtg całkowitą utra.ostka zębodołowego szcfęki i (lub) żuch\ł.ch. cę flrkacji.5.2?'28 choroby przyzębia związane z chorobamimiazgi (zespolyendo-perio) jak Zańuno chomby prz}uębia. 5'l?)' W cią8uki]kx lat prfebiegrltego &c.l.tlętlzn4).l3'l{l6. Zmiany w obrazieńg pieNszych zębów trzonowYch mogą dotycz.mi Ptiologi'l]l}mi a ClopniAm Zniszclc ia pżJ"lębia.ok}ma1n}. nyrh i dodalkow1Li |ąL sięue zmianań pny. którc obscfuujemy na .nętrzną i we\Ą. ./akl7}\vie kor/eni' nia E Patologiezębów: .a tal.miĄ nnik.długość kamłó$l . perforację. zloka]izc W postaciobseNujemy chaĘkteĘstycznyobmz lvanej mdiologiczny postacitzw lustrzanychodbićuszko w dzeń kostn}'chna powierzcbniachstycznychpo obu stronachłuku\t5. dotyczązębówze stanem zapa]nymmiazgi. Niekiedy zespołyendo" perio mogąmieć pochodzeniez obutych Źródeł jed./djpLiłh ip.fnjany wu dilarąolja. tę podparda kostnego'Iśztahub]'tków pionowYch jest w lłm Ę. neniowe8o i komory zęba.eś ' W ]. lokalizacjęotlvoruwierzchołkolvego.5.\łypoziomyub}tek wlekł}. zmiany w fu*aqji korzeni mogą być jak więcpochodzenia wewnęhznego.próchniĆęi jej sto$mek do miazgi' . h.m mozna strvierdzićgłęboki ubltek pionowyi poszetenie szparyozębnej' L]b].n. r1i Zębn].iacub]tek kości \łyostka zębodołowe.radiologiczne Badanie Ryc. Ryc.d. i chomby miafgt mogąbl'ćpzycz]'ną.pie zapa]eniafazwyczajmiseczkowaty i łuko$'al].nyclodbicpo (|ub stronjepraweji ełł€j żuch!ły sz.Tra od leczenia endodontycfnegoi pod t]'an się kątem lależy mzpatlf$ać Zdjęciercntgenowskc' Na zdjęciu oceńam}'i * Elemenry budouy zęba: .ażd}Ąn nje cz]. rapid. pr}pailku / mian.W innych plzwadkach stan zapa]nyw pżylębiu przez kanałydodatkowe bżeżn]'mmożesię szerZyć lub dmbne szczelinyzłamańw kerun]<ukanałuko. kanató!'' bocz.em!. lub oba te pmcesy mogq rozwinqćsię niezalez.

p. Nigeenie kołi od sironyprzyzi i '^.wot. o charakterze kaau leczon). niezależńe od siebie w zmianach połączonych.31 Zmiany pzyz$i'r w Ryc. Chom.30. je. Jeśli nie prz}zębne. go rr okolicy oko|owierÓolko\Ąej oblerwuieml przeiasnienia ubJlpk kostn) M poslaLit\:. niekiedy w okoli.vy pźeśle" ją ażclorrierzńot|a' cz}TmJpn"lola Śpryjd d'tir gromadzeniu nh4kj podd7iqs]owPj' klorŹ prc. dzenie przpębne procesu.to Śugerujemy pocho. na.którc dajq ldiniczne obselwowane obja$y zmiany w prĄzębiu brzeżn}tn Ędiologiczne sa podobnedo mian w pnewlek\.]zeńa miazgowe.16. cY i dzając do kieszonki ó'.aniszczenie kościpod postacia ubJ'tków pozio. Medy ubJ''tki cial b ob. w okoJicy wierzchołka część omz \ł]aaźne ub]tki eek i blaszkę zbĘ zębodołu pionowe i poziome w pruegrodziemiędz}zębowej danego zęba. lub Najczęściej ie piolowe (całkowite częściowe).tk poziome i pionowe) łystę.Wać pochodzeniemiaz8o. moż:na uwidocznić na zdjęciu rtg fachowanych bele. ujścieprzetoki znajduje się a w obĘbie keszonłi dziąsłowej.rn zapa]eniu pz}zębia z dodatko$1mi cechami cha. 9). się' E łączą povr'stają ' iąceaj do wiepcholka korrenia 1R5l 5' |8a i b.czn]'Tni.5'18b Znisz@ona próchniczo korona' |ączą Zmiany przyzębiu w bźeźnym prry ośeo|ityar}łni sięzezmianami Ryc. Infol. ob<erwuie niere.r'iekgutaperkoi. sie $adzi do Mómego uszkodzeniaprzFębia' Na zdję. rakterysb. tomiast obja\Ąy by układowe defekem eianulocltóvl (zespól leni z . duży( roniJńu ub}'tkiporiome b ipionowe. biegu klinicznjąrr'częstociężkim. mych i pionowych.gMałtown].l9Zmiany zabutzeniaogÓ|noustrojowe W przebieguchońb ogóInych. ponadto i w przyzębiu brzeżnym i wierfchotko.Tnacji dostarcza nam także obraz innych zębów'Jeżeli zmiany zapalne plzyzę.peńo sie.rn mdodontllfnie.h. lie gulamP.ffi radiologiczne Badanie p Zmiany w plzlfębiu brzeżnJm: . 13.29. w .20). piooo$eo niPrc.lją teżplfy irnych zębach. można uwidotzni(\Zclelin) pionow€ . ze mniej lub bantziej ogt'aniczonego.poszeEenie szparyozębnej' Jeże]izmiany obsenwje się tylko przy jedn}'rn iĆh zębie' możeto sugerc. Róźnicapolegagłówniena plue.enłujem} górnej cĘściszparTozębnej.tki się. Zawsze miazgi' w Ę'poiłych miało badanie ż}'\'r'otności plz]Dad]€ch pielwotnego pocho.iełfcho|kow€go' biab2eźnego zrnianytypu endcp€fio' Ryc.zq się pro(e5} nisrrrenia Lo<Lin gómej l lę(.lku). .Inał rozshfygająceznaczeniebędz ie we.i gpary ozębneji okołowierzchołko\'r'o. /la.fespół Papi]lonai l€fe\Te'a) przebiega.!wch granulocJtóW zespół chediaka. b. \\ pl7)padku zaoslr/Pn dorhodzido Jrenaiu !'!vsie' a ku śródzębnego.W ńżnico\'raniubierzemy pod uwagęzłama. a poŹniej sta\d|.duż}rni ubl.5. ono Zębówleczonych endodonryczńe lub obraz rtg możebyć wtedy zIóżnico.W białacz.niszczenie kości fulkadi kożeni. furkacji. (ale nie w każd}m plz}pa. jq z ciężkimi uszkodfeniami przlzębia . Prowaduito do suybkej destrukcji \łyrostkazę. procesy Gdy głębokiepionowe ubJ.m. bia hzeżnego (ub]. podstawowesq takie same. PEetokę można uwidoczńć \łprcwa.5. bodołowego utraty zębów (Ryc' 5. Higashiego. . i 75 .tkarrlipoziom}'rnii pionowlmriobsemowanlrnl na zdjęciachrctrtgeno\j{skich' zespole Papillona W i IćfelTe'a w obĘbie pr'J'uębiapoczątkovr'o zębów nJerrny.18a prry endo.Tainego zdafla sIę. 8ulamych brzegach\^r pochodzeniezmiarrjest natomiast pier.

kach dochodzido nacieków w ozębneji w kościlly.ale nie docho. ciach mzne. łcI częściach 5(iań lr organi/mie' rapaleniar pryzębiapne. kostnych.21): I obńżenie !. Badania rcntgenowskie pomaśają mzpozna\{a.16'22.23. Mieiscoweczynnikiurazowe W ZespoleAIDS obselwuje się z kolei dużetem.24 \ĄłTostków Podobny$'p\Ąv na przy. się przyzębia.osteopomzaza]icza do czj'rmikówr5zykawy.Ifeniem struLtury kostnej i osteolizą I brak uwidocznieniazarysu kanałużuchwy.lolo$al7ys. no teżścisły zwiqzekmiędzyosteopolozaposhneno.!. . w pŹ]. co na przegmdac. powinien być na poziomie rh odległości czę. szych. stwiel{Zo.oce sem niż osteopomzabżeżna1vpżebiegu zapaleń przyzębia. nie żuchuyi szczęki oraz w innych ko.i:.a !Mpd}podobne /mianJ wirrnarl5mosić ltysokości żuchwy pozromle na ]/6na poziomie zębów przewle. w imych oko]icach szczęki i żuchw W Zębówtźono. ębo\aych w okc licy wievchołków korzen| Zmianom w pr4zębiu I ściFn' Zenieis|o|y /bi|citżonuźuLhtq' ldorapo.lr naciekowqw międz]u i vę\ma odwapnieńe jego ścian.Taźnego z mz8laniczer a na be.zębiubźeżnm.2. dzi do po$Śtania głębokichub1tk(w pionowych. podstawnejtrzonu żuchwy ści oraz plzedniego szonej przeziemości' niedocz]Turości W od gómego zarysu części zębodołowejJest to plata pzysadki stwierdzamyosteolizębrzególv ko. niu miejscoilych cz]aników uazorłych' któle mogą często dochodzido sekwestracji.'"q powodować powstanie ognisk niszczenia kości Chorobyprr1zębiawystępujQ eęścieju ludzi star.2. stępują rylko w plzegmdach'a]etakzew pozosta.5. ny są odwraca]nei doryczątylko pze$ód.lYsokości w]'1!stka Zębodołowego jest o gładkimbrzegu. t zmiany w położeniu otworu bńdkorvego' który W niedobofzewitamin c i D na fdjęciach obsel. r/s i breżn}Ąn Ze.5. widocf.i..20.5. Ębodoło\'vychzębie majązabunenia hormonów płcio\.lległości wujemy osteopomzękościpod postaciąjej zwięk.22a.]3. osteopomzyogólnoustrojowej(czyli zariku kostne. W nadcz}'mości pźy' powodubraku w].terystyczned]a osteopomzy ogól. \Ą h biegających osteoporoą'ogó]noustrojowej bez zmia. tarczyc obsemuje się osteoporozęi osteolifę kości leczki kostne pE]pominajqce sieć. tomograficr€rafiotrych są następujqce(Ryc. nie sporyka. często oba schorzeniapŹebiegaj4jednocześnie.W po utraĘ.!ych.u których z racji wieku należy spodzie\.20 Zmie strojoła (zanik staftzy) jest zupełnieinnj/m p. pE}padku zanik. .21Ob łolvegoi orrr sŹrmJrm nasileńem destrukcji kości jego zapaleń' w przebiegu porozy ogol Cechy chaĘ]. c) Jego złogi b.1'l'u'la. od 2/3o.vać się Kamień nazębĄy67c' 5. niem się ścieńcfałych odwapnionychbeleczek i mstka zębodołowego manifestujacychsię na zdję. noustrojowejobseNowane na zdjęciachpantomo. jedrrak obja\Ą' niepe$'ny ze względurla odmiany 5' i wwoslkn$ zebodolow1Ó i lemcnfu LorzPniG Meso'Podobne /mian\ t\Ą5tepuia niPdo{ \^ /}Tmo(i l obrazkości gqbczastej Wgląda jak matowe szldo tarczycy i po t!1€idel1omii.osteopoicza ogó]nou' st ienia choroby Ryc.kości(poziomei pionowe).\łyctrokoło i kł1mzapaleniuprzJzębiabneżnegotych zmian się pŹedtI]Zonouych.usta(zego obja$5r W wy. ne sąna zdjęciach figjako lacienieniańznego kztaŁ . Ryc.co spowodo\łane zapada.ll aadanie radiologiczne go).v]Tostka paufalnąa ZrrniejszeŃem 8ęstości fębodo.

Inieniezęhiw i uzupełnienia oraz ilne niepmwidło\łe kontakty gła.r.Nawisajqce'.J. kierunłują leczenie k1óre musi być wtedy skojaizofle z pe.fylegania jest możliwa na zdjęciach p. się fii cyfrowej(Ryc. c]' b.il Badanie radiologiczne Ryc. E Zniszczenieblaszki zbiĘ zębodołu. ści w przegrodac. iach rentgenowskich przy prawicllow nyo pracach ploteĘ'cznych obserwuje się pre Ryc. muszą być i pmwidłowejo]duzji i atrauma.cz. kładnego p.vnie iu się płl.zejściena powierzchnię W przJ'padku protez jednozębowch' ńżnego typu Wk]Iadów korcn. pionow€). na zdjęciach rentgenowskichspnyjają in fniszczenie kości (głó\.:u dziąseł' i(Bolae tlTpe. diagnostycmiew pizwadku poddzĘsłowego lia kamienia przy stwierdzonFn ldinica e dułtn Órzęl. mostów na zdjęciach powinny mieć ' bezstopniowe p. !tcwDąh7usInJ' b kon\aPnljonJ]nJ.22a. chalaktery. ńowate.adfi do utraĘvkG szparf ozębneji różnej ub}tkami leniem (Ąc' 5'25a.ocena do.5.ltmiędłzębowych. b. pży pog|ębianiu Ryc. urazowego) Nawisajqcebrzegi q1ełnień ob. hry ldinicznie rozpoznan5rnurazie zg4zowlm radiologicznierozpoznajemy: (tzltl węzty umzowe chaIaktelYstyczne dla ii: miejscoweposzeżenie szparyozębnej.lkoweprzyleganiebŹezIre ścisłe. z Wielkości prz}zębiabEeżnegopm$.V]łnogi W stosunku do tkanek okołozębowych. \.24). twu ostrogi)'Rozpoznaniete. pokazująstao plz]zębia.5.c Ziogi ksztany. \t5'konane pŹed leczeniem prcteĘ.onyi wkładóww okoJicy sryjki zęba. Wypeinienia tżonowcach sprzyjające zmianfapalnych' fu Wstępującena polvieEcbniach Ębów (pierście.lkie'bezscho.tkii sa przycątą miejscouych ą resoĘcję kolżeni zęból\'' zapalnych'Najczęściej objawiasię to posze. grudkowate' jest czJ'nnika&ażnĘcego uż]teczne 80 miejsco\łego poloże.b.2]a' c '. kor.24Korona 77 . Uraz zgl]zo$y w połaczeniu pnewlek\tn zapa. h (możrra służyć lupą) i \łykonanychza pomocq radiogta.5.5.

iimplantitis' jest ze statremzapalnj'n przy. a w latach na' stępnych0.15.zmieźyćzmiany w przy. gdzie szcz}tkorze. wana'gdyż \. serwujemywtedy ich coftrięciepo lóczeniu zacho.\{ego tworzy się przy dan}anzębie ły. ltalvczlm' w prz}la./onki Lo<tne glębokości o żej5 mm..oces ten Zgryzuuazo.l leczenia Monitorowanie Aby monitorowaćpostępanian zapalnychw kości czy Iub .2-1 mm rccznie. 78 .ffi Badanie radioloqiczne ub]'tki Ętowe i bardziejwierz.'frowej fe zrłalaweliminormć Łlłąd r.20 b7e9u !łvloslkd /ębodoio. ten ne za pomocamdiografiicf. menfu. stad bar.|zić ' pionowychnadłamańkostnych.18.w:mikileczerria(zachouawczego chiruĘicz. kostnybez ub}'tków raźny' Ęto$y (piono$y)ub}.rnę) W patologii implantów możedocho.uie Med} Zmiany rypu ro/red/pnia Śin|kturv kostncj i \ł]'Taine brzeżneub]'tki kostne wokół implantu' Zmiany te i mogą być częściowo odlv'raca]rre na zdjęciachob.l. regeneracja trwającego uazu mo8ąpowstać na' W w}łi|. wygĘdają kic\.tek 3.32'33'3.yszy im stan zapa]ny(czyli ' nieńlĄność brzegów i osteopomzanie \ł}stępują) z patologii należy1\ł'rnienić tzvł pe. skocenie ko.Sk. obr"E ń8 poka. Ltóre wulwadza się do zmianyw przyzębiubrzeżnym w przebiegu leczenia implantologicznego Leczenie implantologiczne ma ńrvnieź *p\ł na przyzębie brzeżne' Do oceny zmian nąjbaldziej pEydatna jest wtedy mdiografia cfiowa.Mańhalera @RI4) (Ryc' 5. gdlz umoż]iwiadokonanie doldadnych pomiańW PrZy implantach można stwierdzić na zdjęciach pozio. od nych zębó\nl Utrata kości go obserwowana zdjęciachmożebyćod\anca]na' na Gdy jednak stan zapa|nyprzechodzi w przewlekły poc|łcza kostnegomoze byćzahamowa.udłużej rr.lviększenie leczenia. milimetrG siatki z podziałka stne z zastosowaniem wq o skalibrormnejwielkości możnartedy ob|i. ale nie towar.Reteitschaka.które \'r' obraziertg jak po\Ą}. zaleźna z€Iyzu urazowe. WanyÓ na 7die. lub cenia obmfu (wydhźenia skróceaia zęba). i cz}Tności Na zdjęciu rtg obseń\ujemy wtedy rcsolpcję ce.V}pay ją dokładne ' Wskaźnik po.wego w wskaźniła waruntach prawidłowch 60 79%'Niż. wielkość doło. sze uErtościoznacuaj4obniżeniebrzegu \ł]'mstka Metoda ta obemie jest rza. nego) pacjenta z chorcbązapalnąpżyfębia na]eł przestrzegać zasadyżekoĘne zdjęciapowinnybyć pońunylv?|nej tech.r'mdnienia ozebnej i dorbo&i do przerr'rania kości cementotwóMej.lku dużychub]'tków obserwo. nia ozrraczasię jako 0u' a szczJt korcny jało 100.25 ocendobni/enia ERM' Wegoza pomocq wskaźnik. t]b}tek poziomy możebyćwiększy lub mniejszy (niewielki poziomy ubfiek należytm]dowaćjako do nol. obrazu. poIó\anylvane które /ębiabr/cżnego. szczasię na specjalnejpodziałce.Yynikający zniekształ. pomiary \łykon}'wa. srycale są zwilaszcza cholkowo poszenone szpary oĘbnej poszczegól.owanie or"enę ńlrlóu wskaźnika Engelbergela. my ubltek blfegu kostnego:w pietuszFn roku po \Ąszczepiemoże\!:mosić 1-2 rnm. zębiui ocenićskuteczność pozlomyó rrlatwia laslo. szeniagtębokości jest dzoważny doldadnyzapisbadaniawstępnego' pomiarów kieszonek kostnych możnastoso' Do wać ćwieki gutapelkoue.5. Ryc. czyćpo. \wkon}'wEne zastosowaniem z niki rcntgenowskiej' Do o€ny dl.25). hzegil Wmstka Zębo Merzy się poziom obniżenia po stmńe mezja]neji d}śtalnej. teczność leczenia możnamier.| poziomychłf'rcstka Zębodołowego. a nawet zębiny po\aodujace jest nieo&qacalny W łyniku rzenia' P.lko stosc zębodolowego.16.yć stopniem zmnie} kieszonekw ohazie ftg.idch konie(lna iesl interuentja chirurgic la.Iramik Zr an w plzJzębiu moźna Wkorzlstać zdjęciawe*nątrzu. Zdjęcie rentgeno$rskieunrre..

a p?ed rabreqreml w b-3 miesiące zabiegu' widoenaodbudowa śruktury Po biegu) poprzez odbudowę kostną.20 Metoda q{rowego obrazowalia struktu jest ttostsza i sz}tsza niż konwencjonalne techdki ie' Pomia. gd. sionka i od stmny jamy ustnej ułaściwej często na zdjęciachlvidoczne jest wtedy podwójne Ęuto.18.(i.Można wtedy oznaczyć każdąz kieszonek inn1tn znacznikiem i uykonać zdjęcia rentgenowskiepod ńżn].2.owa ub}'lku szk|iyfi o.la rcntgenowska oceny zmian w prz!'zębiu w przebiegu chorób zapalnych jest tylko metodą pomocniczą w ustalaniu mzpoznania i monitoro. zrtyLh po /alub 79 .26. stnej zależneod jej umiejscowieniapo stronie po.'Jkonaniem Zdjęcia.35.40Jl Ograniczenia diagnostyki rentgenowskiei Meto.26. . ie uysokościłlTrostka zębodołowego granicath mozliuos i biologi. tami' Następujeplżesunięcieobrazukieszonti ko. m nie zawszesq widocznezłogikamienia rrazębne' go. znacznikowi Widocznemuna zdjęciu.37.a]e kieszonki dziqs]o\r're doczne. paĘcyjna minela]izacja. a nie zawszemoma strdeldzić. wariu leczenia' Ma olra wiele ograniczeń. się na pozostajqniewi.20.rkacjach korzeni mogąbyć zasłonię. stępujetylko w pewnyĆh sranicach (Ry{' 5'26ai b)' o.39. B a[iany \v f.36 ocena rcgenencji tkanek plfJ'zębia oraz ocma zabiegówchifurgiąnych na pżlzębiu skuteczności jest uła liona obecrie dzięki ztracznemu postępowi radiologiiq'frowej.2. wedfug Dlch tedniką c}'frową Wzoru| odbudowa w mm konna oozabieou ---= \ostnei -l 00% t odbLdovw qlębokojć (odinii mieF.nttp t\}Ttikileczenja można urnać ie na zdjęciurĘ: dtworzenia blaszeł ZbiBch zębodołó\'r' i przegro' ja)' międ4zebotei'naslępuje mineralLa( ith Q tEz}mjĄvanie ilyrostka zębodolouego stałym na piomie' nie pogłebianie znian w obrazieftg się stabilny obraz). p ostmpomzauwidoczrla się dopiem fow(zas' gdy nast@i 307. zdjęciu.ostka zębodołowe gobezzabiegów chiruĘicznych. tnrdności spEwiaja ub}tki kostne od str. Flrametry techniczne mogabyćre8ulo\łan€.ollypŹed. liczkowej czy językowej' Podobna metoda sfuży w ndiologii do lokalizacji zębów zatrf}'rrlanych i ciał obcych' Metoda ta jest też obecnie rzadziej $Ykorzyst]\lana.13.zie uprzednio stwierdzono ozrzedfenie stfuLtury kostnej.ubltek rrasy kostnej.26a i b ocena odbudov'ry konnej po lecreniuchi wsfoepu f hyd'oksyapaty.o podstawie na zdjęciartg.czy pmcesjest za(! stfon]1 czy w okresie klinicznegozłagodzenia ob jawóW y l}"an]<i miękkje'd-liaslol mo8duwidollni.y są prec]'fyjne dzięk kali. PrcceŚ:yosteoliuysą w większości ńeod$'raca]ne i nie można uzyskać odbudowy $}:.@yli osteoporozę brzeżną.5.iłi Badanie radioIogiczne kieszonek przed r. te pźef trzeci korzeń.tu' fdjęcia ruĘianym f użyciem vry{onane sFletrE qlrovrym.ei w1 je't doNadnr pomiar g|ębol. które utrudniajądia8nostykęi mogq byćprzycz}nąMęd.Jest to tzw re.Od 0-30o/o ubttLu masy kostnejZmiannie mozrra<renićwzroko \Ą.20.Można też stoso\łać ó/r'ieki srcbme z podziałkq wtedy moźli' i \ajwie. \Ą.16. nych rozpoznań: & ubltki kostne od stronypoliczkoweji podniebien nej nakładające na cień zęba mogą pozostać się ruewidoczne.38.o. odtworzenie kośĆi na.'anie blżeg! \ł}Tostkana tło zęba.hudowakostnauz}Śkala podczaszabiegów chinr" jest gicznych ocenionana podstawie zdjęćłykonr\'a.16. mincralia( ję i odbudot\ę ubeleLrkouania w miejscach.(grnenlol^€j konnqo) dobnElr Ryc.ni Ę. Za potltr.

od lamlecol/dsu opra(ollano l8' \Ąymienii ith ó\]QdemiePeńodonIo|ogi.zlokalifowane (juvenileperiodohtitis JP) b) mtodfieńczezapaleniep|zyzębia .'anaw t]m rozdfiale jest @afia na najnowszej.. Amerukali.Le'evre .z roku 19861\'BVoz po. Periodoltologicznych w Stanach ZjednoczoZoĘanizo$'anych celu pzyjęcia ldaE. towegooraz badań dodatkorłych.vadzenie xlasfjłacja prezento\. pŹedstawia Tabela 6. nasi]enia i roz]eg|ośl sce do 2001 k]asfikację chońb pŹ]zębia opraco.j (p/epubeftal a) przedpokwitaniowezapa|enie przyfębia periodontitisPP) . lończł.uogolntone . się od potwienLenia jej obecności. rra wyodrębnienir waną przez swiatowe Walsztary Peńodontologicz.fikacji w podmioskanychpodczasbadaniaprzedmiotowego. i .1999roku podczasMędzFarcdowych Warszta.JeilcnjP ' chorobowv.zespolem Downa . h.vanie systemów ]dasfikacyjnych.zespołem Papi||on.iodont'tA AP) ie t.ia}v i'nq można wpd]u8 RamfioK|a A\ha / |979l'. nozę sta.AIDS innymi i -ANUG) (acute 5. coy.cukrzycq l typu .2' 6 1 Kag'ńkźia cho|6bp|fyzębja.EoP) Wcześnie Występujqce przyfębia zapa|enie {earŁonsetperiodontlt. gla i Cattabri8i olaz obowiąnjqcą w świecie Pol.uogó|nione . ąrrarodowq glupę uczonych opinii.Wrzodziejqce zapalenie gingfultA dziqsel necrotizing ulceratlye przyzębia poddające |eczeniu 6. ostle mańWiczo.oŁ.1Tazili temat chońb i stanów tkanek pżlzębia.y\.|opnia.Renata Górska Wprowadzenie choroby dziąseł Klasy|ikacia ptzyzęhia chotÓh choroby przrfębia Wadywrodzonelub nabyte wpi. Prensze Idasfikacje opracowali Mc Call i Box w 1925roku. zapaleaie nie się 83 . Zapa|en przFębia dorosłych .zlokalizowane (rapidly pżebiegajqce Gwa|townie zapa|enie prfyfębia prog|essive periodonfifis RPP) pEyzębia zapa|enia związane chorobami f ukladowymi . na opinia ta była przedstawiona i pŹedyskutowana r. Diagnozowanie choroby prz1zębia powirrno wg Pagei Schroedem l9B2 r. ne z 1989 lokul' Nor'vypodział chorób przyzębia Dia€ sĘ po staĘnn}Tnprzeanalizo\Ąraniu danychuzy. ol.zaakceptowanejprfez mię. Aby ustalić ogólne zar]sy i kĄteria' w których w uponądkowany sposób bada się etiologię. i procesówją powodujących. pato' logię i leczenie chorób niezbędne byłoi jest opra.Ę pod. któĘ Zgodnie $.Princ€ton 1989' zawiefa ona fdaniem ucfonych wie1enieścisioścj' (adult pe. i .

fikaciaM]ędfynarodo!^.ych z nazębną dziąse| zwiqzane płytkq choroby p|}.tkę nazębnq: 1 zapaLenia Wywo|aWy|qcf przef ne nie dziqse| czynnlkow mlelsco\.tych/ a. śluzóW|.fikowane lekiI zapa|en]e dziqse|' a' poLekowe rofrostowe dziąŚel' b' poIekoWe zapalenie 4 chorobydziqse| zaburzeniam odż}vvianiu' W modyfikowane nie chorobydziąseł zwiqzanez p|ytkqnazębną jamy 1 choroby qseł fwjqzaneinfekcjq ustnej' f dz qenetycznle' 2 cho|oby dziąsei uwarunkowane 3 objawy w cńoroo noustrojowych: ogo ozlałowe orzeoiegu (|iszaj pemf]goid. pęcheżyca. (CAL 3 Zaawansowane >5 mm).rrycl^ b.dziąslowe Nieprawidłowości (podzia| Mi e|a]' 1 qe(e'je d7|ąs. prryooeclosci p.7ef o9oIne: 2 cho. rumeń Wieopostaciowry.witaniowe dllarel.rych i.wrf iejące odf chorobyprzyzębia ' MańWiczo'WrzodziejQce fapaIenledziąsei' 2 MańWiczo'Wrzodz]ejĘce pżyzębia' f apaIenie Ropniew prfyzębiu zespoły endo. 2 Uogó|nione' przyzębia hematoIogicznymi' 1 ZapaIen]a zWiązane z chorobami genetycznymi' prfyzębia Iub zwiqfanecholobami zespo|ami z 2 Zapa|enia W innych choróbsystemowych' 3 Zapaeniaprzyzębia przebiegu lVIańwiczo.chorób przyzębia KIasyfikacJa cznych 1999roku W Pe WarŚztatów odonio|og k z UproYcfona as!. l Zlokalizowane.a Wg 2 Blakdz ąsiazębodoiowego' 3 Plytki przedsionekjamy ustnej. b. uraz 2 wtóńy u|azzg|yzawy' 84 .tikowa1e czyr1iki d7|Ęsel z uk|adem hormonalnymI a' zwiQzane po. a pochodfenia 4 Zrniany ogiczne pato ulafowego' dziqse| od miej5c utratąprzy(zepu z W zaIeżnośCi rozk|adu (<30% I zlokalizowane miejsc).oby nody.\. reakcje ergiczne.oWo-sIorne p|asIi. przycf 4 N]eprawidłowe epyWędzide|e|y'mięśni' urazemfgryŹolvym zmianyW przyzębiu W}Ą'ołane 'I Pierwotny z9ryzowy. zaPaLerie menstrLa(yinvrr' l 7apaIenIe dliqse| zwią7a1e (ykIerr cuktzycy' dziqse| przebiegu W choroby krwi: b' ZWiqzane z chorobami białaczek' W zapalenie dfiąsei przeb]egu cho|óbkn/'r'i' W przeb innych egu 3 choroby przez dziąsei mod}. (>30% 2 Uogó|nione miejsc)' od W za|eżności zaawansowania (cAL| mm)' 1 Łagodne 1-2 (cALi 2 Sfednio zaawansowane 3 4 mm).periodontaIne ś|uzówkowo. bezinnych (fylr'\ow n eF(o\. a faburzenia toczeńrumieniowaty).

4. po l.glżybyoraz choroby dziasełuwarunkowanege. ostatniąchorobydziąseł to stan.Pl zwjązane p\tĘ przy Zreduko$a.] cHoRoBYDzlĄsEŁ . }]rni lub ogó]n]. pł]. 6.1i 6.chociażjuż obniżonyn obe.Ta rów oo.nnikami miejsco.zapa]nego.afębnqpży przy?ęb|u' zredukowanym znaczeniediagnostyczne.'\:.pęcherzyca)omz gmpa cholób w]. rji znajdującychsię w IĄtce nazębnejjest nącfę. do Drugą obejmuj4chorcby dziąsełńe związanez ( ograniczo grupie pienszej \ĄYo./ne bd|terie'wiru. z s}.ficz.|rębniono ane czte. podfie]ili na dwie podstawowe Pierwsząsta.ti. a taLre lekami lub nicprawidlouym z kolei możewohlvaćna nasi]eniei czast|walua ' Nliejscowecz!'nniki' takie jak nawisajace protetycz.6'1 zapa|€ n i€ dziqseł zmianach tkanld. hani"m. objawówda]szej bez nych rcakcją alergicznąlub urazem.lk zapalenia rty kJiniczne są takie..lo hamlle ryło$ jalo zapalenic W obecności4' jednegolub ry podgrupy pielwsz4 z nich stanowią zapalenia ne do brodawki lub brze8lrdziąsłowego plzyczeputącz.Ńagamożebyć zmieniona cz].nego sełmod5fikowanelekami. $upy' postaciąchońb dziasel Zapaleńe nazębną. ldinicznych dziąseł tnie..tĘ' f iłyjątkiem obecnoscr zW|ĄzANE dzĘseł$rywołanego I cHoRoBYDz|ĄsEŁ uhaty pruyczepułączno. W grupie drugiej. ściej i{ystępującą nowią choroby dziasełzwi4zanez pł].. tkar <owego Zapalenie dziqsełlwwołane pł]'tkąnazębnąjest $-laikiem interakcji pomiędzy bakteliami znajdu. iąc}mi się w pbtce nafębnej (pł]. ostatńch badańustalono.!vobĘbie brzegu dfią."Vvcila.. Uwaga powinnabyćskoncentrowanana !!ry.tka na) a komóIkami obronĄ'rni gospodaila.2 zapalenie dziąse| \Ą]y Ryc.Ą |! zapalenie dziąset wywo|ane wylącznie pEez pMkę naŹębną na Choroby dziqseł (Tabela 6. Zapa]eniedziąseł jako na.2).żezapa]enie W ślvietle grupę stanowiq choroĘ dziqset mod1flko. .Ry!.\Ąaż moga Wo|ane one pt'.rni]ub jednjmi i dngimi Ęzem.ystępuje skutek bakte. dziąseł ń\'vnieżw obrębieZębów może\Ąlstępować stępn4 Jest wane cz]nnikami ogólfl}mi. ponie. ia powierzchli koron i koneni zębów (patlf iopatogeneza choiób prz]fębia.\ańt ba]deryjnego zapalenia ubaty prfyczepu'obja. Ryc.)'W ocenie trzeba postępować konse. i[mstka zębodołolvego d/ią.tka nazębnq' wolanepbtką. istniejącej już wcześniej z PLYTKĄ NAZĘBNĄ (Tabele6.chorób przyzębia K|asyf ikacja .tk4 jej dzi4seł 1999ml(l (opraolwanienowej klas5fika.5i 6. nlm prłzębiu można schaĘ]<tel]u o.. z ldinicznąutratąprzyczepułącznotkankowego' jaki obseń\ujemyw następstlvieakĘ$. słowego. oddy.6.. . niespeq.punuj41mi do odlJarlaniaph'I|ł nazcbnej:na. lelnieńa' Źle\łykonaneuzupełnienia stloczenia zębów spźyjać mogq odldadaruu i nazębnejna skutek utludnionego oczyszcza. .l jak w pŹ}'!a. p\'tkq nazębnabez miejscowych wietuzębórqbez zmianyw położeniu uT'lvotane dziąseł czjmników tub z miejscouTmi człnnikami predy.'lvołanych poziomiepEyczepu i a€dukowanej !\5'sokości kości p\tki nazębnej' Znalazły miejsce choroby cnością (aedukowane prz}uębie)' przel \ł]Ą'\ołdne spec\. pnez chorcby skóme (liszaj. rji) b). ianiu' leczenia peńodontologicznego ustąpieniu stanu mnJ}ti-ko$€ n eZabur/eniami odŻur prfy stabiln}łn. kolejną choroby dzią.\Ąać netycznie i W}Ą{ołane .2 85 . pemfigoid. Ćhońb nie w]. notkanl<owego.2) autoży klas}fiłacji Zapalenie dzĘseł'k1órc \Ą.

zapalenie dziqsełZwiqzanez cyl. zmieniaja one odpowiedź pł}tkinazębnej' da.tką' fapa eniadzią. p|}tki.lrrrar j tiażvmogąptn.Iziąsła zapaleniem dziąsełzi. \ch ilościpll. po przrfębia ' Występowanie zapa|eniu |Ęczno. Iub Wyrostka).lddia t horobymo8qb)( małn wido( lub niPwj. z zapaleniem dziąsełzwiqzanJ.4 umiejscowienia.. zvnia.ficznych s Zmiany histologiczne. takie jak cuhzyca. o Tabe|a charakterysvka 6-4 błont<a łaczqcegoprotadzącej do do\t'ieŹchołko.określenie koloru.rn yłaczniez pbł.czego.lłowości p|ltkina brzegu dziąsła' '] obecność nia zębów.płw budowa zęba lub inne cz}'nniki miejscowe. l7t mod}ti|oManF doczne. k1inil h możp Zn}( N. ale w miarę rozwoju zapalenia objaw kli" Io'że( holob)d. .€l vlywołanego Tabela6'3 chalakterystylę możemieć $. zmian zapa]iych łqczące. choroby krwi . Zmiany histologicfne dorycza pro[feracji na. przJ/zębiu' kąpzy zr€dukowanym rĄ'eji bocznej mi$acji komórck. dziqsla' n Zmiana konturóW Stwierdza się zwiększonq ilość W dziqs|owej' Ę zmianaIe. częściej W]ŚtępującąchoIobq dziaseł. Zmiany histologiczne.pobudzenia utraty stwierdzenia wcześniejszej p|zycfepu miejscoltych fibroblastów i nacielu komórek im. kio8ólne $ystępuja ksztaftu.|a Temperaruryszcze|inie i|ość wysię\u ŃiellonIidfias|owei.nie nYizolowano speq.ni' Śie dziąseł.3 dziqs|a' na na ' Rozpocfynanie choroby blzegudziąsla' 5ię . obrzęh k..ponrewaz inmunologiczną gospo.rvawienie samoistne dfiqsla' 3 Zmiana zabaruVienia lub podczas badania.r'e Ę.kololu' konsysten. men.na pnyldad źle\łykonanerłypełnienia lub uzupełnienia pmtetyczne lub ortodonryczne Zębowe pEykład stłocze.'iazanym fębodotowego.cuk. ł odwracaInośćusunięCiu roborvej. Zapaleńu dziąsełtowaIzysza zwykle: dziąs|a' się na * Rozpoczynanie choroby brzegu zaczerwieńenie. Zmiana dziąs|a' konturóW crynniki ogó|ne W dz|qs'owej' Zmia. ogo]ne majq wiele wspóhych cech klinicznych dziasel \tTĄVotane dej z 8rup wiekolwch uzębionejpopulacji i jest naj. go. cji. wrafiwość na dotyk i ból. konsystencji.jak i w zaleźności zmian zapalnych kiwiotlvó. takichjak zmiana kształtu.Zana duiałanie wykazafu żezapalenie chomby dziqsełmodyfikowane pIzez cz5nniki Dane epidemiologiczne p\tką nazębnaWstępuje w każ.tki nazębnejpokwitanioweZapaleńe Do chorób tJCh należą: stawądiagnosĘ'kichońb dzi4set' nbjdwót\ Io.nperatury Ś/cze|i1ie wsięku ze szcue]i" temperatulę w szcze. na oraz nieprawi. a Brakutraty kości Wylostka z p\tka nazębnq. Różńcuje je tylko Znc pl7ez nni. $Ych ze zmianami w Ęlach kolagenu. niczne stają się wyraźne. KrWaWienie eńa hormonalneuystępujqcew okresie oraz zabuIz . tsodwracaInośćusunięciu ii się do powstawania zapalenia . do w nacz}niach przylegających rrabłonka (możIiwość postępującegoniszczenia włóken kalogeno.]ziqseł.zycą i chorobami uk]adu zrraczniezarórłno osobniczo. dla p|}tki' po bakteń patognomonicznych tejjednostkicho. Zmiana zabarwienia dziąs|a' ia choloby dz|ąsg| modylikowane plzez .iace| pr7robccnotrire|aĘłvnie ma.]silenip od struacyjn}tn. Na nasilenie 86 . Wstępowanie krwawieńa.Początko\. z Zwięk'zona prfy zgłębnikowaniu' chomby ogolne. ciążą. po dojrzewania. tkankowego kości g obecność płytki brzegu munologicznie kompeteltnych. zapa|enia dziąse| !ĄryWolan€gpM.lemmen. klwawienia i bólu jest pod.5"J choróbprzyzębia rIasyfikacja p{). i pod$yższoną dziądowej' ny dziqsłowej ze r zwiększona Wysięku szcze|iny iIość linie dzi4stowej' przy E Krwawienie zg|ębnikowaniu' Pomimo ńżnic pomiędzy florą bakteryjną przyczepu |Qcznotkankowego' 6 Blakutraty a zdmwego.

7nmol/L).*a p|t.witania obu płci ma przejściowy pokwitania.]TaźnJ'ch tomiast Zdażająsię pż].tk w okesie poklitania jest t]1n' się jasnocuerwone.w re. po u *pb\v na odwracaInośćokresie w21651 stan zapalny dziąscł.tnpień/adwan\Ąt\dnid /a. 7łożonym szegopoziomu estradiolu (>8. do ob. obecność preks/laLenja tĄ]s zapaIna dziqsta' logi( h /mianpl'woduiq(a /n!. zwiększona odpowiedź glQdziefĘczn]m i zachowaniu dolastającej mło. lone i występujadość rzadko' hzed miesiqczĘ rra.l poziomu hotmonorr Brakutratyprzyczepu łqcznotkankoWego' . Ę' Jednak skłorrność tYstąpienia \Ą.5 horobynie . < qccgo $idoąne ZmianyZapa]ne dfĘśle' m u obu p]Lj bP/ w\pob |njej w Jednak u \Ą'ięk. obraz k1órych sldadąią na pĄ. stości \Ą]stępo\.!adki'międz]miesiaczk(} ja\!ów fapalenia dziąseł przy obecności re]at]'Wnie wego zapaleniadziqseł'.Wysięku kievonkidliaŚłowej' l le cz]nnikólq rvliczajqc to ilość . Krlvawienie i !(5rr1 nanie 7ębó\\'\Ą/no. mniq20% przyczepu notkankowego' Brakutraty |qcf Brakutraty kości Wr/rostka zębodołowego' .i. Zmianaabarwienia f dzią5|a. ma\'ch ilości łatwoklwawiące Zmiany w bro. Pokwitaniowe zapalenie dziąseł Pol$vitanie jest WystępowanieWieku okotopokwitaniowym (>26pmoyl)lub testo pmcesem dojEewania plciowego.6'5 i 6'4)' daw P międ/J.. gdy v]Ąstępowanie W okesieowuiacyjnyT' po... przyzgłębnikowaniu' u5m} tol odJ)(hdnid.tj o pąruj podeasowl]lacji.vania zapaleń dziąseł wwieku około. Wynosi i.5) (R]'c. do steronu zultaciektórego następujezdo|ność rcpmdukcji' jest to pojed}'nczy pl}tkina brzegu dziqs|a' Nie epizod.iom hormonu |uteinizującego >25 mlu/m|. odwracaIność po owu|acji' PokWitaniowe zapaIenie dziąse|' 87 .lecz faza endokłlto. z poll'itaniem ma liele wspólnych cech |dPmmPD.l|oęenid pro. klinicznych z zapaleniem(ŁĘsełzwiąfanymZ p\ć. zTianakonIUrow d/iĘs|amoż|iwą f znianqjego &iP^ Nd $1ttanienjc pa'enja wiP.q na.. jak wykazano.6)' dzielania steroidow]. c/ęw ny zapalne w czasie o$'ulacji' Dotycząone uysięk1l zapalenie dziąsel nriązane z cyklem menstruacyj.m.Tasip BrakUtraty rw h lub kości Wylostka fębodotowego' po].hnire zebórr. i.iqse| eiąfanego f q'|dem ffuacljny W czasie tego q'klu udokumentowano Tabe|a6'6 charaktg'yśJ.b1|a( yjn].tki brzegu obecność na dziqsła' przed NasiIona odpoWiedź zapalna dziqsia oWuIacjq. rc i!]Tóżniatę cholobę6Gabela 6.4ub pofiom >200 eśradio|u pEm|' zwięk'ot i|ośt \Ą^/9ęku zesz@eliny dziąśo\^.'ch hormonórv płciolr'vch n okesie 25-50 dni jest opispvany jako cykt menfapa|en]a d.m Cy. którcgo Wdzielanie. rn]<\\i|dniow] \\frostu ilościpł}tki nafębnej' Zapalenie dziąseł szości kobiet z zapa]eniemdziąseł związanJ.K|asyf ikacja chorób przyzębia a zwiqzane z uk|adem holmona|nym Tabe]a6'5 charakt€ryśykapoh]vitaniowego eniadz]ąse|' zapa W \'\.Badajria\r5'k6ząry c2ę.pł}ł z kieszon]<i dziqsłowej.ębo$pj' ipj spoBk/ne 5ą/mid. d/iąsP] osobdofuslJjqc}Lh \Ąpl]^\ u mJ pł].yż. nad 75%badanychkobień (Tabela6. podczasouulaqi u po" uzrasta o 2070 4m Po miesĘczce następują okrcso\'fe zmiany || \\l. ' ^ljązanez objal.lpmiJowll (psfradiolu lpslo\lcronu r.tki w bakterInej' zwięk!/ona i|o(.duielaniuestrogenui progesteronu'R]'tm \ły.

kająqmi Z tego/abu'cniami t\ melabolizniel u.głębokość e obraz histo|ogiczny przy dębni.zaś ilość ł cofaniesięzmjanpo porodzie' bardziej kowanrui szczotko\łanru podw5. żesystematycznakon. w sbukfuu e i funkcji naczyń krwionośnych' g|ó\\'ne (ulr4q: r}p| ( ukr^.tt) tr (cu. jąc po pomdfie8(Tabela Byc-6-5). .9).na brodaw.tkinazębnejg Ry(' 6. iIość ze dziąsłowej.. quza ciążowego' 88 . nacz]'niaĘktóry łatwo twórcfy p|}. z \łydajesię ważniejszlrnczJm. stąpieniai nasilenia zapa]eŃa dziąseł okresie ciąży. jest ponadsto lat temu 8uz ciężamych określany ja.rn płlki na brzegu dziqs|a' ptzez okres kilku miesĘcy W czasieciąży łzyko wy. p\'tki. ! obecność jest podw}f. trola poziomu cul<ru na zaawansowanie zapalenia. chank1elffu. Brakutraty kości po .3 niskiej ilości powiedziązapa]nąw czasie ciążyna cz]']rnikidraż. duiegt4'ba.co więcej. nionodwd $pJ i t}! sulilozależna. pomimo że \łskaźnik na ropotwórczego. p\nu w kieszonce ilziąsłowej obja\ly sq zapaleniadziąseł podobnedo objawówzapalenia ziarniniak ropo ziaminiak ciężamych' do z pĘtk4. D obecność zapaIna dziqs|a' ldinicznie jako bezbolesnewygórowanie. nad-liąślaL r natryń krów białek i tłuszczy a także zabulzeniami ko: nadzia.cukrzycanrłodocianyc. 6. o zwiękfonaodpowiedź zapaIna dziąsła.Brakutlatyprzyczepu łącznotkankowego.rn niżkontmla pł!. stqpienia objawówstanu zapalnegopŹy lelasunie guzem. 6 częstsze |ub uszypułowanej nie' p\. wpł}'Vvając}.ozwinqćsię juz w piel1\Śz]m i] Krwawienie fgłębnikowaniu' hfmestrże ciąfy cofającsię lub ostatecmie zanika.u 0'5.amych jest Ępo.5 Guz CiążotĄ/y' 0abela 6.. mie.|G 6'7 nĘce' w uynil. dziąse|' mpo ciążowego zapa|enia Tabe|a cha6kter}^\.tki brzegu likah}'m sprowokowaniu'Guz ten przedstawlasĘ na dziąsia.tki pozostawał podob. .zależnie od Źńdeł.ższona. e lń na bnegu dziąs|a ' Zmiana zabarwienia dziąsła.Zanikanie stanu zapalnego porodrie. BadaniaWykaza' ts MożIiWość Wystqpienia ca|ym w z szonei nie zwiąZane iloścĘ Wrystępowanie w szczęcely zrramiennie wższe nasilenie chombyu kobietcię.tlę.8. p\.tkiw cżasie (Tabela nie 6'7).ffżLieżamvch n zwiększona Wysięku szcze|iny przy w ściej szczęcei może. zwiększona odpowiedź lub |ub s zapocfątkowa W okresieCiqł(2' 3' trymestl).u czego powstaje pojed}mczy klwawi nawetpo de. bezcechnowotworzenia.z t]m. choloĘ dziąsełv przebiegu cukrzycy Cukrzyca jest schorzeniemogóInoustrojo$yn. kwawienie kieszone}b]''ła nasilone. związanego krzycą Bpu I' objauy zapaleniadziąseł z cukrzyc4s4 podobnedo objawówzapaleniadziąseł uwĘzanego płytkq.o w1glą. .lak naczlmjałortary' W1róż. występowanie żamychlg pomrmaniu z paqjentkamipo porcdzie. J in. umieiscowionv nie . Guz cię. .pcrza więkzą skłormości4 wy. nikiem.HarŁella i inne. wyrostka zębodo|owego.leczrumożonąod.ciej .GuZ !'!ystępuje. pogłębiona. * częstsze interproksymaInie.W}'rn ciqzy7. dzj'zębowej. !Ą'łosolłatych. Ziarniniak zwiąfany z ciążą(guz cĘżox'y)opisany jąc}m sĘ zabufeniami w produkcji insulirly i \!}. ż. od krzyca niezaleźna insutiny cuklfyca dorosłych)' zapa]enie dfiąsełZlviąfanez cukrzycq zwykle jest klinicznie rwkr}Ąvaneu dzieci z nie\ł}'róltnanqcu." do S.choróbprzyzębia t r|asyfikacja 6'8 cĘżov'e zapalenie dziąsel Zmiany w jamie ustnej Tabeia charakerystyka towarz}szą clqzy o podłożuendokĄmologiczn}. dziąsta' ' Zmiana konturóW kobiet \\lepuie c7e.u\z)eulowan\ nie. ziarniniaka n]'rn poziomiew obu grupach. zwĘzanego h!órczy choroba crockel. ! Postać masy egzofityenej.

a takżezmiany w wędach chlorrnychszyi' Badania ostatnich lat do. H Zwięl6zonaodpowiedź zapalna W za|eżności od p\4ki. jego loz. b związane z chorobami krwi 89 . Białaczkę dfieli się !v opa. (może poczqt. Knvawienie z dziąseł jest częsĘm objarvem u na(iento\Ą r bialatzka ie. LtóIe z kolei mogą być pży@y a zlruan slępniP ro/pr/Pctrcnia się na dri4rlo brzeźne jamie ustnej. pomości. ' zmianakonturówdziąŚła powiękzeniem z I! Rozrost pocątkowo obserwowany na brodawce międłzębowej.teryzująq'rnsię nadmiemą pioLi.stqpienia zmianW ]j Zmianazabarwienia dzjąs|a.47'pacjentów i odpowie. wjamie ustneju 17. w *ia się oblzmieniem . Pornimo. (bialacuki.rakterysryka 6'9 kEycą' w biaTabe|a 6'10 chafah€ r ystykazapa|€ n iadfiąseł pŻebiegu p|ytki dziqs|a' obecność na brzegu zwiękzona odpowiedź zapaIna dziąsła' Zmianaabarwienia f dziqs|a' zmiana konturóW dziąsła' Zwiękzona Wysięku sfcze|iny i|ość ze dziąsłowej.!ńoĄl żeobjawyte mo.jednakobecność plytkinie j€ s t ko. .Wiqfan€ g o f c!.?ębo$ej. Tabe|a ch.I eż w bialaczkach przewle. Zapalenie dziąseł pIzebiegubiałaczkiobja. Ryc.l2 (Tabela 6.tpienls/]mobjasPm i Róźnomdne chombyu]dadukwiotwórczego i cbłon.|nżńące moga zapalenie dziąsel rł przebiegu bialaczek Bia]Iaczka predysponować nasilać zapalenie dziąsław pIze" i jest postępując}m.ciu o czas trwania (ostra pEe\'lekła)' tJp zaangażowanychkomórck lub (szpikowa lub limfatyczna) i Jiczbę komórek łe krrri 0eukemic?nJ aleukemirrnar.6. p|ytkimożeogranlcą/ć ' zmniejsfenie ilości nasi|enie zmian. złośIił]'łn schoEeniem hemato.żeczjrniki miejscowo.77o4. feracjqi dojrze\łańemlub zńżńco$. zmianw jamie ustnej2.imiem leuk} qt1óWi ich prckursońw we kilvi i szpiku kostn}'n.aplazja szpiku) mogq powodować dnio z ostrą i przewlekłąbiałaczkq'Przerost dzią. 8a $. zaburzeniaod. pocrqtkowo opisIĄano \Ą'białaĆzkach loie ustnej się osĘch i s}dadały na nie wTómczlny i nadżerki jak również zapalenie dziąseł ich błonyśluzowej. obecności jamieustnej' niecna do w}.6 zapaeniedzjąsei prfebiequ w biaiaaek' olan do ciennopurpurowego.lziąseł fabalwieniu czerwo' o RyC'6. 'ego tozwój niedolawistości. lub Obiart]M jr.s w r przycfeprone. się a na.10. i przerost. 8ranu]openii.'istępowaćró$. lb'ch. przy KrWaWienie zg|ębnikowaniu' częstsze występowanie dfieci f niewylóWnaną u cuKzycq Typu |.6).e| /a(ZJma od brodaMkjmięd7y.K|aslikacja chorób przyzębia fapa|enia dziqse| . Zmniejszenje plltki może ilości ogranicfyć nasi|enie zmian. pEyczepu Brak utraty łqcznotkankowego' Blakutratykości Wyrostka zębodołowego' pzy odwraca|ńość pGwid|owej kontro|i stanucukzfcf. biegrrbiałaczki'ńe sq one konieczne do powstaJia lociczn}'rncharal. pży zg|ębnikowaniu Ktwawienie być " kowyrn objawem chorobywjamieustnej).

viąZku Z!t'ięk. a]e Iek\ły\lępowania r. mil i ime.po$odowanv i\ą c?ęs|o ata. takich jał ryklospolJna i inne. dziąslowej' vlysięku szcze|iny ze '' zwiękzonai|ość pŹy zg|ębnikowaniu' E Krwawienie polełowe rozrostowe Źapa|enie pŻy kośCi lvyrostlc w B W}Atępowanje dziąś|e utracie dziąsel iil związku Utratq z bez |ubbez.wego p\tli może za.ie.l3 zmian' Badania na zwielzętach.}rrolaneprez powczególne nic roznia. nej. hrq i sa /ęki. jest odpowiedzĘna stosowanyle\ a]e nia dziąseł pl}tki nazęb. /ę!le i dokladne wierającychdziałaniena posiadające jU7 w ływapnioweuloka]izowane błonieplamatycznej pobie( wFlqpieniu prcro\fu.lviekoweji rozpoczJna się z\łykle okołotrzeciego blokerow kanalu wdpniow+ A lubo(reslonych ryny poziomóW go.il flasyfikac choróbprzyzębia ]3] choroby dziąse|mody|ikowane Przez leki po|ekowego zapa|e. na &ią.|zĘseł niowegow 1984r i od tego czasuliczne doniesienia nia reakcji odrzucenia organu po przesrczepieniu.wapnio\r'r'ego prPrc\lu \^ gru|ie ie\| n's^ |pi pł]. i CzynnikóW zewnętŻ @ych pżednim głóWnie dziqsła.11 chalaherysqła nia dziqse|' Liczba zachorowańna chorobydzĘsel mod}fiło. na plzykład nifedlpina. lecze.iest silnlrn lekiem immunore_ kom dusznicyPo raz pierwszyzaobserwovano g1órmiew celu zapobiega.\ i szacowanyla okoIo 2vvo' Rola p\. verapa. 90 . kerów kana]łu zmian.'rn fen}toiną była plfedlniotem badań Wielu u wszlstkich pacjentów pEyjmującYchblokery ka. i. cyk|ospow d \Ąlystępowanie stomwaniu kath żu. immunosuplesyjnych i blo przemst ograniczyć nasi|enie i|ości moźe u Zmniejsfenie płytki Lekopochodny wapniowego. do w surowicy koniecznych wywolania |eki l.'wołania jamy ustnej pacjentama l\pll'w IIarastan higieny stopnia ich nasilenia. Zmiany k]iniczne zmian.l'z że obecność i]l. W 4 Zapoczątkowanie |eku' od sietrzechmiesięcy podania prowadfqca zTidny do dziąs|a kontu. Rozwój i nasilenie mzrostowegozapale.|ecz bezpośredniego pŻy@epu ląenotKanKowego' Pnerost . że kontmla nału. łów wapnioiwch. iPdna| \Ędaje.leków inmunosupresyjnych.Wa.lo' Podobnie $ plzwad|u len}. rozmiaróW początkowo na obserwowany brodawce !.u |udzi okreś|ono stężenia |ekóW nie miesiąca po rczpocfęciu tempii. dziąseł częściej przy gupie fen}toiny.lloiowi zmian' VodP| 7wierę. faty. ze z ne lekami \^zrasta rcku na mk w z\.or.Wyka.W]stepuie m|odsrej . odse" rłystępuje autońw Ba. oraf blokeń\a kana.laria kliniczne WkazaĄ. pnvjmolĄaniem e pŹepi!Ąlane iało|ekiobnizajątcisnie. h konrepryinyr stępowaniei rcZwój zapaleniadziąset15 od ce€ różnic a W]. Rozrost międzyzębowej..óW " zmiana dziąsła. takżeniew]'kluczonyjest współudział śmdkówanty. usuwanje ładrrnek kana. pot$'ier. a na$et cofĘ.stępowanie w za|eżnośCi h osobni.że. niu epilepsji uTĄvofuje$tóknis$ pnemst dziaseł pohĄ'ierdziły ńepoĘdane działanietych zwiazków u okolo 50%pacjentów pfyjmujqcYch ten lek' ja-k nje przeroście pbtld nazębnej\'r' rĘł'lo.tki naĘbnej njP /apobiega p\tki nie jest konieczna w uystą)ienru przemstu po blokerach kanałuwap. blokeńw kanałuwapnio\'r'ego' nie lołi. szonJrmstosowaniem takich jak fen}. po zastoso(Eniu blokeńw kanałuwaP gularyjn]'mstosowan}'rn rost . njP zmian' lecz Ina istotne Znaczeniedla niowego jesl twiaśniona. jak nych' pacjenta.na !n!. lek anĘarjłniczne i zapobiegą|ące prfecyldosporf'naA. q Zmiana zabarwienia dziąs|a.toira.tki zmniejsfa nasilenie przerosfu dziąset.Liąseł stanowi charal1erystyczrryobja\''' W zapa|na dzią\ła fa|eżności g1ó\łnieze stosowaniem leków r zwię|śzo1a odpowiedź uboczny zwi4fany pł}'tki' od i|ości obecnej przeciwdrgawkowych. lekó\ł przeci\dĘav{ko\wch. rozrostow€go Tabela 6. przemst dziąseł. umiejscawiasię w przednich odcin. Ró\łnieżwrastające uż}'Vvanie pvez kobieh mo'e $p\'\Ąa. /e dla 1ł].ię ra.miejąry pPercs| . E \^/ystępowanie Wodcinku u dzieci' rĄ/ystępowanie @częstsze procesu chorobowego okre. naleĘ do lełówrły' awansowanie Blokery kanafuwapnio. FenJńoinastosolvana w sad iczo międzysobą.loinv dziąset Rota łan].

wany W badaniach na rrp$lem q.Pomimo braku pewnJ'ch pl7yjmo. R]'c'6'7i 6'8)' dzĘset{\łnagaobecnielr5iaśnienia Zapalenie dziąseł z\|.4. w cepcyjnych' U kobiet pŹyjmująqrch doustnąanĘ.tki. pb.Zmiany rvjamie ustnej mogąbyćlry. żaczka. w jach r. możP na modclu Zwierzęcfm nad osobńczą podatrrość infekcje.o wTĄvd.ch.waniem cepcji sq podobne do objawów zapalenia dziąseł zwiapanegoz pł}tką. d.ll. szonyni dl.obsemuje się jednak sldon.8lzJóicze i inne mogą\W. pierwotne). doustnej anrykon' związanegoz plżyjmo.'raźnych do pł}tki nazęb.ię.7 i 6'8 Po|ekowe rozrostowezapa|€nie dfiąse|.P] r^ia/aj\ąnJ p\a]. objarvów zapa].lko pł}tką w pońwnaniu do ĆhoróbduĘseł \'lywołan].[volane8o U osób niedoż]tvionych rłystępują zabużena . Jednak doldadnam.uo\ła ł.ia. L]oloddl w]daje.nież zakażeniapaciolkowcowe' 91 . gospodarza bakeńami ń.ł. nikiem ogó]nejinfekcji (Zmianywtóme) lub bezpo. koncepcję hormonalnq częściej występujązapale.ficzrJmi baktenall1i sq w znacfnFn odsetkuzwiqzanez choŃbami pŹeno. Ry.belao 2 CFa. Krwawienie zgłębnikowaniu' po r odwlaca|ność zaprzestaniu stosowania doust.' 6.ogqpłcio\{ą' Należądo nich neżączka i Źadfiej kiła.akazano.owej' przy .tki . lecz nie eliminuje całkowiciepowiększenra la oĄł'iania lv zapoczątJ<owaniu i postępiechońb 15 (Tabela mas]'dzi4sełla 6. i $}daje się' ZeĘstępuje on u 25 do 307o niamiw odżywianiu pIzyjmująclch ten lek Związek pomiędzy zapale. Zmianyw jamie ustnej.ujesię u osób Z niskim statusemspołeczno.a d $lstąpienjem i stopniem nasilenia przerosfu dziąseł !. zmiana zabarwienia dziąsła' jego l zmiana kont!lóW dziqs|amoż|iwq z zmianą loz' miaróW r Zwię|Ślona Wysięku sz(ze|i'ry i|ośc ze dzias. nych lekówantykoncepcyjnych' my ustnei choloby dziąsełpochodzeniabakferyjnego chorc.iąfane z infgkcią ia. niPm dl. do grup\ nąjbard.elaryrmieniskiej ilości przerostudziasełspo\Ą'odo\Ą'anego u kobiet przyjmującj.'fstępo a ia W].aherysty|azapa|eniad7iąsF|7w|4/dre9o nością ilnmunologicznq'z -L choroby dziąse| z]t. z cepcją homonalną l€ki antykoncepcyjnenależq rorpolrrerhnion5r na srtie. obecność nabeegudziąsła' I Zwiękzona odpowiedź zapa|na dziąsła.W obĘbie tkanek stępować pżluębia zmiany uystępują stosunkowo rza. / rua nie &: cHoRoBYDz|ĄsEŁ zW|ĄzANE N|E z PŁYTKĄ NAZĘBNĄ doustnych z p2yjmowaniem ekóWantykoncepcyjnych' W przebieguchorób ogó]n]. objauy zapa]eniadziqseł czepu łącznotkanłowego. by dziąsełĘ.ch \łYkrlto zmiany \ dzĘśle.el rv pnmwnaniu Lobietami pryjmu.m.. nych jużprzy r.onvijających i u osób ze anniejszonq odpor.1.ch 1eki2(Iabela 6'12)' Klinicale obja\ły nej po mZ pierwszyw l9B3 roku cyk]ospoĘlĘ opisano pacjentów ia choroby dziąselmodfikowanezaburze.klospo4try i pl}tki na plfemst dzĘseł ńolłe mogąza]dócać rclację pomiędzyodpo\\iedfĘ jamy ustnej redu.]iązane doustną antykon.K|asyfikacja choróbprzyzębia j4q''Inileków tego rodzaju.uje.lvołane speq. się .ipj h cie' W badaniach ldiniczn5. Niedobory ąttle.klospol]'!1ą zostałwialYgodnie udokunentG w u]dad-/ip nie odF'mośLiow\.ekonomiczn5m kla. pmwi..W grupie śrcdniego zakażenia(zmian}' tej znalaĄ się ń\'\. na c. takich jak kła' że. ność r.ch Irazębną'częściej fmiany te obsen\. żedfugo|effnino\e wanie tych leków możebyć pżycztną utraty p. rozwłajqcesię u kobiet w wieku prZedme. chorcby\vinrsoue. że higiena a |. . nopauzaln1tn w1niku stosowanialeków anĘ/kon.

Najcuęściej $. zy zaczerwienionq krwawiącq lub Wielf(hnię. opóżniai u]'ujłrade fębóW mogą im towaŹyszyć Zmiany ogólnoustlojowe'2 w chorób E obiaw dz|ąsfowe p|żebiegu o9ó|nouślojov{ych Zmiany w obębie dziąsła pEebieg! chorób skóI. talp koron} Zębo\^. 9i 6 . u uŻ\MJiącJ(}l urupelnleń tetrcznych. jed. Liszaju płaskimbędqto \wl.zlokalizo. po\ł]m dla Zfuszczajacego zapalenia dziasełmogq towarzyszyc ilrne obja!'!y miejscołve. 92 .d organi. nia \łysiękowego wie. tentnej fomie znajduje się w zwojach czucioi\'ych ncn'. 1 0 grudko$'eu]dadajqcesię w siateczkę.l8 6I Chorotv dziąset pochodzeniagz}ticzego Chomby dńąsełpochodzeniagr4'biczego rzadko h]. b\ mo8J poknĄva.linijnci ĘA dermatozy herzot\ejrl n|mie.łókniakowatość dziąseł choroby dfiąsełpochodzenia genetycznegomogq obejmo.śluzówko$]'ch Wstępo\4Ećmogąjako zfuszcfa' jqce zapalenie dziąsel (Gi|1giDitis desą1runaturl). dziąsel. U osób zakażonych wirusem HIV obserwujesię jamy ustnejw postacizaczenarezapalenie Srzj'bicze nienia dfĘsłaprzyczepionego linijnego zacfer\\'le. obnDon}mpH śliny jamy ustnej Gżybicze zapa|enie !Ąlystępować moze postaci W bialych na|otóW ściś|e złączonych f podło jęlyka.|eniedfiąseł walle [ajczęściejna błonie śluzowejpoliczków w oko]icyzębówtlżonov!]'ch.stępują u ocobzJrowych.ystępuja infekc]e Cdndidl albbafu9.lługoterminowej terapii ant]tiorykc wej o szerol'im spelrttum dzialania. podstawo\'t.u hrtj&ielnego. który w la. nej na sk1rtek.ikacja K|asyf choróbprzyzębia Ltórc mogq $Tlvo\avać paciorkowcowezapalmie dziąsełlub paciolkowcowezapalenie jamy ustnejobjawom ogó]nJ(n (pod$5ższona temperafura' złe samopocfucie) tolvarzysz4zmiany w jamie ustnej o chaml1elfe zapalenia dziąseł z naĘstająqtn knł?\'r'ieniem moż]iwościq i tworzelriaropnil6' chorcby dzĘsełpochodz€nia wirusowego choroby dzi4sełpochodzeniawiruso./r'i. w zap. waćtkanki prz1zębia.rl 'Wydzielaniem ślinyz cu]ozycq.lvego mogq być spowo. w no. rcbą W R y c . Rzadziej\ł}stępuje przebiegrrpęcheMycyzi\'y.ą. po|i(zków żem obrębie W błony i|ulowej Czy ga. i 6.10). jest cz]'rmikiem splzyjająqtn uwalrriania się zmu (I{yc. nieoia bżegu ilziąsłowego Z niem dziąsła' Diagnozapowinnabyćpostawiorra na podstairiebadaniamykologicznego-lg E]choroby dziąsel uwalunkowane genetycznie Dziedficzna rł. 6 . związanez cho. dowaneprzez wirusy DNA lub RNĄ najczęściej przez wirus opryszczkiHsVl' zmiany te mogą nak uTĄ'r'o\'i\ać zapa]eńe dziąsełlub Zapalenie jamy ustnej na skutek uaktF\'nienia wirusa.Jedn4 z najbardziejznanych chońb tej grupy jest dziedziczna$'tókniato\Ąratość dzi4seł' Przercśńętedziąstaw przebie8utej choro. /s4ds/clŹ parjenló\Ą pm. Na|oty mogąbyćusunięte pomocą te za pozostawiajqc po. oe( iej llaIomiasl obserwujc je się u osób z obniźoną odpomością irrrmmologicznąlub u których zaburzonajest flom bakteryjnajamy ust. i połączonego zapale.lopostaciowego' Zmianom ty. W ponad B0%przJpadkó\j{złuszczające zapalenie dziąsełstano\'{iobjaw pemfigoidu błon śluzo\\. leczonychsterydami ze zrnniejszonl. w pęr r L]ei. Obniienic odpomo. wjlusat?.ych lub liszaja fiaskiego.

'fchoraz nta ulatzoweEo waną .o.vych. La]<ze jamy zapaleńpż}zębia. potenqja]nyrn miejscemuhary żebyć notkankovego w miejscu lawawienia. rv}niku urazu może dochodfić do rradżejeĘ chońb przycfepu łącznotkanlo\'{ego. kieszonek obecność Grrzodzeń lub recesji2.taÓ lłska/uie obecnośt zapalenia mo. sto zaróWno materiałami Mogąbyćspowodowane ft1cloryp"rnx1onlilił|. o}'ch destrukcji lub !Óóir ńtk4 dentystJ'cznq inqtni akcesonaml wu}tliku czegodocho. WiĄ. recesji dzią. stan zapa|nytkanek podtrz}mujacych spowodo. W s/czegó|nośo nicdoll. \iemnjei nalcĄ iP stego krwawienia Mcuas badania sondą na koĘ.zębia dorosłych wanie zapalenia prz}rębiaopomegona lecfenie (7?. śnie plzpębia związaq z cz:tmika. ją.nad-/erkiplamr tumieniowP. obselwoilalo u pacjentówńefaleznie od wieku'l uploszczona' Przedstawrcno Klas}'fikacjazostała grupyzapaleniaprz}zębia: trzy podstawowe bowiem pochodze. takimi jak p\'tka nazĘbna wie}a' i w.ZaobseMoua. wego i ruchomość podczasbadania to stencji dziasłaoraz k.lniP c7e. pmjfębia jest kliniczne stwiel{zenie utraty b.'f sięko\t5' wielopostaciowycha. i n}Ch na pMyczeput4cz. pn}uębnych oraz ubJtek kości zębodoło. c7epumoie wFtepot\a.mi miejscowmi. jak płyny).a a$es]Ą'WĘ woeśniejsąm cjalistycrnychlT.i\Ykwitó\. ńókien ozębnej i kości\aymstka zębodolowego &nĘ'stycun}'rni'Do urazówzewnętnych na]eżą wykon$\€ne plfez lekaźa podczasopram\ły' z tlvoneniem loeszonek prłzębnych. t'Ą'(|ępou. \ł]'tDstka zębówizmiany kszta]ltui konsy. 4 zmiany pato|ogiczne dziąsel plżewlekłą i chorobęprz}zębiaobselwc agresj. kaqiironych klinicmych postacifapa]eniapżlzĘbia' Mo. peihef/p.Lacirrcze.'$łrą jako objawschorzeń ogó]noushojor. . tych no bolviemdestntkcję Diagnoza nej(pasty.l.1. prlef siebie możnazaliczyćumzy szczotĘ do waly speq'ficzrytni balteńarni lub grupąbakteń. jch Za. i poź]. na ticzne $spierającychoddzielneklasjfik(} bmklo do\Ąodów (dddi p€riodon' przj.lvieniem. słalub obu jednocześnie. stosunkowo rzadko' ti'is) i zapa]enia leakcjewystępujq A|ergicfne a mzlrń po. ł}stępujqcych |ub do mato|ogięnymi środkamj pielęgnacji ust.ond]ości' i 841ob\.ter.wwołane na skutek Zapalenia pnyzębia chalattełfuje prfewle]dy zrniany lrazowe mogą być ząb dfiałń $łasnychlub lekarza-Do uszkoilzeridokona.lzido postępującej za. jednak wietoletniebadaniaweryfiIowa\' je uskazural.$ ŚposóbLią8lv podczasnasilenia chomby2 dycznie 93 . Utrata plzyalboepizo.'ykłej pęcherzy Runień l. a w pęcheżycy wiele klaqfi' stŹępy nabłonkana obwodziepęknięFch W minionych 20 latach przedstawiono z\. w spe.fuje się wielopostaciowością.ymagać badań być zmianmoże trudna może postaćchorcby niź35lat. liegi cechq dulak1erysryczną rŹda ub}'tkulub imych zabiegówstandardor.rn postępujqcej choroby' \j{skaźnikiem pdmie|a'.l':l choróbprzyzębia K|asyf ikacja mogąbyćobecne choroby przyzębia w pemfigoidziebłonśluzo\aych blizny po Wgojonych zmianach.bone nab}te' i ostre stany prz}zębia.''a\'r'ienie nąiczęściej uystępujqceobjawyzapaleniaprz}zębia' Krrmwienie nie zawsze musi być poz}t$fl].\łady !r.

|ekarza pżykład nawisające Wypełnienia). utrata kościw1'rostkazębodolowego (BL). Treponmn d"ntimla. jak wają mechanizmy obronne gospodarua' Zapa]enirl takie Cukrztta. . stres. które mogqstopniowona..l z przez byćpowiqzane Czynnikami z spowodowanymi (na Wedługwspółczesnychpoglądó4 głównąpży.12 Śr€. . .il ZAPALEI{|A"'' ...'.. c'omitd11s. koi\'ego(odpowiednio nrm i g mm) ońz obe. bądź pn}zębiajest infekcja cfj'llą pDewlekłego zapa]enia (uraz warunkami miejscowymi zgryzov'y)..ukcji PĘewlekłe fapalenie prz]zębia może występ(} lltókien ozębneji kości rq'rostka Zębodołouego.kc postaci ZalMleniaplzlfębia to \Ąane cja zębów Większość chaĘkteĘfująśę utrat4przyoepu ĘCznotkan. stacą tego schoĘeniaobserwoua[qu dorcsłych. pEyjęto okeślenie'.ros. pl}.przewlelde !' jestpowiązaneróżnolodnq baheryjnq. ? może modyfikowane z chorobyogó|noustro prz€ być jowe. objęte jest mniej niż 307o miejsc badanych' przyzębnych stan zapa]nydzią. kot'ego i ubltek kości'natomiast w postaci uogól. zakażenia m H|Vosteowirus€ przyzębia to\.a|e fda7a się u jest Przewlelde zapalenie prz].a jestklasyfikowane podstawie na stopnia zaawanso' rilon nucleąh]|n Eike||el]ą i anodens '20 przyaepułqcznotkankowego' Waniautraty Przewlelde zapalenie przJuębiajest chorcbq in. fekcyjna tkanek podtzlmujących ząb pmwadzqcą do stanów zapa]nych i postępującej dest.uębia Mj(zęstszą po..Lntelk intemedi\ C'amphlla. jak pa|enie takie t]^oniu Czy to:Porpwnan1s gh1gi1)aLis.|notowano obemość kieszonek i utratęprz}czepułącznotkan. BacteroidesforstthLls.'łli. Ryc' 6.cechykliniene: .i.zapalenie Fzlzębia domsłych'' kającymi budowy z anatomicznej zębóW|Ubmoże lub . wany poprzednio'. możemieć pżebieg lekki.ać' się pEpębnych ń'tszych niż 6 rnm' cnościq kieszonek Ryc'6.'fapalenieprzJzębiazwiązane trĄ. nionejwięr n} 30%miejs(objeĘch ej bddaniPm' szonaruchomość przemieszczanie i/lub mta.. balter]. źadziejh(.na. PRZEWLEKTE |l enzYzęall 'j' . Głównj'rnicechami kliniczn1tni paleń przyzębia są: kliniczna utrata przyczepu w pocIa(i l]o|alj/o\ł€ n cj/mianamipalologic?D}mi (cĄL).nie rrasi].rką''. s]fikacji ostatecznie z f|orą je!| pntzebia. 7 rozwija wo|no W umiarkowanie się |ub szybkim tem. sja oraukrwawieniepodczasbadania. pnewlelde stanyzapa]ne. ale lv patogenezie integra|IĘrolę odglT. u dziecii młodfieży. !Ąystępuje najczęście|doroslych.|l Ła. w których o. pią a|emoże pośępóW miecokesy szybkich bacterrcctlts. u dziąsłowego. lub się Przew]e]de zapaleniapr4'zębialelrkie i umiar.lub teżoklesowo gwałto\Ą.ponie\łaż ono pojęciem ' może powiqzanez (zynnikami rapalenie prc być miejs(owymi szelsz]'rnniżpolviązany ściśle z wiekiem telmń uzy. \łaćw postaci zlokalizowanejlub uogó|rdonejoraf przewlek\ch za. seł'Dodatkowomożewystępować obrzęk lub rece. umiaIkowanylub ciężki.) Klasyfikacja chorób przyzębia . ale ł często stwierdza obecność się kamienia i pod.. nad.a takze zwięk. Najczęściej Łolowane z głębokich kieszonek robyogó|nouśroiowe. ni€ pr4"ębla' bia.tki dysponujacymiodHadanie na nazębnel \Ąyni..Acti|bbąciu1ls acti]1omacetem.. Fusobacte.L-) pżyzębia Przewlekłe zapa|enie V!4/óźniajq następujące .varzyszy porczat obemość ńżnJ'ch gatunków bakerii umiejscowionychna powierzclni Zębatub pżez ] ńożebyćmod}4ikowane Czynniki niż inne chodfiąśa.Peptjstreptlxocars m:ic. l-2 rastać. łlstępuje ró\łnież dzieci i młodfiezyW nowejkla.

dych' Jednak kĄ'tedum r. predpokwitaniowe Bc. wqĘ]i$ych prz]'padkach w mikrobiolo. prz}zębiaod popŹednich postaci? gó|nionapostaćm]lodzieńczego rrŹne Zapa]enie pżyzębia. Dodatko\Ąo mo.13 Przew|ekie ciężkie fap. postaci podstawie klinicznej utratyprzycrepu W (cAL) p|zyeepu iekkiejq/stępuje k|inicznego utrata od 1 do 2 mm.riodonlologjcznp D!'rnmial\ poM.13)'T}po$łmi cechami Zaawansowa.]'r.. p. omz obecnościq kieszonek podstawieLtórcgo diagnozujemychorobę'jak ńw. . Podczasostatniegospotkania najłyżsą.6... frzekraĆząjqcl'ch gĘbs4.ostka Zębodoło. gly przebiegać miejscowolub pr4bieIać postaćuo. młodziencze apaleniepżyzębiazlokalizoła. poznaniu budziłodużowątp]iwości' Dyskutou€no. jące fapalenie przJĘbia GPP)' Jak sama rranra \ego (Ryc. 6..lasę. pzlzębia. . wskazqle.listości (]lelpina wego zapa]enia pzyzębia 6.'ieku rozstrĄgająceo roz.mdiologicznego. przlzębia zloka]izowaneuogóllrione(LPĘ Przewlelde zapalenia prz].chorób przyzębia K|asy.chombyrv tej gmpie dotyczftyludzi mt(| nego zapa]eniasq: obrzęĘ zaczerwienienie. lekkicgo lub umiarkouanegozapaleniapŹ}zębia.że $lstępo\łać obrzęklub r. obecnością ubJ'tkówkostnjth i fukacji wiek nie moźe \Ą']znaonikiemczyklftefium. h kóre mo.W postaci umiarkowanej 3 do 4 mm od cAL. gicznegoi inmunologicznego. na być I l.utratą przyczepułącznotkanlowego większq Ętetów w dziedziniepeńodontologiiuzgodniono'ze oiż 5 mm. umiarkowanlm lub ciężkim2]. podczas . nicarej w l98g nrlll.nie postępu. ile im.ecesja dzią.lanialub samoistne. słaoraz kwawienie podczas Jezeli !'vystępu. f (po\ĄMej5 mm) z posĘpującądegradacja ne i uogólrrione(IJĘ GJP) oraf gwałtoy..'7ds5!tlaIowy( \Ąd^/laIou Penodonlo|ogij h KLi.EoP) ilyodlębnionych pod.:. . w L1órych dzieci z uzębieniem nr]ecz. W klas}'fikaqji 1989rol.22 gozapa]enia prz}u ębiaopiera się na analiziebadania klinicznego. GPP). histologicanego taboi ratoryjnego. PRZYZĘBIA 95 .. badania.Kate8ońę taką uhvolfono w celu objęcia pz5padków. a w postaci ciężkiej Więcej 5 mm.|enie stopień zaawansowania choroby charakeryzuje na się (CAL). Ńenie rwstępujacepodczasba.f ikacja Kolejną glupę chońb prz}zębiastanowiąa$esylv' periDdaxitis). nie przekacza ono pierwszego Do grup!'wczesnychzapaleńprzylębia zaliczano jak stopnia i takie jednos&i chorobowe.zębiaciężkiecharak. lv kości'może!'!5'stqpić pod parasolem wczesnychzapaleń zlviększonaruchomość że ukrywaćsię Przewle]dezaa. gólniona. niż .. w lfe(]z$. zapa]enie i ter'\'Zuje utrata ]dinicmego przyczepu łqczllotkan. onset Periodonntis . więc terminem agres$me zapalenia pźylębia' i ' Pacjentmoze miećmiejsar zdrou'elub ob' które moga łysĘpować w formie miejsco\Ą'ej lub !ńlnionej zmianami patologionymi w ńżn}'In stopniu. AGRESYWNE ZAPALEI{IA'::]]]. ne Zapalenia ElrzyLębia(aggressżDe które zastł)iły grupę wczesnych zapa|eń (Earla.l zapa]enia Fo pier-wsze większąniż r/3destrukcjqtkanek przy.|!.r q. .chaut(} zębia.12).ą u 2l .rni/ midna.11 6. kowego $'lókien ozębneji utiata kości\Ą.?( a więc te same objauy k1órc \Ą. mi destfukq.krrm.}stępowały 'łzny / uogdL on\.rznp z.rbur7enia Dzisiajjużwiem3iżelriękzośćpadentóW u k1órych zdiagnozo\t'ano uogó]nionąpostaćprzedpoL:witanio. je obnażerrie fuIkadi.u istniałań$'nież grupa Z pPedpol<wilanio\$l/apd]Pn pr/]. uoglrrionej' KIJteńum rozpomawaniaagesprne.h niż6 mm' obP(DPsą radio|ogiczne /mid.lerniP8omę.jn}mi tkanek prz1zębiarozpoznajemy postępującę Czlan \{obec tegońżni się przewlekłe Zaa\łansc gwaftouTlie zapaleniepr'Jzębia czy uo.n'ansowane Zapalede prz}z+ przJzębia'Wczesne zapalenia prz]zębia zastqpiono Ębórł: ba możeĘ$ępować w folTnie zloka]izowanej uo. dc/ morno/aa!\an5o\łana dctnull ja kosti nie m.7ębia.

.obselwowane pżyfębia' w badaniachklinionych mzległe slunychlubpzew|eklych ciężkich zapa|eń destrukcjetkanek prz1.pluewleldego zapalcniaplzjfębia''. Ró. jednak u ludzi ogó]rriezdronych' ne diagnozowane terazjakoagresywne są zapa|enie która \łystępuje przy"ębia prfy pned 30 rckiem życia. '] Nadireak{Ą\. !l Wystepowaniea8rcs]M'nego zapa]eńa prz]. zapaleniaprzlzębia' U pacjentólvz agresJ'!Ąn5'm fa. choroby oĘz zde.1c.ficzn]''ch 3 samoistne Zat. z|oka|izowaneagrcs}1.w sposób$'ysta.K|asy"f choróbprzyzębia ikacja Agrcsl\łre zapalenie pn]fębia. Do ( eLhdflr8opldnoBy( klóre nic t\}\lępują h. glngigo (remisjaĆhorob]') tirbrnUetencamitans Paryfulrornonas ' Da|Is' anph! Lob C ącterf ech 1s'FI1s actef ob itrn nllclea.pror€dzącą do sąibkiej utra.z}maniepostępuutlary pnyczepu baktedi. którego odnoszą cechydąją. !j Upośledzenie fagoq'tozy' paleniem prz1-zębia pacjenta r]m\Ą. iPsl pa]eniaprz].o.zmu.. u których nie stwiedza się współistnieją.iIobdcill "sac.l lł obecność tkankach plzpębiaAci:nobacjllxLs w . ce się WraŹnie Zidenbćiko1\'ać klinicznie i laborato. łqcznotkankowego kości i !{Tostka zębodołowe.!t'ne dlgoplano$'e. zębia uogó|nione' WyeIiminowano pujące pŻ}zębia (RPP). l.rerie u dojrzewania' (w sum$.zujesię| W\. horobt' n]. że. w t]łn pŹede WszystkimAc.zębia niewspćilmiemedo cz1nnikórł mie]' sq sco\łych(pĘ.ages5ttne lł Ilość złogórv rrazębnych niepmpoĘonalrĘ do stoP /dpJPnic plzwębia'. Defel<tobtony gospodarza główny'ch zaliczono: obseNujemy międfy iinJmi w Zabużeniach adhezji tj sąóĘ utmtę prz}'gepu łącznotkankolrego oraz gŹnuloq.ż i się jednak od przewleklegozapa. Do cech i na infekcje bakerljne. cz]'Tników ogó]nych. pŻyfębia' Ry('6'14i 6'15 AqrEsywne zapa|enie 96 . kamień)'25 jednqf chońb ogólnouśrojowych.tóW ue rqldzon]'ch niedobomchinununo.ale możelłystępo. i tq rosll'a zęborJolovego>2 rnm s ciągrr logicznychomz neutrDpeniiq'klicznej.czajacy chombyod.adzac]' obsenĄujesię defekt immuno.h.zębia.zębia stnrkdę pr4uębia bez zadnych wspołistniejqcych u osób.binne $! stępowaniecho.. Zapalenie prz]zębia może \ł]stępo. Ustalono na" 3 micsĘc1': tomiast' żemłodocianyc. wleldegolub agt€sJĄmego zapalenia iij Ro. /d. tinorvJcetemcomitlns Cv niektóĄ.] i PGE2.rrne zapalenia przyzębia chankeryuuja porność gospodaiZa. cz}tĘc go bafiZiej podatn]. w cych chorób ogólnych' pŹyzębra. podtE]mująrych ząb. rMmożonej cydowanie częstsze \Wstępowanie speq.Ltórych stwierdzono u de.. o&óżniające postać wsze zallczono: tę ryjnie. spPrr'fil zlr\m rodzajem ze. Etiopatogeneza agrcswlIego zapalenia pż}zę. przewlelde' jest chombą tkanek otaczających ząb. podobnie jak pżyuębia Młodzieńae zapa|enie miejscowe i uogó]nio.ny fenotJ'I} do logiczny rodzinne \'v}stępo\Ą?nie produkcji IL. przyczepu łącznotkankowego.rn okr€ślone ceĆhygłó.tka.90Va).możnaw'ł4<zyć gnrpę prze. lrń'vvajqcąna od" Ęres3. bia jest z:łożona i ńżni się od etio]ogiipfewletdego kach Porpharcm(fiasgingixnLh) . \łać postaci zlokalizo$'aneji uogólnionejw Ę z|oka|izowane Zlokalizowane aślesw\'rre fapalenie plf\fębia cha" rakteĘ. powinno kwa|i{ikować ru uogó|niony(h się do g py agre t]. (.lępowaniPm.oby' Uczestnicykonferendi zgodzilisĘ.icy kiwi silną odpowiedziąhumomlna shvierdza się podw1zszonypoziom przeciwciał pEeciwko czlanikom infękcyjĄ'rn). nia zaawansowania destrukcjitkanek podtr.h plf}pad. jąrych do się "qb..1/ne ]ub zapa|enia częściej gwa]townje poste waćpoź iej.pacjentówdanym lenia przlzębia znaczńe szyrsządestrukcjątkanek zapa|enie a z rozpoznaniem fdaniem RPĘ ucfestnikóW konferencji. ĄIesJĄĄ'I)e il'łn i inn$h.

mi. rm 9ę d}sploporcje io\^ym' u<|ępujq. korĄ'egoutatą kości i $]Tostka zębodołowego) ' \!.dLieqimu.2 mojnafrobonaro8lani- tv choroby możli..poza zmianami obe]muja.?dkaż.lt'ościach leczenia.h ob. ograniczeniem procesucholobowegodo Irle$'rę" rze zaś .| N.. go.chemiczneomz zabuĘeniahonnonalne o€ ' l. Chorobylub zespolygenetJ. Blona śluzo\Ąa ZAPALEN|A PRzYzĘBlA scem. a td]'e Lonse](wenl l/)' l\l/pre\|17P ni. dzenia fagoc}tozydrobnoustrojó$': $' konselo^en. chłonnych!t€ k1łi możebyćlr1rrikiem piem'otne.]'stępo\Ąaniem uogólnionrch zmian chorobo r]EUTR0PE\L. llr/prrr' ial surnwill Lrvi na czlrniki infekqine. lrych plfy co najmniej tŹech zębachstałych(dG c].c 6']6)'\! neuIropPnij ma mnżLi$n. idioparycznegozabuvenia lub \ttómej supresji gospodaża.tirł' nai(/en . po1'ażnrh Zakażeń' tyczyto fębów innJ'chniżpieńlsze siekaczci trZC]. Chorobyhematologi(zte.\Ą./n}. mozlilr:ch plikacjach i slojej odpo}. nie\ielkim udziałem /midn\ rinno się rozważ]''ć wspć'ristniejqq udzial czrmików w tkanl€ch pż].spółist' z owaln].rhi uogó]-ronych u jamy ustnej jest miei (posocznice). jiniPrcdję' d lc. niżejJ0 roku Z}cia' Innechoroby SlJl.cniu nni.czne. Zmniejszenie ilości$anu]oc]tów obojętno.|Pka. żeodpowiedź bją \lsĄŚtkie postaciezapaleniapląu ębia'szczcgól. mórek.znotkan.ię .l-. moga po\\oJoMd' l7e\|\/P \\}. l.iedfia]nościza lecze.]'niku ."1'likiPm lakażcn baktcnin}.pniJ njc i \] o rrpłpvic c4tników ogólnych na /mian s pr\/eLiu.iB\-f.Cz}nniki ogó]rremocl1fi. po odslalr'. <nsania lp]. jest inicjatolem clDroby pżylę. qriln]ch. 23 nowce) 21 nej' NiedobóI kn''jnek bial}'chprcwadzi do upośle. piPn\o|niako\Ą\ i innt't Rot'nier ' zynni.1óll.czqcejzapaleń dziąsełmod]tkowa. bardzobolesnymi oruzodzeniami (R5'c. siekaczylub tEono$aó\ł stałych.ąodposip.rniP.orr' opi\anl lv części doĘ.]/iq s]stemowe.pn\uj. szpikLl'Neutmpenia nabJta \Ąlstępujepodczassto. $żnie Zmian w tkanłach prz}zębia należy wiele \ie]'lóre/ ni.nja ulż]muj4( idpJn. 2 uogó|nione n]'ch pżcf cz!'Tniki ogó]noustmjowe'2J2 chońb Do pn]zębia charak. OGOLNYCH biczych lub bakteryjnFh.lapaleniepżlzębia w l./PniJ.]ziąsełlub za.rpycz5nnikórv rtpłIĄ'ających \Ą!'stępo. jFnlo\\.tów poniżej500/mm5może stano\t'ićniĆbczpie.|n.] hi8ipnęjdm}U.'\ obniżeniegranulo.ch' . lh h.]' P8oll' u neLlIrollcnii cz]łr]ików miejscow].lki. ka ic \Ą}\\oluj. .o. wśródnicll choń! uldado$']rh.KIasyf ikacja chorób przyzębia powbni b]ć ś\łiadomj nacze ia $r']Ą!u cho.h /o\|a]] r horob|ubl"l. Phtka bakeĘ'jna bia.Pacjent rz]szy im zapalede plf'lfębia omz błonyś]uzowej Grpiacr' na .lębia mogą \!-"-st4pić na8le' To\\a.ldoD. cfeńst\Ą'o rówlież w jamie ust. *iedf zapa]ną' Uzrrajesię $'śród nich chorob]'ogó| \\\l h. r zl po. Nab}te neutropenie mogą być stanem plenja prnrpbiaI pa' u pomiędz}' ciężĘ chombąpż}zębia pl7Pj'.lępo\ĄdniP ki fizycznc. modfikująqch przebicg Zapalcń przs'zębiaza|icza Uogó]l one a$esyl\Ie zapalenie się trzy glupy scholzeń: tel-lzu]e stę: \\j'stępowaniemcholob!' pneważnieu osób po.h' może iei nie pop ez i\pł!\v'na układimmunologicznyi odpo. Chorob ogó]noushojo\Ą\ch pnsinien lr!. a cji do rourł'ojuakażeńmiejscou:. . \Ą któĄłn często dochodzi do nie\Ąie]kch W PRZEBIEGU CHOBOB uszkodzeń cĘłościtkanki i rozwoju zakażeńgrz1. lĄ . ) lotoL). upośledzają or-afz$ię]śzaćnasilenie zapa]enia \tTtwananie prawidłowej ilości ko. szą btć rt1konyrrane w osłonie ant-\'1rioFko\Ą€j' 9l .s'!Źźńe \\5'stępująqni epizodami destlukcji z chorobami hematologicznymi tkanek plf]fębia (utrata plz}'czepułąc.h rviru. ńb ogóIryrh na przebĘ i leczeńe chońb pżpębia' cej niż dwóch zębów qmi powierzchnie miętlzlzębowe pienvszJ'ch na Do gn.' b\l \\.j \\w. 1 zapa|enia przyzębia związane u.alc znaczącą w etiopatogenezie rolę odgĘ'V\a tak.

i monol\'1ofą' W]. rł1Lazuialnieprarvidlni\y w/ro<li rożni.zę' eleklnrmagnetl'czne). Roalzinnatreutmpeniapolega m zanikaniu lub s"t'olfenia prz]'zębiacręsto ob. dać jużu dzieci' zmiany w prz]'uębiu jamy usfuej' obseru'ujesię ż}woczer. nu higieny są prcteryczneze względuna możli.7pjest ost.€. stukcja kości\ł]. spadkukĘżqcychrvekr1vineutrofili w regulamych ffi rtłrłcznł.ffi K|asyfikacja chorób przyzębia |zjzapa|enie pfllzębia związane z choro. nia . szczegól.Ljem i zanilipm girlando$alo(i. bami lub zespolaml genetycznymi Ro.P tc tP7.7Pniem cc( autosomaln]mdominującF' obja{ia się obniżoną całkowitą liczbąleukocltów i $zględnąlimfoc}tozą .7eniF RyC' 5. początek okreśłonemu komórek potom.2. odpowied/i ncutrofilind 4kdżpnia. może\ł]stępo.e (wirusyonkogen.tt ź]voczerwon}m Iqb. dziąseł. postacią' U podstaw procesu białaczkowego leży sow].Wienie ne i uzupełnienia dziąsełz tendencjq do o\ttzodzeń a o\łrzodf błonyśluzowej. tów obojętnochłonnych. leki q/. w szpil. Przy Ępowi nych. ne zabar.aniatych komórek ffansformacja nowotwolowa komórek hemopoe. plf}zębiaz fomowanrem schożenia uldadu czerwolokwjnkowego.12 waćkńĄŹwieniez dziaseł.naniu ich z mdzeńsb\em lub inn]mi upośledzonjłni Lnnyslowo ffi rnn crronorr. mleczn}m-obniżeniuliczbyleukocńói\' mogątowa. nig" ale q'cznych' Bia]|aczkowa komórka macierzysta daje dy nie utn}mują się prawidłowe wartości leukocy.r'stępo. Wraz fe wfrostem ilościneutrofiIi stan plz]zębia popm$'ie. szĆzególnieostrq q'ldach od 15do 35 dni Spowodowane to okrc.KRtl! Prz}puszcza Ze pacjentami'U 3670 slę' chorychdzieci ponizej6 rolu ży.ię d7icd7i. zależqod sta.l2 eń wość./ poModu nis/.Iferki lub ulega czaso$'ej owr/oaLcnia zanalenicduia<el.Jna5ię nntwiPnl?rir. wft|Iocz}(r]. przercstem dzĘseŁ Plżebieg sąóko narastąjąC5łn ffi nolzm''ł I (\T[IĆZNA NEI.wo. z przewleldą białaĆzĘ obsenĄuje się przerosty kiem wzdfużbrzegu dziąsła'sąóko postępujede. Mogą to być niczny chorcbymożebyćteżpodobnydo \łystępują.Zrnian tkankach prż}zębia' w lecz mogąrrasilać szqcezesp{'owiDowna ma duraker uogólnionych odpowiedź zapalną' Sama obecność choroby pod. do usposabiające rofwoju EĆh chorób. na. o ń. pż}"ębia pżebiegu glanu|ocytopenii'nj. nia brodawek międz}zęboiłych' tostatyczne)'a takżebiologiczne Tj.!va i ziaminowania. i stat'owej zwiększa.TRoPENL{ 98 .ńrażliwość tkanekpźyzebia na stość \Ą}śtępo\łania i nasilenie chorcbyjest więkua rozwój choroby przyzębia'2J2 u pacjentówz zespołem Downaw poń\Ą.wej.r Czasowopowracaich dojrzewanie.chemiczne (beMen.o$anie' każenia' Zmiany zaczpraj4 się już w uzębieniu Nlutacjew aparaciegenetycznj'mmogąbyćsamol.16Zapa|enie W . tr't}. liczbie neutrofili poni.wszystkichtJpach białaczek.w. Przeciwrvskazane ruchome aparatJ oltodonrycz.]-/inna neutropPnia hujP .tkc cia obsenuje się zapalenie wego czy zaburzeniakrzepliwości mogą mod1fiko g]ębokiń kiĄńnek pmzebnrÓ' Naioeśclei anian1 waćchorobęprz}zębia'Nie ma jedrrak doldadnych destrukqjne obseMuje się ptfy zębach sie(znych danj.padekodpomosLi. kóre dziedziczą tę sama uadę genetycznq' żell500 \\ mm3/na(/dP t\fas|d poddtnoii na /a.chw tl'In zakresiei koniecznesq ilalszebadania i hfono\Ą)Lh' ZdpalPnje pryfĘbid ro'?poo.powe ne)' U 36%chorych z ostĘ białaczĘ i 107Óchorych ogĘniczenie zmian zapalnyc.zapalenie plzJuĘbiatowdl. zrrian oĘmujacycl uzębieniem]ecune stałe'czę.rostkazębodołowego' We a Cyldicznie nie w postaci osbej monoc]1o.Ąlępuje o8ru. cz}amikifizyczne (promieniowaniejonizuj4ce.Zy. slnc |ub indukoltanc( /lTnikami uważan}mi Zd nyszyć owzodzenia prąpominajqce afry obraz ldi. ffi znsr'Ól norr'r*'q.mZatż]maniem dojże$. jest senvowanesą u osób z białaczl.fale cego we \łrzoiIz iejqc]'rnzapaleriu dfiqsełZ ob. om/ Miejsrorre czj''Dnikidnżniqce nie sq konieczne do powstawa.

z utmĘ fębóW ecfrrychi stałych' ja.ieloogniskowego zianunra.1 Ięceptońw komórko. go' Dia8noza powima obejmować W badańe histolo.obl ru ni. wcześniej a ']est to grupa zabufień ukła. lia od lol postępujesąóko.l2 jesl lpn dTied/icTony Dadlroclze dulo\omdlrpirp'esYimej i to\łarzyszy ciężke Zapalenieprzyzębia mu będqceskutkem defektu leukoq]tów i monoqitów (nieprar. 8ospodana nych chorych 36% ma zmiany w jamie ustnej. ffi złsrnznnr'r SPIc. Ęuyko {t'stępowaniachońb plzJzębia 2. zu. poważnych zabużeń funkcjono\łania do hlonnpgn.a postępor.'lrt}t tr.lkiezabuzeŃe geletyczneo.l. go zapaleniaplż}zębia'a różnicowanienalezy prze" plzJĘbia pojawiające najczęściej przed po. destn&cjq tkaneĘ szczegóLlie w olaesie poku'ita. skóry z kół.rnii różn]rynpżebiegiem poszczegól. mi.. prz}zębja 2. pieNiowej.lIEDLĄInt. stologiczn}.w fależności postaci choroby'. troŚr. z i leces}'iĄnej hwcrkeratrzą i agresjtn]'m Ęeniem fiu*cji i obniżeniempoziomu neutroflli. Eleenych i stdych.ozlane :]znspÓł.u. o\łrzodzeniamii bujaniem ziaininy' Klinicznie pĘ na plfe\Ąlelde.}pada.2 dziqseł mozebyćńżny a]eutratakości począt. pno$adlić podsIawie nie się na badanja hi:ltopdlologi( ZnF. selwo$ano przewleldegozapaleniapEJuębia u do. nia. się ri uz''bi.Ificzysię na droi]zeau.Spośród50 bada. metabolizmu.Ificzone schorzenie ogniska w kościach czaszce' i r 5q1e pnebiegąiace nadmiemym ro8o$€ ( eniPm obja\ływ szczęcei żuchwiepn1pominajq zaawal. kwitajliem. Zmiany nie poddajqsię leczeniu.ońel /ne arjq się sąbko pmwadzącqdo wczesnej uhaty zębów jest badanie całegouldadu kostnego i fig k]atki Ff]zębia.Ifie.IIIGr\sHIEGo Zespć'ł 99 .na 'miany w obĘbie błonyśluzo.Ificzonvna dr. obĘZ choroby możebyć podobnydo lufodziejace.nlZoNTJ IDIIEZJI LEU.IlD Jestto autoso..Iuiedaczenru Podobn]mschoŹeniemjest zespoł autosoma]n]'[r lecesJĄm}m'Polegana upośledfeniu @ii tej chorob}a im.edukcji na szoną przyzębia' Zaburzenieto dzie.]'DPshr|.\Ąych powielżdmi neutTofi.t2 ko\ładzi to do cięż}iej destrukcjipE!zębia.odanów z to\łaĘysząqłn Zabu.niu n ec7n}.rn lmidn} postaciach:ostĘ mzsianej histioc]'tozy'fiaminia. się prtptltox.ł.ja lkaflPkprwęLia plotadzidopremic.Tn' o.'idłowabudowa komórck)' leukotaksji i nieprawidłouejfagoc]tozJł Pżebieg chomby jest buz]i\ay i chank1erJzuje się sąóko postępujqc}mi \ię /akŹżenjami' objawy\Ąjamie Us|ncipojawiają poczqtkużycia'WysĘpujq ortrzodzenia.rni objawami hi. Rozwojowi anian sprzyjają wadyzgry. tryw przpębiu dotyoq tylko dzieci i dotądnie zaob. Zębyobjęte chorobqs.Munka.nei farie Lhorcb}'r.2 ree5t\łnei'c/e\lo Lońq sie rejsciem lo. występuje w tŹech \awęl naimnjejs/e l re. w powoduje ści zaburzeniaadhezjileukocjtów i zwięk.Występujq mz.bko j. szczeniazęMw i uhaty ich Cz]łnrości2.rybko na z lóWbioĘcych udział adhezji'Zmniejszenieich jlo.IDzlanemgowaenie skóry z towa.:. nych jednostek cho. E]sząc4 nadmiemq potliwoścĘ oraz ciężkiezapa]e. cięzkoprzebiegająclmzapaleniemprzyzębia'Zmia. Iolę krwotocmo. ńofująrc cjer.2 !1 ZEsPoŁ c.)' noSr 8lanu]oq7.odze auto. od tu gene. podatność pńdrnicę i złahĘierrajamy ust]:rej.Ą śmiefie]n}'m.węglo\Ą.LEFE\. } znspÓt. podatność infekcje. siane lub pojed].ncze malnie rcces}'V\łrie .Zapa]ne KoCYTÓ\T Badania molełularne podkreślają postępująr.po]em' ro. du inmunologiczlego ze spó]nj.r. stnrltx€]ne w cząstecukach adhezyjnychpro$'adzą ka kłasochłonnegoi lr.t2 a u 16%\łykl]''!Va chorobę na ich podstawie. Klasyfikac1a choróbprzyzębia jest choroby są4rkii zależy od \łafunk&! miejscc też pmgTesji q'ch. Uhata zębównastępujew ko.rn :lącry destukcja tkanek prZpębia sowanącholobę prz]zębia z głębokimikeszonka. Jeśto rza. ho'enie moipdoB. giczne i immunologiczne mateńału pobmnego ze i przebiegajqcą zapalną destnrkcją /mianami t\€ !\tze.l. stopień zaawanso\łEnia Zapa]e. ró$rnieżte dotyczą@ nie w takim pz}padku ogranicza się do l. ń\łnież dfie. ka lśrasor tóq obniźajac odpomość i zwięksfajqc worodków dzieci lub dorosłych. rrejomz lmiarr1u przyzębiu .oboh]ch.stłoczenia zębórt olblf]'rnijęzyĘoddychanie usta.. bakteńi w prz}zębiu. mie ustnej aniany $ystępujqwcfeśnie charŹkerT.HRZĄ\aĄ GLtr(oGENU bnościich ul'Iz}TĘniai nie rna dotądskutecznejte. na tracqstabi]oość i .oma|nei popneduonejest bardro M HIstloct-roz. mi.va.

rrasadowekości nie dziasełi zwiękzoną odpolviedŹ cz}'rulikimiejscowepo. IL. pok.t ką neutrop. du. nujaco' Wlstępuje \'r 10 podĘpach (I-)0 z klinicz. to Choloba nie poddaje się leczeniu i celowe. Dziedziczy się autosomalnie domi.chorób p s K|asyfikacja innych przyzębia przebiegu w l nzmt4c'r rmolzoNrr'ĄGRł\L1. i insuli.iuŻ $.t]Tie IV i u jednF z pośiódobjałów jest teżzapalenie plzyzębia' W t}pie \IIII obsenłu. ZwięLslłą ryzlLo r^rstępo\^ania nonip/dl"żnd' bo*yrni należy lłykonać badanie ńdiologiczne.]Zapa|enia chorób systemowych Jest bardzo rza.łnijednostkami chom. . jest cukizyca.iest ną a]edot!. zębodołowego tkanki łqcznejchamkteĄ'uującasię defektem s}'n. kin (IL. Niezń4zanie zębów z kościąpro.2 l. B osrnoponoz.nia międzyosteo. za szóste Zkolei co do częstości Jednym z cz]iników lylyka dla chorób plf]fębia tach żJCia. kim ał'iązanesą z niedoborcm jajników cf]nności głóWnieskóry i sta.o) stanołńqcych\aażne jemy kruchość naczń błonyśtuzowej i utratę rakĄlrne Śt\.większa.']rrostka pżede wsz}st. hĘienicznychjamy ustnej Zabiegów objęte sq zęby szczególnie !.Meldzono osteoblastóvll zębów2 maja meoopaurie poddaoP e\trogPnolerapii Towanyszą mu zmiany skóme z nadmiernJ'm porórvnaruunie pnyimu. tefy kolagenu. homonów płciolwchna tkan]d prz]zę. menopauząa choroba przpębia' Badania i Jest Bs znspÓr BIrr. Dodatko!. jlości pl]tki rr I o/na(l)apo/iomlnslalan alLalitunei surowi' pale ia plązębia niezależńeod \aiekui od Rómież przebiegchorobyzależy długo nazębnejkrwi tub poziom fosfoetanolaminy w moczu.rni jest to \. odpowiedź modtdkować przpębia' tkanek miękkich i nanife. obrzęĘ stomatologicznq' moga mieć miejsce juz w drugim rcsĘcu ciazy .lrNl-osA tochoroba osób Z osteoporozą osteopeniąWkazały żeub}'tek i utrata zębówsąza. genów na osteoblasty które hamuja sekrecjęc!to. fr ctxnzrc. leżneod gospodalki homonalnej.l. brze8u\.ię przpw|eklvm i zapa]ny l. plązębia uwazanejest zuputut1ie wiona cementu. średniego hormonaLnych Inn]'m pE}'kładem zależności PaijPnci ( ierpĘn na lo sńolzeniP maia /mniej. /a.\łysięk ńerlie dziąlel. Nie\Ąątpli\łie W \aóW. vr'spółzależności u!!agęna możli\ość ku znacznądestrukcjąpŹluębia'|2 polozq. dIugirh i nieprawidlotłe cementu kolżeniowego. a estmgenówz powo.ozwijasĘ beztlenc urodzonyrn W okolicykieszonekdziąsłowych E tmorosrlrr'łzl't Jestrównież jej lecz zabuEeniem metabolicznym dziedziczonl'm za_ wa floń bak1eryjna.zeŚnm ńe.tkęnazębną. jak W ńżnicowaniu z inrr].D'.vodcinku pŹednim jac sklteczność Korzenie zębów otoczonesątkan. / PppbiP8d rP( \Ą\po\óbautocomd|nv es\'a\łry.iutraty już w pielwszych la. pa.fi/yawienie .l2 100 . ścizębórtl a gospodar rla p\tkę nazęb. adpaleniem jak najwcześniejsze objęcie osoby chorcj opieką ttuje. r koś(\^ i ub!. możnaznaczniepoplawićstan plż}2ębia'25 szczęloi żuchwy' Ę ziarninową.nns. szony poziom fosfatazy zasadowejw surowicy lub jest wpł}Ąv od bia w zależności fazy qklu miesiączkowego' nadmierne jej \wdzielanie z moczem.l powildalie cukrzycy wadzi do ich szybkie.ll'jm schoźeniem dziedziczon5łn ( ie/.tLi łuszczeniemi kruchościaolaz zmiany w małych mniejs/e jąq'rni hormonów2s stawach' Początkolvotjlołlan objawemsą klwa.wŁrcstu nrchomo.6 ofauTNF.']aikiem działaniaestm.ocYTozĄi!. jamy ustnej. fe ciąfŹmoze następnie szybka destrukcja tkanek K HoRMoNl.Czy g}ó\Ą!rie J/ą5el'Zagerwic.mulalon dojEewania i akNĄamoi( ciężkiezapalenie pĘlzębia i prżedwczesną że ró\łnież. ostatnie pub|ikacje^łracają wc a iwĄ'tępuią. Procesem chorobou}m wodująZaoshfenie prccesów zapalnych.Ę'gaśnięcia nymi objawami dotycząc]. nie udo\łodniono bezpc prA'zĘbia' jak łp\.Z.ctolru Wadomo.wita[iaczęstoobselwuje się zapale' Do objawół k]inicznych tej chorcby należą: W ok€sie gospodana na niepmńd:łowe kostnienie pIz1. pacjentk po St.a ich powierzch a możebyćpozba. i dominująco. zańwno insulinoza]ehra.vo odJJadanieoraz Joltvój pb.nie.wu na uapa]enie równo autosomalniercces}'lr. bez wienia Z dzi4seł uch\t]tnego pł.

oby prz]zębia. i .To.iDY Pomimo że sterydoterapia moze żaneZa dwa różne etapy tej samej chorob}:W ich prpd!sponoMa( r$. strojoił]'Tni.c| do ci.eruĄ atakrrjąq. MARTW|czo. l Mańwiczo.oby należą grupyosbych cho. choroby ń$nież ciężkie 2 pż}zębia. in{el<cji rctnrv usem lTI\r Ghrmon h nltnDdefi.aftowny ne stanJlw k1órychmożedojść upośledzenia jest nablt.chorób przyzębia K|asyfikacja twania cuhżycyi jest cfęstszyu pacjentówcler.fębia ze Martlviczo. śI-EDZI'VĄ oDPoR]. chociaż ccchą rqżej rt1tnienionych \Ą}'stępuja in' rób przyzębia.lziejące zapalenie nie shfieldza sĘ u nich patogelu]ej flory bakeĄłnej bia \Ą. do od' chońb jest gw.r zapalenia d'/Ę. pomośc| ZcspółAIDS do l. do niedobortl odpomołi bami miazgi kanałowej ibJddn\Ąn ll. flory bakte.m komórk posiad4qce Ieceptol CD4. I. sic zapa]eniadzĘsełlub pl4uębia' U choĄ.rzecionowców w tkrikach plf]uębia.|b}t}Ąn Zetpolem jestAIDS.m \ażnJm ( Ąnnikjem uh7}mdnia Zgodnie 2 no\rąklas}fikacjąchońb pŹ}zębia przy. Prawdopodobnie tego powodu w grupie maf|Wiczo. w. . oddzie]ne sldas]fikowanie tJ'chjedno. o choł.en'ż?ir"'łlde.1órcgodochodziw \Ą}Ttik.wtzotlziejące zapalenie dziąseł(Necrotl' cztely lata nie stwierdzono istotnej różnicy w po.u do Zdpa|eń stomatologa aniany w przylębiu'Poczqtkowo Ę jąUnet hara]<1Pr diagnosrykii leczenia każdejz nich' /apa]enid dfid. ści V osTBE STANY PBZYZĘB|A piąCychna tę chombęod wielu lat' Ustabilizo. koniPc7noicj ora/ ma.mujqń\łnieżlcki przeci$bal(teryjne. Istotn].Plor"' m.ty T pomocnioe..ząb'Mogąbyćone związane lub nie . I ZE sPoŁ N^R. ną clorcbą dziąseł' ta ków pod ńznJ'ni naz\Ą.alni.ITI]Go pżyZębiazwiązanez chorc. d-/ią. jamy usmej i póŹniejszego plzJzębia.i]aia doprc\adfajq.uk].rn podiod2inyl.tapienido\teoporor). pż}'ldadjako choro. do nip etiologii podki€śla się rolę spec]'ficznej 26'27'2lJ do końca\riadomo' podobne czy zmianyzachodza ryjnej:krętków i lr.l 101 .l jęĘ plzez AmerykansĘ Akademię Periodontolo.}. stępie chorcby w poló\Ąnaniu z pacjentami nie le.Io.\Ąlspó]ną tez ilnmrulologiclnej poczatek.uj .]Jtwi( /o.IoŚcI Najbadziej z.Wzodziejących martwiczo.I'Ą chombyprz}zębia ńżnicy w stopniuzaawansowania międzj''osobamiz pier\lotn]1niniedoboramiodpor. Ij\I]'ttNo slTREs.m zespolemupo.ch na A]Ds fa|icza się: Doośrych stanówpż}zębia ze zmniejszonaliczbąlimfoq.''ouylll pżyuębiaonz chor.LówCD4 obser uje się pŻe$ielde zapalenie pr4. stępowaniesilnych dolegliwości bólo\łychoraz obję.mi sterydami.Iednostka b}łaunanaod \tie.Pl'\^lool]dmud\ie ind}Ą'vidua]nej e8o do!łwod'/ieja( zmial) na. lub uogóInionyz ewentualn]ni obja\łamiogólnou.$t-zo.wrzodziejące przyzębia. ?iry uceratil)e Gingil)itis NUG) jest oshą infekq'j. Badania niektół'ch auto. na cronl.Z]'cy chorobypEyzębia pod kontrolą.WRzoDz|EJĄcE oraf poddawanpni immunosuprcsji a 8rupa E ności bĘć pod uwagę'żeczęsto osoby cHoRoBY PRZYZĘB|A kontrolnq' Na]eży podda{aneirnmunosupresjiprzJ.ltEny jp. z chońb przrzę. gicznqmarhlicze cho.wlzodzieiącezapaIenie ńw potwierdzajausfkodzenie przJzębia na drcdze dziąse| fivożenia kolagenu i mukopo]isa.rcpnie tkanek Z\KIZENIE HI\.ostry pfzebieg $y.u cie procesem chorobowyrn tkanck otaczająrych śledzenia odpomości.l związane chorobami z miazgi ' chorobyprzy"zębia Badania nie \'lykafały kanalowej.mujacych hydrckolĘfon przez MarLuiczo. głólrtrielimfoq.chdo stek chorobolwch świadczj' ich odĘbnej etio]ogii mi będaqmi (fęsĘ przyc4tĘ zgłaszania pż\'?ebia.z zapaleniem iprzlzpbia' Voga mie' pvebicg miej*rlrn] vi|'Lts) LależąC!. ] Ropnje tkanek macmą utratqpźycfepułącznotkan]<ovego.ni objarva.wvodzicial zębia' obydrviejednostk chorobowesą częstouwa.różniamy p rapalpnie prrr. i STER.l mPlaboti. upośledzenia (bJĄdo$' \Ą bddanial inn)lh dutoro\Ą g'upip s h pacjentów plzj.

l |o . w . odpowie.}stępujeostra i pfze. cej.\'ek br. Zaden z tJ.Wfodziej4Ćego zapaleńa dziąseł i\rystępuje ostrych zaawaJrsolvanych i w sta.niedoż]'1Ą'ieńe. kie jak limfoadenopatia./n}mi obiJ\Ąamik1ini' mi 7n\ \l md]"twi.odawkamidzĘsłou]. nach ĆhorobyPrzwadki.luzo.na k1ór4. bą.zębowchlub całego dzi4sła brzeznego(dziąsła są zaczer.16 76p3dajq &iPLi w kĘja(h rolwi.teĄ\Ę(. stego lłystępowania chorobyu pacjentów zaka.g K|asyfikacja choróbprzyzębia ba vincenta' krętkowezapaleniedziąseł.ietŁi immuno. jącegozapalenia dziąseł śrviadczy róunież fal. pa]PnieModu' pogarś/a odi}avianic Śię !ł7rd\|d oraz następujeupośledzeńeodpo$. dziejącj'rnzapaleniem dfiąsetsą podatni na na\łTG ty' co ie oznaga jedna\ ze choFobawystępuje u nich przewlekle.rwawienie duiąseł najmniej różniĆujacą ce. takimi jak od. owai z opryszczkowlm zapaleniemjamy ustnej lub mo- Ryc.\\-rzodziejącego zapaleniadzi4seł może \!ystę.wr/od/iejqqńlapd]en d/ią.lziirnmuno" ĘNĄ' o t!m' żeupośledzeńe logicznej ma Wńw na rozwój maltwiczo. cie. dzono upośledzenie zań$'no inmunologicznej od. dzj. Iimfoadenopatia jest nad.ch \.luinnych chorobachprĄzębia' jedrrakże odńżnieniu od w innych chońb' kmawienie w przebiegumańvi.takimijak stres. w . kim objawemmartwiczo. sełjest zwiąZany speqficznJĘli cłtni](anx r'vtor. ż}ĄviP.benieszćzJ. logicznej. odziejq' r\']f jamy ustnej. ta.u (tlpoweza.chobja\"''ów jest jednak patogno. jak i humoralnej (dotyczącej poziomu immunoglobulin IgĄ IgG.rólnircwanic martwicy broda!. W przebiegu iufodziej4cego zapa]cnia dziąseł może$ystępowaćlefor eJ' or. munologicznej. Rozlvój martwice\ufodziejącego zapaleniaduĘ.6'17 Wrzodziejące zapalenie d. draclrrvielokształtnJ'ch t\\iczo.17).lk|5vatją podtlzgónouo. powaćsamoistnie (Ryc' 6. dĘ kliniczną martviczo. czo.hvie | lubbrodardęmi did.a.' niedoborami niowlTni szczegó]lriew zakresie białkaoraz infek. . obr€ rh nież anieniony przez ńeprawidłorly ksztalt lub uśa$ienic /ębo$'ls|ohc jPs|la]df.upośledzenie odpolviedzi im.'wa zwiąfanez ostifm bólem)' jest I K.t. tej żonych wirusem HIV lub choryclr na AIDS' co wię.tor\ j4o ie (PMN).rzod2iejącJm zapaleniem dziqseł stwiel.Ini. pzysadkowej drcgi adrcnoliĘcznej' Po.$.ei objalry ogólne.\anodziejqcJm po. pa]enieĘ'tonu.IzĘseł.wierrioneobrzmiałe)' i Należypamiętać.eł l Maftwica i o.lwyższony po/iomLortlzolu hamuiehurk( leukoq. /o.ostTerqzodziej4cezapa]e. wlekła postać chomb]łPacjenci Z narh!iczo. chatal.!.iąseł' 102 . iajqq.m) zmipnionl'rni zJp.w]zodziejącego zapale.t cfę.h się' Zwialallc ip.U pacjentów z martwiczo. fagocltozy fdolności bakedobójczych PMN). U pacjentówz mar. stępuj4ce wcześniej zapaleniedfiqsą uraly tkanek strcs jest ściśle zwiazanyz rozwojemmarh!'iczG Wzodziejqcegozapalenia dzĘset' Stwierdzonoczę../wią/Me z pl}tĘ nazębnqEadko b].rni z anienion]'mi w wlniku unzu (na przykład są. powiedzi komórkowej (chemotakji.!!1u o.złesamopoczu. NUG możebyćpierusz]'Tnobjawemza]<ażenia wimsem HTV wźodziejąceZapa]enie dzi4sełNUG jest chorc.[stępuje lim. poborowych' ste \Wstępowanie chorobyu żołnierzy u osób uzależńonychw okresie odstawienialeków omz u sfudentów w czasie sesji egfaminacyjnych.ied-.gorączka. żP 7 brcdahek międ'f'fĘbotq moŹe$ i ńrv.\ĄEodziejace zapalenie dziąseł(ĄNUG)' Wediug niektórych autorów y. pa]PniPd/ia\e]i ldpa|enjepr7}7ębia. w któĄ. nia dzĘseł'ponieważ $'ystępujew wie. nie ponieważmoże \łystępować innych morriczny w chorobach pż}uębia. W stanie stresu pogarszasię higiena jamy ustnej.\Ą srrmwicyki'wi omf moczu.]]nje pou'oduobc(no(cipł}1ki / ndlębncj' l Ból dfiąsełsamoistnylub przy doĘl. martlticze zapa]eniedfĘsełoraz osh€ mańwiczo. ce zapalenie nie .tów bmdawekmię.zę. zapaleniempŹ]'zębiastrvieldzonopod\\']'zszony ziom kortykosterJdó. |oadenopaIiJ i 7le.*fzodzie./ni.amopoczu(ie naIeĄ rc'. cjami wirusowlmi. ze nj.!Y.o ieŚl 5po\Ąodo$ane .

U pacjentóWniedoą'vio.y opukiwanielub mo. jest zanik kości\'Wrostka zębodołowego' mzprzestrzeniajasię w tkankach prz5'zębia Ropień j położonych.teżółto. na pnyldad przewlek\rn zapaleniem pn]zębia.Diagnozę obja\Ąl' częściej spośńdmpni tkanek fe'or" postawićna podstawiei\'nikliwego\lTĄviadu takie jak goĘczka.chorobie mogqto\łaEyszyć prz1zębia. z obniżonąodpomością pnyldad zakażonych brzeżnego. że$slępowa. Mańwiczo.wej zmnieJszenń lub cboroby dzie flory bal{teryjnej odpomości oĘanizmu' Spotykanesa częścĘ osób u zapa|enie ie lecfoĄ'ch' Do czj'1lniMwwpbĄrajqcych \Ąystę na l ? i Martvviczo.biał}m lub zębnychjest Zbliżonado \. opnie przyębia lub ropnreokcłokorcnowe'2.zadko spotykana w pże.rvarra ropniach pny. pochodzenie mogąu}stępo$.lorut} i r alego kazaĘ że mikroflora llykr1.Zab może $'1azlilĄ. miejscu upżednio zdrc.!v lia u pacjentów chorTchna AIDS. . następujeutrata przyrżepu łącznc jest częstp objawem ]diniczn}m zaawansoivane. ]aryid RopniPlkdnekpl7}7ębid wz8]ędu $aoje zapalenie MaftWiczo. objęcie furkadi.wrzodziejącego zapaleńa pźylę.2g bia: dziąsła. w}Tostka zętrodolou€go' zmiany 8o' niP le' /oncgo. kieszonkach pM}zębnych'Ropńe te }. lśni4cą z wirusem HIV lub chorTch lra AIDS) i u pacjentów ią.js{ owąropĘ in.hombowej.g1adĘ.ną przyczepu utmtę łącz.\łnego zapalenia biegu martlviczo. stosowarte ogólne antjóiotyMw ońz cu. ie8oruLhomoś. Ropień prfylębny możebyć połączony zmra. 103 . sz}ŁĘ destrukcją kości$f'r. Podstałowm objawemkliniczn]'m jest bole. ze fapalenia dziąseł. na 26. obĘbie tegozębagwałto\Ą.r. czerrvonq.LholkotĄego'W obralP radjo|ogi. na]eży ie oko]iczDych $ęzłow cb]onn].rostkauębodołowego.waódziejącego zapale. prz]zębia (Ne. ozębnejomz kości lł].ch2g ' ogóIoomedyczne8o stomatologicznego i oraf po do.Mfo. nPk otac?ai.Wzodziejącego jednak wystqpićpo wie.ozwinąć w miejscu nie objęt]'m dawkę międą'zębową. łf'In.W}p\1Ą. zmiany matwi. i kości pPJ"ębia'Badanid\Ą].lłrzodziejqce zapa.. choroba ma pżebieg znacżnieclęższy !*'1 norrnŃ rnn'z4rNT Jestmiejscol\'ą mpną r'omościq objańa się głębokimi owrzodzeniami.po.\ł}sięk'29 niedożFvionych. go' Choroba ta możebyć następstwemwielokrot.ło.lokrotnych może nawrotach prz}zębia' Ropnie powstąiq skutek miany Wslda. ia pmpębia sq podobne do objawów maltwl.wnoozieiące przyzębia polvaniercpni nalezq:zamkrięcie kiesmnki. Stwiedfa się obecność destrukcyjnąchorobę.ać cją chalakteĄzuj4cq się maltwicą tkanek prz]'Żę.7Jpa]cnia i' /P w obr.V}.U pacjentów z upośledzoną od.NL]P) jest infek. Iopna. NIoże\alstępować ropny.' \4ożna obcFn\oual . rv brzeżnego mogąbyćpokĄ.zn}łn\ĄłTazlr} głę. Llinięn}. podobniejak w pnlpadku martwiczo. siln}. notkanko\łego. Ropnie t]ranekprZ}zębia miejscou'ąinfekcjq tka.Klasyf ikacja chorób przyzębia RoPN|E PRzrzĘB|A no\uk]eozą.2? 23 poddzĘs.m infekcją w obrębie tkanek twolżącychkieszonkę bolem. Ę jest .' Rrrplg\ DZ|\sL\ Je\l mi.]Q!h Mogab. i sekwestraĆji być na *ów martwiczo.rn go i kości \Ąlaostka Zab' obiauem zapalenia dziąsel cięzkiego przewleldegolub agrcsy. od tej jednostki c.ebiP broda$el dzią.T'stępujq nai €r o/e.hf. ozębnej i kościW}aostkazębodoło$'e.ostka oraz sa' prz}zębna' który pr.'alodziejqce /P na jako: IDpńe dziqsła' cra zing Ulc'eratiiePeriDdoł'itis.która prorvadzido matwicy bokej kieszonki prz}zębnej'z kórej .Fetor ex ()remożebyćzwiązanyf inny' 3 mi chombami.'!vanej głębokich w Źekomobłoniastj'm na]otem'Częstowystę.wrzoCharakteĄzuje się obnętiem i zaczerwienrenem .a heść kości' objawyjej są zbliżonedo obja.lziejącegoza. lenie pŹi'zębia \łystępuje częścieju pacjentów sne \4ygórowaniei obrzmienie w obĘbie dziąsła (na powieżch. fekcjąobejmującą dzĘsło całe bŹeźnelub Elko br(> nia dziąsbł r. lub się w wcześniej zmianami. nych. nych epizodów martwicfo.owadzido destnrkcji \ł'łókien moisnrjłn klwawieniem. odńżnieniu ndmj tldto|o8il w Znyrnju obrębiepn]zębia wien. obja\'y kliniczne martwiczo. de samopoczucie. Utrata przyczepułącznotkan]{owe.lziejącegozapalenia dziąseł'obsentlje się ostrą tkanek omz bolesnoścĘ' głę.

częstopodawanejest i obrzmiały bolesny plzy doryku' Może \łystąpić Infekcja moze ń\łnież uczucie ucisku i rczpierania. kłatiry'In badaniuldinicznyl i radiologiczn}nr. byćobecna w jeśtj pr7elokirrlegnie kana'tu zatJ.goĘcz. może Możena.hzy delikat. pŻyzębia.29 Zmniejszenieodpor.l.le. giami endodontyczn3'rni. zapa|enia miazgi.od niewielkiego go pokiywającego kolonę tlzeciego tnonowca przez pacjenta są aóżnicowane hwie. obejmującemu do olaz przyśrodkowo podstaw języka' zęba. takie jak cu. poduyższorra ZM|ANYENDo. w sĘpić sąóka utata pżyczepu łącznotkan]<owegomieć trudności przeĘkaniu' czasami $lstępują objalłyogólne.m do wykrycia bia'jeże|i ebieg jamy pur do\a5Tn Zmiany endo. Pacjent rra ł'ość opukiuanie lub ból w czasieżucia. E noprrŃ ox. ropną infekcjq w obrębie tkanek otaczajacychko. leaenjeendodontycfne głęboko tkankach prz]zębia pa|enia mofe a sĘ w k1óry rozpocz1'na pż}zędo Wygojenia tkanek dziąsla. pień pnyzębny należy ńżnico(ać z mpniem dziąsła i miejscowe:zamknięcie ujścia nej.]ługiczas i mają tendencję do Śię mc okrpsoue8o oprożniania \aa]c opróżniPnic przy. nione z gładĘ lśniąc4 bżegu dziqsłowego możeilydo. zmiany pzewlelde mogą przechoduić ostre.perio i mde b)i po].PER|oDoNTALNE tempemturą limfadenopatia \Y obrębie regional. ń n]rh węzłówchtonnych' Ropnie ostre mogą pże. take jak złesamopoczucie.2g I ostny nopmŃ' zęba.złe samopocfucie. Do po$śtawania Wy.aniu' ujśLiP 104 . rczpnestrzeniać się wstecznie do oko]icy około. i ropńem okołowierzchołkort1tn.Ro. ektruzja. zqb tkanti otaczające możetowarzy. zapa]edu mpny *Ysięk oraz szczękościsk.2e objalły ogólne .choróbprzyzębia I r|asyfikacja mpni prryĘbnych mogą ńw. nież prcdysponowaćnastępująceczpniki ogó]ie kieszonld przlzęb. prowadzić całkowitego i ohvierasię na powienchniębłonyślufowej pŻ pŻebiega kontak.endo po|ączone lub mogachdńkleryzować nic może W16tqpić obrzęk dziąnastępujqcymj objawami: za\łsze\łystępujerra tę samą stlonę kolzenia' po pIz1zębna'Przelvlekfu sełlub błony ś|uzowej. żuciei nagĘua" wego'zębymogą Wraź|iweooukiwanie nięcie zęba z utrudnione szcze|ina z|amania' nie.jakpÓŹniejszego i czynq rozwoju Ujście ropnia ma zazWczaj postaćkanafu Ffetoki.Czasami mogą \ł]stą)ić nych.ll-ol''oRoNol1l JesI miej5. ronę niecatkowicie lub całkowicie\łyrzniętegozę. jeś]iich zawafiość u się przez pŹetokę na powierzchnię dzĘŚłalub do chołkowego osób z zapaleniemprzyzębiabrzezne.1. }spółistnieńa patologii pŹJuębrawrerz. ounq dfiąsło scu \łygórowania powierzcbnią. nej pa]pacjilrfdłuż . powiększenie okolicznych węzłórvchłon. i poustanie keszonłi pE}zębnej' Ropień plulzębny możebyć związanyz patolo. uwa]r a Możliwość chodzićrv pnewlelde. by. zajęcie firkacji. podczas ból dotyku Wysięk i ktd€j Wlstępuje kieszonka p|z}zębnej' pŻy. tkli. krzyca lub chorobypowoduj4ce pRZYZĘBNY ChaĘktełzuje ności irnmunologicaej. stwierdzić utratę Można ropień przyzębnyjest zazwycząibezobjawotwĆho' z kieszonki i kości \Ą/yTostka zębodoło. paqjenta zwTócefua do stomatologa' Złamania obrębie kolfenia mogą równiez być W żeskłonić do się za.r\tepne7 różG tL|ze środowis|iem Ustnej' orllorem ''lę 66cy tkrnki larrrirro\"ei' opmŻnid mpnia nic się i perio. gardłowej szyć zwiększona ruchomość zazbyczaj podaje w uT'viadzie ból. bez |iniizłamania Ujściep]zetoki może być trudn]. zazuYczaj powstajew oko]iry plata dziqsłowe" brvać się lopna . go znalaztouzasadrdenie ilprowadzeniatych zmian kieszonti pr4zębnej. choroby ogólne.W miei dziąsła rzucie kożenia w w1niosłość jest obrmiałe 1zaczenĄ. czepułąCznolkankowego ciażpacjenci mogą odczuuaćMl niewielkie rqsu. na i Toże zębodołu.ka. Plai d/iąs|ot$ jest /a(/PrlviPnjon\ dyskomfortu do ostregobólu samoistnegolub prfy !. żu( palpacji obrzmiałego miejsca.29 prz]'zębia'Zapalenie miazgi do klas!fikacji chorób pnzolt'r-nxł-nnoPNm PRZizĘBNE Mogq może powodowaćpiocesy destrukcyjne tkanek E ilystępo\łaćpfiez . różniamyostre i przewlelde mpnie prz}zębne.wydzielina' Doleg|iwości z8'łaszane ba.

prz}zębiu. protetyczne pźycz]łĘ' jak i skut.llni. w . przy one karrafu bia.Nalei4 |u mieiŚcowe ją t]'lko miazgękanało$q' ki fębopochodne' deformacje ślufówkowcdziasłc peńo. PeĄ szkli. samodzie]nienie r.7apo.30'3l konenia' Nieprawitlłowe kacii lub inryrh częściach leczy zmiany w ZlogiV|J$'Ire M tei okolio predJŚponuiado nivcfF. możebyćutrz}Tnane zdrcwiu. Budowa anatomicna zębóWkożeni.peńo początkowoobejmu. projekcjii percł . horzenid .iłne duże' od jęte leczenie chońb miazgi zapobiega]ub sĄŁko się ekopo\łefogi szldiwneznajdujące w obrębiefirr.Zenia fęba pźez kie. wego. pog:Iębiaj4c czasem aż do powo położonego w korzenia' W zębach tnonouych wy.me bżeżncgo. nia t}anek prAzębia i mogą byćuwazaneza jeden z miejscowycłt cątmików Ęzyka chombyprfJĘbia' Iolejnlm czpnikiem miejsm\aTmprcdlsponujqc}m do alomulacji pŁ'tki i rozwojuchorobypŹy' położenie zębówi ko zębiamoże nieprawidłowe być ustawionych rzeń' PrzJzębie zębów nieprawi.i\'a znajdującesię w obrębie szonlę prĄzębną. i choroby miazgi mog4 być lub mogqrozwii!Ą/ype|nienia' kiem schorzpnia obalc s.ilai jej prPbiee. gdy oba te predysponujqcychchoróbdziąs€łi prz}zębia na|eąi na|crvmówi. prz]'zębiew każd}łn t okoloszyjkowa resorpcja korzenia hipercem€ntoza. lub nd. do roałoju'procesu zapa]nego. i Prcces zapalny możeobjąć micjscu kontaltu z miazgąi mofe byćw zależności od sił obmnnych olganizmu ostry lub pźewlekły' jest Wstępo' anatomicznej Zabuizeniem budo\Ąy Jeżelijednak prązębie jest zdr. Grupa ta obejmujecą''nniki. Złamania kozenia. fifkadi wierzchołkowo stosuntu do polączenia wierzchołka sięk może znaleŹć ujściew okolicach frrrkacji' szldiwno{ementowgo.endo bal1elie z kieszonek we w okolicy fuków uzębionych nieuzębionychoraz i W zmianach plz}Źębnychw przewleklych lub agfes]ĄĄnych za' uraz z8Ąuowy2. IUB NABYTE możnapodzielićna: z chorobamimiazgi kanałowej zmiany pezmiany endodontycao-pedodontyczne. o złoźonychschoEeńach peńodontyczno. W wie|uprZ}pddkdch t$orzy<iępŹelola v\ óżnej z'ł^\yęĄ mają kszta]ttbójkątny zwęzającysię W to sfel]Łfire odle8łości miejsca przyczJ'nowego' poĘ pod. w kiennkr firkacji.H K|asyfikacja choróbprzyzębia kierunku w okolicy wiencholka zębai szerzyćsĘ \nr WADYWRODZO pr/}7ębia Cborcb) płyębia /wią/. do rótłno(/eśnic 5(hoflenia\ł}5|epuja i uśawienie z+ . Proces chombo\Ąy zespoleendo. którc zmiany tJpu e[do.'}Ąvołują chorobyjednak się w prz]'u ębiuwierzchołkow5nr ujściu p\tki nazębnej'cz}'nni]€ końecznego koneniowego lub kanałów bocznych i dodatko. W przlpadkach. ko.ołe'baktene z mia.endc jak olaz olwartekontakty międzyzębowe' bów i korzeni donrycznych' Zarówno chorcby pĘ}fębia.endodontyczne i lv ne. nąćsię oiezależnie. uzupe|nienia r Aparatyońodontyczne. wzdłuż mieć swoje ujście ją szkli.32 pale ach prztzębia mogą przedostawać się do korzeniowe i mogą \ł]Ą'rołać miazgi przez kana:ły |ub @ynników modńkujagd przebieg Domiejscov4]ch stany zapalne miazgi. w obecności mogą mod]fikować Nie.W zdrorl5rn pŹvębiu \ł]sięk zapalny po.ię plD ku z]ejhĘienyjamv ustnejmoże ro^^'irĘ( 105 . ktde mogą predyspo ńodonryczno.]łowo jednak w prz}pad.peńozacĄna nowaćdo mz\tojuzapale ia r]zĘsełchorobyprz}zę. '7ą|kobanjc zmiJn za' wanie szkliwa w postacrszyjkolĄ5'ch zgi mo8aŚpoltodowa( palnych. \łych. szldi{nych w obszaĘefifkacji zębórv tnonowych' co okołowierzchołko\tych może możebyćprfy@ynąutraty prA7czepu chodz4cy z tkanek Ęcanotkanko.Szyjkoweprojekcjeszldir'ne to obszaryelĆo.Vo r7}.stopnio\. omz zmiany połączo. obejmującpv}zębie brzeżrle.

w Defekt ten mzpo.zęce.'ch drugich w szc.|uje się podatną na resoĘcję blaszkę \Ą}mstka zcieńczałą. waćzapalenieprzpębia.lko w kategoriach patofiZjologii.owadzić mavoju recesji' Ponadto ząb i do jest Z $-Ysunięty łukunarażony na urazy podczasźu. Ltó. okoloszfikowa rcsoĘcja kożenia i hiper.cZJ'nypowoduje poprawęobrazuklinicf nego' ZłamaniakorZeniamogqr. ces Zapalny'R]'zyko to najczęściej nych zębówlub zębówustawionychpozatukiem.prd\vid]ouoi.6% plzJpadków usuwanych Zębólv siecznych ńwnież.|nu h mied4zębow}. \łEnew pmtetr/ce'Usunięcie pIą. (nie odbudo. ki nauębnej. tozamogąmiećcharakel zełnętrŹny wewnętŹ.arja d"forma(jiopiPra Śię i st(arZa dostępmikmoĘanizmom do tkanek pod' prede $.ą\iPdnj( .jak i nieuzębionJtn' rczll.Bruzdy podniebienno.chorób przyzębia K|asy. konJ"Vvane do cji ńtki i nasilenia zapalenia prązębia.lvczasie aktu żuciaBrak kontaltu lub zblokowane przestfenie mogąbyć plz!. się się chołkowow ń'rych kierunkach i na ńżnej prze.Wsrystkiete .ch przed pr4 N layów w okolicy poddziąsłowej równieżu'p\'wa rue. że prawid:łouy kon|a]d. palny może łahvo powodo\taćdestrukcję tkank łącznej pr.pmwidlo$otci budo\q i k5/tdJtu korenia w odcinku uzębion1m.cz}nązaleganiarcsztek i ń.ną z\Ą. jedoL]ddnp lcganiewl pelnien.r\o\ĄJn}mi rozmiańw i morfologii dziaseł i/lub luznejbłony ślu. szane pod.h i mordziqsło$łth. \b7cnj' |ę nj.'na w kofu ie zębai rozpościera dowien. sutek pokarmorwch z pŹestrzcni międąuębohych . Proces chorobo$yzacho. usposabiado sz!'b co kich ub]tków kości.r]rią{orn"zarowno Do ni.umoż|iwiajqc $łikanie balĆedi i destrukdę pżyzębiai kości więZadeł w]rostka zębodołolleśo' '106 .uwanie|e. miemy wszelkiego rodzaju odstępstwau fakresie k1ore pratvidlowo. in.Iło\ł'ościmogądotyczyć leża.. picn'vsz]. cia i szczotkolr'aniazębów co możebyć pIą'cz]'ną nrwanip<r^nai mrpcii Zb}t bliskic ustałielrie korzcni zębówsąsiadują.nq nadmiemego odkładaniasię pt]t. zowej'Nieprawi. wollane sąaleĘie na metal lub ahTl.e sa stoso.v]'stępowaćobrębie w korony lub kożenia. Defomacje śluzówkowo.cemen. Wo.jako powildanic lecfenla PndodonRl /ne8olub odbudorł1 ZIJm.JuĄjnj.'czne) mogąbyćprZycz].a.?Liwia h u. Zębodołowego' Jeślidziasłopokt-\.7anie Potl1ztzalJasrfi|. są nie.ch. i obecność bfufd ńa(}! esteryczn}. pojawiać teżna innych zębach' się uiele pŹ}padków podobnychdo siebie pod tzglę. jamy wość szpaly ozębnej śrcdowjskiem ze kontal1u ustnej.lzi wtedy w pobliżubżegrrdziastowego' Daje to mozli.1ni.dziasłolre mogq fo]ogicznych' Dzięki względnieniu morfologii.tki nazębneji twovenia prccesów fapa]nych' starcie ZębóWniepra$'idłowości anatomicznezębór! 3. lub n}rjednak b'lko resoĘcja le\Ą'nętrzna możepoulrdo.\Ąl w 4. N|EPRAW|DŁoWoŚC|ŚLuzÓWKo. ńwnież cfęsto obser. zlobserrrolai moŻna trywać nie Ę.ale przede\Ąszlstkim. Również znacznie cieńsza jest w q'm rcjonie kość Wrostka Zębodołouego i tkanka łqczna.]u Iozpa. LonIal. krżdy proces fa. określeniem etiologii'33 ich kolf]''stniena stan pż}zębia. q'ch ze sobąjest kolejn}'rn miejscow1mcąrrnikiem powsta\. u obĘbipbrcg! &Ędn$ego urruilnja ocłs/. .koron.Dz|ĄsŁowE niepEłidłowe \ł]peh1ienia klasy II i IV \łanepunkty sĘ. przez pacjenta. Ta ostat ia cecha jest powodem miejsco\łychrccesji' od strcny !v którą Ząbjcst wysuniętyobsei. na|pia bru/d}poLlniebiennoiziąs|ol. Komnowe złamania Zębów jak nie są plżycz]'ną zapaleniaprz}uębiatak długo' nie są przJ'cz]. Badania ostatnich lat tskazują.Ą]enie tylko. tak jp nu h oBvarty.. g'łólr'rrie obrębiesiekaczyszczęk. PŹy. tc też cz].dem k]irliczn]'m może być rozńżnian1.vaniu chońb prZpębia.Inczęsto towarzJ'szy zapalenie tkanek prZylębia i trudno je odrcżnićod tJpoi\ych endodontopatii cuyperiodontopatii./\slkimnd kJvcrid(hlJini(ln).?ębó$umo. nego siłamiol. a dla pacjerrta katego.\Ą}pełnie.wające $TTostek od tej strony jest ń$nież cienkie.Iziqsło\ł]'m powodo\łać mogą rczwój ch(} icby pżylębia. h' Pżpl dpformai (lu. Ęsłowenależ]. nia naruszajqc lvarun]dfDjologicznepanującew ob.o'lLolo.f ikacja dolłczy stłocfo.prowadzqce akumula.( iami rozuoiolwni obsel.Złamalria w obrębie korZenia moga powstaćw {}'niku umzu mechanicznego$T\!'oła. sprzyjającym cZJTr4 mogq b]''ć uhudnione zabiegihigierricznew1. cegopod nimi \Ąlaostkazębodołowego.e.niom zęba' t].

dżda w oNu/ja.Sam uaz z$!zow5' nie jest jednak .Wy jegol\pł}'rv tk2n.r' .tki bzegu Wyrośka zę. Nieprawid|owe zabarwienie dziąseł' W uszkodzonegoskutki umzu są większe.dfiqsłowych dotyaqcych nych lub nadmiemych siłzgĘŁoi\5'ch.? pEebiegu pmcesu zapalnego.rn. lq'l działanianadmienych sił zg4zolt.ly kŹah btfegudzią niem nadmiemych sił na zęby ze aedu]<or{an}1n d Przerosty dziqseł. Podstawo\łe obja. lub przeznadmiemedziałanie na zqb ja!.w stanie !a w}ńżniłaparamety doĘuące urazuzglylo\łego Pb. omz.l ondjako ].Fą Pierwotny urazzgryzowy folt Mczas żucia.zmiany kości postaciub}tków kości kie. uszkoi]Zon}tn g|ębokość pżedsionka' pogłębieniekieszonek . słowego.lk.rnujqcych uszkodzeniem tkanet ząb' snośó uciskowaw obĘbie mięśni żrtaczy irrneob.obecnie ki nazębnejw chorcbachpz}zębia nie podlegadys.q/rostka należą: Lrazu uważ]ana po.zowego pien. ' Pionowe poziome i/lub ubt. pb. l!] Wtórnyurazzgryzowy 9 R€cesje dziąsłatkanekmiękkich. 107 .:'stępować bole. Zębnych ie usfkodzenieapaĘfu za. kowegoi z uiIfiałemnadmiemychsiłzgĘzortych. u pacjentów z przewlek\'m zapaleniem prz1zębia' dzialn}Ąnza stopień nasilenia objawó\ umiejsco. ze głębokość pżedsionka' dukowan}mprĄ /ębiem' rczasamjmam} do .w \aT'riku czego po' . DoĘchczas uraz zgĄzow b:'ł definiowany jako wieńe zmian w kościi miejsc utraty Ffyczepu rawieszeniouego u w1ni.tka nazębnallydaje się byćczlanikiem odpowie.Izenia tkanek prz5zębialub w przyzębiu pPyczepy przez chorobyprzJzębia (utrataprzy.w]Ąłotać zapalenia dziasełlub puyzębia' 4skusji Anerykanska Akademia Periodontologicz. przycfJnę Za Do deJormacji jest taumatogenna oHuzja' Defirdo' bezzębnego \.'otnyi wtómy ul'azzgĘuo$5r32. pozostajedo końca nie lq'jaśniony zę.w w1. Do okołozębovvych wychna|eżq: j które mogądoiy.ńż. bral. poruewaz znrłiejszasię odpomość tkanek na działanie sil I ZM|ANYw PRzYzĘB|uWYvl|oŁA..wieszeniovego lń tkanek samegozębaalbogrupyzęb&vWJ. bóW nie$'spółnierr e do ńeku i konsystencji die. wstąją oraz na w w i jest tematem wielu kontm$'eNyjnych szonel< ki przyfębia kostnych. a nieprawidło\.['sĘpić przy braku t Przerosvdziąsevtkanki tqcznej' cech uszko. przJpadku przyĘbia . pEJzębnycĘ ubJ'tełkości).nież\\. dfi. wstająsily uszkadzające apaĘt zawieszenio\Ą5r zęba' r zmniejszona szerokość zębodołowego.fuJ .(cii ojuchworr przJzębiem.u1. uego. od wie]ulat uraz z8łzo. żejest on odpowiedziqrra dfiałanielub kusji.1orej bodolowego.|ziałarienormal.Z}. ze ?Ęby zdro'Wym Dochodzido niego obecność nadmiemie staĄ'ch powierzcbni Zę.ych. podtlzJ. sił ioln*id).rn defomacjiś|uzóWkowo.prawidłot5.]możP po$odoua.3.uzmian w obĘbiekości lr1mstka zębodolo. dziqsła Tak więc uraz Zgtyzow może\. stlvierdlono' ic ura? Zglyorq rłobernoscjzapa. trraża się.azu Zgryzowego' tt9lod/pnipanara|u zęba Podeas gdymla pł}t. dziąsła zqblub zębyw przebieeuzapaleniaplżyfĘbia zrc. nia z umzem z8Ęzo\łymdożon]. przlzębiem') TolvaE]szy mu ub]tek kości.nic.Wy lliniczne uazu zgĘ.enia zębolqból zębalub Ąlskom.nikuczego łącznotkan]<owego sił i powstawanielqeszonek przy.dziąsło.fi K|asy"fikacja choróbprzyzębia polożeniu pŹycuepułqcznotkan.1 e: rębot1retesje Y naŚępujql Mdmiemaruchomosi prfemiesfc. łrailiwość opuk\tŹnie oraz na na zmianytemperatuy Możeńy. uhŹta przycfepu łqcznotkankovego ' Nieprawidłowe uabarwienie dziqseł. ś|uzówkowo./mianę NE URAZEMZGRYZOWYM lenid/wia'?ane8o. f mniejszona czepu łącznotkankowego. w przebieguu.lrpbv uIazuzgr}zowego poziom prz5'częptl na iem działania oklufyjnych. $andje. !qni]. 9 Zmniejszona przy@epy s Nieprawidłowe Wędzide|ely'mięśni. więc działa. |ub czyćpowieEchniwargowej/policfkowej języko (brodawkowej)' wej i międzyzębowej Povstaje w uynik1 działaniafizjologi@nychsił na a Zmniejszenie szerokośCi zębodo|owego. ! Nieprawid|owe Wędzidetely'mięśni.lqonior^ cj.

14:391-398' 33.67414 pomiędzy oneo. widoczna jako pEejaśnieniaw fifkacji lub przy wicnchot}o korzenia zęba: rc.ocenaparafunk. strider.Pagą R'c': Gingivitis' c|in Periodonto|ogy 1999. 1999.llego ozębnolve]. sexneroidhormones ce|l 2002.: R. M..lMaurizio. sills.zębia. . Medyczna 2000. Bloodand lymphoreticular 2002. .5r71. Coles. R r lnfectious 108 .1:102.:The of drugs WW. Nishioka. 200a. Carranza. and stem Periodontal for ś|uzowejjamy b|ony choroby Z. Ea and S. N.stanford. of Parameters Gre' supp|ement Pe R.4ateńały Ann Pe Necrotizing Ulcerative odontitis 28.1r74.26:398 Chapter turiodontology cńt oral N4ed thepeńodontium' ReV Bio| 1994.: Drugsand oral discorders odontol 31'lour Peńodontol' 14. Lesions. J Dent 1874.:Clinical Clin Aggressive Periodontitis. Chapter 999. lNe.azu zglyzowego.4:64.Reprod 199q41r'..30. {V.21 1125. ]8.Scully. in roleofthecomplement Ann Deformities Periodon_ Mucogingival PG. Periodon Periodontal Xin 29.siennicka.Haake. oral mucosal T.Pini..1999. furiodontol dis+ system hostdefense. Rossmann.K.3:52-59' 2001 1999.pzewlek|e EA. RoWIandI giaWspółczesna.G . mouth Perio_ the affecting human diseases Sy_ tropical of Development a classification G.5:27-53.l:91.1 Periodontol DiseaGingival Plaque-lnduced A. Nisengard.1:1 of Periodontology PZWL i uśnejprzyzębia' 1995' and of Diseases conditions classification 2.moga róunież świadczyć uystępo. Monteil.F.Należy objawy kliniczne nie sq patognomo.Sakamoto. Borakowska. 15. and Nl R. 23. fungi microorganisms and caused infective by sions 2002.choroby chapter 2o02..G. Tooth_Related Ann Periodontol 1999. Fujisawa. Novak.65. Periodontol hormo_ Onset of and diagnosis management WE..1.. :84' 999. poszeźelie przestrzenr byćnastępujące: zniszczenieblaszk Zbitejfębodolq resoĘcja kości.27|403' dziąse|' stomato|o.: R.Hallmon. stomatologia PeDiseases Clinical of Systemic as a N4anifestation M'I Nowak|asyfiR'.1:7' of ses' Anna|s Peńodontology in PeriodontalMicrobio|ogy clini€ a |' Periodontal discorders D. tis.1.S. zapa|eria kacja Chońbouyfęoia and Periodontitis Refractory Pe Ulcerative odontitis.siennjcka.nidwa. C.1:53-55 k|asyfi. chronic in and A': 5. Tonetti AndrealMombelli y_ 0. On the condition the mouth teeth 25'Borakowska.M.21r176.J. 8:47.4154. d}namics 2l. 22.Huan Xin N4en9: of the pathogenesisgingival 1999.J. Pe odontol by modified syśemic D'F': 12'Kinaną Periodontitis Ann Abscess. Sanz. ]0' Górska.998.Holmstrup. 17.18:21.Jańczuk. Ann on thePeriodontium. 7.. Mariotti. Rivera Clinical odontology 19. parasites.C. Nova(M.1:20. ora| responsive o€ 9 nan(ytLmor(pyogelic na||y 2002. 2000. 2000. że powyźsze ńw.1:39 Ann Periodontitis.E.: 34. niczne.D.l:98.: L Armitage.NovaLNl.1 1 dontol Annals Diseases Conditions.A. s.Nagy. 20. Kinane.Thomas. TM. gra.orpcid korenia' W celu postałieda ntaściwejdiagnozy odnośńe urazu zglyzowe8oniezbędnejest urri}]iwe badalie ldiniczne oraz Ediologiczne34.21 2000/1 Peńodonto| clinical Periodontitis M.NowaStomatologia M. fac. Newman. Nagy. ńodontoIogy kacja cholóbprzrzębia Gingivi U|€ Necrotifing e rative W 27'Randa|.:NoWa R'.Ann Periodontol b|o. waniu u. Ann Periodontol 1999. nyś|uzowej 1999. przy}dad badanieżWotności cji..l. asą andma|nutrition. chapter Pe odontol Med J nuloma).1 RJ.J. r Ph)'siologic Hallmon. M.4ańotti.: le_ F: Hidalgo. Pe the Affecting Periodontium. in role J.8. Ann Periodontitis. patotogiach'W różnico\Ąaniu nieżw innych ne mogąbyćdodatkowebadania diagnostycme.: 4.siennicka..na zęba. Non-Plaque-!nduced Lesions lssues. and Effect lmpact Traumal WW: Occlusal 32.79. 2000. Borakowska. Periodontic_Endodontic overgraMhPeriodon.4:1 fębia. Hoschander. 2001 Ł22' Współczesna . K Y. 13.. Dental l\4.. piśmien.: M Zegarelli.J.P: Nutrition 1998. orzy.24.lzwiqzek and of O. tors. I\/.J.1:32. l3:345-355. AnnPeriodontol tol2000. Nagy. Akademia i pr4. 1998. Gingival P: 16.ty oraz pęknięcia szkliwa i złama ia koEenia lub o korony Zęba. 1999.: 8..96-109. Banach. z chorób doóM@eń zakresu R': 11'Górska. jednak pamiętać.rotiring R. Flemmig: '] 6.J.l'I 1999. Sposto.1:84.lla tego scholzenia i mogqw]stępować pomoc.Ress.F.8. tol 1999. badanie radiologiczne- mo8a WskaŹnikirŹdiolo8iene ulazu 'ZgĘfo.Blieden.28:409. AnnPeriodontol rol1999. 1999.8:361 Am ounng 2001. 26. Periodontol F 1986. pż}zębia podstawie na porozą chorobą a S(i prcgnancy.: 3. N.W. Nova(K.. 9-GórslG. Newman.Huan l\/eng: 1999.

Wnrowadzenie dontolilaklylti
Zbigniew Jańczuk
Wprowadzenie i chorób przyzębia strategiazapobiegania |eczenia persone|u pro'ilaktyce Ro|aśredniego W

i leczenia

udptrowadzenie
\'!T''stępo\rErxa za. \r Jużdzisiaj$jadomo' źeczęstość celem postępołanialecZniczcgo chombachplzj" u o zębia jest p.fJ,\.'Toceńezdmwia - mozliwie pełrrej paleń dziąscł dzieci możebyća.edukowana 507o sobie tr'lko pizez poprawęwafunków higienicar}'chjamy sprawrrości narządużucia'Trxi]no w-vobmzić postępo$Enie]eczr cfe \\ chorcbachplązębia bez ustnej, Natomiast systemat]'czne usu\Ąańe Złogów \,I"m fu n.rm\.li no\\o. nazębnrh' poparteutrz]traniem jam]' ustnejw do. l.8o nal7ądu' FhdbjLild.ji po]egającq tJ''lkona b4'ch warurkach hĘienicznych,możezleilukować pojętąrehabi]itację, nie cześnie prote1}canJ.ch' oltoped]Ł.znych'chirul. \tystępo\tanieZapaleńdziąsel nawet do 90%'Aby zabiegach giczn5'ch fĘkaln1'ch, ale i psychoterapeutycznych, profilaktykachońb przJzębiab}'lask.uteczna, nalezy i ja jako żekafda ingerencja]ekajzaw strefęfifycznapa. stosować na \tszlstkch poziomach.lz,iałania opie. ró1'nicżuwzględniać strefęps]''chicu i ną' ki /dJD\\ornPi' Z8odnj"/ Sol rolroiniaŚiq /dpnbiP. cjentamusi jest skuteczne 7r\alczaniechorób prŹ}Łębia moż. ganie:pieN'otne' \t,tómei hzeciolzędo\łe. przez połaczeniedzia,lań profilak. Li\!e \ł.\,łącznie Z lĆczeniem'Są to bo.\Ąiem bardzo cuęsto Z,\POBIEC:\\-IE PrER\T0T\E DotyczypopuR'cfnych Powimo się nim objąć stany chorcbo$e o przebieg! przewleld].rn, lecze- lacji ze zdrowtm prz],zębiem' a pro\ad/ido \}lP(/cnia' pvede \\'sz}stkimdzieci i młodzież' Po]egaono na: ni" i'h rylko\]ją|ko\\o b}'ć edukacjizdfowotnejskierolvanejna popra\łę wa. Sukcesemw ńqksfościprz!'pa.lkówmoże nato. - chociazbyna kilka lat miast zahrlmanie choroby fu nkó\ł'higienicfnJ'chjamy ustnej. pro8tamieżFrreniolr.1tn, który pozt'o]i podnieść a rvĘc uz}'skanieokresorvejstabilizacji.\,tożlirre jakość jest $plawdzie uzJ'skanleznacznejregenemcjitkaw1Ątienia' stomatologicm]'ch, l.1órych nek prz]zębia, Zniszczonych prccesem cholobo. okrcsołychbadaniach jest zapobieganie\['stępo\Ą€niu zapaleń s\ m,al. Lllr7]manje |ąme|odq !{rni. o.iągnięĘlh cclem w."v'łqcznie rvspólnp dzia. ków' możnazarrdzięczać dziąseł' łaniompmfilakryczn]m, zaló\\'no ze strony chole. Rola zespołu stomatologicznegoZapobieganiu w go.jak i zespołu pienłotn!'mjest ściśle stomatologicznego' określona. Polegana działa. niach oświatolvo.2dro\łotnych. skutecznej ualce z nalotami bakteł'jn}mi (pl}.tkanazębno.dziąsło. komunikary śWiatowej Zębówi b.aków zę. oficja|ne organizacji zdrowia $a) olaz do]dadrrej odbudowie (śoZ) próchnica choroby borłych, aby uniknąć moż]i\l'ości \'\,yraźnie \'vskazujq, jeże|i że i zatlz}''In}1\ania pŻ}uęb]a zostaną powszechnq profi|akykq, nie objęte to się nalotó\^/' p7e|.roay | P d n . l k / P/ o h l : J | n } ( h r d p o ń o s 5 o 1 U ! d Ą . h |\osfT egów|egrigych tych c|.orób zab rroż. .1a15owe prospe.ulących li\łości nawet |ep|ej 1a Vajov,V na udokumentowanych .\Ą]łkach badań nauko. $'l'ch wiem};żenieskuteclne będfie Zapobicganic

109

i Wprowadzenie profilaktykileczenia do
publicz. popEednio z.Iro.lllem pien\lome pozostawione\lyłącznie ind]Ą'vidualnej m Piervrszyokreślany jest obemie mzumiatrysze' n]'nr (p bliĆ i€altD, relacji stomatolog-pacjent,sfczegóhie w warun" rzej' jako zdjowie śodowisko\\e(efuiom1entąI kach niepełnegozapewnienia opiek stomatolo. gicznej' stąd bardzo istotna rola promocji Zdrowia w lrcal',h), odnosisię do popu]acji ogóle i rych dzie. na &in łcia' które wyvierająwpl}'\jy to udm\łre' zmierzającaprzede Wszystkim do popra\łyZacho. pmmu. ffi Drugi kierunek dfiałań to mzi\ój samoopieki Działania Wańzdrcwotnychspołecueńsfiva. pruezśrc.lrri jące zdrowie, dotycząceszczególnie zachowań hi. i opieki pmfilaktycznejsprawowanej podstawową personel medyczny w stał}'rn gienicnych, spełniają kontakcie z leka. rolę w profilak. już tylko u1ónnych gIup spG pierwotnej' Mogą one w1nikać z róarych ini. rzem' Dotyczy on tyce łecznych' cjaĘ\ nie musz4byćrealizowaneprzez zespćilsto' jest podsta. gdyż podnosi to ogmmnie koszt opie. E Trzecim dopiero kerunłiem działan matologiczny, worłaopieka medyczna,powĘfana ze szpitalem' ki zdrowomej. przeznaczonych na Pochłaniaolra aż2/3 śroilków |t z'qrosrnc'wlE WTÓRNE Dotyczy JuZ w]. opiekęzdmwotną' branych osób z wczesn1,rni objawami Óońb przy. zębia. Ukerun]<owanejest przede wsz}stkim na jeś poziomach na dzia|a|. Zapobieganiedalszemu postępowichomby Polega Profi|akiyka istotna lvsz},stkich jednak stomalo|ogicznego' Najwię|Śze ności zespo|U ono na speq.ficznej edukacji zdrcwotnej ukietunpierwotną skuteczne metody zwalcfa. znacfenie zapobieganie ma e|ińinujące rrzy kolvanejna szczegó]rrie jednaknaitrudniejsze pbtki bakteryjnej i korekty nieprawidło$ych ko l.,Vyśqpienia choroby, ono Jen ńa W rea|izacji' cf|owiekzdrowyi mlodyfadko prześtfe nawyków higienicznych. ga zasad prcIi|aky|i Wierzqc, może nie że zachorować' Zapobiegańe wtóine, czy]i dlworzędowe, jest jużtylkoopóźnić postępo\Ąaniem ponęp łńęc opal\m na wczesnejdiagnc zapobieganie Mórne może choroby, tzecioŻędowe a fmniEszyć skutki choroby' srycei profilaktyce profesjonalnej.

czy pacjentów leczonych z powodu chońb plzJ'zę. bia. I kierun].o\ĄEne iecL na zminimalizo$anie skutków choroby a nierza.lko i leczena. ujemnych Polegaono na: B konh.oli osiagniętych\4ynikó\r M zapobiegarfu.la]szemupostępowichoroby Ezapobieganiu moż|i\ł]m powiłłaniom, związa. nj'm z nie daj4c]mi się usunaćobjawamilub skut. kami choroby Yl specfficznejedukacjizdmwotnejuzaleznionejod aktua]negostanu chorcby ze zi\'ńceńem ulłagi na szko.lliwość qdko !Ą/tki bal{1eĄ.nejna' nie zębno.dziąstowej, i gromadzącejsię na uzu. ale pehieniach Foterycznych. Zapobieganie tżeciorzędowe jest lealizowane w mmach fazy podtz]mującej leczenie (patrz: Rozdział 18). System opiel.j zdro\łotnej\'r'laajach rczwinrę. tych koncentnrje się na tŹech kienu*ach (Łiałń:

ffi złrosIBcA\'IE TRztrcIoRzĘDo$ID Dory.

Kierrulek pierwszyjest ściśle zwĘany Zpromoqą zdmwĘ kóra wspćrłdziała z zapobieganiem, Ęm, z ze odnosi się w ogóle do zdrcwia' a zapobieganie do konlaetnych chońb. DziałaniapromocyjneZdrowia wobecwielocz]tnikowego u\łafunko.\łanja zdrtwia (śIDdowjsko b]towania. pacy i $lTocz]1 {l-Lz$v. ność' woda,powietrze, stan sanitamy),rĄ5daaczające. go pozazasięgresoltu zdmwią musząbyćrealizovva. ne na zasatlach$'ielolesortowejodpowiedzia]ności. Nie są to więc zadania doryczqcet1ł4canie opieki zdrowotnej. profilaktyka Ina na W nowocresn],mujęciu zaś celu nie tylko zapobieganie chombie' ale i zatrĄma. jej postępu.Cele Zapobiegania nie chorcbom przy. zębiazostały ściśle okreśIone: F utrz1,manie zębówna całeżycie, t utE}manie c4rymości rrarządużucia, e]iminacjabd|u i dolP8lwoś.i/wią'/anył / nje. s$ŹwĄ.rn uzębieniem.

1l0

do Wprowadzenie profila

iIeczenia.'ł

i zapobiegania leczenia Strategia chorób przyzębia
Zastoso\łŹniesprawdzonychproEEmó!.v Zapobie. w k4id(h dolnd(/nei doprc\Ą€ d /i|owieIu 8.]\ĄL/\Lh próchnicy redukcji intcns]Ą'\,ności Kjlka falttów pnemawia za tFn, iżtaki pro8lam w odniesieniu do chorób pŹpębia teżma szansę: inicjujqcetło ustalono ponadwszelkawątpliwość bakteryjnec.horóbprz],zębia. ziden8fikowano szer€g cz}nników ryzyka, wa. kon. nn]<ujacychposĘp chomby,z możliilością lrolowania niek1órychz nich, systembadania suemkojużprz],jęb' \Ą],praco$Źno pohzeblecznicąch (CPIT}q' peliodontologicayĆh sz&egóIniepl4datny do działń g po\WÓ. niekórych systematycz. spEwdzono skuteczność dobrc. nych dfiałańprofilaktycznych(uhf]''Inanie go stanu hĘieny jamy ustnej) omz lecuńczych (stosowanie ńek1órych zabiególvchirurgiczn}'ch, przede\r,szj,stkim omz antltioregeneracyjnych B'koterapii) w kontro]owaniu postępu chorób przyzębra' sku. dopracowanosię poz]t'rm}.ch doświadczeń pelsonelu stomatc tecznegodziałaniaśrcdniego póLhni.\. k1ór. moi. t\ lapobiegdniu |ogi( /ne8o i na w],'kolą'stać pr.ofesjonaln]Ęn grupo\!5m w pm8lamie zapobiegania chorcbomplz}fębia. .\Ą,!nika' dotychczasowe \aT'siłki Z badan ŚoZ że do chońb uązębia \Ą]'lącz. zmierzajqce opanowania wizlt u stomatologa są nie podczasind5'tt'idualnych i nie pmwadządo wyŹźnego zrnnie} małort}'dajne i a szeniaich oęstości intens}amości' więc .lo zaha. mowania utraty zębów lvj.niki badań rmkazqą ze poprawa hĘienyjamy ustnej- najbardzĘ skuteczne zapobiegawcze stosun].rr chońb pŻy. w do .lziałanie - zwiazana pnede wsz]'stkimze \łzmstem jest Zębia ku]h]Ą /dro\Ąotnpi' wie( rn).regn poziomu.wia. a zdrcwotnejspołeczeńst$Ź. bez znacze. Nie domości i nia sa też\łarunkisocja]ne ełonomicznepopr acji. Wyliclono na pŻyldad. że lekaĘ stomatologmoże pacjentów sl.utecznieleczyćrccznie tylko 40L}-500 przlzębia' z chorobami tę Gdńy nawetpod\a'oić ]iczĘ' to i tak prcblem nie zostanie rcaĄ1azan} Podobnie smales i Shei. haml rłskafujq. tradycyjnepodejście opanouŹ. że do

nia chońb plzlfębia podczasindy'vidualnychwizlt jest nie ttlko nieprattyczne i mało u stomatologa .kutpr lne. /np, dlp przpde!ns/Jslkimnipekonomi' obLiczyli oni, że w \Ą'ielkiej Bł.tarrii jeden lekarz |ubwie. il dPnĄs|-a mu.iah]po(więr u rolu |60dnj leczyćpląuębic u 100pacjentó\r co Zredu. cej, aby ko$Źłobyut]atę zębów i bezzębie zaledwie o 5% larunJ<ówhĘieniczrrych w ciągu]2 lat. Popmwazaś jamy ustnej u tych pacjentówrylko o 5%w ciąguro. ku ' dałaby sam efekt. taki możliwości bar. Poł]zsze dane dotyczaocf]'tiście chorobompl4zębia' dziej sl.utecmegozapobiegania nalomiasl \\€ f l o.ci i t]..uleĆlno.Li \ie podważaia profesjonalnejopieki peńodontologicznej, którcj do profilakrykapmfesjona]na' oprócz leczenianależy Rozważającjednak ogólne kierunłi stmtegii w zapobieganiui leczeniu chorób pżvębia propo. wiele nowanejprzez ŚoZ i FDI*, naleł podkrcś]ić jeszczebrakujących danychw tej dziedzinie.Trudno jest na pnyldad ustalić'jałie powinny b!ć \Ą$onio. w ?apobiegania. ne gmpy dyspanseryjne pr.oetamie Jak dotqd nie możnaoprzeć się na sprawiluonych wialygodnych wskaźnikach(ind]'katomch)aktual. procesudestrukq.nego w plf}u ębiu nej a]<ĘĄ!ności w ani na prze\tidlwniach takiej aktjĄmości na} prz}szłości (prcdyk1ory)' bliższej

progńmzwal(zania choób prz},fę Praktycfny i rea|ny kiebiapowinienfdaniemsheihamar zmieżaćwtŻech runkach: popu|acji całej dqżqcej popra do Jjstrategiiwobec przede Wsfystkim hi. Wyfachowań zdlowotnych, gienicznych, . strategii wobecarupwysokiego ryzyka, W l strategii Mórnej profi|aktyki, ce|uopóźn|enja poŚtępucholoby,Wobecosób |ub zatrzymania jużniqdotkniętych'

po. Jed}'nFn -jak dotąd istotnjtn $sl'.aźnikiem jest stępu chorcby $edług niekórych l.linicystów i utrata przyczepu(nabłonłowegołacznotkankowe. go), nieproporcjonalna do (ieku osobnika' są4:!. kośćzaśutraty prz!'czepu zależygłównieod czlm. ników ryzyka.

. Jo|r Wo| I kingc'oup l 0 on Pe'iodo.taqedk| seruices I|e FD|and ń€ W!o' of

111

i do Wprowadzenie profilaktykileczenta
że świadomość' krw.awieniez .biąsełw cfasie cz-v. szczenia zębów wskazujerla nicdo}dadnei niesku. teczne oczyszczaniezębói{ Rea]izacja Pofiomu l zespolu sto. w]rma€a pe\łnegomzsadnegol.vJsiłku matologicznego podstawou'ej opieki stomatolo_ gicznej w danej gminie.

opieka eraowa komp

ffii;:iil# iliil:tilf'*"

I

' . o pe | "' " d o laż^a.ow!Ą.rIlE oEyoaorow

.pB)i:l'f#'.

.---1 :{
l

l; l;l !
l€ r l€

pżekazaniepojedjłr. P0ZIoN{ 2 zaldadadodatkowo czemu pacjento$'ilub małejgtupie osób niezbęd. śaaoop'Pu sam"peka ctlombom pr4'fę. nych wiadomośc]iZapobieganiu o | --l l -J l -_Ji i irh bia z poin.truolndtem o.posoba'h ufrnmanla Pozate8omdlaju nadmrc\łErĘ hĘienyjamy ustnej. samoopieką oferuje się też prcfesjonalne Zabicgi w postaci usuw€nia złogównazębnych,szczegó]nie - \.\--\ jq9! q9Ę!!a I personelu naddzĘs1oł}.ch, wykonaniu śtedriego w nateiahrl(h > Wzranpaaanu zaŚabóv{ jednak r\5']ąCz. stosując zabiegi te stomatologtcfnego, jamy ustnej'W prze. nie u osób dbającvch hĘienę o penodo.Io ogiolej 'wg iol ooietu Ryc.7.1 Model oTwojowy ci\Ą'nFn pr4padku Zabiegiprofesjonahresą nrało iFDt). skutecale, RealizacjaPoziomu 2 $lmaga udziałuśiedniego personelu upmwnionegodo profesjonalnychzabie. I r ur pmponulP vYspommajra lrspoLJrd Eilrpa 5uz rozwojo\\y model opiek periodontologicznej gów higicnicznych' hofesjona]ne zabiegi profi]ak. (Ryc'7'l ) s]..ładąjący z cztelechpo.Ziomów w.lnrźa' tycznew odniesieniudo większejpoprrlacjiw tvko' sĘ nych,w zależności dostępnychzasobówmate.ial. naniu lekana stomatologasą nieekonomiczne. od nych i poziomu opieki periodontologicarcj.Model ten opartyw zasa.lziena ocenie potźeblecznicfych Poao]\'I 3 oprócz dfiałańpoprzeilnioomólvionych CP]TN oferuje głóiłnie opiekę prcfilaktyczną (P.} faldada badaniaskriningoweza pomocąwskaźnil..a potrzeb leczniczych (CPITN) się ziom 1 i 2,a nawet3).nie odcina.iqc jednak odpto. periodontologicznych grup populacji,abyuTtrać osobJ,; k1óre (Poziom3),a nawetopieki kom. określon].ch stejopield lecŹniczej pleksowej(Poziom4),jeśli takie moż]iwoścl sq należy otoczyć staĘ pmfesjonalną opieką' Bada" niem takim należyobjqćpnede \Ąszlstkrm osoby programu edukacji upośledzone, chorcby uldado. cierpiące na cięż]kie P0ZI0NI 1 za]dada rcalizację ga. i rloruńp. we' kobiery cięźame p.acoiłników $T;branych LtoĘ t arr^ilbJ mip.zLanrom /drc\Ąolnpj, nie rc]i zd1rwe8opż]"Zębia utrzjTnaniauzębie. łęziprzemysłu'W naszym kraju należyobjąćbada. dla ze niem skriningo$Tm rńĄnież młoduieżl8"letnĘ, nia w ciągrrcategożyciai korą'ścirt-r'rrikajacych Zdforvej c4stej jamy usmej' Program ten porłrnren gd}z- jak \ł].nikaZbadan epidemiologiczĄ(h plże. i motp\ujq. prowadzon]'ch 1987t - od 1'4 do 4'2%l8.latków w }ftwożyć w mieszkańcachś.lviadomość dbałości hĘienę jamy ustnej (samoopieka), W l /ęćt i WojP\Ąód/h\ md kje5/on]d o glębokos( i po. o ca do powinien objąćwĘkszość nad 6 mm i ł]tnaga tneciej kategolii potlżeblecz. a tŁścilvie zaplanorvany popuiacjińżĄłni sposobami(radio,kino, telewizja niczych w zahesie przlzębia' W],niki badania skri. . nin8owego{yrnienionych grup popt-acji mogąbyć i odpowiedrieprognmy miejsco\re) $ykoE]Śtane w mońtorowaniu sJtuacji Należyńwnocześnieuczyći zalecaćstoso!.'anle dodatkowo (samokontro]i)stanu hĘie. epidemiologicznejstanu pvl'zębia' Ie8ulamej samooceny W prcgamie Poziomu 3 powiino byćtez Za\t'al. ny zębów i prz}uębia. Najbardziej skutecfn],'m przwadków i praktycznJ'n sposobem takiej samooceny stanu te leczenie śrcdniozartansorvan]'ch jamy ustnej j est ClroróbprZylębia,z usuwańem poddzi4słolrych zło. i sposobówutrz]m]Ąvaniahigieny

L.l,:::-"

._r

:łf*:$"."n 'J t tś

I

-t-I -1 E r\ l FĘ E Ą

I

lE

't't2

ych zabiegówlecfrri. i samoodpowiedzia|ności za wiasnezdrowie i swych żepopmltawr'raraiqr sie uslapieniem a bolu.ona oLtP. łqczniez leczeniem kompleksov}m i rhabilitdryinego' lqpmnadzaiąr 80 Zalo\łno pź]. żeZastoso. ści.Inisz]mi niż 6 mm (tlżeciakategolia pohfeb leczni.In istotn}1nl\Blunl<iemskuteczności lecze. samoopieki pż].4. osiagnąc aby md|śimum koz}'sci ceń Fofilakrycznych i lecniczych. Pacjentanależypowiadomići uprzedzić.latków' nych uzyskanych z \ł]. sta\.twolzeńau pacjentaprzekona ia. przez ńżne metodyleczenia chirurgicfnegoomz le.ow\Ó kontro|n\Lh wiz\. gminy. jej postępowi omz zapobiegania dalszemu W Stanach Zjednoczonych leczenie periodontolor uryskania jego zgody na pzeprowadzenie tego giczrrestanowi rnniej niż 3%\Ą. IrrnJ.zedewszy. ie pfiepro\!€ d /one|e(?enie jego ńe bęilfie skutecznebez systemaĘ/cznej dbało. I uz8odrfenia z pacjentem zarysu planu profilakprz]'zębia nale. ale pzypad(u skutecznej ooarcia w {aidym się przestżeganiuprzez pacjenta\^r na oqa lam}Tn domu uale. żq do najlepiej realizowanych elementów opieki t wskazaniamu jego mli podcraslecrenia chomby stomatologicznej.BrzL]ubniedol]adlośi komunikat / paLjen. spotustomatologicznego.lpposanja|P. lpr na przewlekł}'mprzebiegiem chońb orientacji promocję zdlowia profiiaktykę i u\r{arlnl<o\r'r'ana rozwijania śWiadomości zdlowotnej.wości ujenrnychsl. podopi€ a nych.ta(h.iUZ w leczeniu chorób pz}zębia należyp. Pacjentowinale" jcznych. h podstawowych promocyjnych rozumień i niepowodzeńw leczeniu. się jużu l8. przejściortychńek1órych zabiegóu ków . pŻypadku W każdym na|ełdqłć do: nia iesl koniec/no(i\)stemaR'/ne8o /cnid.chi rehabilitac]jn]'ch. Profrlakt]'kai leczenie c. badań dodatkowch oraz nowoczesnej wiedzylełalfa' ji 2. zdrowotnych i ekonom ^ wpoi' pre|onanie.z} in. badania przedmio.'padków kieszon}ami gtęb.rrawet powildań i niepowodzeńpo a nawet możliwości lecze-niu. RealizacjaPoziomu 3 \. nych doleg[$'ości' wskazujena koniec choroby.u|eonośLi dontologiczną. jc\| op[. i le8u. munilariil pacjcntcmPowinna doĘ(Ą| : ona czenie f armakologiczne. po. W naszJ'mkraju jest jeszczewysoki odsetek i \ł}. jak ekhŹłcje cz]. po. zrcsztąnie tylko w nasz}m kraju.opallan na dokładnej ana]iuieda.żębia.$.lowego.Wprowadzenie profilaktyki do i leczenia wskazaniapacjentowimoż|i.v}maga $'ięk. zawsze lPj poziomóW uryźszy może gdyż niapopŻednich nie być Iemby\łd niera. matologicznychdla ludności tego kraju' W Nolwe.zni(7e8o P0ZIo]u 4 powinien zape\łniać i granj''L. Więl6zej |iczby mieszkańcóW ]. czych).'wiadu. szy.Irorób nie tyczno-leczniczego. wane poslępo$dnic d]d lvego leczenia (Poziom4)' Potrzebytakie zacz}nąą mzwiązaniem.systematycmość bowiem powinna polegaćnie tyl. i nadmiemegoopb. pacjentowiobiektJ. szczego|nie higienęjamy ustnej' o W niektórych lDzwiniętych krajach sbategia ta Faza korckryjna' czy|i aktyĄnego leczenia to daładoble u]tiki' kompleksowelecfenie. stkim uwzględnić koniecznośó $'łaściwej i stałejko.nych ] nalaeślenia możliwości pehą opiekę perio.szlstkichushĘ st(} planu.rnaln}Ąn nie8o osób wieku 35'14 lat. towego.czy[ leczenia niechirurgicznego. Poziomy 3 i 4 powinny u\Ąrzg|ędniać założe. od . skuteczny bef dziatań i profilaktycznych. a szczegó]rrie niektó. u mieszkańców tego klaju po 40 roku życia' gów nazębnych (dn-Ęa kategońa potrzeb leczni' czych CPITN). są najpoważniejszaplzycz}Trą ekstrałcji zębóly ny i uzupeblieniaprotetyczne.lło prvl zr'nqpciżniei.ut. 113 . korelta zg4zu. pl7\golowania szegozaan6a)owrniape$. nie wclągnlęcia powy'ższych do działań Toź|iwie naj. ztnu. 1izacji dzia|ania. niepo. jak zaawansowanych z z nihilizmu leczniczego. które wftnagająkomplekso.tałich gii odsetektenjest niższyniż67o. peńodontopatie a zębólr zabiegi chin-rgiczne.neso i /p. począ\{szy leczenia pod.

peńodonto|oqicznego |eka' 9aćgó|nychfazach|e.*".Inkraju od 1993[ Laeh racjondlnejprofilaktyki.w mmach nov!5/ch chorych.prawie\Ął"lącznie kas z ogromrĘ skutecznością pouej i profesjona]nej' Zawód higielistki stonatologicznejstwo dotycz4cyzańiłno pńcbni. haju przeżJva obeĆniepo\taź]ny kĄzys' gdj. prz}tacza fakt powszecbnieprzyjętegow niektórych laajach bar.l P5Mjl:[#ffilą:i:Lm poszcfegó|nych chorobom Ry. wab wtedy szkołyasystentĄ nawet z możliwością gienistĘ. prze Eczonego w niekórych fazach potl.ji!Ę]6ńjĘ. moind baldzo intensT\Ąnie do do reaLizacjipmgramu pofilaltyki p.l'1l.Rateitschakz podkreślając wagę działań pmfitakrycznychw peńodontolo8ii.z sJ" Chodzi o udział higienisteki rlziałaniach.tylko pod takiego dfiałania doszkalania i speqjalizowaniasięs. prz}zębiamożebyćpm\ładzona zerunek zawodowypomocy denĘtstycznej.2). a dalwc 304. pacjentó\{ czyściły narzędzia. i nadzomwaniaprofilakryki gl.W€nesą stosunko\Ąo pomoce dentystyĆŁ z Zagadnienielvspolpmcylekana stomatologa hiaz W Niemczech3.tępne s^ne. po nlch asystertek Na przyldad.w ra.ileczenia E Wprowadzenie profilaktyki do personeIu RoIaśYedniego profi|aktycechorób przyzębia w w aasu pżeznaaonego po Tabe|a 1 W|iaenie pfocentowe 7' pr.ialań zapobieganiu W Pż}żębia' 114 . Wykztałcił się nadforem lekaŹa' o oplacaLrości fakt' że okolo 307oprąpadków zachoro więc najpierw zawód as}ste[tki profilaktycznej.q"'ęlt*p1-. stałbyćwięc w tych warunkachpotzebny Jed}'nie HĘienistki nie wszędziesą w nieltórych pra].pl. stomatologiczne Znajduja nadal zatrudnieńe w plo.t'kach pl]'$żtnych higienistki filaktyki profesjonalnej.zer hnyth ube/pieczen ZdrcrĄom}(h' wienie cuasu mań .'-l|-d"l'-l1"-j.e. przy współpracyz pacjentem.oc7enjem ilustruje Ryc' 7'3. konJ'.!TaJ$ |d. stem opieki stomatologicznei reformie w 1999r istnieje zawód hĘienistki denĘstycznej.a do lat 50. świadczy a dopieropotem zawódhĘienistki.!. oba te zawodysą wań na peńodontopatiemoanaby uniknaćw \aarun. z ryciny tej hynika' żedfiała]ność tulv siedzącejdentystyki.realizujący po\vffł niestety do stal€j konceŃi stomatologii program profilakĘki glu' .ji rdrowia. {'lqcfane w t]. poe7 nie t\.cdul<acii oraz na prcfilakryce domowej i profesionalnej 95 75 14 lligi::qF.w Szwecji od lat 60.Iziału śreilniego dzo anacznego przeszkolo.zenia pomocniczywg Ratefuchaka3' ża stomato|oga persone| i Na tle ogó|negoschemafudziałańprofilakĘ'c rych w stomato]ogiizapobieganiechorobom przwębia plo powirrrro opiemćna działaniach doryczących się 86 5 gnpouei prordrowolnej mo.zmienił się mdyka]niewi. pmfilakryczna profesjonalna w zakresie chorób $l'ł4cznieprzez hi.Llpowej rea]Łacji pro. (Ryc' 7.do sl1rtecznego cy jak i chońb pnlzębia' W laaju t]m stworzono dodatkowo zawód asystentk profilakrycznej do laktyce $upow€j i pmfesjonalnej.i{ać'nie dopuszczając ubaty zębó\Ąl plzltacza bardfo intercsującezesta.J. Powsta.sprzęt oraz gienistĘ i pacjentem w leczeńu chorób pŹpębia ne \. \ bowiemdo.\. pe.{itab \Ą z w]cjera[ podlogi' Lalaó 60'.ji'd /abie8i drogie' filaktyce profesjonalnej.'.aktycznieprze. leczrriczej' ibiałaniaw profi. też rzony w latach 70.sonelu w tych w Zawod hĘienistki stomatologlcżnej nasą''n u.' 7'2 Udzial d..ofesjonalnej by kontolo. Rateitschak2 od dla dzieci i młodzieży 6 do 1B roku życia.

'aćmetodą Solo ze ssakiem też . położFny że ślają jeśLi i ze \'cznie pracować ssakiem z asJ'Śentką na 4 Ęce.rĄ]magajqdoldadności.]znq tiberalilat \\v. Doświadczeda l@@t@@l $'a nie jest takjednoznac Ę. nierza. W leczeniu chirurgicznlm rola asystentk (higieClanowiska na. gdJż: .jednostajn}'ch jących llygodnej i stabi]nejpozlvcjioperatom z ła. sz@egó]rrie chodzi o zabiegi prcfilakrycane. góLoiew fazie podtrz}nującej. ]nstrukraż hi9ienyjamy ustiej .lka nawet podkrepreq. ir h / ka ia. Barkera. jest przydama pacjenta szczegó]nie Pozycjależąca . kontakiowe pacjencle. piaskowanie zębóW . jqca' Lekan nadzorujewtedy tylko jej placę.lłĘG Sq biegach a trwałe. Zesta.ipn. i na nis|ki)po|egd pry8oto\Ąaniu lekalzowi..\ł].78 profi Tabe|a7'2 Zstawieniezabiegówperiodonto|ogi. dotyczy głównie zabiegów ńwnaniu z leczeniem chilulBiczn}m. peĘonel3. spra. którePowinny wykonywane siedfącego ęściej M lrYkonujączabiegipmfilałtJ'czne' (podmiotowe d m]otowe) . cl'In praroua.kon}Ąvaneleżącego (asy.chodzi o to.iA 115 .znych pacjenta'to należyautoma. . ce nistka z aslstentkd. fluorkowanie nie zawszekoniecznyjest ssak w pracy przy ]eżą. niczajac się do przekazania s\łychZleceń' ewentu. peiodontologii' cze w stomatologii a szczegó]aiew \ie /nd('/ylo iednak że /a!\s/ena|ei\ pra. u którc mogąbyć \Ą}konywane|eżącego zabiegi. praq/ na 2 Ę. jamy ustnej' hłxĘndostępemi dobĘ widocznoścjq i Takie Ę prfer.6 szczegóLnie.Jeś|i pracujesz".lakso\łej i koŹ}stnej pozycji' Zestawiede zabiegów peńodontologicznych. problemuergonomiipmcy w za. żezabiegipmfilak. poddziądowy ing l jeś]i . ska nad. o8ra. W zakończeniutego rozdziałunie sposób pomi.o$ai przy leżąq'rnpacjencie. nąćpodstawowego peTiodontologicznych' one często. as}sto\'vaniu rzędzi oraz czeniu $'stępnyn (hĘienizacja pacjenta).gdyjest pohzebny ssak (na pŹyldad ska.\Ąrenie to to]oga śrcdni i profilaktycznych w po. R lko /e ŚlinoLj4giPm pacjenta ' mozrra u najcu Zabiegi.a szcze.jej rola jest dominu..6.skalingnad.to dobEe .zji.'ch ruchó! a wjęc.1. najacYchsię.lłuższego cfasu i po$'ta. badanie i pż€ nawet.{u Na wspomnianlm Konglesie w Kopenladze za_ akcentowanoteżbardzomocno. pacjenta u które mogą być . ok|adyże|u/pianki z f|uolkowej lyżce moż]na pmco!. .\łykony'\ać tej lE. ahie konsultacji i zbadaniapacjenta.7'3 schematl'Ą]spólpracy i |eaeniucholób przyuębia' śentką) zapobieganiu W przez lekarza stoma_ Ieczeniapedodotologicznego peNonel (rabela7'l).W}'rnaga. aby więkfość zabiegóq suczegóLie dłuższychi w]'magajacych w większejkorcentracji' . tonoforeza f uorkowa ]ing ultradźwiękoĘ piaskowanie zębów). pol\(ii Śa /nP |e.i do Wprowadzenie profilaktykileczenia Od Kongesu Eumpejskiego TowaElstwa Ergo_ się nomicznegow 1997x ł Kopenhadzezaznaczyło od odejście szĘwrlychzasadcztercchpodsta\łoi\ych metod prary na 4 ręce (metody schóna. lahycznych leczniaych. hi]patri( i Beatha]' r\'\T.ipoddziąślowy d&iękowutndźWięko$ry (metodaSolo). śomatologa higienistkq z Ryc."drcj |y(. Paqenta że irrnychautoń\Ą€ r0wskazujq. DoĘ/czy zań\Ąno to śrcdni jak (higienistkatubasystentka). natomiast w !e. Xlasyczne zasady ergonomiis. to ia ind}B]dua ieJ . rażającq klótkim stwiedzeniem Skovsgaanla: się dobrze siedzisz i dobrze widzisz . i na 4 ręce (Irigie. do Zabieg&f\ł]magąjącj. m{hananemózynowe plzy lezqq'Inpacjenciena 2 Ęce moznapracować . analirakorekta zgryru warowego ńf^J l.'ażńezabiegi prtcfilaktyczne leczni./ne naibaid/PieĘonomj( V\ jeślis4 rłykon}Ą'vane przez pacjenta4.']^m ntr.

s. ce. możebyćjednak \Ą]soka.zność ko9zrpro{esjona|nych rzad. Aemzol towav]Śząry urządzeniomultradńr'r'ięko. Zawiera kropelki wodyo wie1ko. ' lekaEstomatologmetodą so|o.ka lekaĘa pmcującego \!yko.zabiegiperiodontologrczne pa. soka.ciei itinocią8ulnieldorejeLlnal wr. równo Fofilakffczne' jak i leczńcze u lezącego gló\'nje pr\ uŻ\ou ' ien|a mo8dbJi wrLonwvarre naiLle. pracy Jeślihigielristka (asystentka)posiada kątnicętuiino\Ąą.ch.3zestawiono czterymożLiwościce.2% nej przez paĆjenta ny przed Zabiegiem' Można go też zrcdukować nu fizycznegoi Psychicznego.].i leczenia do . Higienistka asystentka 4 ręce wysoka wysoka wysoka bardzo M/ysoka bardzo niski \Ą'ysoki bardzo 116 . tub wanesprzętemultradźwiękow}'n dfwiękoulm) ' i-''.kl€w bakteńe oddzielne stanowisko ści 5 l]m.zestawiolo w Tabeli T.]rfo. leczniczą'Wady dow.u]Ąikąiących z wieku i jego sta' potożenia jest rrai 30 ca\. aby ch\Ąltał j"Zsza Ta on aerofol bezpośre.'ać ocz]'"Vviście z stomato|og asystentkq metodqDuo.lpowie. plzy jednocześnie zbieratylko nadmlT plJnu z jamy usmel profilaktycznych'Wadą możebyćblokowanie lbte. 0. wisko pmcy wada ta zostaje auto_ ślinę.T f HĘienistka (lub as}stentka)pra. Można i lu poń$nania ich shrteczności kosztó$l 5olo.1óĘ. cjencie metodq SoIo' Ponadto sporad-vcznie nuje on zabiegiprofilaktycne' fajmujqc się z\t!lde. o 95%'jeślisĘ pIacujeze ssakiem tak. o 94%po slHo sekundachppepłukaniu roztworem chlorhekyd].!h skutecz. a Tabela7'3 skute.1óry wi to znacznypostęp'bo sk]teczność tworząry się aelozol D ślinociąg' \łYłapuje niskich kosztach Zabiegó$.u/ania Jeś|i ustawieniessakapoilczaspiasko\.ała'Uż5lie na też w pmcy na 4 Ęce12. się ko spot].kon$\ane u siedzqcego gene_ cjenta. rtydąjności czq niskiej na ogoł sztów zabiegów prcfilaktyczn].\T 1 W nasz}'rn prfy leżąqm pa. ność (metoda 5olo) na stomato|og 2 ręce 1' Lekarz (metoda so|o) na |ub 2' Higienistka asystentka 2 ręce (metoda DL|o) na + stomato|og asystentka 4 ręce 3' Lekarz (metoda Duo) na + 4.znoio' odno(nie ny(ho en poddn\ó \\ tabeli z |ub z higieniśka asystentką asystentka as!Śentką zabiegów \r'r oi]niesimiu tlo posz@e8ó!:ry(h ' metodą Duo' za_ Jak $}'nika z tabeli. jeśli gabinecieznajdujesię Ę ko Jedno stano.l. .. metoda pod jest prof€sjona|ny<h znaczmekomfort lecrenia Podobmeskuteczne o chodzi możliwościWykon\. chodzi tu o zabiegi*Ytwaizająceznacznyaerozol (na prz]''ldadpiaskorłEniezębórvi zabiegi w]'kony. działalnoścĘ z konieczności' pracy i \Wsokichko. i które powinny być n]. jeśli chodzi o zawartość jamy ust.magaia ie o wielela|wieis/e svkaje<loL/$Vi. l.rn gabinecie'na$'etna odległość m i banlziej szkodliny dla opemtoral3Aerorol ten moz_ bakterii na a€dukować. metodą |ub l higienislka asystentka poszczegól. przy leżqc]'m w pE}padku tych zabiegówssak o lńele skutecfrueJ cujqca możebyć\Ąy.[\]\RL\N. ale jednocześnie RozpEestrzeruasrępo matj'czniew}€Iiminowana' i grzńy omz inne substancje' pacjentaW oterech rożnych u Wykon}$/anych leżqcego zab|egóWprofi|aktycznych. |ekarz 5k1rle'.2 Dotyczy ono ta mh1iezańwno metodySolo' jak i Duo' Tabe]a nie uwzględniaogolnie plf}łętych przeciNwska7ańdo pacjenta.t€nia stomatologio o. lcaju stosuDl<owo $IĄRLĄ.ale moż]iwe w pmcJ_ 2 Ę. w \15Ą!jest o wiele dJobńejsz}lnD uytlvarzany przez la. pacjenciemetodą Solo-Stano. Wprowadzenie profilaktyki pa.|nie w gabinede profilaldyanych zabiegow zęb&vl3 to pacjencią Ę onenastępujące: nymprzy|eżąqm w te W Tabe]i7. nad trafuością dJ6kuto\.

asynentka jestW pełni Koęyśd obopó|ną są dośWiadaona' nie pracy zespolow€J' co sprzy]a w . 117 .m zabiegów profilaktycznych bardziej. może być że zabiegi pmfilaktyczne' Skuteczność podobniejał i wdajność. że większość możebyćdobrzeuykonarrametodąSolo. gnialki Ilie mająbowiemw naszJtrn kĘju upmwTlreń mniej wmosaione. n]. Trudniejszyprcblem stanowĘpv]'padki. \ł]magające: stentk)' pracującejmetodąSo1o.ch $'ykonJ. w wykonaniu hkienistki (asy. zabiegówprcfilakwcznych musi byćbardzowysoki. Lekarzmożesię vv|ącyć raziepotżebydo roz jakiegoś baldziejskomp|ikowanego stŻygnięcia pŻez asy.' doldadnego pomocydentyslT'cunej zalaesie tych zabiególr w stanońsk pmcy w gabi.stent|ę. jestszaegó|nieważne. bardziejpl€qzyjnego radzofu lekaiza stomatolc gdy necie stomatologtcznJ'Ir. z prob|emu. do wykon$ĄEniazabiegówW ponosi więc lekan stomatolog. przeszkoleniaasystentki. zabiegipmfilakĘ'czne ga nir w przlpadku higienistki. z Lekażma lahĄy profi|akyene moż|iwość i zabiegi ką.zle.pielęgnialki Istotnyproblem w prwadku wariantu 2 i 4 sta_ . Jest on baduo merl'torycz_ zabiegi profilaL'ryczne.tn pomocom dentystyczn}urlub pielęgniarkom' asystentki. przez uykonyvane sa na osobnych stano\Ąłskach Kualifiko*ane pomoce den$styczne. ale Jest to m^viqzaniemożliwe. i piaskowanie) lekażzatrudnia Jeś|i (skating ulhadźwięko\ay/dźwiękoĘ praca od potrzeby to dwie as}stentki. ZabiegiFofilaktyclne' W każd].) ' Istotny jest też aspekt pnwny Higienistka sto. że pielq nawet pmcując na 6 Ę\ lwkon}Ąvanie dodatko. cajacy rtykonalie tego rodfaju zabieg&v Z fue. W za|eżności atbogdy zabiegi te lwkonwvane są u ńespokojne.rn w rvo]n$h c}wi]achĘ. wańant ten jest lvięc bardzo nieekonomicYnyt].kute(/nosaprofrlakn prole. Możnasię dopatŹyći innyc. Z Tabe]i7.u zlece.Ą] Duo go pacjenta. podobnie peńonel' stanowiska przezrraczone rlykc> do średni n}Vania zabiegówprofilakĘczlrych mogq być skrc zresztą i asystentki' jak i nowo zatrudnione pielę. korzFci: ma stanowisk następujqce Mode| oddzie|nych kontakt asynentiq|ubhigienist. prary (na pżyldad wspól powiedzia]ność ścide pojętejzespołorvej ne pomaganie sobie przy trudniejszych zabiegach.lvania opisana $]żej praca zespoło$aw różnychwels. koszt a]e bardzo\ĄYsoka. fwiqzanego lń/ykonywanyn ll!\RLjrNT 4 Jest bardziejkomfortowyi ekonopaqentem' stentkę gjem |ubz trudnym zabi€ miczny niżwariant 3' Higienistka z asystentĘ lub może as}. k niższychkosztach.ltkonyścitakiej u'la.jonalnpi.3 \łynika więc je. $ykonuje oplócz fabiegów lecnicą'ch.lo z nią rvrkonuiar zatrudnidjednq Jeś|i|ekaft prdcujq Duo.laniupacjenta. matoĘ' po zba. pmcujqcmetoda Duo na 4 Ęce. w}Tika natomiast.Wykonujqcą jeśli co nadzoru.ofilakrycznego pielę. mPtoda dwi" ds}s1en|ki pracować metodąDuo na swoim stanowisku. nowi koncetrrjaoddzielrrych . tycarych. matologtcznaposiada uprarurienia zawodowe do gńlrce lub asystentcepowinien \!ydaćlekarz st(| zabiegówprofilak. na sta się metodq |ubso|omoże odbywać dv\. jach gwaranfuje\Ąłaści$Y nadzór lekana nad prac4 kiedy zabiegi ptfilaktyczne zleca się k!. potrebymogqpra(ować oddzie|nie na a w raz|e nie uzasadnion$ ale rylko dla tudniejszych zabiesolo' metodą dwu 'tanowiskach górv profilalacznych' rt1rnagająqch użyciassaka |ub higienistkęasFtentkę. nie na llYkonalie zabie$l p. tak. stomatologiczn].'alifikowa.i do Wprowadzenie profilaktykileczenra ]] $iARLł\T 3 Lekalz. jamie ustnej' PehĘ od.lnoznaczńe wTsoka pvy ndi. Ltórych doświadczeń pomocedent]stycune \Ąykonuj4 skuteczńe organizacyjnych i teclrnicznych 8niarki i \łfch cz}'nności pź]paclk.

w pacjentów stanuwiedz1i większości dla metodyte z$taszczamiękkie złogi utEJmujące się $. osobnicząsplarvnościq. ca:ląpe$łrością Z należ]'stwlel. i.pi .h można prcrva. z i choi..il|ó\\ z p:l"\.vbańviąjacyc1r po" mato]ośiczn4 metoil i prz}'bolów higienizacyj. $'zroku' ani ję4. (faza czając] zabiegów higienizaq.ch niejsząlolę w Zapobieganiu leczeniujużistnie.tkq bakeĄl. \\'jększośćpaz popr/c/uapobi. różnorodnamolfologia musi tak pEekazać i pokazaćodpowiedniąmetodę zębów i dziąseł' zaró\ł'now stanie zdrolvia' jak i zastoso$.aby stosowanemetod!' aby Pacjent właściwie zmzumiał otrz}. higieny jamy ustlej musi spoczyNaćna każdjłn dzić' iż wimo ono być stoso\Ąaneplzez pacjenia z pacjentór{ odpou'iedzialność zespołustomatolo. walki Z ciągle odk]adającą p\'tką nazębnąb1'ty zówki i czut siQ umot\wo$'an!'do luete]iego t\'}ko. lpnie pr:rrcbiar orrl \ ulrv\maniu zdrouiapo go pacjentaczynników socjop$'cho1ogicznych' Nau. \Ą. mooceny olau ocen]' pźez lekarza lub hĘienistkę się d r l ' / d o d p o ! . albo popżez ich usuwanie' Według altualnego niedoĆią8nięć oczyszczaniuzębów często także.Sanie h po\51a\\aniu. \!ażn}m cąłrnikiem w \Ą.ka lub mięś harg i jej zwalczania. w z(?lczańu nalotów bakteĄ...przeshze. przede rvszystkim w warunkach domo*ych' Inną /ne8o obejmujp dolladne monilororran. zmieŹa do tego.cia nic sób ZaIó\Ą.ob]'. pżez lekana ]ubhigienistkęsto. horobl pll}/pbia'zapaleniP jcst d/ią.n]'. poza i ja.alcfanie płytki bakteĄ'jnej odgry'\Ąanajwaz.lków Po wskazaniu jest $.anie każdego pzńorów higienicznych. że samoocena oĄry-wa łażną rolę Eliminację nalotó\t nafębnJ.2. nauczeniupacjentaposługirvania nimi.rnane lt. sa \Ę'soce skuteczne i stanowiq dominująq. Wszechnie przyjętejako prosĘ'i widocznysposóbsa. nych. się odpowiednio udoskonalane celu zaspokojenia narriazaleconychcz1'rrności' w t!'ch zlóżnico$'anychpotrzeb'l.i jcgo\\r.vlenieza pomocąśro.a i policzkóll| Uwidacznianie ich popnez ich ł5óar.]óoŹe metod służąq.ska.nych w jamic ustnej skuteczn]rm' komplekso\ł]ryn ich leczeniu utĘJmująca)' Ponadto.Ii /dl'a.Jadwiga Banach Wprowadzenie Profilaklylra domowa lvlotywacja samoocena i Wskaźniki higienyjamy ustnej pomocnew wybarwianiuplytki bakteryjnej Preparaty znaczeniehigienyjamy ustnejw |eczeniu chorób przrzębia Przybory higi€ n y przestrzeni do międzyzębowych liilpro!. osiągnięciu cz]''stejjamy ustnej i uzębienia.alki u kar.i' Uważasię.e metodą oceny przez pacjenta s]<uteczności 8i. niach międz]'zębo$.iaozenie Motywaciai samoocena Z\.h..Io zapobieganiachorcbie plfJu ębia..ule( /noi.jak al1iplf}'pomoq. są możliłę do \WĘ.1'ch. i p d / i a l n o ( i h u t l 7 \ I n a j l i u $ l a 5 L i ! \ e j stomatologiczną.spo.ną jest uśrtiadomieniełskazarrie i ' Il 9 .cjentów nie fdaje sobie jednak spra\rl' z \rtasnlch d/i' dlbo i.ic lhorob1 sk. zdefiniowanieu każde.

I Profilaktyka domowa
mu obemości stanu zapa]negodziąsła, Ap.okjyma|nyw,każnit (AP|) bądź krua. 1 2 wienia Z dziąseł miejs(u, gdzie znajdujesię pł].tka w rD 1 i ich bralrr - przy zębaÓ dobrzeoczyszczanych. Nauczanie rĄ:laściwego oczyszczania zębów po \tinno u$,fględrriać wazne elementy|moty\aa' trzy cję,jnstluktażolaz kontIolępacjen. Jeśliistnieją tnrdności umotylvo\łaniu w ta lub nie jest on w stanie prawidłouoi przez ca\ ąas wykon!'lvaćzabiegów hĘienicznych, a lekarz plz}stępujedo leczeniachirurgicanego plu}zębia, na niegospaddnaiwieks/a odpowied/ialnosa nippr} /.r wodzeniai powildaniaw lecreniu.Liczba wizJt pizeznaczonychna tempię higieniczn4 Za]eł ściśle od mzległościciężkości i choIobyprzyzębiat'Aby osĘ gn4ć końm\,!ysukces w le.zeniu chońb pfz]uębia, Ryc.8.1 Diagram oznaczania do aprokyma|nego wskaźnika średni przeznaczony moB1t,owanieinstruk. p\tki(APl) ws bnseso. czas na i tażhigienyjamy ustnej powinierr.\Ą,]'nosićpr4óLi. w żeniu1 godzinę12 minut na jednegopaqjenta.s wskaźnik ten jest godny polecenia ze Względu Wskaźniki higieny na jego prostotę olaz bardzo laótki czas badania iamyustnei (okołotrzech minut). Uzyskane z badania za}resy Przed zademonstrowaniem pacjentowi prawidło wskaźnika API powinny być inteĘretowane w na. wej metody szĆzotkowania użyciaprz]'torów dG stępującysposób: i datkoł]'ch,na modelu' a potem w jamie ustnej pa. a API100%-'7ryfa:AaBena jamy ustnej. cjentanajpiel'wnależyocenić,określić ]iebol\o tub I API70% 44vo| przeciętna' ŁEgtena pro{entachi wpisać do kalĘ choroby \'rskaŹnik l API39vo-257o:tlgjelaw miaĘ dobra,z\ailasf(za w higieny jamy ustnej. gd1wska,;nił zbti-ia do 25a..|slniej4 \Ąót\czas się wanmłi do ocbronyprzed pńchnicą i chorcbami I lvsrr.ł.Źlu< i.p""i''rrri Ptaque irrr przyzębia. móc przystqI]ić zabiegówchirur. lrulel)G Ne Aby do lcżt do naimnieirza.o{hJonn}Lhobe(]rie gicznychna prz1zębiu, i ndjc7ę. wskaŹnikmusi być< 157o, ścĘpolecanych wskaźnikó\M uwidocznieniupłJt. r API < 2570: Po opĘ'malla higienajamy ustnej. ki w przestrzeniach międzj,zębortych pomocą za zgłębnika po \ĄlŁaMieniu pŁtki tabletkamialbo I rvsrrMlu< PŁYTKI BAxTERI-JNEJ el'I) lub .oztworem \tybalwiając]an. ocenia się higienę $g si]nessi lije' SłużT ocenygrubości pł}tkibak' do w przestneniach międf}zębo\łych' k.wadrantach teryjnej umiejscowiotrej w okolicy szyjki zęba.7 W p\'tk bakeryjnej rra powierzchniach oceny dokonuje się na cftercch powieżchJdach 1 i 3 obecność styczryÓ badasię od shony jamy ustnej rĄłaściwej.Zęba:po]iczkowejlub \aa.goi\'ej, językowej i dwu zaś k$,adrantach i 4 - od stronypzedsionlo\Ą,ej powieżctlrfach stycaych: blizszeji dalszej' w 2 (RyĆ' 1).Kr'teńum ocenyjest \Ą,}stępowanie B' p\'tki KĘ/teriaoceny| przestzeni międfFĘbolvejomaczonejako (+)]ub 0 brak plltki bakteryjnej, w jej brak (-)' Waltość \Ą,skaźnika oblicza się we. l-cielka warstwa pł].tki przylegającado brzegu API dIu8następujqcego oru i podąiew procentach| $'u dziqsłowego szyjki zęba stwierdzona zgłębni. i kiem, ale niewidoczragĄm okiem' 2 umiarkou'ane nagromadzeniep\tki na brzegu sumaPżestżeni międzyuębowy.h f plytką x 100 dziąsłai (lub) na po\^,derzchni olaz w kle. zęba suro s46tkch 0'.€n6r'yÓ pże.|Eelri międąlzębow}th szonce widocznejużgołJmokiem,

":;td'#
Jsr..'FtrFFf

,O

:Tfl-|

120

Profilaktyka domowa
w 3'obfite la$omadzenie r}ł],tki kieszonce i (lub) na brzegudziąsła powieEchni Ęba' i Aby oblicz1ć wskaźnik higieny jamy ustnej wg si]nessa i l,rie. należy wartościuzyskane ze Wszystkch powielzcbni zęba zsumowaći po.Ifielić przez 4. W ten sposób otrz}'rnamy wańość jed. dla nego zęba' Stan higieny jamy ustnej powinien być fbadany pn}najmniej plzy 6 zębach,na przyldad: Liczbowa wskaźnikaom ńwna się su' Wartość mie waltościJiczbowychobu wskazników DI i CI i możervahaćsię od 0 do 6' Wskaznik DL jak i CI tĄ obljczasię oddzielnie len \posób'iP sumujPsię 12 uTników (Z 12 po\'r'ievchld zębów) i dzieli się przez 6 oiczbębadanychzębów) '

l

Preparatypomocnew wybarwianiu plytki bakteryinei
żebyćWkonysBwany w gabinecie stomatologicz. njtn' zaś tabletki o tej samej nazw'iewimy służyć samokontmli zabiegów higieniczn].h \łykon}va. nych przez pacjentów w domu (Ryc' B'2)' Roztwo. rcm Red.cote w pł].nie(5 kmple na 20-50 nl wo. jamę ustnq pnez dy) poleca się pacjentom płukać 50 sekund. Po przepłukaniuust ciepłqwodą u$'i. dacznia się vybalwiona na kolor czelwony p\tka nazębna zlokalizowana zarówno na dziqsłach,zę. bach,jak i uzupełnieniachprcterycznych'

ffi nłl'qnvtq.cz noD.coTE\r Pł]I\-IEMo'

przy poszczegóJnychzębach sumujqc Wartości przeztiezbę i dzieJq' lębo\\baddny( ob4'Tnujem\ h (skaŹ ika Pl-I-dla całej jamy usmej' średnĘ Naltość

i# tvsr'łŹNrx rrrcrnNY JA]\II. UsTNEJ (oHI)
wg Greena i Vermil]iona' sldada się ze r.'skaźnika nalofu i hskaźnikakamienia'8 KĄ'teria ocenywskaźniła nalofu (DI)i kamiena (CD nad.lz,iąsłowego sątakie same: -brak nalofu, brak kamienia nazębnego, 0 l-mięl..ki osad lub kamień mddziqsło\aypokry' tęiqą nje wic.ei niżl powier(hnj /eboB: " pokĄ1\,a. z'miękki osad lub kamień naddziqsło\ly 2/3polr,ierzclni badanegozęba' jqcy lvięccj r lub u}'stępo$9ńe pojedj,nczych $,ysepekkamie. nia poddziąsłowego dookoła szyjki zęba' 3-osad lub kamień naddziąsłow pokĄ''lvający wjęcejniż2Ą portjerzchni Zębalub grub€ pasmo kamienia poddfiąsłowego dookoła sfyjki zęba. Kazdy ze wskaźnikówpowinien byćocenianyod. dzielnie. Najczęściej stosuje się uploszczons'!.vska. źnikoHI ogranicfony,podobniejak rve wskaŹniku plrtki bakteIvjnej(?l.I'),do sześciu zębów:

itu

W gómych zębach trzonowych ocenia się po. wierzchnie policzkowe, \ł dolnych językowe, a w siekaczach- powienc}nie wargowe. Zsumo$aposzczególnychpowielżchnijednego ne \łaftości z zębadzieli się pżez liczbę badanychzębórv.

t

Ryc.8.2 Płyn tab|etki d i R€ pbtk cot€ do Wyba|Wiania bakterynej.

Ryc. PM Auorescencyjny 8.3 PlaqueTest wlbaMiania do pMk bak'eryjnej.

121

Profilaktyka domowa

Znaczeniehigienyjamy ustnei w Ieczeniu chorób prryzębia
pł}tkaba].1eIyjna Ponieważ cią8]esię odhlalza, ce. lem instruktażuhigieny jamy ustnej pacjentajest zapoananiego,w jak sposóbmożebyćona skutecz. ńe elimino$€na, aby nie dopuścić ponounego do jej gromadzenia. W czasie tej fazy leczenia pacjent powinien do" głów. wiedfieć się' Zepł}tkabakteryjna,stanowiąĆa ny czltnik etiologicznyw chorobachpE]'fębia, od. pM(ibćk]eryln"l By('8.4 |ab|elter}t.ozy"y wybaĄ/Via.ia do ]ddda na powiefl( się hnia'h rębów, nlpe]nień,uru. pełaieńprotetycznychomz na dziąśle' zaplzesta. Po niu cz1nności hĘienicznych' juf po 3'| dniach do' PL.\QUE-I LST Jest znanlanna polskim ryn. chodfi do powstania stanu zapalnegodziąseł'Ko. ku preparatem w roztworfe służ4qm uwidacz. nieczne jest poinJormorłanie pacjenta, iż tylko nianiu zlogów nazębnych (Ryc. 8.3). RoztwóI ten pż}.\Ą,.óceniecz}'nności higienicznych powoduje mJ ].olol żółtvi ies| ma|eńalem fluorestenryj. całkowite cofnięcie sĘ stanu Zapalnego dzĘsel Po. go jdmJ u\lnei ip.t 'n'ajn!m. nvm.Po nanipsipniu na /pb)i dlidrlapr/) u/\. 8]ąd. t!,łas( hi8ipna ' iwa jeśli nie najważniejsz]melementem plofilakryki ciu dol4czone.jdo zesta\Ąlr specjalnej końcówk preparatu promicniami ord,7 na(wie|lPniu świa. i leczenia chońb pfz]'zębia,po$'inien ukierunko. potimPĄ7d(yjnpj, \\ać działa1ność Ila nadfioIelo\^e8o / |ampJ na. każdegole]€Iza stomatologa,nie. lotj' baktełjne fluoryzują na kolor żółb', rcprezentuje, ale także ,'czysta'' faleźnie,jaĘ specja|ność pozbarł'iona pł}tki powierzchnia zębów i dzią. i innych członłówzespołu zaś stomatologicznego. kolorem niebieskim' ze względu na ko. sełś\nrieci nieczność użycialampy polimeryzacyjnej, prepa. mt musi być stosowany $T{ącznie \r'fgabrnec1e |nstrukaż dotyaqcyutŻymania Właściwej uft higieny ęrnm'rn|ndi."nlm powinien bienia, tymi przyzębia, W dovayć doboru: : odpowiedniej szeot€czki, . r'ł.nI,nrrrnnrl.coT[ I ERl"TRoZY\ot\E : sposobu szczotkowania, S}uł do ul banłiania nalo|ó$baktPryjn\ wirrn) .: dodatko.^Ą/ch thl nażędzipomocnie]ch, polecane do stosoi!tsniadomowego(Ryc. 8'4). być I past. Samokontrcla higieny jamy ustnej przez pacjenta w domu pozwala na tratychmiastowqewakuację pttk baktelyjnej Ze ź]e oczyszczonychpowierzch' :.i szczorri'l no z4BÓ.tY Jestnąjbardziej uni. ni zębów (widocznewybarwionezłogi)poprzez wy. weNaln}m i powszechnie pŹ],1:z zaakcepto\łan}m ą. konarie pnez niego po[tómego zabiegu hĘie. dem słuz4C}mdo elimirracji p\'tki baktcryjnej. nicznego. który powierzchnię zębó\^,' i/lub dziąseł u (e]ulwięk7PnjdPlekĘwDo(t./oo|kowania i lę. pozostawi czystą orak wybar.wienia zastosowa. bówproduko$Ene szczotkińżnią się kszta]łtem, po rcz" niu tabletki). miarem oraz śr€dnicą\tłosia. Biorqc pod uwagęśre. pou( pd. dnil e tl'łosia. Pod{ stoso\Ądnia lds Idb|eIPk na|eż\ zJi rolńżnia .ię ndslępująt slopniPjcj e prZesuwaniatabletki po ca. twardości: cjenta o konieczności łejjamie ustnej (od strcny podniebiennej i pżed. .r szczotkatwarda:0,25-0,50 mm, sionka jamy ustnej)' Utlz}m]\Ąanie tabletki w jed. .]szczotkaśrednil}twalda: 0.20 0.25mm, nJ.n miejscu nie pozwoli Wtaściwie okrcś]ić stanu : , szczotka miękka:0,18-0'20 mm, jamy ustnej. higieny szczoteczkado imp]antów:0,0M,0l2 rnm.

122

Profilaktyka domowa H
pracującejwyńż. W zależlości budoll:' części od skut€.zność szczotkowania zwiękza się, gdy prze. nia się dwa rodzaje szczotek do zębów: pęczko\ye stżega następujących się zasad: (2-5 lzędy IĘczków na szemkość 5 6 rzędów rra i . sfczoteekę na|ełtEymać d|onią mocno, dłrĘość) \rĄelopęczkowc całą tak (3-4 rzędy na szerc. omf przegubu abyniewywołać zmęczenia i '9 Ękipodczas kość 10-12lzędów na długość) szczotkowania. metodzieBassauchwytszczoW parametńq kóre powirrnyzadeq.dolvać Spośńd teczkimoże ,,pędze|ko\,!y'', być o tt1'botze odpowiedniej szeotki na]eł u\,Vzględnić: a nieopuszczać żadnego w łuku, zęba którymÓgłby l stan dziąseł, pozostac ocyszczony, nre l ustawieniezębóWw łukuzębo$}m, powjeŻchnie a żujqCe na|eł oczyszeaćWe Wsz}ś. l stan zdmwia całej jamy ustnej, kichmetodach ruchami szorującymi poaqtku r mot$'vacjęi zĘczność na pacjentajubna końcu sz@otkowania' Za|ełto od indtĄ/vi. Powszedmie zaleca się szczoteczki o śrcdric!' przypadku. na przyk|ad osób ze dua|nego ltak u w,]osid 0'20-0.25 mm.o knjtkiejit\'ąskicic?ęi(i pra. powie|zchni skłonnościq do próchnicy żującycn, na. cuj4cej,gdyżz punktu widzenia anatomii jamy ust. je |eł ocyścić jako pierwsze. szo1/vniejsfe po' na nej tylko takie spehiąją swoje zadanie,umoż]i\'ia. jac s]wobodne czqtkuWlosiei mniejzmęCzona zapewnia do. ruchy podczasĆZysfczenia zębów Pole. ęka kladniejsre ocryrzczanie brurd.Oayszczanie in- ca się takze tę twaJdość gd]'znadajesię za. sfczotki, nychpowierzchni pżedżującymi po|eGsięwóW. ńwno dla osrjb udmr\łĄn pryebiem. iak i W nie. re aas, gdy inniejepotŻebastymu|acji dziąsła |ub \r'r'ielkiego stopnia stanachfapalnych przpębia' gdy jeśWidoane nagromadzenie pMki Wokó| polecićokrcso$'ow plzy. szczotkęmięl&ą należ]' trzecich zębóWtżonowych, pa.lkach faostrzeń w przebiegu zapaleń przJzębia powinno E szczotkowanie llwaćokoło minut 2 (zwiększone krwawienie dziąseł, r,vysięk ropny ą stosujqc metodęro||i ruchów okężnych podczas t\zros|nl(homoś(/ębów|ora/ m/po/nania i t\fio. kżdego przy|ożenia sz@oteczki łuku do zębowego dziejącego zapaleniad2iqseł prz3,zębia. lub czyszczqcy powinien lęby Jiczyć myś|ach 5, zaś w do Bezr,vzślędnJ.rn.Wskazaniem użycia szcuotki do pżyruchach wibrujqcych 10' do jest miękkiej, koniecznie wielopęczkowej, stosowa. ruP przpl palienla metodr Ba..a' tż}lie innej szczoteczk niż miękka i rłielopęczkowadopro$,a. Dobrc szczotkido fębów powinny cechować sięl dza do recesji dziąsełporviłłanej nadważliwościq e ń\Ą,na długością ł:losia w pęczkach oraz prze. obnażonyÓ szyjek zębów sb"7enjami miPdz] pę./kami' po/.$dląjqq'mi nd Recesjete sąwpikiem uszkodzenia.Ifiąsła pruez swobo.Inyprzeplywwodymiędzynimi i utlzJ'rna. .Wnikające średnio.twarde twarderĄłosie lub szczotki nie szczoteczkiw czystości. do keszonki pIz3'zębnej lub szczeliny dziąśowej' jł odpowiedniodług4 pracującq, częścią która pod. Metodę tę możnapolecaćtylko Ę'ln pacjentom,co i /d5o{4^Z( /.nia powi]x]J obejmowa. nąjwyiPi do któI]ch lekarz lub Ęienistka sa pewni,żepo zu. tży sqsiadujqce ze sobq zęby (dla dorcs]ych życiusię szczoteczkispełrrią $5''tr1óg oni kupna nc -23 do 50mm,7,5do 11mm dla drieci), wej szczoteoki miękkiej i \','ietopęcfko\aej. ]Ź$,],starczajaco dłrĘąĘkojeścią(15 do 17 cm dla Skuteczność szgoteczek mięk.ldch uĄVanych dorostvch,l1 do 13 cm dla dzieci), w innych meto.lachszczotkowania, metodaBas. niż m Ękojeściąszczotki ustawioĘ w tej samej pła. sa.moi{ra tqdluiajql t /a5ŚZ( Zwięk/vi /otko'"lanid' pracujqca.Zape\łniato doblą szczyźnie część co Znaczne niebezpieczeństwodla pŹlzębia moze kontrolę Ęki rradczęścia placującąszczoteczl.j. stanowić użylvanie szczotki twardej, z$łaszcza Pźedstawionepow}zejw1'rnogi doq'czqceszczo. w metotlzie nieEawidłou,ych ruchów poziomych tek nie wklucfają mozlirvości irrnych skutecznych lub piono$'Ych' Ryzyko uszkodzenia prz5,zębia mod}fikacji ich kształtui budo{5l (na przy]dadpo. zwiększasię u tych osób, które oczyszczają uzębie. wierzchnia szczotki W kształcielitery v) ' nje r ręsliej niż dua raz1 d,/iPnnie' ob.Pn\owa(

123

pomła'. w obrębie$yrostka zę. stil]mam. podcfasszczotkowania szczoteczĘ tradycyjną.Nlniej. Chafiels).Ila ze.w]'miany końcówki. tach 60.ać .cfęść łaruchy posuwisto.lo. stanu prz]'zębia. !v bezpośr€dnim sąsiedztwie szczeliny dziąsłowej pulsacyjnycłt oscYlaqinych w niektó.7ębo!. Połączen]e ru. żqslotec rość \'r'a]ce p\. W przypadlr.oraz aparatJortodonryczne- iŁ mrony sZcZoTKol\ANfĄ Spośńd v.i ]. ryjn\Lh. tego od czasu elekfu]czneszczoteczkido zębówzostdy zna. anarrych techniŁ do szczoteczka elektr]''czna jest stosun]<owo łatwa nych metod na]ezq: w ufyciu.|rriego ('losia szcz]teczk od kontakfu z zębem (odległość po\r'r'ieŹcbni zęba lub dziąsla może $T'nosić 2 3 mm). bienia w tl'rn samlm czasie.u. klóra stanowil/" si\ .ej nie toważyszyznaczqcego stopnia jest takżez kształtem ka.Ióżnoro. nie w tecznysposóbprzestzeń międzpębo\łych. ndrel pacienfin d ci ogólrriezdrowi'kórzy majątudnościw opanowa.l metoda okĘżna (Fones). p\tki bakteryjnej ńe tylko powierzchnijęZy.. Ele]. bierlia' Inne posiadająta]oe czujnik nacisku służący do kontrolowania siły nacisku szczoteczLjna ząb. jej elekhfcznej Zlviązana obrzęklub rczrost dziąsła.rÓ' \i.va.rzb1t duzegorracisku następujeauto.iadająrou.lrpacjenta sku na d.Wskazanajest do oczyszczaniajamy ustnej pacjentów posiadających im. Recesje dotyczą \aówczasmjczęściej ldów zębówpnedhzono\aych' i picl'\łszych W pe\Ą.lól. zębnąnaleł polecaćszczoteczkielekhyczne' W la' pracującaszczote@ki!wkony\. planty korony mosb.led. czącoulepszonei unowocześnione'lo Powstałynowoczesne. chującesię możliwością \łykon]$ania ruchów lota.tkąna. lub kieszonki przJzębnej.i 70.zĘcznościmanualnyc. Dla paqjentów o koniec.waniu szczoteczki przJzębia.ar'ia u/ę.tĘ bakteryjnądzięki w z zdolnościusuwania bakterii bez bezpośre.ych Ę. 8|ośny gnatpo dltóó mioutdchkbie8u o(Ą'Jc.1 Profilaktyka domowa na można wówczas.osq laryjn \ pracujqcejna okĘgły no w nich takze kształtczęści Takie szczoteczkiumożliwiaj4 optyrra|neoczyszcza.]łuż zębowego.1rcnicf systemzwięksfąiącystopniowoprzez ny 12 cyl. ia. W takich Warur rach \Ą.zez szczo.6ya1ęj omz jego poziomu intelektualnego. chóW i '124 . sługiiłańa sĘ nią.zęboi\5'ch. a ocz1szczaniepowienchli rra. oraz . wego. [j metodaro1l (uymiatąiąca). dziqsłat1tvolanych urazem ZadanJrm tecfkę. obnŹźenia koEeni zębów z powodu rccesji p. ]lletoda roll jest wskafarra u pacjentów z cholobq sza liczba rccesji dziąsełpo uż].nychsJtuaqjach ldinicfnych (paqjenci upo.1óre w przeciwieństwie do szczoteczk tra' bodołowegońe stwier{za się zaburzeń w jego dycyjnej mają zaokraglonekształty'Główka szczo.zią.ł000 przyszyjkowej zęba od obrc. maĘ7czne zatrz}manieruchów główkiszczoteczki' pach szczoteczekpoz\Ąala jeszcze doldadniejsze rra oczyszczanie uzębieniaz pĄ'tki bak1eryjnejBledrĘ. yjoyr Zmienior h oral wibra( h. ale takżei przestrzefu międ.]nemodele ce. '] metodywibrujące (Bass.łosie szczoteczki teczki elektycnej możeuykonj'1\. nie z korlych i przedsionkollych.la.'ielu polecanychi szemko stoso!. nież miemil cza.anja daiąc} sy. łuku WZ. gd}z nie \ł]'maga specja1nej tecbniki po.1isiłępracy pozwalapacjentordtrałatwiejsze pMyzw5/czaja]ie do uż]''!vania tj'pu szczotki' się tego plusem szczoteczettego Ęrpujest emitowa. szczotecfki imitujące fale dźwięko1ł€ wkazują du. a wędzi' l. du ła mniej tmumabzujaco na tkankę dzĘsła.'eni cznielub um\5louo. w główki szcfoteczki pM}'pomlnają r\'llętrfnej części .ności mających problemy z nadwmżli\rr'ościa zębów do' prędkości stępnesąmodele z opcjądrtóch działania (3D Plaque Contol).zrvtaszcza zagięciachłukuzębo.któ.|ępuiepŻez bardzopouo|nejej pnesultanie i. oczyszczanie części tów na minutę do 20000 obr/min. Ponadto stoso\r'fanie szcz(| WlbóI metody szczotkowźrnia uza]eżniasię od teczki elekhYcarej.va.. .któr / nith po. ' pod ce zaś wp\'nem uz1waniazielone w. Duż]łn ny co 30 selond sygnałdŹwiękoły zmuszającydo doldadnegoocz}szczaniakażdegokłafuŹntu uzę. niu którcjśz opisanychmetod)do walki z pb. Połąc/enieemisji fal dźwiękoi\ych bafiZo Z szybkimi ruchami częścipIacującej szczoteczki (31 000 raly na minutę) zapeunia usuwanie p\tki bakeryjnej taloe z przestlzeni międzj. kształcie.ztzoLlow.zwmtne oczlszczajqc dosta. dzięki anniejszeniu siły naci.

w okolicysą/jekZębo\Ą aby taĘ b}.rjs pra. sze o(ą'szaenie mwka dfiąsłolrego zębnej)z p\tki bakteĄinej' \. pod kątem 45. Tecbrikę tę u\Ąaża obecniejako masujqco.Ęsło zęby'.r.t\] mia.."lzęborr' Czę.wanc wierz. do ta\ aby$tosie szczotecfkibJ'ło pracująca Cholkakorzeniazęba'zaś cfęść szczoteczki . h w i ' 't25 .Profilaktyka domowa + Śzczote.zotecfkiw metodzieBassaw po' pracującej lekkiego ucisku części sucZotki(R!'c'B'5)' \ / ' p o o | . tvrLonują.\losieszczotecuki u]da.uchem wl" miatająq.. jące muszą mieć małąamplitudę drgań. nohgJe duputńcn'hniiu a. skiemwalle b]:lodo pracującaszczo. Io d c n ( d c | J z ę b e na s z c 7 ę k i i ż u .^.m miejscu oczyszczonlm plzed pl7ejściem następne8o'Zaleca się. się Ł6 co..\ . \r wieżchni Zujacrh zębó\^/' Ruchy popneczno"rvibru. ki pl7!7ębnei]do niei snjkdlurcd. v .--> -<- Y>' r\. wielżchołkakonenia zęba.7. tający ki ruchowi $Tniatającemu poiączonemu fuchem u (pólobrotem)rv sta{re nadgarstkow]Ąn.'ab! b}'laona Zaleca W!'konać nchów\ł]aniatają" s|.lo|e'zki.rosiesuczoteczki. tak' aby \Ą.Utec/na.wibrując]rn Z dziąsła teczki tuclrem pŹesu\tanajest na korcnę lęba' a stąd.Tn kieftnku brzegót' sieczn1'c}lub po. ab}' do szczoteczka obejmowała b{ko hfy sąsiednieZęb}i t]c]Lo{jla sti]iinlanoa szczoteczkę uldadasię na dzią.o\ania Ryc'8'6ado e U|ożenie i sf. * LnctodatsassaByc. B-5i B-6ado e) umozliwianajlep (kieszon}iprą.obrctow]'chrv jednJ.W metoiIzie''dz. ta' niu cienkiego dziqsłai obecności obnaŹeńzębów (recesje dziąscł)- prawidłowe nieprawidłowe ś . da się pod katem 45.ls.. r )-) !y N F 1\ * x- pod Szczoteczkę ustawiaslę na dziaś1e Ętem 45" skierc..ocz}'szczająca' się N{etoda jest szczegóhic polecanaprz!' st\Ąieldfe.8'5Wnikjącedo kieŚzonki Wlosie w ś. ś]e podobniejak rv metoduic roll.zki m€ t odzie Ryc.lL tz.|o.lo skiem$'anedo szczelinydziąsłouej ono ftieszon. pŹesun€na jest z dziaslana koronęzęba'Dzię. l ujqr a rurhobrntollo. ostatniej w ja]< p\tkę zalótno z dziąsła' i z ko' faziemchu' usu\ła rony zęba.Część popEecznie.

a.|o.ecesje ...v''.]iczącdo dziesięciu. ab) Lre$ ponot\nie naplyneld d/iasld.erokości fębami oko|o7 mm' zwięlśzenia stopniajego aogowacenia.\Ąych kiej i wielopęczkowej' Najlepiej' aby do tej metody nien}Lh'l2]3'l4'lŚVąjgorszenarunJ<J higieniczne uĘwać oIyginalnejsz.L.\Ą}t Ltór}m ttflana szcu otecf.\ły towj.rn polecaćtylko tJTnpacjentom'co do l. Larz 1lubhĘicnistka)są ppwni. pr/edni. teczk do zebów r€dul1rje w najlepsz}.t Profilaktyka domowa prz]'lożenie oteczki\ĄTtnaga lĄvko.\łq zabiególvhi. na \|cloda ( hrrtersa jPsl e|ównic me|odąrnasująt4 Natomiast w obĘbie przestrzeni międz}zębo. {Cicka(/y)miejc(a /eIknięLidsiq po.delikatnychfuchów lvibruja.żepo zdjciu się w plzlpadku zdrowego prryządów Ęie..|o.lziąseł utl"tę konfuru dzi4sła' i ł" jest wólczas uż}'hEnie Wskazane szcfoteczkimięk. wielopęczkowejo ń\tnej długości uzębieniab}'lyniemozliwedo opanowania. nie tJ'n paqje[tom z ciorcbą pfyzębia. ]lIetodaFoncsa.podobniejak metodal€onarda (ru.tam i z porłmtem''(bącfu |o'th)' Ruchy te (w szczęce.valdej i trładej' Metodę tę na. h (nzy palce)kę zamielił rla uch$}t .]7 lr'łosia0.abyuch. ]ddreiWlosie <ześciollo zębów trzonowych niedostępnaczęść leĄ na pod Ętem 45". fy dziqsła i Liczne badaniadowiodły duzej skuteczności metody pG tej Ryc.szcfana u teczki miękkiej.17mm.:{?' fib tzo .\łych powierzĆhni $ d/iaslo'S/c/o|].udołowi) stosunkowoEadko polecanadorc ruchóW wibrujqrydr) sfun pacjentom.lx Bassa tzi{ Right istnieją w przestzeniach międf}zębou]ych.zęb(} meto.ia pęcz'kfLh'Pw"ciww.rnmiejscu. w żuchwie and jest po\. moŹe mieć u4\ĄEnie w tej metodzie gienicznychWjamie ustnej' Użylvaniesamej szczo Ę'cznyłp\w prĄpadl. których inne techniki ocz]. sĘ'cznychma szefokość 7 mm i wklęsłyprzebieg dziąśle' częściowo koronie zęba a na aż r" kienrnl. no staćsię niezbędnączęścią Itegodoprowadzaj4c do sldado.12J6. $ko około 607ońtki nazębnej.ruchy szczoteczkiku góEe. jqc jednocześńe ńurnomiemy ucisk na dziąsło' Po 10ruchachzwalnia sĘ nacisk szczoteczkirra chwilę. cać korz1stanie z dodatko.d i szczoteczĘ nalEł usun4ćz miejsca ocz}szczanego żonej d.'.'tal śęŁ5 IaZywjednJ.tórych le. mniei ponortrrieprą. szczoteczkispełniałlTmóg Lupna szczoteoki mięk.ruchy oblotowe. u których stlv'ieldfasię l.Poniewi do przestzenie międz]. na powieŹchniach styca1ych' W obĘbie zębów ucisk.tr. \\ !ł. .na przykład rclL Metodę Chartersapolecasię szczegól.\q .e.u szczoteczkiśrcdnio. Kńtsze \łtG Przyborydo higienyprzestrzeni sie znajdujace na pęcfkachtej sfczotecfkinremo. . Każdolazo\łe szcf nania 20'30 drobnych.oklęźne ruchy szczoteczkiprz}'ł(! zoł]rrn oczlszczeniu (20_.u(recesji)'Ide[.30 pod do . Dla fmdejszeda Kiłd o średnicy W}'nikająone ze speq'ficznejbudo\Ąy anatomicznej polecirpacjen.Po każdora.lata słabo ocz}szcza we. na]eży najpieIw oczyścić Zębyiiną metodą.utŹ}Tnu. jeszczesh. pozostałej kiej' która ńe traumaĘrzuje przyczepionego dziąsŁ brzeźnego./b!.l plaszr4'z-ny4i]"o!'ej tłykonulPsię pG wo]i. o wk|ęs'm brzequprzyaepunabionkoweqo' . upbśledzonFn. lub po\'r'ln. międzyzębowych się gqcwnikaćdo mwka dziąs}owego kieszonki prfy.tożyć tę samą okolię' Metoda kontrclowane' Metodę tę moana polecić osobom i w szcfotkowania Bassa i!]tnaga bezilzględ[ie sz@o.aiqsla kaIPm90. Dlatego nawet leży pźyzębiana]ezyczęstopole.u s/czoteokina d1ia.8'7 PE€kroj przestrzenimięd4rzębowychmiędfy wodującej polepszenie ukrwienia dziąsła aż do trfonowymj'Widocznanisza(col)o s..kazaneieŚ zatem użf jako \Ąanieszczotkiokreślanej Ę'! .uoteczki. chy sze4tecuki poziome) i metoda Smitha-Bella cych. można gaŃcio. oczyszczanie powienchli międz]'uębouych zębnejbędziepowodo\tEło jego zanil.pędzelkowy'' 2 wierzchni stycznychmdą szerokość mm i kształt pJramidyz niewielkim wgłębieniem jej szczycie. ciqgły ulaz dfiqsłabrzeż.1 uże.

Wskazany w szczaniupowieźdni stycznychZębów pEestzeni Po.nu moie wni]. zębóli ZrĄ. jednopęczkowe. _bruzdy i wgłębieńana powierzchniach żujqcych zębólvboczn]. itaśma ! supeń|oss.ub]'tki próchnicowe.mjJ.uzupełnienia protetyczne..pL'zełęczĄ (Ryc'B'1 ' PźebĘ pr4oepu naMonkowegoĘczno.tóre ułatwiajaakumula.ch.8 do |stnieje rok asońyńent pżybolóWs|użących sz€ przestrzeni międzyzębo!Ą'ych' Na|eżq do oczyszczania nich: r nitka dentystyczna. noścĘ usurmnia . przestrze. . wsta\Ąanrem niP utund|la pc ryjnejtam /lokdllowanPj można Zębów Przestrze. _ rładyZębowe. a. jest rych różnic.a w uż]'tkx' rnniej się stżępi.W-vkonujqc luchy piły Taki ruch umożliwiadokładniejszekontrolowanie nici.domowa Ł. \Ąargowej stanembmdawkidziąsła. wanych i nielawosko\łanychnie lwkazały znaczą. pody]tołanajest konturami (Łiąseł shony po. na posiadajaw swojejobudowiedo.okolice wszczepówzębowfch.lpi ZĘ(/nośLi' kf/a. .kieszonJ<i dzi4słowe. AltemaĘĄ\'ly prosry ruci czyszczqcy. si.B. ale si]nie plfez kilka sekund na każdj'rn poziomie porvienc}rnizęba. Sposób posfugiwania pluedstawiaRyc. 1 szczote<zki ' stymu|atory dzjqsłowe..aĆ Lie\/on. cję p\.. odtworone ks/ta}Ą anatomi(f np njepmwidlowo zębów (wlpehienia.lrności i manua]Irej ńele inrryc}rczrmników l. moca szczoteczkido oczyszczania nie międz]zębowe więc miejscemicz\łojunie tyl. i w tkankowego pzestrżeniachmiędz}zębotychst\ła.. korony pmtetycznei wldady) i poivierzcJni stycznych.laszcra stłoczenia . Z.cznq go porólrTlaćdo teÓniki stosowanejprzy .niJ' przy ocfy.plaque''za pomocqnici nawosko. do od ki.kle dogodne$Erunki do grornadzenńsię nad.v.. . z nu zapa]iegobmdawki. międązęborvej bocznychodcinkachuzębienia.]ziąsłowejnastępoiĄ}łn kieszonek prĄzębnych.iest trudniejszy do kontmlowania.Nić woskowarra natomiast łatwiej.'pastowa./oc|'e do 'ej od(in.sznureczka" lub płaskiejtaśm]ł18 Prace pońWnawcze nad skutecf.a nasĘpńe pociera się delikatnie. ' szczot€czki międzPębowe. od Wńór śmdków gicznj.fo\łej.apamtyofiodoltyczne.Można się nitĘ dentyslł. i pńdnicy zębów pomocniczychza]eży molfolo.do góry i w dół'' . Uch\t5'ttaki jest szczegó|nie. które z uch$ytów /o!\nik dlugoŚ(i nili ora. ..turkacje korzeri.chllpo\Ąatość szkliwa i cementu korzeniowego' . najaĘ nj. Za niezu. są a]e ko zapaleńdziqseli przyZębia.'iekuszkodzeniatkanek. po.i podduió.Należądo nich: . |ub|Ź. dfy zęby taĘ aby przechodzila kolejno nad kafdą powieżchnia stycfną zęba.8. P\. oraz liczkoweji moż.tki bakte. Zrylva i zahacza o drobne nierórurościzęba.. je umieścić speqja]n}. Głębo' kow. z irygatory sryczna\Wkonanajest albo z jedwabiu. Możebyćwoskowanai niewosko$€na' Potradtonit. fluor lub byćnasączonemiętq' sq ki mogazatvrerać produkowanew postacicienkiego . ńu butóv/' za pomocaszczotki' Nić wldada sĘ mię. w ńtki ba]łeryjnej do niach tych najszltciej dochot|zi tworzeniasię sta. kiedy pEechodzi ona tak blisko wieŹchołka zęba jak na to poavala przyczep łąc'znotkanłorw bez jakiegokoh.albo nylonu.m w uchrlycie do nici' Nie. pzygotowania dentystycrnej nitli sposob Ryc.ch ltafunków pŹeshfeni międz}zębo\at'ch pacjenta-Istnieje po[adto spra. zębyszlnowane' . w go ndleĄ paljenlowio nmipi.tki bałteryjnej.| nd\vijanid nilkilub Ldim}na pa]cP.powieEdtnie stycznezębÓr.i:] Profi |aktyka górską'' (tz\v' Ćol) porórmywany z . ffi lrrxr r rłŚl'lt nnNTYSTltZNA NićdenĘ/' 't27 .

przenosić bakteryjnej f|ory pzestrzeni z jednej mię butelkouT7 kształciecylindĄ/czjrym (bottletape) o dzyzębowej drugiej.śzczania w tzw otwańychprzestrzeniach międzyzębowych.E Sfuą do przerywanie nitki lub taśmy usuwania płńki z furkacji' z powierzcbri na koro. shĘ ona do ocfl. Nićdentystyana musibyćuchwy(ona si|nie. ko..leryjna |oka|i. |ub tak pa|ce kciuki. ruchem szorującopolerują. 128 .ialnepętelki nylonowe llpmrtadzające tTwające dwóch rygodni' do nić pod pźęsła mostóW między korony omz wokół aparatówol1odontycznJ. nitek strzenie międzpębowe z nie\^rielkego stopnia uszkodzeniembrodawki dzĘsłowej.a.zrzania./uiąt na nie. Przyciśnięta kor. P.odułowa' szczona innym.cj or4szr lanej przpstrzenj międĄ'7ębouej Przeciwwskazaniem stosowanianici jest obec. za. sh(/nJih prze\rneni mię. szczoteczkamiędz!'zębou.lylko ten Bp szczoteczki jest bowiem w stanie powierzchnia dz}zębowej'Kaźda styena zęba.li. . nięĘ'Iai koŹeniami zębów omz fulkacji 3 ldas]'' nitkę śmę d|ugości4 Wprowddzic pŻestr7eni o cm do mię.niepmwidlowe\\.jama ustna właści\''.1 środkowe Wska'. nitkimiędzyte a napĘżoną |ubta. Nić Eez-Thru \łykonanajest ze specja]nego mate runek pnedsionek .' szczornczw nDNoPĘCZ[o$./(zonaw miei\tu przeznacmnlm do rrry. pacjent powinien poinformowanyodtaśmy. po u. koniecznego oczyszczania.zy' której się taśma być Ió$nościachcemenfu koneniowego.lnępieniusię nicJpodczal pobiega pcr dz}zębowe.Nitek mogą nopęcf kowej najbardf niedosĘpnych W iej miejscach uźJĄłŹi iddecj. Wedlug do GjermoF|ótry i zastosowanie sfcfot€ .mocowany apaEt jest koEenia lub korony zęba (kamień nazębny ub]tki ortodontycznJł dystalnychpowieŹchni ostatnich z prochnicowe. ńału politetaJluoroetylenowego(PIFE). których rt'ro.k|óreukon(ĄĄ l0 |dt' |J<ie pozwa|a usunię<ie ufębienia na z powierzchni zębóW oko|o 50%ptrki nazębnej.. dz}zębowych' Ruch szczoteczkipowinien mieć kie. wieŹdni stycznych. do W padkach zaistnienia wskazań uz}Wania |ub laśnajdhższy do nitki odcineknitki owiniętyna palec.nawinięciu pa|ce na sZczDTF'{:zlńI yIĘDZYZĘBoIłIE słui4 do ":. .przy. sie szczoteczkirĘ utrudniony dostęp.te jest chtorhe. miańW które powimo .rcdkonr o rujwiekrei srednlq powinnaby umiewegonacisku.'rni ze skłorrnoścĘ prochnic51 do powierzchni szczoteczkamijednolĘczkoił}tni pmduko\łanesą zwłaszcza sq'cznych nitkifluolko\łane' jednopęczkowe także szczoteczkielektryczne' wska/aniemdo 5|oso!Ąania sąwaskie pr/e.dopasować do szero' się.:Profilaktyka domowa q'In.zelria Pnylegająca ściśle powierzdrni korzenia zęba do do zębanitka lub taśma jest w stanie ocąćcićzagtę. zębóW ze stałych uzupeł1ień pmtetycznych ońz Powszechniezalecasię nitki woskowane.onym że \Ą.?n]. który za" Na ry1*u pojawiłysię ló\tnież szczoteczk mię. nici tej wmrodul<owano Do p(} ksyd}aĘ zape\Ą'niającą działanie anĘbakteryjne nadto spec. zkijed.fpehienia)..undi pMke ba}. być o cięciu na d|ugość ich 40.. jest raglebienial obna'.50cm.łosie uciśniętepŹez odpowiednie zęby na cemencie korzeniou]tn. te Nić superfloss jest odmianą lĄlrżej opisanychnici' po|ecane brakach pży brodawek dziqsłowych 9ó|nie przestrzeń między dzĘ.których rĄ'łosie ocz5zrzania pokĄ. Taśma składa z odcinkaszB\anego' sĘ l{tórysfu. ą 5ię przesuwa nić|ub powinna o.a llie możeoc4'ścić wklęsło' (.chimplantóW i '.CzyŚtym fragmentem aby nie ne sq d$'a Bpy szczoteczekmiędz]zęboltych:tJ! nici.ujq(e aby po uchwyeniu oczyszcfania pżeshzeń międzyfębo(ych z odsto. do i tj! stożko\aaty Każdyz tych qrpów ma kilka rcz.i nd powicn(hnidch bienia z IĄtki obecnejna korzeliu zęba. ą' do wpm(adzŹnia jej pod przĘsło co mostu' Część pewni dobrq kontro|ę niąi zastosowanie nad Wtaści. do Szczoteczkętaką wldada się między zęby tĄ nośr nicrorł'noscj rdolki. Stżępienie się lub świadczy obecności o nieńwności na powierzchrd nach zębóW do których przJ. u osób miejŚ( / las/c?epami a zebow}mi' Pozd Ęt.]9 szczotecki sąszcze. słema przęsłem mosfu.

r'7ębotq i . Ętem \ĄYsu. 7U ż \ L i P mk o ń ' d l t . i mienia wodnegolub *ody Z dodatkiem lel. gdJuplrc$adui do uszkodzenia to broda\Ą'tri' Wyka.Pjk' Jako ST\.W pozostawionych Pozostawione ułosie nie może być o. i jako urzqdzeniesłużqce zabiegówfjzykote.2s iryga. Flemmig i llsp. Nątardziej skuteczneokazałysię Ęgaqje z dodat.30 ne.amy na żuc. tetracyklina. k1óĘ padent samo. palĆeopie.lowchst$mień odukuje pr4uębie nie|dóĄLhbddacą p€ n Fbuic nd bne)ne i wedJug głębokość Z.Drer\trianeuykałacfki fluorcm lub miętą'Na przekrcF mogąbyćnasączone ju poprzeczn]''rn mają ksztatt trójĘta dopasowane. łć szczotecd€.hiegi te \ły. kieszonki od Ł7 nm.odauki]ub ich rcgenemcję. ręśr d-iiąsla ibr.t\T składa się leczniczow tJan Ępie iry8acjimożebyćuż}tachlor.lawionyt ręboll n fuL:u' bard7iej od się drobneruc. do mentu. wej' wierzcłrołkiem pun]du sĘcznego' do mo..lzonego nim \łyniennego stozka heklydtna. ażwklinuje się w przestrzeń-Podstawatńj.q l\ĄęŹonena 8o kon(U.\Ą}kala. Aby miesiące. 90.Ikształcone. go głównJrTn przeznaczeńem jest masaż thiąga po/bawion.qacie nie się'' ła@ki Z i nie wiedniow pPestźeńmiędzyuębo\aĘ Ę polecane.8.2. ale stanow.ll\Ąłe. do PIfy zdlolwm kath dziqdobyń \qka]aoki nie n(Minn}bvl t|'/\. powidonekjodl'ny nadtlena gumowego(mię]. podd7iąsio\replofesjonalnc uykon!'lrŹne koktajlo.28 winny byćpvćpiowadzaneufez 2-ś wiKłł. l o \ t cd o | | | . kwanie rcvtek pokarmowch z plzestferli między. plf estrzeni międzJzębowej. na IIłt'G'uoRY UŹądzeniate pozwa]ąjq w5T}łu.I|IUL.lltalfa tę czynność razy w każdej l | \ g a (j c p o d d .21.'i qjach naddziąs. uprowadza się ją do przestneni międzyzębo. szonek>7 nun./' /olkę.!ToR DZIĄsLo. po mulator gllmorły zaś ustąpieniu stanu zapa|ne.2spolecaja kiem clrlorheksyd:ny27 ]e p{} nawetdwamzy .ltyokrężne stlony pżedsionkowej językowejuciskajqclel*o dziąsło.25. jak i leczeniuchoróbpr4'zębia'20źl. zębo\Ąych kieszonek plzJĘbnych za pomocąstru. je ze sta]ej szeoteczki do zębóww następujqcy spo. n l P. do ki Pik.j /ęśt ł l\ pvesnzcni miednzebo\\ei io. do osi długiejzęba'NasĘpnie. cz}m delikatnie. był one skuteczne. Z tŹon]G i osa.ię jak .st''rnulatorem wykonuje Ryc. StJmulator dzią. czo.ki)lub plastjłowego(h\aldy). nieco twardszy plastikow Użyciestrmulato.5mm *nikajq do 8G-90% kie.r-Lk1óry w końcó\Ą'ki sposobciągły $Ydob"Wa ze specja]nej się przeryrmnylub wirującyDziałają slutecaie w zapo. pęcukimogąbyć\aykoEystanedla oczyszczania na} h do|ylnie u. lh do przest'eni mjęd-/. głębokości prĄzębiu i zacho$Enychbrodaw" kość 0.bie]niedostosu.. częściowo Ł5 wa się jq i po.22 w żad. go.8'9 stymu|ator dziąslorĄ/y' międzpębo\'{ej 129 .domowa Profilaktyka Do ocz!'szczaniatrudno dostępnych d}stalĄvch jeżeli powierzdni ZębówtŹono$ych (szczegó]nie. prcparat działąjący ciem końówk Peńo. dzy pa]ecwskazujqcya kciuĘ pofostałe po .9). pod kata powiina byćskierolvanado dziąsła. wo lub całkowiciebrodawki dziąsłowej' wielkim stopniu zapalenia dzi4sełstosuje się sty.pomię.AcZKI Wykonane są Z dJewna (najle.Pocket \łprowadzonej kieszonki na głębo.29. piej bŹozowegolub bdsamowego'gd}żnie ulegąją mzpuszczeniu)lub plastil1r./Lę (ht\Ma. W $Tnrznia się irygaqjenad. są rt5'łączńew gabinecie stomatologtczn]'m uą.a polega na skiemwaniu wieEchołka st}mulatola lekko dokomnowoi umieszczeńu go w przestrzeń (Ryc.6 konylvaneĘ W domu mdzierlnie lub co dfugi dzień. pozostawiając pęczki rrajblizsze trZonła\łycina sób: jed}nie kilka pęczkólv na końci szczoteczki(szczo pęczkach teczki kilkupęczkove). bieganiu' jednak przwadku ńe mogqzastą)ićszczoteoki n}'rn od do c'Tszczenia ĘMw W zależności tlpu końówk' poddziąsłowe. / i q . któĄć Z ich jest ostatnimĘbem w łuku)możesłu. Je. do słowy IŹpii poprawia klqźeniepoprzez masażpozostałej pozwdlaia( l7eś( na iowa . hzy nie.i{€ (oldĘgłe) 'rtpasorłują odpo Ir!.lzierrnie.$a.

. jedno.tsrr.Iziałaniu plfeci\azapaln]m zalicza się tłącfenia Ęgatora do Do InstrukcjedoĘczącą gnacji higieny jamy usmej powinien pacjent otrzy. i pielę. Oral B-Sensitive oraz Perio dn h na obnażo.itroiri do bakteriemii po Zastosowaniu lry' zapobiegające o. pl7erol. jakim jest ślrdekab.J o' 4sl.' o nąj.Ifiny Sfużyć rakteĄfujących past! do zębówsprawia'żeich uży. wsiel{zia po niekontrolowan}mużyciuĘgatorórv Natomiast pasty: Elmex.foran.lostępne okolice przestrzeni międz}zębo\ł$h od i dziąsła strony pŹedsiontowej i językolrej' Iry. pouodui. ksydj. pŻyfębnej resńekkamienia zape$ł a ona dhr8otn€łą ak6'wrrość Wdoczenia kieszonki do (l2 godzin).Ini\. dent E.IJnljompo\Ąier/(hnio!vo. foidosan) w celu kontroli p\'tki bakteĄ. prze. Szereg 130 . sensod}ne Ę sensod}ne ji pr/pdp'\C|qpipniem irv8a. wodnf( mnżna Mint.Izeń szkli\ła' We wspolc.SensitivePlus.Ira. kladani. WedługBaer'a i wsp.kazały pveciwtak.IĄ€acjc rr'odle zmieniająbowiem pH pozi(> pt]. |ub dziąsła takze.mniejszaja qtokin (IL." irygacji Wodnych domowej n.Wy cz]mik \łp\'.Wykazały. I o m o d / i d | d n ib a k l P ń o b o j l / }im u L . stoso\anie pasty że zawierąjąccj5% pilofosfomnu obńża o 14. produkowa. dcn|. pŻyk|ad usunięcia higienie na bez z|o ta niskich wartościwskaŹnika p\.|.I L Profilaktyka domowa nek \t'odoru24. mu paście zębówopbmalne \Ą'ła' winien on na. nych sąiek zębów' ffi p. Lamieniat jqcą 5.i!\'ielostru. iż niaparodonta|nego podrażnienia wskutek ńa pasty zawierającejtńclosan !.azyjny' Po.m' in' Parogencyl.laściwości inhibowania llzmstu kfyszlałó\\'.życie szczotkowaniazębów gieny do odpowiedniejpasry ułah!'iai skraca o l/5 czas po.lawać do jedno(/e5nje śr illo. t d n . Biodent' colo.no zĘrólr \Ąłaściwości cha. W\krluip on nyrh je<lnr/pu.^ zdln) pirofo. colodent' Anti. jamy ustnej' I-].lloM 5iier.awę hi. rywającpltces pnekztałcenia amorficznegofosfo" mnu uapnia w ]€micń nazębny Badania kliniczne .slń\owa]-rie lq. Apamt} do Ę'gacji mog4b}'ć mieńorrc' W niekórTch tpach Ęgatorów ruchy spira]newirującegostrumienia docierająw tfudno .Pdlodonl.niu / ri!. Niew|aściwe stosowanie jamyustnej. \Ą.LłaCzone t'lewać wodę lub wodę kĘnu' Do zbiol'nika moź. n. lub teĄjnq meru poliwinylo. chamoŚald.3% pirofosforanó$':33 Dodawanie do past środkówbałteńobójcfych (na przyldad cblolhe.tki'jej sl.|.zniP.i' n. czynnJtn' zaś działanieprzeciwzapalne prepam.na \\ poląl/.dzięcza jej s]. mogąnalet d]akilkuosobowejrc.]/Jwieru. nafębnego bakterii.31. ka dr'szdo Ęgatom z kilkoma (2-4) końcówkami. do sny zbiomik wodny lub mog4 być po.a/ujqn $'hs. nę).Waj4q_ pop.tki bak1eryjnej przyczyną góWnad'i poddziqs|owych. roides i kĘtkórv na okrcs 5-7 dni' Ir]gacjepmfesjo.lzaju powi]<]laniom.Bńght. Dziatanieoczyszczające za\Ą.32 Ęgacje poddziąsłołe 2.'i mi przeciwfapa]ne (na pvyldad zioła' ch]orheksydy. .Bada. Aby pŹeciwdfiałać tego ro.ni' \Ąla. podczaszabieguszczotko$ania zębówstano.\C/t pasl"1'głó\t.. fc mać od lekal ' W badzo nielicznyrh prz1padkacłr. i o m u biologicznie cz]Ąrn]m' pastagłóWne. oczyszczaiące zawdzięcząą kom i(icrn\m i ..j i /apd]Pń w d/iąslJportoduje uzys|anieu pal i"n.25. i /ania u/ebiPniaWlał i\Ąoi( lŹPbn} do n. gatory posiadająponadto pżełqcfnik pozwa]ający na bezstopńowq re8ulacjęciśnienia wody oraz kil. ralerjr paripntom$ĄTluLaniP idm\ u\tn. nJ|nPpole'anc . Forcver.i\\o.lk]ladaniu kamienia nazębnego możedochodzić gacjiustnychi $Ystąpienialub zaostEenia Zapalenia $ł'kazująpasry:Me[tadent.nie środ.ndmiwv]. uszko.re.dniowez zastosowaicm H2o2po.spolvodowanq retencjq kopoli. \'vanie na wi dodatko. być może rop.metylowego lśvasu i maleinowego tej substancjido dzias:la zębów.ub.lładnikowi. oral B Sensitive.v].IGm.ześnie n\lh pd\la(h dn /cbó$ iednm /e src. 1. omz zmniejszenie stanu Zapalnegodziąseł. Mentadent C.'ład chemiczny oraz z.a ral !t |ygodniu mniej tEech miesięcy iż i' h Badania udo'"{o.5% od' porótmanju/ pa. Multi. ni.t pozwa]ają Znoszcnienadwrażliwości pnj.. lvoclują zmniejszenielicfby bak1eIiiZgahn o Bdcte. past o .laia..l' TNFcĄ PGE' w pĘ'nie my niekórych dfiqsto\Ą]m' Użądzenia do Ę8acji domo$Ych posiadaja!t'la.kład cl ońelksyd]ną.'P szczotĘ do Zębów zmniejsza stan Zapa|nydziqsta o około50%.

aniu zębóW E mechaniczn]łnocz}szcf z tf. do będącą stkim fazę higienizującą.ilEpołdziałania pmfi'lakb'ką. oklady borcwinowe tltl Il r podstawovvych zabiegóW plofilalcyce W Ryc' Zakres 9.zn}Ąn. go pmgram profilaĘk domowejoraz kontrola . .korzystny dla niego progrm higieny domowej.skalingu naddziąsło\. higienEacja jamy ustnej . beu z nie Ędzie slaltecare Prcfilaktyka p. ! $} konaniP peiriająrych program profilaktyki domowej' kórych pacjentsam nie jest w stanie wykorrać."4bia i no.proflakryczne l.l2s's Polegaona aa: pa. LiCzrrP dośviadc7enja w\ka-/uia' polqoenie prr że profesjonalnejvvykonwanej w gabinecie filakryki i stolrratologiczn}Tn z ukerunko.\łan}anikontmlolła.to leczenią jak fesjona]rĘpomoc zań\łno w zal<resie i pmfilal.iegorealiuacji.tlow [l y}pelnianie i Druzo wrvm I lai. E $ykon}'i\aniu innych zabiegów g}1lp zabiegów!!ykony.wo(zesnestaĘIme' .usuwanie l przebaMieńl Koron ze00w (piaskowanidl ll .owanie I ootenone I . go leczenia.. z \łyjqtkiemlakowaniabrr.zańie koroni szyjek zębów z po|erowaniem ska|ing naddziqs|owy |eków KontaKowestosowanie profesjona|na Średnipersone| pro{i|aĘka a Wprowadzenie Zadaniem Fofilaktyki pierwotnej b}to niedopuszczeniedo zapaleniaw obębie pIzyzębia'ale jeś]i szukaporadyw gabinecie onojużpoltstaniei paqjent powinien Lam rv}sla( pft} Śtomato|o9.| profąonaInej Wstomatoloqii' nicktóryLh nicrbędrlrch zabiegrjt\ uzu.bielanie ll zę. Rycina 9'1 zestawiasześć prcfilaktyki pmfesionalnejw sto.tyki' Rycina 7.ofesjonalnastanowi prede wszyWstępem każde.zbigniew Jańczuk fi & s M m m ptofesionalna Profilalrtylm wprowadzenie higieny Badanie instruktaż i zębóW Mechaniczne oczysz.na\tetna]baldziej plą. wanychw Emach matologii.jpnkonlJDlnJm ukierunkowanipm z n badaniu ta na odpowiedni.2 133 .W\. dńgno'tyka cy' Ęka'Prochn z . E----f I 6---:f I . 1 .lTm polerowaniem komn i szyjekzębó\ł' ffi kontaltotĘ'm stosouaniu prcpamtów fluofu.w ramach profilaktyki peńodontologicz.irnrukaź 4 (miejscowe).3 przedśawiaprawidłowe profilaĘki z leczeńem w modelu uspółdziałanie Samo leoenie zapalenia opieki periodontologi@nej.ud' Celem profilaĘki profesjomlrrej prowadzonej jest: na fotelu stomatologtczn}łn I ukierunkowaniepacjentana odpowiednidla nie. . n}mi zabiegamiprofilaktun}łni w domu daje nai lepszeł!Tniki. nej ltykon$łane s4 więc prawie wsz}stkie zabiegi plfesjonalne.

Ą świadcf stomatologiczrrych'6. krajów w systemachubezpieczeń W rviększości Zdrowotnychw Zald.który powinienkoncen.gdypo mzmowiez lekarzem racjonalne bardziej rlykonuje to Ęienistka lub pzyrczona asystentka.iw. jącej est obejrzeniewybarwionych nalotów na srwch zębach p€paĘtem Plaque Test.lonltn czasie. kach niedostatecznej higieny będq po prostu ma. żeju]łnienionych cz]anikóv anatomicznychi pato. prowadzqc ukienn <o$En4pnkałzn4 dzia. Nai jest.zeprowadzić pomocdentl. czasu m)waćsię na dzialalności leonioej.iac na zabiegach się tycznych jest zwyklebadriej skutecznaod lekaĘa w tej działalnośc| zabiegi te dla lekaĘa są mniej interesujące(potwiejdfająto r'!5lnikisku.lekarz sto oraz w zależności zĘczności od kierunlri i Zakrcs prcfesjona]nych matolog określa dziaŁń profilaĘki domowej Z uzyciem odpowie.a ĄPI nie t\ĄNu(/d W]. szkolona pacjenta' Ryc.profesjonalna ffi Profilaktyka Badaniei instruktaż higieny Badanie jest dzialaniem profilałĘczn}m dopiero \łtedygdy w jego ł]Ąiku zbadanyotrz}'rtla okrcślc od.esiestomatologii stosuje się ja]T\uŚtnPii \ma€ a się iei Ws|ępną ene higjen} o( pofraw!do per\Tpgo poriomur olrp. b}. pdcjen. nieprawi. Wańo zastosować zatem Ale ona nq i pewnq me1odę' niemoże by( drobia/go gdyby Wa i zabierać dużo fbt.Badani€m możnaborviemuyka. 9. nieprawidłowe przyczepywędzidełek warg.niezawsze pomocna. cia w szczegó]nychprzypadkach irrnych wskaźni. mających\ĄdJ.nawisająceuTpełnienia nieprawit|łowe usta\uenre swczne i pżydziąsłoivc' Zębó\'! uzupełrienia protet}.koncentru.isJslenlkar profilak.( sLo5owanie hl' uż}.t czasu'Naj|epiej. ło skuteczne'a chirulgiczneczęstonawet mńej bezpieczne' Natomiast lekan stomatolog.la1órypo\\ińen się dowiedzieć.ono W qdb|rĄie \lordIo oq(/nym Lwdg|nd dd.ryskaniu pewnoj r higienjslkd{. polecanekażde.niu ich lampą polimeryzacyjnqUstalenie stanu higieny jamy ustnej pacjentana pielwszejwizyciez rozmową go mot]'wujqcą i instfuk. k|óPy mo8q8o narrp|t\ i niepowodzenie.2).]iowe w'arun. źerlie sąto zaleceniastandardolve. Pa.taŻa|.. zać obecność cątmików szkodliwch dla prz]. u na jego gdy teu p}. na higieny lo8icznlch. eń abyobnĘć kos. po podświetle.brak lub Z\łężenie strc.svczna). uzyskane w ogólnopolskimbadaniuw 1995r) '8 134 . cjerrterĄ ła]ność' sprań jej duą sat]sfakcję Idóra za]Wodo$ą po u. po\l. Korzńci sąnastępujące: ts oszczę.l też pół stanhigieny pacjenta. od W Zależności stanu hĘieĄ' uzębieniaomz \ły. p?zębE Bardzo korzystny jest opisany w Rozdziale 6 wskaźnik API (higieny pnestrzeni międz]. tażemhigieny \ł]'rnaga zwykle okoto 20 minut. Ież i iP pnyszłe zabiegi lecznicze wykonywane w warun. ków Dla ńek1órych pacjentównajbardziejmoĘrwu.9'2 Przykiad hóremunigdyni€zwó.\Ącldbjpgj' i nd utJate alp /auldnia pr7Jsz]osl wini( ra |.rnanie pacjenta. który prowadzi takie leczenie u pacjentów ze złąhigienq jamy ustnej.Lalawięcind1widualny hĘienyjam} ustnej dla pacjenta.\v utrz]'.narażanie ty]ko na małqskutecz. takch jak p\tka llazębtra.ta |ekaża ocenęskuteczności M.'.czle. mu pacjentowiz zapaleniemprzlzębia' ale dostoso wane ścśle pŹebie8u jego chorcbyi pohfeb' do jenla należy powiadomi.ysiło jakąś prostą. pEyKadprzed rokiem. no\l .instrukcje lub zostanązastoso\łane powiedrriezabiegi. fy dziąsła zębodotowego omz ki zgĘfo$e i kntery @c. kóW. ne zalecenia. iecznościlakowania zębów u dzieci. E Ęienistka (asJ6tentka) łatwiej u4sk]je kontaldz pa.zębo' ssla/njl. wielupa lub stwierdzenie jestCzynnikiem nie cjentóW takieogó|ne jaki mot}vującym' Lekarz nie zawszepamięta. dnich przylmrórt Ęienicznych'l program l . taką (pże nawetasynedka ocenęmogla p.zębia. *pra\ły. pfeka/a.]ność lekaĘa.? jako Dość oęsto stosowana umowna ocenahigieny jest Dla dobra zta.

wień koron zębó\Ą' jako zabiegestetyczn}i Celem mechanicznegooczyszczania zębórvjest: poprawicnic stanu higieny uzębienia plżez usu.]w ce. przeznaczajqcdo tego celu mniej rcprezentac]. godnejdla pacjentapozycji. stano\Ąisko ProFee] Classic posia.kon}.'m51annwi.ku.zajmującbal. bieg popzeduąjqcyleczenie' l.Bardzo istotn}Tflulżadzeniem\^r zesta. u}. przed leczeniem periodontologicznlm.lbine(ie.3. ułabtiąjaam de.ybielaniem fębó. gierricznychnie powima być prułailzona w new-v.dmuchawkę.ale Ecjonal nie biorqc pod uwagękonieczność zape\tnrefua skuteczności działańprcfilałtycznych. pżed .€ wybelania dla Wynikajqceutżymania z dob|e] Ryc. gów i zaleceń profilakrycznych' Jest te'żduza ml. przed kontakow]m fluorkowariem zębólv (żele.Inne rczrłiązaniedorJ*. nie nąćzabiegamihĘieny domowej' | '') . .9.rnie umożLiwiaiqta or. . Korryki wynikają.$. wqtpliwie duz}. a nociąg.9'3 Kof. monstmcję (instruk1aż).krnmniej luvpo. t]1n wie jest teżduże'oklagłe lustro.rniobrazami. jako za. w których take stanowiska profilakt-vcznesą ]uz norrną w gabinecie stomatologiczn]T' istnieją specjalne urzqdzenia (unity).ięusu. poszczególnych zabie. : . ie jffi} u. czy stanowiska prcfi]akwcznego' któr€ zapeunia moźJirvość w1.' któI]'m pracuje lekarz stomatolog.lne|i nauJ. ]<torej udaie. któIe umoż]iwia wizualne przekaz5vanie pacjentowi niektórych szczegółówmetodycznFh.la \ł konso]i po jednej sbonie naj$. Ętnicę wol.tkę nazębnq.tlu.LŹWięki).konaniawsfystkich zabiegów pnrfi.ięgu stąd openjącego' Ęk omówione powjzej stano\łiska shvarzają lrle.s troli higieny Wsą'stkie te stanowiskaprofilakrycale poz$'alają paqjencic 2 Ęce.lziĄga.wane na . r.ryl sta$zy unit.ienta hiqienyjamy ustnej.rr zębówgDruga weńja stanowiska profilakĘcznego posiada niektóre urządzenia. lałtycznych omz skl. Należywtedy pamiętaćo modelu szczęki niektórych przńolach do demonsbacji higieny jamy ustnej oraz o odpowiednim' dość duz}m lusterku.ści pa.y.ka odptJrvowa pluL. roztworyJ.rn odJrieln. jamy ustnej.e Zestawieniekożyści \rTnikajqcych uhfynania z hĘieny jamy ustnej pŹez pacjenta s]stcmat}rznej pokazuje Ryc.komfoń i \ł]'godęoraf fdobrtają uznanie u pacjentów Możnajednak urządzićtakie stanowisko skromniej. przJ']padku W żadn}'m demonstmcjazabiegówhi.ę prawiillouegn. nietiephtLj nazębnpj.rtecznego instruktażu i kon..jako zabieg prcfilaktl(znll . dnio dobran].profesjonalna Prof ilaktyka ekranu fe ZmieńająC]mi się w kamerze odpolvie.azniejsze ulzqdzenia (strzykawko.łt w]. lakiery pianki. W krajaĆh. dzo niewie]e miejsca. niż stanowisko lekalża stomatologa. zenia z1. na ocą^viście pracęprzy leźac}m na pos/c/e8d|ne ulzqdlenia najdująsię u la.!tpżede wszystkimjako zabiegdiagńostyczny.. jest nasta\tioteż a]e głóimie na instruowanie pacjenta za pomocą na Mechaniczne oczyszczaniezębóW oczyszczaniemechanicznezębóww periodontologii Wykonujesię: : ] aby doszczętnieusu1ąć płJ. po drugrejssak i śli. pżystosowane do pmfilak.aion!.kony'lania profesjonalnej działa]ności tj'cznej w gabinecie stomatologicznlm. Zabiegi profilaĘczne mogą l. Funkcjonują on" 7wvk]c w Iym sam]m g. noobrctowąi Llltn.luuslnięcia zewnqtrzpochodnychprzeba.Inq lub nawetniedostępną oczyszczenia do metodami hĘieny domowej.

którenieoczyruchy sq natomiast rzystne ani dobrzeani okolicypżyszyjkowej.anych no.ych dziąs|owej od ruchypionowe brodawki dodatkowe ale siecznym.y prcfi]akryczną Prophy uż]Ą'vajqc jest jednocześnie hĘieny jamy rcżimdomowej szczoteczeki 8umek oIaZ pasĘ profesjonalnej. j.e$'nqtrz.|onpgo oczyszczania sjona|nego (Ryc'9.iększenie kontak. prze sfczają przyszyjkowa bi€ oko|ica stżeni międz]. końcówkami (Ryc' 9'6).lngólrrie u nie. ruchypoprzeczne resztk|' zgarnięte przestrzeni międzyzębowej lę(f. \Ą pvc. nigdyodwrotnieNieko_ ku brzegom poziome. iT umożlińcnie skutecznego się aogów ru szkliła przedmocortaniemszynunieluchamia. pEede \łszystlomsieĘy przebańvieniami2 pochodnl''rni rrniueNa]ne kirety (columbia)' zie możnateżużyć st(} nazębnlch naddziąsłot'lych Do usuwaniazłogólv ultradzwiękowei dzwię.].la' zło8ó$ia więc kamienia nazębnego' 10 1-2 mzy w rcku. suje się ólłrież naIzędzia profe. n kątnica wolnoobrotową lub najlepiej kątnca w zapaleńe przyĘbia.]ędqcego kamienia nazębnego."Ą\anc Wtedy potveb' nia dui.narastaniezłogów bardzosąókie' .Jet'' . \łany lttpadku.trzy końcówki Wykonywać fawsze na|eży p2ykryd|apacjenta.ldlią.rn ffi specjalnfmi aparatami (Air-FloW Prophy-Max' u\tr|cj' jest . śę N{echalfczne oczyszczariieZębów nie jest sku' żemdo zatrzs'1nanja miękkici na]otówstwie zapobiega złogów Wstąpieniuzapale.'o . lub ulhadzwiękowego.']r Zabiegi Zabiegi profesjonalnego mechanicznego ocuy' zmian zapalnyci dziąsla znac7nieCzęścĘ' przejściu zapa]eńa dziąsła dwomametodami: takie mogą zapobicgać szczaniazębót'można lrT'konać usuwEnleZIo. systematyczne jeśli jest utż]arny. rnożna wykonywać zębo!\.\.lvego fabiegu skuteczność naj\.żeLlsuwanie plz\'nainlniPi b\l Powinnn WĄkon.twJlYąją'lmi niny duulr'ęglanu sodu' poifiehza i Wody (t^v ''4'slt'u'r. Ryc.\\. być kąt. jącychzębyitp' zo. Eędziami ręcznlmi (Ryc. ) piasko\łanie)'Tę metodę stosuje się zwkle do sĘ z ocz]sz&aniaZębów si]nieplzy!\alt]łni. W pł}tcenazębnejsąóko dochodzido mincralizacji $f'trawimia poulerzÓ.z. (juf 3-4 dnia). pracoch. l. teczne w pfz]padkLl ob€cności zminefa]izou.ihy praLlmie.lonne prą' uryciu apańfu dźwiękolvego zębówi pEestżenie szyjkowe obu Sl. skuteczności s z\\.co prcwadzido odldadania doskonĄłn podło.lr."szcze do wpychajq a dziqsla.yższq Aby uzyskać sie l]'laiduja prĄTajnuiej nie zębówi abyzabieg był . cemen.sierpydoskalingu b nego naddziqs|owego' ośrfa IA Ryc.9'4).9'4a.5 TEy podśa Wowe końcóWki do ska|inguu|t6dźWięko wego naddziąsiowego' t.ip na. naJuĄĄ\€ n ie ale szczot€czką stożkowq jethałpodubna. ko$e' W zestawe końcówek do ultradźwięko.fębowe'ce. nazębn]'ch w pełniskuteczne. oczyszczenia Iudokładniejszego pamięta' ie nd]e^.profesionalna W Prof ilaktyka kontaktowegofluolko.zębowej' do róWnolegle brzegu gnie bowiem pó|ko|iście. któryci osób Prophl.rt l roozt \rl-ol\\ \Ą knnuie. będzie ny dodatkoi"']'mi |ub pó|ko|iste' szczotecfka gumka nicqruchy jest przy Usuwanie Ęczne złogówrrazębnych bafiIziej plzedeWszystkim oko|ice Wtedyoczyszczała niż W międf\.Wacze' końcowejfb. natomiast w przllraalkuistuie a n]'jest skaling naddziąsło\. odpowiednich gó\.5)'Zestawmoże $zbogaco.ka|inguna.v. skaIingnaddziąslowy koron z polerowaniem zębów i szyiek tu korzeniowego).ate(zność metod jest pftestŹeni między.do których za]icza \v i zry. \\'Źniaprzez stwoEenie bezpośredniego fu jonów I' f powierzchniqzęba(szklilra.9.it\o\.

jak i operatom' Dla pacjenta skaling moze b}ćbo\Ąiemniepżiemn}.a. Bardzo istotne jest utv1manie rórtnoległe lub nalzędfia u]iradź\Ąiękowego stosujesię nrm prawie równoległekońcówki do po."r"dN *.czn]. L]oLrpi Pi. Plfesu\Ą! się Mko lekko końcóu.rn 7abie8iem' bachpacjenta następczym z wygięciem nadgarsiku W rękiWce Niezalcznie od poz!'cji pacjentai operatora bar. cjenta' operator Zaś' dzięki lr}godnej s$'oiejpozy(]i .IPL'no. Ęcme muszqb!''ć dobrzcnaostżone'Końcó\Ą'ki apali1tó\Ą' Clo j dzłięko.owadzićzabiegsą\.uslł'cunc (fenomenakusł..lm mo/e on Ryc'9'8 Podparcie bezpośr€ d nie rękipacem serdeanym zę.o\adzenia ostżapod odpo\Ą.o.linnl idgu'JP.r pd. tr.|']akt}ryacj narzędzia' dzo istotn!'\1T]ł}]1.cl il ia' iolu]nt'. kątem do opercrł. do1..katirgu. r ultJadń\ięko$e BJ'c' 9'7).rnr|rricj i rvi..ied/ą.^id'..( i bclpo. .obh użr' \a pmUur| uż}lla.kęńlrrrole.h\'1].\Ą'ieŹchni nie Jąc zęba.1. nie d]a nujące{o zabieg' nalzę. terólv na powienchni szldiua i r. kowei l r fir.'' na skutccznośćczasochłonność i Zabieguma ńrmież \ĄtaśCi\y dobóI nażędzi.eodn4 pozJ'cjąleżącą mużna unsl.fikowanym u. "fiidN ".profesjonalna Prof ilaktyka aparatuultrad^vięko\Ącgo jest obojętne w}'ko.ojej le\tej Dadentalub n. |Pżą' /a.Wiście stosować .. możepŹep.iki€ g oska|ingu tem calą dłonią).kmbiaialh iJ]. nJ'm)na Zębach s\\.r' pżlT.1[.ie.IZia(zmoil}4jko\an]m Ryc'9. mocniej DaĘędzie Ęczne f 1r0x0zl.|l.tem pisar wieocbrri zęba ustawicnia końcó$'ki Lr]iradŹr\'ię. odpowiedniejakĘĄ\acjinażędzia (lł'lko\. doczności. n](hó\\ . Ry('9. poddfiąs|oweqo oraz do ply.Izia Abv b}'ły skutecale.ego uch\Ą}'tu naEę. Wlaź iw}ch(10P).r1pełrrień' Szcze. do.7 Uch\^łt narzędzia zrnody. podpan]iaĘki jcdn]m palcem (zw]'klescrde(z. jak i t. Większc odch]'leńe pnr$adzi do poi\'staniakfa.cą/ szczegó]riĆ nanędzi ęczn}''ch (Ąr' 9'B). ]epiej oraz Z mniejszlrn wTlsiłkiem' Jest to L. n].|ibrac]i ie w \Ą''!niku koircówki' \Ą]Ąt'ołującej ka\Ąlta' gólnie łatwo możnaw ten sposób uszkodzićcement cję i prady a|. a odch]'leniejej nic możepvekraczać 15o.t"dl .jeśli zuĄ'te.*\$ unane fasail}'dotyczqce.logów następu.mnjei. paclkunalfędzia Ęc1nego).1pa]cu to Ęki. katniej.reni' napiPLj.lvego rraĘą się do ultmdŹtjękowego nie oshzenia.Inim powierzc]I zęba.ancj padku narzędzi Ę(żn!'clt i ń\tnoległego do po. skirn. ustawenia i p.\" dżWiękoweqo.musząb!ć \Ą]'mienione' są \Ą]'konującslGlin€ naleźvocą.bciej' deli.6 ZesiawkońcóWek naddziąs|owego do ska|ing!u|tra Wfbogaconykońcówkq da pacj€ n tóW nad. uchwltem pisarskim trzcma fralcamilub uch\\.lilkuti' rnoMlęU. co niesteĘ czasem jest nieuchJonne' $\.nn. pacjenta' Nie rqmaga użJ'cia cji leżącej ssaka' lecz hU.lni jest prostszy\Ą.'poz}'.ln\ieis/\ po/}.vptż}.zlarzn.v4 131 .$ . na blt czasoclrłonn}.w prĄ.!.rdlo irtolnp \\ pr/\fadku .h.1fildN lttaści$. gle do powieżĆhnizęba'a usuwanie7. ś ej' ii ró$'Io dla pacjenta. t F fi Roz\ażającuż]'cie narZędzinależyshlierdzić' że ska]ingnalfędziami Ęcfn\.' korzenio\\.

przy. dą'uĘbolvej.tnj"ń też zeszlifo$ać metalov'yn paskem szldistlm' um} małe.amowedo miejsc. ' u1łolują zmiany w bakteliach. go napotyka się nierzadko \'r'obĘbie szyjek zębów nieńwnościlr1mikającez nieprawidłowch r{]!eł. powodująsąńĘ detoksyfikacjępowieżdni kc e. powierzchni. ich ffi przy mocńejsz}m (dalsz:. n}(ni: naniu z rrafzędziamiIęCu i cuasu BZ .|ność (do507o) mniej.\łyiku fe. cowanJłn uchwcie L}I. chó\rr' mmutą \ty. cjalną kątnicą nicźków o 8lubości0'2 0. zane z kawitacją.g i Podczasskalingu naddziąsłovego poddziąsłowe.zkóWszornĘ po. możli.ostka Nie zawszeje&lak koniecare jest usuwańe ta\aystatza kich urpelnień lub korcn' Najczęściej tych miejsc spe. drażnieniem zębóW.towe moż]na często też lanot1rh.$!.3 mm. powodujqc komórek bakteryjnychw.nyó możla \iPwielkie rudmiaĄ wype. p kątnicąPrcfin z pil iczkem \'r'olhamow]'n. pelnienja. duza do zeszlifow:ania Pi|nic/Li dirLrnenlu$e . umoż. dotyczy to szczegó]rriemało w rowkr. dziaslolrcj' 138 . Ęmicy zostająufikso\łatre.j i dwóch biegach: wcićnię( idt do k. Ęmi.'lub pod. pokĘ. szczegóIoiena powierzch.wych kamykami i skuteczniespiłowaćWgładzićcienkimi po diamento\a}{ni odchyleniubrzegudzĘsta' za|eł i ska|ingu jego skuteczność od Powodzenie (Wypolerowania) skrobanej Wygładzenia dok|adnego pPed: powieżchni zabezpieca zęba. wość tych ruchów jednocześńepozwa]ana obu enie !!ygład-z kŻwŁn koŹeni. niac. w zwrotn}'m sześciu Ruch posuwisto. b}'lo ku. o różnych kształ. l.\tŹnjP re. i trifuIkacji i m klasy roay. lzenja'ńwnieżpoP'.Wpro\tadzić doprzestrzeni go mię. nień }rlasy u i v (szczegóhjez nadmiarem)omz z ńeprawidłorlych \'f]dadówi korcn' sfcfególlrie lw. tr.m)wciśnięciu do e majqc możIiwo.z. szyjkoue onz powieEchnie korzeni zębóv)' ewenfualnieZułciem pasty l paskami ściem}rni. Hi cy Pmfin ma zasięg l.9)oiaz past do profesjonalne' szczoteczek go ocz}sfczaniazębóWstosującruchy póIobroto' szczególnie okoliĆeprzyszyjkc we. na niekorzystnie działają przyfębie nawrsal4ce się po$oduj4/ah7}m\.irn posuwisto. i: nie uszkadzająpowierzchni kolzenia' ]zape niają lepszy dostęp do ńektóIf'ch miejsc' do a w szczegó|ności bi. ciei ziamistości. iu m prĄ lel.2J. banej języka.Liamento. Poddfiąs.lajaZnaczn4oszczę. nawisykorcn akrylano\aych. ubJ'tkikości sĘ tych miejscachgłębokie t\Ą.2 mm plzy sz}'bkości na tys. Dodatkowegładzikiplastikot{ei &ewniane s/ijołanego mjejŚLa. prfewagą groźnych beztlerro*ychbaktemidów W lr5mikuza. łatwo spi. mog4 się dodatkowo chu obmcać dookoła szlifowanego obiektu.rg:ladzil(a. ścierania bez porce. sze zmęoenie operatom.otnego.i kamieniern diamentowm o odpowiednimkztał. lińa sz}tkie i preq'fyjtre usunięcie na\r'r'isu brzegukorcny nienia lub nawisającego nawi. rt1'rnlub woJframowyn o różnejziamistości.iĄlpeł. spiłowanienawisów i wygładzenie Profin' Zestaw bardzo cienkich pil. gła. dostępnychmiejsc (powierzchniestyczne. d/ialanieu|]cniaia( 7wiq. z lub dzikiem umicsrczonej w1m uĄr iem pash poleruiqcei. polemrtniczejlub bez. abymożna punkhrslłrcal€o. \'r' sz{2egóInie okolicyprzy. 9. Wargi poli. ściobrcfu.'k.a|ninopńr r ru.tychjednostrolrnie ziamem .profesjonalna ffi* ilaktyka Prof w Końcówki apamtów ultradźwięko\Ąych pońw. . na się I odkładaniem pMki nazębnej szorstkiej.ldól1P z sztek pokarmowch i ptj.hstycznycĄ i. ńżnych pozycjach. (ryc.zwTotny towującnadlniar. plasti]ow5'rn drewnian}Ąn dodat]ro. umodiwiaja$yglad-/PnjP gladziki kdtniq Profin pra(uid nd Pniul. tach.\Ą}'Dolerowania szJiforraaych sóW a \Ąoll. a nawet metalo. WieftChnią powierzchnizębówmożna uykonać: PoleJo\łanie pny użyciukatnicy i kie|ichów lub x masz]'nowo. a pracujq Ęlko ruchem posuwisto. aby osiągnąć \tą i powierzchniestyczne. ńe . wanie ścian nomenu alrrsrycalego. Polerowanie skro.tkiba]Ćeryjnej. palenia tkanek przpębia po kilku miesĘcach 1w.cbllo' ksek posiada na pole gładkie' polrrte śmdkienszlifują(ł'm w środ. $1'r.aEają \/r zębodolowego.

lł'ch kanalików zębino$ych oraz dl.h.rmi.o|iq' Glrilrki ich mają .ł pasta gnrboziamista (niebieska) o BDA 83 do usurłaniapŹebalwień' . opisane kątnice dzeń twaIdychtkane]< zębó\qa szczcgó|niepęknięć znoszącbaldzo skutecznie Fofilaktyczne mają dodatkowo tę zaletę.\łania nieróimościpowierzĆhni korzeni ZębóW ' p.'Ąno]ac a metalow]. przecirtpńchniczo. iuiaparatem Air-Flo!! Prophy'Max lub Prophy-Jet.?nP o ma\Ó glduka. przed przenoszenieminfekcji międzypacjeltami' a pasta Chema-Polish II (niebieska)d. są \Ąlmienne i usuwaniań'tki nazębnej' tycznych' którc moga b}'ćużWane tylko jednom" obie pasĘ Zawierąjahydroks}"paĄt }łĄ.sldadnik te bloku.Pasryte za.9are (bardziejmiękkie)oraz szczoteczkio róż nych ketattach. z przeznaczeniem.Wniczych qiówką zawieEjącą try meóanizmy usfoe|niajqce. eprzAdwrikdnipm llz! mcdrani?m)zabprpierzric( nych omz innych nierównościpowierzdrni ko.oprc(/ srodl. ostatnio dużąpopularność zdob]'rvajq specja]ne sjona]ncgo i oczyszczania polcrowaniazębów: r. Wymienione odmienne\\. głó\'r'ki pla.9. czych. jcdlesopatjenIJ. ze nre ccmentu korzenio$'ego.A' (P'elątine sioit!)' Do polerowania zębów zaleca się wartości RDAmiędzy 8 a 40 i BLĄ między 3 a 15.óv liernr.tu wane pżez pacjenta lub lekarza do wyłącznego o ńżnej ziamistościumożliwiablokowanie oti\'ar.pasta śrcdnioziamista (zielona)o RDA 36 do usu.h i polerowni. wiprają.]rd/o bP/pi. uż}4ku IPs||o b. ale tylko korcn zębó. do usu.Biocer zowo (szczegó]nieu pacjentów obawiającychsię o zńżnico{anej ziamistości oraz różn1m składzie.9 Kątnica opńcz n'|aściwości ściemychi polerc.Pj' z lvęglot1mi. Zawartośćhy&oksyapat]. warunkujqc]'m past' kłzylowego fakażenia).t.:pasta Chema-PolishI (czerwona). pro{i]dktyt. E. ne i ekonomiczne rofńąfanie.Wania rcsztek złogó1v nazęb.rni Z diamentow}m' red|cic uc/u]eniowe' nje' PdŚa Proxf1moŻe \a]cĄ ją pneLhot\}Ąa€' M lempPrufuJ7P pokojo\\.ld do p\'tki nazębnej i polerowania o BDA 7 plofi|a|dyczna polerowan zębów z ma|ą do a Ryc.fkliwo.'l. szyjeki kożeni zębó\g . a Ęm sam]'rn do ich \'nętl śIiny ron.'kiretą GĘcey po skalin€! poddfĘsło\ł]m nateriałami złożon}mi do lakowania. .ita)IubW. Dentin Abrasi1. fluol lub hydtlksyapaĘ.taściwości 78odnie stikowe mogąbyć teżpo oczjszczeniu pżecho$lv.ancj n].o\ła(do oc7].alność. nic za.s/czŹnia powierzcbni zęMw pveznaczonych do Wpetnienia p.\ar2 Pasta chema-Polish to Zestawdwóch past do pmfe. kielichy pasty te dfięki zawartości fluoroaminy i ks1. przed zabezpieczajqc nad\łraż]]iwością zębów' 139 . plcm!.r\la 'r zcrl\ona) usuuania drobnozi.obnychuszko. pokĘvciem t\.rrunelAbra.profesjonalna Prof ilaktyka @ Pasta Proryt to zestawtnech past do profesjoi zębów: nalnegooczyszczania polerowania . działaja PasR Pm\Tt njc ndleĄ slo.|aniąją(e pŹebaflr'{ień. powodująrozbĄzgu past]'' nadwrażliwość zębów ffsffiCI@8 & wewe lgpapp oczyŚzczania zębówmajq Pastydo profesjonalnego oznaczonąliczĘ RDA (RelotiDe ńżną ście].obnozramrInnym świetnym rozwiązaniem tego problemu sta do polerowarfa oczlszczolych powiencbni główki plastikowe katnic profilak.możeutfudniaćjego \łytrawie. ją otwarte kanaliki Zębinowe.gąż fluorck i g]kirctami u]tradźwięko$]mi poddzĘsłou]łnl: utwardzając s. gruboziamista k4tni(.litolu bia|e (twarde). krwi i bakteIii.

Polish I i tr nie posiadająfluorkóW Tabela9. sienia rradlłraz|i\łości na cz]ną znacznej uraż]iwości bodŹce tenniczne ny zabieg po 2 3 dniach' stoso$€nie tych metod pńchnicy !'!T'Inaga| \r'r' zapobieganlu i meĆhaniczne'g p. l FLuormex f) że|(1'25% jest: ce peńodontologicznej .towegofluorkowaniazęMw na]e. z.ute(żność uz]slalje łcrenia paqjenta'Najwięlśzą d]a lony pozwa]ato na równomieme rozprowadze. s.\Ąrażliwości zębówpo wy. nia lekarfa (hĘienistki). bów faró\Ąno szczotkąobrotową' (]'250ń am]nofuorki) ! Ernex ńu zębów oraz po skalirrgu i polerowaniu kolrn 6elee (1'250ń amin0l|uorki) kontalto\Ą€ fluor. \Ąi/}slkje metod\ me(hani( /ne8oo. Duraphat (2.Zaopatfzenia ko. po ska]ingu ĘcznjĄn pIzy niepmwidło.ale mo8ąbyćprzy.26% F) (6% . przeznaczonych lerormniapowierzcbrri i do u]pe. zębówm' in.{. stqd Iriezbędne Podczaskontal. śę ZtJ'n dosił lub nadwmżliwość cie leczenia. się pojonoforezie'Naj\łygodriejsze pacjentaoraz nąjlepiejbezbańme. ku bżegu siecznegolub powierzchni żujacej sl.lo'ot\ai nl(hJ póuo|is|e lĘd/el|a. nej oraz ionolole7y: (dń^rięko. sk]r./ania oczyszczonelub $yskalowanezębyktóIe chcemy fluorkorr'aliu. stawo\łe metody profesjona]nego'kontak1owego na indywidualnej ok|ady |yżce fluorkolr'aniazębów celem tego Zabie8uw prcfesjona]nejpmfilakĘ.lnieniamateriałamizłoźorytni do lakowa.l Metodynuotkowania nadajasĘ do $Śzys&ich zabiególvocz]szczaniai po.Profila profesjo aIn n a kontahoweqo gabinecie w Pasry chema. plyn NaF) r F|uorrnex (]%AmF) płyn raniu ze_ oczv. biegi zawartew Tabeli9.W Tabe]i9'1 opisane są cztery pod..krctnegow ciqgurol. i szyjekĘbóW należyzastosować .facz a. (metoda nie r2%NaF nia bmzd. zębóWjak i skafing z polerowaniemkomn i szyjek poddać slinv W (elu /abe/pieczpzębów prorładzqdo pewnej utraty powierzchow.75 r ELmex (1.zoneprzcddosleppm Śio\uje Cie/d. Fluoridin t) 140 . pacjentsię s4ieĘ jeś]i ts zlvalganie nadMŻżLiwości pojawiła w hŹk.iunalnvm jak i po piasko*a.25"% szyjek Naf nad. pre. nie prcpamtu. lel(alfa sąlakiery dla dolosłych .krctnego lakienc\łaniaw ciągu mku co ffi r. Knuisona) r5l Kontaktowestosowanie IekóW . Fluocal (10/. NeutralFloam 1% & zabezpieczenieich przed prócbnicą.żew końcówce miesięcy.i. s. nja pred po/abie8ot\€Ważlit\oścĘ W niowego' Zostajq otre najczęściej'Zremineralizowa. Gelee F) m zapobieżenie żej1qmienionych Zabiegach./}5/l.rn) połierzchni zęba. Bifluod l2 (60/0 t) (żó|t€ ) b barwione .u (co2 ty.75% żel F) . E Utrata ta możebyć w niektórych godnie)wcierania.L powstają obrębie2-3 mm w tej Mjwiększe wibncje jest zastoso\łańe jej zakońoenia.Należypamiętać.zr Po merhanicrn!mprofe../a(ZJĄMid( gahnefu oraf od okolicy szyjk zębai pżesuwającgo w kierun.jadólv na łyżce ind)Ą'vidual. Fluoca|że|2.a szczegóIrie cementu kolże. celu zniepotrzebnyjest uwkle powtór' ne w ciąg! kilku następnychdrri. Fuol Prot€Ctol{0. abyskutecznierozprowadfić pajat fluorko\Ąyna powierzchrue zębówtrzeba: . pie.powinnybyćosuszonei zabez.ol. nych warst$' szk]iwa.1jetlnomzowo. %t) ] . oraz po skalingu ultradzwiękou]łn przy odchyleniu końcówki więcejrńZo 15.fwadkach przlnajmniej +. jPs| /as|osowŹnie kor$lne rqm uslrwieniundrzedlidlub /bJ'lm(! nlm nd. że z regułykontak1owegofluolko\Ąania powierzchni żyteżpamiętać. F|uoca|(2. w pŹ}padku zaś1lysokiego rruyka pló{haicy cztery razy w rok]. gdyż utrudniajqwl'trawianiaszklilva. tych metod nawet lo-krotne. od & 2. F|uocal (2'75% NaF) żel kowanie zębów. zębówpo trch zabiegach' i Wńór metodyza]eł od upodobania doświadcze' ..

rbata' nickóre pokfnn})' k1órc mogą piasko\\. któIe mają tnvałewlaści$.\Ą€ mogq bJć r.. w pż}'pailkuposicdzcnia od u bźk4 oko:lo minut' Patjentowi należyzlecić. ani tkankom zę.06%. prleban\iają tkalek zębai bło.lrTażIi!.$lot ssaka pourflcn todq piasko\1'ania.ch kożeni plzjĄĄ'iemjądo ce. ńu' ka$a. i d(lwęglanu sodu'Należy o ny śluzowejnie drażńątkanck jam} ushej.ł d\\. uszkadzabońem tkanłi pr4zĘbia ga\ĄCzo przed próchnicą koEeni stosuje się je Ćo i zęba. ani k"vd}n]'i 1 g \molu' Stosorr. ba i abyb]''ł w]'ch$}tłlEny plzez ssak (P'}r'9'10) Nie ' ńe hamuje \Ąfrost wie]u patogcnnych bal1eńi może tr ogolc.arr}' oilsłoniętc na loIze.szcze8óhie cementukonenio}ego' pĘdu o duzejsz1'bkości 6 miesięry W celu zniesienia nad. mn zębórt pochodzenia ze{'nętżnego(palenietjto. si]n]łn pląilem stężonegopo\ĄietŹa' wody mogą b-\'tnad" i poddfiąslo\te (patrz Roldzial 18)' Naddui4sło.v. stosu.r\to\o\rdnipm .ch zabiególt' i łąQnotkanto\Ą.uwę. he. nie szkodził tkankom pżpębia.iedniclrapara.3 mzy z pverwq kilkudJliollq' łoB00kn'godz') w sh1]nę kies7onkimożełabvo dna plzj'czepu nabłoDl<orvego spolr. metoiIfie \Ą. rJżeZ jad:l..aby 8 1. lecz Zawsze kieszonJd.10 Ustawen]e końcóWkAir'FoW pod ką na ci\t'lraktełjne'Zastoso\Ąane po\rielzchrię obna. hekydj'no\re. lo\ A\alcr Pik Bro\\n. dn e podśawien$aka podczas e Ó. SkielD$Eniesi]nego je się je 2. Z możta też stosou'ać pon. pźy użyciuodpolr. ki.Z|sfczada f? mentu korZcniowcgopenetrującna głębokość 100-500 /'m' skąd u\Ąalnia się c] olheksJdyna (l p92 cm2 powieĘchni dfiennie) do śLiny głębiej i pamiętać odpowiednim Nie do tkanek Zęba.odować odeńla[ie Do profilakĘ'rzn}. Iłgacje naddziąsłowezastosor'r'aniem z so.lvan}'ch lv stomatologicznlm możnateżza]icą\. Proph]' Jet). u.ego ocllnę powietźnąr'!'głębi oraz peńodontologiczn.5godzinypo zabiegunic płukał nie pit ust.|ości (oko.d}. 141 . gdyżtaka gruba {'arsh!a po stwardnieniułahlo odpadnie po $'tarciu ]akieru ]ekko gojesfcze rozprowadzić po\rietnem.'ó.odzeniem]akiery cblol. 6G{}0. przy Zostać usuniętetz$'i \'viedrrici apantórv (\a.02 0. nia na t$'anie tkan]<izęba po$.jnien mieć około no$e) moź]Da stosorvaćnaprzcmiennie' Zapobie.Ęt 90.ęboM mP.c: nrzprysku si]negospray'ufa{ieńjącego p}.! e pl7Pbdn\iPn Loronis/ljpl. tem 60 80'do powlezchniszklwa i odpowi+ żonJ. do Z\Ą]'ldej lub 0.ości Ryc'9. Ęt od a oba roduajelakierólv (fluorko\łei clr]orheks}. .profesjonalna Prof ilaktyka nic poulekać zębów 8ruba \\al:sh\'ąprepalatu (chodzitu sfczególiie o lakier).!t'ody rozhvolu clr]orheksydrat].Uh. prze. Czas ekspoz}'cji na oez dostępu mty ł.ch' oczyszczon].a i ustarvieniukońcó. / /.akier Ceń'itec Zawiela l g acetooctanu c]rlolhc.ki apaĘtu ta\ ab}'tensilny pĘd I.1ko.lrody i powiehza.on.l'Iax. glanu sodu..l'ch gabinecie tkanek' Natomiast w celu skutecznego$-vłapania $TkonJ.Ljerouż l s'"|ronqLlna Ly' Lip". Philip. n$'vane \Ą'domu. omz byćstaleskiercwanydo tegomzpĄ'sku' UzyskuJe 5lę plzJzębia' $tedy teżznaczneznrniejszenie napJlelriagabinetu '2 Ę'gacje pr/-ebanĄienie : : to Zabiegusu\\'ający ](o.clych i zapa1eńoti\'órc4(h' padaniastrumie.lvilśoci) te plepa. pńcbnicot\.\Ą. wieczorem e czyścit i nie a zębórt Po zabiegachmechanicznego oczJ'szczania zębó$' i po skalĘu z polem$'aniemkomn i szJ'jekzębów.'ciemńa lakiero\ł?ńa po\!]nren i $'l'Irosić 1'5do 3 minut.Flowl Pmpht.'aniem uż}duodpo.

2.kianBt]iotJ'' \€nie ku' na godzinępżed pieM. końcówka Peńo.prof Prof ilaktyka esjonalna jest w-vkon]'wana $lrńem rozt$'ort ch1orheksyd]n]'' Metoda ta jest bardzo \r gabinecic co 1 2 Ę. końcówĘ furio. prz}.stkim o zapobieganiepien\. 12. rv po.i nadiIziąsło\t.otne' dziło Eozdfiał18)na: penetrac.Ii]. że niewielka popmwa hj€ieny $' zapaleń h{oru do kieszonekprz]. stępne do działań profilakĘ'czn]'ch są \łszystkie trz]'' n \ i h ^ \ } q \ o d ą P a i j P n l \ L o n u j Fj P \ \ d o m u j P . cfJ'rrniki etiopatogenet$zne' SĘd dfiałania pmfi. ja]<profesjona|ne i mogąu niektóLlch pacjentów\ł.:u gospodaźa..ch cltokin w Natomiast skuteczność dfia]lańprcfesjona]n}'ch jest plżestrojenia miejsco\t€j odpo.gadi domo\Ąych pacjenta $'l'kon!Ą. naMe| ty\łiclajq firniejsz]'upA''Wna no /dlr/\'ma'' . bó$' i chorób nieniem i[.a Ę'gacja poddziqsło$'a Zastoso. zwiazana głó$nie z profi]akq.Pik sq bardfo skutĆcznJmuzupeł.Pik irygacj] do nak|a Ry('9. 6ę2 p6 a pżede \łszystkimz hĘienistkami i pżeszkolon}.Plk do iĄ€acji profesjonaln}ch ją w]. to szczegókriĆ w wTdku dziaseł' obseńtuje się zamiennej ledukcji niektórych bezt]eno$']. Prk). jamy ustnej obniżaskutecznieczęstość padkr iłgacji poddziąsłowrch.ch.Inympoleb n}.godnie. i poddfiąsło$e'zaIó\Ąnodomowe. a a profesjonalne.szorstkości sz]'jek $'aniupoltierzdni zęMW omz nadumż]]i\ł'ości Zębównie zabezpiecf on}'chlakic.ane M .m(specjalna pod.]. tię rtżni. lv większości rozwinięlr. cho.r plż!"Zębiu.Ę $'tómq.Izi o e\Ą'enfua|ne zastoso. W poprzedrrimrozdziale podkreślano profi.ch' 9'11)' Można \\aćw każd]Ąn unicie w miejscu tuńjnJ: Końcówki do nadclziasłorrfrh irygacji Brutna i Philipsa mogąda$aćjeden silny stl.lania zętj'czn$h mogqdotj. gó]nie hfeciolfędo\\Ę. lakB'czne dobże ukierun]{ollane i systemal]'cznie 142 * W obu przypadkach słab9e irygacje pEestawieniu te uzyskuje po odpowedn]m się końcóWki' . szczepó$'baktelfjn]ch.n''ch chorób prz}zębiazgodniez darrimi zaprczentowanlrni$ Tabeli 18. wiedniopż].D pnr.3r4 zabiegachchirurgiczn1'c}t polega.Izi w ej Natomiast iłYgacje (szczególnie naddfi4słowe) mUjql lRo/d/i. przelranłień uębów skuteczna' nie pozosta\Ą.tki baktery} fiJal. Ryc' dziasłow. okolic-r'implantó*. t' l. specjalnychustnikórrrBliższedanena zastoso\Ąaniu sięw Rozdziale lB. poddziąsio!Ą]ych Perio.l falic. rozszczepiony.niennie monto.cz-rną drl.ą \ .Lo korzyst prz]zębia' r'.o( hni' y /ę.rpn.kuIP(/no. lub lvany lub znacznie słabsz}] staci siedmiu słabsr-ych stlumieni rofproszonych*' siomatologiczna profilakĘvka plofesjona]na jest jĄgacjedziałają i bar. i PGE'. bów po usunięciuduą'ch i lrtard}'chZłogó\Ą zęMłl p.\" u'ołać baktelienię lve k1!i' jeślinie zostanąodpo.kowT'm.rea]izowaną fazie podtrzy.. niają.Li dla]dn \\ profilJkĄ( P pl.stoso\t.umieńpEery. ten tematZnajdują poddziąsłorve mogąb-vć $-\kon$\ane też Ę8acje W domu (końcó$ka Pik.cm fluo. pluJzębiu (IL1fJ redukcji szkodlirrt.chkrajóW ZachodnichZńą. ]B /ne d jlość p\.ii sttumieniawodylub zastosowanego mz. lub w gabinccic stomatologicznl. $ \r. !\ladomo bowiem.\. Inne mzch\t. kacji $upo\ł€j.gotowani' jednolazo\Ąęj prcfilakb'gnej dall.ch.h^rnh\ nej błęd. Te rozproszonerozszczepione ie w faostżonych stanach zapaln!''ch zana zdecydowanieze średnim peNone]em' .co bflo.Zębnych głqbiej prĄ. rolę skuteczność Ę'gacji pod.\'a.lani.oyć\ł-1''stapie1ia nazęb. na mi as!stentkami.rl S\slPmdh' d/idl. \łie. Ę'gacje poddziasłorte prz]'lębia' \\ prz1padku próchnig do.]] Końcówka tU dani W m eiscu kątnicy rbinowe]' lanki stoso\łanesa w niektórych sanatoliach. nego niedocenianiatej metodf: l\lnicjpl orazbdIdliej ut idac.n.f}' niedolda.ch zabiegach po profilak.?\.. Z den raz dziennie.szlrn Zabiegiem(pabz: Rozdział ' 1?) powi]łania ńektórf. pr4.ch działń promocji zdfro$jaomz plofilakĘ'cznej edu.Pocket !\ aparacie \Ąater.iająca i w}Dehień' Ęgacje nad. a niekiedyjeszczejest. a szcze. zębort1.Ą. lakt-vkiw redukcji częstości choptfede $sz}.

i kircty uż]''wane aparatach ultmdźlviękowlch sloltecaność w jest fesjona]nej ogmnma. pŹez pacjenta.8o/o ! Finlandia 4.znej roż.IZia Ęczne. Sredni per_ lona asystentka (pomocdentysryczna).KieruneJ< prowarlzi.| wotn. rdżnit po pociqgnięcie owaniaopiPfupeńodon|ologi. skulingu Nie \łe mde do etiopatogenezy mógłon byćskutecany Wszy. bezniej wT'obmzić jej zasady oczlrvi' karz stomatologpowinien znać ściemoże iwkonjĄ{ać zabiegi profilaktyczne' ale jest o wiete kożystniej. skalingu 8ładzenie NAMĘDzIPERIol osrnoŚĆ r osrnzm. a więc taniej niż stanowiskolekaŹa stomatologa. kamień. Wielka Brytania 5.Iln 143 .i' lilillo.anie pa]e[ .e chombyogóhe. skalery periodontologicarej plDfilaktyk pm. istnieje (nieW charak' pracującego fote|u przy Wyraża odsetek W asys9 łedniegopersonelu' 1982 r Według terze ten śozodsetek Wynosił7: 14. koń.B]. pozostawiają cz]stei 8ładkie. od pracowników niektórych gałęzi pŹemysfu oraz Na.a creĘią. Norwegia Wówczas danych r w Po|scewedługdostępny<h pEekraczał danych nie ].\.kobiet ciężamych. stkich prz1padkach' szczegó|nie a uwarun]{owanych ńefzdlni cementukoEer owego. Tamjdslu. dziach tn4cYchzna&nie rcdul.a na\łetstrachu pacjenta'ostlfe.W}Ąvie.ly one sl. nych Wa|ku do katnych Wiórek' ukierun]<owane giup Ą'fyka. za cz]'Tniketiopatogenerycz.0% . rych jednocześnie niekór.może być też bafl]zo negat$Ąnie odbieran€ poprawie Ęieny opemtomdo tę. ta]<ie zabiegiprcfilakbczne na sonel może\ĄYkonać wo|n]'mfotelu lekaża lub na odtŁielnjtn stanowi.u$ar ni zupełnie wyeliminować W pżWadku chońb pląfębia .5o/o t Dania 9. cie d}skonrfoltu.Nie możnasobie obecnie (dń'viękotlych) ptzlpadl.' donLu ie. w ei.]5olo' 0becniebrakjest tego odnośnie W5kaźnika' \Ą Lq |ępyLh rral7ęd'. moźliwia procesyregencracyjne tkanek pz].rr zużyciamusząbyć*Y. sku.abyb}'ło jamy ustnej'gdyzpbtła bakteryjna ne . r nawet|ekkie oa ośrym narzędziem jednak działania poziomach. t 1. finniejsząją \!5rsiłek operatomomz uczu. co unre.a szcfe8ólr e za.gdy \łykonuje higicnistka lub pzeszko. urządzonyn o wiele skromniej. a rcalimwanychprzez ś.rnnia po.6% . fazypodtfz]Tnujqcej leczenia(IJatż: sz(zegóIrrie Roz. Szwecja 8.zapoczątkowały p|astikowym powoduje zesklob}Ą^/anie de|i.. koncennowEł na dużego się naciskll tra tępe narzędzie. (. pe\Ąne obecnieistniejąjuż takich aDz.ćhz}nany 2'r3 prócłrnicę Źębówl mocniej isiJniejnaclsLan) o'tn.Wana. instr mmt musi b}. lwjątkiem metod poz$€la.6o/a .zas tępy rcalizowanepofwoliływ ńek1órych hajach plawle zreduko.ekcre jedMk zad.edni nia wTmagają \łyĘcmie naEę. persone]' działlB). ostre dzĘslone lub elektryczneszczoteQkidźwięko\Ą.zębia' cą'lrnikami ogólnousfu)jowmi. nisr.ująsiłępotrzebnado przeplD\ładzenia na zabiegu.\łykon}Manie i koEeni za pomo. Nie ma jak doĘd _ możli\łości pofilaĘcznych dzia..ls WskaŹnik.e' ich pozostają szare. Ęku.jero\'lane do młodzieży l3 roku Zycia. PmpozycjeŚoZ i FDI z poptzednichlat. nych tań w odnissieniu do tJ'ch czj'nników genetycznych narzędzia naśępujące służa czy immunologicznych.tępeostźekruszygoi poleruje.-lR) i pmstaglandln (PGE2) takid! jak ygacje przy obracaniu źródłem pęed świat|a. Pżp. choclź nic b}'ły one jeszcze bliżejokeślone.76.caly ciE'ar Zapobiegania skutecz. z Dosprawdzenia ostrości jących na fedukc. nie zdańe pG ale Fopozycje nico\'r'anych dfiałań prcfi]aktj'cznych.fędfia peńodontologiczneo osĘch kmwę.$zmamiają ut'czucie do.'ygajc ic zaś bla uważana rrryĘcany qrvieIania więkzej siĘ profilu|t ki v'tĄila] bo\"iemz ulnanpj pyc]rnarzędzii konicrzność n1. dotyczą. a pnede wszystlom ekono' je micuniej.dotyczqcych wież{:bnie. CóWki odbijają nie świat|a. w jest Do|IToLocIcn{YCH Niemoź]iwc skuteczne . który lat specjalny od początku 80.profesjonalna ! Prof ilaktyka peńodontologiiDlategokażdy le. osób dotkniętyÓ chorobami przyzębia.ięuydzielania niek1órych q'tokin testy: powodują t tępekońcówki nażędzia odbicie śWiatla G.

ci\Ąn]. Quintessenz 2. 1999.o Ważności pe odontolo. Symposium in Odo 1986. go doboru sposobu und Gruppenprophylaxe Initiale gicfnychW śWiet|e Periodontologia ergonomii.:ProJessional Lea Dental Hygiene. bardziej slutecay i doldadĄ7' '!. Hellwege. profesjona|na A.Heidelberg 199E' Press Warszawa |nt.: 2001. 6. Promotion Selfcare in Oral Health. Gjermo. Quintessenz 8' Jań@ul( cięg|o. Kangasniemi. DentalHealthcare in Scandinavia.Ein Leitfaden fur lndividualprophylaxe.tmegogru.Rondo' Jest to sposób maszyno\łe.R. opis koue i u]tradrwiękouedo\bargąjąna żadanie hch naĘedi' orcn\ sldnukoń(óMel. 1982.D. Ein D. Dimensions Tokyo and tistryWiliams Wiliams.: epidemio|ogii Z. tJ'n naizędziem pod. und Praxis. natura]ne (drobnozianiste) małoabńz}'lvne je się.: W stomatolo 13.. Sheiham.T: Handbuch 15.]' phylaxe.: Ver 12. splieth. Cowell.steele.$ykonuje się w kierunku prze. HUthig ag.że krzemu) nawiłżanego bard/os|ępionemożeb\( ostponc naj.uncI C. L.H. Frandsen. Podsta\ty centrumEdukMed. Berlin 2002.: Health. po lel&im rrao]iwieniu.: Promoting Dental A.Duddeck.uważasĘ na ogoł. GmbH. Hospital Fund London Kng Edward's Heidelberg 1997.H0thig Verlag. doostrzanialekko do stępionychnalzędzi Ruchy ostrzące..Bofticelli. Berlin Ve in nization. MedTour Plevention' Zahnórzt|iche Wspó|. (tziv o śrcdnimpotencjale ścieralności India) lub stosu.: 9. gii. atal. 25. P: der Denlalhygiene.rndo Wkon]'1'r'anych czas zabie8u' ostrzy się ze\łnętrale ooczlle) po.wyd LekPzwL2001.Warszawa lób naządużucia. Publ Berlin lags-VerlageGmbH. ve 1994. of 7. PreventionDen_ M. DiePraxis zahnmedizinischen Wlaściwe P: 1. naĘęd7iP 15 \łyżej razy potem staje się zb}t cienkie i ulega Kamieńe alkanfasowe szfuczne (Al2o5) złamaniu. Verlags choA. 14. 1994. Diepraventive Konzept orga_ Munkgaard1972. ags. Laurisch. held GmbH. też Do oshzenia nalzędzi służą różneufządfenia na przy]dadLM. for 1981.onalna mieniane. A.: dea 3.zużycietych naizęduidotyczysamejkoń' cówki 2ś nrm' Fimy pmdutojącenalzędziadŹwię. Au{lage. and PE: of Baltimore.. Jańczukz'. 2000. sposobu osmenia całkiem Do Ęcznego lub masz}mo$ego się tępych nalzędzi uż]Ą'va si]rie abEz}. Philadelphb Febiger Edition. wierzcbnie końcówk narzędzia. Die Zahnażthe|ferin' Lehr.. {Ór A|tersgruppen' Prophylaxe a||e Quintessenz 1982.Frandsen. Quintessence Co Incchicago Dentistryin Practice. A. ch. Preventive 5' Jańeuk z. oral Hygiene. Nachschlagebuch. u+ia narzędzi i Parodontoltherapie. lll Pro_ K. 10..: ProfilalĆyka Munkgaard 1976.Frandsen.Anderson. Professione||e a. boziamistego kamienia kańorundołego (węg]ik wodą. 1M .: 4.

mateńałami pr€paratami lecznicąmi pluedśa.unwersalne (columbia) . fostałezabiegi lub złówru'azolq'ch.pokryc]ern f diamentowrym. lvia Tabela l0'1' I€czenie to. Iaza higienizuj4cajest działaniem pluycz}Irow]Tn.'pnip hirurgi. rcsekcljne. pieNsze fazt nazFvane sa lecfeniem akĘw.1do 0.Wmz i mi. lv pneowieńshvie do faz} hzeciej.i poddziąsto.ie poddziqs|ovlry SkaIing iko. na.^lo$ego polemrt.zębóW szyjek odwraż|iwianie i kożeni Unieru(hamianie zębóW sptawdf WarunkóW enie f gryzo\'!rych WęzióW z ewentua|nq korektą lub chemioterapia mieFcowa antybiotykoterapja ogólna (WpPypadku wskazań) .iego.lotycz}' skalingupoddzĘ. podt. paski ścierne akiery uorkowe f ichlorheklydynow€ zestawy unieruchamiania do fębóW f€ s iaw do korekty2gryzu 0. s4jek i korzenizębówl' Pcr . dawkilecznicze antybiotyku 7 dnido 2-3 tygodni. biob'koterapia) które możewspieraćza. Zł€ne da$niej podsta. pvede \Ą6z}śtkim lĄ'o$']m.niechirurgiczne Leczenie Rouutatzane zbigniew Jańczuk Wskazania poddziqslowy PeriodontaI debridement Czy skaIin9 poddziqs|owycn złogów Metody usuwania !'l{skazania Leczenie zapaleń plf]fębia powlnno przebiegać w trzech fazach: 1] higienizujacej ' 2) korckqanej.'' cholób p2yfęb]a' Tabe|a 1 Le. Gracey mini) specjaLne u|tradźwięko!'vrych i dźwiękowych końcówki aparatóW do (meialowe. unieruchamlrnie zębó\v). l})podtvlmującej ' wstępn]. regenelecze ie chirurgiczne(metody racyinei plaslłczne) ' leczcnie famakologiczne (immunotempia. jaL (. .m.zenie 10 niechirurgkzne le. od jednorafowa godzinę przed profi|aktyczna dawka zabiegiem K|IeIy ręCzneI 't45 . WęgIowe) pasty polerownicze. obie n}m. nip.kirety (Gracey.2% toztwórg|ukonianiu chlorhekydyny.Tne. z niezĘdnlmi narzędzia.ania oraz (unieruchomienie fębóW kolek1a\Ąę. jącejuz1skanerqnjk leczenia' Zestawie ie zabieg&!wchodzqq'chw sldad lecze.fen. .fJmu. i (hiJurgi{ rne.!vraz. pilniczki. nia niechirrugicz. szaotki(gumki) maszynowe. chemioterapiamiejsco\Ąa antJ' potneb}i biotJ''koterapia) $ykon]ł\anesa.\ły polei}!anicm komn i szyjekzęb&{ korcka z węzłólv rrraauych.afi J.ó\\łro .. postępolłanrem zJĄV'anJ(n tez Do fazy korekq'jnej należą: leczenieniechinrgiczne (skalirĘnad.

czą*szy od kiretażukieszonek pŹ]'fębnych do me.{2ybędzieto teczeniechiruEiczne. niż polejmo$ania ku kieszonek głębszych 6 mm będzie zdecydo.?n\. głębokości. l (+) zapalenie (+) fdlowieogó|ne (+) czynnikiryzyka (+) pacienta Wspó|placa ł r zapalenie i-) ( . /nP tlóoru metodyleczeniaw za]eżno. te war. stopień rozchwianiazębów)' mienionych \ttrrmków Głębokość oraz ruektórc dodatkowewarunl. wspó|praca chiruĘiene Leczenie (?) karz!Śtke}( ) wa|unkinieko?ystne) hkzhane Uwaga: Warunki |+) prz}"ęb]a' de(yzji a enia zapa|enia |€ Ryc 10.'. czynnikiryzyka (-) pacjenta .lds(iwie konie' r_ będliejuż .'Jsoka' (> ta. i mdzaj ub1tków kostn]ch przpębia. decyziiodnośnie braku zgodypacjenta na Ale 1vrazie. MeLI)/d|eżald t\.wTżej\ły. Ljerunld Na Ryr. b€ n ie mniej5Lu|P. niż|e. WJbór metody leczenia (ńechifuĘiczne czy chi.lan urebipnia icnta. o co nierzailkoprtająpacjenci'Podjęcie pżede \łsz}'stkimmoźliwość ważanabyć powinna kiej dec!"ji musi się bowiemopieĘć na: (glębokość leczenia chirurgicznego. Natomiast leczenie niechirurgiczne w pĘ'\!ad.kute(lnoia podietego nie jest możLiwe cie . analomi(fne. dobranei od pa.Wia. .J anato" kostnych :] ogóh}'In stanie zdrcłia pacjcnta. .kaniu ienldna /abiPBhimrgit. wtedyo tej.moż]iwoścl !.zdrowie ogó|ne ) (-) . nego'Jeśli Nąjcuęściej ki Ązyka' \Ą. bardziej zdecydowana . nieza]eżnie innych w.arurrków od to popra\lY stanu leczenia niechirurelcz.spółpmca ljacjenta)będąpoz]t\!rle.r Podejmowanie 145 .powtarzane niechirurgiczne Leczenie czlnni. ruĘiczne.lku keszonek głębokich 6 mm) roz. i' moźIiwości lub znacznegoaeduko. niektórych ifi1ych dan]'ch (micjscowewarunkl tod stercwalej rcgeneracjitkanek' lch skutecalość me. operatora'2 tody i umiejętności ność użyciazębówna fitary prcte8czne i inne). lrraniałIil'wu cz]rrnikólr'łzyka chorobl.! zaa$ansowańu stanu chorobowego kieszonek prz}zębnrh.l0.rrnki (stanogó]nyzfu!. miczne zdecydują opanowania rrenia Lhirurgilznego'Beda lo /abicgi różne.lawiono zenier hirurgitrnc. na plżykład' ilarunkóW ści po\łyższych od kieszonłi pn1zębne nie przekraczają5 mm Zabiegchinrrgiczny to mimo głębokichkieszonek Jeśli po. @y niechi.po. ( /god\pd( u/\. Współplaca pacjenta {+) ! . czyinnej metodfie le. l r l (?) zapalenie (?) ogó|ne zdrowie (?) czynnikirlzyka (7) pacjenta Wspó|pEca >6 Kiesronki mm (+) l zdrowie osó|ne (+) .l /e. stopień i rodzajub}tków w pn5padku poz!t'\łn}'ch pozostatych. to rugicznĆ) nie zawszejest prostyi łatwy2 lcczenianierhirulgitrnego podjęcjedeqzji na pieruszeJurz}. poivtaŹane leczenie ńechinrrgiczne moze b5ćje. W przlpa. możebyć\. . dFą szansq na uzyskanie pe\Ąmej zostajewttączniemożliwość Badaniek|iniane ińg <5 Kieszonki mm niezaIeżnie od >6 Kieszonki mm . skutecznej\tspółpEcy pacjenta. crynnikiryzyka .

/nego. a]boocena takich cz]. rvstępnego. jest zdeadowan}m pŹeciwwskazaniemdo ka Pl./enia hiJurgi. zębia '.kóre oct:'vvi{ mr ej skuteczne' będzie skaIin9poddziąśłowy zębóWi zniesienie lJnietuchomienie -jeś|i wskazane Węztówurazowych KontroIa płytkiba kteryjnej obserwacjapacjentakilkatygodni Ryc'10'2 Leczenie wstępne V I przrfębia' a lr'ięc ulżeńa pacjentowi.u leczenia $stępnego \ĄY. będanieskuteczne matoskutecfne że |ub Wwarunkach obecności Wymienionych czynnikóW ry. pllykład palenia higieny tltoniuczyzachowania odpowiedniej uzębienia' świet|e etyki W zasad |ekarskiej moż1a nie ]eclenia pacjentowi.rrnikówjak \ł5reliminowa a ogó]ny stan zdro$ia.pozwalana po4jęcietudnej decy. MedL nąjt iPipa.za) badń dodat. możliwość pacjentajest trud.'rn Jest gc diagnosq'czny' okrcślający odpowiedź stopniu pacjenta'Trudne i niepeł.|Pc7cnia nieńirurgiru nego.I. któreza|eżą pacjenta' od regeneracyjnych lecrenia. rv prz3.uteczne.owaniu 5tarL. uzyskanie odpowiealzina temat odpowiedniej "1'iń. a w drrrgim pozostajewyłąĆznie ie woś./enic hiJurgir ne uJtod.poMarzane Leczenie niechirurgiczne domowch fabiegów higienicznych skutecznośĆi i profesjonalnychomz rwjaśńenieogóliego stanu zdmłńapacjenta.owade odponiedniej mctodyle' . w rachubęw będzie jednak nrniej bieg chi Ęiczny Najczęściej sLl]tecflre. b/o alboi i<trrjeie pozostałych rĄ5'mienionych \ła. w Uzyskanie popm$y w stanie pŹ]zębia u pacjentaz głę. mimo żebadanie k]iniczne i rent8enowskiedo.ip t]. podsIa$o$ l h dan}rh o raawan. Niemożność uz1skania znacznej poprawf higie. Cąlnniki 4zyka uniemożliwiają zaś qtril.lnośnie g(} wia i reakĘtnościtkanek pacjenta (odpowiedz jest bardfo istotna dla prawidłowego \ły. Skutecaność prz1. cz!'nników łuyka i $. metod 147 . w przwadkrr braku popla\Ąypo leczeniu wstęp. spoda.."ńó"^ 2 jest jak pa. rapewniaiacej chirurgicznychmetod regelemcji t]€.ane].45war1ości wskaźni.zębia zalezybortiem w o$omn]'rn stopniu nek \Ą'żIunkówgojenra. $łny \łpb{ \tr. bra]< !'spoĘm. niedostępneub}tki prz}uębia)' poZG stałe$Enmki dotycząceogólnego stanu Zdmwia i czFmików Łvzykanie budzą\łqtpli$oścj. od zapełrtrienia \a'łaściwych takie zape. czyli około0. które no sięstosować niego wiadomo. uzyskać po przeptlvadzeniu pńbnego skalingu poddziqsłowego.i orz5tistie nie( u prz!. postąpić pżypadku przyzębia. to borviemzabieg wpewn3.społpraca na. n}rn pod uwagęna]eży Liwości: !]l]eczenie wstępnenie mogło slute@ne z po\."di. Ia|ierr'U a|e odTówic u takich metod le<zenia.wiazanie zni. raźnej pozwalana fasto' bokimi kieszonłamiprz}zębnJ'mi ( .e(l bo o."". ler nailepsrcro.któIa po.'o.) |. n\ iam) uŚtnei pżel pa(ientar\PT nie potvinoo przeknczać l5%.zej rulków na pmcesgojeniasię tkanek pvyzębia.Wnienre.. niepowi1. boru metodyleczeaia'oprócz \ł]'Trików konl.je ' o do zańowania . cjent się Zgłasza. spodarfa'czyli odpomość ne gojeniesię tkanek prz}zębia cia8urygodniapo w tJ'rnzabiegupo$tno $zbudzićuatpli\ł'ości do tej co odpowiedzi. ruĘiczne.treniPslanu/Jpalne8o./ają stanu chorcbowego. stosującego do cjenta zapa|eniem z nie się na od1ośnie ograniczenia za'eceń |e|arza. obserwacją ie zwoli na \łyjaśnie Ę'Ćhtrudnych i istotnych pm' (Ryc'l0'2)' blemów ogó|nego stanu zdrc Uzyskanie danycho. \łziqć dwie następujące moż.gd}z nega.ch i ewenfualnl'chkonsultacji. bŃ głębokie du niemoaności utrz}maniahjgieny(zb]'t a kieszonki. Dotyczy szczegó|nie to zyka.re. qja. W pierwsujĘn moŹ]i.f er. zaprzestanie palenia t]toniu lub znaczna rciluł.i.patlku obecności jest bardziej skomplikowaly' Albo ismieje za. W |stotny p|ob|em.pailkubmkrrzgodypacjentana za. zji. Niezbędnejest wtedy pEeprc\tadzenie leczenia Z kjlkuwgodnioi!q.pewneinformap'webia można . Najczęściej jednak łybór metody leczeńa zapalenia pE}zębia głębokch kieszonek plfy.}patienta. n leczenie \tstępne nie mogłobyć sl. przlpadku celowejest leczenie chi.

. paleń przew]ekb'ch pmgr€sy\Ą.5 Mogą być wanych nieńhnych złogachkamienia poddzĘstc więc łatwousunięte prcfesjona]n}Tn ocz}szcze.ujernnych. [Bstan ogóhy pacjenta.ypehień). (polero\łanie) m i\5/gładuenie powieŹchni koŹeni menfu koneniowego' aby uz}Śkać nawet . i obecność nawisów omz nieńłlości \Ą. r endotokslnami w nim zawartmi. nrowego'co ukie.sjlwrlos<rą W ostatrrichlatach' w \{Triku vrielubadń nauko.l0 Naleiy 7a2kccpto$.LPs zwi4zanych że jest badzo słabo wierzchniekorzeni Zębó\'r' przy. gospodaEa j4 w staniekonhololrać'lo jest na 148 .dobne się uhzJmującejna zminem]ifo nej wielkości cząstecfekendotoks]. m wspć'lpraca to plfy \a}'borze metoĄr leczeniawię}sząrolę od. gĘ'\ł"raczejrodzajub].możIltoil lnis. \ie Potrzebd lakiego . dzĘsłowego tylko z:logów nie kamienia.odpowie. nie niż r przygo(owanie leceniachirurgicznego. na]eł bnegi rŹny w t}'rrr ustltrięcie njejeśmolllte anj nł7ę&iamj Ęo. ułatwiąjących 8mmadzeniesię balĆerji. ani ultEdzwięko\t]mi' Szorstkosc po.która może biologicznie przyjęcia. ale i ce. M obecność czJm4ikówryzyka.Ps)' czy]i endotokĘą po słovr'ego być trnwilrno usunięciez kieszo[ek przyĘbchodzących ścian ze bakeń gram. inme) i/aduansowanie prole\u chorcbo\łęgo.6 \^liddomo.Ilnikidodatkowe.pŹy czJm całkowite kieszonki plzJ'uębnej.nych' i Jeś]i wcho.naniepoddziąsło\łych rrawisówlqpełrrień dykalnegozeskrobwania podczasskalingu pod. l \łrń\Ą. zapalenia'ułatwiąiąc nawet przyleganiefihob]a' \'!yÓ' badzo się jednak zmieniĘ poglądyna temat skiw7'&9.gocemcDlu korzeniorego do h żeLPs penetrujągłęboko cementu korze. wierzchni ponadtonie koreluje z inten.ivej ńtki nafębnej./pg} jefulak 997.l^łniki następnychbadń z lat 70.pł$Ąa biorqc pod uwagęróżnicew d}namiceprzebie8rr za. nie jak. kies7onj. 3' W konfu LalB0'z. sJĄłnego shrobaniai polerowania'5. wedh8 klasycznychzaleceńcelem ska]in€u poddzią. a pe4etracjaich doĘ'.ny c4'nnik toksycznydta tkanek u usrmięciezłogó\^rnazębnych poddzĘsłowyÓ wraz Ffru ębia5 z pł]. Aby uś. zębia sq zmienione (obecrrość poddziąsłowej pł}tki czy naj ]zej 3_7pm głębokościpowoduzna@./abiPgu w}ł ka 7 laltu.1 pł}tkiba](teryjnej.liadomić sobie sens zmiany poglqdówna temat przygotowaniapowierzchni korzeni.d(. naktylkow przyjed padkach kieszonek głębszych H ńm. dząw rachubętakie cf}. nych przycz5'nowej komponentybakteryjnejprzez: nowĘcychgłó$. objętychZapaleniem z powierzcbniącementu. i regeneracji jak tka. obIG być do a nia tej ran51 czyli kieszonJ<i. aby mogłyone masę'' kamienia pozostawionego podczasskalin.n. n}mi. ( $ego. metody leeenia \Ą. z bal1eryjnej.i B0'sugero\ła" W ze\krobaniemal-iw. sta.tką bakelyjną' 2. Zgodnie wskazaniami poddziqsiowy ze skaling słuł jako: bowiem posĘpowanie@ niae niechirurgEną ' Wytączne |€ poMarzane2 do 4 raryw roku.?ęb pojawiaiinlolmd(je. do zmierzającegozarówno do leparacji. czy na i\fóóI postaćzapaleniaprzpębia..JpP}zebna |o roddj rany 4IGmiPń nalf. i Ślviek /ębów\Ą{e]uurrudnicnia ad ia Śię od szczącoczystą''powieżdu ę. nekp|zyzębia.ujawnionona powieEdrni zr'|ellr(} nych periodontalnie korzeni zębóW obeglość |i. popolisaduIydów (I./c?enPmenfukorzeniowego niem końcówĘ gumowq. Jest patogemy ale ułatwia wie|fdĘie koneni zębóW Aby umożliwićgojenie dziąslo.k]'tycf rra pżygotowaniapowienchni koŹeń. dnio przygotować.bez potrzeby eksten.' Leczente ntecnrrurqtczne Dowtarfane Iirn]anistottrFn pmblememjest to.unkowałozaleceńa bardzo m. opĘtna]nie uczestniczyć różnychmodelachgoje. nalezy ska|ing poddziąslowy czy prf eśledzić najważniejsze kierunki b/ch zrnran: Periodontal debridement L W latach 70.bn) pod&jaslo\^y że sam przel sjq oie którcj jeden brzeg Śanowią lt'taśnie zmieniorrepo. pacjenta.'pi.ać pe\Ąną. .tkówkostnych (pionowe'po. gromadzeniesię pod. n' postaćzapalenia. 80 pMede rĄsz}ŚtkimpowieEchnie korzeń . w gu.

zębia. r n p ma r o $ i a v ] / ę o u ' 8 o . pozo.van]'ch badańpr4'cąnĄ' sĘ do \TJ(} $aclzenia 1990 plzez s1ą6t+ p6jęcia \Ą r' Per.zn" ja| 'hi ul:i. pvc'iFż podoLniP tlluln. gospoda17a7' po\Ą.tki Ilość bakteryjnej piytkibaktelyjnej Teoria s pecf]cznej n]€ Dosf c2ętne u5unlę. / a . po$taizanego leczenia niechinrr.ieEchni koluenial5 i trudności uzi'skania gładkiej po!!icźc}Ini9'zafó$'no nażę.powtarzane Leczenie niechiruroiczne ponuiejszdącepatogen" 5. pvl' 12 nrchachklet! Ięcznejlub ka.poltarZan]m le. mo po7osta\\'ienia możli\'ość neutmlizacji endotokJn plfez od. po skalingu naddziąsło$'1rn.bez utratJ tkanki' cement konenio$y należy oszczędzać' po. chirurgicznego leczenla chorób przJuębia posze. h u . jP(lno.g.'ość ko'. albo skalera dŹ\łięko\\c. pnmi.io\. ogromną dzia ultmdŹwiękote Ctajq lrrniej gładką' ró\Ą" ale nomierną po$'ierzchnię.1. posinno ncgn polero*anla się stosołŹć ocąszczanierrltaclźwĘko.u l t r a d rp k o r r m i ni s i lotaclin]łni' RóZniccmiędzr'dawnąa obccnqkoncepcja nie.cgo u.h fuL dabidenertt deliłahego (chiruĘicmego) pn-rzębia.]'alĘiem u]lfird/" 'ęl.ujące na rclę kamieńa rloddzi4do\\ego na: koż!'stne Zmianyrv składfiebak1erjipoddziq.lają. E. Z slor\rch. ja. a \ l n i .nje w oparciuo uz}'skane \\'1Tliki badań.' \.''ol' "ą.LnGZĄ się teżpub]ikacje wska7. .<L]hq.bdon.\\i\. niż opraco$anic n]) kieszonki piz]uębnej'a nie Zbytagres!'uflyska.\Ąą z regenelacjqrń]tku kostnego. . które mofna określić żateżcelolr. śleniaczJ. rt. su gojenia]dcszonki prz}uęblej.yodują jcgo utratę!natomiastnanę.o\\m.l! Zostały one zeb. odpo\łiednie (ra.ie kamienia DośWiadczony opelatoI może usunqć kamień nafębny caIkowicie DośWiadcf k|inicysta V!rykryć ony może resztki kamienja powierzchni na korzenia prfyczyna: p|y.tk.8sek/mrn Kieselr zgailzając z propoz$ją Smar1a) się roz\\a. kamienia poddziąsto$egol2.ladkość \ l .]ot. Lingpoddziqsło\Ą} możewrarunkortaćieszcze więk.[esila ich z zs 50pi 0. niaif jest pżede 1's7łstkim bardzoistotne$' celu Zaperłdenia skuteczności zabieg! chirurgicfnego kie postępo.s pr. podejścia.urgiczlejest e e g e n e l .ujp'ię teżznacfnq popra(ę lriektór]€h parametró\\ plu}.l'ahając się od 50 do grubość 585pm. ma czeniu niechimrgicznlm.cz1. l d l \ ( .niku dobne \\ kond]'lPgo sldlĘU poddzią. średnia (rnosi 250 itrm.jnello.r\ poddriaslo""lol ipnjpm kJmiFnid w}soĘ skuteczność dekontaminacji LPs na ko. ab1' racji tkanek. r'. m c n l o b l d . e r r p S F t r p . hni korzeni. lz' nia'h .Yjest baidzo cienki.stejpow. Inq'.ane \Ą. bolriem rv $1. ż e I d .' po{l}'fe.W'anie teżsens i \\. go ślednia utlata cementuN]Tlosiokołol00 pm' a po kielrecie ultlacl^liękot€ j około 11pm' powie. G.l.d . / a | : po\Ąierzchnię ne dajQgładką ccmentu. / o . l i i l l .Zchni kovenia nie korelujeze ?. jestporównywaIny który oo cnrrufgtcznego czanra oczysf tany Doszczętne usunięc]e kamienia nazębnego iest nie pierwsroplanowym em eczniczyrn radan powieŻchnia gwarancją G1adka koPenia niejest caikowitego usunięcia kamienia nafębne9o 149 .na\Ą'et ki]kuprocento. ] j es i ę .ln..iedź 6' Cement kożenio$.sz(zeniamny cnergiczncgo skaling! poddziąslo$ęgoektens]Ą\' i pu"i"r.!. . a n e | p r z l / ę b i J ' U " r ' } d .Po$tażane leczenie niechir.16 ego Dawnaiobecnakoncepc]a |eQen periodonto przezMar ne o (]999) a ogicznegÓ febrana przyczynaI eń nafębny G|óWna kam p|y. mienia diamento\t€go. ści skalingu poddziąsło\ł€ g o ultla\ianiem po.' parJk. \ a w ę d iu Ą ' .ale po.anie wei]ług zasadPerżadanhldebńde.ierzchrriocz]'szczonego korzcnia Zc]emEDT:Ąnie po\'ioĄ się' Nie uzys]Gno ani sąńszego' ani ]ep. L J r i a rr e 'r n lm i .nikiq.\\'L1óĘm zamiast ocą.ał i l\'[al. szą skuteczność gicfnego' Natomiast plóby popra\lieńa skuteczno.'Tabeli 10'2' Postępou. /P.tfudnoścj okre. !J\ 1' et/L'nl\j |r)/eonP niP tq głębsze 5-6 mm. rZ]'ł opmco$. r i ' L o s r m i . G|óWna bakt€ r yjna ptytki Jakość bakteryjnej jamy RóWnoWaga ekosystemu ustne] P€ r iodontaI debIidement.

. Powiekszenia Rvc.]ziarra szczegóhie dogodnedla każdej którego nie dochodzido tak znacmej utraty tkane\ gdyżzabieg fazy pracy Przeznaczeniekotejn]'rnnumeńw kiret jak podczas ska]ingu poddziąslo1vego.obie kirety koń' mają zaokrąg|one ce w pEeciwieństwie Ryc 10.6) palcachswejprzecrw.klety Graceyz onrzem Po jednej śronie Wypuk|ej (u dolu).oob]'Wa.onka' dwoma &Ęsłow jest z\łykletwar{y i mocno przF!€rty do \!y.U osób szczegó]nie crulenia powienchniowegow postaci odpowiednie' go spmlu. się konanie zabie8u Metody usuwania z|ogóW (skaling). rozłożyć ]ólka posiedzeń. Ui do je uchwytem pisarskim w trzy palce.r' niezbędnej. też zęba.6 Uch\^/yt trzema pa|cami nalzędzia bezpośr€ d nim z podparciem pa|cem pacjenta na zębach 150 . o możli\'r'ie je mdych końówkacł\ aby można b1'loswobodnie .zmie. w więkzości brfeqamitnącymi' z 90. ie potem pier.|0.dotr. i dziąseł pisaEki M. wienie pod kątem do 85 95"(prostopadle powierzchni korzenia).l. przez nie dotyczycemenfu koneniowego. moźna użyć \^. musi Usuwanie ztogówpoddziąsło.5).ffi Leczenie niechirur powtarzane Końcówki Ryc.iłych nej. Są to ^ĄVklektety rmiwenalne (columbia) oraz k €ty specja]lre.łogó\'r' poddziąsłowych pania' Usut\2jąt /|oginailepici/deimo\nae ną'.3 ręonychkret do ska poddziąslow€ g oj |ingu a. 10'5) o zaokĘglonych końcach.o8xa.IGmień pod. nalżędzia. sło\ĄĘgo. podpafiej.Wadzió glębokichkieszonek (Ryc' 10. i o konieczność z katem70"do trzonka.wz powierzdrri \łEĘowej(po]iczkowej).wych byćpoprze. na Zabieg moźna iczającsię za kazd}m ra'zemdo grupy Gs zębóW Przed zabiegiem wskazane jest przemycie zębów tamponem unoooĄ\.ilpm. z suwanimkrctykuszYl- znie.chodfi ńe Ę.kretyuniweEalnej po z ostEarni obunro b nach(ugóry).104). stałopisanyw Rozdziale 9. niając narzę. mujemy a cfwalt!'m (pa]ecse'dec^ly) podpieEmy Ękę na tub zębachpacjentaByc. postronie prz}padkó. Zabieg ten zo_ Gmc€y do poszczegó]nychzębów zalecane Bnursvoldat?zestarlionow Tabeli 103.wTeszcie powieEchni stycznych..10. j€dnyłń (fewnętrznym) pelĄnejsĘ \t}'warcia ale pod ustawona kąteń praw€j kireta uniwĘBalna c!'n. fogów Zeskobywanie poddżąslov!ryÓprze.Nie nale' ł natolDiaststosotać sieĘów do skaliĘu poddzĘ.|zie utlenio. . teżodpowiednio kret końcóWek Ęonychdo ska|ingu nej Ęki.rażli. nie z. podczas jęZykowej' z dzone usunięciem ztogów naddziąsłorlych.PodparcieĘki umożli\'r'ia pra1vidłowe pŹez powtarzajqce zesl.1o'4 ostr€ postronie pod ko o zabezpieczenie pned ześliz8nięciem go się Gracey ustawiona tewej kircta póuaziąstowegó' brzegemtną. ale ostrych hfegach.na przyldadGmcey i Mini Gracey (Ryc.a nie aywanie ich metodąszar.rn w uo. 10.i.s Wprowadr+ krety nieukośne do ke Usia szonkpEyzębnej. Nal'zędziapowinnybyćostre. Usuwanie złogówpodtlzĘsłowch przepro\ładza się kiretami ęcznłni (Ivc.

ustawi je pra.lne (d}ĄiaIne) ty|ne ComZ sze$ze zastosowaniedo usuwania złogów nau mąjq ębnychuańwno nad''jak i poddziąsłowych apaEty . ciem diamento$5.łowego ocąvszczania korzeni skute(zniejsza bezpieczniejsfa konwencjona]ne i riż narzędziaultradźwięko\veĘczne.u|tradźwie Ryc 10'7 Wibl.aia ultradźwjelo\Ąe re.vego systemumi]ookoń. Ustawieńe pionowekońcówk nażędzi w stosunl$ pc do powie.cje końcówki dźwiękowej (|iniowe) u|tEdźwiękowej kowE piezodontycznej o6f magne tostr)lcyjnej(elipsoidalne). . ffi" (okrgne). ceydo Posfczegó nychfębówjich powieEchniw9 Brunsvoda' 12 34 5-6 7-8 910 11./o skuteczne. wstawanie ro\a) powievthni . Tabe|i l0'4 zebrano dane świadczące W o większejskuteczności no!.10.19.9). ne kiIPh sąbard. Amdent).20 nowage. stów do powierzchni koŻenia'l0'l8'21 tntmdź\'[ięki usuwająteżskutecaiej bakteńe i endotok].Hz 5-6 (Endostar 5.8).q pehrienia na lub zarowno jal<i kompoz}. wej pierodonty. Cavitron.towi ka" od '$'itacji.żeta jest no$a genelacja końcówek r tradzwięko\Ą. Hz (Pie. w leczeniupedodon. k1órc spehiajq m]ę ki.Leczenie niechiruroiczne oowtarzane Tabe|a 3 Przeznaczen]e 10 odpowiednich numerówkiGt G|a. o efekcie piezoelekhycznlm lub magnetostrykcyjnj'm (Ryc. \trriei.10). Ryc'10'8 Wibracje |iniowe fakończen końcówk u|tradźwięko. powic|r7em tq Ska]en d. teczniei bezboleśnie wgtadząiqporvieEchniekorze. chylone do l5. że obecnie przewaźa tolo8ic r}Tnw więksmści s}tuaqjiklinicmych korzy. 10. bardro cienkie są i mogąbyć zakończonemałqkieczĘ' Bardzo sku.lowegoloraz precrzyi.}rh w prz}padku poddzĘs./więkowe naped/ane nie nniej sl. 10.wymogówstawianych narzędziom periodontolo. neracjanaTzędzi ultad.u Podcza\ d-rgan/wibraljp' Z]ogjkamienia . Ńk. $ych Ębów) fostala wTtwożoM w u}'rikx potrzeb i . i Ta (s}Śtemymiloo. rct do ska]in€u poddziąsłowego. nia .'\łane powierzchni zęba. teryjnąz powielzdlni korzenia niżnarzędziaĘczne.rnej(32 tys"/sek.ię ie{i Wie róWnolegle do powieżcbni Zęba(naj!'["fejod.?ęba . gd1z stwarza lepsze wanxlki przyczepiania się f.w czlm pomagawodny aerozol (Ryc.wgłębokich kieszontachpz]zębnych (Ryc'10'11 i l0'l2)' \^Ąliki badń ostatnich lat wskazujq. ostatnio niektóre firmy wprowadzĘ końcówk do aparŹtówulhadźwiękołych.rn. Byc.dzięki efel. ówek t tradźwiękouych' Niewielka nieńwnośćpowierzchni (szorstkość) korzeni uz1skiwarra po mikrokońcówkach ultra. grcfn]. jest dźwięko\łych nawet kor4stnie oceliana.12 13 14 pnednie pEednie pEedn i pŹedlPonowe e t}'ln€(poliakow€i językowe) tyne(poliakowe i językowe) (mezialne) i).bmbla. 10. 151 .nębak.zne'ja.) i przesuwałagodnJ'mi fuchami bez u. o od zon Maste. poglqd.le sa ndrzed.Lźwiękoweczęstodiwości o około tys.a]iJlgunaddzĘ.Zwiękoi\ych końówe\ końcówki rtęglowe.Cavi Endo.ą odr].bezpieczniejsze \Ąygodniejsze]8 i B'c.rnorau końcówki dla nadrtraż]i. Endosonic 3000)oraz dtradŹwięko\łe częstotlivości 15 do 50 tys.). 400.peŁfenia po\Ą'oduje głębokch(50-100 pm) uszkodzeń(kĘte.końcówk Z poky.Prcphy-Max.zdmi zębalub i. nil ko sk1rtecz ejsze.uteca1eniźr tradŹ\4'iękowe.to$'ego amalgamatowego.?' Końcówki o ńżnych kszta:ltach /Śkalery do Śl.

żenowe końcówki ultradńlriękowedo ska.utrudno dG stępnych powieŹchni korzeni.23 obecność małodo.Ialinellolo N Lepsze oe)Azeanietrudnodostępnych miejsc z pżest2enie boke kieszonk]' furkacje kożeni' mię ul.aoko|icznej tkanki łaczneji nabłon1(a'22. 10. h nie poddfiądo.ikach konnychmiędf}uębo\Ąych 152 . wóvczas odpolviedni dzięki $vej konshukcji rraoczy" ry Gmceypozwalają szczenie niedostępn}'ch zagłębieńna polvierzdni korpd w ubltkukn.11 10.mGyr.nika. stałasię powodcmwpmwadzeniaplzez smaita ja.powtarzane niechirurgiczne Leczenie Dzialaniekońcótt€k u|tradźwiękowy. stępn]'rhmiejsc (głębokie kieszonłiplązębne.r1KońcóWku|tradźwiękową ś. r Dzia|anie \.10. (wibracje.na zgłębnik sondaNabeńa' K €. zabiegprzyjemniejszy pacjenta dla traumatyzująry. (mniej .rn ushwieniem końcówki dowany (w9 utradŹwiękow€i sta|ada)' Ry(' 10'10 Ko|zystnedfiaianie końcówek u|tmdŹWiękola/ych przyzębie' na ułat$iajqc zna(zńe prz]'czepianie fibroblastówlo się Konvencjonalne nażędzia ultradŹlviękowe oraz ęczne sq małosl.ne r eliploidalna magnetortrykcyjne 1 torbita|na ] dźWiękow€ Dzialanie antyseptyczne (wzmocnienie piynu efektu uIvadźwiękóW) Efektkawitacji Efektwyp|ukujący spray'u Ryc. pojawiajasię w takich ńa' Możliwość zbadaniai dojścia niedostępnego do kostnego ubJtku międzykorzeniowego zapeu.r'iejszy d|aoperatora ak}^'acja' Widoczność). h 4 wierzchnrekożenia f mniejsząutratącementu kG Źeńo\r€go i z mniejszJm ulazem d].zębie \ l |iniowa pi€ f oe|ektryc. ko bardziejadelolatnegopodejścia teEpii zapaleń w (g|ę. dzrzębowe). Zabieg łah/. ki kostne międzJ'korzeniowe) sfuaza na ogółwska" zania do leczenia chirurgicznego.lyp|ukujqce i dezynfekujqce. czFl ut. E|iminacja bakteńi. L u I e l r n i e o r 4 s u L r a jp o .12)' odpowiednio ł}gięte i oceniającracjonalność uż]Cia omawianychnalzę. (dostep.zny( spo\óbpominątIjż].h'a pż]. Nierzadkojednak prz1padkachprzecinrskaza. i \\sp. złogóW kam'enia endotokyn i z zachowaniem cementuzębiny' i (suńa. fe. piefodontycfne Ryc. i] Bardziej skuteczne działanie kawitacja.|owe ! oszczędność (20 50%kótszy).10.. do (R]c.aty tkanek zęba podczas skaliĘu' Ta Tabe|a10'4 Kożyś. Natomiast mi]fi} łatwiejdocierajado ma:lo końcówki ultradź\łiękowe d o s | ę p n } lm i e j y i .9Krater powierzchni na szklrwa spowo niepra\^/id|o|Ą}. cówki Lr]tradźwięłowe ska]ingupoddzĘsłowego. d-/ipPńodon|ologj. czasu prz}zęb do skajngupoddziqs|oweqog|ębokich W kieszonkach (EMs)' nychiW ubr.] U|tradźWiękowego ska|]ngu WegoGfcfegó|nie no!Ąymi końcówkami) nadmiefira utralJ'./t /PgdlrLiP cemPnlu kor7Pnio\łc.5). \ieo(enionp sąjednak pzede ws4stkim wtźej wspomnianekoń. dobEe znoszony).in!.utecznew prz]padl. g|adzeniapo|erowania l\/oż|iwość i korzeni crn0. 10. ub}t.w 1990I'la pojęciaPeriaLontłI debridement nomen akustyczny). go. prrrr"zĘbia' badań cj'torłanJ'ch przef tr.

zki wolframowe. Zestawionew Tabeli 10. pi]niczki\Ąol|ramowe gła. l bocznynacisŁ który zaleĘ od wibmcji końcówki (około 0'5N). (H2L H4L i H4R oraz pokMe nasypemdiamentov!ryrn i HzR) (sate|e€)' powodująki]ka mzy nniejszą lingu poddziąsłowego niż uhatę cemenfu korzeniowego końówki ęczne zastosorłana i kamierriediamelto\ae. a]e i korzJstania z odpowiednichpara.\r pozostałFnimusi sobie raZ dzićgospodan.W g|ębokich'ma|o dostalowe stępnychkie'onkach i ub}tkachkostnychmiędf}łorzeniowych.26 prz}. \aei &ewniarrekątnicyPmfin' ulhadźwięko1-\. ręcznekirely Graceyspeqia]ne nylonc oraz mmtoł€.10.które r€gulują utratętkanek to: do l kąt przystawieniakońcó.e pokryciemdiameltto\ĄYm końcó\Ą&i ę oraz ówki z glowe. ten tin8upoddfĘsto\łym' bieg w glębokichkesmnkach pfyĘbnych kielicha.5 Nażęd.\"r' \łych. skaliĘu \aykonan}m kireĘ ęczną miweIsalrrą do rly.eń' Jest to \Ąłaściwie (wg Kiesera) redukja 'lĘt(]znej masy'' patogen. 13 nych tkanek miękkich pŹ]. .ycłt asortlTnen.iaprze.1 I il \ I r n r powtarzane fi niechirurgiczne Leczenie dL frl frL ilr /\( ilil"Ł piezodonty@ne.r Piaskormnienie nadajeśędo $y8ładzania korzeni w kieszonkachpEpębtrych' ko. nylonowe drcwniane) lub 153 . nych dmbnoustojó\.padku nalzędzi ulfuadźwięko.l poddziqs|ovvyrn q|ębokchk€śzonkachpEyzębnych' W koEeni zębów po ska|ingu Tabe|a10.W giębokich. końówk u]tra. Do mi i szczote(zkami' urgtadfania korzerriw głębo kich kiegonkach przpęhych najlepiej nadąjąśę cienkie kamienie dia. ząbćlw Jest dziąsło\ĄT'n' ono ńwnież bafiLo istotne po ska. a linqu poddziąs|owego: . Po I(tór}m llykonrlEno skaling podtlziąsłowy. 8ladzeniakoreń mogąb]ćtez uż}te polqyciem diamento$Ttnlub wę8lowe' dźwiękoue z omó\'r'io[e po\ałzejopmcollanie korzćń Ębó.Racjona]ność peńodontologicznych narzędfi ultrad^'r'ięko\Ą.iki koń. l siła uderzenia zależnaod regulacji mocy która powiru byc nisLa.naaone do \tyg|adzania uniwersalną RęCzną kiretą diamentowym lęczną kiletą Gńcey|ubspecja|nym |Gmieniem g|adziki |t]b końcówkami kqtnicy Plofin(pi|ni. $yni}a nie tylko z ułcia odpowie. Ryc.iv chońb przyĘbia w ramach leczenia podstawowego pozwalajednak na całkowite usrmięciebakeń ńe i ich tokE.12 KońórĄłi ulvadźWiękowe.Ll.a nąjwżejpre(ięlni.! z powierzchaikorf. Paranelry metńw tecbnicznychapaĘfury10.\ł}'konać za.2425.inIki powieEchni zęba (0-1s). Ttudnojednak.5metol \ĄYgładzania źeni nie mtrsząbyć ściśle związanez narzędfiem.]niego tu naĘędzi. tedniczne .zębia' Wgład7elrie oczJszeonych powierzdrni korzeni (palisW) zostdo opisaneprzy skalingunad. b fębnych (€dna prosta i dwie |ekkoWyqięte).a|edonępnychkeszonka(h p|zy. sta|owedo ska.'' Zacholłanierych parametróv zmniejsuaistotnie utŹtę t\łardychtkanek zębai uszkodzeniaokolicz.

m i didm. (po]im}.Ym(lignokaina dziąsłowe'a szczególnie ub]. podparcia szczególnie ze znacznq utratą ko(nego. śrcdekznieczuldący \Ąlskazane szczególnie są nia możlill'ie prawidłorrych punktów stJ'cznych \r głębokich kieszonkach z komponentq lopnq i \ł]'€]iminoltania ulazu korony czy w14ełnienia i w rcpniach pżyfębn!'ch. ub}|kjsĘ'/ne ipn\. skuteczne niż leczenie chir.\'ch ropni poddziąsłowe pl4'fębia okauała ieżjonoforeza $]pełnień najlepiej usunaćmal}ni (anodo.lo podpalciakostnegow pzebiegu zapaleniaprz5'zębia pozosta\t'ie. niedo.vlklemniej szJ'jekkoŹeni i zębóu:zastosowaniela. żeczką' Ropnie piflzębne najlepiej otwierać \n]. kieńlv fluolkow1.Ypostaci Zaostrzeństanu Za.)' od pn"i rlogrjrnarebn)l moie'\\t\old. nJlh l. i podejmo\tEniu deq'zji co do możLiwości ' PloNoćLi niu niert. Podczas dokładnego usulvania złogólv nazęb.Ą.dziurki guzika'. się cJ.po ska|ingu mroterapra. korzenia. pionowepowinnobyćpfeprowadzone nie bliżcjniż się t'lko ich część naddziąsło$ą (cięcie sztę na następneposieibenie. prz]zębnJ.chlub/i chlorhek]d]. $']konania szło powstania do WęztóW urazowych' nad\r'raż1i\'ość i korzeni zębórvrv prz1pad. szorstkość mjenia takich zębóW lefyteż na sprawdzić. ściorłq bal.1eńemię' Fak1 ten zmusza do w Ropień po ohłaiciu prfez cięcie czy pżef kie. a złogisą obfite. (I.się: 154 .niechiruroiczne Leczenie Dowtarzane I.rophinDirect.lku mpni pn}zębn!ch konieczne jest poddziąsło. t'. czy polerc\Ąania. na\łetrcpni przlzębnlch. sz].iD. W pŻypadkach faawansowanych zapa|eń jest poddziqsło\\.padkunie.ks}Trę tjTotryqnę i neomycJ'Ię) oraz się B.m]ub ctilolhcks]dlro\r1n..l !1' fniecfuleniu powieżchnio\t. ra) z zastosowanicm /I€ lub mi. sulfonamidów ]ubanl.kó$: szonkę powinien być \Ą]'skobany odpowiedniąły.nIos\m. PŹy ocenie ruchomości zębó$ ze znaczn4utraĘ utrata pŹ}'cfepu łącznotkanko$€go (nawet .tioB. 4 mm od brzegu dziasła . poddziąsłowym dojść Wzmożonej może do ruChomo. StożkiNeocones za\Ą'ielajq anĘóiot!"ki leczenia'Procesu zatrz]mywania lesztek po. Niepmwidło\t'o pveprcwadzony poddziqsłowY ści zębóWutrudniajqce] korzystanief uzębieniŹ i (|Ub) po\\.]'ch' miejscowa che.laściłych rrarzędzii ruchó!!: nialub u)u] eria reba'na]"Ą kicror'u. Po skalingu poddziąsłort1m możeteżpowstaćnad. Należyteżpamiętać. wkrocrenic do jamy ropnia w celu odbaftzeniago.tki pńchnicowe ce.Tkowa pilni.nie da się uniknąćzranienia ściany keszon]<i oh\arcia ropnia możnadokonaćpzez kieszonkę' jest loka]izacjiropnia nalezyotlvc i krrtawienia' Niekied3l gdy dziąsło bardzo rof. ł'cznego zastoso\Ą'ania.lmo\\ /a. 5.]h\omożn.ch' ropńa .w prz].5 mm) i obnażenie sz}'jekzębów prfy stosowa.praiu' Bardro e r'arun]<il' dobl się 8ojenju rop. W pżlpadku głębsfej pulchrrionei sihie knrari.lrrionycl plf}pad. h ż"u.ikłń: hamujqcej procesy gojenia' przypadku skalingmoże przycz]ną być następujqq''ch W unierucho po\\'ievchni zębólr.eczenieniechirurgrcznelapaleń przpębia Zgłę' bokimi kieszonkami (bmk \t'skazańlub zgod}'pa.. kładanymina specjalnąkątnicę nal Slsteln) (patrzRozdziai9). cjenta na leczenie chiturgiczne)jest z\.ch pŹef stosowadiedojamy mentu korzenio$ego oraz nieprawidłowościni osiągasię w oblębie $]'pełnień i uzupcłnień protetj(zn}.now. Podcfas usuwania ułogó$lZ\Ą. bezbolesn]' W plzwa. usuła rz]ć go cięciem poziom]m ]ub piono. kach.W}łn' cięcie pozosta$iającrc.jek ku niefabezpieczenia skalo$an1ch powiĆŹchni lakiercm fluolko\Ą:. spłaszczonych stożkach(czopkach) Działajaone ' dziąsłai umoż]i\łia osiągnięciet. pż](z}ną powi]dań l.wa\ah !'']'Ilikó$ odkażajaco. karmowych nie uda się zlikvidollać bez odtwone.urgiczne'Możeb]ć też $Tażliw'ość (sil.po jej \t'J*skrcbaniu prepalatu Apcmyl Korckta lub iclr rł1triana \ĄŹrunkujegojenie się !1. 1-2%ZnSOaInb2-5%ZttCI2.Vch ne i tllt'ałe dfiałanie bakteńobójcze) pozwa]ana pa]nego.łaszcfa lr:rch.uuanie aby zapobiecttómemu {yt$'orzeniu się obnazenra plDfilak.zębia. uzasa. a pnebieśgojeniapo zabie8u. Uzupełnieniem usuwania złogów nazębnych' prz}. lub plzęsła mostu na bneżne pn]zębie' Nawis!' Sl1rteczną metodąw leczeniuna!\'roto\ł. \oIfr.

periodonta||y invo|ved 5uńaces.1 3:748-7 .J. F. D.. Jour ot Periodoni 1981. Nyman.: assesseńent uhrasonic The of root (haracte 4. palenia usta]ąią po ustą)ieniu stanu zapa]nego.6.McNabb. Clinical and ll. fiśt Jour of |AP scaling rootplanning. Kato.: effectiveness PR.19|3Ę-356 ' Publishing Chicago Co 1994:21 40. dement of calculus associated of .Th. al. tedto residualcalculus. Accessibi|ity of T'..Clinical and l.invo|V€ d suńaces the |imu|us N. et a|.Brunsvold. Sherman.52: cementum boundendotoxin. Quintessence 1992.C. lour oJ scheAnwendung der Parodontologie.B. A'M'. M'.351-361. an ultrasonic furcation to furcation tip areasof 9. M.Z]mania rczchwianychzębó..35:29F299. M.Nonsurgica| an Ge|' dontol1986..: et lmproved efficacy ofcalculus remotumtor healing following treatment periodontal of val in turcations usingultrasonic diamond-coated disease.G.: of sidua| ca|cu|us' of Peńodont Jour 1990. H.:The distribution of suńace depoŚits' oin Peńodont985i1z:1 -142.:Podejmowanie Decyzji Periodontologii. wiedniej metodyrmienchomieńa zębai (lub)zo. root o. UltraschallderZahnmedirin. M. Nonsu on M. Publ 1998. Moore. eth. etal.Sugaya. Lang. detection re. 14'sma|t GJ.W PublCoSrcrecin 1996.B. u5bwieniezębastanowĘ. H. Nonsurgical J. pemwaniaubltku kostnego. 155 . przeszkodę leczeniupmtet/czn}m). Mombelli. Wilson. Smales. 1. Effectr T. ffl nie wskazańdo ut. cji tkanek pE]zębia pozwa]ają znaczneposzerz.B. fur zahnm€ d izin Univeritet 1999. caffessą fuh. w ]3' G'N4'. responses rela2002:4. etal. |ysate assay. Aleo. Hall..J. Theremova| root R': of 5.19.ArchOralBiol1990. 51 tal treatment.21 Jour Res : 496-503.6:561 Dent 565. Quintessence Co Chicago 7.Bakel. Jour 1990. etal. R. M... eta|': de in to L Ac|inica|studyrootsuńace of con. Fine. role rootcemen' 18. J. Marinello.: effecti The D. Periodont 1980J5:1019.A.T. etal.. 2. Karring. WB.1 74-178.451612-$75. tification cementum of boundlipopolisacharide 17.20. sherman. Current Status and Directions.61: 20. Jour Res 15' futon. therapy. scaling rootplanning.12'chjew s'Yl et a|': fusessement u|trasonic o{ debńperiodontally ceedings the 1śWorkhop on Periodonto|ogy. Jour 197 4. Thedistribution quanEJ. Ph.ScotLJ. Hanes.:The o{. Pro. się leczeniadotyczące Wspć'l(zesne moźLilości odpc wiednich metodunieruchomieniazębówi regenera. clin Periodont Jour 1991:18:240.41138-142.: rgical Periodontal pyin Thera peńodontal|y diseased suńaces huńan te. H. w c€ B stopniem utraty podparciakostnego. nawmcąiące podejżenie ropnie przyzębnelub wierzchołkowe.linien1ch. Rabbani. of Periodont 1986. The Int Jour of Periodont and 6.e. al. and activity of in calculus removal. Periodontal In: Regeneradeaning 3 times a \. root Jour peńodonditioningWith EDTA |.: ofdebri9-15.rPreliminary et sation maof suńace debńdement deteminationof residua| by terial elutedoJ rootr of periodontally diseased endotoxjn ls'J c|inPeńodonto| |eł€ 1990. Kawanami.4:132 137.W periodontal 1. Kieser.l/eeŁJour of c|in Penodont tion. c|inPeńo.rThe J. zakazeniaogni:kouego.J.B. a możliwościami technicun]'rnidotycząc}Tni odpo.f Periodontal Therapy..: rootsuńace peThe and 11. Jour o'f Periodontol Int and Rest Dent 8. Ustalenie \askazańdo usunięcia zębaw przebie' prz5zębiapowirrnoopiPrać5ię nd 8u /apa]Pnid trzech wspomnianych zalec€niach' gdyżniekedy anaczniemzchwianezębyw stanie zaoshzonegoza. A.P Lang. inserts.H. in Zentrum IAP2002. 7:1 teeth. C.KA'. N. Veness subgingiva| Śca|ing of and root p|anning presence biologic 3. Kawanańi.r and Restorat 2000.diseased" S.powtarzane I Leczenie niechirurgiczne $ stopniemrrrzchwiania zĘba(rozchwianie stopną 3 a nauet 2 stopniapr4 niesprzyjaj4clth uarunkach l. Kieser. Publ root by amoebogte Quintessence Co Ltd London 1994. takirh iak stan miafgi. The otsubgingival mandibuiar and secondmo|ars. der Base| 21' Poison. of Periodont.2Ą4.sugaya. Hughes. Keś€rJ.:The PR.P: in Klinicationinvolvement mandibular of molars.4.4. Nevins. Kato.. of Peńodonto| 119-123. effectiveness ofsubgingival 1999:19.P:Supragingival riodontal regeneration..furWith ic tip '10. Mellonig.]:38. dement ultrasonfurcation in d€ g ree l|. Jour 1 41 bacterial lipopolisacha (endotoxin)relation 16'Blom|óf.

7e' P na leczenie co kilkumiesĘczn1tnopraco\tyvaniukoŹeni zębó\. efe}t telapeut].viaza[ia: zabiegchinrgicfny al.]wanrekożeni Zębó\ czyli po'n.rli?g+ roo' 8lcznegow obrębieprzpębia..{rrnne zaplaaowanejfazy chiruĘicznej (korekq'jnej) jest znaczenieprzy \']'bone chirurgicznegopon]Ąvanra otena stanu hjgieny jamy ustnej i sta]Źń pacjenta recesji dziqsła' !r celll jej .cfne. stępuja $skazania do chiruIgicznej odbudoĄ niu chońb pr4zębia możezmienićkierunek planG prz].zględy esteĄ(Zllc. telapię lvstępną. dnich zabiegów podtrz}'rnujących kontrolqiqq.i konieczność Wskazując na $']''(onanra esteo.]do[anyzabieś chiruIgiczn]. z API < 15% lub rvskaźnikp|.|aĆ gieny uzębienia i prz1zębiaoraz pacjentom ze Złą o \ĄVboPe mied/\ rabiegiem rhirurgil.rnu. deq'duj4 trzy cf].rn na ]ecze. skaźnik GeneIa]nie możnapŹiaq iż pacjent utŹ].chslvejhipacjent.ałby po$.nJm hĘienq jamy ustnej i fĘ rcakcją tkanek prz]'fęDla a powtarzanymleczeniem zachoł'a\Ą7czJmposta.czqce szerckości sheĄ' stomatologicznegocelem r1.inrre clrorobyogó]noustrcjo\łe) Ntnre. o $]'doŹe metodyleczeniawinien zadecydo.lcinl{uszczęki.zębia. ut.Z]mana stanu prz}zębia popMez częste op.kon1. (na prz]'kładnawet minima1ne obnaźenie r<orzenr pono!\'acpacJentom dobrze reaglj4q. rcakcjatkanek na teEpię $'stępną (sł. < 0. na \Ą.' wstępne.'r]niki: na cukruyca. a nieistotne sa \Ą. a t'lażnesą dla nich \ĄŁględy pacjcnto\Ą.zd]re |{'c7cnie /aLhot\a\' po|psJjąl n.Iługotrwałego uhf}mania (\Ą pł}t. ci vrielokrotnego opraco\t}-V\'ania koveni zęoow Jeślizaś ze1l. mo.lo. zęl]ól). ocenahigieny jamy ustnej.skazań ogólnych (słabo kontrolowa.IlBctk]niaLl biegu chirulgicznego. u których stwieldfa się wskazania do Za. ltzw.Jadwiga Banach Leczenie chirurgiczne reparacyine (resekcyine) Wprowadzenie Kiretaż opera(japłatowa zabjegdowierfchołkowego przesunięCia plata:metodaNabersa Gingiwekomia Osteoplastyka lJl p:rolr-rra i cize il Ie Decydując]'m harun]<iem yst ienia do rcalizacji Ten ostatni parameta ptf anatomiczny ma L. olbŹJmią ro1ęodśĘ\\'ają względyestetyczne'Jeśli con. u paclentólv atbo z dobrąhigienąjamv ustnejomz . ki bake4jnej w pEestueniach międf]'fębołych Jqcy Jamę ustną i! czystości.ktorego u w1.] Natomiast istniejąd$a roz\.czny zabiegub]''łby zado\Ąal4qc]'] ale nie niechirurgiczne.1 brą lub nieco gorszq reakcjq przyzębia . ją przeci\Ąwskazania !rykooania zabie$t do chrrul. winien zgtaszaćsię możliwie często ilo gabinefu wEiunlo anatomicznedol].waniaoilpowiedfĘsłapr4'czepionegoi stanu brodallek W prze.cznysposób postępowanianależy zapm. nie wstępne'lecz r\tiążnie poprawiaj4q..a nie lekalu'l !. nalezy ogranicz}ćsię do popra*y f abieguchirullicznego w prZedliĘ o. bo no\'1a]. doblą reakcjq tka.tarzane lecze. wego postępo\łaniaterapeuFcznego' Zasadniczo żemieć \Ą.stanie defeku kosmel]unego Ident!.tr..45)' Niespełjfeniewpehi teśo w]moguw lecze. spo('odo\Ą.ch i sbzeniach międ4'zębo$1(h' hj€ienę jamy ustnej' 157 .tki bakeryjnej P]'I' nek pPr/ębid nd Icrapie \Ąs|ępna. wówczas pacjent po' paim4). periodonlĄldet)ńr]ement).a.

llykonarym usunięciuzłogóvnad.w dziej dosuczętnych 158 . hirurgic?n]..11'1Zasięg kr+ shiaq. kieszonek prz1zębnych.niasiędolmniel. \łaflnlGch domo. a głó\łnie pofostawiaia( / /wiq/anei nim endotoks\m]' cfenie się l. W]'nikem tego zabiegub!'lo bliznowateobkur' uszkodmnej powierzchni oraz z bakteń. poiniej Śkrcbania kie. bokości sekryjne. nablonka patologianie zmienionego ga na usunięCiu prz}zębnej' ka. powierzchnięcemenfu nabłonkiem. nia lopraeorraruar. lenie pved innvrni procedurami Lhirurgjrznmi prz}zębnychlub ja. szczaniaporł. które są pizeciw\łskazafuemdo bal.i pod.]zony leczeniukieszonek stalnej zębaki.iła.. inshmentalnego oczy. ściach porłstałej zabiegu.cia ty Gracey11_12' w zabiegowe ki. operacyjnych. ńb przpębia jest: poprzezrcdukqjęg]ę t eliminacja stanu zapa]nego czyli metody rc. uszkodzeniudzią5ła ponownieprzepłul.oraz penetraĆja narzędziado doa ki€.klor.jeszonek których wnętźe od brfegtl z luźno gładĘ' Po przepłukaniu kie.uje kieszonkęprązęt> się po kie. kieszonki prz:'zębnej briegu ściany Wykonująck €taż ze ścięciem brzegdziąsła' a należynajpieM dokorraćścięcia. upne<lrrio dziqslowch' Kiretaz po stronie mezja|nej$rmaga Kiretaż natomiastpo sbo e dy. zabiegó. wegoprzycuepu kirety uruwejsal' prz}uębia(ozębnej.lqrostków zębodołorlych pnedsionka je't kióry po|+ rozu obecniekiretaź miany jakozabieg. Ryc.r' Rlu w \łasię po 7 dniach' Po zabiegu. dopiero odraniając dzĘsłood shony zełt'nętzlrejpalcem dziasła.iŹlen sposobzabiegu e\.m Peńpa(lub sPp|opa. lub do I dopm\ładzenie odtworzenia powstaniano ]iua jest . cemenfu' zabĘ pneprowadzasię z użyciem regeneracjitkanek nej i Gmceyw znieczuteńu w obĘbie Ł6 zębów po tkanki kostnej). i mentu kożeniowegotkanki ! xnnr'łż ZA]IIKNIĘTY Kiretaż klas5.ety 13-14. w zabieg kiretażu\4plo. hstlvorzenie możlliwości korzeni zębówpo ic1lopera. do zęśrie! $4 nrm 8lebokoś( nyrb.'rraślepo'' a tącznotkankowego. wskazujqc]mlewejĘk| Zapobiegasię w teIrsposót) Po prĄ degoprzebicie). tych czrTno. dziąsła do jej dna pokrlte b}lło aż tępo zakońcfG roztworemsoli fizjologicznej.czny zalr <ięw jest stosouany w kieszonkach przyZęb. KiIEtażzarnknięty możebyć ponadto uskazany u pacjentówjako !\stępnyzabiegeliminujacy zapa. i zębówNie. !!ych \łskazan€ ksyd}nqd\ta razy dziemie po jednej minucle. szonl<i bie8u w drugiej połowie)c( wieku podati Kostlan ną igłqz otilorami bocznFni. ' . usu\tasię takżekiretą podczaszabiegu. jest ph*anie jamy ustnej chlolhe. resztek ściany kieszonki wewnętlznej Ce.rni etiminacji kieszonek (bia|a ko jed}'nyzabiegu pacjentówz chorobamiogólnou.'lerzchni cyjrytn odsłonięciu' najbadf'iej fizjologicaregokonturu il prz}ĄtTócenie i dzĘsła.chiru iS Leczenie (resekcyjne) reparacyjne Celem zabiegów chinrgicarych w leczeniu cho.CzJnności pnez Riggsa w 1867 mku polegałna Wskrcbaniu retazu zamknięBm na]ezymzpoczqćod oczyszcze. kir€ uż].' szeniagłębokości ad' uciskiem palcem na płatdziąsła ną i delikatn3'rn szonki (oŃźnienie W"stania nabłonka). i' gdfiemoi. kalo. Nieco odmierrnątechnikę przeplowadzenraza. df tażu ią!io''{'Pgo pod i ki|etażu śrzałka) strojow5'ni. aptujemygo do \łlTostkazębodołowego kiedy pole pooperacyjneodraniamy opatrunkiem usu.dodatkowo'wo]ny Gracey zmieniony zapa]nienabłonek\łewnętfznej i Śkach ścinaj4c oraz ziaminę u jej dna. endotoksyną bakeńamioraz i mieniazasied|onego (RyC' ziarninowej 11']).Zonli' 7 ich obsenl€cji \ł'ni.ementu koEeniowPgo z jcgo nek. nair lamy usmej.nowej. i (v'Tłyżeczkovfaniu) ziaminy ze śĆian dna kieszo. najlepiejdo szonki i pIofesjona]neopracowaniekorzenia zęba.

. ni.Ir pok_ycia kostnego wskutek pmcesu zapalnegoto.aniumiei\La fabie8u rane naleĄ ze.ykonać przy uzyciunarzędziulhadźwięko\Ą5'ch.\Ą.lłiłale z oczłszn. & podczaswi. lowegoszcfęki i'. w przeshueliach międzpębonych pmsĄłn szwem pętlo\ł]'m' prz]'padkach. giem winien być bezwz8lędnie powiadomionyPoza kiretami Ęczn]. \\Źje\l metodqz uyóoru pny g|ęboki(h kies/on.'ateobkur. Neumanna.lno poziome i dlla . ziaminęz .ia u|tradźwi*G konieeny (dobrepźyleganieplatów) należy Wegodo kireiażu za.J?zańa pońeEchni korenia zęba (pozostawienie obumarłego cemmtu i emoz.a lepszegojego ukr'lvienia.lubżuch\ły Płat od stmny pŹedsionkowej i językowej (pod" (ślu. tz\^r po$ nPk LosIn\Lh pod. czqcegosię w obĘbie tkanek prz1zębia..hprzwadkacĘ nie IIĘiqcpe\a.ni. na nienie tkan}i kosttrej olaz utwoŹenie dostępu do kościi porvienchni korzeni zębów pofbawionyc. zabiegkiretażumohla y.jne zafi <niętj'm..eto\łania powierzchnikorze. spatoremblzeg dzią9apo upnednim przecięciu bro dawek mięfuzęboltych' KoĘnośćcz]amości tlrn w zabiegu jest odwrotna.11i. które naleĄ7pozostawić v!5polerowane' Po pr/epfu]. ńem do tegotJpu zabiegujest obecność kieszo.]1'2 KońcóWka zalecić nazęd. na przy kieszon]€ch prz1zębnych. ]dórv. bieg chjfurgicżny ledul.nie jamy u.speqjaln]" ze mi końcówkami zakończon]ani Ę (Ryc-11'2). plżekracza6 mm' kość w takic.których głębo.rnej r h]orheksydyrrq' raly ńe aby narażać urazymec}Enione. pionowego ku t}!u rcsorpcji kości llymstka zębodo. a niekiedy njewielkiegostopnia obnareniekomlan. stępnie gła.po odpreparowaniutrńata' uwidocz. l<t [lj runrr'łż oTt\'AI{Tt.ł na ńem zęMw Szty usuua sĘ po siedmiu dniach.\łykon}vany jako metodazabieguelimi. pful.a na.IGżdy je.kiedy to Cieszyński dał podsta\'vy \Ą:laściwe temu zabiegowi. zwalajqc}m. niebiennej) 4oże być płatempehej 8rubości (Ryt.h upnpdnio$1konano inn) zJ. minima|nym dyskomfol poza cieorazminjma resorpcji biegowej |nej pozwa|ajqcej zachować optimu estetyki m i minimaIne obnażenie cementu.ujacykieszonti \'Ą'\.Wskaza. płata Wskazaniem zastoso\aania pdlrej 8lubości do jest opelŹcja plato\ławg ciesą'ńskiego. w kiedy opatmneknie jest Ry. powierz<łrni ność do]dadnego \Ą}'polerortania kove.?ębodolowyJ| 5ldb( h $ w}. tzvr płatutworzonyjest przez trzy cręcra: ll '5b). Kir€taż jest tałżeczęsto. opencja płato.y.ostno!Ą\) grubości płatrozszczepiony(śluzówko\'!y) (Ryc. a mana i w 1920r Neumalrr podali podobnysposób operowa]ia tz\{ wówczas ropotoku zębodołowego.T kiPm ka.(resekcyjne) i{'ii Leczenie chirurgiczne reparacy. z.Inakieszonki.4. wnętŹnąpłata.rio!\ei ló\kot\o.o]. odchy]ać m. prJ7ębiu.tzenie. t.prowadzono postępo.1msa.ności do co profesiond]ne8o $?!. aniżeli w kiretażu Ępie Operacia platowa Operacjaplatowajest zabiegiemchinrrgiczrym po.boczne' Iekko skośne' aby podstalvapłatabyłanieco szeNza d]. \Ą'idnana.. w 1918r Wd.Ą \\--d t. Zapmponowana przez Kirldanda metoda kiretażuotwartegojest wskaza. Izeni zębówo ĘTnfakciepacjentjeszczeplfed zabie. nia)' powir'nosĘ' talge \Ą' anieczuleniu. .ostka zębodołolrego i dzĘsłem(zaniechanieosteoplaswkii osteokomii olaz skńcenia płatadzĘsłowego). 159 . ąIt w fazie utrz}Tnującej nującegostan zapalny w pojed}'nczych miejscach W !. szeteg zmian doĘIczqcych wania z bEegiem kości\ły. kach pŹ}uębnych podzębodołowych będących1\.dcgo dok]adlegowyłyzeolowania keszonłi jest jej bliznor. usrlnąć pzystąpićdo kh.lkie. NajpienĄ' należłopraclwaćścianę we. nikiem pionowego ĘDu ub]tków kostnych i w uszkodzeniach\nr obĘbie flrkacji koneni zębó\{ pofwa|a sfybkiegojenie Zabieg kiretażu otwańego na pŻy 5ięranypozabiegowej. 1|'3a) lub czę.od rcku 1914. prz]'zębne.

^ aT-T i Ry.fiko.ri metodą tń"u a"'ą.5Z€ p onowa' Rvc' z nabłonka\łTaz l'jeszonką prz]zębną.11.11.\.ego błon h( Zeniu sięgĄących po stmnie Walgo\..4) \łTpukłość największą glubości od.aPla_ 11.rkowo.wierdtotlow)m pflesunietiu zjologicznej.3b.11.okostno\ły w}rostka oreDarowujesię na tępo od bEegu kości pnesunięcia plata stwa.] poprowadzi( abynie przez Zabieg dowierzcholkowego chodzib pEez brodau'ki międĄzębo$e omz plata: przesunięcia ' korzenia zęba(Ryc. oddzielajqce.i po /ębodo|o\Ąego .ivej vprcwadzania mate ału bocznychpionowch wana w przypadkach i dziąsłowegodwu Ćięć brzegu ub!'1. ne są ńżne waianry tej metody r€tą Gracey'Ranę przepluk je się mztworem soli plala rozszczepione_ reponu.{ej ii ste' 'wancjre8eneral lkanpk' Lorłko.a plat śluzówkowo{kostno\ay (metodaNabeńa) lub plata ślu. obu stonach uTTostkazębodotowego.rn kieszonki zębóvrW następnejfafie zabieguWkonuje się Metodę tę wpm\ła. dzią. cię( id piono\e ndlc. Technika zabiegupolegana rlykonaniu od strony jest Wkotfysry. 1t . tal. pve. \lTmstka go poppc/ $\konanie kości części korzeni i tylko do grzbietowe. (śluzówkoilego) i je się do pien'ohP8o polożeruaumorottl]e szua.eliminująq.(resekcyjne) chiru icznereparacY. metodaNabersa pełne.lcze.4 MieJs.ine ! Leczenie Piat Ryc. operaqja dowierzclrołkowego kość W ten sposóbodstaniasię zebodołowego' stosowan3rnzabiegiem chirurgicz' jest najczęściej rząiącdogodnydostępdo ńej i pońerzchni korzeni pnlzębne slęgąące kile..Plat ar-T "\r'. so iówkowo'okosmowego(mod}fikacjaTńedmana)' międtwebo\''milR\i ' | 1'5)' mi pętJowrm! przesunięcie plata mzs.ĄZ(7epo!. wertaętrzneokoło0'5'1 Inm od szczltu bpe8u od okostnej cię.llykonujesię poziome cięcie skośne nie skosnjPdo gpbietu W\'roŚl|. pionowyLh M lub (policzkowej)od !.3a nejqrubości' Ryc.okostnow i wvrostkazębodołowegodwu cięćboczn}. $zdłuż Wanaoperacja płatowaWidmaIń cięciapoziomego i DEedsionko\Ąej języko. dziłNabers brzegówkości na polegajqce do' fi. nrłrr.i Piat śluzó\.łowej.a zębodołowego. Do\łjerzchołkolve Widmaną W zmod1fikowanejoperacji płatowej pionegopolegana utwoneniu płataroz\'r'arst\rcne. Eo na ostro za pomocąskalpela dfiąsło słatworząctakżepłatśtuzówkowo. ganicy dfĘsło\łGśluzówko1łej' taż kieszonek kosmych z Wgładzeniem ostrych w 19# rol:u' obecnie zrraner stosolva.zmod}.ch i kości cie to pozwala na usunięcie zmienionego zapalnie 160 . pońepdrtti którcj celem jest uz}skaniedostępudo (ięLiapolome8o\Ąe!Ąłrelrz. oraz polerowaniemkorzeni zębówki.t" do granicy śluńwkowodziąs.

Gingiwektomia stępujepo strońe ze\łnętEnej.iĄlTostka wego'ńemożliwe jest pneslmięcie dowiefichołko. Gingiwekomia możebyć zalecanatakżew celu odsłonięcia bżególv komn protety€znych usfi uowa. stateĆznie jaka uy.o]Iiepodniebiennejdokonuje się popEez wyko. łych) Ędących wynikiem rczn]stu . co poniżejdo . ciędapoziome l vnętEne skośn€b. polerujesię powieEchnie korzenrzę.? tworzy nowąsfersze Ę.odsłonięcia.nności pEesunię. płat' pńchniczych lub wlpehrień' D\ła ka zębodotowego' cięciaboczneult'a]niajq b tol . ' U\uwa sie bości t(lurrjukol'ookos|no$ Ndq|ę|nje prfestlzeni kircfuje się Ziaminęz ewentualniezłogi. usuwasię l€sztki złogóW nazębn]'ch.7)omz konieczności ub]'tków .lazabiegiemeliminacji głębokich w zapaleńplą'fębia stl.]. mańwy cement i poleruje korzenie zębów'Ranę opeĘcyjnq płucze powieŻchnię można pokryć prepara. dfiąsła.Kaplana głębokość \"''ierzcbni 'ób jal u innyrb opra.!vprz}ladkach ob€mości kieszonek (mod]'fil<acja płataśIuzówkowookostnowego Fried. sionku jam]'ustnejpowinienb]ć odpreparo'lvany na Zębodołowego i nieluc}omej bło. . zębodołowe8o. nanie operacjipłatorvej' płatrozszoepiony w przed.]rulq. przy głębokich kieszonkachprz5'zębnych ma do. jest ruchomej blony śluzowej' tałiej brak zębodoło. o|a|nlnkul hifurgi( /np. Po lwkonaniu znieczr enia zaatcza się punko.b.ię kieszonekoil stronypeedsion1{o\{ej i językowejcię. $1'gładza bMegi kostne w]'Tostka międzylębo\wch.lzeniutoalety mn} Po dwóch Ęgodniach usu\ła kóla razem dowieŻcho|kowo z pasrno pŻyczepionego.tów krwawych na się mĘrcznjryn'PieIwsza zmiana opatrunku pollmna dziąśle' następnejfazie zabieguoddzie.l \Ą obrębip pnyczepionego' podniebipnja.!r1. zleperowanyplat ś|uzówko\Ąy 2 mm cpon]żej bŻegukostnego' Ranę zabezpiega się opatrun. dejz Wmienionych cz]. we plata.la Iaspa. zanajako zabiegpozwaląiacy całkowiĘelimńację do $anic]. się roztworemso]ifizjologicznej. dwomaszrvamibocznJ'rni..wołan]'ch .(resekcyjne) reparacyjne Leczenie chirurgiczne Raspatorernna tępo odwarst$iasię płatpetnejgru. pŻesuniętym p|atem rva. obu stronach\Ą]Tost. Na i!\r]8lad/Poiepo. kieszonekpowstałych przebiegu oraz ŁW kieszonek rzekomych (obecnie dfiqsło. pEemieszczenia nych poddziqsłowo' W meto.lziedowienchołkowego $y.lhrżeniakomn anatomicz.5 ZabiegdowierzĆho|kowego gicznej'Płatlokalizujesię na nysokości bŹegu kości ' w€ dą Nabelsa.t| Lrmiesz . .rozrośniętego po siedmiu dniach od zabieeu. jeśLi kiem chinrrgiczn}m'\fetoda ta jest \łskazana. W ptaB.iq potlt{imip dziąsja /a]oionJ opa|June]{ Mra/. W metodzieNabe$a aż dfiej kieszonekprĄzębnych' obecniejest ona. ny ślufouej.\Ą6ka. temso|cosery| DentalAdhesive Ułatwja p|o to ĘdfuĘ ces ziarninowania i twoEenianowej tkankidziąsła.Irętrzną nię dziąstabfzeznego'Ranę pnepłukujesię po kaf.ą urr}łnanju Paste. kolejnej kieszonekdzĘslortychi popmwiaj4cy kości w kztałt dzĘsła.11.lziąsła omz iza. nych zębórl i marra)cięcjepoziomeprowadzisię wzdłużl-2 mm prz}zębnychw obrębiefurkacji na \Ąylot (ITIklasa) poniżej po bEegu dzĘsło$ego. go' k1óry zmienia się po siedmiu dniach po przepr. nastąpić torem Wkonuje kireti.jrptaż koizeni pzeprowadza się w ten sam spo. ]' szerokiejstrefudzi4sła 8d/i. (Ryc' 11. kości Za]dadasię na zęby obnażoną tluią. się bólv i kirctą opEco.. ta7iP /Jbiegu sl. dziąsła pozostajeokostrra. ciąglym pęt]o\ł}. mzt\torcm soli fizjolo. jal h Pl.oddfi+ aprzJ. !\'o za pomocq pincety Cmne'a. Eliminację kieszonek pE]zębnych po Gingilvektomiab].m. powieźch. nie 'R}l' ||.]z do powiencbni zębórvprc\tadzi się róMolegle' nie.Wuje weł.6a.ating. ' za on}m pod kqtem flff 1-2 mm poniżej bżeg! kostnego i pż]twierdza cie poziomeskalpelemprowa.ia p|atameto Ryc.o. pur Ranę pokrf1vasię na 7 14 dni opatrunkiem chi.'hviedzając sz$'em go ulmstka zębodolowego 1 ony piat śjuzówkowy.

and modified Widmanprocedures. A L.Wood. J.Glickman.20:63-68.7 odsłonięci€ protetycrnej zabiegiem qinqiwektomii. Periodontol J 1974.1. No 468(1971):169. Hoag. tycznejak w zabiegugingiwektomii.ld' m(rżiarówno.nję|e8o d/ia.. A'o'.R. plaque E':oce z. \!ych.. (eed): D.Dec. l.Flores-de-Jacoby. {€ | d. rwipnia dddplarjiplald podrzd\ inflv(h opprar ii \. et a|': |ongi 13.D.: Widman of 5.]u osteoplasty.8. Abstr surgical access. N4issle. Ramfjord. positioned mucosolflaps {ree und from multirooted teethwith Healing ofapically A.Allen.P: fu|land Alveo|ar r€ d uction Crest Jo||owing Dent c|. I 972. patorcm. Postępowaniez mllą poopeńcyjną jest iden. 1 yearJ Periodontol toz . prednicgo poloipnia. newsurgica| A proceedings a workhop heldat trinity college.okostnowego' odwarsiMcnu ras. bezzęble części pmtetycalego' nplaniu stałego uzupełrrienia Ryc.Czas Stomat studyo{ peńodonta| gingiva. I979. Beckel B€ c ker. after resin periodontics. 12-14.N. Efficcacy treatment o{ tudinal study comparing realing osseus and chicago 1980.A. Useof mucogingival E. lreland. 12-14.Tednika zabiegupolegana utvroneniu plata jego śluzó\łtoło.D.1r25. of control 8' ]ańouk. Weyna.42:1.2167 c.PeJ periodontal Cl.. w celu stka jest obecność $Foś|i ko' nego za4su' Wskazarriem (egfostoz' lub pognbiałejblaszki ue\tnętlz. Results Quintessenz. O. osteoplasrykato ZabĘ poprawiającY Zębodoło\r'rego uzyskaniajegofizjologicz.45:601 surgery c. 10. międzpębo. Dent 1920. 32:307-310. W czasie gingiwe]domii'jako zabieguusuwajqce..: calculus removal gingivalgratu.ochsenbein. 604.P. 4.4:427-433. 38.:Theeffect J.59:351-355. 1954.1714&-51.r the disease. Smulow Ellinger.11. Flores Bńt J 12. Effica<y external l.1:293.: The of W. riodontol 1985.Wych shf eniach ki).R.PM. 6. Dublin. R.: of surgery method. Repositioning attached J advanced. Theefficacy osseous dańs. M'. clin Pe odoniol 9. ITheoperative L' treatmenl pyorńeaaIVe of L. w bneżnegopoprzezrĘ. Nabe6. Demetńon. go nadmian ro/ro.nNońh Am 1988.: 1. tualke 3' Parashis. on and without gingivalenlargc WP: Drug-induced in to depth' 11.W. andfurcation suńaces re|alion probing and J ments-dilantin hypeplasia beyond. Donnen{eld.\' obrębie prrzębia lub jako zabieg moĄńikujący ptfy t{T'Iostka zębodołolrego \wko. Jlap. B'. Anagnon. fJmlqlai ranepoope$ryjb\ ną' osteoplaswkamożebyćtakżewskazanadla uła. Rosensurgical 1. Nymans.(resekcyjne) reparacyjne I Leczenie chirurgiczne Osteoplastyka kształt\Ą5'1o. A. Themodified 5. L'D': to enhance estheticl' partial 41 Hrickness J Periodontol flaps. cześnie prz}'nrócić prawidło$Y kotrfui dziąsła rt1pukłości prze.tworzenie (zabieggingiwoplasty. H. eńu ki z uzyciemwiertla lub narzędziĘcznych' Po prze. gingiwowestybu|oplaśyki metodq pocket elimination the establishon na skutecności and surgical parodontopaperiodontal lth: lonw zaawansowanych of hea A Nabersa leczeniu ment maintenance and 1981.. Lindhe.a następnieplżeprcwa. Banach.Vare|żides.Lundergan. efficacy osseous procedusurgery In:shanley. procedurcs 7.. płat płukaniupola opemcyjnego rcponujesię do po. stnyÓ h nejpresfncnj mied/lzebowyr i mierlnLożnnio... \Mdman.. l '.A. 1988. Gli{ Dent I clin Periodontol 1993. gitudina] therapy cares in of tii. tusoc1989. :12. de. 2.lacoby. syryńska.

!'cuepionego 2 jest i!]staftzaj4qłn.tnei lo zabipgi konlmarczanirrmo jak i błonyśluzowej w obszaźedziąsła. U7\.że ono wąlka strefadziqsła poł4cze. blony śluzo\Ą'€\ĄFstka lub kości'' j dingsof the World Workshopin Periodontics1996).:rrmulacji niu Z pł}tkinazębnejordzutaoe pzyczepu łqcznotkankG we8oi poitsta\Ąaniu recesjiduĘsła' Badaniadoś\.ji oocdoś. rv s]'tuacjishvierdueniaWy.lnięciu\ł}Tostka następshvieusunięcia zębów w tycznego.lna ze \ĄsŃłczesn].vstępuje dyskomfolt cz}'nnościo$'J d]łużania koron zębó\tl korck8 nieplitwidło\Ą. (!oni'żej n]m) Najęęściej \. o l q l h l o l d ' J i m p l a l l ó r ^ ' .€gobezzębnego lub pmterycrnl. 1992)ual.G€\'€rsa lgn' Dońnam s.e. zębodołowe. Zdm\Ą.Sądu ń. usrmięciu ńe\ł'laści$ych i\ędzidcłek i \Ą.lóken mięśIriotlchoraz pogłębieniu plfed. dziąsła. Wq. w p1}tkimdnem rlżedsionkasprzyjaal.m. nia lub korcĘ' niepmwi.Iło' pozycjilub .e \Ą bie ibral.rnisię podeas żuciaońz za.I]lo\\'ości anatomiczn]ch' mzwojo\qch i zmian urazow:. lq80 Werul.ru. to5 . flFpdmana i w. gwaiantująca p. przyczćpów sła.kanja mdlnpi opĘ hL8ton} w definicji tej mieszcząsię ńwnież zabiegiwy. śnie sąsiadującej blonyśluzowej Wmstka zębodołowe' go. V. cfa]nc u zwierzqt Wellnstliina 1992) obserwacje i klinicrne u ludzi (m. (m' in' Wennstrómai Lindhe l9B3. rccetiidzia". bP/piec7J |Ped poLiq8Jniem bl7Pgtr&Ę. jeże]r zabieg taki powinien byćroz\Ąażan}.1\estionowĄobseNację. / J p o b i P g a n i P/ d . jegochinĘicunegoposzeźe ia!treń/ dziądai pog|ębianie pokr].dfiqsłapr.rdma 1987.la'2 lPl !'fua.'ości podczasszczotko\łania źucia' lub < l u l t j l ] . : pżyoeŃwWędzide|ek eliminacja nieprawidłowych iĄYstępuje dodatni test poci4gania.thlub odzapalnych (Prccee.lnej.ła.la prcl mjq.viad. in' Miyasato i rvsp' 1977.ltsk'Zaniemdo Zabiegu gicznych pe].aźnego defek1ueste. go)b]'ły lem sam]m w sobie.lria chroni pązębie przedsi. czepionego zrogowaciałego.ch definicji brani: .Z}zę..r PoszerzaniestrefydziĘsła prą'" Przezńele lat zabiegiposzerzania snt$ dziąsła (związanego.$łieŹ. ma]naszerckość dziąs.}mstkazę.TomaszKonopka Wprowadzenie ŚluzÓwltowo.ponieważ c€ urtaź]ano' ze jegoszelokość odpowie. jako zabiegisłużące no początkowo zachowaniu dzĘ.lvanierecesjidf iqsła.\ł]'mialu morfologiczn}Th' $'ości dziąsła' Je. ponr przed plano\łan}'mleczeniem ortodontyczn]m i pnpdprolefy( /abipgi /ne d$) k5/lrttui wlsokości \q1ostka zębodoło\Ą. dna r$ sion]ajaml u.esjidziqsla PokryWanie zabiegi na wędzidelkach bVprowadzenEa Termin chi$Ęja śluuówko\t'o{ziąsłowa' definiolya.pomimo jdm}u.dziąslowa Ghirutgia Poszerzanie streły dziqs|a . bodołorrcgo' obecrre określerria definiują ten duiał jako chirurgii pedodontologicznej plastJcznezabiegi chiful€icżne Wfkon}'rvane popm.W]' dla niepn\\i. pa.p.plast'vclne fabiegi chiruĘi{Ynelwkon1tane rv celu zapobiega.lykonywane wfg|ędóWperiodontolo ze skiej sfueĄ. pacjenta t.n.że istnie]eu. utl7}muiesię stan /apaln! |Pj okoti(\. nie zabiegiztego zakresu to: se poszeŻanie pzedŚionka. łamitarcia i{$iąZując!.

]\ ŚLUZÓ1TKoWEG0 (Iriedman 1962)a \ty. eliminacjępnedsionkow5'ch cześnie pnekracza linię śluzów. o g. i/4ub Zalecanejest .:.. po/ome\Ą"cl'../oe.ta uzóWkowego'cięcia apEesuwanE ś b.owego(Uę p|d|d lowego o|ostnei' do oowie|"c.wszv. zębnych'L1órychgłębokość kou'MziąsłorĘ.ta ś'uu o..Walunkami miejscowmi dla pże. pzedsionka.ei o\o'lnej' w.^(ie i."łli't"'i Podejmujqcdeqzję rrŃonr techniki zabiegowej.ś|uzówkowo-dziqslowa Chirurgia przedsionka śluzowej pionowe od biegnqce błony p|. poz}cjęzębarv luku i łlmagania esterycme pa. odpo\liednia kości(clarka.lan /ąi.lla poszelzeniastiEi' dziqsła ..r.p" w miejsce "*.lrYstarcza]aceJ koim zębów plzy dhrgości dłużenia jedno./c R]rinr l2'Ia do d w posfenenia.ą'"l|eszolli'laczacerę.ń. C' d Dowie|zchołkowe . pl.'.iliJ."*.ioko5tnpj' olaz byłyniepEe(id]'vlalne co do zakesu \Ąl'Tostka pved\|awiaid nąj\^€ ż niei.ion]. \{etody te powo. l brak głębokich powstawańe lub ilowały nych.. ie ow| b . ' ".l."i.3 po_ W etapyzabiegu. i obecność grubość dfiasła. PrłZEsI.o7iqslowe|' a' o. Rvc'12'1a.FTego d 'o.'ł'". Coma). . M!.i". rv twolzenie się wtórnych wędzideł miejscu blizny crc.cJp.]l gnbos |ned..vtll\IE DoI\rERZclIoŁKolTE PŁAl. międzJzębo\ĄYch po8]łębianie rccesji dziąsła. Zabiegten umożLi\łia głębokości kieszonekprĄ-. okresie gojeniapouabiegowego li:.12'2a'b' c' d oŻeszclep ' d' t'^ -i" p"edsionu' c-pooz' p pzeszcepu o'oĄ sLlos.. cjenta.laplonoweC.ony Ulowp]' cię(. odsłoniętej kieszonek kost.'glan'a \ U7owkowo.Ifiąsła obseNacji\łieloletniej'2.o|towo s|Lzoń pŻe{. sa:5 Na znaczcniu straciĄ' metody z pozostawienrem prowadzeńategoZabiegu grubość dfiąsła(> l mm)...I"**".or'ei d pooperacyjnej'Wstapienie ryzyka rcsoĘcji kości ordl rcslka/qbodolo!\c8o rc/osldiqt.dru "".i" 't64 .e s Rvc.tas|.olep. poza szerckością dzĘsłanależyu\Ązględnić: f $spóh\T'stęporvanieapa]eniaprzlzębia (położe.u l"t... keszonck plf}fębn}'ch)' nie i głębokość dehiscenqjikośo..ubo(i 2 Tm 7 oooriebFn.a ardego' std '^i"""J" i W9 sfycia Ho|brcokaochs€ n beina' technika pzóvoepu żapewłria sciirą adapticję l]orcze' ill'j*il "i"*:"'*pi"i'"l.

lkośćkształtplfe. gojeŃe po uzeszczepie błon]'śluzo' nia.ZA'eni. Z jest czego']Ćór!n najczęściej podniebieniet\.virrde w okolicy pfedhzonowców Wie.lrej esteĘ.cia otaczającego do dzĘ.1.llohe wspó'hłl. gojącasię rarrana podnicbieniu.re. . 165 .blPj dru€ i mc|api.z'ueporr: ku duh. tMajace ki ziarninowejbiolą udfiałkomóIki z płataśluzów.5-2mm u'alst$'J-' poprawiaich unacuj'Iianie i wgajanieo' \Ą.'\( l ipm /pnn$se&ide]].kę zęba (technikaszJ''cia HolbIG \t'g jęZykowo' oka i ochsenbeina)i b}.ar.ch' Płatśluzó\r'ko.\sl\Ąranl . kości \tlaostka' a Zakrcs znacznejrcsolpcji szczltu poszerzeniastrefy dzĘstaw olrseftacji wielo]etniej jest trudny do pżewidzenia' PRZEłłCZEP BLoN\' ŚLLzot\iEJ \Ą.ć ściqgnięte \Ąlażn]' jest ucisk pneszczepu po zsz}'ciuplfez około5 mi' push(h nr:p.h od-Ą. pokryci€ okonn€j p|at€m ś c uzów qo ko!Ą/ym Wszycie Wpogiębione pfledsionka' dno się szeżenie strery dziąsłaodb!'\.o\Ąadzsię cięciepoziomena grżniq ślu. B}C' Miejsce .bmk. \Ą'o$ane wiele miesięcy po tj'm Zabie8uzm ejsza.?e ono (obecllość po.ie b' metodą W ś|ufowej. i kowego'kości ozebncj-Po Zabiegu dochodzido nie.lki przedsioneĘ nieprdwi. się \Ą. szczegóLoiegdy p\. Ltóre uhudniaja unaczlienie.|Ą]] j. rozległa d:ługo i utrudnioneunaczyrie ie (szczegóInie prz5'padrv prze.ego.ipowimr obejmo$aćsz]. technikę i w€j opisa]iw 1968mku su]lir'an i Atkins' \Ą'.kitej oko[cy'Pienvszyetap zabiegu to pE!'gotouanie miejsca biorcrego (Ryc. żubiolcz]'mza pomocą$su].onoi. styczną'Plżeszczeppoza.3a.B mm preparuiP p]a|' uęścior.ś|uzówkowo-dziaslowa Chiruroia poziome b|onie Ryc.uszczegó]nych pacjentadotyoą. się \Ą.\ły |\ l.cl Lonie'/no!' Ilo.skaza. j lub Wlokjen pr. nowarie.o. .ię z icdiotzl'.fuzjaplazmat1rzna z obszaru biorczego).12.prepar. Zowej szablonuprzystępuje do \Ą.n}Ąn ie.nio.ch tnech dlliach wgajaniaprzeszczepuzapeł" nia w]Ęcznic d1.'pisF\'ane nie się \łspć'łistniejąccj rcccsji dziasła jest peŁaniu przyczepu nabtonko\'.lawcze zaopabuje się pl]'tkq temop]a. l' sz}. i rccesje dziąsła oraz pIą'.Boczniei do{ieżchdkorvo L. je sĘ pżeszczep|rłon}' sk ślufowej miejsca daw.skaza. l2'2a i b)' P. st\łytkanki tączneji podśluzowej) l2'2c). \r}. pż]. \\}. apiata b odwarstwlenje ś]uzóWkowego W kierunku dfjąs|a.{a poprzez zlamr.jbp/ przecinania olorrnejo .rvianie pi"n'. rokości większejo u'anegoobszalu. \ł}'magane jest założeniecementu chinĘicznego na okres gmbos. i pomocqszablonuz folii.Po nacięciuMon!''ślu.o.nnĄ.] sbei' dfiąsłaprzy rtielu zębach.t. i /nuko\o-drllslolt.stępują przyczepywędzidełek mięśni.ej) obser. g t]'godnie'W tlvolzeniu tkan. i\l1nagń qrh pozabieśo. jeden ząbpo obu stmnach opero.lś]uzG w erani(ach 1. niem d]a lPj m. c Westibu|op|aŚb/ka Kazanijana' cię.okć't \Ą'ania ska]pelem lub mukotomem pneszczepu o grubości około1-2firm (składa z naMonl{a. k1órq szczepuustala się za pŹenosi się na podniebienie.loo].? Ujemne następstwa tego zabie8! to: obecność dwóch mn pozabiego(5'ch.pŹec/c/epo\ 7-l0 dni' 7wfti( u!!a8e'.|rzpni. jest przesurvany do\Ąieżchol.klzPPó\Ą nuI r]lautunipcia i ki\'i. sła i Wicżchołkowo do okostnej poprzeczn]Ąn \/uem mdtcrdlo\t)m {Ąl' l2'2d'' Ni.iamąusmą wfń$łtuje się i usuwa tkarll{ę tłuszczo\łą oraz drobne gruQoly ostatni etapzabieguto stabilizacjapzeszczepu u ło.a mię.

Ltóry uszwla się bocu.znegopo rd\lo. dnie pl7.$łókien mięśniow].czny niezadolralająrł ś iejszyi! poló\Ą'Ianiuz okoliczn].YGyl |2'Ąj' / nLnsln.cowate.lvkowo.u\\'3 się pżyczeps.g l jest Scbmida i Nlómannag stosowalra w celu posze. l.mitkankami).i'\\. . c. $sz}$'anaw miejscu pień\'szego lorre o ti-B mm od 8raniqYśluzó. lt]nik esteĘ. j" siępjJl . \vskazaniem do zabiegumetoda Kazanija.luó\' kn!. ].3c)pla|ó\Ą h )]./. \ie i rzenia Śrcry dziąsła zębodoło\'lego pogłębienll kou c|iologicn}ó i o Pni. sion|:ujamy ustnej lrYkonuje się Zabiegiwestibulc prcpalowanym wcześniej pfez l-2 minuty Płat ptastJ'ki.b.. wszj'tejdo $e\Ą.8 4 sz!'ch przedtfonowców prowadzisię cięcie połkię.r blunje 156 .Lilju]opld5|}kd / pułor*rn1'ch Edlana i NlejcJraraw mod}fiłacji Pned podjęciem decrzji o fomie chilulEic lego le.nętżnej stony \Ąargr' słoniętą okostnę płatemśluzówko\\m.o\i|c prĄ' p\'tkim przed. nd nflyldad mipnia rn. kierunku dzĘsla preparu.kolei Lmiesiona $ędzidelka \\argido]nej(objaw przedsionka wljana rra pozbarr'ioną śluzo\łej vŹĘę' i tam trłon}' złilaszczau dzieci. Na błonieśluzowej cięcia (R]''c' 12'1o. \\. pola zabiegowego całej szemkości na \\ s}tudciiLonie.nosi ntn) 2. ś|ufowej odwaBtwienie b W Ed]anaMejchara' cięci€ pó|kięfycowate błonie ] a metodą Ryc'12'4a. tej patolo8ri' Należ}.vym pokry.' dodatni). tt L\TIBI LoPL \{ n h \ pok^dekoi i \!\.ć odda.iwyżsątn śluzórłkort'o.'5lgnowaniP /\flni.rgiaś|uzówkowo-dziqslowa Chiru pia.5. d We'tibu|oplastyka jej piatem kości ś|uzów wieżcho|ko!. \Ą.którc winno b}.$}eliminować mod}fiko\łrlne u .rnWsfy. szych obse$owano niekiedy st\Ąardnienie czep lrędzidcłkai włóknamięśnia pokĄĄra sĘ zreponowan}mwcze.jU.]eqo do okośtnej dno pneds onka oraz WszycieokostnejW b|onęś|ufowq i jest (Wszcućp ja. \. ^ nnili pliologi.runk.ll szczepów ilziąsłort}ch poszeźaniustreĄ' dziąsła (pveciętn!' wrost szerokościdziąsłaniązanego \Ą5.ji naleĄ okretlj' t\. punkcie powimo być żJ.\( h.TnF lP{e.]niLu lJini. 12'ł)'db}umożLj\\il poszeŹenia sbeĄ' dziąsła ności płatem śluzówkow]n.e. czenia rcce. śniej recesii dzi4sia Pokrywanie drro nie i w pogłębione pMedsionka (Ryc' 12.edsionka.lurnweiprcd<ionkado pienr.ie di ce idziqsła pŹecięc okostnejodwartwienie W kierunku t' ś|Ufówkowego Wargi' W ko\Ą}.ciskasię do podłoża na jest płytkipnedsionek i nieprańdłow przj''czep ten następ ie $sz]l!a się w okostnąw pogłębion}m pociągania Z okostnajest $1. slopiPn po8lpbiafua pluedsionkaw oko]icyzębólvpnedniclr żuchwy do.osaniLlpne_ .]lodwa$twiającgo od podtoża kie. w.or/\ \l-aniPm us^.tóry pIą.tórc w rra.:ulame. prorradzisię cięcie poziome. okolo 8 mm od 8r.ii.c\a następnie płata na śluzówko\\ego u podsta$l zmobilizou'anego przecinasię okost.ną i oddziela się ją od kości tde gtęboko(Ryc.c'l2'3a)' Następńe preparujesię płatślufólvkG pokrlcie pola zabiegowego w dziqsła n}m na okrcs 7 dni' W zabie€! t}'mdochodzigłów.al]. okostnej bródkorvcgo'od.dziąsłowej Zaleca się stosorvanieńci resońowalnych oraz opatrunkiem chirurgicz(RJ. pacjentówn1lod.anicY w odlcgłości W dziąslo$€j (Ąc' 12'4a).u poszerzeniesfely przedsion]<a' pola (Ryc' l2'5b)' Na całejdługości zabiegowego dG nic do pogłębienia U chodzi się do okostnej' ZsuNąiqci \Wcinajqcplz!" dziaslajest mniej spek1al. \łielo]etnie obserwacje pohłicrdzają przervid5" l\alno.

/l Chirurgia ś|uzówkowo-dziqslowa ńewłaści*ysposób szczotkolvaniazębóW usunqć pokyciarecesji powinna d/iĘs|a za. jegolvJ'rnagń estetycznych planowane. Usz]pułowanyprzesurĄ€lny płat(pedble\oft tis' qjęrecesji'nawetw prz}padl.ecesji aktJunej rccesji nie na]eł lĄrpehiać ńrtłów poc-hodzenia (po8iębiającej naleł \ńoą'ć leczenie chirur. tkanek l Klasa I: rccesja ńe pfekracza eranicy śluzowko l brakc€ < h zapa|enia przyczepuĘcznotkan. 2.ane ot} powsta ania pono\łnego nowegoprzycfepu' lub być i L1ór} !t $up'e serwa. l fadowalający przy do|eg|iwościach lub ją przekracza.Trzebań\Ąłlież brzegu dziqsła granicy do \łziąć uwagę\'r'iek l p2esunięde -cemento!'vej (pokyciecalkowite). dopmwa<lzić uycofaniasię sta{u zapa]ne.jdmj Andlin.ieiełi prekra(fąjq grani(e sĘ) giczne' U pacjentówponiżej14mk] Zyciadec}zjata szkliwno{ementową. pacjenta pozabiegowy Wyg|qd este l Klasa II: recesja sięga do grznicy śluzówkowo. (/ęśLio$e. mzlegb ub}tek pżyczepułqcznot]€n. w planie leczeniaza]dadasię rłykorranie duiąsłową. ls.wania go pokryciarccesji w ldasie IV jest niepe\ane. streJydziąsła zębodołowego l u4Akanieszerokiej wodziąsło\'''ej.otry @dwnced' w sJ'tuacjirccesji stabi]nejdeqfja o leczeńu chi. Przesuczepy (ITee tis1e graft)| cjenta. dzJ'zębouych.ut-ata przyczepu posze. przwadku k]asI i tr możnaspodziewać cał' sĘ W pz]padkr zamiaru wykonania korcn dodziq. utraty brak o fizjo|ogianym |Gztałcie brodaweĘ kowegona powiencbniach międz}stycalych.zenjem prolet}czn)'TnPr/ed Zabiegami ' U osób dorosbch w przwadku . nie 2 ldaqfikaqja wg Mllera:l0 cia recesjidobrzeoddąje prfyzębia. chirugiczne pokry'cierecesji nie jest kove8o i kościłlltostka w przestrzeniachmię. filaro\Ąych) wskazane |yuo nd pokĄcie uę.pozabiego!Ą/ych.onnad. głębokości szcze|iny dziq. nieprcchni(ot\ego. tis jed. i fwiękzonej Wraż|iwości zęba' . &lp) _ na przyldad płat przemieszczonydokomnowo.brak uhaty plzycze. generąuon)' możecałkowicie v'5'elimino\aać recesję'2 Jeżeli . Jeżeii kor. tyczny dziąsła minimalnych dziąslowej pu Ęcarotkankowegona powierzdniach między.{aĄ]'rn \Ę (?nyó lub/aburenielopog]Ź lebaz re(esja' niem łU]ru zębowego. bó|owych okolo.planowanelepo|qczenietkanek pokryWających koŻeń ońodonryone lub protetyczne.]i' Metody chirurgicznegopokrjrwaniarccesji dzią6. 1. e re.(iot\e' Ro].rąft)' dojęzykowe przemieszoenie oltodonryczne zęba 3. technika |dea|na niepmwidłołe pżyczepy wędfidełełi zabufenra do zwarcia.Sobo(kiwsp. z fębempŻy k|inienej Roko\'{anie kwestii modilości całko\"r'itego \v s|owej przekracfajqcejmm. W pokrvcia rccesji. uwagina utrudniony plocEs z po1vinna odroczona'Jest to uwarunko$.o$anie pokĄ. Stercwanarcgenemcjatkanek @uided.tlpy| tżech latach stwierdzili niekiedy całkowitqreduk. nak Iecesje\lystępująprzed plano\.ze tącznotkankowegona po\"''iecchniach między. jegoo{zekiwania pacjenta. l śCisle czeniezacho\Ąawoe. usĘpienie sWcznych.plat podwojnie uszJpugo w okesie fuzwijaj4cego uzębienia. sĘ l plzeszcfep podnabłonl@wejtkanki łqcznej w pokrywaniuEcesji uz}slauje u pacjentówfit{} (subepithpliaL klasie m spowodowanej wadamizębo\Ą]'mi dych. orau blony ślufa\\ej soft (iee go postępowania stomatologicznego' I-epsze\ł}'niki l pzeszczep płata dzi4słowego gbqibxlw). leczenie chirurgicanepl} ich fli l Klasa Iv: recesjaprzekraczagr€niĘ śluzóvkowc winno poprzedzać terapię ortodontyczną. fuliĆzn}'rn powinna być ufależnionaod wieku pa. p€ ' \'nić12| pod szkliwno. <lzĘstortych' konieczne. l Klasa lII: r€cesja sięga do glanicy śluńWkowc dzi4slowej lub ją prze]oŹcza. się łołany f ptatńoi. pokry.W Wmectt1P t.latków z pmwidłowq higieną jamy ustnej po sełmożnapodzielićna trzy gl.isę]€ . .ubarizo \'rąskiej shery sxp graft): prz}czepionego. przemieszczony dokoronowego bocznie. w ldasie III możIa]iczyć sło\ay'ch poddfiqsło\aych (szeególnie prfy zębach lub ko\'ritego jest polaycie rccesji przed le. Tłunacuysię to możLiwością r płatobrotow (flr'd'i"ndll7ap) na pny}dadpłat dzĘsła pełzania pfiyczepu łącalotkanko\'{e. este8czne. go pr4'zębia.

t.12'5c)'Po. !t]m.\Ą}th recesjipc l$'sokości najgłębszej rólrnej wg mieszczelie br.esunię..ecesjiI ldasy .:. ment chirurgiczny 168 .dngie przez dno szczeliny dziq.jerunku korono.ujpsie \^to$. da dokomnowegoprzesuńęcia ptata mostkowego w i cesji./(/plin\ przcmierzrza. 12'5a).. b wyprepalowaniep|ataś|Uzówkowegopzecięcie oko. skich r.odawkdziąsłowej Pennela i wsp. weqo ijego nabiLizacja po.12. ' .b. :i l .hron) dlasloueiprpparuip plaInM /lożon\l h l !\]kony\|dniPm docho.ecesji na rcn' zabĘ . s|Źbi[/o\fdn} |orr 0a Zabie8po|ega !łvt\orPnju M od|eslości (Rr. ZabĘ ten bJ't następniewielokrotnie modJ'fi.. metodapłataobmtowego Pafuua197? ' pola (Ryc' l2'5b). utwo2eniep|ataś|ufóWko r€ c równej!Ą/ysokości nó W od|egłości p|atamostko. i dociskany do podłoża najnrniej 2 mm od bżegrr pionowepoklycie recesji (pienrsze cięcrerównolegte cjachrvieloletnichśredrrie go plata śluzówkowego tej 70%. Sumner 1966. .. Hafley 1965' się plat śluzówkowo.w o<ltegłości wjękzonej o 2 3 mm plfecina się okostnq rra całej wg 1965. ob|iczana ' aod przesunię.esji f dodatkiem2-3 rnm.. $ t/e(' i kononol\ei o\!€ . us/t. nych dokomnou'o (Nońerg 1926. pokrycie a do brzegu dzĘsła. llosTlio\rlTco jest dziąsłorlych \Ą]'kożystylvana met. 12'5d)' W obsen!'a. po zastoso\{arliu metodysięgało pier'wszego uzyskania obu.TODA DoKoRo\oll'EGo PRZESLNĘ.nczl. d Dokolonowe i najgiębszejre. całkowite 25_307o leczonychrecesjila'Najlepszen1" illa słolvejw kierunltu stlonnie uszwułowanego płata śluzó\ł'kowego)' niki uzlskuje się przy pokrytvaniu ptJ'tkich (do 4 pży.okostno!.N li. j e. ka'JjP8oodlpg]oć' bl7Pgu recesji + 2-5 mm (Ryc' najgłębszej kowany (Staffileno1964.Allen rem do miejscapnecięcia okostnej i Mi[eI 1989.Cięcie rczszena się do zębów sąsiadująCYch NasĘpnie (skośne oblotoweprze' z rccesjąi prepanje sĘ plat śluzóWko$Tl nowaniapłatówobrcto.i€p|atamonkowego l\.czepionego(> 3 mm) i odporviedniąjego (minimum1 mm) (Ryc..okosmowego odległości okołopółtorazębaod rc. Jedn4 z pierwsą'chmctod pokryciaobnażonej pok]'cia rnno.Tamow 1986. pełnejgnrbości. . wg vlzoru: 2 rary W]6okość .Gflpe 1966.I li. o najgiębszej esji powiękzonej 2-3 mm od bEegu dziąsia.śluzółko\Ą}: Stosowana Płat ten jest pEesuwany w l..1arggrafa liniacięcia bŹegu df ąsłowego wg Ry('12'5a.ś|uzówkowo-dziqslowa Chirurgia lT . Dla wienchrri korzenia oplsali w 1956mLu Grupe i War_ CLĄ PŁAT'q.ruiłni międ.]ąslowej' dokoronowe d cięci€ W szczelinie Wo'okośnowego szwami. dziqsłapółksiężycowate.lv wicrzchołkolrejtł'lącznie dokorcnowo(fararow 1986). części tegoprzemieszczonego jest w przypadlu pojedl. l ] ]III.?\l .Iząc raspato.6a ib). iiti i .'ii ].Harris 1994)'JedĘ z najEostszych wstaje w tej sposób ruchomy podwójnie boczlrie p]a| je\l metnda/ fas|o5o\Ą€ em daIa polksię.']r (Ryc. od\łarstwieniu pŻemieszeeniu bocznie d]a o{arggra| 1980)'Piem'sze cięcie w kształciełagod.pulońdnv mosllo\A. pr. Attenatlwą dla płatów obrotowci sa zabicgi długości zabiegowego .. jpJ\nieie.Cohen i Ross 2 x u}sokość 1968)'W tym celu stoso\Eno ń\łnieżmetody lepo. mm) recesjiw I ldasic' z szeroĘ stlefą dziqsła d 8rubością ii 80 \ldbilj/a' nip slo.} polegał uykonaniu ptataśluzówkowo" gich r. € .ie podwójnie usfypulowanego popr2ez d.łÓrotlau r m i pż\. clla Uz!Śkany plat pnemieszcza się dokoronowo.chi \rq.Margeraf 1980. 7 Lolpiod. pżedsion' jej pohlda (technikaplata przemieszczonego bocz_ negotuku pm$adzi się w l'onie ślufowej wwna(/a \Ą?ór: od d/id5la nie).

w których w pierwszJmetapieza pomocą pŹeszeepu poszerzanostlefę dzĘsła.iem płata mostkov!€go Wg Marggrafa'a .niezadou.rn.to. nego. \7lko wqskch i pĘtkich recesji.ia płata mo stkowegoi plze9oepu b|onyś|ufowej (d. '169 .o\^Eniu moiru [. l moz]i$ 7naczqt po$ubienia P8o o\. \r'{ość zastoso\a.anodokoronowoposzerzonei|zĘslo. pochodfące od we\anętrznej płataolaz od okostnej)' stony po]qfwajqcego I niey. d/Ęcld/\iąla. Bruno 199418. pok:.ca|ko. noczasowe.padku w mnogichrecesji posze. b iednoczasowa metoda dokoronowegoprzesunię.nan pr. których przeszczep bezpośrechjo w za' Ę ldadanyna powierzcbniękouenia ]ub dwuczasowe.ania w przypadl.stan p r z e d z a b i € g i e m 'l e c e s j e 2 i 1 3 ' ] b śandwa latapo zabiegu.Chiruroia ś|uzówkowo-dzias|owa i. nego tkal*ą autologicarą. Ry€.t6 oraz 35%całkowite fi Nłrronrrortn PMEszcZEPl' DZLĄsŁo.ca|kow|' Ryc12. Raetzke 19851e. I dobrypozabiegouyi!]'!ik estetyczny(iednolitość bari\y pneszczepu z otaoaj4cJ'ni tkanlomi). wającnim recesję.6.9a do d pĘedstawiają kolejne etapy za.zeszczep podnabłonlrowej tkanki łącznej' mod}fikacjedc Jej gló\Ą.ed fabieqiem' b śanCztery|atapo zabiegu.nan pżed zabiegiem.8a. wite pokrycie tet€sji z po9eżeniem prł12epionego' strerydziąs|a Ryc.nie kształfui sposobuprcparowaniaplata $(Źq rozszczepionego po sfironie biorcfej (IŹngel & larger 1965t2.7a.Za I i II ]dasyznacząct] stlefędfĘstaprzyczepio.Wacje gowe nkazują.aląjący pozabiegc gojeniesię lŹny na podniebieńu uy \\5mik estetycaly przez ziaminowaniei jej rozległośćZaprcponowano jednocfaso1łĘ tal{że metodę dokoronowego uzesu. b . nd pokrycie pionowerccesji I klasy okolo 75%śIednie pokrycierecesji.:u pojed5nczych. Allen 199429. recesje i 23. I pnzrszcznp polxiuŁoNKorvnJ TI(ĄNXI ŁĄCZNEJ Najbadziej omnipotentn4 metodq chi. poky .tia rccesjimnogich(Ą?c'12.Vystarczająca ilość tkanki ($ubośći długość) miejscu dawcz].aikowite cie rccesji pogrubieniem z dziąsla llts lv pokr3'waniu rccesjiŚosowanojako metodyjed. Główa}'rni zaletamitej metodysq: I dobrc warunki odż]'vr'ienia plżeszczepu(tzw !oą. obser. (Ryc'l2'7a i b)' Rocżne wy dziąsła pmabie.Wadami tych metod b!'łamożli.12.ielki uaz w miejscu alawc4rn na podniebieniu.8a b)' l mozli$ość i Przeciwwskazaniem jest ńer. 2.ze poieila.b Pokycierecesji 1 mnogiej pzeszczepem podnabłonkowej tkan.nan 22 dwa atapozabequ. ki iqc2nejWg Bruno'a .ls Tec. nięciapłata mostko\r'r'ego przesfczepu i na|'onkowego powstałe aeponowanju po dzĘsłowego łozć w plata.tEikata stosowana prz5.ięki uprz€ j mościdr med'W Bed.Ą.pokry.' b Pokrycier€celi mnogiej dokoronowympresunię. w Ryciny 12.a następniepo wgojeniu pnesu$. żeniebilaminame.zapełnia estetyczlrq konfigurację zarysui bal. jest ruĘicznego leczenia recesji duiąseł p. n' naęa)' a.

esii' 1985). 23 tu z kością do osi l drugie' róWno|eg|e dfugiej zębóW1-2 mm W do Wierzcholkowo odniesieniu cię. pr€ p atd(ja b' KĄ. aby s|opnju po]. pigwsze cjęci€ na stroniedawaej. po PozyskanJ przeszczepłącznotkankowy Wprc\r'r'a. i.ednictwemkiret' a niekiedy wierteł Dodat" o diamento\. przechc | a dfą(e pvel pftesa lep i pła ' \Ą/ję]śzosiutorów 7a. się zówko$li tak aby brzeg nablonkorw znajdował powżej polaoenia szl.dziąslo. plośopadłe diugiejosi zębów. Wpmwadzona do pokrywania pojedj'nczychrccesji. teca pokycie miejsca bioNzego opatrunkiem chi_ rurgicznlm na okes 7 dni.ni sz\Ąańi. w4' Za]ecanejest opraco\łEniepowie*chni korze. trem lub nitĘ chiruryiczną' między d. .onP szldiwno. szczalne sfrły międzJbmdawkowe (4{). odległość pzeszczepu. a Ęsokość&lgiego cĘcia.l2. pod plat śluzówko\ty stabilizuje się }dejem dzeniu tkanlow}Ąnlub sz$ami po obu s|roM(h lP.. pDowa.0i igld Pc-3)' zabiegkoń.i poprze/. pŹeszczepu oko|icy W zębów pżed./c.rni cięciami \qŹnacua gnr.2-3 mm od bŻe b sóbsci w gU d.cemento''Ą'ego. płatakopertowegow oblębie staci śluzówko\'r'ego dziqsłai błonyśluzowej 8raniczącejz recesją' Nie stosqie się plzy Ęm cięć poziomych i piono$Tch. tak nowe pnesunięcie płata ś1uzó.ś|uzówkowo-dziqstowa l chirur9ia t.onkowei do poląoenia 9 i!'Wo.onybiorczej preparu..Plat rozszczepiony str. gośćprżeszczepu mieżona jest palodontome..ięde poziome v!ry. nia Za poś.:.9a' c d P|ze9oeppoonao. ńWno|eg|edo d|ugiejosi zębów 1-2 mm \Ą'je|zcho|kowo odniesieniudo cięda przeszaepu w mieiscebiorse pieMsrego. pod plat ślu.odpowiadadługo. poprze/broda\Ąki wvsokosr polączenia na i d. d-wszycie biegu pokrycia rccesji przeszczepem podlabłon.dfugie cięciena ślonie dawaei. Przeszczep \tpmwadzanyjest w miejsce biorcze.Raspator€m uwałlriasię przeszczep tkanki Ęcznej uaaz z okostną.ykonuje i trzono\ń/ych pien'Vszego dwacięcia: osi do l pieMsze. 1v}'rn.cemeltowego zębów z recesją. ścipobranego przeszczepu (waha się od 5 do 17 mm). kowej tkanki tącznej w połączeniu z dokorcno' rt1'm przesunięciern płata (metoda wg Bnrno]8 1994).iliuno.z} dokorc. je się Włącznie poprzez cięcie poziome.iapierwsf€go. zaleź.n.iąła. pre. \a możtiwienajwięksllm szczep' i jego ustabilŁowanie popzez erozpu. polegana ufomouańu miejscabiorczegow po. bość na od wvsklepieniapodniebienia.. na a srony biorczej tkanJ |ącznejw! Bruno.a IŹnęna podniebier u zb]i.\'r'ko\łego.prostopad|e dtugiej zębóww oddo |egłości mmod bzegu dziqśowego kontak.: il \. do d1ncz1rnisał"ami brodawek(zalecane re się szw}6. D|apobrania się tŻonowca v\. rcsońują.cemento\"r'ego' Następujejego stabilizacjapoprzez zszycie poje.Uzyskuje <iępldl t7ętio\Ąei gnlbofui' poprcz preparat ię w kierunku przetlnio'tylnym oraz wierzchotko' przekraczając 8ranicę śluzówkowo. za się i zszj''\tapojedyncz]. I rncrnur'l xoprRTowA (Raetzkele 't70 .vych najmniejszej ziarrtistościpoleca się przeprowadzeńe biomodfikacji ko\nr'o powienchni cementu kol*'eniowego za pomocą wodnego roztworu chlomwodorku tetacykliny (50-150rĘ/ml pżez 2-3 minutJ)' Potizebna dfu.

wĆj dzięki zalożeniu sfwu rnatemcollcgo na jed.a.|ieniem gra.\' cenhEhej lecesji.Iegostabilizację zape(rriaja sz\w boczne oraz piono!\y szew matcrnco\!]rw oblębie blodawk (nici środko.oii.adfa się pod piat' w'su\\'ając do najbardziej go pomocnesqpiono!\eszr\. Ma ipgodofa. od sji z oduarst.iqga \ię bo'/ni.410 88. n}m jego końcu i prZepchnięciupod broda\\.91" 94.1998 Schachef iwsp 1999 Jepsen i wsp.'.]']'j sumaryczne zeŚtawienie pokrycia po \ĄynikóW nicfnych k| reces] przeszczepu podnabłonkowej dziqsla zastosowaniu tkankilacznei.2000 Hirsch iwsp.ie. od$'aĘh\iaj4cgo poza8iŹnicę ślu. a następnie dokonuje się loz\ĄŹNtwienia po obu stronach recesji illa uformowania śluzówkowe8rj pldtd kopPńo\Ąegn' }'lon ror. a całko$.!. 171 .7t0 98.2v" 93.'kamiZukośnienicbocznl'ch bfiegó$' pneszczepu Uła.3"/o 98.40k 82.sd/o 86.dziqsłouą 5 mm bocznie' Przeszczep i wlro$.jsraLrion rlo /p- go' . bnrcla\tckna $:.konujcsię b1ko cięcie we$'Tr4trZ szczeliny dz.Ąl]en20 ]991]'ZabiPgśd\tl/d'l.1996 Paolantonro 1997 Zucchelli iwsp.60/a 66o/o 74.cce.0)' lTt'il\ ii TL}:En.letodakopelly nadokostno$ej możebyćró\ttież stoso\łanarv pnypadku recesji nmogich (.lppuiF po \pra$d/pnju \\lJ* i\ĄPgo noloieniJpl7e..Iouei c"ją.If pvez końce przeszcze. malifadę cięćw miejsctlbiol!7j.Chi rurgia ś|uzówkowo-dziqslowa r.sokości nicy szkli$łro.O.iqsłowej sąsiadującej recesjąi $]prepaIo$'ujesię z płatśluzó\\'ko\Ą'}. ka'2l \\']. .w cz}''In przepro\\.'! Jeszcue \t'Ęks73 mini.9 2.20/o x. /! iP granirra. i $'ierzchołkowo 5 do 5 mm ponad obszar . 50-100% 95v" 81la 71-10010 45-t01v" 890/" 740/" 7f.lJ nadokostno. Źó\'ko\'v'o. u rr. E a8sĘE Nellon 1987 Borohetii iWń' 1994 A len1994 Wennstróm iwsp.ite dociągnięcie s^\'ówboczn}th na.'In plzjmosita techni.2001 Cordioli iwsp.910 a4% 98.30/o D.20/o 89.9% 85.6 ffi 910 70.cementowej zębów z rccesjq' W ten sposób unika się ló$r eżcięćpiono\tTch i poziom1ch' Pnesfclep podnabłonko\Ąei tkanki łacznejwprowadzonyjest do kopel.orranin rkJnFkmi.\Ąej resońujace 5. matcraco\Ąe one pU'Popvez ściąganie sz$'ówbocznych obu następuje pŹepychanie pEeszczepu pod platem śluzó\\'ko. rł]m.o/pot nJ u\unięl nd.| 14/f9 15/15 12123 34ts8 Iitl il I 2.r ej b]on}(a sztzplinr dzic.2001 Harris 2002 Dominiak 2002 w sumie 42 12 48 24 60 12 24 42 24 18 18 12 12-64 18/18 f3/35 '13/13 f5/44 11131 1001146 2U54 3281501 ritl ritl titl titl litl itl łi|| titl 3.30/o 66-1000/0 50 100% 55-100% 50% 610k 88% 48.

1ptfedstańono u]miki kliniczne po" podnabłonło\tej tkanki Ę.lzi\włączńe do repa. czcpionego oraf zadowalajqca wskazańemsqsze. Początkowafaza gojenia po Za. i $.Zębia \Ąl'tworzenia powstanie nowego błonko$ego' lnni obseńt. pująobapmcesy'w częściach kolvej recesji twoży się noĘ prz!'czeptącznotkan. wek dziasło$}chpo obu stronachrcccsji' Następne linię śluzórt. bnrdawek ńum w]t'on tej metody jest obe(ność i dfiąsłowch o odpo$iedniejWsokości szerckości' jest ocenaprocesówhistopatolo.1rtetyczn4 kolagenową) ZaĘdu poprzezdokoronoweprze.s]. cfep nabłonło\Ą1.sp.cia recesji dziąsłaz łf.$eprzekraczające Z kou'o. Je. 5 mm lokic i pl7el.'dopodobnie iłystę.kovo. nalow€' naiuażniej.ś|uzówkowo.irma ń\Ądeż Ę. pżez szczelinę dfiqsłow4oraz na \ł]sokości czenia szk]i\łTlo.standwa |atapo pokycjerc. TI{'\\Eii RE[. na.i jego możli(. klasy leczon]ch w ten sposóbu]Ąika. lub nem lub f esońowaln4.y.€sj] z p} zabi€gu' calkowite pŻya€plonego. W podobnlm zestawieniu 72Eo uwzględniająqm\łJniki ldinicme 20 pmc i leczeńe 515 recesji.lla rcgenemcji tkanek !. kowo.12'10aib)' pojedr r" re'psie na nr e /dią.\ł!5tarczającej tkank z podniebie.|Ymagane rv jest mekiedy przeprcwadzenie odontoplastykr ce_ korzenia.2 stosowaniupżeszczelju odb]Ą\asię na &!dze tzw mostkowania' późniejopiswany jest proces pełza.'zorc\\'ej zębaiv łul.te.u. ji ranej regenerarllanpk.okostnortyi urtldaczniadehiscencjękostną' cftery milimetry od niej lv kienrn]$ wierzchoł.śr€dnie pionowe pokrycie rccesji w ob lt5'nosiło 82%'23 selwacji l 8-6o.ości :latwe. dla kowejtkanki łqcznej pokrycia recesjidziąsła' że dni autorzyu\Ąazajq' docho.okostnowego' uzy.'kolzystaniem etapy techniki GTR wg metody opisanejprlez Piń Pmto Piefltsze cięcie poziome prcwadzi się po.LIĘo11'Ali'j. usta!. sterowana cja tkanek w chirlrrsionyrn leaenru a re. pogrubieniadziąsła Iecesji Il klasy. tię ko$]. grubieniem dziąs|a 172 .GlRi \.cemento\t€gou podsta\Ą! broda. jacegoplzyczepu.cia rccesji przeszczepem w tąCznej okresieprz}najmnicj12miesięCyod zabie' gu' Z analizy ponad 500 plz]padków rccesji I lub tr po.il1 l2'l1a do d przPd.hiruryirrnrm dla zapeł.dziqstowa Chirurgia kl].Technika ta po\\. czepułqcznotkan]<owego.dziąsło$ą. żeśrcdnie w-\'nosilo około kĄ'cie recesji w obserwacjiod]egłej w plfwailku stwiel{Zono a 907o' pokrycic całkowite \eczonychrecesji.2.1 potą.E\I]tĄCJi s.r( ( /p\(i LoronobeiIormuje 8ló\tniPpvJ.ali nabłonkałączącego pEyczepu łącznotkanl<owego.moż]ir\'ość estetyka pozablego. r.ienia nej i mtodegowieku pacjenta możebyć odpowie. ijej całkowit]m Aby sunięcie płataśIuzó.10a.P|FE lub PTIE z bta.i. dzialny w okresie 12 miesięcy po Zabie8uza popm.ue R1.rażająrłch nicze ia w jej stosolvaniuto wąska stefa dziąsła zńązanego' recesjemnogie i. Najwazniejsz}m sz(zepuw s\ł'oist]m . zgodyna przeszczep'o8'ra.rec€sja ]3' b . bocznychi wierżchoł. i]łĘiegoprz}'czepu i racji pŹ].rrieńapóźniejszej regenera_ b Ryc. i cementu korzeńo\Ąego' ha\.o\t.\Ąfsokiekoszty mate. wę u1niku klinicznego pokrycia rccesji. Zaletami tej lu zmniejsfenia \ł}puldości prZ!.ldwidią pokrf.kolzystana u pacjentów z brakiem możliwości ilości poz}skańa . Najlepszym lra (Rlc.który w plzwadkx Fawidłowego higienyjamy ust. Kontlo elsyjna giczĄ'ch zacłrodzaqchpo pżeszczepie podnatiłon. grubości (śluzów'kow-\) Pierwsze doniesienic na temat Zastosołaniastcro' pleparow?ćptat częściowe. skać ptżestżeń . kolei odłarstwia się plat śluzólr. pole zabiegowe' brc roko\\'aniew plzlpadku głębokch i szerokch ptz}.VvisteJ jedno do..'tunelu''.esjidz]ąs|a' stan pżed fabie giem. lub nie lq. !. dwa to cięcia piono. kowT''rn należyprzeprolradzićfozwa$twienie i \Ą. nia.W..miesięcznej Z leczeniu recesji pochoiIziło 1990rcku' Technika polega na pokryciu pojedJ'nczychrecesji zabiegu błonq (niercsońowa]nq .]a' być kłaclrw szczęce.egenerac]l metody są:uzlskanie necz}.12. W Tabeli 12.

. 8f.d 4.d.lll b. ||I 3. ż3mm >3rnm CAF 900/" 75oń 90% 80"/o DPBF DPBF lub cTG+ kopeńa CTG (rneioda Bruno) GTR GTR 15v./% 73.z.t k]asaWgMil]era na skutekzapalenia przyzębia llIB lllklasa Wg l.ll 2.'e 7 |. PTFE blonapoliteirafluroerylenowa.fu |on e\zhoś(' ba'ze|z"r:a 5.7rn 86."ż.es]] dziqsla fa|eżnoś. cu dor.przedzabiegowe] k|in W od sytuacji czne] l I I ll ll po]€ d yncze mnogie pojedyncze lubmnogie poiedyncze ub mnog e pojedyncze pojedyncz€ <3mrn <4mm >3 mm >3 mm >5 mm >4 mm >] rnm >1 mm <t mrn bezznacz.dtdtasl Lo ^ eoa A aolqczPn'U bl ze.Chirurgia sIuzÓwkowo-dziqslowa sumarycfne fesiaw]en pokry. pĘesun'ec'e p!a.8% 81% f5 1AA"n 12 24 1f 42 12 12 12 lo/kolagen 15/ko agen ]8/cuidor l3tPIFE 3llcuidor 11/Guidot 3Z/kolagen l.4i era na skuteknieprawil|ówega ustawiehia zębaw uKu' 173 . 50% tA tB |V eczen|e ońodontyczne razie iW konieczności naltępowe ecfenie reces]i]'W rokowanienlepewne.dpar.brakWskaz. tkanki|QcznejGTR sterowanaregenetacja tkanek' lllA.z5 72.20n 85.70k schemat doboru metody chirurqicznego eczenia |e. 998 1 Zucchelli iwsp1998 wsp 2000 Mrilier iwsp. ii l 4.2000 Narris 2002 Dorninlak 2002 18 15 25IPIFE 1f|PIFE 25/PIFE b. przesfczeppadnabłankaw.ia c esj dfiąsla fastosowaniu eWynkóWk|i. 996 1 Zahedi iwsp.cznych po |€ sterowane] reqenerac]i tkanek P i n i P r a 1o 9 2 t9 TintiiVincenzi 1994 wsp 1996 Rachl n iwsp.dol a'ono'^.9 3 1.4% s8.rcĘ d7:ą4a) cTG.1 3.370 62.Un'ec]e Dldl" ńoyl av|ego p. l.5% 13an 59.||.5r/o W sumie 12 -48 198 |.z?oaln].4% 51. 40. l.d bfakdanych.2 12.zczep"Ę Óld I" dz'""łatego ]1lzP\un]Ó.61. >t mm >] mm >3mrn ż3rnrn <3 mm bezznacr.3 2.9 4.4yÓ *b.'aw"tega DPBF do|arcrcwe arfe.synteiycrna blonapotmerowa.3 3 2s 100% 0-100% 8.9 2.ńdo chirurgicznego |eczenia recesir CAF -.9 33-8:% 43 100"/" 53% 39ya Ii ril l.

cą7dokoronoweprzemieszcfenie te oa calkowitepolo]ciP blonv i uslabilŁo$€ n ie płatapojedlalcz}. sposób zbiorczy w Tabeli 12'2 ppedstańono \. pozwa]ają. plata. dziąsła i szelokość l grubość do międzyzębowych recesji. szerokie). ko1\'iteobserwowanow 407.cementową. nowej gia icę sz}Ji\łno. bezpośr€dniąskutecf' W pracachporównujących ność G|R w odliesieńu do przeszczepówpoiha.ś|uzówkowo-dziąsIowa Na. o użyć a dla ocen) grubos.Jiniczrrych.i"*ó6' d i"i"". brodawek l stosunek (szeegó|nie do lstosunek recesji |inii uśmiechu dziqsłowym).z. Z alra|izy leczenia około 200 recesji pionowe p(> Wtdasie 1. ka impulso\łGechowaW prczentacji A). średo (iej recesji Wysokość . powicrzchnikorPnia w nie_ slepuje\4{gladzenje je8o krzvwizn] LióĘń pr}padkaÓ /mnipj. tedlni. istotnych tkanki łącnej nie \aykaą''i\ano błonkowej poza paEmetrach l.r ska]i co 1 mm. .pprutu i śUzowkowego! | w czę(ikoronowe] oróstnowego ''"iowkowo pokycia b|ony' piata ca|kowiteqo .try.Iziąsła tych oraz większlm prĄ'rostem szemkości 24'26 po przeszczepie. kostn4 i 2-3 mm otaczającą Błonę stabili.i"a""top|ał'ika.id7iąŚtandilepieilas|oso$ac Ł5 o ultrasonograf (głołńca śrcdnicy rDm.II lub I \ł]aika. do ny sj'ntetycznewprc\^adzane kości. niebieniu Aby ocenić te cechy !! badaniu przedzabiego.aloiwsp)'a-(ięciad|aUł\kania 174 . rzystaniem rcztlvoru chlorowodorku tetracyldiny c].apii 299 rccesji średniepionowe pokĄt ie re(csji u obserwacii12-48 micsie(lneJ w1nosiło75713.{ łr'niki kliniczne pokrycia recesji z \łykoĘlsta.miszwami międz1órodawkow1rni oraz poprzeczn}miwęzełko\tx.\Ąasu Zalecane jest nowego (pH 1 przez 1J minuty). k]asę > głębokie 5 mmi szerokość 3-5 dniogłębokie mm.l"i.c'dst€rowanaregenelacjatkane|Wpokrywan|Ulecesj|helodykaw9P|ni?.l".ycie cal. go zr€pono\./enie za pomocą drobnoziarnistych wierteł diamento.w}łn."ńl.ami Zabieg koń.'ł-t"*e.a pok.iożeńie oraz pr... 1 \-).3. niem GTR w obseńtacjach prz}'nąimniej 12 mie.ię poprel biodPgradują.22 przyclepionego pok}Ą'aniarecesji chinrrgicznego techniki W \ĄyboŹe naIełu\Ązględnić: . (50'150 mg/ml pŹez H minuty) lub k. w cl€ (.i. wiPvcbo|ko\Ą a kości' od shony koro. u ńwnieź usunięcie nabłoDka podstaw brcdawek w dziąsłowch. recesji. sięcznych. Niektóźy autorzy zalecaJą $ych (odontop1astyka). Rvc'12. w żW uśmiechu tkankina podpodniebieniagrubość i l lĄysklepienie tward}łn.{ańa w kierunl<udokorctro.j*i'. W podobnlrr zestawieniu uwzględniając}m\ł}mikikliniczne 17 plac i sl1rtki te. powyźej mmto recesje 5 pojedyne]ch mnogich.p"p".mi. .esunięcie w celu biony dokolonowe "i"ii. żeśrednie krycie recesji lqrrosiło około72%.11a'b.e pi.iĘ'rnnależy parodontometn.płytkie 3 mm. |ub zuje sie szw. Schemat doboru metody chirurgicznegopokrycia recesji do ji przedzabiegowci s}tua( ldinji/nej predŚLańono w Tabeli12. Błona powinna być założona taki pokJYc dehis( encie caĘ o ab} spo<ib. lub recesji l v\ryŚępowanie przyczepionego. w róź]nic ocefuanych większjtn odsetkiempokryćcałkowi' zdecydowanie . biomod!fikowanie powierzchni korzenia z łrYko.".

ch!\uględemsicbie.|:9ji t!ięt zjcl€ ]jLia tr.€go noż}. ruĘiczny na okrcs 7-l0 dni' pv). /d\l.epanlrEnic płata ślu. tycznj./Jmicni.ofilaĘcznie wpŹyczepie dziąsło$'-1'm). tlt.]npcńo.ędzidełka climinuje się popżez metody pla" s{'czne: L)iffcnbacha (cięcie u podsta.]' wędzideł. dełka(lfem]'lectonńc) jegop]astykę(fe7rłloplasti. \Ąaćf w}koĘlstaniem lascm lv-vsokoenergeB'czne. a stronnepoziomepve.lm rwm IV i m Hasa podfiałuw'gPlaćka. następnic jego obu. Ź F n i e s | r P h d / i a t l d \ \ ' j d si'h P 8 o n a .lve na i ŚkŹcha umożli\Ąia pogłębienie jest pżedsionłai stosowana głóu'rrie żuchrrie' lv Za.lt. stka zębodoło$. scami. miei poszeizaj4cplzed. je. | c p u i p p u RyC'12..lRnJ|PĄ .Zyczepów{ędfidcłek lub plfed plano. i Ća)-Najczęściej stosorvancw1'cięcie nadokostnorve po]cgana odcięciuwędzidetkau podsta!'['od \Ą']To.Do Zalet tej meto(v naleŹą: cięcie tkanek bez ]ontaktu 7 opelr. \.lnoczaso. ce u podstałn/wędzidełka. moc B\\).szego cięcia' R.h . niĘ laserowqTechniki zabiego\tedziela się na w. go Co2 (opcjapmcy Cjągłej.ip.cięcie plastykętędzidełkamożna lub rt1don3. sąt]kie \\. $€rĘ po\łicżchnia. prz]'są1a i się 3. ońodon.Iłużenie Wzdtuż śluzórvko.ilziasłowej oko]icy ld&Y w kierun]Q dna do pEetlsionka następuje odpt. dwa ńWnolegle \Ą"ględem e sieb cA ] BD dajązarys iiery Z' ZarnianamieFcamidwóch tróikątnych piatóWpopEezpEemiesfo€ n iepunktu Ado D ipunlduB do c ina Za. za pońocą diatcrmii chiruĘicfnĆj lub tech.cemento\tego. P o 5 / . niekied}' p.Polt.tu'Raspatolem odsuwasię go od okostnej w kierunl<u sklepienia przedsionka i stabilizuje pzez ziamino$'arliei $tóme nablonko\'anie' \Ą5.arni bocznymi. /egoL eArube i<ieBaiarebrnda*Lj nej $.ieprfef c środek Wędzid€]ka od A do B.ń.dzil ej plf]' cał' końcie w1rznięq'chrtszystkich siekaczachstałrh i przed założeńem aparatu) olaz pmteRrznych otak stabi]ifaĆjiuzupetnień płyto\\Tlhna skutck t5.kJ/.zS.stał]pozabiegutrói lLrb nrmboidahy ub]tek nabłonka goi siQ Ę1ni' wtóIńe' Na uębyuakładasię ligatlllę i cement ctn. \t]ch i wędfidełka okostnej. od sób plat przesurtasię clodna pżcdsionl(a(I0-l5 nrm od połączenia szkliwno.czkami i ukośnie ścięclu go szczJ.mę zaopatrujc się cĆmentemchinĘiczn]''m na okres 1-2 Ę'godrri. daja.Ta ostamia polega na \ł]4<onaniu tylko w btonie cięć śluzo\r'ej pionowego plzez śIodek$ędziclełka olaz dwóch ró$noległ}.'l resońującyni się sz$'amido okostnejlv linii ńtnoległej do pien\. linii wo.po. (dodatniobjau pociąganiaw pIzJ" dontologiczn]'ch penetlujqclm i brodalr'ko.Ę.ób(l$a Irojla|ne p].ie valg i poli.go ora/ \q'|ępuj.vcięcie wędzi.] e pE}'czepówwęd7idełek Usuwarie niepla1!idło\r]'.łĄó \Ą']dkipn mię(nio.van]'rn leczeniem)' Wykonujc się je na ostro skal. Schuchardta.oń.sokich p..naĘ(]miasto\Ą'a hemostazana.wrchodb\\\a /e s. cz5.ch (obecność diastemy pla$.. czepie bmdaw'ko\Ą. rozciągaj4crvędzidełko i sionek' Płat}' noł]m miejscu ustala się kilkoma w sz$ami \Ą'ęzełko\r]łni' Irem oplastjka Glicknana \r mod!'filacji Kostiaje.Chiru ś|uzówkowo-dziqslowa rgia dwomasz. bieg rozpoczpa cięciew kształcie liteĄ V w śluzów. ka w kztatcie litery V rvbłonieśluzorĄ'ej i okostnej i plfJ. pelem.sztde w krtatcic litery \').}'gojenie pooperaqjnej i rqsoĘ rany akceptację plfez pacjentóW2? zabie8u]aserowego 175 . cych kztah litery Z (Ryc' 12-12)Po$'stajacew ten ' .12 Frenu op|astyk schuchardta' Wg Główne ę.Po$'stĄ w ten spo.

tkanek stosowane następujące 5q metody oceny: zg|ębnikowanie kieszonek. JeśIi nawet dojdziew lr.owadzonych zabiegów rcparacJ'jnych (skaling poddfiąsłorwki' ietaż. prZebiegają.padkach odr^.!f.lajPonJ 7e<po|ona poMiPr7' ą knĘenia r rU pnrzepu na' z powodur. sła. rurgicznego dosztodo reparacji do regeneracji <zy pEyzębia. N{inimalną rcgenelację tkanek pżJ.\'}żej tkanła łączna.lr'r. \Ą'laścih€j ńrnłcji tj'ch tkanek.ożenia długiego się Lrłonkolvego' nie łącznotlankołęgo. bez ale odbudo(y utraconych lub zniszczonych tkanek. ne.a]e i więzadła Zębodoło$€ oraz kość \Ą.mmiejscu tkanki kostnej' to z\Ą. ozębna) po\Ą'staje naj\. bcz ale twonenia się nowej kościt. a W im}. TP\||o tvię(prled" s\lFlkim bliÓosa(eniP dająceFlko pe\t'ne. 't7 7 . Dlatego u niektórych pacjentórvz okreś]on}mi pamme. ozębnej i kości) czyli bez keszonki przyzębnej. kich utracon]'chtkanek (cemenfu koŹenio{ego. Po uspokojeniu objawów zapalnj'ch L\Lh / |oind d}nJmi]. W miejscu uszkodzon}'chtkanek (kość.ch pf]. Metody lĆczenia zmieżajace do rcparacji tkanek pż}zębia eliminuja najczęściej kieszonki pŹ1uęb.t$.pozostająw plf}zębiu zmiany !v po. pnyzębia (kieszonki < 5 mm) mozna tlqmi stanu Aby uzyskać odpowiedź. badanie lentgenowskią fabiegpoMórnegootwarcia operowanej oko|i(y. ncracji tkanek prz}zębia umoż|iwiająnatomiast odtrvovenie poprzedniej struktury a wiec wszl'st.y. niku zabie8! chirutgicznego do \'vTtvorzenrasię rv pewn].ale mniej wańościowe odt$'o. kiem dziąsta.fębia uzy. a szczegóhdezapa]cniaprc1\'a.. Źenie się stfukfur tkanek pląu ębia nie pro$'adzi jednak do odzJ'skania pełnej. Eenie struktuly tkanek.opemcje płatowe).ie pl7P.materiał Wszczepowy/bariera Biomateriały Wsz. trfetod}' leczenia zmierzającedo rege. dządo nieodwracalnejutrat-l' tkanek z różnąinten.Zbigniew Jańczuk Melody ]cgenG]acii ptzyzę[ia tkanek Wprowadrenie Mechanizmy g eneracjitkanekprzyzębia r€ Blonyraporowe Białka matrycyszk|iwnej siarczanWapnia.]'rostka. moze dojść (/e.J i manif. w Wyniku cfy |eczenia chi. Take niepełneodtwo. staci kieszonek pEyzębnych i ub]tków kostn}'ch. z!\ykle w granicach kilku procent. przez usunięcie ich ściany dziąsłowej nawet lub kosbrej Gingiwektomia' operacje płato$€' łącznie z płatemprzesunięĘando*ieIzchołkowo).t|uiaĄ' h . w badzo niewielkim ale stopniu.ji lkanPkprz1lebr.Lła zębodoło\łego.zepowe regeneracji W tkanek przyfębia skutecf ność metod regenera(ji tkanekprzyfębia WprowadzeREe Choroby przlzębia.Totnie. s]'wnością' Proces zapa]nyniszczy nie Ęlko dziq. i tw'onyćsię nowTprzyczepłacznotkanko\\5/. waż]nie zaczeruienieniem' kr$'Źwieniem i obrzę.iotĄPi do reBenerd.T'kle nie /o. więza. skrłe się teżw \łyniku dobrze plzepr.

dfĘsłado dna kieszon]d).olzenja. położenie brzeg! dfĘsła (od$anicy szkli\Ą. notkanl<owego. policzkolqrni.no.ce.]ziautomatyczniedo splycenia kie.vierd. śr€ d nio l'6 do 3. ale da a jest rzona kość związanaz zębemprzez nowoutllo.'/t\ol7ona jPst Zwi4/a. ]. Ę'lko badanie histopatolo. l\1óIe pozwalana ocenęprzyczepułącznotkanło. po nolvego \łY]. konip( rebd be/ /leczenia w sensie utworzenia nowegocementu ko.Natomiast ńe zawszespostlfe.onuje /c $ug|ędo$ się pr48otosdnju eR(/nyLh |yLko /wip.(ij więZad|d o. odsłonięcieplata. rĘch.w}Tti.i]. n}an zatŹJananie postępu choroby./ębnowPgo. .ności tworzenia nowegocementu' veniowPgo. gicznejest w stanie ocenić p. na ocenę. czy kowegopm\ła. się nowegocementuz za@epion]łni nim ł'Iókna. nie we Wszystki(h opiela się ona na go pnyczepu łacznotkankowego. nie za\r'rsze się stwierdzić.o.''' Metody przyzębia regenerac.ó\\'no pĘed' nice międzypo\atóm}'mla no\r!T'n przyczepemtącz.czy uzyskano jq w Ę1 ku Ęparacji. No\łYprz]'czepto nowepołączenie Ęcznotkanko.rv wyniku nie. jpj ga się kolelację między ufyskiem pEyczepu łącz.np na powiprzłli l.odbudolĄ/y \.alkot$nie\l}tllorry sjęndpo po zgodyodpowiedniejkomisji erycznej. rowanej okolicy po okrcsie kilku miesięcy'teżnie we międzycemeltem konenia zębaa koścĘ. podniebiennegona pżestrzeń międfy korzeniami ne w 1986i pfzez AmerykańsĘ Akademię Peńo.ii tkanek uzyskać powtarzan]m leczeniem niechiruigicz. dontologiczną. podczasgdy sRT sh.4. odpoŃcdnim na powierchni kor?enia' rzętach w pracach doślviadczalnych' uzyskaniu NoW pm oep Ęcznot]. periodonto|ogowi 'tosunkowopewnqocenę.awdzi\Ę skutecznoŚć negowprowadzenia do /ebodofu. dośWiadaonemu |ubi lP8enPrŹljiIkan].lviększości Wedłu8 pr/\(/epla(/nolkdnko\Ą]ol-^. gęstość. na Choć na]naterapia daje nąi\aT'żej p|zypadkach' okoto 1 mm ldiruczne.czy utivo.7onp./yrostka kości zębodolowego obrazie w l. Są to uedlug \łiększości autorów dwa zupełnie Ifonq ozębną. jak i po '?abiegu powodunalJadanlasię konenia notkanto\'v}m'PojęĆiate zostały 7 w]. t i koć. najczęściej możnaba. prz]'padkuopero\łanych W ub]tków niezależne zja\'{iska2J.os|nej' Taka kon$en(jo.raźnie okrcśto.nnienionej procesemzapaln5'rn. głębokość kieszonek pz]'zębnych (od blze8u rentgenowskim.eniu badaniem klinianymrentgenowskim: i głębokości przyzębnych.]ułskużw. nie skim ocenić nawet poziomu kościza. Dwa pierwszeparametryidą ze sob4nr.5mm'l i redukcji kieszonek pŻyczepu Zgłębnikowaniemprzy zastosowaniuZgłębnika . w ostatnich latach opublikowanychzostało tylko Natomiast pozostawio resztkit](ankiłąenej(ozębnej) kilka pmc oparlych na dowodachhistopatologicz. roqtalo zarvsze /nis7.jentóW przyczepu wstanieponorr. mentowejdo brzegudziąsła). do . w rra Z powierzchniąkorzenia przez ozębnqmi koĘenowFni. Badanie histopatologiczne o uąśkanie przy(zepuĘcznotkalkowego. gdyżuzyskanie nowegopźyczepu łacfnotkan. nej.. $ W metodachle8eneraqjitkanek pŹyzębiachodzi ku regeneracji tkanek. mogq sposodou€i pr> nych u operowanychpac./\ w. Roz$. Pozostaje więcwy{qanieocenak|iniczna \tyników|epnyczepu łqcznotkanl<owego Cfenia pozwaiająca wielkiego uzysku chirurgionego. czyli powtóme otwarcie zope. wierzchni korzenia.ię autońw zajmuj4cychsię Ę'm Po\łtol'nt' fu istotn}m problemem.ażając możliwość regeneracjitkanek pluy. moż'na ndicle\Liej o(enj( polom bl7Pgukoti. " lóżnic w objętoś€iubytku kostnegooznaczanych (od i' poziom przyczepułącznotkanłowego granicy specjaIną metodą' szkli\łno.Ire8o Ęcfnot]rankowego'l 178 . klini@nego łqCznotkankowegą periodontologicznego możnaustalić: . w tńfu*acjach korzeni gómych zębów trzono.Ianiemrentgenow zębia. z resztek ozębnejna przykładw pż]. regeneracji tkanek. Badaniem rcntgeno\r'rskim sfonki prz]'fębnej. stopniem odbudowytkanl{i kost.!adku pono$'.należyprzedeuszystkim bmć pod uwageróż.yklew pa" Poprawa tych parametńw nie zawsze pozwa]a rze.cemento\4ęj dna kieszonki). Pourlaieono popne/ fMor/enie \Ąe8o us|a]Pnie..

n bialka matr)ry . material M.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Mechanizmy regeneracii tkanek przyzębia Regenelacja tkanek pż]zębia możebyć konholowalu M '?abie8aLh chinĘic7Dy( b po /as1osowaniu odpowiednich tednik operacyjnychlub odpowiedrrich preparatólv Nosi ona wtedy nazwę stercwa.mdIPńalwsz( /epoit]/baliera ' w piśmiennictwieprzyjęłosię jednak odnosić najczęściej do metody Mon zapor.nież pomocqbłon za egąiącychresoĘcji. obe<niemożnaprzyjąć.jako metody lecze a .4P'2 iPDGF 179 .vność na komó|ek Synieramatrycy tkanek (cementu. B|t.1 . Biomateriat . g|óWnieI r PDGF I tGF. i niczne \łykazaĘ żesterowanąlegenemcję tkanek prz]. który umożliwiłwprowadzeńe sterowanej regeneracji tkanek przyzębia . Tabe|al3'2 stelowanaregeneracja lkanek pŻyzębia' Tabe|a13'.nnikówusho.haniczne) niercsońowa]ne i rcsońo\ła|ne.rkliwncj fulona biologirzna .k adhezyjne (fibronektyna. Bialkamatrycy szkliwnej (amelogeniny) r efektbłony biologicznej j .zębia możnaosiągnąć ń\Ą.PIFE) nie ulegą'ącaresorpcji.4P'7 komórek prcgenitorowychróżnicowania) do 3' Polip€ p tydowe. Dalsze badania doświadczalne obselwacje kli. stabi|izują skzep r f awierają chemoatńktanty progenitorowy(h dIakomórek r plomuiq miqrację.to zapobieżenie dowierzchołkowejmigracji ko. (styńu|acja BNIP. Biologicrne mediatory l w}lqcenie komórek nablonka i tkanki |ącznej iqs|a df t stabilizacja skrzepu r iworzenieprzestrzeni dla r€generacjI 5. do r odpowiednia po technika zabiegu postępowanie i zall|egowe.h) i progenitorcwe Komórki (z mezenchymyozębnej i. stymulacja komórekprogenitorowych.Emdogain).1.\łanej regeneracji tkanek pŹpębia \Ąymaga spełrfeniaszele8u warrDkó\Ąlzostałyone zebmrre w Tabeli13. Była to błona mechaniczna politetmfluoroeĘ/lenowa (e. powierzchni r Uzyskanie akceptacji biologicznej korzenia. stabi|ność skrzepui adhezjado powierzchni koŹenia' ' zapobieżenie dowie|z cholkowej migracjikomórek nab|onkolvychłącznotkanko\^/ych i dfiąs|a' pEestrzeni regeneracji i zape!\'nienie dla tkaneŁ .1 Warunkosiągn]ęca sterowanej rcgenemcji tka.ouych SRT W Thbeli 13.'lP.żemechanizm SRI \Ąa.4ub z kości)ekpresjqfenotypowq z Ukierunkowana mig|acja Adhezja Proliferacja Różnicowanie l/etaboIicf aktn. mórek nabłonka i tkanki łqcfnej dziąsłapnez Wprowadzenie błony zaporo. s Zachowanie \. jowych oraz duiałań leczniczych warunłujących 1' cfqstec.2. laminina) .1/taściwych wskazań zabiegu.2zestawionozeslńł cfJ. Regeneracja ubytku ozębnej.3.z}nniki Wflostu.\"r'ej. . nnłujq| ffi Mony zapomwe (mec. osteopontina. nej regeneraqji tkanek (SRD. TCFI] r (namnażanie komólek wyksfta|.stercwalej regeneracji kości (sRĘ' Ufyskanie sterc.b]. Skaling igladzenie koŻenialpei ado nta debrideme l n!) powieŹchni 2' Kondycionowanie (Usunięcie warstwy ńazistej) (FFSS) 3. pobudzanie migracjjpro|ifeńcji 6. wszystkie w}mienione vI tej tabeli warunki są (ho(iażich zna(zenicr pewnośtią is|olnp. Decydując]m warutrkiem. conychzróżnicowany. adhezję I pro|reraqę 2' Białka matryry kostnejB[.szaepowy/bariera plzestrzeni r utrzymanie dla regeneraclr r bazadlarh-B. sialoproteina kostna. jak i bez stosowania bloil mechanicztrych. ie siaft/an$apnia. a w implantologji . nie jest jednakowe. kości) powierzchni 1.

1 Schemat uby.na g]-adfonego koŻena bez jej wietzchnl kozenia w 21 dni pojej\Ąyg]adfen j wytawie' ! ptlifemcja komd€k nablonka'W ci4. warulkujqcego rcgenemcję opelowanego ubltku..polbdwionana(4łl (Ą'c. jamy ustnej'Z brze8una.który n em nowegocementu. pmmująułie.długi mi. nlu Eztworemkwasucytr}. tylko lekko do niej 180 . Ryc.tk kostnego ko\łejczęści runko\aaną.a ponadto zawlemj4c |$orfeniem śięno$€ 8 o cemenfu ]. sialoproteina kostna się do powieżchni korzenią nawetjeszczeplfed \!y. ny przebiega śmdowisku w blonko\r!ry powiezchni wydo we ptzycfep one 0o pojuż Monka dfiąsła' w 24 godzinypo zabiegulzacu]. wyirawania. i laminina stabilizująskruep..tworzone .ale bez podzębodotow€go. ozębnejub].Po 2l dniach po ?abierfy się fibĄnow skrzep.wych jest dziąsła o wiele s4bsza niźkomórck p. nawetpŻedwyn4r'oże jąc skrzep fibĘno\łyod powierzchnikoźenia.lla komórek progenitoro$ych' (Ryc. ń i pmMelację rratej powieŹchni.Isu\ła. enia' W \Ą}nikutegopo \a$aźnego fizycznegopotącu porową powezchnia kozenja sianowi jeden bŹeg fany (ubyfkukostnego)' 2] dnia.13.2 13.iatkdfibr\mowa porvierzchnikorzenia. rollych ńerzchołkowej części ozębnej' jest teżlekkie pzyleganie slofepu Niekonystne fiblfnowego do pońeźdni kolzenia' Folson i IŁ' nes1oraz szeregimych autońw wskafują że!'!ytm. długiprzyczepnabłon]ouy\łykluczający nie sĘ no\tegoprzyoepu tącznotkankow€go' prz}zębia' regeneracjęub}tków Po \ł]. Dokomnowanrl.iĄłókna przyczepiaja kolagenowe dzy bŻegami rany czastecfki adhezyjnetakie' jak fibmnektlna.most''mię. zlokalizouanych główniew zachowanej.tkanekprzyzębia Metodyregeneracji pełzający ptączep w ten sposóbpowstaje. wie ie powierzchnizmienia balr]zokolflsmie tę sy. ili się bowiem w Zasadnicfysposób rn przyldad od jeden brzeg rany (powierzdnia ko rany skóry gd]. na do juz gtl' \Ą:. dokomno\łą mieracjętych komórek po powierzcbnikorzenia. osteopontrna.Następujezatem zabloko.rlogu kilkr dni mign-lją dowierzchołkowo. przylega.WanDkrjący .q t\@rdq. W€go.l).tkukostnego fuację. nie rrablon|ol4. pozwalająnna dokorono$ą gTację adhezjęusponnianych wżej komórck pm" i genitoro\łychz ozębnej.acjakomóiek nabłonło. l3. h wytuor/}.tawieniu Imtv'orcm kwasu cytĄnowego i wspomagajqCych rcgeneracjistemilanej' $ygładzonego korzenia fęba. wyiwoŹony się migracjai w21 dnu po zabiegu.2 Dfug pżycfep na.adhezjęich do tej polvierzch.Siatkaułóknika przylegado korzenia. wierzchol.zębia'Rana $. i chemoatiaktanty .or7enio$ego 13. łącznotkanko.3). one o.. klwionośnych Ryc. Ryc.13.jużw duieńpo zabiegu z uwzględnieńem bYdą'P by qra-lnie prrytrepio się We wczesnejfazie gojeniaubt'tl1l kostnegotwc .13'3 W|Ókna ko|ageno.l się na powieęchni Loęenia \lytworze.ogenito. gracja komórck progenitorcuych po powierzchd konenia może być jednak poważnie zaburzotra w warunkach rany prz].z nenia| je\t tlan]. Pomdto gojeniesię tej m.. pokrytego błonąza. wanie tlvożenia nowegopźyĆZepu wego. Bardro jstotnl'm momentem w brm procesie jest fak1' że migt.}tworzona w \4ynikuoperacjiub}tku kostnegow plzluębiu ńż.

w pracypl. którcgo \t{ók1a pzyczepiły się prawie prosto padle do powienchni korzeńa' tlvonąc noł!57 pŹ].Vożyć odlmnną ścianę. mwch' czy[ tzw balier steruj4qrchdostępposzcze.annłujący r€generację tka. szrzałemkawa}ekjapońskiegopapie. .6.Po o(7) zczeniu pohaktowaniu jego po. Papier mocowdemnil]q.ale zosta.. Bio-Gide (Wolowe) t Bio. fibr'na skrzepu b}"ła że mediatorcm początko.nazistej' pojawiłysię tra niej otworki i zo.u nasyconego ńnem celuloidorqrrr nad korzenien i brzegiem dztqsła taĘ abv st\. Tabe|a13'3 B|oly /fporowe (m. miast ziaminy do ub}tkl wrastało dziąsło. (hcr M 1976r. Dolda. dnie w sześć później. (błonae. wegoprzycepu do powierzchni korzenia. żajq.|\4etody regeneracji tkanekprzyzębia l siedzeniaAmedcan Dental club z 1902r Dotyc4'ła ona leczeniapUorrhpa olDeolariy.rrik|za.yniki stemwanej regeneraqi ub1tku' kowane plelulsorcm stoso\4ania wedługwengas l]łon za. W kilku prz]padkach u4skałem dobre w1. r .rł bar. wiem z łatwoścĘ \Ą. i $ych \a'łókien'lPolson i Hanes (q't.l) shrsznreuwa. a llytwojako ruszto$. stałyobnażone $łók[a koĘenowe.ier)stosowdrew sRT' r Gore'Tex (e-PTFE) r Millipore r r . ce pooątek z zachowanejgłębiej ozębnej. naMonka dziąsła polłstaniu długiego przy. w osuszoną po\"/ierzclrnię korzenia. Po wMrawieniu i usrrniętlu warst(5.któm jużnie mogła lrrastać do ub)'tku koslnego \a przestrTenikopenioqej. nie go' żemógł w niektór''ch prz}padkach uzJskaćre.arułowało irrny pnewiedź bieg gojenia rany prz1zębia. Pientszą metodą zape$'niającą sterowanąrcgme. czepĘcf notkaDkow u. powicra }lnie slorupJ.:'trawionej do przezkola. ab] apobie{ jegoprzesunięciu. W}maga chirurgiczrreg{) w}tawiede korzenia zupehrie zmieniło odpo. Poligladin {kopolimer glikolowo-mletuwy) 910 (kopolimer qlikolowo-mlekow) Resolut (po|imer Guidot kwaŚu m|ekoweqo) (polimer Atrisorb kwasu mlekow&o) (utlenione) Celulozowe (pochodna Chitozonowe polimeru naturalnego chityny) (waeprfowe) . czyli po|itetmJ1uoroet].'. niezależńe od s}(rtezy koĘenu i tworzenia nowego przyeepu łącznot]€nkowego.. zastosowanieMony zaporoweji jej unieruchomienie) i obserwacje' zdajqcsobleĘlko sprawyz te. Nie r ega ona r€solpcji. ścisłeprzyteganie skzepu do powierzchni korzenia zapobiegło wra. To pohTrcietwadiiało i twor4'łodoskonałą barieĘ dla tkanki ziarninowej.Opotenciale ji rppara( tkanek przyzębia''piszqc. migrujac€ szrtciej po powieŹcbni korzenia.PIFE. w następnychdniach została zastąpiorra gen. powierzchni. generację tkanek prz]'zębia' Jego doświadczenia i obselwacjenie zostały Wkorzlstane' też Następną istotną informację opublikov''ał Me.]V]€nd tTissue Guide 181 . umoż|iwiając adhezję komóIek progenitorou5/ch s}'rrteĘ no. tkanek prz]'zębiaz zastoso\łaniem Mony GorcrTex pom\Ą5rch przed stu laty dr Younge4k1óregoły.7 bJ''ł powiedŹna ten tenat znajdujesię w pmtokole po. góIoF komórkom do zoperowanego pieMŚze \a. jq \a5'przedzone plfez komórki nabłonkaz dziqsła. zostaĄ/ lat bo opubli.leno1\.a). ! Vicryl.l. jego powierzchni i uu. ze regenemcjęcemenfu Bfony zaporowe korzeniowego mogtfuyspowodo\aać komórki bioĘ. nek PowieŹchnia \łygładzonego korzenia była plzedWytrawiPniPm pr\pomirująi bezposLacjoua.aniedla rzona natryca fibłny sfużyła mi8laĆjikomórck Fogenitolo\Ąych. w 1982r. korzenia z kamienia i wierzchni kĄasem r el{olĄ5'm' osuszałem część ko rze a na ile to b}tomożliwe olaz wcierŹłem alkohol potem uIrue. staniu i czepu rrablonłowego'FibĄaĘ przyczepiłaśę bo. Dr Younger opisałw 1902r w bardzoracjona|ny sposób swojepostępotanie (wytra\r'''ienie korzeDla. Iacjętkanek pr4zębia byłozastosowa]iebłonzapo.

IóNlieZ resod)owalĄmi' \loga b]ć tez (óN' osiqgnięciasRT ilu. że ko$ego zamiast łącfnot]€Ikot€go' sterot?nej legenelacji tkanek plż}zębia b. z a l ' p r n i a ich stnrje permą ich stabilizacjq ' pnykladzie.".\. .o|ono\\pi 15. na poŃeżcbnic ]orzcnia po$'oilule bowiem szczególne l\arunki go.3 mies' 9l0mies.ą mĘDcjq komórek nateż p6 płata kolfenia' sh\'aża.ijej lnacz.sz}'stkim pł]nóN Ab! spclnić to szczególnie \'.ścienne' Bło.rt'u' I'oi in ndIrr. (blon! ktageno$c). a f drugicj odżI!'czJ.ediu8niektór]ch autolów się |on)blon] zapobiegaja pżyczcpianiu dolnej możli\tiać do\lieizchotko\'.la \lIti"j'/" rrtmoęi roLe. płata i skifepu $' ub]t1al' Skr'/ep mozc b}'ć s nq rradę' obecnie częścicjloso{ane sqbłonylesol.ek na. liullr lapL.klęta.JlbU b:U"ktt\nU.aniu' ](u t.lębiaj csl bardfo ważna. r " n i p . a r ' r .ortu'ralneni" nn\inn\ pozostatać dłużcj dZ 7 t.Ll b]i- 't82 . Jlbo bio/rodno.rn' N'Irrsi jednak umoż]i\t. \\]łika. $ania bowiem odpo\tied7ialnr fa migmcję komó1.ciąg! ki]. l b ^ . 9 10 mies 3-4 m es' 2. Z Tabeli13'1. jenial pnxladzi do sfuorzcnia pŹestrzeni o d\t. P (Gieensteini caBlolr..W"runki osiągnięcia blon]{o\!!. 2-3 rnies.chi pol'. przcstęeńdla regenelacji mogą b.iaćr\l]nialĘ środkólv migradi komórck prcgenitoro\['ch pEede $.Jm\m |ep-/e $drull]. ścienn!'ch ola7 obnażeń Ll.lkjjnuniP_ u\d \\.r \\ h m muje skrŹcp pżed siłami Ze\mętifn]1ni 1'. lĘ migracji łspomnianyh komórck.ahle\\'pr4padku tĘtkórt 1"i 2.. Błony zaporo(e mórek labłonka i tkank ]qcznejdziąsła.t]i s.stanie długregoprzlczepu nabłon. \'lagnussonai $5p' potencjałtĆn Za]eży umoco. l / a i tżcch powl"ższ-lrh $arul lo r R}c' 13'1.\'ćuńenlchamjate oclponicdlimi $.iq.nikurcces]i te $'afunki błonazaporc a jest pólprzepuszclalna.tkanekprzyzębia l\.trynowego nrepTfepu5zcza na 010n4 co d a kornórek Po|(D/L'aciid g ico|id) + Poi(D/L-l. części do otievchołko\lej) juz w pien!'szl'chcLxachpo zabie$r chinlr$crjq' |\|n. blorrr r". kożeni n' $:\.\'godni'Stad utrl}{ny\!anic się błon rcsorbo\\lal Zape nych do 6 |. I r o L l p d r r e ż n \ mb i o m . od co usulięcia po Lj]ku Ę..rr rolp b'onVd!r'tu\.3).\[-jaśniajaca rolę na prostJn p r r a ' l i ' h z a p a J a n i e n . lub Różn€ bionypod ega]qce SRT Guidor Resolut Atrisorb SRT 5RK SRT SRK 5RT SRT d-co-ql id)10/90 ko Poi(L-lact Poli(L!lactid D/L-lactid) co + ester kwasu cJ.. borlalnc(Tabela .ria d/o i. l I p ń d ) a | n i ' ' o .dld do]. tkanek' \!' Znaczenie błon!' uaporc\!'ej zape\\inlenlu mi (pin}). \\eJldr Call'./\.gocLti (Tabela l3'4) lrtclajc się celowe' sknepu. odżJrwrzi:ch.4etody regeneracji (W9 biodegradacji bioresorpcji Nutmachem). 'niająbo\\iem: postępo\t.o. dokolono\\.ch trolf"''iu .r Sldad na Tapobiega chemiczn-v blon lape\Ąnia albo ich bioincrtność nbnję|no.ctid)N meiyl2 pyrolidon 2 wautwowa blonako agenowa Ko|agenśWinitypIi|| 4 6 tyS 3-4 mies. Stabilizacjaskżepu w l"nic pż!.godniach' stano(. rpLln .o' \\hlunkują to odpoŃednie ot\łorki \r blonie o pvclfi)ju poniżej100pm' Zastoso$ane Ł{ony zaporote.loln.. p i . Ł6 tyg' Ł6 tyg' 4 6mes.\godni.r /. błollko$l'ch i łącznotkanJ<ou1.. stabi1izację zapofępżcciwkodo\ieEchołko\ejnligracjiko.l'"'-i ub!. sh\alfaj4 pod t]'m \!żględem ponadto resorpcii kolzenia.ch stlon'l' lllnożli\\iając transpoń środ]ó\\. lF \\.1) ozębnej' Jest n]. biorqc pod u\!agęlt1nk regeneracji'\\iedlug stanońąc Z jeclnej strony zapolę do do\rienchotko. 15.festa\\iaj4cej Błona utrr1.

lepu i ochlonę plued jego u]plukaniem lub uszkoilzeniem' \Ąiastanie ś. Nie uz$ikanie nienia tej gojenia. stlojów (s. cjach korzeni. ko|agpnol". . nia' Ńlgiogeleza w tej pEestMeni zależyod źńd:la wiefichołkowego ębnej \li8racj a komórek z ozęb. wlm zestawioro Tabeli13.ir 'lo niLh fibloblu-lorr o/ębn^j. cz}1i inte$acja z tl'ankami otacza.ania.a następlie niecalkowitare. IstotnJłn rĄTeszcie$'.ódbłonka i il]nych ]omórck do błony od stron] \t'e\\1ętżnej sprzia teżresolpcji (rozpadowi) w od.P. czy zastoso$'ana zosta]a błona rcsońo$a]na czy nieresońo\ła]na' Integra]ność błony fapolo!.ch.iącrmi.j i Resolut' Błony bń nasączane amoksj'c-\'linqlub te. acja dot'vcz!'najclęścicj ubrtkóW kostn(h w lurka. padu h]''dfo[tyczncgo pż]Dadku innlch błoni. zacja bak1eń na błonie ma wg Seh'iga i w'. nie i fapaleniohvórczo'Nlie mo8ąteżzmieniać pH środoiska' Dot]'cĄ''to ń$'nież pmduktów ich re.PlFE okafała się najgorsąłn subsfiatem do plzyczcpia ia się fibroblastó\t] Nasą" czanie błon anĘlrioĘ'kami pobudzało natomiast przl. nĆz]i lvedług Greensteina i catona ({t i) iaka s}tLl. $et $ obecności bakteń'9 \vięcej bakteń pnrzepia się tez do błony e. plzestneni (Aukhil (f. d]F po.5.p\\\u nicktór}ch drobnou.l 8).lługo. immunogennie' toks]cz. . . Zapobiega też jej obnażaniu i kolonizacJi na niej bakeń' popralviając skutecznośćSRT8 Koloni. jPsllJh'o(rpo.ia to rólt.rL}l do .iliną' Rłona e. NiepŻepuszcza|nośćd]a komóreknabłonka itkanki |ąCfne] dz'qs|a. Lła' jej h\.lds U/tsLneiLIo Iv"lh błon e. tośycfnojd dzd|ania i fa.starczajaco . chociażniekiedy ulegają lvcześniej rcsoĘcji. rqn'ki' m \l.z' pian'n.Ćznej(błony ko]ageno\Ą'€)jak i roz.AcLbnn.sp'(c].lwu\tEl5two\Ą€j. ne (szybkość.pla" 1ega'4.t8) bardzo negaĘlrny \lp\\v na uzyskanic pi7-lczepu łqczltotkankowego. paeniotrr'/órczego)' pewna Komp|etna i bio|ogianie resorpcja rozpoęy najqca poffi tygodniach' się <ię po\lugiwfnia 1miWWa|Llrkd(h Lżn^/oi( k ini(z.docinania i moco{ania błon' Bardzo koĘ]'stne są niek1óIe błony posiadajqce plz'klejania się do tkaleĘro nicpotżeb. nują na ogól \Ą'-\. \Ątastanie tkanki łączncj do blony szczegóhie . pod Lwagę roż1e nychb|orqc WarLnk| aratom|c/ prostota.\. nakowe ilościbak1e i rv zależności cech struk1u. z\łieżęta(\łyiki badańdoś\\''iadczalnych) lu. \.owym.PTFE nD do imych błon. i plfel dfi (obseNacje ldinicfne)' Resońo$'alne funkcjo. i ni.łasność ne jest wtedy ich szycie' przylriąz}-wanie mocowa. v! Ęłn Dje.3' |..Metodyregeneracji tkanekprzyzębia (koŹeil i po\Ą'ierzchnia skch ścianach bton]).aby stabi]izovać ranę i promo\taćseleĘ$'ną lEpopulacjękomórck.?bd\Ąion\'h und( /}nie. sorpcjielu]1na|. Różne błony 8mmadf4 niejed.iebie.7'7e8olne /a\lo\o!\dnA '183 . Z drugiej stron}' do błony Ć'PTFE pż]'czepiało się też więcej fibroblastólĄ. b€ odporność infekcję na balderyjnq pŻypadkuob W nazen|a. ttaq]. niż do epolo\Ąatej błony RI]' Błony faporo$e są dobEe tolerowane pnez Zachowanie fizycrnej integracji pierwsrych w tygogojeniaregeneracjiz dniaLh i Ltrzyma"ier'r r. w sońowa]n]. pla\ri. j"Ll.e.lugilania oimi' 'ię num/Jponr\Ą} m podczasdopasoi. z komp|ikacji).\'I zape$nia porc\Ąatość po!\ielfchni.ndmi \Iaią 611a .esońo\t'a]ncj blony kofcrdamo$ęj RD (Coltellini i Pini.! Najbardziej znane blony zaporcwe stoso\\ane \t SP'T (SRĘ fostał]' Zebrane\Ą' Tabeli l3. ńezależnie od tego. Jak Llżdr swlzepiont matpńal'blon}/Jporo\\p niP mogądfiałaća]eĘizująco.'-eplocoĆ&s m? Ltarc. przepuszcza|nosć p|ynow a d|a gazow | (brak gospodaŹa Zgodność bio|ogicna t|(ankarni 2 a|ergizaq|' immuniza(j|. ane Wyrnogistaw blonomrapo.I]lo\\ego pr) SFnFrJ jJ ll.|cj Z ti€nkami ota. jąc.ato q.mogiem stawian}m bło.t l).linic /dbfżonci\ nieiangiog".za. od ra]nych powieźchni Mony Japońsc'lrbadacze opublikowa]i w 2002 r intĆrcsu. nd.ejsca dlaregeneracji tkanek. w pl7!'padkachopcrow'aniaub!tkó$' \r fuIkacjach koneni II klasy !\i}mogi stawiane lvspółCfeśnie blonom Zaporo.lces actina' macetem&mifuns) na przyczepianje się fibrcbla. jące \\niki dot'\'czace\Ą.rnek /ebid\\ ldLiPiI'r/"\ll7enimo. u'. powiednim okresie.niez stabi]izację ski. ou ' od nej jest natomiast ufa]eżniona muw'oju unacz].PTft.

|\o1r'I. Błonykolagenowesq chemotaktyczne. zewnęl|zna błony stanowi tym b]onka tkanki|ącznej i dfiąsłaUmożiwia]ąc sa mym mjgraĆjęi proLiferac]ę komÓrek progenltorc.pobudzajqc do prz}'czepianiasię do p(! lvierzchni błony.7 Błona ta jest dlrutarstwolra (Ryc.chZ opercwanego naczyń i komórek ubJ'tkxprz]'zębia' Błona Gore'Tex jest niercsońoualna.'ionezostal!'wfniki ś\łiadczącedużejskuteczno.zppu m. t}ch bton (u 907"pacjentówśrc. korzystnych\t'łaściwościach białkadla pro' tego cesu rcgeneńcji tkanel. organicarejshuktury kości. niektórycll autońw] ment komórko\łyjestmniej odpomyniżbezkomór.ltane biokompat'\']rilnego j. się ko$]i stqdu mniej dbĄch pacjentówobsent.tkanekprzyzębia Metod regeneracji Bł.llliach. Wnęt|zna błony olvvo|anr Pyń krwonośnychkomórpkz wnęiza tby. żając skuteczność zabie8ul. o \. kos( 5.1zę' kolageno.w karod do diochiruryii' b]ta pieNszjm preparatemu. nie \Wmagajqce w $ania' W praq. ilzna .uje pr\/cbia. żenie ulegająr€sorpcji (rczpado$i). \ie ńatu' mo. w1'ch). Ule. pmwadzi do zakażenia blony i gojąccjsię rany obri.\łnaniudo 65%po. opubliko\ł'anej 1999r.vo częstoobnaueniu'któIe jeśli nie przed upb''rvem tżeciego miesiaca po zabie8l. uz]sk k]inicz.E\0.tan' rnmagaiau. też {ania służq t}tano\\ę. chiruĘicznegousrmięciapo sześciu po*'sta. 13'4). Wych.7mm' Zdpawrid5. pogo^/enie stdnu h Ryc'13'5 obraf dwóch warsn/vb|ony ko]agenowe] (pow x1500). któIej ruszto\t'anie posiada płr.rkimje5l Ę.n.unic'ia mi.13'4 Dwuwaśtwowa faporę d|a kornÓrek na. ale i mniej fibrob]astó$i BŁo\\' KoL\CtrNollT Za$ierają natumIie białko zwielfęce' są rcZkładanc enz-\'maFcznie' głóMie przef kolagen.l2ljrzedsta. KoncepcjaL]ton . do błona zaporowa Wa6twa Ryc.LLoR0ETIT. pŹrl czym \!aNt!Va zewrętlzna stano!\'iZaporędla komórek nabłonkai tkanki łqcznejilziąsła'a wermę.żyt]m re8enelacji ubltków kostry'ch tkanek przpębia' w Piemsze *1.czepianiesię fibĄ'ny tek lo1łi. ga stosunko!.ohvar1a umożliwia wnikanie dojej wnętrza pochodząc].poclrodząrychz ozębnej kości' f lrnoŹiwa wnikan]e na.lvorve' Pitaru i wsp.niki zostaĘ opubliko\łane 1gB2r'6.egenemryjnego' Wed]ług l wńvoźony \t tej metodziece.nęhzną część błonykolagenowejsiarczanem hepaĘny i fihYną (bardfoatrakcfne ^viązkidla komórck progenitom. je blastów.9 ją pełnastabilność shzepu i sa lat$e $'stosorvarxu' BŁoN! I(oFnRDA]|m$E RDr hfyczepra srę do nich m iej bak1eń. po kilku ldta. stflrl\1r]rę' Somulują degranulację $tókien]<ową pżyśpiesząjqc plz]. Wa6Ma We.oNT T1"T. $}Ąnaga tJ'go.sąproduko.lla fibrc.lk! kosl ] BŁoNA PoLITETPJI.\łych opiera się na: podobieństwiekolagenu niekóĄ'ch Zwieżąt do kolagenuludfkej skóry i |ak( żP kolJ8entlanowi 90q /at\ar]o\( niP. Poja$'iłysię w ostatnich Z mate. (c]'t' nasącą''Ii l) we\Ą. Prz"vśpieszają l€generację tkane\ niefa]eżnie więc od roli zaporcwej'Błonyte sa dwu\łarst.Do moco. latach.lni ści a i npgopr\. skaningowyrn B o-Gidew mikrcskopie 184 .I\A GoRE-TE\ (C-PTFE)StosowEna lat 70. ie. piny usu. zrr'ięksą'lopoĘoe korzcni przyczepem co łąclnotkanko\'lTm 95%w poń.

6 ab ' c .llybłon]iĘm możli. stwowq' PEedsta*icielem błonkolageno\'v.\. ięrie no pouiome nalcży przcpro\!Ździć!v rorvku dfiqsło.ID|}i Zbudo\\ana zbiokompaĘójl" negokopolirnen ]ot'asupo]imleko\Ą.iająceprzejścic nórv odżJ$'cz}'ch.Inimi'Natomiast $'Źrst\Ą'a \Ąe\Ą. Z wejbłon]tńj\ła6h1.mniż100/-lln.chubltkach kost. ĆięciabocnĆ w odlegtości dwóch Zębólv od opercwanegoub]tku kostnego.'csa bardzo skuteczne.iązekwlókien. . w c.ego zmieszane. jcj dcgradacjatnĄa okołosześć ta miesięcy'Rozpad ten polega na roz]dadziek\asu polinrlcko\Ąego na mleko{} i następnieco2 i H2o' lvEstanie tkanki łqcznejdo pżestveni między s\ddie.5).Zabezpiecaprzed zapa. to po.o$'ej jedną!\'anjt$'ą niekolage. BL:}}i. w}m. nutre Prłc.Btony ko]agcno!. ł ' a L o ' ków koslnyc|r] na puykladwąskch EcesijfębÓw ]ednoko' azen owyclr'b. cnie tl\!ąiq place]0 nad !\'prcrvadzcnicm kolageno.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Ę.i'!x[]!ł\l.oss . na puykład biurkacj kouenj.Guide (R}'c'13.v}: ot$'olki.lrlięciem' obe. lgodni.u 'ltnnorrcgorarviera rhrierr. zahf]łnujqcekomórki. ne wzastosowaniu lolmy Błony zaporowe\rprcwadzasię do ub-\tkukost. pooperaqine dziąsła obnażanie bton!'pżed jej i się resorpcjq]3]-o]:. elu .orrąlub jednoręr.lrrastaniekomórck nabłonl€ i tkanki ale blokuje łqcznejdo ubrtku kostnego' Rozpad h}'drolityczny błonyzacf"masię po sueściu t]godniach. suńęcie dokofono*'epłataumoż['wia pokĄ'cje tcz C]. mniejsz]. d c l e r y r o ' r ' o l o r ' \ ' . nego\..lventua]nej niewielkiej rccesji dziasłai zu. na sąm ryrrl{ujest d\\u\Ą€lst$'oi\'a blona Bio.lkLl lrłonyBio.nętnna (ki]kal. sób.lnak zapadać $'ięks4.132 mm' Zbudo' Wanaz l'./sięqw 1 siada banlzo liczne i małeot\t. ul|orłilc poknrip blonJ. umozlił. (Rlc.Chna.iększa plzeshfeń pneznaczona do legenelacji' hn bo' \Ąiemwiększyzasięgdokorono. do zamkniqtcj !\rpłł1\a na kolf}stną inte$ację błonyz tkanl<a.nrędzyzębowych okreżnyclr' granicfących slfeą dze 185 . l]cfnych okafałysię tcf bardzo sklteczne.x-. Ulega ale h!'drolizie ciqgusześciu \'.6).cia nt]'1dąbtona dllułarstrr.rje d\oma \rdr<h\dmi /. mi sąsie.szeEzych. i 910) po]imeru glikolidu i kwasu mlekouęgo W stosunku jednowarsh\'o$'a.r. a po tŹech mie. go / csrlPml$'a.Tape.rZelt'rrętrzna stosunko$'oduże ma stl. r 'll R y c ' ' l 3 .co poałala na lr5'mianępł}nó. ) o o p o . rp(.|ovagęstqsieć (Pe' riodonLąIMesh) Posiada otwolki o przekroju ' pły.]'.\\' plą'pa. N{od]'fikacja doBczy ut$'ovenia płataw taki spo. (P{){-If. 13. którc t!.ło pne. \r1 \łiększyzasięglegeneracji' ^ł \\.uni"'ie i.jest alacznie Lrlepszoną ona \l'elsjabiony Bio. o gmbości 0. w n]''ch'\Ąbm\adfenie biomateńafu .i.a plat należyuivol jego dokoro. mogąsięje.a całkowi. siącach zupełnej degradacji' Posiadacztery$ygod. aĘ umożlirtićs4ókie wrastanie tkaiki łącznej dziqsła pżestżeni między \\'alstlmmi.i" o8ldni.ie b1on1 5p"ga' h ko* i' \Ą |rm .-czasiezmodfiko\\anego zabiegllltatoNego.\(T{}i f ko.Guide takim najlepsz]m biomatcriałem jest Bio. abY był mozliwie najńęksly i aby umożli$ić opar.!v odżIĄ'czl'ch. 9:1. ńć rłielżchołkorĄ'o' możli\'!'e aby b}. no!'ą' mającejstano\łić znacznypostęp' Inne błonylesońo\ĄELreopafie na estrachalifa.olki cm2).

atujalo $o od godzin. pomagaw gojeńu i stano. Dziasłanacina się taĘ aby wytwożonypłattmlodi.em 0.ulhadzwięko. Ponadto nalefy uważać. i lgwi./iamirc(/. i jej unocowaniu w zależności potrzeby(Ligatua korcnouort r e|uprzys4cia'Po u. che powiencbnie koEeni zacz}'nając dna ub}tku od pold]'łkoEenie bez ich kontak1uze ślĘ taŁ abyz. Po dopasowaniu ewentualnie ze wstępnego modelu papiero\'r'ego) Irięciegobef napinaniaw końmwej fazie zabiegudo. mzy dziennie roztwo.okost.białek matrycy+ tej Prepant Emdogain razy dziennie. nniej w ciqgu 2-3 rygodni po Zabieguzapewniąą nie nat}łonka dfiąsłapo korzeniu (barierabiologie. kanie ńą one 907.ą która blokuje dowierzchołkowe wmsta. zdecydowanie aktywność komórek koŹeni i zabezpieczeniu ich ozę0neJ. nie datwiajqcy aplikację ame]ogeninna odpowiednio aby płata'l.cji tkanek Pżyzębia. * W pżypadku (kwas powigzchnikożenin]epowinnotMać fa'tosowanialozhvolów kwaśnych fośorowy' kwasC}trFoWy) Wytnwianie dlużeiniż sekund.l hronionep'ed urazamilunilŹnie nd€ r }?dni. ]5 |óo . . osuszerriu Po prfed dostępemśliny promując stnego.1óry powińen byćpełnyrr.] pobieranez okolicyoto{z. przecho.Metody regeneracji tkanek przyzębia Błona powirrna być opalta o bŹeg kościokoło za\'r'ieranośnik (a]ginianglikolu pmpylenowego). nanosi się obojętnyroztwóI kwasu (EDTA) na dwie eĘlenodwuaminoczteicoct\łowego Błona faporowa opiera na bŻegu się za(howanegoje. (z\.12% chlońekyd}'ny w p|z}'.twóIcy prepalatu)i WtWa' przyczepu nabłonkowego. koneni rębrilr grubości nrni (kireB uniwersalne i Gracey). o@J'szcfeńuobnamnychkorueni jej płatemufiksowan]'mszwami' i delitatnyn ĘMw z rcsztek zlogówpoddziąslo\Ąych ich \awładfeniu.vygładzenie rzeni przepro\ład'za w trakcie opelacji płatowej. jamy ustnej rczt'lvoremd orhekyd]Ęy dwa wiednio suszone).naj.zol|.el opatnrnek z cenenfu chinrĘicznego nie jest kc i z krwĘ' PłatśluzówkowMziąsłorly upżednio przy. zĘLó\^I fi"kcji białekmahycy szHi\łnej (Tmdogain). i delil.Ifąc postaćnreroz.Zl.el Emdogainiglą shfykawlo na su.ię wyĘ' one8oprppd. * Pozosta|e promowania bia|ka oko|icy vlyźgym tE o oęż"ue@ąneko\9m (ename|iny i inne)n]emają zdo]noś. a nawet 3 un.w sposób de|ikatny i osfcfędzajacy brą ich widoeność. obĘbem ub$Lu kostrrego o tkanłi korzeń zębó.** zębodo|owego. karrnów oraz nie stosowanieoczyszczania S4 to białka amelogeniny szczo&q ki Hertwigazawiqzkówzębóvr' rtodych plDsĘt' odpo.] regener.Stano.unięciulidmin} od lub szlvY resońowakĘ. rzanie d:lugie8o Nośnik (ie(z Bialkamatrycy szkliwnei odd7iela.czy.ię pneprorładr. się nych rcsztek złogównazębnycholaz \. gotowany nieczny ale częstocelo.minutJ'w ĆeluusunięciawEIsfuYmazisteji odsłonię" jest pzymocowana do cia ł'lókien kolagenoi\5'ch.nztworu soli fizjologicznej.ft]re. (dr'obnoziamiste kamerue rzyćdostępdo obnażonych dziami mechanicznjmi cięcia pionowe$ykomne poza diamento\te). następuje pokrycie z ub}tkukostnego. gojenie.'otkotlanjP miękkasz. puszcza]nq.l nared.a przez ą tkanek jest zastosolłaniena powieżchnię kolzeni okołoffi rygodni opemwanemiejsce powiino być po. dobre rra\r'r'g HafrrarstńIrra . (ślufówkowookostnowy) odchyla się tah aby stwo. dnista i nczkJada w ciqEll 12-24 się Innq melodqfapeBniajq( s|ercwanq r8eDPratję Szwyzdejmujesię zwykle po 7-]0 dniach.Fo dwoci minutachsphk]je sĘ EDTĄ duą ilosciq powierzchni no\^.lu) umoż|i\'r'iajq odchyleniepłatai przesu.\ylde 1 ząbdo przodu debridement). szee wylostka pEykryta p|atem szyjki zębai zostanie dziąsłowo.\Ąy: zaszyrła mozliwies4bko' się wi ochlonę rany u mniej so|idnychpacjentów Białka preparafu fnajdując się pod płatem szwy fdejmuje się po 7 10 dniach' Plukanie d\Ą'a u zmjenionej |emperdfureipH' \Ą}tra( się na dią powierzchnikożenia. nanosisię ż. do zębów)'Pacjent winien stosować natomiast płu" pruygotowane (mJożone. 2. piny). przygotoltanych powieŹchniachkorfćń'l3 sperforcwać Wpnriladzenie Emdogainu na powiefzdnię ko' ]i śluzówko\'fo{kostnoi'[m.N (periadDntąL błony i jej docięciu (korzystajqc i o 1 do q. wiałpierwotnezamlodęcieĘny' Plat pełnej lub narze.ym' zapewnia możliwość to regenelacji ubytkuko. u5rni rkireq podd/iaslowp) obrolot\'\'rni powieŹdni koneni i do.Usunięcie niewidocz.

/. badańl5 Wynika./cL e $WPlrrjdjq' z ub]'tek i dobEe się w nim tnjtnającego.!łstałe $tókna kolageno\łe $'rastają uaporowej.Leary a z kościbiodrc\Ą€j schallkorn cji do WT'suwaniasię z ubrtku.tkóW kostn}€h jed.laścilr'ości barieIy (błon]') r. 1Ą' okresie +l0 Ę. a rrastępnieda]szFh tkanek prf}'fębia' Komórki pobudzaj4 po|qczonyz picgenitoro\t. w 1968 roku. jak nieskuteczny blona zaporowa. mat wszczepórvkostnych do ub].tracone pońerzclni korzcna na regene.e.l no\vier^ ]. nip or Wane ub]tki kostne $fTełnione były średnio jako: \\ 667ÓtkanĘ kostnq..w któIych dominolvała tendencjametod rc. w zabiega.wYch Heijlapo 16miesiącach.)' W latach (materiał a]lopla. cgo no.7c7epykostne !' autogenne mogapo'hor]ri. z dna ubJtku.T.W pienł. czas \t]starczana kolonifację potencjał po pmgeńtolo\ĄYch'posiadająqrch tygodnie zabiegu.ięond mniej skuwprowadrony do ubytku nieco sam budo\ę /ko\Ąd' !o.hiJ rgi.h że \ła$twę biokompaĘńilną Z ośatnich h\olza nierozpuszcfa]ną (amdogeniny u z\rieżat i u ]udzi mają ba.rinu le' /"niu. dobr/e ^\ial. potem się fbt. prepararem |ostrym zapoczątko$Eliahvonenia cementukoEenio\łego. ny i tŹ]'mającysię rv nim' a |U o 60-.]'ch' matcńaty wszczcpo*estosoNanc razem Z błonami zaporc\ĄT. " .|P.ię .regeneracji tkanekprzyzębia |Vetody Ame]ogeniny \ł].chrcnĘcej prfed $Tastaniem komórek \ła. Nabers i o. dokoronolrą mi8rację komórek progenitoro. sz}chobserwacjach Jako.|obna być z teczny blonazaporowa.ldore uIJaLlaiq inkoPorację Wsfczepu tkankę W ko.let.Pienłsze doniesienia na te.ale działa niej obsenacji.tku ruor} . sońowahej' Wpm$aiLony do ub]'tku kostnego opelorvanego postaci mieszaniny Zarobionej \! 1wodą. ozębna' Za' bieg jest bardzo doblżeZnoszonypĘez padentó\Ąl a o \Ą.dro racyjnych siarcran wapnia: jest ( /J. mateńałrvszczepo\rT' \\'szczepykościozastępcze juz 90'.zębiaokazało \Ą. W r8Fne]"a(ji |kanel /nd]a/b|eż/d.a7ppu 7rvi46nego.!1rlPĄ'.lo. ście \Ą'taści$'ości osteogemych.ię n.ri.]fl Ta.ożenia ldzB|anieantybakteryjne hnj ..ze(nje dn m do h\olza' pżekształcasię poi\oli w tkankę kostną. Nlożnaje podzielić na lub cztery głównegrupy: . i dwuściennych jamy ustnej opisa|iw 1965I' |e n.Plastel of Palis.In| bez nich.hni korzeni do d\óch trgodni. sryczne). bef tenden.7 któIej pgo . rozpooynającej W Cztery Ten ulega degradacji.ię dobPP/Ur8dnizrlrrana t]'anlaziaminu.pmcntu''lLanla riamilorta nablonla ub!lLu'a po/\alają' jedlo. . r i l : l i _ 1 . : . l lrĄmuic. niezmienionq W ciągu s.. sowaniembłonzaporo!\.. Po klku tlgod iach u zopercwanlm ub!. niż samej mezench}nalnedo przekształcania w cemento.z jamy się. stosowany Śam. nJ'mchońb plfpębia z\łiększa regenencję cemen. generac}jn]'ch leczeniu clrorób plz].twoneniem $aftościowego cementu połącfonych bezkomórko{ego i kości. dri spetniająC trrn cfasie fun]rcjębańery (błony) w po..llaoperatola niżzabiegz zasto. ('. \{szcrcpy kostne allogenne.ll bańera resońowalna w okesie Ł10 tygodni' \\ \\\pP]ni.tszybkjej resorpcji. siarczan rtapnia unany b]'1od lat ja]<o skutĆczny \\\zczepy kostne hetemgenne.go.rrj 187 .rl ub!4ek./n\ biomaIpńa] po:iada z}wi.Ąmelogeninypowodująt$'olfenie cementu bezkc orazutah'iajqce głó\Ąnie połącfe. odpowiedzia]nego nie zębaz kością włoknamiozębnej.0do' I ml]ogainzappqnia rp8pnerację prz]zębiaz \q. komórek (DEDBA]Jest. za nnd jestnieco bardziej any n|ż skut€ mólkowego.ohanie Imdog. . do'niesfkqdoxycy|liny bldsB.o\dni.ie]e łatwiejszy.biomaIPń. speh a ro.]. : ri ' Wszczepykostne autogenne. opero. ustnej ]ub z kościbiodfoi{€j i 2c szpiku kostnego pacjenta.óW poł4(/ony. może powodu niż na polrielzc.lo. .ze posiadaon też\Ą.e DFDBA błonq if zaporowqjest bardfiej niezróżnicortane komórki się skuteczny zastosowanie błony.

'PlastĆrof Pa.szych \\. bcz now€go Ileterogenne wszczepy kościz\rieluęcejto $'sfystkimkość ko. pżr. 1].Rcdukcję kieszonek pn1zęb. ora/ Lt\a\uq]tĄnU\F8Umoie l. nj'ch mateńałówwszczepo\Ą'.i dulo8pllnpj /J.agoo' obser\. fl]k pŹed opublikoua. \\rnlka r njei.loĘpn5" jęłasię najbardfiej w stalrach Zjcdnocfonych jako wlizczepkości sZr]iko(€ j i blaszko\ej' (IDBA) oraz kość mlożona.j" po r.m $fględem skuteczność takich zabiegó\!jak n]n]h $'g ]]. $ją pr€panty alloplastycznenależqce kilkrr grup: o' "nę . b]ła ona oddziclona od Zęba długim pEyczepem nabłonko$i1'In' Bardzo szczegółową DużągrupęmatedałóW kościofaslępcZych stano. pom\r?te i lite.cz czaseń' N ńgdy l|(7. plz](zepu tącznotkanko\tego' Na\Ą'et..ię żddn\lhobidMo\\ lF8eneru'ji|l"anc\ Ąl. suchanieodltapniona \Ą'szczeptlójfosforanu $apnia (B. sucha(DIDBA)' !\'\!l. który mógłby zapoczątkować regenerację tkanek !!sze \ł]'stępuje (chociaż cfasem z dfugim pżlcze.6'7 Tabela Jednlrn z pienrsz!'ch alloplastlczn}'cL sl.ł niP ńs'' (siarczan l\apnia)opisany$ latach196!}-1971' . . sq onc stosowanc \] pcriodontologii od lat 60' zębia po zastosowaniu błony Zaporc}'ej.lm|.oss'gąbcza. oparte na \rielu badaniach. z kich zabiegach' a zawsze po zastosorłaniu .k|lie.:YnikóW rcgcncracji tkanek pży.rrepa' h lo.JPĘm kirP|. sta Etiłbone i Endobone' ż]'ła się kość. ia.olra. ko repamcję' Po zastoso(aniu kjlctaŹu ot$artego obecric udobi'va on poz].liofilizowana kość ludzka ze zrt.i AJlogenna. pollmery niem pieńl.nteBcz.\'h!'o.cję $it|ąpi' rP.LuIe'rnot.lębiacaton i wsp' (at ]) badaliu l9B0 r pod pem nabłonko!t.6 zestaria te u'lniki. gencrar a po sr.szyst.Ych . jako mateńał\Ą'szcze. i pos/(/egdln!'h me|odlcl /cn'a do ceramiczne lesońo$"alne omz nieresońowa]ne' chorób pluJ.]liku t-lch Zabiegów st..ls \ł poszuki(aniach mate ału {'szczeporł€ g o.bi4sło\\T'kirctażem. 13.owai gąbczasta Bio.TCP)' odwapńonarnloŹona.lvieldfi]i h\'orzenic się pnede długicgo pżyclcpu nabłonłowcgo.1'm)."'szcze.fiko\Ąanyabiegdatowy u 188 .uje się po prawie \l.]żu U/\. pów autogenn}'ch kościbiodloNej' zmodj. skaling pod..jeś]i\Ą'.!.?Fn'IlinoFnn\ kÓś.zębiapżedstatił Dragool7 w kiążce pt.]5Jmi PouY i bariera zaPor. b!.Metodyregeneracji tkanekprlyzębia po fabiegÓw € c zn cfychwg Dragoo'l7 Rege'reracja' reparacja iledukcja s zonekpŻ}"ębnych zastosowaniu ki€ różnych zamknięty Cz Cz Cz cż Cz grwa+ri otwańykiretaż Cr Cz Cz Cr Cz Cz C2 Cz if zawsze.Regenelation of the Peńodontal Attachment in bioszkła' Humans'' \t1danej ł' l98l I'.

ne)' Wśńd tej drol5)apaNt\\!.r1nieniory'ch warunkólt U\łaża żerrajlepsze wszcepy kości sĘ.n|' 4). ' ub}.'ć kompaq'óiln}m.leob|d. i iaden więc ze stosowanych biomateńałó\Ą. speł.18 według idea]ny h. iP \d pod\td\vip obp(nej$ied4 można \Ąszczepy biomateńałówspełniają bardzo poz$l'{.\Ą. nia ub}tku kością.szystkich komórcł kost.ię i plfez naśWieflanie.ne.za pe\łne problemy jako mateńał wszczepo![l WpmM. Istnie" je teżmoż|iwość pzeniesienia drogąwszczepucho. zaróWno pżebiegu W po.uteczną bańelę przed wnikającj.czo. p. stanorvĘ materiały a]loplas1].riały : stabilizacjęsklfepu klwi w ub]'tkukostn}m' ułah\'ienie M. nie posiadać !.biąśouysta.nie .Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Peuna szansę stwaĘały wolrre pzeszczepy dzią.ab}opoźnil' migrację nabłonka'osiqgano w ten sposób no$y przycfepi no. osteopmgenitom$'ych \łatyd'. niluja.k pżeszcze.m uz]'skania \r. w pie d'ziqsłorł]'m obumiera i odradzasię dopiem po dłuższ]m czasie' gdy już nie ma szans na dowierz.\ły. podpiemrie błonyZaponcwej. ną rolę w plocesie regeneracjitych ub}tkó\r cho. ciaz przeważnie niesterowanej. no{'il s]'.1r'/nych jak prz}zębia.:anieprzyczepu ale łącznotkanko\łego.lo\'\^\. ' ub}.pPriodonIologii M powinien: maleria] posiadać\. któLvci badań mozna teżpląiąć moż|iwość dzia:la.W}pełnie.ńkanialaczyń knvionośnychtkan" i porowatejpowieEchni (plepara. ulegać Desorpcjii być fastępo\Ą. gennych€DBĄ) i heterogenn]''ch (Bio. zrr\lh' ka-rLino.lasnej kości)' lóśćludfka uzyskanaz baDl.tcpnyłl' nicdrogim Idht!m$ 5|o.e sie clor hondro i o. gnrpy biomateńałórvdominuj4 h]. nie stwarzają gdyż pmblemówbiologicz" (tludność nych./czFporł"'.md€ d ią jednak dfugiegozabie8uw celu ich Uą. ki łqcznej dzięki ty porowate). ' sM\/e i lPp</e t\}t\ĄoPonej ul'on|urol\anie.pozatechniczn]. i osteo..pro|i]eruj4re i niż. nie nia \łszystkich \Ą. pobranez podr ebienia'któr1'rnipnyk1ttmo słowe M.mnablon. i postaci stacizapa|enia zapalenia pzewleklego.!'łaściwości indukcji cemento..jne. . Natomiast $'śzczepyalloplastyczne posiadają głórĄ{de t'łaści\Ą'ośĆi osteokondukq. h działać zapaleniotu'ó. geneb. Wskazania użycia do wszczepóW |ecfeniu w chorób p|zy'fębia stanowiq: podzębodołowe. Podobneplob]e.oss).polimpD oral in.!vq gdyż kość.rlnp i\\nlplvr/n.anĘ8"no8cnny( ora'. b].Zeszczep .skania'z nie.pickaneu dorr u1so. ndtur. sq własnej (autogelrne).czne mir/np.lllplvr . co skutkuje \Ą}'h\'ailaniemsię welt. nia osteoindukcJinego dla.a]eantygeny tkankowemogapozostać. kim wszczepykostne autogełure' Zawierajabo(iem komorkimefcnó!m} mig1jąre.tki głębsze kostne szeegó|nie i roz|egłe. to więc głó\ĄTiedziałanie Jest osteokondukcJ.]-astania szkie]etdo rraczJ'ń $łoso$ab'chi komórck (doq'czyto wsfczepów poro. g ó|nie szcz€ kJasy ||.'!'szczepów kostnychallo.żenabłone. i ttfurkacjach W korzeni fębóW bocfnych.a. stanowĘ . 189 . ubytk kostnetoważ}szqce (bie recesjom dziąse| materiały z błoną zaporowq)' powodują: Biomate.daćsię do tworzeńa nowegoptzJ'czepu łącznotkanłowego.ukostnegost$. mrozenie i działanie chemrczrre co prowadzido zabicia\Ą. ńb zakaarycĘw Ę'm i wirusorĄych. brL do.. WpbĄvająone plfer€żnie na stopień .\ł}'ch (cem. -']szcze]niejsze \lwetnienie ubJ''tku kostnegow . : osseointeglacjęz nowo twoŹącq się kością (nai korzlstniejsza proporja 2:8). niku por'l'olnej resorpcji biomateriału(prepafaty resolbo\ła|ne). po.tki kostne bi.|taści$'ości to' k\\. kiem' Wiadomo bowiern.'cznej osteokondukcji.t!\'olfonejkości. którcj zapadnięcie zrnniejszaobszarł].ię tkanki kostnej. pochodzenia my mogąstwi]rżać kości zwieŹęcego' gnrpę wśńd biomateńałó\Ą' Największą wszcze.owaniu' i Działanieosteoindu]<cyjne mają przede wszyst. chołko\te wędlowanie' pryjąi. nie na uzlsl.nątż por tkanki łącznej tkan]rikostnej (osseointegracja). Yukny (cylt) omzJensenai wsp.ZlZep}Lo\|nP/Bo\\cF i wsp'.any twolz4cąsię kość. lub przycz]. nych.ie własr iwosr anhgenosp redulliP . /np kich temperatumch). plfez nowo. agre5}. .

e !.suszeniui niektół'rn n}Tn. rat]' uĄskale ze ^Ą'loĘdostępnew bankaci kost. po DFDM w pororn.7Obrazmi& uszczep kostny odwapniony mrożonyi suszony kroskopovlyBioOss (DFDBĄ' 190 . Te oraz moźliwości skuje dopiem w połqczeniu kością tu i wielkościub}tku kostnego \'vynikidotyczw zańimo ub}tków kostnych podzę.25-1. 1) Melloniga (cr.1)antygeny pozostać.t' posiadajqcego ' Według nie p€paratów o niewielkiej resońowa]ności) w sze doświad@enie stosowanrutych prepant&r BiomateliĄ w tych ubJ'tkachmogąbyćstosowaposiadapotencjał rc8enemcyjnąz bialkami matryql szldiw.łniki badannie sąjednak tak jednozIrae.vrTnienionych DFDBA niż po skuteczne. DFDMjest tepszyniżFDBĄ gdyż ne z błoną uzy. że wedhĘ dalrniejszych przedewszystkim pog|ądow i kosć nie mjala 7do|no5cih\'onenia pr^.ll vetody regeneracji ''Ą'szczepów kośnych iaL]op|astycznych' parametróW niehórych dotyczące Wybranych danez piśmiennictwa Tabe|a 13'7 Dostępne Bio. lv a cemenfu i w 84. osteogenicznynatomiast FDBĄ taki potencja]l z autoge Ę.lloplastyczny HA-Biocer (wsreep alloplastyeny 0. 4) a świeżego szpiku kosme. w za]eżności kztał. biomatedałó\a q.zec}niąialą KoŚ .']\rszczon''qLLocEN\E Są to prepa.oss(wszaep het€ r cgenny kości) Endobone (v!5zeeP heterogenny kości) 500 Interpore (wsrcrep. 7wiq/. Ićpsze Wniki po zastoso.tkanekprzyzębia . \\ w 1997n Zdleci]d.67o KoŚcI są to nej po operacji platowej odpowiednio53.waniu z ostafuich publikaqjiw}'nikamożliwość i go zastoso\tEnia nawetw ub]tku pC| FDBĄ uz}skaliteżinni autorzy (Rurrrmelhart \łsp.bone_ gąbcza. mrozeniu.t.. od\łapnjenju' n1ó' Zostają działaniom chernicz. ale przycĄniaja się do szJt} ne. stwie zili odwtct u zlvierzątdoświadczalnych przwadków utworzeńe nowe8o nie hamujący \tpł'wDFDM na tworzeniekoŚcr' go uzrskałw B3. (c!'t.25-r. nje $ pr/}rcśUP Ęr2no|kajllo\Ąego. korowa.7mm. sta i Endobone).3%omz ffi wszcznr'r. częstostosowane UsĄjako: w Są mogą Ry.4mrn i 1.rraniu kiego tilorzenia nowej kościi nowego pEyczepu neracji kośLi zas|oso\łaniu alc Hia|l (d' 1\ po /asloŚowaniu 7 konh)|ąbe/ legoprPpJ-afu. poddalenaświetlaniom.13.46-{. i umiejętności operatom.0 1-. od llej (Emdogain)lub bez nich. oraz pr4aost kości jednak staĘBtyca e znamienne' & rvszcznpr: et-roGENNI' KoŚcI Sąba zo Różnice ńe b}'ly skuteczne w leczeniu ub}tków kostnych.oss.co pmwadzido zabiciawszls&ich komór€Ł tkanlowe ale wg niektófch autońw (cit.7mm 2. Bo\łeNi \tsp.5% grupie kontml. nowejkości.0 zaporo\Ąq' ziomJ'm'rrajlepiejz błoną odpowiednio2.49m2l9 (dotyczy szczegól.6 0.t' uąskali lepszew}niki rege. bodołowych' i w firkacjach kożeni zębów obok \.(. HETERoGENN'E prcpanty bydlęce(Bio.tom2/g 0..11.kość 53.gąbczasta z kolagenem'Etik.zlsk pr4cr.s 0. jak trzechldasycznych wskazań. Światowa organizacja zdmwia czepułqcznotkankowego. Beckeriwsp. to n \lzmocnienie strultury kości najwięk. Warto nadmienić.1/ rozporł. 4) szybko rcsońowalne.425 0. ruwszczepkostny mrożonyi suszony (TDBĄ).0 0.asą otre Niektó.57o.f. przyczepu.epuodpowiedrfo mm i 1.1).

Z mi gospodaifa(sz!ókie pEyleganie fibroblastówi in.orbr. Hydrok\yapdM {Hap) Calo(PO4)6(OH2) B. szanina waln5'ch(wńżnych proporcjach)uydaje się bardzo Ry. mL acjawzrostu tkanek podpo!o.7). (rrA-Biocea tro'osrordnJ waTeqohydrorGyaparyru i (}TcP)' Kożeń zębaW aasie fabiegu zosta|po' Wapnła p"ed wp owdd/e-ienwszoepow k.ch tworzeniakości) oraz z dużej biozgodnościtkanka.ożonych tJan schorzefuem' W n€paracie Bicoss stosoi\'anJ'm 1985t zosta' od ła usurięta cZęść organicfna kości. .voduje $yhvożenie się wokółniego zĘbu tkanki łącznej. s]atetyczne). (natuńlne. miazga zostałausunięta.\Ą.trÓjfosfola. czy ńercsońowa|ne. od pieniu porcwategohydmksjapab. nych komórek do powieżchni tyCI mateńałów)' Wafio tu wspomniećo mod!fikacjach biomateńa.on] miep€paratów . na. łami kościozastępcz]. dają. 1 brok po Vvype|nieniu ubytku kośnegomieszaninqporo. że nie $'pb1\'ająone na przyczynraJą uzysk pnycfepu ł4cznotkankowego. pfy{fep lącznotkan]<olĄ]l i dhĘi przyczep na. są ce się po zwiLeniu prfecinać.resońowanego B.l9pzqri. że uz!Śkany jest z krajórv niezagl. osteotopc (ńżnicowanie komórck kompetentnych do {}.trójfosforaniełapńa (na ptzvllad prepdrdl Ceru.ośnręciem wszczepionego mateńałualbo tkanła kostną' a]bo 19Porowa|oś( pobud/d ll.tu (Ą]śipore) olaz prepdrdtuBioSlas rccrarnika lau mouowapnione " fosfomnorva).}tyEmdogdinen al|ogennych' młejscu W .'|3'8 Wzory chernjcf hydloksyapaMui B. łówalloplasbrcznych postaciroztworukoloida]ne.ych uzJ'skane ludzi po wszcze.a Wiadomo jednak' że wszczepieniemateriafulitegobez pot por.. wa na tlvoEenie się kości wewnatlz pol (z\'!y]de od tnech miesięcy) z jednoczesnJ.7)' Jest podobna do kościludzkiej (Ryc' 13.7eniu obu biomaterialonobcpmowarozaniwno t]. stwie<lzit obrośnięcie wszoepu tkalĘ łącznq dhrgim prz}" z czepcm naMonkou1'rĄ a]e jednocześńeniewielką tccpnem.TcP) ca3(Poa)2 Ryc. tomiast *'szczepieniemateriałuporo\Ąatego l!pły. powane koścĘWdajq się baltziej Ęcjonalne' Są one oparte główniena J]. ja]< rPgenPmcję i ora/ Za|ouno i Loś.przyzębia Metody regeneracji l tkanek się fakaznąchorobą wiilsoi\ą by.\Ąpl}'rv rcgeneracjętkalek przyzębia'w}'r ]ra lta on f rł'raściwości mitogennychwch materiałów(sty. unikanie mate.anka |atzna \ęd-rowMip komóIreŁ \Ą' t}'rni kostnych do i\'nętlzapot20 Dane dot]'czące u'szczeŃw alloplastycznychpo.an]. ńałom al1oplastj.zno|kŹnko\u' i ię Irenlrer iwsp. kośLipr^. ale baldzo powoli (wgsto. Mogą to byćmateńałyce. cryli około307o jej zawartości.czn]'m ny.lła.zeplJ.7drugipjstr. Te o$al. cha okołol0-l5 pm rocznie)' Resońot'a]ne. w go hydrok}żpatrtu lub pok4'tego fibmblastanrr' ZmieĘaj4 one do ułatwieniastosowanialub prz}" śpieszenia regeneradi tkanek od dawnatoczy się w piśmienniclwiedyskusja' cły bardziej racjonalne s4 wszczepyallop]astyczne ulegąiąceresorpcji. bioszkła oraz ramiczne polimery Plz$muje się. Pozostajelltedy q.tlójfo5fotan wapria {B. \'wlduczyć przenosze aby możliwość nia infekcji.obraz ńg zmianypeńoendo:ubytek kodnypionowysieqd. zastę. poza w.e W wszcznw x'toPLĄsTYCZNT są mateńa. szczególnie łygodne w stoso$]aniu bloczki. .9a'b a.ych).\łyiki ldiniczne.a kanal M'}pe}niony. riałów pochodzeniabydlęcegoch}lra. nie ulegajqteżresoĘdi.dry wiePcho?klębd f 1j ł. tylko chodfa z a pojed]'lczću ludzi' ostatnio2l opublikowano lr5'rriki badń mikroskopo\Ą.mi. się natomiast do większego wlpeŁieńa ub]'tku pżJ'zębia tkanĘ kostną.' 13.ę laena.uja nieldorymbiomdteporowatlm bardfo korzyst.m ob.esońowainych i niercsońo.lko stmklur-akrystaliczna o bardzo kolzjstnych parametrach (fabela l3.TCPVlytwo żyla się kośćpołąoonazośa|a hydrokjyapa!^em' i z 191 . plzede \łszJEtkim badańu zł'ierząt. Stwierdzonow obu przlpadkach koIzj'stne . jak blonko\ły Podobnie Nevinp2 po wszeepieniu do ub}tlol pnj.zębia preparatu PerioGlas. ale miłmskog)wo w oto.

parametryniektóĄ.Vvane są teżjako nośnikiniek1órych Eeparatów (cz!mni.u kostn]. podobniejak ale więkzośćbiotnateńałówallogen4ych rde \łIĄĄła na uzysk pżyczepu łącznotkarrkowego. Eoje[iarĘr prirrnnrL Zdjęcie snr'ów wykonujesię po 7_10dniach' Wy. granu|atuodpowiedniej Wie|kości dwa nąjbaIduiej ewidentne skutki rcgeneracji tkastosować ziarna o eąstek od 0.zasie operacjipłato$ej. kostne a]logennei hetemgeF ńejsze niżvr'szczepy ne.\ł]aostek) Zta]erza (DFDBĄ pacjenta'wszczepy kostne a]loplastJcżne w FDBĄ) możnauąiskać Z Banku Kości Instltucie Biosnukturf AM w Warszawie.oilatości.lly i zębiazawsz€ w kontakcie kokią.t rcgeneracji Wranania między kości nimi.przyzębia tkanek Metody regeneracji kilku" \Ą'}Ąikato z w.j.7Ppląc7n |]. W \.23.en(granulek) i por oraz niektórych istotnych Za|ecenia można następu. możlirvości cji \Ąszczepem kostn}an można okrcślić jak 1 na 1 670 000zabiególtl a materiałemalloplastycz.BioceI tńjfosfonnu wapnia (BrTcP) oraz resor.rn po wszczepieniumiesza iny obu materiałóWktóĘ trudno odńżnić od sqsiedliej tkank kostnej (Ryc. doIetnichobserwadiklinionych i radiologicznych.Wodzenie zabiegrr Zalezyod: autorów1.25do 0.13.łasnych.B). zastosowaniem plata śluńwkowcokostnowego. i R. nłm jak ] na B 000000zabiegów czyli prawie 5 mzy mniejszą'Wszczepyalloplaswczne$YkoŹ!tst].tójfosforan wapnia R.łrowalrrego tal. notkankowego r e określa\łysokości po.jej w ciqguH miesięcy'Konyściz zastosowania mieszaniny \'lTnikająz: utrzyn].tną gdyż W latach B0' N}Tnan i wsp'6 olaz Lin. w szczegó|nie a||opIastyenych.okolica lub biodrcwego bńdki. umieszczać ubytkuprĄ/. Mellonig2swskazujena podstawiedoBchczasoprzeniesieniainfek.7 ay aąs&i pl4czepu łqcz.lszaepya|lop|anyczne z Regenemcjakości no$y pŹyczep Ęcznotkanko.'orzyćbez wspołist iejącej regeneracjikości' Z wielupubtilacji$tnil.13. żedługość w}twoizonego uk|adają zb}.l od poniżej mm sq niekożys.]ywszczepowe mogq pochodzić od operowanegopacjenta ' pobranie wszczepu koścr w cfasie zabieguz jamy ustnej (guzszczęl. przde wsz}''tŃm prcpafaty porcWale' stosowac porów nie powinnabyć mniejsza niz skuteczność metodregeneracii wie|kość 100-200 tkanekprzyzębia tm. odpowiedniego przeshzeganiawskazń. nek przlzębia lq'twarzająsię niezależnie siebie. cięć unikanie zb}t rozległych pionowfch)' zastosov'ania odpowiedniegobiomateńafu bez naclmraru. grubość warstlw !\. zestałvre.wg niektórych bada.wa ia miejsca w ubltkach kostnych. po ZaŚoso$€ n iu ie 192 .lnid porowltości w pobudzaniuu ę. .2. kości ubr'tkr plzruębn]tn'Houston i IGnjIg3 \Ąy. (IłĄ).al1kowy 1o. ki \łzmstu.l9 są Wszczepya]loplastyczne uzna ane zabezpiecz. Biomateńa.''iększych jono!' pot\olnei rpsom.sz(zepu a||op|asty@nego nie w pzekroju pojedyn. korzystna (Ryc. zebrać jącoI niu z kością natula]ną.|. przygotowania r. |-|-Ą \'] korys|. Wedłrrg niekórych po. zc o może winnaprzekraczać eej grudki. tyczącychnielesońowahego prcpaiafu IIĄ.lhe i \łsp2 0. ka/d]indtomjasl prĄ .9a b).jifl-lCP / do5tar. że !!yc. uz}skania moż]liwości uszkodzonego)plata (cięcia wewnątźro\ł'kowe.19.a |cż.75mm.!5zczepionych biomateriałóW ziar. dobrcgo ufiksowania płatagęstFi i szczeln}'mi szwami. W Tabeli 15'7 zebrarro materiałówwszczepo\łych' Dotyczą one wielkości dotyczqce \.cas(?o'2 oĄhitlockit) przyczj''niasię do twoźenia kości.hobserwacji. wszczepienie biomateńału przeprcwadza się pełnego z w .palametów doty(uącychpo. szczegolnier. dużegoi mocnego (nie. się b|isko siebie tvr'orząc nie mieFca d|a stwieńzili.ch bio. dmwaarakomórek do \ł]tllarzania się tkanki w ub}tk. się t!. bezzębny. gojenieufyskuje się z\łyldepo 10tygodniach.25 pacjenta.Tanipm Ca i Ph do ubltku kostnego. por.antj'biotyki).krotnego .

ści.ię l. płatado przykrycia ńu odpowiednichwielkości błonyzaporcwej' n odpowiedniego pżygotowania powierzchni ko.}I] n' lda.znot]Vn|.][ościpozostałej tkanki ozębnej. ub]'tkóws"ściennych 73%' w 2.palenie q/toniu).zldiwnejatmdoB Molfologii i 8łębokości ub]tków kostnych-lćpsze eain).lla nalfę. się i 5). |ł blony zaporowej przy są'jce zęMw irzonowcóW||l I i k|.t' Na. prz}paćl].ła tworząbowiem .ze ub}t' kich i poziom1r:h lepszew ub].ki kostnew bifukacjach koneni II klasy do] oraz w nych fę. do i resorlmwalnlrhl.a]ł t1pełnienie kością ubltkll @ontoriemctt. pzrzębia zaleą pvćde ilsą'stkim od: ków tkanek biu wskazane do leczenia chirurgicznegometodą .kuje.długi'' (ewf ladektomiq) przyczepnal'onkoily uniemozliwiający powstanie t Ubytki Wprzebjegu kości rece9ji dziąse| I kasy |i pżyczepułącznotkanko\łego.. rege' błonyzapo. o ŃPlP latwiej uĄst(uje. wskazania \lTĄikające z mol{ologji i głębokości (najbadziej powierzchownie) ub}'tkówkostnyĆh.ściennyÓ 62%i 1.ię lP. i t. bialekmdhtq .Ifi oczy. jl ochfony przed obrrażeniem załażeniembłony i zaporowej. na przyldad w u4ska..tkimiędzykorzenioł\'e tńfukacji ko.rn rcgenemcji: ustnej.tr. w ub}tkachpiono{ych pżlzębia głębszych 5 mm kor.!v61%(śrcdnio 65%)' po|iczko\ĄYch klas]' ściemych w Gonze na ogol ubltki w firrkacjach koEeni II i\rniki uzyskuje w plupadku recesjidzĘsła kcl w zębachtEono\Ąychgómych (Pontorierocr.jak i technicznych (tedrni" pr)czPpu lą. jak i niek1órych biomateliałó\a DoĘ7czy to t\rmiki u7v. leczenia sP.r do odtwoveniacemen.u.tkipoziome t Ubytki pionowe niż zębowe rzeni zębóW Waruntujqce8opowstanie nowego 9|ęb9e ply.. \aedłrlg niek1órychdoświadczeń tal{że ubJ'{ków kost.tkach r(yZd\Ą. fibroblastydziąsła a \!y'dzieĘąCzlamikihamującE osteogenezę. w Tabe|i15.tku gitzn1& trdrowieogdln. k1óĘ musz4pEebyćte komórk z pozosta]lej ozęb" stosowaniu l'on Zaporowych (nier€soliowalnych nej do miejscaprzygotormnego regmeracji. szczająq'ch. oraz praudopodobnieod odległości. rlych lub nier. kieo przy]eganie błonyfapomwejdo koruenra tomiast ub]. jest bardfo dobEe udolatmento$]ana tu zań$rno po za.ou€ 8 o n} ka zabiegu.o. miemodiwiającejpżedostaniesię do ub}t]ru pŻebiegu r UbytkikościW trifurkacji r UbytkikościW ||i nego komórek nal'onka i tkanki łącznej dziąs]a' kolzenigórnych trzono.yul..totn}problemklinil /n} \łpł]Ą^aj4q nJ D stltfę \ł'lókien łąca1otkanło\lych ń\anoległych skutecnośćregeneracjitkanek przyębia stanowią po powierzchni koŹenia. z naMonek łączący ' zńżnicovane $lĄiki stero\łanej rcgeneIacjiub}t. o niż Melonie (c}t' 23) uzyski\Ą.tkanekprzyzębia" |Vletody regeneracji ą Trudności technicarych. prz}zębiamoże$l'rikać zarówno z przyczyl biolo.T Niekiedy zb}tnia wąskość tyclr ub}t' gene.tkie mm) (<5 5-6mm pfzyczepułącznotkan]<owego. utrudnia pełną regeneĘtcjętakie8o o hzech ścianach.5). na jednej ]ub dwu ściana. w Mniejszy potencjał skuteczności Eezentują sRT .sy WcóW || k|asy kost.Ubytk kościW acj] fLl korzenido|nychigórnych sz(uelności korzenidolnychtŹono. t UbytkikościW bifu*acji .u uĘkóu piono.acjętkanek prz}zębiaw ub}tkachkostnych kóW ie pozwalająca dostęp . hĘJena iam1 poddanl. infpklia.!ej a ub}tl.rogenit(. rccesjidziąse||Vk|asy Komórki nablonkadziąs.ifurkacje) bów tlzonouych sąbardzoskuteczn]'rn modelemdo lda. w utrudniaodtworzenie kości \ł]mstkazębodołowego-rzeni Ęch zębów są raczejniedostępne'Możliwości l Tabe|a ]'8 Ubyt|il'ości' 193 .która dostarva SRT omz mczej ńewskazane' skutecznośćSRT (r.owejuzyskuje się tylko cuęściowq ognniczenie skutecznościregeneracji tkanek nelację ub]tllr kostnego'Aukhil i \Ąsp'(cvt'1)wyka. jeniu koEeni zębówtrzonol'Wlhoi.eglamych (głębokość kieszonek nych podzębodolo\ł}d okĘalych' przyzębnych powy'żej mm) niżlv ubrtkachp\'t' l$ więkzość w]ników badń wskazujeteż.:róręk Cells) niż i ozębnej. Ban]-/o i.8lestawionoub}t]rikostnew pEtzę. t Ubyiki pionowe między t Ub}.rctrałcja pooperacyjrapłata) s|r[ę noMe8o i ' kości' ńęc pełną regenemcję głębi w \. zali istnienie zwykle trzech stef tkanek w ubl.

yrr 7 .lkoplaslł'czne poklvcie lecesji tkan' nie tl'ch błon cfęsto t.].ic.|ó|/\ Ryc']3." Ą.Lulp(/norLi so\ł€go oczyszcu plof esjona]nego' ania blon zapom$'}ch(e. ne' Uzysk pż!'rostultaha się z\Ą. przvębnlah od 1'5 do 4'9. komórki prcgenitorcte' ozęblrajest bo.10a ib). Ikancl.v furkacjachkorzcni stosowaplz].dfili. Na plą. BA + porowat'v + tehacvklina' że IlĄ nocfeśniemdek1omięjedncgo Z kożeni (najczę. 2b 7 oużvT|g|ebo kim ub}tkiem kostnym.s]€nic regeneracjit}Glllek!tZ}Zę. szczegó|nie obrębie W koŻenia por/(osego przeo-iego -edro/nrn' ldnJdm r b Jede.'ie oti4sa prZy. się $]'pcł.df ng 7eb.wiem pmgcnitoro$-. oehie. ko]agenolve.ego rrieszaniny |id|oL !dp"t}1L .klina) lub DFD. one pobran]'ch p.acjako. pod płati pod przeszczcp szenierccesjiod 0.lulo17} '\-i!]ermJn 1| |/ prą.\']łn 1. to\lej lv 2B.. ch].yl .In opero$an}m ulrytku po Zastoso\t-aniu blonv Guido.chmctod (korolo\Ąolub boczniepżesuniętJ płat Zamknięcictakich ub}tków po zastoso.iednak generacjikościw Zadn}.w bi.lnda\ł'cą komórck opis$ta.]t.!a regene.l bo bio]ogicznej Gmdogain) do lacznotkan]{or\ll Rófnice międf-vńektóIJmi ll]'rlikami badań s4 Ubytki kostne poziomenie nadająsię do sRT we. gdy samo \Ą.skwali pełnq Iregcneracjęub]'tkó$.PTFE.).ch lkanek W ubltkach kostnlrh \. pokyc]apozosta'ch toz.p.a ostahio kombinacjąpla./ntsBU ściej tń.l0a.lkach tów i pveszczepów łąC7notkanko\Ą'.5%' pełne Natomiast sculeanl] uz]''skał nJ.{ l. \'icń'l' Gui.\'ch z podniebicnia t\Ąa ego' \\'.Metodyregeneracji tkanekprzyzębIa z pneszczepemłącznotl€Ir]o\Ą5rm błoną i biologicz. sIłI sąlĘC ograniczone.ba zastosujesię jed.wancróżnieplzesunięt5m.llclcpu łacznotkanko$ego iż lv p]z}la. prz]padki26' tie stwie zonoIe. fEkacje 13.Różnicete pra$dopodobnie i stosun]<owo wTnikałi'l iloścjpozostałej ozębnej. zamieniając c\nlab. ającejubJ.owo!\łĄłoPond u. nat\ct Z biomatedałem i anlłlriotr.4.n.. gojenral re. rylko i biomateliaiów: Podobnieprfy zastoso\aniu złożo..!k]Ć y średnio międu jest bia w miejscu fi]cesji moż]i\Ą'e po dodatko\.r'ch'|23 n}.'k]lad Pontoricro i \Ąsp' (q't'4) d]lugopinii Więldszości autorórv Z ostatnich donie. jednak duzc. po zastosowaniu a opelacji pła. nia odpo\'.tj mm.on do . L]b].tn pokł\cicm na\ĄetreGsji ldasy n i ^j 1łg NlilleĘ..odsetkach'obsen!'owa[ duż]'ch w Ub}.ie.?ruyszącą rccesjąd7iąsła k]asy do. Uz].J r. ale ich nie\Ą.5 mm' zmniejszcnic głębokości kieszonek zastosou'aIiu l]łonv regeneraq.[aniubłony 194 .na\.lrrst kości.c .| -lr.-et eresodro\ralnego.ego|iego |ló|fo o'"nL ńdpnE lil ooo. $'skau żepo\t'odują d$E razy więksry uą'sk ują.T}łem po'ą(lc . uzlskane w Iegencracji ub}tków kostn]'ch pokĄ.fkowegoprzedniego.\Tiku b.7 a 3.90.1'5'23 nie osiągasię jednal< rr:gencracji utracon}.. po8o ubltku kostncgo.tekbĆZ\ł].ą.kuIPk uInrdni.eso' po'o\Ąć|ego i bo\Ąa. że naj\Ą. Znane są na od$'ńt przypailki.iednią szczoteczką \\\niH \\iplu.tkikostne rv fuIkacji koneni l klasy są nr1" z\\ala na u7!'skanieznacfnej popraĘi . Ub}'lki kostnez to\Ą. ale jednocześnie Zwięk.biegupoAqa.omedn (P'j. wanyrn tróiJosfora Wapnia' nie .ielkagłębokość z \ĄJ. itTdogainen wprowadTFnu ubyl(-. jest częścio$'a nq) możli\Ąa rcgeneracja tkanek plf}uębia z pewn].\ . sh\.pm" policzkollcgo ufedniego).zębia.ch zabiegórv kontrolnych po samej operacji plato\Ę'l.ruloroM dnflL. uz]. w firkacjach klasy II po zastosouaniubłon]' zapolD pży zastosowaniu ści specjaln}'ch metoil /ożon}rh lł'q aZu.oeKlo'rl i"a' żenia poi. \\afupnip biomureriahr por.h\'orzenia lkanki kościozastępcfej.tważania .o( po z. Różne5a teżpotencjalnemoż]ir\'ości genelacji ubjtków kostn!'ch lv zależności ich od \\iPlko'' i' \icl. kostn!(h jest siń qvnika jednak' żemożLi'!.iększ!' ob]iczany 1'.tkach.nejmechanicznejaI. inni a (Pontońeroctl' 5)' żew mniejsĄ'ch' nawct szelokich płytkch.nikajacej ]de łah\o dostępne.udnieiszei lnniĆj skutecf. gdy nc sąteż.l rPśPnPfu.dostarczającej głó\1.I]ugiego się 5ię po udostępnienill takiego ub]'tku do ocfyszcza. czepu ł4cznotkanko\Ąego.kiem(DFDEĄ + tetraq.(d 'onnq po 7reio'o. Ę.ri podzębodołobYch ludzi w ciągu ostatnich 20 lat I i II są najczęściej u platami i pżeszcfepami.bń|u losrnegohydroky..c. pvez pacjentai okrc.570. b a oo. lecl jest ką dziąslo\ła.

IJ. l .72qÓpż]padkóul Niektóv!' autolfl' @]u.2mm 38"/" 1. J .r'.4 mln. LJ'ch ubJtkól'.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia zaporo\\€j e.l ści rrielkości i ńęcej' 50% 15. po s.9 rnrn). l<olageno\\a).ufvsk pż!'clepu iac7n()tl.-nor. szonek rl. z n ' l ' t ' t a T a Ą p . siq mknięcie częścio$e) ' SLclo$.29): h-szczep'\' kostne. tylko 7a. ' .\'ncze doniesren]a skutecf ność Wszczepó!'r DFDBAzanosowanyĆh ' | /' ' . l . I L ] l d / i " j . mniejsz}m stopniu w po (szczepach biomateńałó1'uh!'olzeoc7el'ujesję nia no}'egop[yczepuł4cznot]<anko$ego ijcdnoczc.lp' ''|| dją ']n .c lr '17%.szczcpie Bioglasu (odpo\ricdnio2..anko\\ego.| /a. t}] acrkolriek po samfh txh zabiegach uzyskuje sie tcż pcwną rcgcncrację kości. a t1'lko n 15%nie uz. \\ j nrL: 1. n F / . .ra mej opcracji p]ato\q odpoŃednio 7..8nrnr Porównarieskutecf ności wsfaepów kostnych FDBA W rcgenela.1mm)niż po sam1nl rr.2 mm 0.ię o. l i \ ' j c J f b|oną porową regen€ r acji nekp|zyzębii z€ s tawieniu za W tka W \ P o n I o ń P I ti' ' \ ! ' ' (Wg p p .tkóW en 66% 2.. no''Fj po zastoso\aniu lóżnl(h błon za. !.! RedukrF 3Inrm 0.5mir 2.\s](ujc nalomiasl W'{77. ' I r u L ' l I o u f U .'na\\]1ot. r a ' j i l platora.7 l.ta l5 mrnponowo mm 1.j..: \'}I]Alni-|ll. mentlul i Steibelg qt ]) po t]pcłnicniu ub]'|lól\ kostnych\\'szczepami kości poĘciu ich błonqko. r przlpadlu Hazc Pamrjeopjnia(Tabela koĘeni (.r"tp-dlo\oilrc. * l | | i cj " . notkanko$ego :j'4 nlm i redukcja głębo]ości]oe. częściol. jcst.Io.J.sz]'stk n atl. I o .9mm 2. nekpfyzębia(Wg|V]eloniga) Wypelnien e uby'ikr przyczepu Uzysk nowego lEcrnotkankowego głębokości Reduk]a prfyzębnych kiesfonek Powstanie recesii ąsl3 dz 65Y. plz]tzepuna...t' o 23.l% 40% Po i preparatu Emdogain uz!'sku]e się fastoso\laniu podobnerr1tiki rt SRT pfvębiajak po błonachza.]. a po \!?ełnieniu fa. kości\r 2ł2% poro\llch (Gore-Tex. '| /\.! nrnr llnrm głęboko. k u ' p .w fuIkacjach gdr"ż brakjest wskazańdo leczenja chinlrgicznego. 1r {'In pŹede \. Lolu.amnjblont zaFrolpj Ion \\ SRT u}r}tkó\\'kostNclr zuiazan]th z recesjq dzią.rloa ' \lcllo1i! .jtkanekpryzęb a f W9oepami poIowatego (wg HA Wypeln e Ub}. i rzrrlisalj \ 9r.l mm 1 sz}'s|kin \łlpeifuania ub\tkćx\ prZrzebia tkanką ](ostn4lub kościozastępczQ.ana fi]generacja tkanek plz]zębia po ua.l 'ć. Christgau2?stvlicrdrii bo$icn po$stanie ' \' |'^'P"Ą ó1 e ||t| |'Ór/'pni'Ń'-"o c8-. skano po ]qc7n]m 7astosollaniu biomateńalu Bio. tszcfepem I]]EA i pokĄ'ciu błoną pot.L1ipnil n. Cuidor. śnie Zahamotania trr. r l n k ] ę ' i e | ..]Ó..l. glas i prcparatu Emdogain (uzlsk plf]'czepu łącZ. Io\'\/'/' |\' /. redukcję glębolioścj kieszonek i umocnienie zębó\\l \{. | W 5kuteczność W9żepóW DFDBA legeneracjitka. l r . L ' \ ' J l I i | | z samqbłoną Me|loniqa) blonl zalrorolrcj rr' 58%.2i.8). I j q .3 rnm rnknięcia furkacji' T}']](opojed.orzenia długiego blonkowego.o\Jru.r ocenaslanteczności rcgenelacji tkanekprzyzębja pźede zastosolĄaniu bionatĆdalóx dotYc7}' .r.lt|ępuj.. d .. po.loB.3 mm i 2.rskuje się żadnejpopla\l' bo operacji płato\el u7.u-no\J' ll..PTFŁ tjl]<o\r 3l%.. 2.1mm 0.') s! lll ub]t]ó\t.r mo. . a po błol e Reso]ul5'2 mm' Lcpslc tcż\[1lild uz. stosoraniu blon zaporow-_lch jak wlnika z potyżej c}tol'aĄch Clan]'Ch' o \liele Skuteczniejsza niż sam zabieg płatorrl bez błor\ lub kiletaż ohtlal.J.'ii Uh'|kL i.9mrn 3.o\\ą $.86 mrn 1. tFbo /J!.qa . ni' Idaj.]' IP\Fnpr.2 m m 4z% l. polo\llch' Uz]:sk pnyczepu lącznotkankotcgo po Emdogainie \ĘIosił po cztercch latach 5.

nieniuub}'t]ówkostĄ(hZiarnist)m' poro\aĘrn lł\ DI]]BĄ i FDBAI W'ocenic histologicznejnai lepszl'1[.tkukostnego pż!.a przy7ep łqcznoLkankorw shrierclzon1ldi nic/Ije po l'.9 6J 24.US{ N'Iożna następlrjące Iófnrcc doll'czace: r\iększej s]Qtec7nościmicszalin!' PD&\ i auto. n P : A' .atlr].ścien.i allogenrle.7. re8enelacji t]ianeli plf]fę.2 66.0%i 69.t n \ .Zqbia' Tabe]a 13'9 plezentuje takie \]łiki po \\lizcze. . r iJ l rr]pełnicniu kościąub]tkólv 1' i 5.0 78. [ościa samej błol)y Zaporo\. I . W kolejn}th tabelach Zesta\ionĆ Zostałf \['liki badań dotl(zące skutc(7rrości \t{'Zczcpó\t' \\l:lrm.\ \\. bia z \. uf I ' B \ i l .4 r5. n]'ch bjomatelialó\\ \\'regeneracji tkalek plz}. Podobnąs]iutĆclność.7 142 43.7 46. h I n B \ por^.n. plc akoporo\\atego s]'ntetlczneśo l|\ i nafu.nani " \ .Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Zestawienie skutecznośc WsfczepóW konnychFDBAWporóManiu z meszannąWsfcfepu FDBA kośc autoqenn€ j plzyzęb (WqMeion ga)' W \Ąypelnieniu kością ub\'tkóW a 53 3.szczcpami polo$ateśo liarnistego ll\ \aton ast \r l.1 prezentuje natomiast zesta\lterlrc 0 <. R ' . \\7rosfu]ubanb.5 6.ścicnnvch1r pońrrruniu z ].7ŁhpD]!.0 24 13.o\\€tego ll\ z kola]i ]ub I]-TCP stwiedza się ńększ1' uzyslr nolrego pvy'' czepu lącnotkanko\ego' niz po $szczepie lit(]go l|\ lul] po samej opemcji płato\\ej' Noł.biot1. l . w furka(jach ]<o. Tabcla 15. nia cał]iollitego kościąi > 5Wa.8 63. . 196 . ralnego ll\ uzl'skanego z korali. z formacjc /alt'afie lv tej tabcli 1ts}Qzrdą$lTaznle na \iek\/l \ld||F'lnn! \'t/'llppó\ ||']B\ |Jż 'a|1. padków rlieudall}ch)' na ogół podobnej skuteczności lr1pełrrienia ko.\" padkólv nieudanr'ch) \Ą'poló\\naniu z saml'm $szczepcm FDBA (66. .5% rqpctnie[iu po sam]m FDB]\ oraz 78.szcfep\ k()stneauto.2%i 75.Zcnipo $szczc.Irnikót\.2 21. dZą Z $ic]u oślodkó\' a]. n .niki zal\'a. .ścienne38 fu*aciach 09óiem . j / I n i . ścią ub1tkórr. Po wsfczepje makrcpo.8 23 46 17 f1.t lc /tlL'\'|\.". nl'mi odpowiednio79./ębial caikolritc (]T]elnie.5 15 8. \\]l]ełnieniu po rnlesZarurq\tszczepó\\: zdecydo\lanie $iększej skuteczności \r}'pchrienia ]iościaub]'tkó\.6 15. \ | | p h l / n c d | Ą | ' | .jrdemicldch pr}l.abc]i 15'12 ZestarĄionoskutecz.4 42 2 f. . \slczepów kości (7B% pE\padkó\\ lr5pel erria całko\lite-gokościi > 50% omz Ęlko B'5% pv.. . \{ ga.9. / a p d \ \L o .1 4.ieniu koDtrolą'In. pach lostn]'ch DIDBA\\ zesta\t. v .ch oraz ub1.5 0 3f9 100.1 21. oilaz 22.ch i jedna]i porlkleś]ić \t.4 56.0 78 23.szczepach bjomateriałóNnie zawsze daiesię pot\lierdzić lustologic.sz( 7e.i d u u c p n n .te$'Tabeli l5'12 sqbardzo intere' sujace.\/'/^lu lu\l||pgn Di l)ll\ /d.5 11.ej' \\ Tabeli 15'11 polównano skuteczność \\.tkówt hlrkacjach lioźcni' I]ane uiętc \! tej ta. bcli pochodzq z badail przeprolradzon\'ch \r 53 ośIodkach LISĄ' Został!'zcbrane pĘez f'Ic]loni.5 ub].aczkol\\iek nieiah\e do ocen\ gd]ż pocho. J .nie' Biomatedał}' mogq b}'ćskuteczn!'mi cz}. n o i ' $ ./o 34.9%pr4patlkórv w1pchie. nie uz]s]iujĆsję tiko \\. l 100.raŹn1cllróżnic kliricznrclr po lr. r n Iepszeniżł.kó\{ l€ n ego 7 blonq zaporotą \! pońtnaniu fc skutecz. chodzi o $lpełnrenlc ieś]i pż]zębja kością' ub}tku uz}skuje slę po $sfc1e. \\:1.daie DFDBA' się B i n l n a |l'i a l r .j oDeracjiplalo{el.l0% prz}padliów: Nie ma 1{.0 51 29. pi)\\ kostn].(cienrr]. S.ch IDB.0 1.r1reł.0 86 49.

tez . blony (bia|ka błona bio|ogiczna matrycy szk|iwnej).szystkm sposób skuteczność' łqczenia: ostatnio podejmo$aneb}'ł}.to o5i4gnię' lepsz]h u}mikow ne. jenia i rcgĆneracji tkanek' móIki mezenchymy.jak PDGĘ TGF. btony biologicrnejEmdogain ze wszczepamibio. biomaterialu/bariery kośćautogefuĘ posiada bowiem Zdecydo.5%prz}Dadków nieuda. b' IGF z rcsońo$Ź|n]mi' oraz białkamorfotJ.ulaĄf ację. dzo istotn4 polo\\atJ. sterowanq legenerację tego pach FDBA (44'2%całkowitego > 50%ł11)eł' współCf Wiedzy i esnej fapewniajq: zaporowe. którc moga stosowane w SRT metody i pleparaty mąjq bo' \Ąfmacniaćwasl. Pofostałepreparatyi metody \tpłpvajqna lege. odgĘrwaja bai. so\ł'anie tych błon3l nymi.Lutecznośi fibrcblastów i osteoblastó$i syntet-\'zować i białka w od]iesieńu do poszczegó]nych mechanizmów go. ba. w leczeniulecesji tkanek prz]zębia'30 zmod}. W mechanizmie regeneradi tkanek plz}zębia' biomateńałówz cz}'Trikami.tkanekprzyzębia Metodyregeneracji pach mieszaniny biomateńałów (BB'37o całkowi.\pehieniakościdniż po wszcze.uteczneniż oddzie|nezasto. tkanekpżtfębiaW śWiet|e i > 50%\ł.ildukować plrlitemcje $ipm /ńinj(o$anedrialanie ńinq.ZesunieĘvchbłonabiologicznaEmdogain czenie błoly zapomwejkoĘeno$ej z błonąbiolo" z giczną Emdogain (biatka matrJcy sf]dilrnej) nie i przeszcfepami łącznotkan]<o\\Tmi). podwlższającrv rózny racji tkanek jej niu Bch prcparatówl Doryczyto pŹede \t. autogennejze lvszczepamiallo. na plz]zębia niż po odilzieh1m stosowa. okazałosię bardziej sl. nerację tkanek prz}zębia.cmekości(BMP).n' TGF a. nienia kościaolaz 46.$zrostui/lub u anty' poza omówion]. wszczepówkości gerrn1rrri kościlub biomateńałami alloplastycz.lvany potencjał osteogenrczn]: niektół.chociaż nie całkowicie poznaną biotykami.ch metod i prcparatów pozwa. Ęczenie r ie reg.fikowanych Natomiast łą. 197 .dzo interesu.Emdogain f autologiczn}'m pobmĄIm z bezzębnego\łylrstka mateńałóul notkan]<ow]m płatów(doko. n].ch)' Mieszanina biomatelia]lów zawierająca wsrczep siarcranu wapnia. Zę. też jqce i skuteczne plóby łączeniabłonybiologczneJ błonzaporc\łl'clr Wszczepami ze biomateńa]ló\Ąl W'szczepem kostno łqcZ. macierzy międzykomórkowej olaz lóżnico$ać ko. nie pi.rniczFnikami. la .ch nielesońowaln}th biomateliałów c2ynniki wzrostu.onowolub bocz.

Dfugalista \\'skazań ]aseroterapii do dajekliniq" ście \Ąiele możIiwości Zastoso\'v'ań ut7qiIfeń lasero.]tnuszoną emisję fotonó$' uzysl(uje się promienio\rŹnie elekt.}'ch chirugii śluu i ówko. W stomatologiizastosow rmno po raz pierwszJ! zbudor"ny w l96lj r laser CO2 (carbon dr. nia na tkanki' róźneich modele.cznl'ch: jednako\Ąe monochJoma1.$iele Zastoso\Ąań stomatologii.!.l zbudowano 1963roku. noległe' kow-\'m enz}maĘcznlm omz ustalićbezpieczniej.od lat B0.lasel n-rbino$.o\ĄJniJ (i€]P inIpnt]\!nie. dzenie lasemwc i dawki aplikacji. lrtaścit'ościac.now diaglosq'ce. Podstawyf izyczno-techniczne urządzeń |aserowych jest Każdeurząilzenielasemwezbudowane z tżech podstalt. RyC'14'1 schemat budou. i sze darvkiaplikacji.Zas|osowanie wleczeniu lasetÓw ptzyzębia chotó[ E|żbieta Dembowska Wprowadzenie Podstawy izyczno-techniczne f urzqdzeń|aserowych promieniowania Działanie |aserowego tkanki na Biostymu|a. tj''lko na poziomic kliniczn]łn.|o<]ziąs:lotęj 'l Wiedza na temat laserów i efek1óu oddziabĄ.lo.ja |aserowa chorobachprryfębia w Lasery dużej o mocy W terapii<horóbprzyfębia zasadybezpieczeństwa Wprowadzenie PienĄsze urząduenic laserowe .ład Komory rezonatola opĘlznego. chLur. pompująr!).5rvno.anid do il h. ref tor optj'czny(Ił}'c' 14'1)'Popżcz \Ą. od fali. ale ló\tniez komóI. w \Ą.oma. w *lar r malq ro/bieżno\( duźą inlen.iaszcza ostatnich ]atachbadania histolo.ija' Z\Ą.cune o szczegóInych fu.moż]iw'ości i rtska. fotony emitujq fa]n n tpi tame lllu8osl i enPĘij i r7ę.rrieżw teEpii pżvębią schożeń l'on ś]uzG \\. scrolvejlv zależności dfugości mocypluy pra.. gd5ź spójność' uzyskarro zgodność fazieo'clr fal. n i p r ó $ .ln it\o( j.?.óWnoległe z$'ielciadła tw'oŹące ona. .użądzenia ' . lasero\\ezna]aul]. a następnie$' 1988r' laser Er:YAG (eńowo..y uEqdzeniaaserowego T Yf'^ 'I99 . gii' biostymulacji'endodoncjii peńodonto]ogii' Aby jednak rrŁścirriestosować]asery z{'łaszczaduźej mocy należyzrozumiećcharak1ery'sBkę eneĘii la.węglouy dimi'dela\eT Pńbcj )' rvano go \\5'koEystaćdo opraco$']'$'ania t\\'aldych tkanek ZębaDopiero w ]975r' skonstruowano laser Nrl:YĄG (neod1łrrollo. \tiadąjq d\'va.utlenJ<orvo. . Za ukierunkoł€nic cmisji prcmienio\ĄEnia odpo. Źródta energii wzbudzania(u]. !v!'chw stomatologiizaló\t..ię no. w ró$.Ir €nelf.\'oność.}).o(.jago\r].Khzespołóu': ośrcdkalascrowego(cz}'nnego). cy ciągłej implrlsow'ejoraz dobraćlr'iaściwe i urz4.'. .a.jago\Ą. iq girznc poztloli\po/ndlsku|P( /nnśi zabipgorr nje k a h s a l I 7 e L l uI m r a d | : I d | Pt d p r a k | \ .

pr.dioda lub półprzewoilnjk' wie laserów półprzewodnikowych.o.jagou]') o. łe. kloryrhokolo 40 /nalr/lo/asloso$anie WatóWmocyciqg|ej) |asery r oraz impu|sowe Więkzej o (w w medyclrrie.omienio. lasercwlmi.y. ale jed}.a$eno\ły z laseńw zbudowanychna kĘ'tształach najbal. mocyszczytowej impu|sie osiągajqce mi|ionóW moc |'unlljonuipwip|eLla. diodonyGaAlAs galowo.lrdIo$) Sa \ł}brancj Ikdnki{J ' m")'" Ryc.Garnet) pć'rprzewodnikouym i GaAlAs (9B0 jest także ciałostałe'Na]eży nm) Źródłememisji równieżmzńżnić lasery o pra(Y ci4głej(cot'hŁos oooe -c?r) i impuLsowej. Nalezy dodać.c'p l | Ć.Wych na]ezq: ńżne długości Pży działaniuplomie owana fal.y oheślaniudawki terapeu.az la. tkankaulega . z teru oddfiat.l. generowalego $anja. odparowania. eńu i holrnu' kónc .giczne). ]iĆum. (mateńałlaserujący).\Ąpł}'$'a na prccesy prowa.ą lrcdlem emitji fo|nnos'\Ą ld.2 spektrum promieniowania eektromagn€ t yaneqo p"ez'óź. tJ(zllej wafulajestnie tylko moc generowanego pmdziej populamy ły) i młodszy lasel ErYĄG (eńowo.lmrd n lase.Ifiesięclumi.on|eniowdria towanego fa| en ne uEądfenia laserowe' 200 . to lasery pmcu.cr.Scandium. wrazz d|uqosddmi p. Iujaq1n. że jest lasel Nd:YĄG (neod]mowo.ge1yczne ldser.nie.rozerwaniu. lasery stosowane Wunądzeniachmedycmychdfie|i się na dńe gfupy B lasery niskoenelgetyczne(biostrmulacyjne) solż las?rs.!zg|ędu bardzo W fe na kr&ki procedzeń laseroltYch.gaz. seryo dużejśredniej (odpojedyn(zych setek i mocy do . 8linowo. WatóW)' tychostatnich. ! YAG 2100 Ho nm Lasery lvysokoenelgetyane do destrukcji usu słuą |ub Wania tlcnki(cięcia.: \sGG @ńium.PraÓ o praty t ią€ l Pj możcmy mdwi'.l]'mu.\r'''ęglo$.y)' argono$']'.jago. dzącedo zmiany metabolDmu.ĄG) z domieszkq €ttriurn Aluminium Gamet : atomów odpowiednio: neo. źródłem emisji lasem możebyć:ciałosta. fwanych biosĘmulatommi lub systemz\'vierciadel) Gyc' l4'2) ' Materiałemlase. moc nie przekEcza kilkrr. \.lecz gęstość energii ap]ikowanana sery Ho:YAG (ho]rno\'t. He:Ne (helowo-neono\rt'). icnhmeh k1\d. ma:Iejmoq' na tkalrkę. nie obsenłlje się jej de.\ł15okoene.s |a. o laserach: ffi małejmocy od 1 do 5 mW E śrcdniej mocy od 6 do 500m\q B dufej mory pouyżej500mW Ze wuględu zastosowania na \ł}'nikaj4ce charak. (chinr. liilatd{ Głó\łniesq one konstruowanena podsta. mienio\łania. koagu]acji)' |a. chromium Yttrium. pracy la.o!\. ZP względurla mo. widzenia można podzielić lasery ze względu na somfotojonizacyjnym ablacji. laser Co2 (&łutlento\^ro. ono (B30nm) i ekcymeroł€. balwę. ód]toemisji sposób sem. sqto DoĘ/chczas skonstruowanookoło600Ępów la.strukcji.}'fikatii pod1ialou i ur7ą. pr.generuj4cych Do dobne poznanychlaseńw gazo.ciecz.l w Zastosowanie Iaserów Ieczeniu chorób przyzębia jqce na kryształach8r€nafu aluminiowcitmwego .Z prakt]'czncldinicznegopun]<tu czastrwaniaimpulsu laserowego.Ąmnia na tkankę.14. moc genemwanego światła sposób czy pmwadzeda wi@ki pmmieńowania (światłouodl' W tych pieńvszych.Gal.s.jago$€).

jej ślvietlnej. \ \ 1 | a l a n L l .miri. \\idd.nJ Ry'. mentj moffologiczneknvi. z Ry.]. l d r e .zeniuprzeni.'lkood i !t.8PnPn]ją. fa]i ma. tkan.ĄbsoĘcja i penetmcjaś$.pm) tkanki. seże Co2 o długości l0 600nm. jac sondęw kontakciei pUstopa. 14'4moż]na zauwa4. fali głębokość nia na $. r " cha icncj'. ważnyclla biosi-mulacji laserowej.atości niej u'ody hemoglobinl me]aniny i ul.'ki o{ss) o \t'ielkości aplikowanejdawki cncrgii decyduje: technika naśWietlania. ii.ć tzw obsza-r okien. nj. w te8o\ Nm' Flu. dobĘ dL{Ę' ję \Ą. promieniowan!a Dzialanie sońcji świaiła lasercwegomożna zauważyć.L.Iak\Ąidać. clyli częścio.lle do naś$ietlanej połieżchni' Nla to $ń'Vv' na maks}'ma]ny stopień (Ryc'14'3).Iostricm\ la"eraIBono$}. D]a' patologicznych tkance. pmmienio\taric laserolte o długości 632'8nm. E4cr:YSm . skuteczności stosowanej da\Ą.wimpulsie.sokimstopniu absońo(ane już w porviefichow'nych w'arstlvach skóry czy błonyślu.odzaj ksimum absorrlcjipromienio$€nia dla hemoglobin] energii biologicznej.' 14'4 charakteĄ^lika promieniowania absoĘcji |aserow€ g o W qióWnych sk|adnikach tkank' 201 .chcmicznej. \ ) .li 2940nm. c\'fale o długości i 514nm' \.ĄbsoĘ.ialła lasero\\'e.l nai$i. przedziałod 500 nm do 950 ka optycznego' . o fali sn uletsd ollLi. .r w Lr\\ionoinp.rn ('7)lipl7enikanle j. rcdzaj stosowanejsondyi jej śrcdnica. donro$adlpnje r-'Llposiedniej dJt\tu pmmipniu$r. l ę p l l j e \ \ o b . progłqb pozatJ''m mieniowania1! tkanki' ŚrĄiatło lasera obszarcmjest W \ł].r. miana enelgii światła lasero*ego lv inny r. 11.neono\Ą57) biosBmuluje ele. idk .!r}źej nm. długości genem\\€nej fali. zand|UmiJ'luĄskJ.da śviatlalasero*'ego tkance zależl'nie tJ. w cej eneĘii plrmieniolvania plfe}Gzujemyustawia.!t}.w któĄ.Zastosowanie laseróww Ieczeniu chorób przyzębia Na R]'c.'J. Promień ś\Ąiatła laseĘ w kontakcieZ pońelżch.'In. Zoweji nie dochodzi do efektu st}mulacji w gtęb. 960 Ry('14'3 K|niczne pracy]aseróW dzia|anie w kontakcie sondy tkankarni. 0 0 5 9 0 n m . ki energii.Iestto nm./id!\ lP \Ą\póti\|niAją . nia sondy\r}stępujq różnr'chprcporcjach'Najwię.sLil h(. w Eacy ciqgłej lczności naśrtietlanej od lub. sz$h \tElst\łach-Rofpatfując obszary o dużejab.ap]iko$"nejdaw. co fali 400 1200 jcst Zostało Najważniejsz]'m zagadJrieniem lasemtenpii w \Ąlkoląstane w laseEe EIYĄG ilługość fa. uż}'tej moc}. !t k"utiu gldbl kŹncl' . rczległość tj'p zmian patomotfologicznrh i 'wtkancc-5 lvletoda Metoda befkonlóktowa Metoda konlakowa a.iu lubJb\orpr rnrpro.Iożna 48B ńur eżstoso' niq tkanki podlegapńwom fĘ'cznJ.korz!stać nJ'chsk. głębokość penetracji ś$'jatła danej długości o fa]i i mocy budo\\atkanl<i.długość 2780nm i la.bmną tkanki omz efekBĄma fa.cieplnej bądź mc. waćlaserban\Tliko\ł-vdhĘości 5B5nm' .jak i od budo$'yhistologicznej 'I.ladnikór1 takżeod lozlcgłości a i Bf)u zmun należY spekłlun od 400do 590nm. ppel nJ.4. Zc pocI1laniać promieno\tEnre laserowegona tkanki ki bogatew rĄ'odę będq o długości poniżej nm i po.fiZ}.czn]'ch fa]i lasel He:Ne (he]o$'o./atrdn. długości.. fali go zaleźyzarrlrno od pammctró\Ą. a]e równicżod jego mocy i\kd i\\ powicżchni ofaz usta$ic.

pŻeciwzapa|ne 30H00 mWCm2' miastefekty dla temperatury Plocesomtym nie towaŻ}szy!4J2roś więkzyniż ]oc' Efelt pzeciwzapa]ny i pvćci\rbólouy związany jest z poprawqmikrokr4fenia. poprzezpŹy. norma]izaqia poten.o$a. logicznych komórek i tkanek wYstępujepod $dy.1) ' W celu ]ikwidacji kieszotrekprĄzębnych rlyko.trefeków biosĘmulacji.}'iŹmcjmdlśota8ówi neuhofi]ów ora7 zwiększenie]iczbylinfocTtów T Przeciwbólowedziałanie światła laserajest zwia. ( idfublon} komórl. dniu po ustmięciuzłogów Ę.rażLi. niu powierzc.rn ji oienione u|a.cne. prowadzajqcdo stlmulowania mechanizmów ho. W następstlvie absorycii pID mieniorĄanialasemwegoo ńskiej mocy poprzezfo. je pobudzenieosteoblastór odontoblastówi fibroprzenoszeniatlenu. BioŚt}mulacidWpl}. są mentu korzeniowego (!o't plł|ńng) narzędziami re(znlmji apamlemulhŹdzwiękow]łn' rc!łnież Tu stosowana t}mulacjaupłyua rradlq.że łykoMlstać jej działa]ieod$.Na skutek pmdukcji endorfin lub \ubstant opiaiopodobnyÓdo(hodlido obniieni.laseróww leczeniu chorób przyzębia I Zastosowanie Biostymulacla laserowa w cho]obach przyzębia Efekt biost]mulacji.ł.{LĄ sTosoll'ANlĄ Blos'r'} Do st]mulacyjna jest tylko terapią wspomagajqcą w komp]ekso\q'm planie leczenia chońb piz}zę. \Ąskaźniki drantaclrpIz}zębiau danegopadenta. pŹeci\\óólowego czyli dfiałaniaprzeĆiwzapa]nego' i sĘ'rnulacji' Naj|epsfe efekty biostymu|acji uzyskuje d|apromie.Rmu]ację laserc$ą 5lo.że laserotempia bio. ńeu na białka u]daduodpmościowego śpieszenie s}'ntezyinte eronu' zlviększenieaktJw.wŹ ni\\. nosLj |a8o. I rvsrłzł.\'. blastóW \azmstaszJtlkość Śtoś( mito/ t\ iadęc komorlo\'łm. wiającena c€ment korzenio*y Swiatłolasera po winno bJć ap]ikowanezaróuno na odkłty cement koteniowy jak i na okolicęwierzcholkakorzenia da. jak i po ruolowo WkoĄĄVanych zabiegach usunięcia dogów nazębnych (skdlillg) i polemwa. meostazyPodczasbiosĘTnulacjilasero$'ejrrastępu. wem promieńowania laserór"ro malej i średniej mocy (&-500m\Ą). 202 . n}'i\ane sq zabiegi chirugicae: kirctaze zan*nię. czę. w rórłndnjudo tkanpk be/ biost}. negozęba (rabela 14. Zabie8i usuwaniazłogównafębnychczęstoi!y.' hfecim dniu. miczne i bioenergeb. oych laserem .a vko loladr€nt poddano tempii laserowej: wskaŹnik krwawieria z dziąseł GSBI (G'??-9'0dl Ł''s Bleeding Indeł) w n1ocrm s fuiu po skalingub1'1 niższy t5''rn w L.operacjeplatow€ wlaz ze sterc. \Ą Zane/ pobud?eniem milo(honddaó procesóW metabolicznych.s MUIACJI Lekalże stomatolodzy oceniajq pozy. od pie tempii kompleksoweju pacjentaz chorobqprzy. r odziennip.f ębowe zarówno od stony językowej' jak i poliokołlej w dawceE : 2J. zależne biosbmulacji laseÓwej '6Na dalszlm eta. po 10 dniach b}'ly podobnew obu L:wa. ĆhorobachpŹyfębia' Po nego w zaawalrsowanych prawidłowych udrożeniu zasad higieny u pacjenta można bio.l ii poziomu a]. konJManP profuakocznie\^la'e podtrz}muid.. metodqkontaktową'punktouą' Po skalingu biostJmulacja możebyć kontyluG wana w ryldu pner 5-7 dni. /aróWno pżed. które w efekcie doprowa.Ćzylipobudzeniaprzemian bio. pr4zębie bŹezne na. O. dziesią. bia. dla mocy nato. są pżeciwuapal.m śĄietlanei bez laserotempii łykaz}tało podob[e lvartości uskaźnikaklwawieńa dzĘseł' Nalezy dodaą żepomiary głębokości kieszonek plzJzębnychpozostaĄ'na podobn]'mpoziomie' nie.a'\Ąności neumnów obwodo\aych. eniano prz}zębiebrzeźne pacjentów u których wykonano u skaling w całejszczęce.owei. Dawk eneĘii lasera pruyrych zabiegachmoa1a na ap]ikolłać poszcfegó]nebrcdawki międz]. dZą do uz}skania wtómyc. dontologii' Na]eżypamiętać. się pŻeniowania gęstości do 50 mwcm2.|o brzeżne' bio. ale możrra ta]. w R1\nje eteko stosot\€ n ia bios|JĄnula(ji peńo.wa&Źncie' po. toreceptorykomórek w}zwalanesa leakcje bioche.trni zębów i korzeni (polishi7u). te' kiretażeotwarte.efekty o mocy ciwbó|owe gęstości 50 200 mwcm2. do. cej lub jako faza leczenia wstępnego.pryśpieszenie odnouy tkanek i sFtezy kolagmu'. rębia w}kon}Ą\arre ezęs|o/abiegjpo|ejowaniat e.hlameny te śr'r'iadczq o przśpieszeńu gojeniatkaneł naświefla. a dopiero v.

^]aWiąCe miejsce 'I 2-6)lpkt 3Jlpld t5J naśW codziennieco etanie ub drugidfień codrienne zabiegi codzennie codrugidzieivpkt lub 3-4rhkt 3llpkt codrienne zabiegi Zapa]eni.i. dzień.odfiennie codrugidzień |ub Porabiegach oKolrca rany chiturgicznych naprzyfęo|u codzienniecodlugi lub dzień .. orc||ca 2arż0noWCowa nanie zęba się mą0losc| Wzmozone napir" oko| przyczepów ca ciemięśni zwaczy m|ęsn|zwaczy ZapaIenie dziąse| brodawka strony od językowej kowej nrezFowe i po]icf pżed PoIub usu. plfeciwbó]o\']l pżcciu'7apa]nJ.bea 1'] zaŚtÓsowane óerÓw b]ostyń! pEyzebia ujących chorobach w Przed ekc]ą ]n rniejsce wklucia ffi 1 3łpkt Ąlpkt podawanśrodka W przypadku a fnieczu|ającego o połowę skraca pozniecruleniu mieFce Wk|uciaszczęce W |ub otwór bródkow1.gt bio\nmula.ietlań codzienńe ]ub co drugi pra]śCeperiodontologiczncjbiosĘmula.W ńiędzEębowych 3-10/pkt wrarz lecreniem miejscowym 4-1olpkt 35 3łpk 3llpkt 3/pkt 3llcmr codzienniecodrugidzień lub codzienniecodrugidfień |ub codzienniecodlug]dzień |ub . wantem ao9ow nafębnych Pokiretażach kieszonek pEyzębnych brodaWkidfiqselIub ruchem omiatającym Wpolowie Wysokości 3-6 przestŻeniach W1rostka.rla. klu sześciu naś\'. |azie lecze. 203 . \1.i są'bko efckt plfeciwobrzękov'|].\v b'ch pru1padkach \. fabie8i mogą b1ć stosorrane rv o. !v cję laserowąmożnaZastosować ró$'nieżplfy utnr.orunu przrno.Zastosowanie Iaserów Ieczeniu w chorób przvzebia ]-.ósm]'Ó. okolice otworu zuchwowego Znosfen e rfutWierzchołka a korzen nadWrażliwośc jokoIice szyikizęba zę0|ny ostre zapalenie rzut wierzcholka korzenia tkanek okoio wiezcholkowych Knł obrzęk ak' rnetodą omiatającq pozaDte9acn o0Jęly oDszaI chirurgicznych KMawienie kr. Jniu /dbi. ca poekstrakcyjne Wylostek fębodo|owy Uirudnione Wyży. dnion1nr rr1rzynaniuzębó$.ó oko| zębodo|u.\Ąaną regeneracjq tkanek.

efom oddfiĄ\.lt.jagowe). do naś\t'ietlania pżed iniełcją' Do przeci\łvskazań$zględnych należą: rł]'soka a takżew chorcbachsta\Ąuskronio\Ą.Zeciwwskazańbez. lub prcmieniowaria laserorvego chemicznego.Pno\'" {iz|oIogicfna' pobudzaia akBl'v1osć unIarkowa']ie ciu tkanek miękkich i twardj. nia przeci\Ą'Zapalnego.o. 0 0.ch zaliczamy nowotwolTZłoś|i!t€.perio. l|dnlj na. rĘnosi od około szczegó]nj.CTYSGG (e*)owo-dmmoweitro./ność bio|ogicfną. Na Ryc. na sl.Najkorzystniej biosĘnulacgn}m I(tóń po$oduje pnrmienio$€niem o gęstości energii od 0. silnebodźce natoiub koagula( lka-nl<i .strlto}\[J Należy urłzglę.rvskaza bez\łzględne uględnedo >tempii biost]mulacfinej. gęstości promienio\timia.trul.1 4 gowacenie błonyśluzowej' Crąza) Ry('14. względn].ch. stosowaneprzy biostJ'rnulacji logii' Należy dodać'źenie są to szĘĄ\Ą1o ustalone aĄrhl a serca' ciężkiezałażenia\{irusolve'$fj'ti pż!.artość ener. \łielkości' stanach ostrJch W na niekiedy mniejsze o 507oniź w stanach pEewle" światłouczulająq7ch.14..!\P liamino\Ą.oshiro. bowo-jagowe). ia i dnić przeciw.żuchwouego'gorączka'padaczka. nadziąślaki. powoduje energii pmmieniowania odpo\tiadające temiczną erczję tkan]<i.l.(Carboł pień skuteczności Mss terapjibiost]'mulacyjnej' dżoride)' Nd:YAG (neod]'rno'o.o.5 Gmficznepredśawiene plawa Arndta'5chu|tfa.wfkonariu cięcia ji \\ spŻyjają aktywności fizjo|ogionej.lNIA Do STosot\:łNl'.' iej uĄ.\Ąanej energii' Powinno się u\Ązględnićte u /. po wana pvez kardiologa).Iaserów Ieczeniu w chorób przyzębia Zastosowanie PltZtrC[Ts[ĄZ.nadlltażliwość światło.gamet).fotojonizujacego foto. 1 do 500mJ/mm2'natomiastprogo(a $.łse| rc. .msh. eksbakcjach zębó\t!w Ze.1. nego.utek fotoablacji do około12J/cm2. BIosT\]'ruLAcJI L'Ą.^/Pniu i Usunię. h /n\ aspekĘ7tecbniczne i oszacowaćmakjtnalny sto. jest działać gii prcmieniowaniar'ltafi oleto\Ąego. u. Er:YAG (er. nie\Ąydolność naczlniowo.5Zamacfonesa r]rzńIiżone\łaltości PmgorłauEltość ltóra gęstości po. oraz laserJ polPgdnd lokaln}m/ni. chorcbyklwi. kowanympżef oshilo. wiążesię ze stratą apliko. wo-scandium.za|eżność reakcjiod bodŹca' si' siiy ob€mośćrozrusznika serca. ET. wszelkie zmiany rozrostowe. diodowe prawieArndta-schu|tza półpfewodnikowe (GaAI As). brodałlzakowatość.galium. bardzosi|ne nia' L. argonowe. parcstezjach społachendo.ch (nadczlamość i niedo. chifur8la Wańo Wspomniec o zmodfi. czynnośćtarczycy).Iziałania mocy (105-10t2 o duzej gęstości \Ąłcm2).urtanie de.zabulżenia\Ą]'dzie. któle mówi.]bie8d( peńodonIologi( t h naj. chorób Przyzębia stęp do miejsca naświetlania. Lasery o dużeimocy w terapii gicznyclrlub ze względuna anatomicznietrudny do. W TabeL 1. żesłabe bodźce |J. plzy lorviakach. wan]mi laserami o dużejmocy sq: co2 .miesi4@ka. Do p. bodźce mogą skutek fototermicznego.ozldad 204 .mo\łanieleków Zapaln}ch dawki są cze.lępuiP a lub na ia jq hamować. /apa]enie d/i.ulosi około10 rTIJ/rnm2' Nąstępujewtedy .1zestalviono pŹyldado\Ąe dah'ki lania $uczołów dokrcun}. i 2 nadmieme ro. techniĘ bezkontaktową lub ld]ch' Naświet]anie po ZalecaneZwłaszcfa Zabiegach omiatania' chiilr. bĘk zgodypacjenta' po Znieczuleniu. tkanek w peńodonto. nieustabilizouana cukrzyca. elu /dlnymanjakn\dwipmian opóźniajq a|dyv.vŹrniabiosĘnulaq.1 J/cm2 nietenniczneusu\łanie tkanki.sercowa(e!!ikontrolo./ę...

l k-atelu (fotoablacja) ' Takie Zirnnecię. zwęglcniei odpa' nie 'sJ<a'kón \Ą/nd'zrr\m.8 w . w Zakrcsiewidma widzialnego./.9: laser Ndcw:YAc.l. okolo 90o_100oc c\Ą'ał.pl$\.C Ry('14'6 odzia|yvaniena tkanki m€ c h.nizmów fotojonifa q]nych. mienio$'aniclasem Co2 długośd 600nm jest nai I0 leto\Ą. gtębokość rra cjacji wiąZanchemiczn]'rhpod \Ą.t0 Na" 0. lub b]iskiejpodczefuienilaseremNd:\AG. h.7 Efeky termiczne tkanc€ p|zystosowaniu w aseróW molel:ułnriqzków oIganicznych skutek fotodyso.roHe. tkanek t$'ald}''ch zęba. fali prcmieniowaria omz crasu tn\.chrcmo\Ą!.llomjJ\| pt'orcs robtemicznego u. eńoi\'o. już lasery o kov!'stniei lrr obecnie są stosowane W pąlpadku promienio$"nia z zakrcsu ultlafio. nJdaics.ht\^ora8a.ej ustnejnadal nio$'Źnl1z zah€su widzialnegolasercm algono$l]n la.]4.|opniuLlotNdnja i\ody opa. na|omia\l plnpad|u promie.'ania Ęch laserachwyrlld. 0'] do l rnm'dldt. ptzy t!'rnjest lasel pilotują' trĘv tkanki: po$lżej 42oc nieodwracalna "o'oo"on denatura' q.edo niu.ego o dużcj gęstości mocy (pouJiej lepiej absońo\Ąane pŹef tklr]łi miękkie fc. tomiast w chirulgji błon}' jamJ.J.owy. laserco.cn crbo$o-jago\\. Nd:YAG.szydo opra.\.o\dnjp. zazłyczajdioilolry około 60q5oc zacfJna sĘ koagulacja.6-37. 65o-90oc całkowita mat\Ą.Vv'an]Ąn prcwa. cia i usutEnia tkanek na dmdfć wapol]. |asercof. Wiązkina oplaĆoh}. L1óry samocr5'nrrie. cie i6'c' 14'5.!.aniai przebiegu co$5ĄĄtnia jeclnakw Ę'rn ce. kryptonowy.em absorycji \tnikaniajest Większa.ly powstałe trakcie pracy1]m laserem\Ą' Głębokośćf uszkodfcn tkanki za]eży dhaości st€ od Laser co2 bJ'łstoso$anyjako pien\.(ErcrYsC'G). usuwany.Vvlego ustawieniai (. nadmuchempoltietfn]Ąn i wskazale jest stoso\Ąa. baMn]kowy' Ryc.go l ię.Zastosowanie |aserów Ieczeniu w chorób przvzebia = z 9 1 ! EFEKTY FOTOTERMICZNE 16.lzado uszkodzeńl{raf ze \Ąfrostemtempela.. Sa lo ld.około o bafwic czerwonej' I.|zględu 109-l0l0 \Ąłcm2) Fiagmenty rozłożon]''ch molel(uł na dużąza.4dej poszczególn}. aser Nd:YAG.3r laserekcyrnerouy. cięcia tkalki mięI. i.Ęo plPlĄjn.$]altość !. to\\łre odpalD\Ą]anie z tkanki.to. 4: 5| |as€ r argonow}. Jest lv cralasero$e stosorvanc w ola isl.foioiermicznych fotochemicznych fa]eżnośc ] w od gęstości mocyza9tosowanego |asela1: |aser Nd:YAG.I s tponiżei mm'.głębokość Wnikaniajestmała (Er:YAG). ga rłprartnego sq pm$adzenl1 szt}.!'ody $dka na głębokość i od i ruiazaffi I nimj \Ąo.ch w fazach do.\'ce (Ryc'1'{'6). .10: aser He:Ne'pó|przewodnikow}.ica.facji'.{'nosi bo okołol0 mm' Pro.EriYAG. odpowicdniej odległości około6-7 cm ce.kd. tc/ opc)ipsl 20s .unjęLia.cr CO2ma. krótkoh]'\'ab'ch impulsów pmmieniouania dtmfio.h h\drdJ.7 duż1mr o .t'7)...Ąp[. lcm zogniskowania punlr. (Ryc. rc$€nie tkan]dZ ekspansją ciecz] i pal].nic. kacja da\Ą. śluzo\\.asel co2 zaopatlżonyjest da.. ekspozycjitkanki.v ramienia\Ą' \.9. |aser 2: baMnikowy. szych paramebach i uryskanych efektach na tkanletu (laser] eksqmerowc) i zakrcsu dalekiej pod. 6: 7| 8j laser argo. fomie mikrcekplozji.ki pmmienio\Ą. czejwieni (laseryCo2).

cięcie la.Inak stosowaćw bezpośrednim wskazujq.la naciek zapaL{ dot.StlvaŹa to szczególne \ł}. 200 psek. Podczas opracolqvania tka. międzykomó. z kością' prfyzęb.\Ąnolasem Co2.m laser dic \t5'konanelasercm Nd:YAG o mocy 3 lĄ i impu]sie prccy. Praktyczne doświadczenia impulsov1m lase.Larano' po mniej]'r$a!. PozaĘ.\łlm).magania dotyczące apikatoń\Ąr \Ą5. Wafio z\Ą'rócićuwagę. możliwienajmniej uszkadzajqctelTlucznre tkanki otaczające. Aby 320/rmsta|siędobrymnażędziem leeeniaendodo w stosunkowokrótkim czasie usunąćpatologicfną dontyenego.okół implantów l l 'r2Nie moŹ. że lasercm NdiYAG d/enipopprowan\.m w poleko$lch pżerostach i]uiqseł jest zastosowaniezań. cz]''w zabiegach on t1tącznie do wykon1"wania mał}chzabiegórvchi.sząznacznienrriejszJtn stopniu Zębnej. ło 200 $'arstw komórek tkanki' a po elektrokoagu. zespo|ach W endo.l bellruarrp. lkanekspra\em$oJno-po\vip.11 o W badaniach prcuadzonJ''chprzez Pickals nad l0 600nm lub diodowego dłĘościB10nm' IŹser pracy urazowością CO2 stosujemyw zabiegachch lrgicz t'ch w cięcia błony śluzowej\łykonanego preqzyjne cięCiei zlokali.. kóremu to\Ą'arz].uniq(ie 206 .liz rozognisko$anq tfzn]m.w technice bezkontaktowej.aniepowierzchnio$ei ko.'ś\tiatła'' ulegarczprcszeńu w tkan]<achosĘga i sażony e|astyczny w śWiadowódśrednicy !m |ub o 200 się głębokiefekt koa8ulacji.a naciek Zapa]ny obejmo$'ał stosowanie lascrów w pcriodontoĘii \Ą]'maga t-vlkood 5 do 5 \€Ntw komórek' Badaniab}Ą pl7e. oshzem skalpela.diatemią chiuĘiczną i za pomo.Zastosowanie Iaserów leczeniu w choróbprzyzębia możLiwie najmniejszyob. lotarcowe.on onolv}i]|ao|cr!ja(e. baItbo kożystne chtonne nD lasercm CO2 czy konwencjonalnl. o d]ługościosnrem skalpela. w1'kaz5ltało co dow}'mafleksyjneśWiatto$.ch lecze. z i pnerostach dziąsła go je.tenniczny w pozosta\/chtkankach pżyfębia (R}'c' nek miękkich lasercm Nd:YAG koniecznejest chło. i W tkanlGchtwardychzęba. koEeniowego.kazujqcej plantów tJtano\Wch w ptebiegu peliimplantitis szal zniszczefliatemicznego tkanek sąsiednich. w jPs|/arc!Ąłlo ag! acjętkanek. w których autol histologicznie mniejsze od 0'5 mm średnicya zabieg sfuje się oceniał nabłonek.jak rv lase' dają elastyclne światłowody Absorpcja promieniowaniai rmiany temperatury Ife Nd:Y'ĄGczy laseże półprzewodnikowym dio.\ł.nawet do 10 mm. pmcy ciqgłej' B10nm w mocy !V sońolrany przez hemoglobinęi gwarantujepetną lacji około400 {'arjtw komórek' Natomiast cięcie hemostazęw polu opelacyjn}'rn.y o d]łuśości zastosowaniu skalpe. lerr bardripj ęato. Dla opracowania kanałówkoneniow1./ana w leczeniu tych do!Ęm Ga A1As pż}zębia W ]eaenjukana|o.nP cq lasem Nd:YAG.że nadajc się na kontakcie r€m neod]rynowo.13.ody umożliwia brak w1'letów kr.Izone tkan]<ach yka'15 na n}.a.lo\ i.heinei$el(tomii u pacjentów \PlPm \d:\AG jF.tedydo usunięcia tkanki.aby uzyskać odpo\łiedniomńejszy efekt $' zjalviska termiczne.nąpracę techniĘ kontakową sondyz tkan]<ami. l4'l). co dla wiqzk światła lasera' Laserem Nd:YAG może. który nie stanowi problemu pnenikania wiązk4.zwiaszczafębiny i cementu (ga1owo. żo.7!'11ia /o\\aną knviono.maganiom b. prowa.walrych zJ. koniecznejest stosowanielasela o pracy impulsoweji o wT'sokejenergii pojedlnczeW terapji na pżyzębiu laser Nd:Y.\'i bartuPj ]. infiltrację prccesu zapalnego.jago\Ą5m cementem korzenio$}m. nych ze *z8lędu tkanłi' W zabiegac. niu endodonĘ( /nJĄnlnline u.lo my $Tkonać cięcie' usuu.5 jest lwsoce ab.perio'LaserNd:YAG\'Vypo.tkanekpży chorobach i uej ciągłej absorycjapmmieniowaniajest mała. liny nacięcia. PIz]'pm(f IaseremNd:YAG o pmc]'bezimpl so.aluminiowo. jęu prac1 rv ciasnych szczelinach kieszonek plz}zęb.m laserem do oczyszczada powierzchrli im. \Ą. przJ'ldad:fi. du. rurgicznJ'cl}.l'c4'ł oko.ĄGpo\\tuen go impulsu' DochoiIzi \r.kowYch.seno.enl ektomia' usrmięcie na uswrania tkanlti Ziarnino\lej z kicszone]< na jego dużąabsorpcjępżez te małychwłókniakólr hemostaza tkanek.1. t\oĘpniplidmin) i fibrob|a. tkankę. h cz}. malnj. tl. impulsowej'co umożliwia ję. go i pacjenta' Z kolei laser diodo\. M^/m żw. kor4'stać do hemostazytkanek.ch. placo\taćw kontakcie z tkanJ<ami kieszonki przy.Tn najlepiej odpowia. celem cięciajest ufu'olfellle szcfe. jest wykolzyg!'.\. Wapoq'?a' ldm}kJ nJ. .uz}skamy mniejszą gęstość' można\ĄY.

Niebezpieczensfua redukcjębakerii o 10ł CFU na l mm2 (Coł.ln]. sĘ pulpopatii III stopnia. efekty tennicfne dotyczą waNt$y by bakeń w kieszoncei dcfakb'$'ację toksln nie od..l ze do proł"adzeniem śńatłorvodolr1. cus unit).sk1jesię tzw' pom}.ch obecno.łfotne i untchamianielasera er.h rpd. ni.jdgo\ĄA. C/. dzonJTni systemami z$.r o!P| d' \ jn"ś^ Ą f pracą dużej Wkeszonce |asera mocy pr4zębnej' i w:łaściwe enie opraco$l$'anJch tkanek.co zapo.vaniuulepszon]. W chorobaclr z pntvi.nęhul\.. leżqcych go (Ei:Y. endotoksyny plzy zastosowanejenergii 100mJ/l5 pps pnez 5 sckund i pauzqls.-. czyć U..jak i \Ą leczeniu enilo' donq'cznlm ma laser EtCr:\'Sm 2780nm.8-l. cncrgi.stają sl.lnienia że kana.utekwannków anato.ra PdJo\o.ch aplikatorów podobnxh do pG pamiętaćmoż|iwości Iezy o termicznego u5zkodzenia $szechnych k4mic z chrloabeniem wraz z \pmw?mrafgr.!. bowego.?irrej hni prz}.ĄG) odb}$a się szńko i obecnie p._ stwaĘamozliwość redukcji licz.]' ro/biliL\ n.r!tn]mi feedbocA.' nyjest lasel EIY\G 2940nm' Inakt.lizacji plzJ'jQto jako mic1n}'CJl kieszonki dfiąsłowej.1 nm' plży czasie impulsu l50 llsek Ni.Śgsfo?' 207 . znnurrę nych p.laniapro\taiLonc in r'itl. so\.c no\ł].dniP Zlogos progu koagu|acji Więzade| d]a ozębnej. kiesuonek c.75W pży częstotli$ości efekt zostałIó$ł eżw-vkożystany leczenia nad.rrr lńązki promrelro.ch. mloięĘ Nlożnadołącf do tradycyjnegozabiegLl ./ki u|"gają r^odr $ani.skazania zaróruro do opracorqi'. pżcz minutę na każdą kieszonkępąrębnq da(]ię ]ików Zębinowy(i popżez ich zeszkliwienie.dla światło\Ą'odu do o śednicy320pm i d]iugo.'ykożystujemy o laser Nd:MG aplikując 200 /rm\.ykonuje kircta/ 7a. leczeniu w biegawtómcj penetracjidrobnousfurj l7'l.. WaniapowieŹcbni korzenia. Do tc10}Ł 15}Ł aplikowane światlowodem śrcdnicv go zabiegu.Lin.vstę" ścifali l0ii. nlTosażonylv ł5'godneĘtnice z \Ąe1\./ '/ - E astyczny śWiatlowód D}'fuzja pla ci€ Ry('14'8 NiebezpieĆfeńshva term ef€ k tóW anychfwiąfare umnż]i\Vid :dpdlnp ol \/l /anie po|.sckundolvą' Letalna temperaturaa bakterii może d przekro nie prz} u/Jl iU |d.Zastosowanie Iaserów Ieczeniu w chorób orzvzebia jest selektj-Vvne' \Ąjbiórcze usu$€nie kamienia lase.m staje się poównJ'1Ąaln!' D. sa terie.lie ]-1]' stoso*anialaseraw periodontologii pżedstałia R!c. powier(hd rpm{-nlu kov. jego konsfu.i |r.ieszonek(po$iefichniolvcusu\anie tkanl'i).'ęsto\ł cęl sp\tenia jak prz5. \ \ ! 7 | 0 5 || P m p e t .\Ąvouanc bak.ac} laser. mid/gi ścią ji ma.['.8' Ba. BacefuI\es ' Escherbhill cali.rr /pLin!po ek.25 do 1.rchopmcow1" na povieluĆhni cementu koEeńobego baktelii Do trsulvania z:logów i rvaria powierzchnicementukorzeniowego stosolta.r. i zeszklirvienieujść kanalików zębi kieszonek pż1zębry'ch .Likcja: Iem eńo$f''In Lrrnoż]iuia śłiatło pilotujqcego(655nm) po{oduje diodowego]asem fluolescencjęzłogóu(konkretniebak1eń Por?hro' mDrus gh1gfualis)f\. koneniowego.omienio$'aniu lasem Nd:Yag o mo(y od i zapa|nynaMonek' Nlożnamówić o tf$l peelirĘu 0. ii hoblemy pon. órv opracorvanie tkanci( pv]"lębiaenel8ialasera'Zabicg Badania tkanek tnurdJ'ch zeba in vitro podda' laseroterapii usuha nekmo'cznc tkanki.u!.ch temperaluĘod na pfpLr\lenli. bardzo pżyzębnej' blisko kieszonki dna Ponadto na.i t i ę szczeniebiologicznejtkanki za pomocąkombinacji nuial w moż]i\\'ościach adaptacyjnFh tkanki cementu cfasu i temr]era Ą'.'.10 l4.ości cementu kożeniorł€go Zębór{ \Ą'. Ten o mocJ ok' l. na Kliniczne pojęcic steĄ.zqbnych.d.nej' 'o miPnjo\\łrnjJ i nabicrajq ] . rłraŹli\l.cl rt1'kazują reduĘę poddziąsłoł.18.\Ą.Podobne\Ą. 15-20HZ.z1'ciorvo.vkazały dodlodzi do uszcze.In spra}€m \\'o. l l u n l k a n e k m i P ( .]\le(. clrłoilu prązębia pnebiegająq.fy zasto.z gupy BdĆillŁss Łiźtllf. o głębokości 40/]m do 60 !m i uz].5W przy częstotliwości impulsu pracy I.

. kości. rernm \d:\AU' \Ą B0. u zagrożonych immunosupresyjnie.kiietaż. bia i konl].niosego' powil<lan!'m stanemzapalnlm w okolicachb1. sto. jego \t.migóra. c5.frenulek. we$. \t.ości Poniżej lub leczenie podtrz]łnujące po.ujemy śi{iatła m na.iść trudno Usunięcie śluzówkinadimplantemśródkostn}n' dostępnychoko]ic pr4zębia c7r' okolicy bifurkadi Hemostaza.lzamyraclia]nie.konujesię zapale. no}ootnie. laf.]id uw"SlcdnjPni'm nprio_ /p s/.tecz świattoŃód jest Laser szczegóIn|e z D|apacjentóW g|lpy ryzyka pod wprcwa. prec]z5'inie wprou"adzić należy ne8. na korzenia. pra\\i.Llow}mprl}" Szczegó]rriepnl zachowan]rrn protet}'czne8o'24. po o. jest do ś\tiatłow'odem a]temaĘ$q. je Zaopatżony opatrunkiem chirurgiczn}nn' po Retrakcja duiqsła oszliforvańu zęba. chemioterapię.anejest uzez cienrne elcmenl' (niekied}' /n}.. śniejsoncląkieszonki prz]uębnej.lato!\c ie u. by Clo.lókicn ozębnej.nfuj' . rów Er.l!\'arsh\1eniu.Zne zastosol.Izanra zostaćabsońowane).okółZęba.inlo.nuo.gd/ipnromiPniowEni' patogenypmdu]'xjace iasela Co2 lub Nd:YAG podczas pżeprol'a.'anialase.Brak knrawienia i bólu pozabiegowego ka' Gingi$ektomia. mii. najlepiej światłorńd.rastania keszonkę. Nieńetkie zabicgichirurgicznelbiopsja.lno kieszonki plą-Zębnej.tolo4i.lnid(h m'l dlmm.a chi.iest odtwonenie strul. Nd:YAG. Zcbńno moż]iu. l. czonych ia wrd/ /P \l' rosdna regenem' operdr f.okostno$€80' Niejed.nie korzeniowego nej.vede rudnnzljrlnśl cmenfukoP. Częs1o leczenie chirurgiczne 208 . błonkową '23 pżJuę. Kifetaż zamloięB: usuwanie ziaminy redukcja lase. rz radjJnie do /miPronPi \\i?'' redukcjaflorybakteĄ. kątem'2|2' fw|aszcza d|a narzędziem stomato|oga.asery te są stosohane\\'wch teńi naleząAc.jpnLinic \Wma8.1omia $ędf idełek' ab!' o$anicfyć hlstąpienie efek1ó!\'temicznych.ta kontrolna. Do melaninę są selektj$'llic redLtkouane' tych bak.cr: \.SGG. no\\rlie przeprowadzić Ga /ruP.m klwi. nabłonkai opóŹnienia po zabieg! lasemterapii Nd:\AG dochod do '{0% padl€ch t!'lko do lilś\idacji W trakcie opelacji pla. celem chiruIgii peńodontologicznej przydatnym Następn}. furkacji kożenia' plzed plano$ana SRT Zabieg bakteń' usu\ra ie złogównazębn!'ch.o: nin r. \r w kieszoncepĘf ębnej'20 się opmco\Ąuje częŚć na.ażniejszyjest prcblem odizo.okosmowego strony ma8anegolaseremkoniecznajest ńą\. SRI dochodzi pizs'.polo. czy gillgiwoplas['ki nie kie. otEymujących nowotworowych W biegu choroby pż. diodowego Ą As B50nm $. Po tżcch miesiacach po zabiegtrk €tażu wspo.długiego species' Ponieważpromieniowanie lasera Nd:YAG konwecjonalne przyczcpunabłonko1\ego''' absońo .inobdcilhlsspecjes.tloem dontologii: il fnt. popŻezzmniejszenie ryzyka niemWsieldzla fu tkanek (sRT). któr$h redukc]a notkanko$ego'l.wać półprzeltodnikowego t]lko zabieglasemterapii la. hi. i przyczepułqcznotkankowego |e. nrtcrapii powinienzostaćpo$tóżony w c]'ldupięciu nablonkowej KhEtażotlvally: opmco$anie części padcnt nic zosta.Ązębia u pacjentów zaburfeniami .łzębia.iest zaletą rych zabicgó!\iNależy dodać'że łenutel. co naświetlań tydzień' Po Zabiegl1 płataśluzó$'ko\\'o. otltalcieropr]iapaŃdonta]nego lubzębopochod. h pV\ /Jt|oso\^dniU \Ą bJd.25 Korek1apod]loża podczasZabiegówgingiwek1c czepie nal}łonko$Tm lase. to\tej oo ptataśluzóu'kowo...tur podpom\Ę'ch lJ pacjentóW powinno kontro|owane' być krwawienie utraconegow pże.}stq. bm celu \rf. Leczenie endodont}'czne: pEetrz]rm}. gingiwoplasĘ pe\u1o./cgoln\m cu]e ia do tegomdzaju zabie8!' U pacjentów'zkje' malologij szonkami przluębn}mi po\["żej6 rnm i Ltb}.zatrzymaniekrrarvierua.dół oklażaćświatłowodem toIlxa."|d. Ga Al r\s 9B0nm.przcd rt'v.Irętnnej b-vocenić i odnoto{ać pammctry ldinic. Naj\'. opraco$aniekanału waćsondy na dnie l{leszonki'lecz ruchami pulsują.chorób przyzębia laseróww Ieczeniu Zastosowanie kończ}'się \\l'twolze iem.'laserem \r}konany cieńutkim ciskiem Protetycznlm.Ulgicz 2 /ab'eg' uży(ien oaktelieTi'' memDranq pienia od lo$'ania nabionka dziąsła sh\'orzone] negosąbezpieczniejsze' pEestŹeni illa rcgeneracji tkanki łącznejkosmej i \ł.llatego taklc do regeneratji pvlczepu iącz.ie mieit(J.gdz|e krfepnię{ia z p..

c]'.lza lla temat laseróvq ich technologiajest ciąg|e u]cp. Łrtvlopa]ne mateńaty ciecze i gazy pG winrryzostaćwyl. sy pod Względem zagmżeń od mieniowania: u Klasa 1 lasery całkowicie bezpieczne. IŹsery i użą. osobypracujqCe z |aserami 3A.|( Winni. a.wanrrrkowobezpiecme. i rouproszon]m.lla bezpiecznego pG wch sĘir'ania się urządzeniamilaserov'yrni'ponre$.] kot\'ni](a. kuł takżetoksyczne'Polecanajest praca z ssakiem pe$onelu w speqjalnemaseczoraz zabezpieczenie kifil|nłą(c. które pozwolą na ł]'tJióI.m} o$€ l ' nal7ędfiarnj polcrowan}1lli. do Ja|i typu poziomu gęstości plo ra i zapewnić t|umienie mocy maeniowaniacalkowicie do bezpieanego.los(i opBczneji dlugoiti lali lhmionego promipnio\łania'Nalezy pamiętać.. ape$łrii roułliP. Wie.P./ możli\"de szerokie pole $'idzenia' oplawki są z osło.1 lasery niebezpieczne.a. Zne d]a Ldl. dydunia opary zawieĄące czqsteczkigań\! mole. ok ary porvilq1 poprzez odpowiedniątmnsmi.lk1 patrzenia na wiapkęprzez przylfqdy oprycflre.istnieją pierwsze poz}t}'ime\aTłriki dotyczącercdukcji ilości bal. a będfie stanowić pełnienie.Bezpieczeństwo cy przy obsfudzeuIzadzeń lasero\aych.naueIdo 95%raniel4szrleli'':" 209 .ia8an} dany efek i nie \lystępują uszkodzenia stnrk1ul pr/}"ębiJ.'lni \lrraźnąetyketą informującąo gę.Zastosowanie laseróww |eczeniu chorób przyzębia ' Badania nad intemkcjq pmmieniowania lasero. Cje w paśmie dobregowid/enia. lektJwnych metod. ce prcmieńowanie \. w przJpa.zala i JujduF suoje mjcj.m.tua' o. kóre powinny być ściś|e dobrane diugości okreś|onego |ase. od zachowanyodruch mtugania. zasady bezpieczeństwa ZaMdy bezpieczenstwaregt uje obowĘzujqcaod pra. padent oraz personel że wykonuj4cyzabieg i wszystkie osoby towarzysfqce przy zabie8u powirrny nałożyć oku]aiy ocbmlme' jest ocbrona skóry przed plzlpadkc Ró\łnie ważna promie W5'm be/pośrednim po(rdnio odbirym lub nior\€niem lasem' Aby zapobiec niezamiermnlrn odbiciom zwierciadlanlm w polu operacyjnl.nychnarzędfi.imocy niebezpieczne: nale. dzićdo nieodwracalnych anian w tych naiządach.38 i4 muszq k|asy być M/yposażone w okulary ochronne. wego f tkankami są coraz lepiej i szeŹej poznawa. !d I asa2 lasery niecałkowicie bezpieczne. ldasj.r'idzia]ne 400 do 700 nm.Izenialaserowepodzielonona lda. zy cbrońć oczyi skóĘ zańwno plzed prolnlefuo.'' /najomosi przepisów jest niefbę. Klasa 3.iodontologicznej.le równiPż w terapii pe. jednak przeceniać tych u}'ni. Z peunością laser nie będzie mógł zastąpićtady. dych watunkach. slreĄ belpip(/eń. jedFie ich uzu.az przlpaalkowa.4th prar będ-/ip rozt\oj. l!' Klasa 3B lasery niebezpieczne dla oczu w każ. z Pod. : l asa 4 lasery o dure.l:.asery Nd:YAG są stosowanew peńodontologji od niedawna.4kacja 5prfęfu i $ryt}. jak waniem bezpośreddm.cze usuwanie złogów nazębnych i rcdukcję patogen.emifują.popr.Cc|em dal. nych baktedi we florze kieszonki pnlzębnej.|na. I. pochodzących ich prc. 2000ro]{rl norma EN 60825. zębnej' Nie naleł kóW poniewaz nie ma jeszcze danych na temat gd/iezottaie poią. nic ale oksydowanJ'mi węglo\łFninie odbijając}ni lub plomieni. ne. rov{aniei Wapołzacjętkanek po$stajq w toŹe od.\r''' każdych warunkach. czas usu\łfffa tkanek ]aserempowodująqm odpa.1eńiw kieszonce przy. i .Juczone pola operacyjnego. nami bocunj. niezamierzonaeksporycjadla oka czy skóry na promieniovranielaserowemożedopm$.

Teońa Helda za]dadaistnienie w u]dadzie sto" t mdlo8rraĄ/DJ'mIr/e{ sld$dw:<|a\u\klonio\ o. r'"mloś. wiać siłom pne*yzszającym tzw. eynnikóW Pżeciqżenia zębówmogą v4nikć z Wie|u na|eżq nich: do Usunięcia zębóW którespowodowane stanem Ę (powoduje Wówcfas przyfęb|a pżeciq. dochodzi tu do zwiększenia liczby lr'lókien ozębnej i ich zagęszczeńa. lo zapa|nym żenia zębówpozostałych)' l] PŹedwczesnykontakt z powodóW jatlogennych (zbyt\"r'). noma|ny \ły. h i stawu żuchwowego.zębodołowego Ist]:lienie wszystkich tnech tzif zębowo. resoĘtia tt\ii P IejIkanki'\aslępujelloka|izowarra tlekem nini.]iictwem go systemu nenvo\tego. ny patologiczne'określasię to mianem hialinifacji u'lókien ozębnej.lr'laszcza latach 70'.most. lnvm loici ulrn. IkdnPl pn}"ebia ra|eżv .Zębowego' stawów ma swojeuzasadnieniefizjologiczne'Zabu.. ropnych ma swoje pot|łoże nieprawidłowej to kienrnki ba. z8Ęfowe plze. Narząd żucianależy ponieważrie R'lko zmiany miejscowe.w innq stlonę i plzyrios\' całykomplek bar.z. olaz zmiana gfubości mo prz}zębie potlafi. tecznej cz}anościzgryzo!'lejzębów znrniejsza się liĆZba i\tókien ozębnej.'duża część zapaleń w arty.?.wać szeuej.się adaptolvaći przeciwsta.'staniu zabunenia w jedn]m dJ'sfunkcji nanądu . tkanek Występu.nnościo\łych pocfątek nauce' żuciabyłXarolyil' W l90l t dałon która dzjsiaj ma sw'ojeuzasadnieniew pedodonto.tLr .sze mięśni'Stąd nazwaza.u. acji.czynnościovwch zahutzeń Leczenie żucia natządu Marekziętek .' od io. 21'l .Źucia'4 pmlvadzą do m1ian w pozostałych Z niĆh za\\. mięśni nażądu żuciaza pośre.żu(hWo!'vy. ParaJunkcje naŹądu żucia. B}Ąva kraczajqpńg toleĘncji plz]fębia i powodujazmia.jak w poprzedniej sl. Zmniejszona Wydo|ność pŻyzębia jącana pŻykład śanach pŻy zapa|nych. w PosĄ one. dzo ciekaiwch '!firioskówi roafiazań. ku]acji''da$. chirurlogii.prowadzqdo zaburzeńw rrlda. Pomiędzytlmi trzema sta' korclacja czlnnościoua'którcj wami istńeje ścisła zabuvenie odgr}rvazasadlicz4 lolę w po!.h objawy kIini(zne dysłunkcji I Analizazwarcia Wprowadzenie narządu ojcem leczenia zabuEeń cf]. gii szczękowo'twanowej.ypelnienie.soka staleakkorona.iovvych Ptzy<fy zabuneń <zy ny skroniowo.ltosię zdeakfua]Łou'ało. 'Ia]<o.tu.4nno{ centlŹlne. o ile jego stwiedfenie.. tywne e|ementy utrzymujące i podpielające).vuZębowo. . neulolo' reumatologjiczy gii. Występują w]'lerryZaknep}'i mar. mia{ a]e mieszcząqłn się jeszcze w granicach fi. Wprowadzenie nnoś. zrt:łaszcza periodontologiczne. sta\. r/Pnidlu \rtepuidtp mająwph\1na . pmtetyce. oraz do zabluzeń cąmności buzenia cz!'nnośclow€.B0' dań pozostałJ': i 90. gęszczeniemblaszki z. następuje jej zwęzenre blaszki zbitej' Z kolei to sa.3 jednak rczpatry.stomatologiizachowawczej. poszerzeniem szparyozębnoweji za. zjologicznych. jest \łó$czas zwiększonanrchomość Zęba. wej akĘrmości zębów' Przy blaku lub niedosta. że.I odwrotnie. ow'ocujeto zmtanar w obrazieńg.2 jednak niestety taĘ żesĄ.bodolo\pgo.biĘ. dzie rucho\ł]tn.

2 15'3). Wysta.no. zlokalizowane w L!.m Ćosd) podcfas ruchów żuchiły' śluzowa '5 i ząb-błona iwstęprrjqc}'m I r.a rrawel paraftmkcjii z\t'Ęzane Zczlnnikiem Zwarciowch Ę psychogennl'rn.je te mają emocjo. nego (stawzębowo"zębo\W) ' E zmiany w stawie skmniouo.l Pato|ogiane śar(ie zębóW Ryc'15.r Wśn1d i najbardzĘ destfukcyjnqjest brukŁm.lza się najl/ęśliej zakre. na|neNa|eżą nichstres do idepresje' Również Choromogq by ogó|noustrojowe byćqynnikiem spŻylającym (reumatoida|ne zapa|enie stawów.Recesje dfĘseł(Ryc. i \rych. l baddi pońwrra\Ą( jedloimienne mięsniepo Zo rańmkcji zwalcio\aych' czy]izaciskarie zębó\Ąl Para. endokrynne.żuciwovv]m (zabu. ta. 5. ji zwaniow1ehnaiutiniejsrą cjenta należy zwńĆić W\agę na analizę objawó\'r' parafuol. mięśnidna jamy ustnej gabinefu i mięśnipodpoty|icznych'W \aarunl<ach jest palpacyjnemięśni stomatologicznego badanie wystarczaj4ce. l BADł\m KIINrcZNE Badająckliniczne pa. jednakow nacisk po obydwustronacĘ przede lłszystkim para.afunkqji niezwarcio$T'ch.wędrowkaĘbów główi kĘżków stawollyd'.rn'ur.W srtuaqjachnapięcia emocjonalne. i nenia ułożenia jatogeme' zębodofu' E nieFawidłowości zębolve'zgĘzorvei 6' Przerosw kości naleĄ raburzenia E l /JTniki miPiscor.4ubzaciskanie zębó1v wach 2.cząiącajest ńunież analiza podtoźe Wszystkie zabulzenia swo. 3' Rozchwianiepojed}nczychZębówlub grup zębo.rrniki i. zwiększonenapięciei przemsb. Zgt"z]'tanie E zabtmenia zwarcia cent]rycznego ekscenĘcz.reto funkcje ząlHiało obce (dens-<bfplls alien1rm) r kojaŻyć $}niki badania palpacinego z bólem (da?s'. przyśrodkowch. l stosować fun](je niezwalcio\.'15. obydwustronach. bole. opisanych wyżejoraz badanie mięśninarządu żu. cia'a Dla umiejscowienia bólu w poszczególrrych go moźeona dotyczyćnawet 70%populaqji' obok mięśniach należyprzestżegaćpewnychfasad: bnrksizrnu desnrrkcyjniedziałańrtnieź drugaz pa. 15. Patologicznestalcie zebów (Ryc.usĘ. skrzydłowch skrzydłollych bocznych. cfyli zgtzy.żuchwo głó$nych gnrp: łych dzielimy na sześć poszczegóInych sta.W Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia możnapodzie. bóle gło\Ąy E] crvnniki pa\abalko$ego i]Jatlj pierśiosei' Prormdząone do poustania zwaiciouych omz rue \/yi.l5'1). Przycz5nyzaburzeńcątmościorłych gnrpy: lić na dwie Przyczyny zabuszeń crynnościowychobiawy klinicznedysfunkcii skroniowo.ie zębami. skroniowych.1. znlmi.2 i 15'3 Recesje dziąse| spowodowane eynnikem urazo\Ą}ł.zabulfenia genetyczne).] Czr. 4. Z obja$ó[ osok\d| lt}'rnienit głó\'r' ruchomości żuchłybez objawówlub z objawa' . mi al.n' 212 .5/twmośc ich ogtne śni.ic mięsni ż\aal mięśni w /y.i Śtasd$..żuchłVowych objaw kliniczne dysfunłcji slooniowo.'e sprzyjdiqcepo$suwaniu pd. mie. czynniki Ry.rn PAIPACYJNE PŹeplowa. hzernieszcuenia .

na]eżyW}mienić:analizę zwarcia z eli' .'v skfinrowo.eniem'/MaIio$]m mięśniowe stosuje się przy każd].na|eźl tloki podnicbienne periodontologa.-zabtmenia ruchomości glów żuchuy fi.doh' '7ą. njetzned]auz}. dwu fazach otM}Tnać D|a tego się ń\\.uchomości (szeę.ó'.n odchyleniu od (cenhaLrqlre. pneska.kaniaró\\no\Ąagi /qIJo$cmięsnio..h uIE/ol\P po si roniP b.g!m. oprócz tegopowinno się mieć do dyspozycjikamie.nowagę zgryzowq.nomieme siłynacisku na |ek$vnesz|ifowanie niekórychguzkóW fębowych' zębyDązysię więc do otrzymaniana zębachodbicia podkreś|ić. bar{zĘ szkodlirtych c4. omz zastosowanie szjm odciqżających'g.ciowego' lednymz zajadnrczych za|ożeń korelĆy zwarcia zmiana kierunku dzialania lgryzowlcn poziome sił z Aby uzyskaćrórl. .lacją)./o\Ąd pżez sz]ifowanie powieŹdni podniebiennych kościsk)' siekaczygómych. a f jak niem (z{"rciem centraln}'In). zyko$t'ch dolnych..tki wosku. Wzg|ędóW odonto' kalki o rórmej sile i o charakeIze punk1owym.. należyw oby" go napiorola/y' uzyskania ceu slosuje se.hnjath walgowrr dob1ch '?ębó!!siel/. i rorpiętovi ru.u.które nie ulegaj4zmianom od lat i wy. w płaszcz]źnie czołowej strzałkowej lub omz ÓMcze. ki olaz material znosząCy nadwrażliwość'? nia w}ń(nujące zabuŹenia ruchów bocznyclr' we. Na|eżyjednak pe że ze |ogicznych dął 5ięw tej ana|izie uzyskania nie do o(eniąiac całość uldadu stotnatognatycznego na. żuch$.epowinrrybyć 8ómych i Śoki policzkoweguzkówję. zgr)zu lezy lrziąć pod urvagę ńrrttież staw sklolrrowo.eclenie zabużeń czJ'nnościolĄ]. rltarcia rosta|apold. ków lekarza. w Jest e|PmenIPm ZenidpF. n}'rnza8uzkowaniu zębóworazna dlo.nników na]eży obowiąf.lw omz pŹeszkody zgĘfowe \łystępują.r'iczeniamiesfuowe |y( /ne8o są $e. kiwanie główżuch$y dająsię byćdość zasadniczjrrni wskazaliamio: ll7Jski ilPeŚ/(lenid M . e]iminacjanai Iiniowejak najbliżej bnegu siecalego. ono rd\łoipż nic.nerwowej uldadzie stomatognatycznJ'rn.w Bm w szczegóIności ]iczko\Ą'ych Spośród zabiegówleczniczych. chów żuch\W przeplowadza się z zastosowa.nalezyje fmienić w kontaktypunlrtowe]ub specjalistó\ĄI Jednak ich rozpoznanie.ol. 8ulko\ po.\Ąagę na: Ana]Lując zwarcie powilno się plzeshzegać pew. Sz]ifoua.il Najbardziej szkotlliwe dla uldadu stomato8na.. ] oliTesowe o8lŹnicfenia. dolnvlh. do .wnqtrzustnazwarcia. Jej \. nych zasad... dn\Llją.'będn!łn |Pl ńodontologicznego' .IJwie 5konio\\o. makslmal. a równo\Ąagę u. wo. Arra]izę zwalcia Zależńe od rcdzaju zablrrzenia pmponuje się niem kalki artykulacyjnej lub/i pł1. maks]'1na]n}'lnaguzkowa.] I F'ĄZA|Analiza centl]'cznaDotyczyona kontak' położeńu tów w dory]n}m zwalcio.dn D lI R\UA: Analiza ekscentr)czna Dotyczy ona wszystkich moż]iuT''ch nt. w po. . h jest I. l] Popżez sz]ifowanieguzków nie należyzmieniać \wsokości rcia' a\€ ':j zwichnięciażuchltll fi Nie na]eł s'ifować bŹegów siecznych zęMw |l.roj] Analifa cej żuch. ćwiczenia zmniejszajqce zak€s opuszczania żu. żuchwow8 Jest on q'lko teoreĘ7cznie oddalonyod przJzębia'W prakb/cema o8lolnne znacze.JmLierunl. cwi. lh!\!. opi\and\ł}żPi' P cwic/enia (P mied^ do|yln\Ąnpo]n.lzepośliugu polożeniami io!!5mi' miedr1ry'rni duoma ^. i{!Jeżeli łystępują kontakt' płaszczyznowe po na żuchwouychńen. poslzgowego.Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia\ Badanie to przeptwadza się w dwóch fazach: i. norm}.ch domeła nych.| umzy części twanowej czaszki..minacj4 węzłówurazowych.ycznych kontaktów eksc€ jest zębóww obĘbie categopola zwa.lykonanie jest ko. promieniowanie bólu ze stawó.!!]m. $'Jkona[e.y 4n.Ltór. tkanek Analizazwarcia nie w prowadzeniużuch$]'i sposobieZucia.Badając ten stawpowimo się zwTóciću.7enid koqguiąlc iPi tol opu\/(/ania nie diamentoweo ślednimi mał}mnas}pie.\tki$a(po.

r0 W przJ'padkupierwsf}m zaleca się opuszczanie Nie możnańunież zapomniećo elimitraqi cz].lłuż go wego. na nie.: Uzasadnienie i 2. Karolyi. z w |inii śmdkowejpodniebienia.żuchwowego.vo\'ego. Żądu żucia. nu rzecfą' w przy.4akowerowa. Saunde6. Zahnheilkunde 1901.rn' zwanetrzaskikońcowe(prry maksy.: na P. WH.'i chorobybłony jamy z. Ważne teżbadanie zba. Wpływ parafunkcji A'. W: 5.wy ńlrnoczesn1'rn tnj'maniem końca jęZyka ników ogólrjych Wwofujących zaburzenia cz}noo.lpuszcza'czJ'Tność powtarzakilkakot.r riber 6' M. tium.p(ademiePress. nie Ł5 mzy dziennie' . Wieżbicka'FersŹ. Pato|ogiene obja!Ąy akustyaneWyczuwa dotr się Szlny odciązające. Eliminacja stresó\qrela]śacja ogó|rtego sta' zmniejszenie przewagi mięśniskrzydłowych pacjentajest niezmiemie $'ażną bocz. ] 77 180. 214 . do strony zbaeania. Wroctaw 972.diagnosis and treatment periodontal of Żeń czynnościo\ń/ych narzqdużucia. Wigdorowicz-Makowerowa. LondoFllew York 1969. ]0. pomiędzy głowq koorc|ynacji żuchwy kqżkiem a sta. zah in 1901 7' Jań<zuĘ Banach. Trzaski śwjadczązaburzon€j mi. o do Powodująmzluź. Grranza. Tak zasadą jest rwkonanie na tych szyma|nym opuszczeniu żuchwy) ślviadcą tlzmożo. narzqdżucia. /eniem Śą óMt /eda mięfii jest podwichnięcie żuchwy. 1981. \ aania żuch!\. pŻemieszeeniu bów (plltka Svedalub sątra Gelba)oraz take. sfużą leczenia obja\.w}ĄTsowanej lushfe linii pmstej podcfas otwie. 3. L1ór€ odwrotne móWiąo dopżednim kqżkastawo\Ąego' Mogq one poprzedzać całkowi obejmującałyłuk zębouy szczęki lub żuchw5ł To te zab|okowanie ruchomości stawóW.17:279.l Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia języ. Zaburzenia N. Paqjentnabiem po\'r'ietrra / usta i po. Melcher.:Biology ofthe periodon' zasad zapobĘaniazabuzeniom eynnościowyrn na.lych nazqd źucia' T. czas stomat2000. zwane teższ}nami f$}zo$y. A. z maksJłnalnie dotylr\F lub doprzednim położe. N.K]einrok zabużenia M.vykolrania.: periodontology. pow. Trzaski je lla takie' Ltóre obejmujątylko pewlĘ grupę zę.AM. ! ś|uzowej osterreichich. KleinrokM. Możeono śWiadczyćzab|okowa. wow}. 1 CrasStomat 2002.'n' żuch. centralvereines Deutscher nórzte Leipzig. stoma. omacząjącna brodzie glóW żuch\[y.rnicwiczeniami o8ó|n}łni są ó/r'ioenja przewodu rzyoraz od śrony zewnętrznego śucho. loga. Dzieli się o nej@ynności mięśni sk|zydlo\ń/ych bocznych.. nianie mięśni i odci4żenie sta\r'ruskronrowo.H. niem języka. Wa6zawa 1992.:Profilaktyka zabuvention..6:343 348.lok PEeprowadza je zaróWno strony się od twa. Przy zbacfaniu żuchly. Leaenie brukizmu i jego naśępsh^/' zwarciowychi niezwarciol. dostosowania duze$Elory i uż!tko\"/e. Tnn}'miwi. nych nad mięśniaminafunykoqmi' W drugim padkubraku efeltów takiego postępo\łania. prz}padl-u b urzeń s|osuje podobne /enie toĘ każdorazowo Z€ powinien zasięgać się cwi. nach plaskich powierzchni zwaĘiorych.pmwad7qtżuchwę linii prośei' e w \Ąylonuiesię ie punk i prcwat|ząc wz. Philadelphia 1979. potrzeby próbyustalenia 8. Parafunkcje wpływ A': i ich na 4. kowoorazsłuchowo.: Czynnościowe ruukladu ń5'Vońrag anHs|iBCh der40Jahresversamm|un9 des chowego naŻqdu żucia' sanmedia.9:594 600. żuchwowego.PzW|-WaBzaWa. t ocenęcynności Bada5ięje pa|pacyj. Plot stom disease the practiceof general in dentistry.y. stom1989' Prot Xc(X 4. i 1995.neurologalub psychiatry 1. Maś|anka. Ko|ejnJ. Beobachtungen Pyorrhoea-Alveola.ungarische Vieńe|jahrsschrift fir ustnej p2yfębia.: eynno. Glickman's EA.6.9|564 571 ściowe natządu żucia' PZWL. ułożenre podmiotow}łn |(inicznym badaniem uwzg|ędniam}ł ka powinno byćpo strońe przeci$'nejw stosun]o pa|pacyjne t Badanie stawuskloniowo. Ma to na celu ściowe. Nadmiemeopuszczeniesugerujenajcęściej rania us|.acadohorska. opinji psycho.Wigdorowie-l\. ostatnie znalazłyszerokie zastosowanie \azględu ze na prcstotę\.London Toronto. Warszawa 1984' 11Wierzbicka-Ferszt sp|it. .9. Bowen.woli je M.mimicznych. o tę niu krążka stawow€go. clinical Pre.

n. ]eczeniechirur.celem ocbronylr1. strony możlił'ość $].zębiai przeplo\Ą'Źdzone ('eniu /abu'en r Ą rrnościol}' n.jax r esrc. utratazębówjest lajczęstszq' obokbólu.Llo. rej rca wlacajqc}m.W chorcbach o usunięciunie . m. czy to zańwno stanu Zębólvrr'obec siebie. przy.r i na co nale4'' z$.IdĘ /d.Jest to porvodemrvielu i ie.Ta Goldmannd '.ch $'iz}tach.Tacają i \Ą'jego rt]. rcstka Zębodoło\Ą€go. trakcje budfq wiele kontolt€tjji' Z drugiej jednak iekcentrycrnej. tyobraźni leka' zęby ale dłuższe. musizlóWnoważonej zarówno jak ok|uzji. giczne i leczenie zabuŹeń cz!'Irnościo..cale'''2 albo r.l i !v ro..ptzyzęhia w chotobach Marekziętek ] L Wprowadzenie protetycfne Chorobyprzrfębia Uzupe|nienia a szynowanie zębóW ptote|yczne Postępowanie Wprowadzenie Postępowańe pmtetycznejest ^vieńczeniemcało.l go leczenia' on sĘeruje pacjentowi jakoŚc osta.dlrsor"va. a Zwlaszczaw postaciach Zaa\Ą. iP pizy t]m na]eży wlaściuej Pamiętać q.W końcu' to lekarz i pacjent podejmujądeqzję o usunięciu lub utrz]ma u po. .d]bo maLipp. przyzębia.|$ nielndjbainiejs/p terapeut]'czn]'m Wynikając-\'mdesfilkcji tkanek. pip Lon'ow\m rolpoi/. mięśnio\Ą'o.m korcny Zębów .7nd' Ćojc. czltĘ zgtaszaniasię pacjentów do leczenia. tecznlrh rozwiązań. jedJ'rrcf}chzębówlub ich grupy' \V dobiPmożIi\o\ \qLol7\. gwamnfującejpralr'id:lową nkcję uldadu fu proteĘ'cznJ'chpo plueplowadzeniu kompleksowe. 215 .7po.ddś /\. Za( \|LlCi /nal mogąbyć\l5'dłruone ńe $.\łysuwa stosunekzębówszczękido żuch\Ą.pl7P8|adu.]źszej klasy stomato]og ogóIny tr'fusiumieć i sto. nie macie ich ł.stawolvego. l5fuo.y' się Dob" .okującegozęba.. wziaćpod uwagęstan pźJ.|dnid |e'/cniu myzwarciowej' i h fapewnienie bezurazowych kontaktóW protetJrcfn].obo]. Ponie.iele rucji żepeliodontolog to naj. eks.h' W eta.\oje szj. tr/ki'Po leczeniuperiodontologicm].mol'\ / pa'jcnlFm To |c|Źr $id/i o' Ą. ważjednak sq one schoneniami o charakteve na. pżrzębia i uzupełnień zwaftia.Tril.ei pos|ępo\aniP C/e\|o mó\vi \ię .w1'c.pnie ho\Ąah(/P' IP.leczenieplotet]'cznejest następstwem hdbi]ita(ię proIeh.i jest rv tJ1n u. Mamy jednak sJtuację. u$€8 pacJentólt L1ór]'m naleł \Ą. ro.Ifić leczenie protet'\'czne.dl t nlchomych koveni lub frag. \Ą.'o pneprowa.stępne.konania rtszczepów (implan. tóu) wFaga podejmowaniabaldzo sz3bko deqzji ści lecfenia peliodontologicznego.ot\di\{a\ i\ĄP .gd}' nych. pacjentpżeszedł]eczenie\Ą. Rofpocz]'na się r'.u na rhirurSie \\ro. zębóW eciwstawnych naw€ pŻ i łuków zębowych' Dovcfyćto mcntó\Ą'zęba po Ędeltomii lub hemisekcji..l plan picnvsn' h' ul /eśn.ówclas przJtocą\c ono Io. centrycfnej. prawi.nr należyjednak Po opisan}m w1zej (w popźednim mzdziale) ]e.rócićszczegó]lĘuwagę? z W postępowaniuprotet]'cfnj.vnarr\lerzenie.sokości o ma \Ą]'obnŹnistan zębó\Ą. się Ila pier'n.lLa lebodoloucgo\1res/r musi srvojepoprzednie miejsce.

r 6.\"r'ego\Ątręcr periodontologii' skie8omodelo$ania komn lr te|udosępu mięsnj sada obowiqzuje rólrtież W pĘzębia bEeżnegoprzyzbyt g|ębokoosaRyc.. tłvo. w 2tr . cydujqo lĄrykonaniu korony poddziqstowej.moż.1 Zapa|enie dzonvm moście zakresieszcfeki.a pżed uraza.6.i\ać pra]sce decpja o uniesfczenru Jednakw Nieprawidłowowykonane ufup€łnienia pmtetycz.d.tki' 0.brego dostępu tej oko|icy dla zabiegów hĘienicf.4 16'5)'4. rczwój ba].erośbrodawekdfiąs|ovlychpfty moście zak€. jstniejąróżnicepogĘdówna te. miel 5\Ąoje na ltudcja $ uŚtaLhuniemozliwia mod7ieLĘ' go miejscazakończenia konrny jak tylko w szczelinie ubocznena tkan]ri prz}zębia.iqstępujq 1va8le.7 rnm.Tooned€!. do Wpl}1vkształfukorony pmtewcznejna pżyzębie ulawienie tej części tworzenia Ębka martwiczego na blfe$l dfiąsła' ma ogromneznacueniezańwno Fofilaktyczne. Ponie\tŹrż pła. od bnegu koronynie zależy rozważań ne stano1viq tkanek dla klini(znydl obiekĘv. Samo poszerze e wlpuldości korcny bez mat lokalizaqlikoronyw stosunłudo brze8tr prz].5. błon}o\łyblokrje procesy fizjologrcznew szczeli. oddział]'1Enia (Ryc.16. Wśfi ldinic]stó\"/ dziąsla' nych.16'3'16. ale odkonkehych warunkóv{ (4 też(lęŚ(iąmoslu. ta Za" pro\aadfićtylko przy \!5'leczon}łn lub To samo dotycfy rriei\łaści. dziąsłowe' przluębia czlnnik urazow teorctyczn}th. wwierając ucisk.W wielu prfwadkach za Ę lub komny dodziąśo$e nad. nawet peliodonto|ogicznie Wątp|iwych. w Ryc.l{. możnateżzastoso.zębiu kolona uwzględnieniatego cf}'nnika doFowadzić możedo obecńe sądzisię. Niezaleznie od tego' czy komna jest konshukcją sa. który zaburza dziąsłai dopDowadza wy. głębokość praw iłouq.łxirinnc.wo]no nia res/el polarmolwch i /a]eganiań.w przypadkach postępuje w p|zypadku (tych samych' którc . przpębiu.a siaj swoje uzasadnienie'ale słko w plą'padk do.1użucia'Ma to dzi pr'}zębnych(Ryc'16'1i 16'2). i leczńcze.2 Pr.m glębokość blokowaflia pźepłJwuślinyutrudnionego usuwa. stycfny)powinnad onić hu eg dziąsła nie dzĘsłoweji prcwadzi do powstania kieszonek mi mechaniczn]'miw czasie al.m./ysuwają 5ię Nie\ł'łaściwe powoduje zaleganie rcsztek pokatno\Ąych.1eń bez. pŹeciwsta\tnjm'3 szeęki)na pIan W pEednimodcinkułuku(zwlasz(za przyleganie korony do szyjki zęba pierwszy \Ązg|ędy enevczne.Vych rĄype|nień ub}'t|ub |ub w sIłnych /apa]enia(h pf7lfebia] i powsla$anie szyjek obe<nościich oko|icy próchnicy' Zb}t szerokie obceże korony w okolicy kóW pńchnicowych'4 rozciąganiabrzegów szcze]i.przyzębia protetyczne chorobach W W Postępowanie protetyczne Uzupełnienia ptzyzębia a cho]oby u\a. powirrna da wnikaćdo szaeliĄY dziąslo\łej leczenie potetyczne .P eeso rq. jak zb}t glębokie jej osadzenie uszkadzaprzyczep na.żeplfv zdro. rzenie się pł1tki bal1eryjnej. szyjki doplowadza do ny dziąsłouej.w]. się nadwrażIiwośCi Podobnie t]eno\. Wpuldość ścianbocznych (i punl.am taNa podstawie \'r'ieloletnich obserwaqii.7 i Według Marxkorsa osadzeniekomny moze stwc dziqsłowej problemy w miejscu jej styku rzyć ńepożądane zębem sąsiednim i Ębem z dzĘsłem b''zeżnJ.

Dorycryto stoso\r'r'ania wszyst.daściwe napięcie mię" dzy zębami' od niego w duż}mstopniu zateży ic}r sprawność cz}'nnościouadodatko\. dua]nie niżstandaldo$'e.rostka zę bodolowegow okolicy szyjki./n}Tn pd(jenlów/ pe.\cJlzE.r ll. że niu korą'stniejsze są uzupehienia (ykonane indyvi. nych kształtówkomny8 EILĄno\tTCo wvkonuje się je poprzezrł1cjęt ie dzĘsłabrzeźnego omz łycięcie części rł]. jest niezbędla.BórvodeĘrĄ'a W konsekwencji niejestzadowo|onyefehóW nikt z -ani dużq rolę w |e(lenjupro|crv(.3 16. /ę\cipd.' lub naddzĘsłowej' 217 . element jakicbłolwiek t}lln}. wierzcbnię korony powimo być bez i(' U miejsc retencyjnych. dzJ'zębo\aej oraz zapei\'nia\.teżpMy\ańcić fizjologicz. na jest dostępność zabiegów higienicznych do z ró$.Za.5Rodzaje do sta lych konnrukji protetyonych jednocf elśnie sz}nujących zęby języka i policzka do p.la i amorĘzaqja uazó\^r czasieżucia. czenia prctetycznegow chorobach pIz5zębia. z własnejpraktyki wnoszę. \^r których wafunki zgĘzo$'enie pozi\'a]ajq Wdłu. vmczasowe wodować uszkodzenie bŻegudziąsła jegozanik' |ub ffi tncnNrrr'łpnnp'rn.oso.Zestrzeni międzJzębo\aych' Bez dodatkołych Zabiegów higienicznych. W pnzĘsŁo uosrr' Tokolejny prote. pacjent.a pa]ne pod plzęsŁmi.16.) To następny niedoceniany element le. też ko w postaci do.oron\llklddem.noczesnymodtworzeniemw mialę fizjologicz.tutżENIE KoRoN\ ZĘBA ffi uxszt.żeochrcna miazgi zębapo szlifowa.óżn]Ąnprofilu' jednak przejście tkanki zębaw po. zapobiegaono logic?n\t \\brodat\i Łiaslowci. Można to sfivien]uićpżede XORO\Y Ma ogmmrc /nacznie \Ą omawialej L:westiiomz \Ą7 utrz]'rnaniu\ł'laściwch rclacji łul(u po\{sta\laniuzmiŹLn pato.protetycznechorobach przyzębia Postępowanie H W Ry(.cjentów użl'tkujących mosĘ'obserwujesię starlvZa. kich wspolcześnie zalecanychkoron.d filariesl /b]'tkrólki' ffi szru'czl.tłtoł''${IE Ź|ewykonane ufupelnienie może spo.żenie ma dziś altema. kosmetycznych lekarz. zębowego. żadne mięśnie utrz}mają\ł'laściwej nie higieny Niezbęd. Blw dla szlifo\'vaniaze stopniem' Może on być o . biście uwazam. w Ma ne mzprowaalzanie mzpraszanie niekorzlstnych i dla prz}u siłz8r]'zo$ych' ębia ŚCIAN STYCZNYcH ffi trzupnrNlxlaĄ Til'rczAsollts (KoRo\Y I llosTl.7ejrie l. oa |dorynaleł Zwni( uwagę' . ani riodontopatiami'Wydajesię.\Ą7sze stosujęje tyl. Dotyczy to sltuacji. na . pżegrodzie h e mię.

wszystkim podczasich usui.Ciista\'u skmniowo.węższe płaskoguzkowe' prz1padku' który pozwala na eliminację p\towej cia.stoso\anie uĘtków do Uzupelnienia ruchome zalecane podczas komsi byćim ńllna kości \ł}Tostka zębodolowego.rnczasowe. Li(ot\Źnic metali mate.Jednak możnado nich muszqbyćbezwzględnie uzupelnićprotez4opartąna przekonaćpacjenta. Sądzę. skom brakującychzębo\'r' lub większa.terzeestewcznym.$ane' Ęlko jako uzupelnieniatJ.żew leczeniu peliodontologion]'n jedyĄm rozwiqzaniem chwili obecnejĘ uzupehienia lane' w Iimllane pon€lanq lub peho.l protetyczne chorobachprzyzębia W Postępowanie sfczękz magn€sami' utrzymania ruchome ko|zenie fakresie w wykozystująca swojego d|a Ryc15. pacjentóq k1órzy mająub}tki kosme spowodowa.!€nia pońeęthnie 'żują. żuchwowego osobi( iP za|ecam u pmblemy rceuł wykonania mostów ce z meta]u. ale Ę pzęs|akładkową me|odą Liągnionc pW śliny.l omawiąiqc u7upe| enia sldle nale/v leż Zwnicii uuagę na mateliaĘ z których Ę one łykonF!Źne. na śoso. o Ćhalal.żemetalo\łepo. z takimi mostami b}Ą'!ają ne chorobamiprzyzębia. teńałmąidującysię od stroĄv śluzówkowej. BioĘc pod uuagę względybiomechanicznena} żujących ze filary v''li. łaczące po fuku oraz przęsła na jej niższąścieralność stosunhr do ułasnych prostej' PIżęsła w nii bieg[qc€ powodują przeciązeniazębówfilalorlych zębó\Ąr Jest to istotny aĘument' Dlatego w przy.wskazane \.g. żepkry.a obojęh}annatedałemjest c]afuro\ła. wstanie ma \^pbv ńeplawi. kształt przęseluniemoż|iwĘący \Ąłaściwą Ęienę oraz ma. wanie ich porcelalĘ ńe jest . oie podgas żucia's |iczbańlańw uzupełnienra mu. Mówią one. wsz}stkim pmtezy podpafie ozębnowo'W każd5tn |p(dne |eżpręslao lmniejszonei sq .4 środkami sĘ Wiele uwagi poświęca w tego typu opisach materiałom.wać się tej w odcinku przed]im ukształtowanie części konstrukcji protetycznej powinno odpo\^riadać przedsionto\aejw]Tostkazę' grzbietov{i oraz części rórłnieże|i.|6'7 Proteza Zmiany mą|ądra.ladku za. żebralujący zqbnależy pErMjrnniej dwóch filarach.|łowahigiena.6 i. plekowego leczenia peńodontopatii to przede w lĄ]dolnośti żu. tto(zoną choćciqglestosow:ane' jatogenne'l. czyli oraz 2't8 . Przy większej |iczbie wierzdrnie źujące ulegajqzniszczeniu i odpry.rnaga bodołowego' minacja ostych zakończeń brzegów oraz polączeń międzyposzczególn5mielementami mostu. właściwe samooc4/szcanie oraz dostęp \a|omiaśkoronyw\Lon}Ą\anp jamy są higieny ustnej.''ania' lń ra]Ćel zapalny przerosto\ay zaniko\ayNa ich po.twonł'lvo na poltelana omz stopyzłota. miećono stałego kontaktu aĘlanowe' Nie powirrno Ró\łnieżw tej oko]icynie porłtmo z Moną ślumwą' jegopołączenie metalem' z znajdo. przesfzegane.idami złomnj'miniestety nie Wtrzy.Ę'In bardziej.kóre znąidująsię na powiendrniach uzupełnieństałych. naj|epszym rozwiązaniem mujepńby czasu'Koronyi mosv alaylowemogąbyć ze Wzg|ędów higienianych prz€ pozwa|ajqCe swobodny . Zaakcentowaniaw1.vżględu korzystniejszesąpnęsłakńtkie.€mmic4e. tJm prz]. Najbardziej najgorsąm. i ich mzchwianie'l Jeżelichodzi o liczbę filarolr to padku \^}s|ępo!.Uważasię. zb}t długie dysfun].

Rola szJ'noi\'aniaw leczeniu peńodontologicz.szlTa Bl.czy Gliclonana. nia pionolve. sfyn szynowaniezębów WnątĘzębowych jest najpopula rniejĘą obecnie szyna sp|int.lla tkanek pŹ]zębia.7PśniP 7eb) o /rnnieiŚ.obciąże. m Dno lDwka po}aJ'lva cien]<ą się rvarstwą mateńa. Powinny one być nych olaz estetycznych'Nie sa teź(ŁiśZaleGxe Ze minimalizo$'ane popEez i'!łaściwe pmjeko\Ą. odciążąią jed" one no. . przy Ltórych WstąpiłyubJ'tk tl'arrki kostnej. biennej jęfykowej i zębóWprzednich' nie sit żuciana ich większąilość.Postępowanie protetyczne chorobach przyzębia W W Ry(' 15. nawet nrchome koŹenie zębów (Ryc' 16'6i 16'7)' ny qasowe flrchome' zaliczamy doń sz]Trę cieszJń' skiego. . storyczne. piecfeństi\o uszko. ws46tkie odmiany sąn AET omz nych podpartz \ĄT'korzystaniem małs]malnejIicóy sąmy temoplastJ'cale. JeJndk moje następująĆo I wie|o|eIniP doiwiad'/ełip pohvierda koniel/no\| n \Ą57konanie rowka standardoi\'yrn wieftłem' jego stosolr'aniaw kompleksowejterapii peńodon. zale.nomieme rozłożenie obciażeń ich pic larniejsząspośńd$'są.anie \Ąrzględu dużą na ilość miejsc rctencyjnych8' elementów utĘlmujqcych i podpierajqcych]. nę KóŁsd&ego. spośród We.Stabilizujeto pmtezęi st$'a..amęthrpńLa rrujpopu.stkich stoso\Ą.Natomiast Wynienione $'yŹejsz]'nymajądziś znaczeniehi.l fu podldadowego.:.ałe' IGżdez nich podpańą' W tJTncelu \Ąl. manai Rotne-Ia. cychjest ń$.8 i 15. Fotezą PieMsza ich gfupato są.anych i niegd!ś nou'e ukierun]o\\Enie. pmjel1ujesię szkieleto\Ą.|zenia ozębnej. fllaro\a}'ch.vazo. l.są.lla zębó\\. hom\Ó molnaumie. przy obci4żeniach poziom}'c]r możeb}stąpićńebez. rtłasnychzębów Zadaniem elementów podpieĘjq.tmoltjuo\r''€ne prźez\\iĄzadtaozębnej.Grupaszln tnr'ab'chsta.koŹystujesię dziś mogąbyćruchomei stałe. dngiej gnrpysą''I} Do caso\Ą. W 8npie sz]n t$Ełych ru. cam w tJm miejscu koż}stanie z najno$'szych osĘ.fjfjologiclne .Lock'13 się napowieŻchniach stosuje ją podni+ sz}ny mąiąza zadanieZblokowanie zębówi rozłoże.l2 tologicznej. Ma to o 0. Hilletf rnornzv oz4rl.lina czyszyM l(rlandskiego.ch (nieJuchomyd' to:sz]nalIruski.e mi prz5'zębia proteuy jej odmianę.ci. łyd! Za]iczamy: sz]'nęNowotnego. 219 . Mamloka-Griinberga.4 mm.or'm U pacjentówz choloba. Współcześnie najaęściej stosuje czasowe się szynowa.'onPi rwdolrro'ciżuria./asut\. ne8oloduąiuzespoleń(Ryc.16'8i 16.są" ozęb. \.lo schemat jej wykonaniapodanyjest szczegóło. są skiego. wo $' instrukcji' W ogó]nych zarysach $yglqda to nlm iesl wiP|o|rotniPpod\ażanJ.ldb7askd$ i roż. nowe' Po\łinny one posiailać system zń\łnor.3 swojeuzasadnienie ekonomicfne.n)i są'nęGrozowskego.Nie spełnii/ one Wmogów fun}cjonal.9)' nie zębów|igaturą grubości 0.9 Konstrukcja zakresieżuchwyz fastosowan|em W zamasKow protezy śluzówkowej' powirula być ona zastą)iona S4'ny dzielimy na cfasowei n\Ą. gnlel p|olchkj i sto<oudnje. surna\Ą/itkow. Iza koEystne \łarunki.ych sta.

clini(il Periodontology.r2 Jeże]ichodri o s4łly zeunątrzzęborĄ€ to za]eca się stoso\'aaie sl}m} fiber.ZiętekM': MożIiwości zastosowania termoplastóW delphia London.1 reśorative |nt 8'4|759-778.4aje\.: Peńodonta| G. Taśmę w4ólora szklane8onal<]ada na ż] / się uqtnej.55 w 58. Prosthet Dent J 1-1 l'4ag słom 999.i zweckmoissige Zahner 1982:281-285.a r€vis€d approach' siusBańh.21178 190.D.51:465-470' 1 220 . Wrocl Slomat 3. weń ligatrtryoraz ka i wpmwadzenie osobiście stoso. następnieldejo. |\. 14. 1..\4ałem ll)dfąi ten ridem złożon}rn. lenia ko|ejną gemwałb}'rn przedzielanie warstlv taśmy bondem z dodatkiem kompoątu . 2-Glickman. M. p|feriąże.:Reactions margina| of ti5su6to Wania zespa|ających szynz mateńałów zęby kompo. t}Tółnania płaszczpnyz. protetyena Leczenie rehabilitacja i rozpoeynasiędo. J Lipsl!1976.lasnego Z doświadr su.: ogó|nezasadypostępowania R.s4 one rĄ.1'9l 5. nie chwyudenąjacwsz}'nę ryuo u]egnq na niu lub rozchwianiu. W| metod prof|akMi peńodonto|ogia4' Krt6iński. oplacowaniezęba pod koronęlaną. nietak plzyzębia' zbędnej utrzymaniu w zdrowego protetycz. conditions patienlst.teŁ Paw|ak ocenastosowanych M. Innq.ykonJ''Wane a dualoie w pracowf protetycanej. l Sz}Trę mi pinami. szJ'nod po(zątkulat 80. Radwanoako' M. l W rcwku układasię sz!'nę. Wzmacnia to s4nę i czyni ją tnt€lszą. Zagadnienie Z': szynowania zębóWW palodonto|ogii. cavity of four dental materials. z\da.Wr The plaque-retaining nego w kompleksoM/ym le<zeniuperiodontopatii.. 11'Zię. 97 103. Leipzig 1988' J Peńodont980. M'I Johann WithWireand composite resin. peńodonta| 5' Loą H.plostsząi tańsząmetodąjest. polimeĄzuj4c i na}tadąiąc się 3 do 4.9.. l.23:3-4. Wrocł stomat nej W |€ceniu protetycznym' czas stom 1995. Nathanson. paeto momencie protetyaneosadzenia uzupetnienia w go. Dykema.: Von bridges' Peńodont 1974. w leczeniu stomatologicznym.l l with denta| Res :50-55. in 6' sj|nes' J.S. 12'ziętek M'.: 7' IMarXkoń.ily'kolralrle pokrJcie nate. D: Splinting 8' ZuhrĘ Kleber Peńodonto|ogia.eated 13'Jańauk z'.Corc. Niefbędne okresowe kontlo|ąkorckty. satz' A Bańh. Polimery Medyclnie1993. |ockeńen zahnenmit der sp|int.v}tlikI stoso.Splin t'l aPo o(l)slczeniu powierzchni zębóvqllxtrawia się ją od strony jamy .Greefield.. teczme do pfzodu.r saunders. Takich warstw naldada wię mateliafu złożonego.Lock Melhode' Die R.'.5:351358. schienung 'tark9e. Periodontal D.!5ki.warcia.2: 1986:199-205.l przyzębia protetyczne chorobach W Postępowanie Jeszcze ifuĘ metodą jest stoso\łarie stabch naldado$ych od strony jamy ustnej-Technika szJ'r1 ich \łykonaniapodobnajest do tecbniki .9.o konsysteocjipapkoła. procedures. Phila. Protstom1974.cĘ czy Splint. Marxkors. DentJ 1968.ilykonarrra ind}'!vimostów adhezyjnych.3Ed. 1969. ne chemoutlvardzalnlanmateriatem kompozyc!nyIL Pneshzegam jedoak pned Wkorzyst5ĄĄ?" niem ich w za]aesie pnednich zębó1vszczęki bez PŹednie zębyżu. s. zytowych. a Ę su monitorowanie higienyjamy cza stanu ustnej.Wise. Ambro.10. tej. R'. ktżdorazowo porciębondu' w. Borys€ w i@.ale fadziałają zęby szczęki je jal{ aparat ortodonwcztry \a}pmwadzając sku. l RovV€L 7 umjPs/czoĘ $eń sAna pokĄ\'a sie Erateńałemkompozycyjnym' m\'.:od|egłe \. przyrnoco\^uje do zębo1v się standadow. ] 197 5:33. Derfunktionell R. Ouintessenz 1990i4:65H61.Przy starannyIWkonaniu jest to metodaz lĄ5]boru pacjentóWL1órychnie stać u na zastosołaniesz}nysplint-l.

t je.w o$omnej liczbie prz5padkówrty. Iub na my ustnej' W lecueniuZapaleńplzJzębia pr€pant! t rmalologiczre o rlialaniu pneJwbaktenjn5m. mer hani.ne w jamie ustnej na' leż!'runać takie. Nie. DoLr<lnp slo.liP po. które Z nich loka]ifują się w poilrraMonkort'ątkan. gifbiet jęZykai migdałki. l. bqdź ze to \1fględu bmk testów mikrobiologiczny.tącznotkankowego 'a.2 22'l .Jadwiga Banach Wprowadzenie . pot\ /. zbJć się stawleczenia chońb prz-uębiależyusu\ĄEnie pĘtk bakte.piuede {sz]stkim przy uż1ciu narzędzi ''Ąu/jl.to zapa]enia prz1zębia pncwlelde zaawansolr'a[ew ful'rc zat .o$anie anRbiofyko\\mo/e działać hamującolub zaĘać baldeńe osiedlonegłę.Ioso$dnie biorvku in.r lnd.'In antJóioĘ.' keszonce plfJ'zębnej.]nakstoso$€ne rJ. de braćmateńafu do badń' a tJm sam]m uzj'skaćwy. konanie takie8obadaniajest niemozti\łe.'pm |ole]u'. płytcebake4jnej tak szkodli(. óa reduJ.L1órc sq poza zasię' g]pmndĘĘd/i ui\$an\dldo ska1ingu. usuńęcie zlogów nazębn}. któ. /Ę patogeDnejflory bakteĄjnej. furkacjach lub in.cją nje. stąd u pod. anR poufedzone \t5. wo.l NiesteĘ.ki.ch dostęp rrarzędfi słuz4c]'(h mechaniczneBousu.nanĄs gingh)alis' jak Pretutelln intemĘdia. tcrdpii.Jak !r]'kazał]'' ostatniĆh lat. Slotsi TĘ poleca.). nie plzez B dni)' Sąto ant]'biot]'ki pienĄ'szego tz$.yjnej.kii chemioterapeuĘ. nt'r u h i jednak badania bów (rootpld|ting).u P ran\ M kjPs/on(p poz.ch.ej z miejsc o największejintensyl\'ności procesu chombo$. boko r.lJthlt oraz s Actb1DbLcillus actinomlcet?'mcomżtans (A'a. 'lomaln|og ]. nik1lbadaniami}robiologicznego.Ie w!ma8. Mejscami lł.: $. (.timo' żetzw poddzĘsłollechirurgiczneopraco.rni Ę kieszonki pr4zębne głębsze niż 6 mm. w gann (P. \Ą' t. zmienioĄ. loglclnegop\. na L1ór1'rni lelarz móght po\hr4]\ic.'P gingbalis' P int€rnE.\ĄkomóIkach plf]czepu naMon]ro. \Ą m..rkologil po^\oli mak\llnaln}m\|opniulro. do nięcia pvki bakeryjnej poddziąsłowej'lhrn]m źńdłem bakeń' które mogą infeko. Jeś]i le. ce dfĘsła(.e drogąmechaniczn4lub far. tię P \\ |kalrt dzia\la lP^dujq(p bjonje \|u/o\Ąeija.4 dia i PeplosheptacoĆctLs miĆ].} bak1eĘ]jnej \łpł}'\Ą'a na takfe s}śtem odpo\t'iedzi irnmunologicznej.os). substacie kole.konaniem no b!ć badaniamikobio.ego. nych anatomicznJ(h szczegółachutludniajac}. Famaftotetapia ogÓ|na imieiscowa Antybiotykoterapia ogó|na i miej5cowa Profilaktyka antybiotykowa Wprowadzenie Za postępo$''itnie anBlrakteĄ.lak ńtnież ze $zględu na bmk odpowiednichpraco$'rrimitao.].ojopmlo\\€ n iu kożeni/ę.lkojako terapiauzupełniajqca' o i]Plo mnż[i$P. po\inny b]. o rnajdujq. Bacteroides tors. bio]ogicznr'ch badając]'ch floĘ beztleno$'ą.y.trenia i zapalenilp \/cbiadsJPsjĄĄ. Zol z amokrqdiną (250do 500nrg każdy3 x dzien. $.ch$.Wać tkanti plz}zębia sq ponadto błonaśluzolva jamy ustnej.l t\ . gi:ngiNąIis). ją terapie skojanonąpodajqcpaqjentohimetronida. którJ.l.Kh dta dziasłowej przyzębiapatogenó\ł] Polphlr(.h gatunkówflo. \f mencic' kana]ikach fębinołych.'raz z polerowaniemkorzeni zębównie elimbuje w poc1.tki bakterinej poddfiąsło\Ą. boru w leczeniuzapaleńprzluębia.Ld].]i4 lnteńvencjifamakologicarej w postacianĘóioł'ko.a').aI7 {peńodon|oLo8' ie.m chorobo{'oce.

rzenj miedz}zębowl są naj$€ / niej. białaczka'cu](rzyca.fąoeniaantybioĘi. C'łórmrmi wskazaniami do 1\. ttl zapale.Izie pokarano$yn do W przebiegu prżew]e]dego (Perio|l'o|Ltitis chronica) ant'tiotyk zaleca się tylko krwioobiegu.nia s|ępowanie jakie dziqsło. hamującegoantj'tioq/ku o'{IC)' niezbęd. korzeni zębów) ńekiedy istniejąwskazania waniem ' ht l rób 8PneĘ( lnie uwarunkolrarryLrodlirrna o. zespółleń.nemow. ta}ze Zewzględuna lw. w |e'zeniu r horobprztzębia 222 .rrie przlzębia w pfzebieguchońb systemo.e. często nie zapeunia minima]nego dania nad naturalnym przebiegiem choroby wska.09ó|nai miejscowa Farmakoterapia ogó|na AntybiotykoteYapia w cholób pŻyzęantybjotyk |eczeniu Wyb. ts poewlelłe zapalene pftwbla (Pe|iaiontihschro.|ziejące zapalenie pŹyzębia (Petiadontitis podwyższąiąrych ulcerosą). ale kiedy i w tkance dziąsła. od wiekupacjenta. nazębnychz opmm. możrra bakteryjnej z kieszonek pn}zębnych.ię nąj. cho. hJpofosfa.dobrahĘipna jamy h histroq'tarne.anh'óiohkoterapię (21dni)' do lub Wkazuje oporność s4 one wĘcz niewlaż]iwe dłużyć trzech tygodni pojawiajq. chediak"HĘashi' zespoły ustnej oraz chimrgiczne metody zape\'vTliające \toit. ne i trałtouane u]'łącznie (nab}ta neutmpenia.tóWzespót Papillon. zespć'l hni wsz}stki{ powieźt zęba. podania plżepro. przPsl chorcba Cichna. [! \łrzodziej4ce u\łzględniać pomości gospodarza poprzez stosowanie leków surzo.I€feu. peutycaego.o) w przebiegu zlokalizowanego ry peńadontitis).ięsu. zapa]enie ful+d (Gingix)itis modulowania od. nia antJóiotyku jednocześniez mechanoteEpią przJzębia(Re[dĆfo.zębia $!\[trane zabiegichirurgiczne (implanty technika i uogóhionego a$€syl\łrego zapalenia rcgeneracjitkanek pEyzębia). aby w leczeniu zamiast antJóiotykoterapii koterapii w chorcbachprz}uębiasą: jeszcze moż]iwość ulcercsa).w). czy. w nei e8z}stującej kiesuoDkachpż. zują. i opomego na lecfenie zapa]eńa pE}zębia po za. w cfęsto stoso. ai 1+36Ea .ię do irrlelcjj .1'o. s/(zPpóMopomych' Bad. pfz]. S|qd anB/biotvk' na zastosot\an) gestie. f do połaczenia zabiegiemchinrgiczn].tach lub obojętnochłonnych wym. stosowanejterapii kompleksowej.ś|inią balĆeń na zbJ't ujauniąjąpojawieniesię opomości przJzębiame.fębnych.na|eży pod uwagę: kóle są lamakokinetyene. zespól Downa. de tylko z ogromnej ńżnorodności wydolno_ . \'vych chanoterapii(usunięciezłogów zespól nabJtegobraku odpomości AIDS). ch lęca a$anulocJtoza. osiąga płynie W l sĘżenie.rt-Ll neutrcpeńa. i nabłonek kieszonki do płynu dziąsłouego(kie. !ł}.tce przez 10-14dni. Przebycieprzez anĘóiotyk ''dfugiejdrcgi. Ęlko w przwadkach odnosz4cych rĄl.a stąd pfez kapi]ary ozębnej'dziqsła w fazie tziv \Ą}tuchów (zaost*eń) w przlzębiu' Ba. tenantybiotyk przez badaczy niemieckich i japońskich wadzone gEnu|oct.. i oraz zwtaszcza nerek Wątroby spo' ści naŻądowej.|aściwoici flory bakterTj.ill11s ąctinonace' \! opome na leczenie zapa]enie te.żeuhata pzyczepu łącznotkalłowegoi kości stęźenia /wia/dnd nego do zahamowania \łaosfu szcfepu odpowie. makrofagach.erająC brać ogEniczenia w stosowaniuantJóiotyków 1\ł'nikąją bia. Stoso\tanieanĘtiotyk&f powinnobyćogfanicuG jako dodatekdo t. ldiczna Baldzo dokładne mechaniczne oczyszczanie $ych teukocj. a nie./ę(' iei zamienonego efekfu tempeutycznego. zdo]rtości fagoc]'tane $anulocy.horobypodnalvowej.iv me. sątni czrtni}ami w osiągnięciach sukcesu tera.roslkd /ębodo|oMe8o zeki i żuc}wĄ sl( jest z okresami akĘWnej deshukcji.n'any leczeniu zapaleń i doksycyldinę' tronidazol ponad Zdaniem Kleinfeldera i Mii1lera3spośród 300 gafunków baktelii arajdujących się w pl}. AnĘlriolyk dzialnego fa inJekcję' Powodujeto w efekcie brak Ślosuje. sobu anlybiotyku. jest obecność bakteń Acti\bbac. za|eźne uJego u.'' od je. JedJTlrr \rskazaniem do zastosowa' Bagresw\lre zapalenia pŹyzębia (Periodontitis aggres$. zapaleńa prz}zębia go wcb]łaniania!v przewo.szon]rowego).incomit ls (A. tów obojęttrochłonnych' '?iĆo) wfazie zaostfienia.

ĄNTlBIoTl'I BETA.tk bal. niszczeniudrobnoushojówbeftleno$'ychi nadmiel. 12godzinwyrosi ono 5.]t$arzaną LINKOZA\'IU)Y: przez te bakterie).. przpębnej i leukoqtach.mi IkJotin). 5 Dobrze penetruje do tkanek. diazepd.I. stężenieW surowicy krwi. u :'Penicyliny natunlne (tylko u' leczeniu $'tzo.faĄaĘ.1eryjnej' 223 .u Rowamycf'1ry należy poda1\aću pacjentów nie do bak1eń znajdujqcych w p\de dziąsło\ĄTm przyjmujących się dG dwuhydroeĘotaminę.ln\anRil.oi\'jcJ'lawi' stad des.trcmyqłrą (wzajenny antagonizm)l ' Zalecającpacjentowianq'biotyk w leczeniu cho.z' zego|rrie cjęr. pierc po wielokmtnl'rn. methylpredli.ykazują hzyżową opomoŚĆ Li Metacyl ina (Rondonfycin) w stosunl<u maknrlidów' ze *zględu na \^/iększą do l l Doksyc}tdina(\tbłamycin) .i!'bicgrm kow\. niesedaB\anjrni lekami antj'histaminod. \Ą. .obowo zmieńonych tkanek . F'usobacterium).l tphgromonas gingi. 8o pIz5zębia.at\Ą pr7Pbie$ . dów i tkanek. niom fizjologicznejflory przewodu pokamowego. lh LinkomyclTa Xlindamycl'na (Dalacin C) TETRĄC. Augrnentin(Ńnokycyldjna + lś^as ldawu]ano\ay) bletek w 2-3 dawkachna dobę'zaś azJtromyq'ny Amoksycylina i kwas kla\Ą.$ te i .jlfwvno(i' l inkom\t \ na jpŚl $ l erapiju}lierdn. pad kolagenuw procesie zapaleniapĘ]zębia' DZię.II{TA}{o$T-: przJ'zębia.\ nacqla dkr darasfuth:4./iejar lapaleniddTiqrel. Zw'łaszcza s4 Bbiotyk do kieszonki pż}zębnej podczas zmniei u ]udŹista$Zych.teofiliną i we. q. 1r4Jcetemc.eczenie t}m anqóiotł'kiem sprz}ja zabuIze. Po.na znakomicie penet. po 100mg co 12 godzin' łanie. bal. one rczerwuaremuwalniająqnr arr" ja1w rzekomo bloniastegofapalenia je]it.mprzyjmowamu.ls acttrn. I raz dziennie.tano\łyosiągajqsku. jak i cho.]Ąn do 7 razy \ł]uszeniż w su.l .5mgA.nych karbamazepiną. lekJmi prle.laktamazę \Ą. należv za|e.]spiremyc}na (nomm}dn) osĘa u5'soke stę.0 g po upb1vie w x] Grupy antybiotykówi chemioterapeu. rób przlzębia' lekan wińen przest&egaćnastępu' jącychzasad: d. w tj'In i do tkaflki kostnej. bv. b'fijqCych lv głębokich heszon. zaś tkanĆekostnej po podaniu l.6ng/t. doustn]. śIinie.Moż'edaćń. akĘ'\Ąność wobecbaldelii bezt]enou'ych(Bacf€7oi. na ją one takżeenzlm kolagenazę.solonem. dzi w interakcję. ze względuna ich pŹedłuźone dzia. ego riDdontitis z ndziałemPre|otella intemedia. ki niespeqrficmej adsorpcji na powieEclrni koŹe.Minocyklina (Xlinomycin) pźez ldindamyq'nę' Największ1mwalorem lir <o.jako lek pomocniczypodczasmechanicznejterapii i kontroli 1Ą. nia zębado spec!'ficznych wiqzań receptońw tr}ł}tki nemu mzplemowiClosfridżrrm diftblle. kiej fazy choroby .KLI\T: Linkozamidy !\. płyniekieszonk kach pżpębnych jest wrażLi$']ch te leki. szaniajego stęZeniaw surowicykr.I. ITetncyklina zamidóW a Z\Ą':lasfcza ldindam}'qlrry jest \łysoka Tetracyldiny osiągąiąstężeniew lynie dziąsło. teczne mirima]ne działanieinhibującew stosunl.1eryjnej. w tJm do tkanłi kostnej i ślin]a tej W ostatniej po 4 godzińe osiqga stężenie10.z którą wcho. rĄ}mi.ioBkpowinjen /a]e(dn) pve$€ ' 7.stoso$anesq mem i elf.lttLisi Capnocutophagasq one inakB'rvowane pĘez beta.m Acti|nb\cill. I Amoksycyklina Daukouanie rou.Lt{LfLs.wi'Doksyq'klina KlindamycJna $ykazuje interakcje z niektółmi i minocyklirĘ. Bloku. któm powodujemZI. źenie ślinie w l{ Rodo$ (250mg Spinmycir + 125mg Metronidazol) spiramyq.Farmakoterapia ogó|nai miejscowa l!! }LĄKRoLIDY| Az!'honyc)'na (Azithmmycin) L. osiqga szybko Wysokie Wiele dmbnoustrojóWrĄ.m.' nie tylko mz.ujezalóWno do zdmwch. gdyzn pnebiegupa.cyldosporyną. tyków wskażańew |eczeniuchorób pEyzębia Az!'hlmyclna natomiast peneh.uje do narzq.a az!'furm]'cJ'aly pacjentówleczo.

mi peutyk w leczeniu infekcji $zględn]'rni i bez. które interferujq z nim (na ogEniczone do prz]'padkóWw których nie istnieje przykładtetlacyklina uTaz z lekami zobojętltiają.zębia. Clprofloksaqna w-vkazujeinterakcje ci$bakteryjnq w tkance dziąsła sło$Ym.stępujączęściej pżyze po.teofilina i doustn].vnają l już jawiać się pnce.n. klinę + metlońdazol.v}miP. nionego twu zapaleń plż].tówobojętnochłomych /ębialpkdr .uia ic oraz rt płyrie dzią.varfarin)Disulfiramem. cyklosporyną'methylplednisolo. s/ględund niPdo. i zastosowany pod. stosowane teJ grupy antybroty. iż pa. antJóioryk będfie niesl. pamiętać'iż w prz}padkachupośledzonego w lc.klinę + metrońdazol.tale' aktw\'nos..mbóioRk ldwied/ie|akżPicśLi ras nie. skoja. kńtkotemi. /e Metmńdazol bec beztleno\lychpałecfekgram. nem.lJmino\^łĄni anĘ'" gle uważanyza najbardziej akĘ'V\'nychemotera' (astemisol'terfenadine).] kon(enlmt pr/e' rcidzs). |ub antybiotykową innieje za sobąkurację A.an} . jeś choróbinfeką. Ien naj.ujemne' Ze wienia się szczepówopomych' W prz}padkachanĘóiotykotempii zapaleń prz]" \tnikania do l\.ujemnych (Bac'e' Omidazol lub ŚkuIe(. częściej stosowany w |eczeniu nie się bakeń winien być stosoi\'any pacjentów upoś|edzof mieszanej u intemkcje nycho etio|ogii nowo (7 10dni)' Metronidafol \ł]. zdanie'n Dzieża1ow'|. dgEn'essiDo)' Dowie. s/ybkouZ}. mi że sprarviła.rnibaktena.iej5'typterapii eona' w suo$'icy Mehonidazol ze lvzględuna uodpomia. horiażo.uteczny. i makrofagów (PerżodffLtitis penetrują szybko do szonce przyĘbne. Dlatego. infomujqce o malej \łrażliwości bia'zMasz(Zd tychpacie1lóW u kóŻy majq po.m.wn5 lclami ann hi. metmnidazol w nasz}'rnkraju jest ciq. kólv w leczeniu zapaleń przyzębia powiino być cjent pnfimuje leki.nętźakomór" \łzględuna zdohlość mo/epolerii iodnorre(nie.kazuje odpornościowym' doustnyni anrykoa. q'rni sok żołądkorty) - 224 . iż Zapi. koagulantami (waffadn).tatnio /al /.poszerzenie spelfium i zmniejszenie rlzyka pojateńe tlenowe €ram.dodatnie i glam. fekcji ogó]iousbojowch beztleno\. Ich speltarm pizeci\rbakteryjne obejmuje bak.odpowiednio febranego \łpviadu okażesię. W niektórych pżypadkach |eczenia zapa|eń t ó\\ be/llenow] h. /n}m dnĘbiohLjPm należyuziąc pod niania M $}'Tku \(hozenid ogóLnou\lrojorĄego.{. IIITROIIIIDAZOLEl $o. byćstoso\t'ane \. jako najbai*iej akt$my chi. może wskazana terapia nD nieobecnościA'a'. /eniu Wvżei wchła. hydantoiną. aby ńe pojawĘ' się . naleł kojarz:ć z ]dindamycyTĘ metlo. szczepy oporne. metmnidazol$T. ki mahlfagów i granuloc]..AkB\mośćwobec beztlenowch bakteńi z kańamazepinq. lną no|on. nidazolem.l)floksactna (Ciprinol) rzonej jest spotęgowanieefektu bakteńobójcze8o. czyc]Droflokacynę + klinda. nymUk|adem z ba ]ituranami.na ten lek. . w przebieguktórych sh''jeldza się zabu. pIzlzębia. nieseda\. mi $am.l.tnmaIo|o8 polecane były w leczeniu t]'ch postaci zapaleń na pzyldad tetraq. i Taka sltuacja znajduje miejsce rv agrcsj'rmych ctxL\oLo\\-l postaciachzapaleń pr4zębia' Celem terapii skoja. możepojawićsię złaodpowiedź tkanek gospodaĘa dla uwagęfakt.ogó|nai miejscowa Farmakoterapia cwlofloksac!'Irę.ujemn}'rni. że c}profloksaqna jest sku. szczepy opome na wśńd ziarcnłow. podejrze. amoksycy.że chinolony tkalek przyzębia i p\nu dziqsłolvego'Zdaniem dawki antJóiotyku powimy byćuysokie i nie mogq plfez zb}tkńtki okres' Należytakze Eicka i wsp-amimo. gulantami (\. jest ona zastrzeżona ciężkichin.jlub w surowicykffi.d. stosowane dziono takźe. być Jego p@iom jest $tższyw pl]aie dziąstow:. rzenia fun}cji glanuloqltórv obojętnocb]łonnych myqnę. ofloksac}na (Tańvid) qll. uuględnj'mi beztlenolvcami. Aby osĘgaćterapeurycznestężenialeku w kie. lc.

a. \Ąltempii opomegona leczenie zapa]enia pv\.na1 500000iu 2 rd7. noterapię(skaiing+ rcot pkning) f labiegamichir. Ponadto' miei*otr' l.k możnab1'łob1' aplikortaćbezpośrcclnio kieszonce lv pż]zĘbnei. ce an{. Na skutek długiego stoso ania dochodzi do selekcji szczepó ' opom]ch lub .F. po\.'iJrna polegać pii. lub amoksl. <|oso\\an'a len pv}zębiasldonilado 5/plokiPgo dn.u) ]ub llindamlcFa (Dalacjn C) 300 mg 2 lub 3 razy dzienniepzez 7 ilni.h leczenc nre a€ na jed}nie na ogó]nejanl\.aniusq uablllfenia fe str. pr]r"bia'.qlina 2 razl' clzienniepo 500mg.any ant}bioĘ'k. 575 tronidazolem lub ornidazolem 250 mg co U godzin (!vczasic ]ubpo posiłku)pvez 7 dni. żcniu do miejsca Zapa1nego rcZcieńczen]ago bcz w cał}moĘanizmie' Zdanicm Konrmana6istnieją prnr ilrl.wlLko au. giczn]ni.ków stoso\!€niem anbbioĘ'kól\.'ły af$]mcntem do rc^\.: oraz \Vau1lnkiem takiegosposobu leczcniajest uhrj.ł'4' dri)..on!' pźe$'oilu pokarmo\Ąego.r\1Jniu iLd.tdzlenie pzez 1:l dJ'r. b'a nra. L]dowodniona ro]abakteńi jako fasadniczegocz]'n. ich ł.larlni.ur.ińęcia systemó\! tednologiczn!'ch' za pomoca któĄ'ch an1.Fa rmakoterapia o9ó|na miejscowa i \\i leczeniu ograniczoncgo agres!\.reakcje nadumżli\Ą'ości. zaort'ocorrał uż}-wania obsen. nicząniekoŻyścq stosowan ocenianych a antyb|oty. paclku podejżenia o obccność pnez l+27 '.negozapale a plż}zębia(da\ĄĄiej og.kiba]<te. trDnidazolem. lub doks\./. P lu0-2J0mB(o l2 god. nastQpne dni po 100mg pżez 1Ł21 dni' przyzę. szcza o szelokim spektum działaniaprowadzi do zaburzeń ekologicznlch fifjologicznej flory bakte.kotem. d .aranid lakie8o lou nież spo'obu|cr zenia' 225 .q.jnej.bioh.1. omidazolem250mg 3.]padkach \r.zaćlek \te $łaściw}m stę.kazują.ilina200 mg pienrszego dnia.możnazaaplikować (Iań\'id) lulr qlrofloksac}nę (cipdnol) olloksac}Trę I dd\. na Dowodować jelitor\]'ch. 1 Porphyromanas dość przyfębia' szybkj nawrót infekcji bakteryjnej Il. jak kóWjestniewie|l(a e iminacja takichpatogenóW gingivalisarcz moż|iwy. \ po$-t. Za iż ba. łądko\Ą!'Ini.vacjami żprrtnifumibJdJn nJuko!"}. rcsyłnych lub opom1. r\em po ich stoso\t.'l1ej' będqcej dorvodem oponro.]dina mg co 8 godzin łączniez me.10 dni' czasiĆ po posjłL. po\t'oduje nie zmian W nomalnej florze baklertanejobecncjw miejscachodleglychod okoliql w której stan zapa]nyLiległ zaost. nickonieclnie t-l'lko \! jamie ustncjpacjenta. nie Au$lmentin 375-625mg 5 razy dziennie. rue\Ątaścil'.ej hĘienyjam} ustnejpl4zębia'] Badan nadmiejscou.dzo czQsto/aostEenie procesu zapa1{ego \\ obĘbie pnJuębia dot]czyjednej.lepuiJ' /. Augrunentin575nu 3 mzy ilzicnnic łącauez me.to.cjrłblken jne nic rc\ifllo mnogiejopomości anBl]iotj.}mi h' na pojawienie się licznych problemó$l częsq'm obja. dlr'óch lub kilku kieszonck pżłfębn$h' Zaapiiko$Źny tylko \'.i zębia)sq za]ecane następująccant]óioR'ki: doksJcyklinalub minoe klina 200 nlg pien\szego dńa' następnedni po l00 mg plzez 10dni (wpż!.rpJlpni.owErpj ogólrie b]. antJtliotj'kó\i Z1Ąta.biol'ki: amoksyc].)l znc ioh erapi .az} curetuilc (n] pŹez 7.l. spimmj.c. ścina zastoso\t.rnRbiohk(tuoni prz'rJJolcgli\or iami /o.aniczonego zapaleniamło.ym a stosowaniern anvbiotykóW prowadzoneW 15 ostatnich atach Wykaza|y.anso\Ąfn}'ch pże' \t'lekb'ch. takqmetodą]eczcniapżemau'iafa]d.\ blżku k]inic. dnhfu L. A.m}lra. te m'.\.fy \\ plż. p. iżfasad.LIP) zalecanesą następujq.r/biot. poda\t'anie a co najistotnjejsze.jątkow-\'ch' s|Wierdzeniu pop. poclclziźFło$q pŃfesjona]nai domoltqapli' ]GcjąantJrscpt].Źeniu.apJIeniJ p .biotykólv \\'ich leczeniu' Ponad suletni okrcs ich poparhmr tak.liuluci.ozplemll C]roż. leczna ich komp]cksou1nleczeńrrłączqc mecha. dzieńczegopifizębia . ialaniaut'o.cll. metronidazol omidazol250mg 5 razt dzienlub plzez 7-10 dni.npEo i r.aw. ńi lecz dostar.. /pnic pv. uogńlninncgn agrpt\$nABU .o^\oju /apa. t.irpr:cr 7 dnj Terapia zapaleń pż]zębia faa$. ''. dżakó\r1powstaniakandydozy.

rzol' ieJ runieszc.strz!ławce \!]1nielnrln1i c. stężeniu uą.trp pozłaląjącena miejsco € ]ionlro]ou'ane Clostarcza.$'ce'Pofue\laz Listek jest dośćszb'$rry $.rn\'lo/l ipńl/an\ i 25ożzelx o nanvie tl.1 i 7 dniu tempii' nie ]eku 7 oclpońednio skonstmo\\.klinlr 4 razy dzienlie doustme zaŃera ch]orhcksJdynę'JĆst ona anL}.i l. \! Jego Zdaniem1\'1'5tępujq 10somaści ziomu tempeu[czlego anBbiol]ku u' miejscu dzia_ so$any jĆsl on W postaci0'5%mzLw'oru' jest g.nn.mosi średnio mct. polimerycznyclr' mikrokapsuł.hno'odi'/n. z lub $.].lności uhąmanlu po. do \łielu bakte. po 250 mg.łokicn tetlac!'k]ino\Ąlch i że. tiq m|ri. 18 micsiącach' Zdaniem zaśAinamo i u'.ieniem leku rl \\:adr.egojest przel.I U | |!l|\nrollu\/l /.. gd]żzdaniem chństersson:i i $sp'' climinuje.c uplc]ra siq do ]u Z meilanidazolu stlrieldza się pż]. dolo$njkami' po^\daja.'.l]użonego ]{n\i osiąga rĄaltośćponiżej 0'l peiml. a dtugość jest ló\tna 25 mm' Da$.ióknate sajednorodnc. $ańa (BoP) ' Potró1 do I1oI1bak1eĄ.krr.5 mm.i]żon]d1' jednorcdn}c]r rr1óknach' lv mikroporo\lat}'chbło.m\ I'.Iriu pfez d\a t\godlrie.9 Nc' obecnie \\.i\.on]d $ reakcjach oĘanizmu' jest \r postacizolu' l. nie $inloNo..\produko\Ąano \' kztałcie br4zo 'o.'nnIrnln$dn' go pf".J.loken.l] \ \||-n\\i'\ . l.ski\\an}m \\.. 24 rnjesięq\. \'.. i ! n $ n / ć \ | o t n \ d | | d ' bia' Lek ten w.. llej.Ios]|n\Fl'..manifesto$'ał się na\. bem kontlolol.etyleno!!}m' Śrefurica rrtókiel lr.lrosl sept] kiem o dziaianiu bakteńobójc7lm \{'stosunku Ęlko 48 ]'!gml' Niestet! badania ostatniclr ]at rry. prĄzebnej upnlĄfclzan]' Zankowego'Do kiesz..Iną tatge \\].'la. \'{oże qml na odnicrzc ie datki leku' NośnikcmmcLmni" jest glicenrlui olejuse. b]t poló\tn]$.ancgo rczĆnltl..\-.kJUlni.et do sposób w]'kazująq jetlnak małqpopra..Icst to po$odem pulsa. aru' \'v s!'stemiet'ln obecde poshżono sję umle} pefforouanJth sco$. /pl|idmi.'\\.ku e \t.sp. n}'ch nlatrycach kach.rcztroren tetmc]klinl'w octa.co odpowiada dlmtjtL\ chranżĆa) p\tie da\rce 105 mg tctracyklin! stężenieleku w $ Jest to prepamt do miejscouel d/i.l}ko alelgii lub nadrrłaż]ilrości dazolLl żel.i wsp-to oraz Pedi-azzoli $sp. qjanoakrylano$fm' Po t!'m czasie t.\godnic jĆst loka]izo\\ać go \t.k]in! jest plże\]e]de zapale.lĆL]c Zapalenie plzpębia (Pe7 ' 187 mm \t'lóken tetmcy]. ni k a u a h i..lTl1iarach 2 x 3 mm' któĄ' uaŃera 2.20.\ż i. niu.1'd'.anego uwalniania ant-\'bioĘ. nym ulralniania.7 mg tctrac\']din]i Kaźde z \t. kicszonek pEpębnJ. lub \\ ukladach lamino$an$h. tru.|ln!' l lJilńcznymi \[nikami zabiegu \łJókien aplikoltan]'ch do kie' usunięcia Zło3ó\{' na7ębnych i opracow'anll korzcni si 0.iodo' titb chfonica) ' pomamńcfo\\ego listka o \r. \ośnikulcgabiodegadacjipo ol'do 7 dJriach' El]zol aplikte się dtukrotnie \\.\óN'.zony |dnid. Wlskazalriemdo miejscorr'ego Zastoso\\aniatetlaq. któ. lĆn dopienrLrle8a sh\'ar.Jino.stąpić ł.m]'\\an]' pŹez ślinę'. do io' łJmg' \{ czasie pozosta\'ania lv kieszonkach scol.o9ólna i miejscowa Farmakoterapia \\ leczeniunieisco$tm stcl. PIf!' ogó| allil. e prz}zębia (Per..ku\r le. która jcst \ł'tcn sposób \\ikJ/-njprn do lc. Efekt tcmpcut]. $ a o"drniu urlorLnnar"j.n!'ch zmian i dużej flulfilacjj stęZcnia le](u.l] ]dinicfny efekt że]u ne. la i Florcs.de-Jacob1'8.t|' żcni.a'ji t!t1e6g poilaniu tetmq.rm i hunidd/o|u kr\\ pl7] pondo -.leiem tlrożdżakami' enterokokami i Pse2rdomo7ms'Lie.Jino\Ąch.ii fltiązan}rh z zapaleniami piż}fę.1ón podrtpl1nem lĄrtu dzĘlo Pomimo takich trudBości$'dalsz]m cią$l tntają . fębó\\ (shalbq + raat plĄniruJ)' sZonki pEvębnej się Słabsze działanie t.\.. infek(jach kieszonki na okres 10 dni zabezpieczasię l.7astoso\lanĆgo1 mz !r tł'go. niĆ\tilrqŹo. d}'nic ldeszonłi prązęb.kieszonce pv-uębnej za pomoca skalem' Peńo 226 .|nr.ióknic o]<reśla na okoio l2.5 mś glukonianu chlorheks]. apii]owana mlejsco\ł'o tkanek $.łókna są usu. Bluun i Bóe12nie uz}'skalitalve istotncj climnacli }łenLelLa intenned)Ą po zastoso\łaniu 25% żelu \!ane' Da\Ą'ka ant]'biot]ku.mP \' l'ż'.drie. ż ' " l l a ' r L l i n am i ..kę ant}.iolospgo. stęZcnie jej \!' p1lnie kieszonlo w\. bioĘ. ( )'4śd .d]ny Porlinien b}t przcchot1tlany w ]odó. nasJcone 25dl.ch 1'ę dot]'czącą głębo](ości Najlepiej Pozlan]'rn sposo_ i $Ertości$sk2źnika h$a$ienia podcas /głęlr i]io. $ego puecho{]zi żel.lo.'l| /śml /. Iitóryjest pocho.nej $Tstąpit po Klugc czeniu ZapalĆń plflzębia są $lókna tetrac]'1.czn]i jak w]nika z badań Stelze. peletfuje ona w głąb lkanki dziqsło\ęj $lko na głębokość l-20 prn. monoLiĘ'czn]ch i \r]żłobio' nach polinelo(lch.

ll Jl h |F' /'cnid I. lącarotkanko$ego) stosując nrinocvldinę łącznie nia nici 7 usunięciem zlogó\'i opracow'arrienrkor:eni zębóll. \ h | J l j o m .otn5'rnali lepsze $.oi.Ą 7a$'jera nrgAtńge]u' 450 któi}m sce takie o \r'o]n]mpEepł}wieknti jest szczegóhic jest bjo. lep. nia objętościlistkjr W wilgotnrrn środo\\isku kie.15 h J l . laln . nicm inoq']diĄ' sq \' toktt' \\ś](alańa: umialko.ią mi]cosfcry' o m/rnla. I n n . r l a n i r p l d o n .któIa stano$i ró\\. p d .ii ant]bioĘ. \ ' .stcm składasię Z dwóch st'xka.tó\f z gfup\ Ą'Zyka.ou'adzącdo polimĆru' st'!'kar\ka B zarr. L. podczasuż]Ą\ania dcnt]st]'cz. r.rera c]lllicnrą doks1. i łcczck obda'on\th ruchem i kIęLkóll w Cią8! hfedr bia znacznie łah\iej rozwija się bakteńemia.ós olJ/ ilzi Z. zębn]'] dochodzi $.lębn]'ch 1\\'Ęliszq odno\ę prz}.ciś[ienio\Ą]'ch płuka.1rs'rn obszalfe' Podczas1ej|Ć.]a większa ]iczba bakleńi niz u pacjentów z cz!'stą minoc.jednak do 50 minut i jest niwelo. l l o r i u \ J L d . l .T". i L l .{0% chlorhc]i's]'drn!: lże(jł\\skaza.niP Lor7' 1i /ęl. biegicm peńodontologiczn]łn ant}. w $ać lek do kieszonk.an 'l. r l ki i.lcc/eniu rjże1'leldego zapaleniaplz]zę.ur d id mi.. jest nunie sję altrt]iot]'ku W ciqgu 7 dlx' '\b] laaplilio.-l topi"n pn\. stiko\\ej stl7. .\'kllną'Badania lad miejsco(. tFzny utlż!:muje siq o](o|o2:1miosią( e' Nllikrckapsułkon'an] 2.zębia' stosowane stan sq ]eś| |qcfnieusuwaniem z złogóW nazębnych i opracowa. cnic' clesto liończy się zgoncm pacjellta. Poladto niektórc chorob!'ogó]noustrojorłeuspo.katti A i B \Ą. do jam}' ustnej.no\\ażrrik mg dolis}'c\.ji do bakteń \r \t\. szonki. cjenló\\' Zapaleniem f dziąseł Zapaledempżvę.\peŁiającją ażpo bźeg dfiąsła'Nlicjsce ap]rkacjlpokĄ.' h Ini.stĘlkujacich zalrartość kie. niemkorzeni zębóW' Zabiegipcriodonto]ogiclne(. 1\'poń$nariu do grup} pacjcntińtl u k1óĄ.\iśdlpIl ||' nĘ lni.apjj nie obsenĄ\ie się plzebanlień Zębó\\:EfĆkt terapeu. sama minoqlk]inę' Badania okud1'i lrsp'lr 11.]\ie|d' l.c7epu stŹ].N{iej. prz}.ę2611' ltana plfez spralln5' ul.aling i onlll U\. / J g m ż a j ą q m 221 . m jesję('1oraz ciemno-pigmcnto$ćIrh ba}Ćeroi.kol€j. uWaInian]a najbar dziejpoprawiajq przj. noc}L]in}' i 0'5 g maśd' Preparat runieszczon}' w pia. " 1 mg rninoc! ldiny \hn I\'ke i rsp. q d o k n ' i u u b i " : z n u r z n i " u po | 7.5 }dinę.^by klin]i \{ zetknięciu l pł]nemkieszonld '/ólta\\]. n1'ch ocz1'szczaiqq'clr pEestźenic międz1zębolre.skazane podaJńeprfed za. r]ostoso.k]inę' sJ. i . do szonlri i \\.ór\.o\\F.ieldzono ponadto podczaszg1ębniko\!'ania kiesfonck. U natoml1sl fmriejslenie liczb]'bak1eńi Z gatunku pa.0 miLrorro\ a' { g i ra"i..Farmakoterapia 09ó|nai miejscowa chip unrieszcza się \\' kieszonce na 10 dni.riadontitis chronica).a]nia siq . Z1o1G1izo\\an!' kieszonce ]istek nrożc b!'ć \' prz}'czynq pżejścio\\ej nadtrażlitości zębórl oraz uczucia ''ucisku'.lu. mjeszasię ralcm i'a\\afiośćma(h t^\:pflrfilakĘ'].llia$Ce stanol. \|t!ą( mjejsceapliliacji ldejen q1'jar1oakĄ1ano$]m' \\ ciągu 24 gotbin po umieszczeniu go w kicszonce ul'.ku ra.ć mleży na okres 7 dni opatrunkiem bpu Peripac. a [a\\et po szczotko\\Bniu Zębó\Ąl Bakteńemia u lu. \lErrei cięZ]iiĆ sabiajqc miejsco\tejkolonizac.$\o]lujacmniejsze ]ul) więirsze knrarrienia mog4 b1.t U|' ]1o ąlP. l7e 100-l. i ztlrc\!ąjamq ust ą.esońo$alny pl]nn} kompoąlt o stru]ihrże podafulena kolonizotanie ba]<terjj p.. nipm 'lu .PozNalato na stop[io\c u\!al.i.cfas do bloko\łania odpł}lu tJ'dzieLini' ropnej z keszolr]{i \lskutĆk pol\iększe. I o " "a.$. ./o olo\\odo.skafan!u. i .{ pa. . prze{lelde zaPalenieprŹ}fębia.\'iiki w stanie plzpębia (Zmniejszenie 8łębokości kcsfonek prz}. pod.un stoso\a.Pack' Prcparat j€st \\.t.\.Irotf'chtń\a.ch zastoso. \aliu uźądfcń pu]sacf.]{ll.j[o.cpn1rz1nq krótkcl tNałej baktelicmii' Bakleńemię st]'.c]' balĆeĘjnegozapalcnia \.sienlzia k1óre' na\\'etobe. Wszystkie o dzlałaniu |ekr m]ejscowym systemie W przedłUżonego kontloIowanego.. 1 F I i P m i jm o ś a' n | 7 \ i d ' .nikI Preparat ułalniajaqi poddziąsłolro żlriu' S}'tuacja taka częstoistnieje u pacjerltólr na doks}q. bia e(.Jad odpomościow. j p n ud h ki plln trranbieje. plż]'kład Z\\Ężeniem Ze Zasta$ki d\\uddelnej. .biotJ. Septopaclub Coc.ri. cl reli minoq kliny Aplikator \['konany z rcsorio$aln"qo po\ploptJcnll/.lól\ ' / " . \\ek'SlrzJ'kan'ka.ł2.

r e \r'szystkimstomatologom. / J p J ] P n i d\ " ' A | .ał]' pżewód tętniczy Botal]a' ublte]< pżegrodzie mjędz1'komonrtej.Iniowa jest w plfen\a między Zabicgami. l n i a a l .ch u ga takej terapji' Zminima1izo$'aniĆ' a na$ct Zredu.oslomatologicfne (Ą|A) Zaleciło stoso\'.sze w. śniotolub dożrlnie) .ch implantó$l AmĆĄ. na Pz].ubltek w prlcgroclziemiędz}'lnedsion1<owcj pien\''otnej.mi $skazaniami z umiarkorr'arr1m ryzy' pnrfilaktJ.(l/iP(i' mpĘ L]nmi".ch czasic' fa]eĆana 4.dfieci:25 mg/Ę jelrra \\airc i^tI l1ma3aj4r.a. -er do zastosowaara p.ko . jej źyst!l.rd.0 . .bioR'kol'. ' d. ki suprestjne' u chol"-ch Z tr]IQf}tą.\konanic kilkrr zabie.n.ej. u pacjentów z chon]bą no$'oh\'orc\\ą. r e p r i \ \o p o m \ . Ponadto po zabie' gach pżeszczepó\r kościlub 1ĘIo!\'adzeniem mcta.m olaz do pół ioku po splenekomii.domśli: g 1.linę' u na " Nlewo|no Amokst'Clli]ina (1 godzina pżed Zabiegiemdoust. (€ A}lĄ W 1997r' uslaliłonajno$śZqrsję antybio. na pŹl.. I P n o .jmująClrni le.kańskic Toważ!sh\o Badań Serca (\}lĄ) jało pienĄ.dorośli: mg 500 _ dfieci:15mgiĘ f l ostib u(/ulon}ch penicylinę nie na om. chirurgiczne naczyniowezespo|ena omija]ące' k i e l n \ t I c | | o \ l . wsKĄZĄNE 'Ą]0YBIoTYKI I sPosÓB DAI'[1oI\'ANLĄ U DoRosŁYcH I DZIECI IcH Według Amerykańskiego TowazystwaBadań serca .ki antJ.owel u osób.dzieci: m9Ę 20 (l pted zabieStem Cefalokstna* godrina doustnic) Cefadrolisl l" dolośli20 g dzicci:50 mg/Ę (1 pved zabiegiem .Iro\rTnie \!.\. . mogąq'chzaź}ć anMioĘI\:u doustnie I(indan}'c}.łz!1l'om}'c}na godzina dolrstnie) Klall'tronlcl na .o1ally(i antyooty.'jzji.yrws|aza. sinjcze WadyWrodzone selca. p o n r l a n i a r .pro!\adziłopcewodnilr profilaĘ.09ó|nai miejscowa Farmakoterapia N'la ona na ce]u zapobieżenie ko]onizacji bal(tcrii izrcLluLnsani'I'nl.. ]eczonych chemioterapeutjkami' pr4. któĄ !t ] 997 r' zostałpoddany ostal.ma' nJ.dzieci: 50 m8/Ę Ei U osób.n' jalnr' h IrnsilJdnpoop.. ] L U i J \ | p l d l n t r d i l ' ' d \ k J J o Ą ' / nabJt}rnj dysfunkcjami zastawck. I p Ą i l l . 228 q 'pu nosować osóbf nadwraż|wośc Waesnego penicy.u których dorrstnepodanieantyjest niemożliwe biotyku Ampic]lina(30minut pned zabicgicm) .na pŻykład tetra|ogia pnrtętniczych.kowej' istnieie potĘejeśli ba rr1'konania kiiku zabiegó\Ą. \i pacjenta' Pacjent o8óL e Z.g. nie jako plofilakĘ'ka siandardo\Ąa) dorośli: g 2. b \\'zględn]'.aby zmńejszyć r}Z].aŚlepJ. 8 o .acecho'oby\e|(" sq bezwzg|ęd. r o ń .]bl no||aLllo' u pur go plofilakĘ. wl]radńęciem płatka zasta$ki dwldzie]nej Zc pżcpł}.lni. a'Ąmel.na(50minut plued ZabiĆgicndożylnie) _ dorcśli: lrĘ 600 dzicci:20mg/Ę lub ceflzolinlt* (50 minut pzed zabiegiemdomię. \ .er.domślil 8 domięśniot'o cloży]nic 2'0 ]ub . Fa|ota. falecićw]'konanieich pod łączne oslonąj cdnorazo$'ejda\Ą. lo\5. Ęvlotempji profila|tuDej.ki plzed dziado stoso\r-ania ant]'biot]'ko\Ąej zabicgamiw.przelożenie Wie|kich protezy wadyrastawkowe i zastawek.ki anb.o*' L]użl ' lub Lrrie "0 E U osób uczulonychna penicylinę (1 pluedfabiegicmdoustnie) Ii1indam}'Ć}na godzina domśli: mg 600 .\'łańskieTo$a.biotj.]dad nie ]eczonypźclń.0 . chorobą nerel! neutropeniq' lozsiaĄIm tocznicm rumienio$aĘ.\ł'ern \ł'stecznJłn knti lub zgrrrblcnrem płatkó\\' Zasta$'ki. gów rozlożon]. kardiomiopatiami przerostou. h n d a n h h i n h l .kład w następst\t'ie chorob]r reumar-v+cznei.1 n'ołujaqłni bakedemię sq pacjencjz| iększością \łIrdzon}'chWadseKa. ipntó\{'z podostĄłnbal1eĄin]m zapalenien$sierdfia (endocdrditis). Lnuan p nzrLa nłpłrh' in tel' ii .iq r td.ki anl''bioB'ku' Gdy zaś zaplanotane jest \Ą'.\'mi. . u którychzap]anowanejest Wykonanie kwa wego zabiegu stomatologicznegorrs pzebyte infekcyjne zapalenie wsierdzra. niej r.

w pEebiegu któĄ(h oraz sole minefa]ne' l]a1.1 dniach nowc zl.v' lecze.1'rhnlrcji miejscoll1.l'ltąjq de.t) ial .tów CD4 do CDB. paratówl lckót\. in. ków osoczaz obiegukl\Ąi do uszkodzonF h tkanek' w sltuacjach nadmiatu ich funkcji.ł. czJ. nazębn}ch i polelo\taniu korzeni zębó\t moŻna stoso\.opńcz PTT także\ł].i polisaclErydI pept]'dyaminok\Ąasji HolJnolly gmsic] znalazl! zastoso.aniu popu]ację na linrfocj.n]łn' istotną rolę odgi. dla Zape$nie a ciągłości żc Ee\Ąania limfoqtó\r T hormon!' grasiq' należy po' da\\'ać minimun pżez 20 kolejn]'ch dd' L kobiet miesiączkujaqcl1 podaje się picń\s7ą iniekcję do po mięśnio\ąw ampułkachź 10 mg bezpośrechio Zakończoncjniesiączce' tj' okoio 6 dnia c! Idu. 1 st\\ietlza się ilościo$e i/lub czJ. po usunięciu złogó\. pwemianę fi bryllogenu \' fibt].ar. ńę 20 \t'stn]. fałożcnill.vasy ltalnie \r leczeniu cholób. jm.D]i' któm popŹez munologrznegoj zwiększanie pżepuszczalnościnaczvń !t.Iriąscł mechanotempii (sk17lt74] + post !.yh s]dadni.taścin'.rażajqcego unacz.\. i ogó]n\m mechanizmom oblorrn}m za tabletki ltń ir}ne fomy podania).ibiąsło' Podobniejak Hlpocagel. po ulrolnieniu się tlombokinaz]'. 1-Ę immunnlogi. sz]'m ciagu polecany w leczeniu tej grup]' cholób ja.skujc podsta!r-\' naukowc. oIaZ blokuie \ówczas uldad chłonn}'i zapobiega roz. Polfa Zapaleń prz!'lębia! rjrepamt ten jest w dal. u osób po 16roku żJcia' . nic /nPĄo\\ ph \' na poll. se.nnościolteniedobo.vać miejscou'o. uldadimmunologiczny na na: pramaLing [ąctof)' móIek biał!'ch (Le1IkacatDsi.łoso\\a.n FLhn.ipra .rnc głó\Ą. po niu zapalelia . Zel za$iemiąc\. lub póŹniej. zależności stopniaciężkości w od się doboru odpomościow€gow].ciąg kasztanorvca nagietkaora7lŚlas sa. P\l\ m. ń\. u i ]ic]lo}.ałle: tabletkadzien. tów T i pou ostałe elementykomórkowc układu n$h j po\. bodźcow}'chi prepa. mt możnastoso}aćtakżer{ postacitab]etekTh}''In.nrurlrlonrr.]. W zapaleniach plzjzębia tjpu a8les$\]1e8o! poza nJłn zaawalso$aniem zmian w pżlfębiu' Plepa.0 mg tające zdlowe tkanki']6'l''l8. ko jmmunonodu]atol pod$]"ższając]' liczbę linrfo.tów olro.fulwok.rurrriurki bl' l. nomalizo$'aniu stosunlQ ilościowego subpopu.nę' Siatka fibĄny lacji limfoq.iąc sposób proces gojenia' w ten jest sję drobloustlojó\r z ogniska zapa]nego ota(Za.Ł. Nalezydo irnmunomodulatolórvpocho. ullmagają ponadto działanie komórck fagoq'tal. bbiot}.oby oral utrlld[ia ekspannck.[. kort'vkosteńdoterapia.miastc.ant]'kon.rs.k lo orguni.at1nv tkanko.TFX należy stoso\Ą!ć l(ófi] oslabiają funkcje obmnne $anu1oc. $p\Ą\em legenelaq. zmniejszeniu ekspił]sjiant]'genówZgodności tkanko$ej lla komóIki prezentujace anBgen}' Ę(h ułah\ia pEechodzenie białko\\.lno n ' żaLl].nie oligo. (plasfu].l !pnA.Icgo Wpłyn.lrrierając preparat 1'. q'tó\r T Leczenie łtn prepamtcm oparte jest na proccsu doj. chemotakl.kr ęć można po\tóż}ć p() l.sta\'anie leukotoks]. Umozlińa to. . ..Izenia naturahego' polega u]1ch $:1t!łażaja czlnnik z$'iększający liczbę ko.\czn!'ch. p. \Ą.s korą'stn]m oddzia!^'. Ul'ocal (strathmann) tży razy dzicnnic po 1.1g i mianku ordz k\'as saliq'lo$-yi mcntol.I/.szq plóbę ]eczenia ejdlaktcm grasic"\' TFx. Biogeme st-mlulatory jako sldadniki organopie. . kórĄ' rrmunomodl uiąc\'ch .Irnikiem bak1eł. PTT rvrr u szalniJ rui.epa. prZyśpiesza.]9 \\\' iats fo'rrzasi.urldnip h nd Pnecirqlskazaniem do stoso$ania TFX jest anich po\Ąieźchni Feceptolóu.\l Jako tcrapia uzupehiająca. na Prepamt produl<o\r'anl' w postaci 5.nym na uszkodzonynabło' plżestżenianiu się cho. nie pŹez 6 miesięqi T ry popu]acji]imfoc!'tó\ł od 1983r'' kied}'podję1o pien.at $'spomagajQc! ]cn miejsco$o \.rrr' jak Pu1lńcenic fu cepcia doustna lub homona]na tempia zastępcza pomocą le. krócej niż 20 dni.koterapia. non 7plblol. mu gla\.jako leczenie przj'(Zy.Ilież od około 6 dnia C}'klu |t' R( gą mieć takze nie]Ćórc ilrne peńodontopatośen|\l u kobiet miesiączkujqc}ch.lśĄ'as]' humino\te i humatomc]ano*e..Farmakoterapia ogó|nai miejscowa nie.'atlanie h ']c|ekcinmo.

po\lppo\\. nic*\n. bakte i plzj1egajqq. 230 .DENT. jamic uslncj \'adu-ri]wstĄ'kll.al.ny giej 8eneracji 1% roztrl.l' Z\riąuane komórkorlej ampulkę Z ItZtWoIem i siź!.rniJ u€t do 7 B goclzin u$al ajac slę z gladkich po. i ektór'\Tn$'inlsom' DziałanicplżecirvbakteĄjne " jest z uszkodzeniem błon". Lr i IraLlor'rn" irko lt.legająca So]coseĄ. gorszego samopo.czepianiusię bakterii.n]''bak1e.i g l l ' a l ' l . jako mięk]d opailunek (na plz!'. $z. gąbkę ZelaLyno\\o.S].i r r r L ir l ] u l r a n r : r l * l l ' l r .. i Zapobiegać cŁĘseł }'policzeŁ kolejno!t'sfczęce żuch$. nian c]r]orheks}'d!. plżl\ł'ej' pro]ifcracjęlrakterii' nie ]c\!c.m Ą' uzyskane z ]iścialoesu. szczęk olaz zębórr.n1. po 2gB godzin} po podaniu preparatu moze dojść iu odkladaniasię p\. u r a ' i ' .deńt !'\' .\/cLia. u paci entów' upoś]edzonrh .knięć od.m pob1cfanlc tkanek mickkich jam!' ustnej'2lcł orheksi'djnq głó$ne rv 1e.l D. do ciała ]ub mies7a sję w stżxkatte z małą ilością baktenj'Glukol an ch1or]rcksyd}. prxlśluzórvkolryclr. dni rraprre.i cie]ątcharakteĄfuje się \tilgotnej błon} ślltu o$ęj jany ustnej.2% SOLCOSERI. rj.90% Iedukcję Pasta pu]. pżcbicgu HlV oraz czulajqco oraz rv o fizy(Znje Um]sło\{o.rrt..\.\P jest 5% bezbiał.'upplnipni" \Ą.rr L.Ęgodnio!rcj przcńuc' !V cclu lmniejszcnia bo. .'jeczorem) ml 0.l.1' mie..bom \ .pckty o$o-karbo. jak i stanufapa]ncgo głąb czucia i bóló}' 8lo\ł. działaniem zbliżonm do niesr'oistej szczepionki logii może służyć jest \Ą postacitabletek klad po przcslczepach dziąsłalub tkanki lączncj)' Produkon'any bodŹco$ej' po oraz p\nu amputkortanego 2 nrl do w'stE]'knięć jedrrocześnjepochłaniająci' \!. 5. nna h nrr n u . Działa nazębnejokazala 5ię C] orheksYd}na irpr"n{ rutd' nd lLdnL nf.P.\ł'egetal\\ne jciina ampułka postacle pepardtu \:]duril w dlobnoustmjón'l w}n u te.r. ulah\'iając}. dlożdżakom.stżyknięcia n!'clrmiejscowo. r y " e n | \ a m i p ł n ' i U | ż \ T U i ' ' ' r d .chdo polienchni zębóll lub plast}czn!''m i gojąci''m.Farmakoterapia 09ó|nai miejscowa \ADlluL $lvciqg z zarodkotJ-clrtkanĆk c ncj' Prepalat ten. jamy uslnejdwa płukanie bujesię'Jcdnominutowe gLuko. h m i n to g v p r .r' l'.phid .l 1 7k i r r n i r L i u .ciągiem z knr.ic slm.dodatnim' gram. Bi stqpachd\!udrio\Ę(h.nio. L l ż r n a i n |0 l./rir^ staneja ko środki Chcnricznej]<ontroli mi-||||' lĄ'tki bak. dtrdlpli. ona do podĘższcnia cicpioN ciała.jĘch'stoso\'-a. ponie\taż posiada dziąsła. (ranoi \. d/ięki fdoLrościpv]'1egania do psórr.\.cj. n .czaniu p]-\'tki o ist]' pońnna b!ć podawana mzem Ze śIodkarni!\]a.ieżchni błonyślufo$.. go dochodzido zmniejszeniaich ilości'są wlkoż}''.lu/osko\iLh luLJ Joln. .l ntl<nię'' tiq po'l. polidokJnol iu]:i.rcl.l.rr\ dripnnippo2lJblelki-ld.urlr. clcniu Zapa]eń t du dziąseli plz]uębia po zabiegachchi.j i hamo\Ą"dć usu\Ji b.tki po pEJ.bl.k. do i.wot'ornil. pojawia się zaczerwienienie' Nielriedy n.ADHESI\T PASTE 10 razydzienDie powoduje 85. lub domięśniorrlclr podskóI. a . n o -i p 1 7 i . i tńclosan' CHLORHEKSITY\A Prcparal r gmpy o srcro' nr. lub ks\met]locelulo7o\łą t'rsokiej zdohrości absorp.lsięk. p n \ a 'l . l.je się teifljnej' \\5órane z\'.wpeńodonto.tki bakteilnej naddziąsło$ej.bkego rurikania ł miękkiego zlo.laLol.lqczńĆ 10wslżJ.oru pnrkain} Rar(lzo ifadko \Ą' mieiscu lekórvpreci\'bakteĄ.\ł miejscu pEejściabłon]'śluzo$ej an\sept}c7n]m \ł stosunkudo płJ. zębóui do ]<tórych adsortu\no\\ego.I-ru.rn rr1. niszczące 'stkie \łsz c/. .pnonAJob]nn\i't|/n\'i BIOST\I'IINn Zębólj pmte4 \\''\'pełnień' Za\1era bidogiczne sB-rnulatopMeci\Ęapalnie anĘsepĘ'hem \! zlr.sęo6'11' . h . Klrru'iF mo/nJ I'o\ lcir'la !o kim spektrun działaliapr7ecivbakteńom€T am.!li substancje \{ożli\\ejest lcczcnie skoja'one: co drugi dzieir Anq.jnc oraz prcdukt]'' ikanki mańticlcj 21) z:Llż}'ć tabletek(5 m. t]enu pżez zmienione Chclroboro tkanki' Zańera należ]' uż]$aćkrótko (2-5 tJ'godDie)' poIlćdlo|.stlz].i Cieląt o dzialaniu kerato. toks}. l p . skuteczny(hzaró$'no\r zmniejsza. nrrglczn}'chna prz1'zębirr. n drugi J/ i"n.ujemn].karĄkq do tempelatury na]eży . nięć' pży ró\moczesn]m podal"aniur'.\: zcloJrrość są.iąZliichemicfnc o dziaianiu ńe 60tabletek'\\ po!\'iirnl: rr' przcdsionlot. Nąjbardziejs]rutcczn}. 500 nrch' \a kuracjęDależ]'' Antyseptykistosowanemieiscowo ł' z-vdziennje po 2 tab]eiki)lub 20 r'.11!' kolr1.

l ona ora/ u/utalni. komóIki. ch|olhekydyny dziascłnie po\ł'odujac t-\'m dfiała]qcychbazie na Do preparatów Peridex.n jest poin|ormo\taniepacjenta.Plzebanlienia tc możnausrmąć pomo.ogó|nai miejscowa Farmakoterapia obecnie lr ńetu przyradkach płułankichlorhe. Perio) i p. tego prepalatu jest błonaq. Ch ubocznfh.s \ j ą | p L .cepaĆol.vch(Scope.toplazmatycŻna 1. ks-vd1nieunikali płuka a jam!' ustnej wodq' Ko.U L'o|P8ti\\o' |ę |nU'na Znacznie zmniejszń informując pacjentóW aby po płukanie pneprowadza]i jedzeniui po chlorhc.n4 \ ."''.'ciekzawaltości preparatcm kompatybilnJ'mz substancjamiwcho_ Llo d/ą.lku ich stężenia' ńwną cb]orheksydy. piaskotania' cq pżys\l'ajaniu plfez bakterie podstawowych dla w nich aminok.\mi\Ą . .skaćskutecfność jamę ustną lrlzej wy. I d n o s i I n i F j * F / c .h.nq po iąseł 25-55% przeplukaniu w omz stan zapaląydu jamy ustnej 10 12nrl pblu w ciągu3(}s0 sekund' furnepreparaty o dfiałaniuznacznie mnicj anty.Głó\rn}mmiejscem dzia:lania bakte.tni płukankami dochodzi do spa.m niepożądanc ma' nipu]acje szczotecZĘ. Tńclosan łchodząc w sldad ptukanki Acti'brush (0.t.nej. Cor.arrl'trrkazuiaumiar.npnrlphr/n\.ip PoiJ!\iai. pacjentów spoż!Ą\ajqq.lo ko\łanystopień sk.żepluka.out. Aby uzJ. pacjent mienionymi prepalatami co 2-5 godziny Z tegoteż jeĄnie jako po$odu płukanld tc mogą służ!'ć jamy ustnej.'Iniilla triclosanu. jęz]'kai \t]pełnień cz}rrićsię do przebanvicńzębów] . W stężeniubakteliostaB/czĄm przeciMdała do Podobniejak Tńclosan na]eży picft.uteczności stosun]<u flory bakteryjnej pł}tki' gdjżbardzo szybko po przepłu. w .. ślrrzowa n]. '/ ' ' I l . niccznJ. Alekydyna. Jest tjrznej baktelii i lł]. ku chiurgicznego (napżykładpo zabie8ukirctazu)' cl Doustne stoso. na|ezq: n}.ch\\ jamie ustnej. organizmów chorobot$ólczych' ani oportunistyc7' co|odent' P|ak. o $ . kaniu jamy ustnej Ę.ierających taninę (herbata'czefwo. Niektóny pacjcnci mog4 takżeodczuwaćprzĆj. za ne wino). nie zastępuje nie jamy ustnej chlorhcksyd]. l n i d / ę D o \ ' . czych powodujedezolganizacjebłonyc]'toplazma.Pozbawionyjesttakżedziatń oraz sodyi. w Z t-l']o\Ąy kwasem maleino\Ą}m(KP\'n{/N'Ą.22 odwailniacze .eparatów Ioślinnrh opartych na dfialaniu san. Prcparat fenolo\ryo szerokim zapveci\ńakteĄ.Wasó4zaś stężeniachbakeńobój.iejsLa pży roz\łojuani mikro.o]1 Redukuje ńtkę bakter1.5% N[Ą) redukuje odk]ladanie naddziqsłowejpt]tki stan zapaIly baktcryjnej w około207ą zml]. orhexamed Paroplak. iamr ii ustnej. któĄ. sepBcfnym w stosunku do bakteń zawaĄCh w płltce baktcrj:jnej należądo czwaftolzędo\łych związkó\{amonio$.wanie olheksyd}'nymożepluy.03% KP\Ą4]trd'Ą) oraz pas$ tńc]osanu + 0. powinien płukać nie. ks!'Ąno\Ąe sąpolecaoezamiastzaldadaniaopahun. Błona policzkórv i dziasla są miejscami retenq.25% tidosanu i 2%PKv? do zębówPeńodenti (0.Uad prepdrdto\\ pi"|egna. ni 8Uinary Ą iod. podobniejak krcsie akt]Ąmości u$aklianie się chlorhckyĄna' Jego długotń{ałe jamic usLnej zape$niakopolimerpoli$yrylome.5ęp6.szoEędoh]'ch Zwialków fenololr5ch o działaniu arrq. sq $ bie8! operac]łnego.ch dużeilości najczęściej u produktów za\'. * lntn labuvenia 'mdl.n|' Peńo.

drali co roku . pż]'Cf}'In /'|\ l5.?n]cnpo leczeniu periodontologicznl. nu{\i. fe cC) wiill] do konfuo]i co .Jtr. |^nlo$pol]Ll"\'Jn!. C]entó\' śo 0l7d stmcjło 1v l]m cfasie fl.ro. trj miesiące.. tj n.F.' /."rlninl .. prn. i^nlo$lp. Ł2 ne3o postępo1Ąaniaprofilakh(Zflego po a]o$n]./Lbia frz". Jln dnio 2.t.li{ość podtrzymuiaca B|ak podtrz fazy (Berktein .nt. 'i5'dŁT. co d$ur}. ao\odo\\'/e |l( /-|LP óorol.pr7.'FLó\ |lU o l.m lF.e.r\|-F/ł pmgramu poll.1| b. W denrukcji aĄ utlaĘ'!ż}'czepu' Pmgram profilakt\'kl u tl(n pacJeDtów b]l .zębó\Ą') ' Pm$ie w'sfysq pacjenci bJll '!z].l1i"1i#'lif Tł.r. i./ne. h./"n|d R \ ' l . horob tr.|onIo|o!-.Łl lęb} (śl. przrzqLia' oJ'unes1.n\.Jrlepu' .(74%) poddanrcb b o ieczel1ill chiruĘiczncmu. .6. . srondUt\ln /Jb|Fg''m hiśiFn:( m zalr:vmuIrpo.iifl ęd!rył' Ryc.olnp u \\).'eo |..In 1\.czepu. B o \ \ \ | d l .clt 2)_ bac \F|'.jÓb*n'J.l|'i. Iqczlxe Da Zabiegachlcczniczrh w fazie akt]Mej te. / .znnr.'J' ' ba. nirurgir t /n\ z m. Faza ynr!iqcei (odzrenne dzialjnra enta oaazUantes i $. 8u l2'q t|' di R9Ó..rnrn I.Lim.t.t .ea]izo\En] plfez sz\\e.s2ęzą.tgi rn luL . ciąoL!. sTa|!pIz)2ębi.ierzchrri zębórr' i ich nad\rTaż.ipnl/ili u r-.\l'żr Io\ J nd niA.\\{. . j ^ . trezprogramuprcfilaktKznego 17' st$.sp.zr \ \ \ t { a h i / .lul-t.v"]de ze ska]ingiemi polelollanjem ko.'\'i. .ruu co 4.upa. r l 7 \ m u l .rmuJd' stki denĘ'st]'cfne' J \! 8Ępie kont. Ó .l{r.llkie higieni. h a.Jkh' /n\.)'l. uorlu. |lpd. a jn \ t \ k u .\ m |p'/enlPm p-riÓ.JJniĄln Lon|n)ltYmi udnou. Llotr.{.$oir Nawrót postep zapa|€ n ia./ n.Zbigniew Jańczuk Wprowadzenie Fazalodttzymuiąca w|eczeniu przyze[ia Gnoroo zakres program podtrzymujqcej i fazy Wspó|praca pacjenta Trudnościrealizacji podtrzymujqcej W fazy : \Ą h. $' ciąg! dtóch po\ltoŹone leczenie chirulgiczne' lat' a r]o Wjz}tach kontro]n!'ch co sześć n]iesięq' nie obse$'ołano utrat].vaclzenia l/\\Lorak'\il|'j|d/iP|c.. nip u|ru'i|o/Pbo\\ tr'l|o lr.9% z nich musiało mieć w t]'m okresie stęp cholob]' pŹEębia u pacjentól.18'1 Roiafafypodtrzymującej]ecze|iu W choróbprzyzęo|a .hniq.lPj b.o\^o n|P\^'e|LJ uIrale. nraZęból! Z!\.l \Ą lg73 r N}man i $'sp' (c]t' 2) str'ljerdzili.FI utr4manra jego $]'iikórv 1. u .Ón i LnJhŃ \\.o]nej natomlast \ lo.jc..' \.' noLJI rnUiq.letńej m obsenĄ'acji pacjentór\l\-l]. Jdpii ko|.. \h.Jl. godnlołe Zabicgi Ęprr profesjonalrrcgo ocą.|ni'iP j||/.:|J.tiondLr\i /dllicśo\ h p'oti]._.l.l| 'U 2-J mi' .l\\ h collni.'t'cń.r-lrr' .ot.Ie(lnakże .rkE( /UiżymUjąG sęnab Paoa n\m ||r.-n!J1 P]n'. Łenr zęDolr: po$odujq nieodwTacalneuszkoclzenie poll.'p rozlĄój pńchnic! i postępW utlŹcie p|4.r))dot h./.i5 p. \rb"na i nsp u .' J n l]rol.\.L)|j r.i. ia./"reś m4oLJru' yD(rod l.\ei'$'clągrr s.ff l..rofil. n k. /n\ |n' \'.I. 156 pacjentót' . . { F . J l d a ż q ..bia |an oo.2'5 inte8Elną Jest cf ęsoq o/l'r \|o\||n]. rr u mlesrqcl \ł'' celu kontn]li hrgiclr]'i poeprol.h z !n.apahll prn r.|.ruJ |'e'iollonIo|Uqj' /n.?.

'npv' z olileso\l! kontakt r pacjentem.b"9rpo.l).o\adzona faza poiltn1łrująca ]ecZenia możĆ!! więk.1qp. t a . podczasfazy wił! kontro]ne] Ryc'.. gospodarza2' aby obia$'\'cholob!' sję nic odno\riłJi popEez pańnĆ$hto działail pacjenta i olotso' nych \\izlt plofesjonalnlch. szości GńPn]! 4 Jsutn e pllki oaiE|y]ne] nić postqp chorobyi akh'$rla destrukĆjęprz}Zębia na&orlqo' nd! ę]a[yollyp. e\\entualnie asystentka.tki a bakteryjnei e hig uzęben a) futrfyrnan eny a okresowe aian antybakterylne dz skainsi polerowanle korzeni podczas okleśonych zębóW w zlt kontro nych Pro{€ s ]onaIne rcztworcm rygac]e chorheksydyny podczas 0.r Odpo$iedlio p.1.entualnąrĆmot]}acj4 pacjenta do dalszych Zabiegó\\'higie.iz!t ](ontrol.rlrna I'n. bailania ]iontlolIe stanu prŹ}Zębia kontro]e mcdraniczną i chemiczna p|tki nazęb[ej.r podlv\ n r't. zębót: $łacznie ze skalingicm i poleroiralriem ko.. Kontropł. po\\inna tn\"ć 50_60 minllt Pońnn] onc ZaF'ilustruje R](' 18'2 bqdqca pełnq mod}'fikacją nJ'chpodczasfaz!'podhf]mujacej'8 pl.06% o|heklydtyiy ch Zno9en nadwraż zębiny e Woś.alĘ \! d'ałaniach pacjenta i \\i4t kon. :f' gi międz!' czł'nnikanripatogcnnyn i odpo\Ąiedzią !.to_.. proponotŹja też w 198(j r pro$am \t.opoz]'cji Ratejts(haka'5 Rozpocz}na się bada.l.5 \\iil]ta konLo]na podczas faz!' podtiz'\nuiące] Ame4liańska Aładcmia Pedodontologicznaza.!maga około. . Synernaiyaneeg hg eniczne za b uzębien hi9 mjędZyzębo\\'a a z eną codz enne iryga. pr4. .. lrolnlrh do: utrz}'mania hĘien} uzębienia. 'eni lębó\\..-Jb' I'rla. 'l r d l i '/ n F g o o / \ . \\. / r/ J n i J Pnelr " "'lr. pżepfo$a.padkór'. działańant}baklcĄln\'ch dążeua do 7miany nickoż} stnych oilpotie.redukuja( $pł}1!C7!'nn1.06"1" M etr.|u ip'l nnż.1' Zapobie8anie reinfelicjom i no\\. okr€ s owe 0. 7 el. albo dobrzc r..l8'2schernaiprogramu 25 kórv ry'z1ka. ' ukie nko\. dniego lr rĆaLizacjifaz!' lltlz]mująCej. któIe \:i'konlrjc albo lekarz stomatolog..] R"a|jzl'j l |"lu . nicznFh i p|/ekazanicm mu odpo\iednich clodat.icraćbadanie kliniczne i mdiolo8j(7ne.na^ " "pod'. i Program takiej \iz!'. s |r-L'r-<r l"' ..rotom.W chorobprzyzębia Fazapodtrzymująca Ieczeniu 7 RohND I BadanPlbru Gló\. kowlch informacji i instrukcji.Ifi ptu repalrych gospodarza (Iabela l8. bia Z opsna]na funkc]ążuciaj estetJką u/ębjenia' niern stanu pżY7ębiai higicn!'jam} ustnej.10 minut' Niezbędnyjest ńęc Lltlział dobEe plf]goto\tancgo pĆrsonelu śrc. Po fbadaniu pacjenta po\''irrna lastqp]ć lozmo\\'a l ni na temat \miku badania.i. \Ioże to Zapetnić utrz!'manic ldrowego pl7}zę.tren el! i zapobjecjcj naw.\m irrfe]śom kiĆsZonek' rpril..a.'yszkolona higienistka.ovra a.\ lab\' \ie.ie wodn.\'. skulcclnie zatlf]mać ]ub z$ol. prridn' J r n inJnr i.n]łn celem tcj faz}'jestutE]manie ró\rro$.ta rymu tkanek 234 . Drc'r^"pd e " . o ile istniclc taka r i ' I n .

lzia.s7clegóhrieregeneraqjnyclr' Bada.r'rnagaona duzej doliład.ch Badanie poziomu przlrzepu podczas$'izlt kontlol(wradc potżeb]'ile(/r1iczYch) bar'cbo po omz istotn4 ĄcL \. . -LJUI.ać o nę iamy ustnej'udzielając w mzie potrZcb! \''ie a na zgłębniko$anie.ic.obrębie niektórlch Zęból: Za]ecajqc pacjentoti Ryc'18'3 PEloźene szczotkpod kątem 45..tl'kontm]nĆjpo$'illno slę \.lub n. z i i : d o N l h ' . umo\\ł. nlrn sfupniu od postaci zapa]cnia pI] zębia.\ ^onr I nrln\. r T i ' pE]zębia nie jest łah!a: w. \l prz]padku postacia€ x esjm]'ch co ]-2 ]ata'2 ruchorrośc zębóW. r d l i '. Najbardzicj /alecanun i pżydatn]n \!' pmk|!'ce jcst l'. . p!. f o r o \ \ n .o\.Ul i kie. k|óre da. $skaŹnik tcn jest wlaśnie opaĄ' na o]rjawic kn\'a. \\i pEebiegu zaa\\anso$anych zapaleń prz1zębia Z dużą utrata tkanki kostnej'istotne.l ch infonnacii i instrukcji.. l ' J / | | iż .$i\kaźnik.Vprz] ' g|ębokości pęFębnych.a orul ln..lvaniejest ]rard/iej $Taż]it]m wskaźnikiern niż objarr zacuenvienenra .cgnln. podc7as laz}' podhz]mującej' n!. rentgeno\\ś]de star.iomupfl}'/' l|u |rA i struo("dniemgo odnośnie ntuahic propoDo\\a.\'kony\\'anc e\€ czqścjcj co tj-l2 miesię. Ó \ \ ł l ' d l ' i e ! Ó \ \ l i r i " [ ( / | | \ | .. sła2.]..n d ' .\Pl oral kń\a\tienie na Zg'łębniko $anie \\iDny b] ć \Ę'kon}l'. kMawien]ana zg|ębnikowanie.\ pUJ||7\ o.aric ri.sliaźnik API (pafufRofdział8 . mu doilatkor. / l ' n i 1 .szystkim zabiegach cZęść komunikacji pacjcnlcmna tematskutecznG chirurgiczn!'ch.do rowkadziąsło odpo\liedniątroskę o nie' wegow metodrie Basa.ane podczas każdej\!il\' tl kontrolnej' Sa to najczt sze \'. gd]' pofosta$ia się kicszonki \ł.p 1". musząb]t $.ięc: u . \.m. lpnnin nJrlppn' \i. iu d /c niechifurgiczn}'m. edrż pacjentado dalszejdbalości higie.l mująl. ś .) nie jcst pot'ebr\.larniL r. o ' F | | . ocena klwawienia na zgłębniko./onck po.h /d1. . Badanie Nchomości zębów podcfas ńĄ1] kontlolDej dostarcza istotnych inlomacji na plz1.adzićodpotieclnic Zabiegiprofi]akłcz. l J . niŹ nl ch zmian w pflrgmmie.?n].ProfilakĘka domora").tk higieny Częstość badania leltgeno\Ąskiego za]cf!' $' pe\\.ldacl o postępie gojcnia się opero\\.skaźni]ii.czn].. \!'skaźnikdziąslolT (G'I. l ' u1izu' IJ. r n !t]nikó!r z ostah egobaclania' nościpomiaru' Autoż!'ci u$aźają że Ę']](o62% jego zabicgó\'. prakl]ków wl']<onujctc pomiar]' u' badaniu rĄstęp spra$''dzić occnić skutecność i gicnic/n]ch.skazanej est pżecle\r. l a n n r . a .\h Lonlro.chgłębo]dchub'\tlió\ kostn(h hlb o postępiezapalcniaprŹ]-lębia $'pozo' podczasWizytkontro]nych sta(ion]'ch kieszolkach prr1zębnych' W oceniestanuprz}"ębia stosowane badaniaz: są jamyustne] (Wskaźnik baldery]nej). ni.hi.czepu w przłpadku Zaa$'ansou'an1'ch zapaleń Podczas$iz. ' \ ' \ ' ' L I n r l \d u | ' ' t 7 \\f\ .Fazapodtrzymująca |eczeniu W chorób przyzębia dzenie odpowiednich Zabicgó$' profilak1. \ / L b .c7x \\\ \r}.npj.la..rp"l'nia.lLic' ne i e$entualne lecznicrc. o'PniJ L]1\J\icniP na z:lpLn:|'ur. r\otnościzębó\ll w cclu llc7esnej diągnostyh Zmran endo-perio-9 u\ldl. . rowka ub kieszonek padku pEe\\']ekłcgo zapalelria pr4zębia badanie pozromupŻycfepu.i pl ls id|or'a ' n.j' Badanie głębokości kieszonek przpębnyĆh podczas $ i.iestbadaniez}.p o / i o m U Jp prZ}. i. 235 .\.'.kon]$Eć co 3'4 lata' a]e stopnra stanufapalnego. a 579/Ó pĘeplol.r najbardziej zdeq'dorranym obja$em fdrotego dzią.. jeś]i t|..

- t -. jest metodaBassa (Ryc'1B-3).wi.5 Działani€ Wibracji akuslycznych ne|ektrycznej Wlóki€ sfczotk dźwiękowej WpŻestr. stot]iwości dźWiękowej HZ ]ub31320drgary'min' 261 zh'iększenieplfe]o.tn $ lej fd. odpowie.pubute.!Zne szcfotkowaniezębów Najlepszq NIEToD..18. \.trlts.' I -Y z. ]ikvidowaniezastojulo. \'IEToDĄ BASS]I Utź}manie higieny doulowej sane w Rozdziale B.'ch autońw Wibracje redukująteż te akt]Ąmość enz]'muaminofuansfemzy asparaginowej olaz cJ. t'.1i lB'5)' Higienę międz1zębową umożliwia' oraz oklesowej kontoli' Masaż dziąseł metodą ją flitki zębowe. 7a'ow.znei rcalizat tan nodtrlrrnuiaii cej w leczeniuzapaleniapĘ}uębia'W Tabeli lB. v j . pacjentaolaz zabiegiprofc.Zmniejsze. a _ $yika z akustycznychwibmcji ł'lókien szczotki.IIJ i Ilń' które są bardzo istotn}mi malkerami akĘ$nościchorób pIzlzębia. leL/Pnja w oczyszczaniurcwka dziąsłowego godnepoleceniasą prZedewszystkim szczotl. y d . nie biemego. zębnej)niż metoda Bassa..Izj'zębowe tj. tacytnych7600/min. dzialn]Ąniza destnrkcjetkanek pr4uębia' ZasadyutE]mania hĘieny uzębieniazostały opi.la ta jest stoso.w chorób przyzębia Fazapodtrzymująca Ieczeniu ?1.obvękórv Wibracjete oĄyają bakteńe z polvierzchrri przemian}' zębaaż i lvzmożenie mateńi Paltnelshvo w działaniachprofilaktyon]. Ryc18.! łIeto.\Ąl'ko. r d )F ( r o \ .lkouego.szczoteczkijednopęCfkowei mię.wieniacz]':furego. .y 236 . jest cjentaoraz opieki profesjonalnej podstawoł5łn $rnlnkipm slfllp.lh pa.jcst teżtrudna w .en międ42ębo\^^/ch' ach !y od]e8]lości .jnych. chach obrctowJch lub o częstotliwości dńr'r'iękowej naniu i wlmaga doldadnego pouczenia pacjenta (Ryc.ic (kieszonki przy.!ei sJ''stema1].4ai b Skuteczne dzalaniaelekrrycznei szczotko ru (|a(h ob'oTo\Ąy(h Lsuwariu p\{k ba|. o o r r (b).lókien szcfotki' do Według niektór].ni|.lB'.. Chartersa porvoduje: przestfzeni międązębo. pżez padenta umożLiwja pnede $szystkim \Ąłaści.suczel1ie Szczegó]na skutecaość szczotekdo zęMw o cfę' \Ą1.l nrm od końców \r. h 2 0 0 0 0 r n . n o r I n r o w p .jo flr.eryjne] w !Ą}.lne oczj..\ C jRil.tokinIL.hz nalotói! w tjm i z ńtekbakteĄ.. . dokła.l v c v n y .1 ze. . brane zostałydzia:lania podlr/ymuj4tpj' sjonalnP' kólF slanowiq |re(' |a.. metodąĘczną Jest ona mniej skuteczna Jeśli wana \Ą'masażudziąseł' t hofui o <7c7o|ki PleIłryon.a \ i r It ' 1}'ł Ryc...

\lożna irrerl pv]puszczać.rzębia'zostałrl rpro\\adrorle pvez \\reisscnfluha. l r i p n \|ielzcfui dfiąsła7 lesztek pokann()1\1ch.N"i . l u . .o]o\o'll zębnych m. / F n in i ' . |''. l n k .) po. r J 7 e . .ych p s rnechadcznc. . .. ' 1 n .orrod znaczna poddz redukc]a q slowelp. wodujc lornież nasal clzjąsla' l\zmagajqc k()tf\. n b " r L l . \\. nalo|ó\ i I ' r n LL l i .D. 1 i .ndo 90"./loLll Lr. p r o e . l .. / r .she.n \ ' o i l \ r ^ .apii. r . l r I F .r u \ J t r \ . tenniczne. .rł]ulrirranicnlr liieszonek' bo jcdno(Ześnie nie clochodzi do zmnieiszenia stęier a IF\1.r'a a r e d u k c Pd | i ' P O | p h n q ' ]] q i E' .W przyrębi! L spowodowana irygacjamdz ąsiow}rnVq'ĄĄ/e|a bardfo koEystnyWp!l! na oslabien skutecfnoś. .jĄrch e mechan zmóW dat]iolle fnaclĆ ie mająizasado\!. ]e sie $ posla(i phrliań' natryskó\\ lllb o]dadó\. znamlenna d c op-e'c./o'eL plzyz€ b nyrh 44 7 !" do glębokok znamienna. . .]fi i PcE' rr' pl1nir: kieszonek pr/\7ebn\dl.2 pokazujemozlilrości r. Tabcla ]8.eduĘi Llr:hbak. / r r p . L o 7 \ . . .. ."no||. L r " r ' . .e znam c a enfa oe"el|a. . .st.'l'zg' beft. l n j ln r r . u z a n a lr . . i . r r i " nleln 1. t n .cylówr Ryc'18'6schematnrechanfmóW nisf. r . i a l r . \\od\ sjai. a na.szają stqżĆniaII. na nia klażenia kń\i 1\ tkalrliach prz.liol!. r l a . . .e że]aliste.o(]'te mogą d/ialać al]ialiluja.. zasadzic pobudze. l . lalia żc chenj(zle w pż}pa(]ku balneote. i .r. l . 6 qłębokoki znarn ennaredukc]a p o d d a s łd ' p ' f pał€ . n r or .Zc iń ga(jerrpllrraja na zrnianęocĘo \\iĆd7i $spodava (R]'c'1B'6)' Ce]em iI]gacjijĆst te7 opóźnieniepo\l.Pona(ltophn liieszonl{o\\t badania do pobicrano osiem godzn po iĘgit(ji. " | t .oL"ś.asena?a z eu{0. których sanaLoria(h'll \\odolc. i IL 10. lrra\a ob\odo(cgo ]cażenla krri' oz1lricnie proce só$ miejscolcj pvemian}' matelii i unlchomlenlĆ mcchallilnró\! obrcnn]'ch' Natn'slii mają dda]anie tylko n manaredukc]a nr d. n r .]nia nabionka dziąsli]. r .khm lr. Zmniejszenic b je\t pra\\dopodobnie h]rfo]anc dzialaniern iĄlacji na tkanki Dlż\zębia' a nie zrrr. . r . ' i . . . jak i pocldziasłorqrni .. . Kolflstniejszc sa natN.ć!!) !arva. p n i . r t F o . . r r . nie mechanicznc polcga na oczl:szczcniu liieszolek ' I i " J o N \ 'L . i dr J nuahą' Pe\Ęą forną il]gadi plz\fębia są teżzabie. . badai1cllt]efa \\sD']l] i il]gac]c kicszonek pr7'\febn]'ch bard/o sq .o N lub m 1eralnejlro(lciśl enicm (1. J / . . "d l J t . L u t .|a\. r ^ .zależ]'naLomjast sk]adni]ia od chcnricfnego. i .L . Redukc]a lL|]B Pcfu w pę}"ebru' p0Woou]4c anęo0poW qosp0dana zm edŻ 231 . ' . . i . spor\'odo\fancj iĄśaqami Zaró\lno nad.Znj(tr\'o' clzia]ajq. ' z . pslchosonratrrczne. Jr i .!rP! MMP. teńi. . 4 I.tónel ko lonizacji kies. . u giąb liariu infe]icjil\ \l ś\[et]e $}nikó\.\\i baheotĆIapjj stosuje sic soldnki' gipsol!e glatlbe.](. r . .feniatkanekpr42ębia (kości i tkank lEcznej)' pżezendotol. l ! J .c)' f]liałanie chemiclne . .. . / n J n . nxr jam\ u stnej Zabiegi balneotel apeutl cznc st ()\1r. J I jedlak skutc. nc aogoracenie nablonka.5-5atmosfe.e cfę(]o|. r .. r . .ja]<o d/ia]anie s\\oistc .. r . \\et 1\odenrors]ią. .syry fapoczątkowary bak (LPs)' ie|yine Redukc]a 1B PGE. . iż€ a lynaza r euk. z S r | | r i . j p .10 50"C) i mcchrlliqne ocz]slcla. 1 .]Zne\f usur\aDiu pl} t]ii bakteĄ]]ncj.l i t .Lnieniu pulsująC\'In ciągł]rl' niż l]fiałanietenniczne la]e7}' pnede \'sllstkinl od temperatuavlub rodzajll rozh\onl stoso\\:ancgo dL) naLL\skórf (5B-']10.. r i r \ . \\bda nlineraLna . .. s]ii o stl. .'iaia.p. ^ . nr plzlldad bororino\\t(lr S' ĄdnIidnd 'lJ'ii'' FIP1|j". . t r .\ odclln tei l\od\' jej tĆnlperatnra (.. .Fazapodtrzymujęca eczeniu w chorób przyzębia (o \\zmożcn]c logo\\'ac. r . ai . n l . an br! Pr GBmU€mn'rlr M|krofag|. IhlóĆyty inne komórki Fibrcb|as|yi inńe kómólk (k. . . p " .\ . zek gram (!zg bez. . r : r .5'3 atmoslcrdzjala podobnicjak rnasaż|oDfalan iryqacjiWodnych e naprzyzeb€ ze i. j r .'onki prrez patogenne balitcria. . . . L r . r r j r.

| P r o r a rr ' t r | | u )ra a .ma. podtEjmujacej różni się jedlak zasadrriczo rr]. trmaga o ńele badziej delikatnego zabiegu. r I m o .w Fazapodtrzymujqca leczeniu chorób przyzębia co.ania pacjenta pod(zas ko.pUm4Jjq immunotelapię korĆkcinq' Bol]r\Ąina i to. \\'ieidĆnl]'czne tl\''ol7t1\€ ' okłady z boro$.]otlr'h' 1t1qpunąnie zapaleniai zmniejszanicfuchomości 4bó\t)' \\?runki te(hniczle [ahf''skó\Ą. poleps1'chosoma.anic ]ub lalilr. Jest podstawor-\.1'ch Zaldaduoraz stanu ogólnego miejscoł€ g o pacjenta' ogółkurację i Na .ciśnienja l.iz!"tJ kontmlncj fazt ord//logil.lo3amiLan łają stęźenie / "ni" na. lecz \lko oczyszczeniaZębó\! szczotĘ obloto.lapa]. mogq tez dliałaćna obnażoue koIzenie zębólv ten przeprowaibar} w czasie h.]3. Idea]n]łn narzędziem do ska]ing! W fazie pod. n.1":.Zabieg i A nie. ocl lanki Zwiękslają nickicdy wrażlinoś( obnażoĄ. W ustnej. ntóWt}aanow}ch $' faziepodfuż\'mujqcej. oczj.iny (co 2-3 dni) \'| liclbic kilkunastu po\r'oiltlją przede \Ąsz\. pże$aznic w nicdostępn}ch albo w mało dostęptJ'cznegonafu!'skó.1..rpol.m /daża .ch kon]łanego wstępie na leczenia']2..:. że dobże umotl1!'o!1any pacjent e \Ą'.f to pra.c).stępne lec7eniepĘe(i\\zapa]ne.szczanie fębót: Pa. Iik. się A lPin!(h /JbiFgn\\ |'nL]1n. profila\Aenej. tźl'mująccj ll]dają się bvć kiret. 'dzo cennq metodę w leczcniu chorób pżEębia.f€ podtrzyrnującej Hl. pod L.p 'n..st. kim istotne zmnieiszenie objarr'ólr'zapa ln]. i J .1 sryjelr zęlńl' ptxjczasgdy \todv siarko$e i okłady Pacjent prŹ}'chodzac} wiz]tę lioltr. / il I I { EJ ) |" .ni' . działaią cjent zgłaszającysię na okrcso\\ą \Ąiz].1. na borcwino\ę zmniejszająją' t]1\.8 KońcóWki (kireiy) (krety)do u|tradz^/iękowe9o węgowe do u|tradźW]ękowe r :l . 238 .tękontlohą można że podobnie. pem diamento!łym do oraf impla Zabieg po|erowanja korzen W giębo mo n'stępemdo leczenia stomatologicznego' kichkiegonkachpr4.nie iF. pelatury (około (około atmo5B.m zabiegiem skŹ|ing! poddfjąsłowegoi go ocrysrczania koreni w fa pżeprc aclzalrJ.rd"q m3ora. odczulająco ściqgajqco.lv G<qpicli) ją one lub przFrracaja uczucie świeżościjamie nrh dla szczoteczki miejscach' są to Z(]'kle nie.'icrzclrnię :..ski dzla.l]] i PGE2 w plzjfębiu.cgo R}c' l8. prz1puszczać.olrrąpo ak./Jnie Lnrutrien dzi.ualaia lllrrma' o\i. ga !v ogóle slGling!. r- . ę 1n I '.5 sfel) i czasu tN"nia labiegu (około10 minut)' \\ miarę rjrz]6toso\Ą.''ln-i tĄ'ki bJIFr jnPj L/d\. podobnicjak Ęgacjc' fmDiejszajac t"rn /an'cllbda\m oL[ilrm . naa popra$ę k]ińczną stanu przpębia stępnie '$]'kończeńo\\€.\Ąidują częstopżykl]' Zapa(hz ust' a po. gającego na uzupełniajaqm ocz}'szczaniu zębórl Nie należ]' lek(e 'ażyć działalria też jamy ustnej.7). n i c \ Ą ] \ ' d o 4 i J . .ię /'lnlli.' śIóduslnlch Za. -. rriell-n zln:i Lan -ni" lr dLl. Na ogól jednak skaliĄg jest potnebn]i Powrruen być ltlkonany stosunlolo delikatnie navęd'ami ręCzn]Ąni (szczególnie kiletami uniwcrsaln}'mi i Glacel.7 De]ikatne końcóWk Ryc' ]8.WąZ użyciem profesjonalnej pastj.n}1n ]eczeniukorekqljnyn zapaleniapźyzęlria Brakjest dan!'chcz! wodolcczniczcnatr-l.]8nię|F \\niki i \.] nJ/ębne8o' \\\dajF. . Biorqc jedna]< u\Ą.wartościach rozpoczyna plzy najniżsf}ch się tem.l \Ąęglo$e (Ryc' 1B'B). takijest jak l\iaclo.zębnych.iaJonegoJbo rnrinpnadto poprańąjq stan prz}zębia (ustępo\t.tykontrolnej staowa H3 i pokrytanaty.agę Zęb[e8o i stanem zapalnj. po.Jmieni. 1eżą moż]i\ości ocl micjscoll.iq .rIuĘi ' i.ch: w!\'$JiJ le.i. omz Uą'ski$ana po obu metodach. Po 'odu.rvĘc plzeci$.I J pl7\nJjmniPjniepot'LL!"lr b''i pa'joł.'t lFlnp"r.i E I iri Ry!'18..].]. któIe delikatnie ocz]'szczająpo. a piżede $szł'stkim peńodontologicalego.m plz]zębia' NiepotEeb' podobncl'.nir nrotonJo. ]ub ultladźwiękow}mi (kiret'v do skaliĘu poddfiqsło\.arunkitcchni(7new obu uEądzeniach ncjĆst Wicc \Ą. r zabiegudo około 30 minuL Cała kuracja składasię z 10-30 zabiegówl nauet.l.m podczaskaźdej eczena \\izr. I I ril r.

e olr. kowa M.Js $i/\l konlroln\(h prl. dzięki od. że colaf baldfiej jest akcep1o\\'ana $spó]na rola Pacjcnta i prcfcsjonalnej opieki sto. r l cfqtkol\.\']i.lo.' i beztleno$có1t). tż].8lcz. rcnia . Zau\Ąaża się.nej możc nastąpić już po hfech 239 . nll na\\ct agesyllny i powtarzanlt po$oduje eod\!'racaLne uszkodzeniĆkoneni j ich nadlrraż]ilość (Berkstein qr 2 oraz Gantes i wsp.t.kur. nezagra7ajaca ż!./.mujqcej' Ta ostatnia !v duż}łnstopniu Zależ}od Llmotj$o$'anej.e n"lebra 1e " we Ę |o5oą m e. Ryc']8. 9a zwyk|ena usuwaniukamieniarnocnoflączonego po z zapaleniepż]rfębia to: (ko|ol € ] ony).5min'/poweEchnę jp . riodontologicznego zalezJ nie ttlko od koruepcll.\Ą€ntnej terapii podhf ]'mującej' Zastoso*anie się pacjentów do rea]izacjiich Za. na\et Stosunko\Ąo często przeprc1tEdzan!' pod.rnniej falez}:od pocz4tKL'!\. Natomiast skaling Zb}t e!e.Podcfas Wieżchniq koŻenia z fazypodnZynuJace] chombapże$]ekła' ']etze.ymaqa WięcejWysilku bo Ćfas!'qd}../pnir.'!p \\\/\\lkirn niF ni\/' /\ p17\' /F|'u Potłoduierpż l'r.z poe. \\iia. cz}'lr Zastoso$'anvch metod lecznicąth i ich \|]'ko. ty ko po a 16% stosu]e W ciqgu ośmiu do zaleconego się |at programu. (hi9ienizu]qca) dań ]v |azie podtrz]łIujacejjest jednak truC]ne. ci.enga i \!sp.oM\.bakteif. ten sposób tli\'i.e8o' Ply. u i u .r J p i "t o .ln" 76'ąni w€ tloEe balĆeĄ. zap. cfeniu' może s4óko nastqIrić poDo$tle zasicd1enic po ierzcIui korZeni patogelrnq flolą bakter'l]na 1nawTót zapalcnia.nej plu]fębia (rcdukcja krętkó\Ą. Wyl]arw|anie fębóW eMrozynq prfez pacjentóW W domu ma niewie|kr Wp\Ąir' ich długotrwa|q na moqwację' mi. szczącym cementlr korzenro\\ego (periadontaL de" b]'żdenentJ ]no).l 0 rckoloniZacja flol}.nd pnestrZeni czasu . notkanko$T. sprz1'jając lr.rlralcnia pr\7qbi" .Fazapodtrzymujęca |eczeniu W chorób przyzębia plżepnru'adzon]'m \l] odpow. na$et na stosunko\\. n i .ogra. eI n i .nego leczenia niż od systcmaĘcznej i konse.]dominn\ ipo|^m Eula]. matologicznej\Ąrea]izacjitej faąl przef obie stron]'] Leczenie uzupełn prfyzęb a]ące a o jej znaczcnirrśrt'iadczą Zdec}'dowane \Ą.|a' M czQsto bezbolesna.'ciu. Rycina 1B. 34%pacjentóW fgłasza do Wiz}.?) i W fazie podtŹ}mująCej' \Ąliadomo natomiast. żeskuteczDość leczenja pe.it . a po|owa stosuje nie ocz}.pov\iedzi5.nic rl inlolmn\vln\' żA odladfaniu się pono$nego pluyczcpu lub powsta. KirctJ ultrailź$'ięko$e po(ldziąsło\Ąe (stalo\e. Z poĘtiem diameDtow.9 pEedsta\tia opierajqc się na \Ą. ale i od konsekvencji działń \ł'fazic pocl.t nie się kontronycn lafy podtrzymujqcej akywnym eczeniu. mowanegoi stategokontaktu pacjeotaz lckavem mo bo\łiem...(ęglol\]łn). rue nr.m.1. U.r.iedni sposób. |''pe|niając.o nievvielldej prfestżeni. L. nania. niu no$ego przvczepu łączlotkanko$'ego.żenawet po skalingu poddziąsłorr1.szczania międzyzębowego. Taki dclikatnl a]e dokładny skaliDg pżeprolvadlon}' odpo\\. zno* 1".2).e nlsożvć 5ię lroĘ pizJazep łqcZ.€ t po najbardziejskuteczĄ.rv.r o . ubltkl kostle rr' furkaciach korzeni).) u "ńd se 7ńĄ. .0.lIa akqĄ\. .iednim \Ą'.'iednimi nażędzia.rrr' pro\\adląc'1m go- Więksfość pacjentóW czyści nie zębów optyma|nie.9 Różne ]eczen zapa]enia fa4l a puyzębiaFazapoczqt.m le. u / \r k d l i n S i " m . solidnej !l'spółprac!'' pacjeDta lPvyjej braku' na\\. r z i n r i c i e n .1. !\€dług \!.h \ \ \ k o n \ \ . e. scach (pŹestżenie międzpębo\te.l'gięciomułatwiają bardzo ocz]'szcza' nie powievclmi koIzeni !1'mało dostępn!'ch micj. r n \ m l . chonrbapże$'le]dar[maga okrcślonĆgo. Pacjent lvięc na llstępie tei faf} r]o\Ą'jrienbl'ć koluenia' nie niszcfąc jej.]. pow.h.

nau.k1ino\\i\th kieszonek \{'miei t . ki nicktórych badan dodatko$lch. kontrol. czterech 17(2l'25%)po pjęciu (11'25%)' \Ą.en'a. .rli fdla podln\muj.l|olt\d tPAl q ld|' mnni|n|lial po/io. aby zidenĘfikować iakich pacjentó$ll Bardzo po.iz]t niż co }{ miesi4cy pacjentó\{ Nie ma jeclnak specł.t. $.(cl. ni"chiiur glczncgo) .ipnta$ .et. ko lv bardzo nie\Ąielkim stopniu' \Iożna rłtedy mówić o zafiŻ]maniu postępuchoroby Stabilizacja jest pełn]n objawóv\' ]. szość tod diagnosĘ(zD]'ch.nie uzyskujesię zatEy.i .rprl"niem \\\maga. ogólnego stanu 7dro$ia. któIc mogq znacznie podnieść r\' miesiącaclr' pu. /.lJariekszo. obseruujc się nawTót i. n l r m i l " ' / o r \ m i . /"-ip joienjJ -i" tdlly poopencJLnel. konfurlnrh. we $'sąstkich80miejscach alc po \Ą 65 miejscach (81. o/orej lJ.ch r'. \ł sukcesemleczenia. scachszczególnie Częstotli1'ośći Zakres badań kontrcln1..magają dodatkowl'ch \r'lz].lalszy postęp z oznaczeniem Wraż|iwości anvbiotyki.^riLr .rlp. nocna jest ur'ażna kjiniczna obseńtacja Dacjcnta (odpo\tiedźtkalek na skaling poddziqsło$]..t \tn\o\dn\'lt prpl pa.l]a \r'szystkich pacjentóWjed. h |aIpo dkh \\n\ m lF' / e||iu l\]'niĘą plże.łnalsię (1007.rn na lcczenie (refdctory periodonLiLi^s) jak więk.7n}!h' Nie można usta]ić .. hlie 7€odna opinia co ilo częstot]i\Ą'ości r troln.laści\'ie się cej stan przpQbia nie po\\'inien zmieniać']ubt]'1. ncgo. $ted!' zastosowanie ilodatko$T'ch metod bailania i leczer a. tżedl ]atach\t' tach j po \t' laiach 40 (507o). Natomiast róinice $. częstsze badanieradio]ogiczne.lo 6 m.t ' n\.pn'. ją częstszych \.iĄ. i $l'ni. fazic podtrz}mujacej Zalcż}'od tielu cz]nnikó$l ale pżedc $'szystkirnod: stopnia umot\-v!o\\'aniapacjenta.ot"dli59 pacjcntów leczonych tą metodą no\legoplu}.mE.l ].l proNJLl/onJ nip.zębia' w' Po mku ten sam poziom pv-l'czepuutl7. nlm stopniu 17) obseń\.anych uzupełnień plotet]. u tl1n i mikrobiologiczn"u'ch. mania postępu chorobtl Na]ezt'sie utedy lic/.t' Panuje \r piśmlennlc.' hiru rgi.Jinicznlrh i mdiologiczni''ch ją osiągnąć sRT \\'róZ. i. stopnia łVyka i odpol. hm i p d / \t J .ie pro$-a. i .n podejrzani oporność ecfeniepowinn|tez Pac]enci o na program miećspe.1(d jF. a nowicie: l.częstotliw'ościu.ej Częstotli\toś(i ńąlt kont.o]nych podczas fazy podtlz]mująccj' \\'magajq oni lóżn]ch okre. h i r u r s i ' / nic i niechi.Gottlow i rvsp. cięŹkościi zaalransotańa stanrr chorobo\\ego. czajqce ormacjiodnośnie inf ewentuaInej antybioty.]śu nd.h o.. nako\t.n id .idual. a pżede $'sz!'st... mino stosolrania faziepocltżymują.ficzn]th n1e.lne jest bóW higienypęyzębia. kim hematologicrnych i immunologicznJ. / do CejŃókien tetraq. badanie mikrobioIogiczne kieszonekprzyzębnych rrłaścilie. n}(h programów tJ'ch wi4.ci pro\'adzonejfa7ypodtvrmuja\\ \\i\'niku t. się pacjcntadojcj rcalizacji.'erripParjon' z.czepu B0miejscachprz]. jak i zróżnicowan}'ch ind}'$. Niezbę.i pr. po dwóchla. micjscach 9 / ołonJ /.ja|ny WfaziepodtEymującej.). 240 . skulcczności doqchc/aso\tego pmgramu' stanu higicny uzębienia. ności tkanck pacjentana leczenie. i.si \Ą'okresie tifech miesięq po zabicgu rr].. tów]'ł.ulgicznie' Ci pien. t r o L r t . nLl. z zapaleniem opomJ. n].lnego Jorloru\dnid KOterap[.}ć pacjentaodnośnie dokładne inforrnowanie sposo. l\'iz-\t kon. / n n \ ' \ \ \ k o f l d | | F p L 'd L i ' gojenia dostoso\lanie metodligien] jam! ustnci io oporn]thna leczenie. t. co badaniekontrolne ffi tygodni. obecnościrrszczepórv zębovlych oraz skompliko.NIożna po ldlku latach.257Ó).lla 75%2' Pow'hna istnieć różnica w częstości\ĄiĄt kon.Chorlzio ob.W chorób przyzębia Fazapodtrzymujqca Ieczeniu sku.In na leczenie.djupreb\ lpq. sów kontroLł'ch.dostar na choloby Niekiedy jednak nimo ttaści$.szystkim Z odpo\Ąiedzi pacjenta pr:izebiaoporiz n'r le'.jen.r. h \ .le \.rpodlrr muiJ.

odukcji kolagenazJ! osteob]asĘ pĘekształce' żego a do lrl. illB jak r!Żyka.n"na w (zter-v ra. migracjei aĘlrację /qbal \.fikację 9 i stęźenia lgc2)'20 pn}zębicm)' Pacjenci ci prowadzenib].utrzl1nu.nie od bardfo przestżeganegoprcgŹmu w fazic pn\.clr kĘjach Zap(> utż!m]Ą\€]i opt]malnqhigienęjamy ustneji podda' mocą odporrieilrriego testn |Periodmtal Sensitnit! ni b1'Ji rcgulamejprofilaĘ'ce pmfesjonalnej' pala.ch Ale u A1ioamel]'kanówna 1570.acjach znacznie nizej.łngces ^cti:noncetenca|ni kl|Ls' t hm 37 pala. IL. rcagnnaLj lccrenjcznd.ldail Ziomic.m (Pl. glandln)20 r4stne dla osób l poąĘ}'nJ'm genot]pem'nielależ.Jl-Psl ' l furopeig\ko\ (ze.ych' k]acze qtońu (^ nnil<nn nohiobp(noi( pln.7donii lnka dla rcp. u pacjentórvze zCIIo\l'\m prz}zębiem' gillgbJalLs. ryloniu.)^/ya uje. d|a do tó\ł zębolwch u pacjcntórvz zapaleniemprz5zębia.ch osoD b}t u\\a.'ch około100pa]i]to z papieroq.ttl u z uZę. szonko$ego (4c|in. 100implantn\.lo. chociażdomo\la konfurla hiĘie[y i ok.pnjc l! zr Poryhlromł. u cbińcz!''ków2'3%. pźyl1ad Sodel i $sp 2l lecl/i w cią€u pięciu ]at 64 niczn]. IL'6. h |oniui 27 niepaĘqLh LFi. Io|owania -'ó(I pa|erie nó. kóĄ.jak u niepaląc}'ch' u pacjentówpalaq.sił]al uhfJ.u pacJenta a8res]$n}m zapaleniem na badaniubak1eńologiczn1m z pł5mu kieszonkorvego pl7\/ebia' /LohtipLu^\kane\1\ J' niki .B i TNTo.]ącej..mjp]eukoc]tów wieloplatorł.iadairn. Nfengel i tsp.n}m' okeśleirietej \ĄQżliwości genet]'cfurej moż.niki lecze.8orazrnod.\€h olau produkcję plosto.ll h toniu. rud/analen u /v Sumolralrie sĘ obu \ł.do ko1Óolowalia.alzarealizacja tcj fazv pa'ien|ó\ / /apdlPńPm t| podwyższenie nr/)/PbiJklor} mdją Genetycznie uwarunkowane poziomu implant]'zębo$e' Zagadnienieto Zosta:lo jestczynnikiem szczegóło. Porynlro. kiemr}uyka pe odontitis a|emoż|iwym kon.1 clrTnikó$.]d na faĄ/ Iulko\Ą€ny genct!'Qnie'U osób z poZJĄ'V\'n!'m genc podtrz}'mujacej pacjentównaPżonychna oba u. Izajacedo redukcji p(yZiomu IL1B b$oby bardfo ko. p.emPdiĄ !JF. żenie ptodukcji prozapa|nych ct.!.zez jeden Bdzień' ocenę stanu plu}zębiaopalto zęoo\Ą'e nawe. dańu ]eukoqtóW wielopłato$. nlepalacyz ńżnica staĘ'sĘcznieznamienrĘ.mującej \Ą' sta.y.otelk int.|ąs gi|whnlLsi heDatel]A intenne(1n) podtlfs'mujacepolcgałona skaliĘu i pole../arl.esowa 241 .mar a hĘieny Podobnie uT"ższa b}" ia się w osteoklasĘi Akt-\'. i naodpo.lo opisują lqniki skuteczności fazy mn|e niety|ko nacfynia na kMionośne. paclentÓ$'z zaawanso\\€n}m zapaleniemprzpębia. podoonie Drugir.. Ta prczapalna q'tokna sĘmuluje fibroblasly do conychzębó\rb].pbiJ pal. Tlo|1tls F)eL.kDtnie więkza. na pr4.m opraco\Ąaniu'r8 TrZebabo.nlm niżenie h / chemotakji fagoqtozyneutrofi|óW i wzrno stanem plż]zębia (15pacjentów z periodoltitis ag.i\uje irrne procesy la utrataprzyczepu też iącznot]ęn]<o$'€gw pozostab'ch o (\lfrost t1t'ożenia IL. nie sz!' uzysk plflrzepu lacznotkanko\\'cgo kości)' i Na nra. po.rrylcetemcurrLitans.I. giessi1)a' z peńadontjtis cłrołźcd 51e zdrcu1'tn lL.tki) iba.ieimplan.\^m.tokin:TNFa.20 tJ.lnie ru pj \kute.(\\. Iy-\'kajest jak doĘ'chczas do pokona. donti'?s.Źło jest w granicach 54B%' tego genoBpu okeś]ana się uhą'maćstanpr4Łębiana podobn5'rn doblyn pu uI ilrnJ'Ó popu].mienion!ch dukcja zapalcniai głębokości kieszonek oraz lrtue.FazapodtrzymujĘca Ieczeniu W chorób przyzębia Szczególny problcm st\Ą.. Wiedź immuno ogicznq komórkowqhumora|ną (ob' i Li"niem.. Szereg danl'ch hskazuje na gorsze\rJ.tońi śenotj''powo a poĄtlrrnyc\ śrcdnia ticzbautra.ż.|e jużod ldlk1l]at w niektóĄ. Sąń\\. Dużą tudność realifacjifazypodtlą.ła hą. \kuIeC? niż noi. korzeni' co sześć ż" miesięcyw osłoniemehonidazolu na utrzj'mać!! stosunkow'o dobłlm stanie implanB p.bakedologiczn]m pł}'nukie. rd.nicżdane$. szony}roziom IL. u bpem IL'1 q. i G'I-).a szgególłie ILlR i palenie btoniu' Pod$']. u osób z genoĘpen nesa.] c4'tJtoniu z negat]M]m genoĘpemIL.lępow€ n j.o$'anru ora/ ranl8Pno!{\Lim '\u|ol7\( i 5h\ierd/.la udan.Jcnia na zębia.Li' moi. lJkiego lec7Pnia 283patjentó!\ / p-ri} u tJĄ\.IB moźe u niekóĄ.mniej. a|e podtrz]mującej 29 pacjentów częściowj.nienione cz1rmiki ryz1'ka' Axelsson (crt'20)ocęniał Zy\t'Ększr'cllilościach.].skazujące go6ze \t5ni...r islotnym czynni Wiem plf}fnać' żetludne jest utn}'mao.tokinata jest plduko. niemożiiwym dotqd wo omó$ione !v inn\. pomimo du.pn.|ęIx]$aniP h ie .\.d gor:/eniż (Ąctiln||ryces actin. U I.e Wp.Lipżez olaes od 2 do B lat i kontnrlowanico tny miesiącebadaniem ldi.l wsz}ścy jest Ii.m2r podldPsLa.

\' utlzl1nuje stan prf-\fęstosun]<o(. d\'.fę. u t6) Caffessc i !!sp. utratęzębó$ u 600peńodontolo. \r tej fazie co +6 miesięc. clużego do.o pr. że dopiero gdy utNalila się ś\iadomoś.eqf]in]m i systcma' nie lue faza podtrz].v dlugolelrPj u.nikach cnia' Flora baktel-\j.]'' do|ó*.lorę Slraling nadrlziqsłorr. obniżenienie tylko IL.iąZane dalsząutrata plf}''c7epu.II3' ale i PGE2. odbijasię pż". Lunożli\.1eryjncj gicznie ]eczon!€h pacjentó\'w ciąguki]]<unastu lat. dziej groŹnychc-ltokin dla pżpębia' jes7(Zev\'ystarczaj4co pronadzonejfazy pod. leczenia .lań cut]era i \\.1R na stan baftlzo negatylr'nego prakl..l\\ doDrvn|.żelabicg ien t]. ska]ine! naddziQsio\Ąego rDł}ńe Ę.vtoczoĄ]rh faktó\t! dotr'cząc}ch kanl'prakĘkórl jak lecze ie akĘa\'nc.zaró\\Iropo ]ecu jak i chirurgiczn]łnnie jest niu niechirulgicfn]'m. pontalające na lramotanie rcnroju ruryiczn}m.cznie wiadomo. ność r/\hko. z\'. ale objęt'1'ch od.o $.wg Kiesem24 Udokunento.r.'konFtlanv się l'.li.ty\{n}'ch rt]nikót' podczasfazy pod.gacji dziasełna Skutcczność nosZqceo ko]ż]'stn}. co !\' świetlepż.i.n\. tElmującej u padentów geno1]po\\.1 traklo\łana Z Ió\\IJln Zaintereso\aniern pfuez ]Ć.adzonego gotsz!' się !1. (c5. kon /i 'ip.24 rranc popcedlio rr1niki ba.25.I\'ch ność dzialań pmlilakĘ'czn]ah.1'cznego Zlaczenia nabicrajqq.. donoszqteżo możliwości a \yman i Lindhe23 lcczonlrh pol!.. !\anego\\' Ialie po.5p'10. no. ". tńĄając]'m do 50lat. Koncepcjasystcmal\.\. Ros]inś Lindhel2sllierdzili rv 1975r' poddfiqsło!\ą kieszonkach o głębokości 6 mm' pozytywnego profesjona]negoocz]. nie i plotclycznie' ^utoEy Ci stwierdzili teżskute(Zuz!'skaria poz}-tjĄĄ.l(c periodontologicznej 3doJ |.szczaniazębów Ale \Ą' kcszonkach 8łębszyc]r tego skuteczność po u pacjentów pefiodont(]logicznych leczeniu chi \Ą'p\\lu jużsię nic obsenłuje. Ęrznl'm programem.In e..unajbal. l\Tkony..W chorób przyzębia Fazapodtrzymująca |eczeniu ocenili na.Li./ sposób e\ridentny chodzi o pogłębie.na pojawia się bowiem !\. pofytJ'wn}'ch pacjentó$: ILIB u genot]po\r'o peńodontologicz. n|.arr's\1ikns le'/Fni.lo. z \\l-'l\ Doia\il\ I'i. Hirschfeld i \Ąassermann22 profesjr'ln:lrra nadpmdukdi tomiast\r 19?Br. niel(orZ]'stnie \ł.e zmnieisza znacznic l.to. ve IrmL\ \!' 1 i N]man.26 .iają obniŹcnie florybal.ana' chociaż trzymujqceiu'leczeniu chorób plz]uębiapoja\\iła póŹno.nie kieszonek.ldni. pral(t.kieszonkach po skalingll bia. skutecz.choćbynajlelĘ pżeplol'.juz po ł] Ę'godniach.ltź}mujqcei.mujQca iest jeszczc obecnie bardzo I|]l]. ]ecf na \łpłI\u lL.

.gicznych nie jest \t'iaści\r€ ' tó\r i $\'rriku ]eczcnia.a\|-a stanu Z.?p r\!. / p l l | .Ini estet]'cznym' Nażuca to ko. jego fulrlqi Zakccptoltanm pŹez pacjenta bienia i l. ce cfckt'\'$te w przednim odcinJ<u rrzębieniai bez.ględne W ą i e L / n U ł \ .iq|lowo q|i zębov4a nięo..nnohr' 1oIar rerr" uIrr\m.boko* ki"s. poziomych ub}tkó\fkości ĘTost]ia.. spojżeńem cz\'stopeńodonto]ogiczn}'m. że rv przJpadku rr1j. dza się $' prakBce do możlirrie najlepszego lrizual. Ji' /nee''|U\. zębóW ich Ustawienie. utrŹ]ma e i po. \Ą.odcirrkuprzednim uzębieda (]eg0 ZaW twafty sym€'trię.tia U/ę. j ru. || o n i ' ' a n a l i z r l l r ' u r ] ę d n i a j ą ' .ln il $ .P.) z. W uzębieniu długość iszerokość klinicznych koron sz]'m dostępiedo zmienioncgo patologiczniĆpżr. łahliej. estet]'ki i fuIr]śi..odach kostn]rh' TĆostatnie u\r. i szej kontro]iplfez pacjcntańtki nazębncj.arunko\\anra d. pr. mo. Estetlka leczenia pedodontologicznego spro\aW badaniudiagnostycfnym nalefy uwzg|ędnić kom.Io|||Pi lożni' |ńT'cd.kompromis pomiędz} pfoteF'cz. \Ą'ego' doB'chcfasol'.'u}. nnory 'e.ri: e lr1nikrr r.\\ie]o.: 245 . pirefercWanie l]'In lejonie metod chi.kę uuębicnia.r\..kooĘ ro' .'\\i kazd}m pn].spółclesnl(h metod leczeniapcriodontolo.JegO Or.lrowia tkanck pr/ zębia' komfortu.(l]rramikęprccesu chorobo. ortodonR(fn].s. do zakresuspłlcenia kie. s!'cznFh /abiegów płato\Ą'.. prowadzenia NaŹuca to \ńw'(fas konieczność niechifuĘicznego leczenia periodontologicnrego.'e spra\Ą../on. pżegt.'dominację zębiai lelatj. kztah' symetrię li linii uśniechu) ' nii uśmiechu.]a pJ' iP||LJ iPgo oł/^ki\. cho$anie natulalnego uzębienia. mPIodami hinlrrir ni"r n]mi a c]rirurgiczn}rni..qo | p(/. p|ektwarfowod. kow'o-jęZ!'ko\Ą]m omz \!ężsu}chmiędz]fębon. i inr" el.}nikiĆm cstet}'Czn]łn'$iedług Amcrykańskiej ]\kademii Peliodonto]ogicznejlcelami l]mi sq '. KóW. szonck i odbudo\ty lo\.. napięcie.!'uzlskać mądĘ. na ]etnie olrscnlacje rlskazujq. far\. .ysokość brodawek mrę.Tomasz Konopka MarekZietek Wprowadzenie Estetykapefi w odontologii Estetyka niechirurgicznym przyzębia W |eczeniu Estetyka chirurgicznym w lecreniuperiodontologicznym cc]cm \\.nie cicńsZejkości po]icz.' hirurgl..V'ch W dziqś Występowanie e i M.miarze df aj kontalĆóW międzyzębowych. kres iest uincli'\idualifo$any i za]cż]' szelrkości od w Wargach sfelokość..l.pj7 mm niFma i L \ i..tnni. nlm.\! którc jest nrniej recesjogcnne poró\.]ch pźyzębiu. $i.a/ębowy(h' szerotosL igrJoośC df|qs|a Vdas( i\'.iają'u' odcinku że tJTnnajczęścicj dochodzi do kO 90. n!m.ni' ni. w konstrukcji algorytmuleczenia kompleksG \\ago nale/.n/np bl.maniudo k]a.y inny.Jk.ąestet].za. \Ą7.padku k]i ic7. co położenia przyczcpuł4cznotkan. zakresodsłanianych zębóW i dziqseł Spec}fika odcinka pizednicgo polegana łat\tiei pod(fasrozmowy uśm]echu.

l e .t l a m I ' u \ . struktum]n}'ch omótionĆ Zosta.. n i u t ! l n nu r ."nic s]iompliko.lrl' nu'1.cl1o.Li..P'Sq onc. żc po usurrięciutvch pacjenta i lekaĘa' \\' sJtuacji. tszlstkc mctody Zacho\t€(Cze (odbudo$l' mateńa. m : e n j Jo r J .I n r n b ' t a r . r n u / . dontologa. m dokładnegousunięcia p]am i kamienia o.ną \tiększości cho. szczanych Zębó\\.kłady ](om. koron}i m()sB'i |e. .af Zapo.m lem uniknięcia niepotrzebnych napięć podclas le. ' / e n i d .'ro. r n i . l \ p .l. gien}'jam]' ustnej' Njesje to za sobą implikade p . układająsię \t-ach]a[o$ato. h' Polinnr Lr' nne u. n i .-^"rd jcBoLullUrai Ll.iąZliami hcksyd}ny \Ą]./panizębów.iście po\lstają /dnid /ę. \ ĘJ|.] jFnIa' \\p\ \ają nd jcs' ' samopoczucie' ż}ricfa\l.rprzpLnnl"ania.LE Dość $anq sytuacją cl]a lekarza i paciellia są plfebanfle.rn moznr proL r .ob ULn|\ 7d.jq .nn-i fomi\J/l rrn\. blvają \Ąidoczne goł}'nl okiem plży mółieniu lub j. PRZDB..Estetyka periodontologii w Estetykaw niechirurgicznym Ieczeniuprzyzębia Piu}(z]. .iąZ]ów nadtlcnku kańamidu czy lł. ' p n l ] ś l ' l } nn n i c \ \ | ń i n d nj' p ] : r .' flaża j p r ( p n l J i .fyzębia j est brak hi.ób p. t}'$nośćfabicgót' higienicznych W}raŹnic maleje RUCHo]'I0ŚĆ I \lĘDR(i\\łiĄ ZĘBÓIv Chorc. \t-aćleczenia ofiodon1]. T i ' ' h | | S p n . p o l " r o n a n i ar ę | ' l ' p n no\!'o-koŹeniowe o fałalnancj osi. lnr'lne . clrane'. i e s r 'b l . r\ane jest stoso\\anie profesjonalnego\]óielania u./l bów (piuebaniają się pozostałośCi ńtki bakteł..stająq.o k o n i " ' / n o .J.l.rair puru'1. ll\' pf\7ębid pl7pbiFgają . o b's... ( / p t u o n \ ms i | | c .ń'" częściej ze.nsLo\ i \\ o\|Ld.l. okr. PIiZEBĄR. o s \ n i ^ j 'm n i " . \ zczasem' Dlatego $'iz}'\'i zabiegikonilolne sa obo.1 ' h 1 ' r " c b a r n ' c np a ' 4 ' r n i io kach ze$nętlznlch moga mieć Charaldel tNabl ponie\łaż dostajq się do struktu fi'.ulan. Ę1n t]pailku cierp]i$. tn]'gl. f po\ł. ' . łaml złożonlmi) i proteb'czne (Licó\Ą'ki' \. cz]' rout$'orcm $od!' utlcnionĆj' ocf}\. / n ' .ać splawę z jego \1!\$u na stan rĄ'lasnlth zę' bó\!: Elcmcntcm nicdoccnian}m bywa tcz osobo' \o. a n i .lepro$fdzać lecze[ń zb\'t kontroli stomatologicznei. pizebanłeil zębJ ciemnieją sąńciej' Podobnie b1.po.. 245 . p r J s i d .]o L. pJ.i .jstosun]o\to łalwe. dnnn. ..Ll' clziałaniach' zarólno pa(jenta. n r n a / ! b n \ . prńb\ l.odó!v cstcti/czn!'ch'Kamicń i pł]tka nazębna ku zębodoło\[m' Konse]ś\encją tego stanu Eeczy .eL'(l''los'ś''|l7emip. scu tźcba też t'spomnieć o \r]tntałości W swoich niem ^'. rie. . .gabhecie lub pocl naclzorcm lekalfa.I t u' hnmnil \qd-n$La /qLo\'\\!tul a ą.Iakże nikę szczotko$ania lub ja popmtić''' \Ąl Ęm miej.ię on" u . r ' i p n l o l ! ' o/ n .posol.o\pj z' lrt /d. o||e i. skalingu czenie a implantach). z zastosowa- inacfej brŹmi .\kami pacjenta a oczeki\\'Ź]n]'Il1 sposobem szczot.ldl-'/nF3UU'.czy to nai nq 'hvj" |i' n'.p ' h . nĆj)' Po$inno się o R.|iocić u$r]gę La.h /o-|./\\.ciągalni zioło\Ą]łni (kola dębu). \ J \ p l \ \ l p d ! g . p a l .I-zi ]eczenie orto.]koPIPkI niPdo. i ' .odo\\c' lo$arŹyskiei pl]'u'at. znp Lfor.L ' n .':" m\' jJ na \\\\ol.bardzo t dno jest zlinah\i. r .jak i lekarza' Efek.plin]l Chory musi sobie lda\.. \ l { .odol. r ń dI r / . Niestet] dot].IITI]\IA TR\\l.musim!'Zmienić tech.ia Ir/A/ |.i nie p.cznego' m]eży \lrkorŹ]stać r a / l . poinfomol'. ze z\Ą'iązkami\!. r ' . } n l r / p l r d n \ i t s n z zębodo:ló$]wędrują \l'stlonę brakór' zębowT'chlub . kor'. t z nrl n 3 .|tY z ub].tków' kosin}( h po$. r ( lecrenic pcriodontologicrne. r ' r ' n i ' . m i n . t \ . zlrr. chlor.. r i .rlnn\rni $. .n$n'' lliązkiem ob}d\!u strcn' ]ckalż pro$adlaql jak i pacjent gęsto nie Zdajasobie Pac.ać pacjenta ce. to pnede wsz!''stkim pżebaNienia po ka\\'ie.llli"lon lrigipnir Jn nF.]. i u ' plam g]ębokich. lajqc}'mi' \\ prŹlpad]iach trudnicjsz}ch propono.uniq.bów\r linii uśmiechu. n b l k j i L . r \ \l'r . nia po ]eczeniustanóW 7apalnychZ\'. l . sŁ\óko.i.'ni.ard]. p .ch \r \!-\Tost.ch tkanek ZQbaf pow'odu ich mikmpękięć (i'?Lcczcnic tych ostatuich omz innych fildno oczyszczalnlch plzebań\'icń jcst dzisia. slwierdzenie 'Jie m]'je pan.\adfić u osób doios\rh' Na]eżyt-\'lko^. t .jent zglaszającysiędo lekarza częslo cz!'ni to spr.Zmieniajq one !v za.i .$. gd! nie no7na zastoso.\RIIItrNL\ PolY[ltZCllOI\NE S4 lle' w tej s}tuacji z pomoc4 plf].ość Cuęstopa(jenci s]Grżqsię.. hcr. \a r'vnku jest ca\' szeleg past do zęból'. l h p / ! l .lL.. Pofifebna jest 1'. .ania zębórt DuZq rolq odgĄn'ajq lu clynniki osobowości i 5atnod]6q.

sterowana regeneracja tkanek'GBR sterowana regeneńcja kości- 247 . Zowanejpostaci a€res]'\\nego zapalenia prz1zębia. juŻ niu no\\!h ledu | .c( jest moż|iwe' takie Daime poglądyo przeciwwskaza.yleeon}'m się plflfębiem.2 zebmno śEdnie zaldresy pozabiegort5'ch obnażeń kożeni zęMw po uastosc waniu ńżnyclr sposobówleczenia kieszonek kost' nych' Z ana]izytej !\. c głó$'n}mcelemjest popŹ\ła \'vygląd dziąsła. /cśnie me|odd( hiruryic7 n.aniapłatów (zmodfi. L.Z}zębia pozostał}'rni a jest zabiegami obeo e bardzońtnna' p prz]. dy zabiegówZ tego za]rresu. poniewa]ż tych przwadkach obrazprz}zębiaplżed w lecfeniem możebyćpozomie niezmimion]r Z]u0D\T'n./abiegowr |ubmody'fi|acii th istniejąrych' Niezadowolenie pacjenta z wyglądu przyfębiajest obeo e $'ystax-uającyrn po\Ą. 1\\Ti'il{P. kowanaopeEcja Widmana.plastj'cznejchifurgii uzy. l L. iach są Mędne-IrnplanĘ tak jak i leczenie pmte.tóryCh esteĘ'ki'tworządfiałtz$. wg skiegcAvidmana-Neunafi Postulat mak!'rnalne. zębia'W Tabeli l9'l pEedstawiono\Ą. przeszcrep GBR.lyd|użeni€ k|inicznych korcn Pokrycie recesj Rekonstrukcja brodawek Au9mentaqa Zabieg resekcyjny CTG.nej chirurgii Ryc.lzące na do utrab/tkanek miękkich lub kości.l Pozabiegowarecesjadfiąs|azwiązanaz brakiem famknięcia błony zaporowejpiat€ m ' E zabiegi p|ałowezwiązan€ u mi!lf ębowyrniubytkami przyf ębia Tradycyjne techniki fomo\Ą.Grdnildpood plasĘiczną między chinĘiq p. na giwcktomia.h. kostny Gingiwoplastyka pEesuwanie Dowierzcholkowe plata podnablonkow€j cIG pEeszczep thnłi lącz'ej.Lo cienkich iqiet i dostępno. tyczne' .gowego 4 do l6 m/J).1). la. \1A BR. GTR przeszczep Platusrypulowany. go w kości'o możliwościach wykonania *szczepu decydująogó]nezasadyimplantopmteryki.żepo$'ildanie to zależy od badyc]'jncgosposobuprcpamvania płatal r!zy.ynika.u zloka]i.\Ąykonuje u pacjentów Z \\.7.8 Estetykaw chirurgrcznyrn ieozeniu periodontologicznym slosowana Ka.]dasycĘEopeEcja płato\ła cieszJń. zastosouanle bar. one viT&onywane są na obszarzekilku milimenórq jest to de fąĆto mildldli' spP(jalnrt} rulgia\Wmagdia(a ret.i..W Tabeli l9.k]asycznaoperacjapła' towa)pro$ad'zqdo powsfuniarccesji dziąsła po lub głębienia recesjijużistniejących'szczegó]nierc.l..ob]$l EIi W celu popla\ływ}niku esteBrcz' nego po Zabiegachmających na celu rtpełoienie Redukcja el minacja ub recesji dziĘs|a odb|ldowa brcdawek międzJ'zębou/ych 0dbudowa f ębn€ g o]'!yro!tka bef Poprawa kJztaltu dziąs|a i t. a nie podczasobecności stanu zapalne.Estetyka periodontologii w wiele kontmweNji \łWołujeleczerrieimplaltG pŹyzębia' /enip logirzne hor1ch zapalenjem u. polvięk.lg. go oszczędzania tkaneł decyduje @ęstoo powstawa..abi. pzykład gin. go leeenia przpębia powima popruwiaćestetykę uzębienia'a pEJ'najnniej jej nie pogarszać' tego z wzg]ędu znaQeniu staciĄ/ techniki prowa.a\.zębia' Tabe|a19'1 P|zykiady astyc.otrł'ł\\ }tL'I'oD'. nyc.r6y a6i11gę.ybrane przylda..] !Ą\pd'ł.GIR .odem d]a poJiecja|Pczenia hirurgir?ncgo'ZabiPgikorygrrją . się cesjogenne zabiegisterowanej są regenemcjitkanek (Ryc' 19. ko to musi być $'liczonew każdytego twu zabieg' UpośIedzenie estetyki po fabiegu płato$}mmoze być szczególniespekakulame w przj4)ad]\. ścimiłmskopu opemcyjnego(\Ąymagane 'zpniepola.

patytLj GTR użyciem f PTFE GTR użyciem z PTrE GTR uźyciem f b|ony EMD zastosowanie zastosowanEMD e 1.8 0. glubość bmdarvki i lrl'konuje skaling zębowejnic dukuje się oraz \5€ladzenie korzenia rv ub]'tku. i poprzez przestgeń międzvębo\Ąą w \Ą1riku UPlłoSZCZo\'\ ]\IEToDA \:[\-nr[ĄRZ'ł\LĄ nie pżestneni między" uz}'skaniapełnegopłatana stronic językorł€j' Re. da\Ą'ki jej \\preparoNanie.przcl. pżestżeńach część blodawki W $. Piono.8 1.4 2. za]ecasię uploszczo. swoim mię.rialcm blonl Pnplożpnip. zębach plz e.7 f. BRoDA$IEK Jeżeliszerckość pźekracza2 mm.2 '1.6 3.4 1.ch płaB w ilrnJ.8 1. DFDBA d loqenla kos( n eoowapnrona.ltana mc' dłużania' Zakładasię d$a wewnę.ch W \{ lkance łącznej puje ptedłużeniecięciapoziomegou podstały bro. 1995 scufean iwip. i \'.6 1.ch preparvtania połąclenicśluzó\t'kowo. FDBA allooenna ioril.SPPĘ.. E[ID oialkd ndra/.osc liofiiTowa'a odwdpn ona. przestrzeniachmiędzpębo$}.okostnoNlmi. łQc4.oper.h okesie minjrnlm W uby. Widmana aplikacia FDBA aplikacia DFDBA DFDBA aplikacia aplikacja DFDBA aplila(iahidroksy. pżJ'pailkx szer. /aprclono!\ano jego\Ąy. 1994 Yukna Evans 1989 I Kocher wsp. z cięciem się pży cz}m koronow4lepoz!'dę płataprzedsion]<o\\ego.Ź}tcm picr 'otn].któle \ię ponadma|.lz]zębo\[(h pielwsze cięcie pżeilluża się międz]zębowej i Zapewnia szcze]ne zamknięcie pojed}'ncze pżeshfeni międzlzębo$€j. SZ!1Y zb]iża. a następnie plfełoże. niereroroow"ln".rowa'a pTFE blon.'" pżeilsionko\. z łqczynajbardziejdokoronową brcdawka pokrt.sp.5 0.Je. tlzne sz!r! materacowe (6-0lub7-0).q<iadująry( ub}4Ljem p'o\. pżestżcni międ4zę.zlu się poziome'lekko skośnc jęz]'ko\łego pieńł6z!m' TwoŹy się pehy }'at w 8rubejpodstańc płata umożliwiado.]cfJ'zując lub we$'nętżńe cięcie.w Estetyka periodontologii kostny. iI]lF <po\ob\ lębia. stnąpłatapfedsion]ouego w celu łahtego płata.NIPPĄ 'l5 Po stronieplzedsion](o.5 1.ch. plżedsion]{orłYul\'ido(znieniemkości.1991 Weiqeliwsp.7 0. po\\']Tn pokĄĄ{abłoną' .ld/i 'ip Io/.4 1.nież i nastę.3 1.4 4.lr.l oPi"*'.obustlonnie ną metodę wytważania brodawek (simplifźed 20' yesefL]ationflap. lub toda $}'h\€Eania bmdawek orndified prpi Ą pTe.3 1.1999 i wsp. bow-\'ch 2 mm) fa]ecana zmodńko.yi7.lsionkoN'cgo(v pobliżu granic1'śluzówkowo' do sfon]<owe sz(z$u \Ą1Tostlra przestrZenimiędfjzę' dz. 1997 Hed-"nwsp.\' płatapnedsionkouego Ze szc. 1989 Barnett 1984 Melloniq Blumenihal 1990 1996 Masters i\'!. jq tkan]<ę miejscu cięćpiono$}.4 4.7 4.2000 Parashis 12 1f 13 1f 12 12 ll 18 48 1f 12 12 36 t9 32 39 14 15 19 14 f5 rmod.o w pżestrzeniach międz}'zębo\\Tch pżIla on "'*"'" .tków pozabieqowchrecesji dziqs|a eczeniu W międzyrębovlych Tabe]a ]9'2 średnie zakresy od 12 miesięcy zab]egu'19ia 1992 Proeltakis iwsp. stronęjęZJ'ko\łątam powtarza' ponadub]tkiem ró$.lvająca ubJtek pozostaie cią8le \ĄJ szew materaco\ł.iqsłotej) podstaNędata jęz-vko\łegobie8nie i i sąsiaduj4q'chz ub]'tkiem'W bouej nad ubtkiem' u poilsta{y brodawki\łfkonuje pod płatami śluzówkoło.6 .f 1.mcząqc lvszczepamilub regenemcję ubltków kostn}. stronie przcdsionkowejprowadzi się ukośnie /ębn\ h/ 24ó .okch W jest (> Ir-b}tek \\lpełnia się mateńałemwszcze. plz]" bieżnie pionolve cięcia uwalniające.mpolożeniu. tąIilm tec]xniquę prcwadzisię cięciewew'nqtrzkre' Pient'szy poziom!' sferv łączy podstawę płata wej i międzlzębowo kostnegopr4.dziąsło$'e' Podcina się oko./va.

.w Estetyka periodontologii wbrodawcc nad ublt]iicln kostn}rn od bve$l dziq.'ająna isLotnc Z(ięlśzenie . plefelo\lać metod!' mjkroc1inlĘiczDe osŹczę.ermqtż]iieszonko\le do sąsiadujq..rt Dla uzysl.tek \\]pełnia ncgo pżyc7er]u .ew ten \\. r I J '! ' rnś|.płata prfedsionko\!€ .a nad \\kpółczĆsn}m celem le(zenia zapaleń plz]lzebia F L b \ | k i .p]żez t})2. no\\attoścjoĘch histo]ogicznie tkanek przr. |o 80. W pż\padku ub]. !pr. .ermąrzkieszonko..e proradzić w ostatecz.\g]adzanic po\\ielżchli koizeni i kifi]taź zamknię.ch ]ub błon .i iF8o i nadmiernego napinania.cj $ Li..lcdsionko(r i ods'laniasię kość . z p n r r k u . p]erwotnegozamknięca moż|rwość płatem. ^onieczności dokorono\\e8o ich leponowania nale.jakim jcst pżcstżeń ibrcldarr. l l ' ' | . \. peln]'plat p. / nirn $.JLle. / n i r n \ \ p c z r p : d J . Sre.ip orlbu. \ral Lrniesiona zostale bfoda}.nr.ol. n c i | ' . brakucisku szWóWna materiał WYpełniający Ub}. r h .Lt powinno być niechinrrgiczne lcco Z'lJJi]a od śrcxlka dziąslapłatapIzedsionkor.t e . / .n1\ Irldtrlu/u$L.chmeto. ] Io7cj4gasię nad pnestlżeniq międ47ębo\'ą.losn\\a.d cr/'\ni dalv' i l' b. mrh ub]tkór\ kości \!'\'lostka $. lub się maieńaienr ]ubla]dadabłclnę' ptz1padkubra. I'rrl.ttro\'1.h urar milvu.\ . lJ'podciąć okostną).o.De i atrarrmalycznc ma. podciać okostna u podsta$). nipldacjc l\ Lkanliacht\ ard}ah i miękki(ll' Jest to na około5 mm' slczcgóll c t?żne dla obszam kĄtjtznego' co do p I nn'1.tku co ma szczegón€ znaczenieW zapobieganiu ekpo. Cięcie to ło ażdo sasiadująC!'ch bloda\\ek' Z ko]Ćiprepalu."lnpj $ ubo. . . tip po. a. . t ' u \ \ kostn!'ch' mateliałó\t ]iościo7astępcz].nosii0.7akesu regenelacji i efektu kosnreĘ'czncgo Zabie.u $os(.l G]óWnymiza etamimetod MPPI i SPPFsą: je f achowan brodaWek ędz\.fo.io1^ .czĆnie peńodontolo8iczne (skaling poddfiąsłotl: do trycznĆgo miejsca !r t'acie jęz}'ko\\l'm' s.tkót pionotfrh dobĄ'1Ą]' co nie uciska b]on} lub matefiału'D]a zamkrięcia nik kosmellczn] $ postaci zacho$al a btodarck tkanlri międz].Jr.o\\'bi. cie policzkouolęZ!kowe.L t. plzl'jak najkorz]stniejs/]m pozabie \\ ku nozli\\oś(i zamknięcia ub]tku piateln' naleźv ! o \ \ \ m \ \ n .fl.n c m .kupu o|"rJlin"go umożIitia bafdziej plequJ. któIą pźeprol.. . dni zakres recesji dzi4sta12 miesięC]..tzębiu na]czy: u\lalniająCe cięcia piono(. L re \ . go plfl(zepu. dzające brodall']dmiędlyębo e. \\' pl7ll)ad}iu cienkiego dziąsla \\].\\ I. / a t ' n r o\ ' r | i i U $ n i ..i 'r razi.śn4'\ meiodą z \l:bo. l | | | i r a ' o r I i l ' | d ' i i p | . ub}.r. r / i .l/\. Ąn'' t/p$ n|.1. .Zębia c!ch brodat'ck międz}zebo$lch.\i r\.r/ . l ń n n .9 '.a.bielać \!}!eł. .l -'ę / n a ' . chin[giczn]n leczeniu kieszonĆkkostn!'ch.ka międz]zębota' ka 7ębodołoNego.ii or. . o d tn r i k o . podniebienną' Pźcsłanki te \rpl\\. titego f anknięcia pieNotnego. dniego.lti fastosoranie technik mik" hin rgi.f m ębowych.Zębo1.iania optlmalnego \\-\1iku esletl cznego po labicgu płato\lm na pĘ. jest zape\!'nienie najlepszlch wafunkólv do ponow.tkóW Wobec20-50% po zastosowaniu technk tradycyjnej).ko$'o...hn.\konuiF.jc się poprawę polabicgovlcgox]'niku cstctr'cznego.r..ko\Ę ró\tnief plo. rUn}U.rk p.j"żeli istnieją \\arunki alatomiczne . (zapewniajq zycj b|onzaporo\Ą^/ch zamknęc]e oko. \\i\.ka międfJzębo$. i .lla ich całko.| " / l ] o l J d l | n jo ' l \ . gu.i".loN\ pprpod.'bo$\.-rd..rh l. a nie tcchnjki GTR' s7!rami ęzełko\\]mi' \ \ l e ' h 1 i '' I ' i ' l z i 'k i p i p r r ..90%operowanych ub!.j' ".tek oraz rnoż]iwość bardziejdokoronowegou1ożenia Drony..1ost. n . prct'aro$a. r . h l..i . t p o j r n p l d n l d . 249 .l.PLo\' ' /. l . m u u cięciu prle7 bloda\\kę uzl'skujc się mllielszą ilość tkanki. sn.u luh nll. nrozli$ic najb]iżej ]./\$. I n ] .. .Li.|Ą.. ' ż a por\'ienchnie zębo\re \r. nn' pr/edlużasię ł. \IPPT i SPPIr5. l''^J|/F|| P Iniell.\.ki\\J .Wmialę możIiwoścido no\\e.ej ub\tkiem' podobniejak nad miF. .\.o bard/o nr.'odcinkupr/ednim.\ '\ /. Llnl\ h ^J' $ Jdui.1 . stronie ięz].. nianie kieszonck kostnlrh $szczepami l(ostnvmi ]ubbiomateńalami. sła zęba ze zmianą na po$ielzchni plf}'środko\.adza się poplżez \łąs]iie przestEenie miqclz}'Zebołęna stronę jqf]. dach i!.'egcl srnre. \\ipł]\\a to ró\\ eżzasaihiczo na przeŃd1lalność Po $adzi się cięcie \r.]1.]'P|.i r.df.n\aŹa się ni.lgiadzić' Ub].pot].4 mm. u'ld\1. ji po/Ą\|a|.\. lF' hn L rcg^nc.u\\u.h i r u r { i .

w Estetyka periodontologii
Fecesji dziąsta. Dla cfcktu pozabie3o\\ego $a/ne jest, abJ nie pokĄ.ć całko\\icie pvĆszczepu platem' Jest to jednak metocla rclaĘ\r,nie fuudna technrcZ. \\i \r-r,borzemetodl' zabieg! r, ramach plast-\'cznej nic i $.l'magajqca d$,och pó]Zabicgo\\(h' chinrgti przyfębia należy u\zględnić czterr' pod. o r\iele proslsze jest Zmod]fi]o1\ane dol\ierlchoł' stau'o!\e zasadyl kowe rcponorlanie płata20\\ Zabier $m \lfdfuż po. slansę na sukces. przcwidJĄĄa]irość |q. /enjJ:Iu/o$kU$L,{]/ d.lnscpoofirNJl/i.ie l iF' iF \\].niku' e pnzionr' do' hod;1' no ^uvi ripzra',nio I'nni'ei . brak pon,ikłań. \a szcz}.tu\t.\.Iostka. jcgo końcach rł.lkonuje sĘ d\\a aspekl ekonomicznJi piono$e ciqcll u$'a]nl1jące.$thodząCe !t'błonę ślu. Im pr.ostsfa metoda' Ę.ln większa ptertid.rtral. prpdlunl.d. I .panr,' ri^ pl.rl' /ea'io\ei!.rno.i tr ni]<u mni"i.z.. l\\ ma€ a nid \ /J].rF.iPu]niP. /o\\.1 i jętnościtechniczn]ch operatol.a' Efekt każdcgo Za. bości'L1óry reponuje się dokor.onowo do pożądanej i Li. gU ś ńifurgij p|].h',ne zal"ir oJ z.|u|n.ll ma. t!so]@ści (jego \,sz}cie jest opcjonahe). P|at ten nualll'ch oasami !!ręcz aĄu mu 1ek2j7ai od \!łaści. plą'fiąm}ł'an}' jest l'' tej poz}qji plzez okolo 5 mi ' ' Pmpn|U hiruĘi' '. l \pgn \\po.a;"nj.r B-binpfu lrudn. lH hnili onpriL. nu|',/.ll' aIlPjet| ,,a.Io-osdILje qlne nroga prorradzić do powil<łańpozabiego\\.1'cl1 negonl orc.e- ' |nJ' 7 Lui. IiAIn\.lĄti.m |'€ n J ' :n.. nl;*.r,.ge n'no.i pogańzająq'ch $yik estel](znll C7ł.l1nik ekoto. ,lnie por,crz'nie .tr"h (Lj.t.l.r o !!. ]orze metodi'' zabiegu. 2.5 mm.20 Zaietami tej metodr icst bard-zodobry poniczn!'rórr'liez dccyfttjc e-lpr\,,,n\. br.rkk n -, /nu', i r/\na pE].kład plefero$aniu technik jednoĆtapow]'ch, raLi'gosr trt nil< postęrjo\ta. cia i jedno polc fabicgo\Ą'e'Plzi'' poszeEalxu dfiąsła cZ}'$],boŹe mateńahl autolo8icznego. \Ąi niu lłm, jak \'. 7adn],miJrn}'m,nalcży u$fględnić Ę p [ablonl<o\r.\m pveszczepem dziąsto\]m naleił' pa. p , h a r a L "r n l n g i , , n r J ' j p n l . r ' s : p o l p r J , u i q . a . e miętać' że irn glt]bs7.]ltJ.m jaśnicjsz]' plżesucfep ni pato]o. i tym sam]m go$Ze jego dopaso\anie do otaczają. rrspołpracuj4ql scepB\ narcyl. osobox,ość ' ',h .l,arpl lm bdril,,' i LlokorDno\oipsl on /Jim. giczna, na plf].kład zespól N{unc]rausena). p]anto$an}l R.n korŹrstfucjszy jcsL pofabicgo\Ą.\ efek1 este\'cfiłl kosztem jednakźe fakr.csl] poszc' podzielić rzenia dzi4słalub pogłębieniapŹedsionka' nej można zab egi p|astycu chirulg ii pżyzębia na następu]qce metody: poszeżanie po tkanek: dfiasła, Metodyodbudo\,!y kry/Van recesji e dziqsła, augmentacja kośc u,yrost ka zębodo|owego' Metody resekcjitkanek gingiwopastyka,chirur giczneWyd|użanie koronzębóW. Najr'.aż. niejsz]rn k]teńum ocen! Ćfckytności Zabicgów lF lokn\\.l]ri.r e.i. \' d.t.l, -.. r |\l,i no/dL.Bo.\a całkol'.itegojej pokĄ'cia tzn' clo połą. .jest moż]iwość

czcnia sfk]i$no.ccmento\\ego' Pod słn \lfględem llljl"pwe t'tlLi|i UĄ.l!\'dn'' l|L'/d'|Ą.osaniut'r,,e. szczepów podnabłonkol\ej lkank lącfncj (7(H0% lc. Ze \Ąfglę. cfon]rh recesji w I lub II klasie N'Ijilera).Z mod]ńka. dlr na najkorŹyst iĆjs4'pozalriegow]' \\]'nik es tc tycz' cji tcj mctod}' szclcgólne \Ą'aloryeste{J'czne plż}'non! nąjba.J,i'. |r.[crnsaną mnIodq l'ot/^żan'.l sZą ZabiĆgi Ę']on]\.anc bez bocfni'ch cięć piono. dziąsła porinien b}'ć pveszczep podnabłonko$'ej \.Ńh wmiejso biolc7}m - $. pokl]'}.dnilr re.esji po. tkan]ri lqcznej 18'1.! Połqczenie tego mdzaju p]że" jcdlnczlch tecbnika kopertorla \r,gRaetzke (1985); szczepu z dokofl]no\q:1n pŹesulięciem płata (meto. rr poĘ\Ąrniu rccesji mnogich: tecbnika \\g Bruno (1994).koper|a nadokostnow'awg .Ą]]ena (1995) da \\g Langcra i Langcra lub \\'g Bruno) pż}nosza poszenenie dziąsłalr,taścilr'ego ob. i technj]€ tunelo$a \ł'gZaba1equii 5p' (1999)' śr.ednio mm 5 'W sen'acji odle8lej wyik możeb]ć j eszcze ]epsz}'dzię Najltiększą minjmalizację cięć Zaplopono\ano ki pmcĆso\.'i pełfajqcego prfl1fepo lc}eeping aLLnch. | | ' ł h r i l ' l J n ' . o \ \ . j. n . ! r , \ j d - ń s n i " ż i d . , \ n i a . u ' ' ' ? l l ' I p J | | o ' , p \ nnAo ż l i \ ^ e l n o ] ' l l i e | 1 | | ' ' ś . I niu pizeszczepu'Zabiegi te pr/}nos74stabiln].efekt i. iA.

250

Estetyka periodontologii w
pokĄ.cia Zc n'zg]ęClu popm\tę\rarunkó\v anato. na mic7n]lh w $Jtiku poszeżenia i pogrubieniadfiq. sła'Zblifony ĆIckt\\.ZakresieodsetkapokĄć calko. titych, a p'ede $są.stkirn estĆtykipo 7abie8udajĆ \\-Ykoż]'stanie sterc\\'.ancj rcgeneraciit}(ane]!szczegó]nie \\' przJpadl(u s7eloldch i głębokichrecesji II klas! rg N{illcra. j Truclności ograniczenia z\Ą'iąZane tą metodą z to: moŹli$'ość zastoso\\ania lr1'łqcznie przypadku l'l rcccsji pojed],czycL niekicd]'konieczność odon. toplas{ld \r,celu slilorzenia rnieiscadla \vrostu .egenelujqqrhsię tkanek,brak możlil'-ości zasto. so$ania w pżĘadku \rąskiej slrcĄ dziąsła tfud. ność całkowiĘmzaĘ'ciu błonypnez płat oraz u' użycienieauto]ogicnrego mateliału' Efekt Kosmc. t}lznv \\ obu metodachjest zbliżonil(R}c' l9.2 i l9'5). z ]epiejoccnian]mpżez pacjentó ' rtfm. stcm gruboś.i dziąsrapo GTR' jest usta]enic kĄ.te ó$' sukccsu clir.u.. \Ąażne giczneśo poklTciare(esjidzi4sła' Jcdna z propoz5'

(anowiqceo czterykMeria pozabiego. sumarycznym WVnW|JżFriu e\tery(z.y.n ch|.u.g|C1nyn W leqe.iu
jedno|itość recellidziqs|a stopieńpokryca recesji, to: barwytkanek(w zakresie błony uzowej,dfiqslazro ś gowacia|ego, prfeszczepu dziąs|oWego do otoczenia), Wyg|ąd tkankim

grubość, zwióknień, pzebie9 po|ączenia utkanie), ś|u zóWkowo dziqśowego'

Pon mo dobiego cstclt cznie i stabilnego r\trlil\1l pokĄda rccesji po pżeszczepie podnabłonko\€i

tkanki ł4cznej i stelo$'anej iegcncracji tkaneĘ mc. todl te sq fi]lat]Ąl'nic trudne tecliLricfnie' Techniką Zdccydolt'a e najp.ostszq (brak koriecznoścl slYcla' i.ullu pote /'abi.go\a' ip.l dokoronn\a prpmi. szczedc płata półkięĄ'cowatcgo (Tanol'. 1s86)' PL) jcj Zastosotaniu ró\\,nicż Lr/yskuje się zadolt,alajac.l \\ nił ko.me|\. /n\. nt,lLierł"r,i prnla' |u .ię . i1' nie i . i i , | ' n l . ś d l . lp o I o t n J n : | | t I d n u r e d I n ' , p n i p l n pionorwch olaf nie naruva położenia broda\\ek I p i 6 miesięc'u. póŹniej, na fotografia(h przenrcslo. nliędzt,..Lo'lr. \\.fu/.nidn ; .a 2-J m]T l' ' ' . ' h' nych na eklan komputcla pŹez d\'och njeza]eż. w s7c7ęce (ta]rżemnogie) z \r-rstalczająca szelo]<o n].h oceniających, któlf}' ńe są po\Ą.iadomieni ia irrul,o.,ia 'lriarlar\lJ(' i\pgn \\udlp;lo-;1r" poLll^ga po/JbiFgn\,\ nimun 2 mm od blżegu ilziąsła (rrażneilla Lrnacz . " mplo,l/ipl.',cria O,.nic i\l'I1ik estetlczn]l kodorrany r'. ska]i tńjs|oprlio. nienia plata) prc\Ą?.Izi się cięcie łuko$łrte i de|ikat. rrcj: dobĄ| średni zly i nie podminorvujc się skalpelem tk.iłnkę$.'kierunku

Ryc.19.2a l/lnog e

Ryc.l9.2b Stan po 12 miesięcy po

Wei tkanki łqenej,

weso.
Ryc.19.3bAkcep cjentkę W}g|ąd dziqs|a12 miesięcy

Ryc.19.3aRe(esja klaly wg Milera

W}gqdu dziąsla'

251

w Estetyka periodontologii
ko.ono\ł.vn dla uzyskania płata śluzó$,kowcgo' Z kolci \tl.konuje się cięcie przez szczelinęclziasŁl i całkorrą, doclroilzącdo cięcia półkiężyco\Ą,atĆgo pla1-Waznejest' aby slGlpel b!'ł wicic u$Elria się pefora. co W Ciągł}nkontakcie z kością, Zapobiega dokoronowe cji ptata' Następujełahveprzesunięr:ie płata połksięi,]cowalego ab-r eznacznicpokĄ'l tak. połączeŃeszk]i\\io.cemcntowe' poiożeniu pzez Płattcn stabi]DouaĄ'jest !r t]1t1 poprzezgauę'Nie ma po. okołolo.minuto\ĄYucisk hueby zaldadania cementu chiruryicznego,gojenie tnrE kjlka lvgodni,pżez CMamiesiacezalecanejest Ltż]$Enie b''lkomiękkiej szcfoteczkiw opelo$anlm rejoniĆ.W pląpadku sąsiadujqqchp\.tkich recesji nrnogichrr*onujc się kilka połqczon$hze sobacięć luko$atJ'ch' ńrmolegfuch do krarrędzi dfiąsłai po , o\\Jhch /ts\ilr\.i gnru,\.kirnju nlaln\' I'dlk\ieh, rcponujesię ca\ ten komplcks dokolDDorł'o' bości nego {]Tostka i pżcchodzącena stronę pźcdsion. kowq' 2 nieznacznln pżckrocfeńem linii śluzó(. .ię PrcparujP ||d ' /c.' insnigru. ko\\o.d/iąJosAj' bości'u$idaczńająC okostn4' któm stano\ri łoże (okolicazatuzonou,cobiorcze.Z kolei z podrriebienia (nalcż}' przesfczeplącfnotkankoŃ../ wa)uz].sk1je się \unij' \ , dlo! r ndLtnn.k klon umiev'ra .ie . v.'.\.l1)stek p(} lub \'.łożu bio.cz]m tak, abyposzerŹyć piono\t].Ę e\enfua]nic pG wĘkszyćgoW\\:.miaźe \tiększyćgo uarótł1o\t $lmia'e popżccznm, jak po. śl,lLi| id pnevl /PpI n.l.|tspui/dl i !'iono\\ln' pżcz \\'szycie .esoótljąq,mi się niÓni do okost. go nej' Zabieg końcfy repoz!'da płata oIaZ szcze]ne i bez napięcia pokĄ'cic nim pneszczepu' a następ. .i r r r a , ' - ! , i c p o j p i l \ n r ^ mz n a m i, n l o , " n i " m i rł miejscu cięcia pozjomego piono\Ą:.ch'

s1'!]Ro11'!\l,r P'EGE\EP'{C.I'ł Kośfi Tech. (GBR Elt/idpd kości bo. niki sterc$.aneiregener.a(ji \t1'1 sa '\UG]'IENTACJA Augmentacja kości ostka ne rege eralilm) v!.\''kolfł'st]'r\ane d]a odbudott pożądan}m jest uażna metodą p]astyczncjchi. kości \Ą].lnialze' Za. $:rcstka 1,. każd}m fębodołoh€go pŹed \tplo1'.adzenrern \Ą].konać rm. rurgji prz]'zębiai polega na w.l/peŁańu zloka]izo. bie8taki można jc.Iiroczaso$'o po w.r. podczasimplantacji]rń \'.anJ'chubJ{kólf bezzębnego\t.l'rostka' Dochodzi planlu. po nieostroż. konaniu implanlu !! plf}'pa.lku periinplĄrLtihs' \ł do nich najczęściej \rJniku uran od ub].tku ijego Iodzaju(de. n]'ln usunięciu zęba,floka]ifowanegoi progres]ĄĄ" \{ zależnośCj rozległości poekstrakq\'jn]! dĆfekt[J.IDstka) nego plzebie$l zapaleniaprzyzqbia,Złamadazęba, hiscencja,zębodół uapolową' błonę \!raz z auto. rozległychtońieli' stomatopatii plotetl(znej. Po. stosujesię samąbłonę błonęz al]oge. lt,oilująone prcblem!'estetllznc w przednim odcin. logicznjtn pneszcfepem kostn}.rn. \\5^ h.,/(,/ppudsJpnion\. /ct'.mko.lrr\m Lu luku/\boMe8o. v,7eqe[nie planui-.ie r 1- nr,/n)m 3dt U^'skuie się zamlożony \fsuszony DFDBA) r0'1lj i \Ą..vróżnia się: \Ą ten sposóbbardzokosmet]une poszcl'lcnie i/lltb ui klas}fikacji ub]tków \Ą.arostLa po[.r].oso.ję. podwyższelie $ltrstka zębodo'łol'ego' tJe.ę l ||lIala l|dĄ"L\ lr miarr. $]'r.ostka, z}'ko$l'Inz zac.howan4.!t].sokościa z }ILT0D\ LsŁ.ll'lN'Lł TKĄ\EK PRZ\7ĘBL]. I{lasętrIulrata tkanek na t:rsokość zachollanq są slcmkością \tlTostka. \t'bmlle metodyrcsckyjne Za]iczane ń\łnieżdo n'Ikon],Wa. iilasę III utrala w}'sokości i szerckości wT'mstka' plast-vcf chinĘii plz}f ębia'ponie.waŹ nej u.ł.rostka w ChiruIgicznemetodyau8rnentac.ji d7iela ne sqw cclu poprall! zaĄIsuiIfiąsła, pŹlpadku je. po\''iększenia miękkiej go nadmialrr.Przykładcmjest gingiwop]as1].ka st(} się lra zmieifajacedo tkalrki pżed \['konaniem mostu)lub iegenera. sor\ana dla odh,vovenia fizjologicznego ksztaitu (planol'.ane plzerosnl. (plano\taDe implantó\' 2l dziasła s}tuacjijego nieod\Ą'Taca]nego w cji kośCj \\}'konr,!tanie ZabĘ tel rr5.kon]tran!'jest naj(zęściej polcko. w \{ estcĘrzncj augmentacjiub!'tkówtkanl{i mięk. pod. \\}m rc/rcsto\\'].m lapaleniu ibiąsła'Llą'skanie l'.:la. kiej klasy I, II i m $lkorż}'stujesię przeszc7ep nabłonkowej tkanłi lącznej(IŹngeri Cala8Dal9B0)' ści$ej$.spóipmq padenta \'. lakrlsic optyma]irej niechinr. $.miejscu biorc4,mjęZyko\\'o \Ą}'lofulic hĘicnJ jamy ustnejorazprzeprcrtadzenie W bm celu leczcnia pcriodonto]ogicznego ogółzna. na się cięciepoziome oraz d\\'ź| cię(ia pi.)Ilo$ep el(ra. gic7nego jegozakres' czającc odległości 2 mm od zębó\\' !r l szcz}tbezzęb. czącozmniejszają

252

Estetyka periodontologii w
Ryc'19'fla Uogól

Ry..19.4b Sian prawidlową gi€ . h ek' śom' 5 Tyży ka). je optyma|ną hi

Istnieją ró\\Iież moż]i\\ośCi !\1.cl]lużania koron!' ldinicznej za pomocq elistruzii oflodorlb.cznE' ]ub Il{' h( /ru..J /.ln|' iei \'ron\ F'ol7p/ ' hJ.Urśil, n.,l międf]zębo\\c' Dla zmniejszcnia 8nńości d7iasłaod. .esekcję tlanck pŹ\zębia' Tak z\ane dol..ieĘchołcina się c1ęść tlianlii oclstron! loesuon]d (Z\[]ątk]em kowc rrr.r]łużanie ]ioron}' może micć n ejsce $ 1r1. brodar\ek)' dokładnie oplacolllie się po\lieEchnię niku gingiwcktonii iub pl,esutania płata N Ęrn zębó\ i lakłada pojed]nc/e s^\.\:facho ańe pr.e(Jr lricnIrrirrr rt połączenirrlub bez osteoktonii' \\j\|ór 4i pr\'\\1konywaniu cjęćpoz\lala Da uzys]€nie zado. metod}'za]cl]'g'lótlxe od szerolości grub()ś(i i dzia. r\alajqcegoĆIektll estet!'cde-go (P$( 19':1). sła\!1aś(ił'e8o od g]'Llbości oraf bias7kipżedsjonko. \\ prTtTradkachpolekot!-tch i idiopalycTr\,ch \\cj kości w1Tostlia' tl.'\ni.|.''l n|i'|Ą. { '',id.^| J|Fż\ i' |''l\. . n \.v przypadkl ĘEtafczająCei szerckościdfiąsla na. z inożli\\'ością nawrotll' \'V picńlsz].m prZ}l)ad. lcży preferorrać gingilre]Ćonrię \elmętżną'g Pien\. ich kl $e lvspó]praq. Z lekażcln pro\adlą(ln nalc7\: sze ciQcie pó]księż]co$ate biegnic \r drie kics'/on]o podjęCiafarmalioteEpii alter- i osz(fędza bmda\\'ki nxqdf}7ębo$e' Dngie ta]dc Foz raŻ}ćmoż]ir\ość r.rrrrr'-i. Ir.r I'r,\lJ.r,ItFn\Inn.-^,rd,o1 ir7"pina. cięcie odpo\riada przcbicgowi polącze a szlJi$no. c}]dospoĄna -łtaliro]ismus. njf ed!]rina-am1od}?[l|l cemc[tor\ego, \.4lqLInje konturcl,'i dziąsla pif} s4lub diltiazem. siaclujqClrh zębach' lĆórc nic (]ma8ajq i'\dh]żenia Jec]n\m / l\ażlicjs/]Ch \\s]iafail do \1..\'clłużania koron]i \astępuie usullięcie \lciętcgo dziasła Z od. korolr liJniczn1lh zębólr jcst dqZenic do poptarr1' sionięCiem ]ioron]. do 8lanic}' szldi\lno{cmelto1\ej' esteĘ'k pżedniego odcinka uzqbienia'Korelita ta Plf}' tąskiej shefic d/iąsia $,laści\le8omctodą ka porrmna blt rozr,.ażana pż\'tz!\: uśmiechu dziq. Z \\.\bonl jest do$icżchołkowĆ p'esu[ięcic plata' slo$yn ' j eżeli Ę lko rte iest on łltikiĆm \$sokicgo Trz1'majqc skalpcl ró rroleglc do Cllugicj osi zęba. przebjegll LL i \lt|rgi gófircj 1ltf\' fizjologjcznej dlugo. pm{adzi się picn|sze cięcic po shoniĆ pżedsioDlio. ści](oron k] ric/l\(h zębó\\,góm]'ch lub prcgna(ii' tei i jęz}dorr,el }5 mn] r.xmoleglc do bEegu d,lia. Szczególniedekorzvstna cl]aĆstel].kiulębie a jcst s]a. dochodząc do kości .\.lDstka.\\ pĘcstżenL1ch as\metna l\. d'lugości ]iororl sie]€czY międf}lQboł].ch u|v}muiqc cięcie ló},nolcgle do Innc $skazania (lla te8o rabieguto: bżĆg! dziąsla,następuje odd7ielenie$Ęsloej \\aI. ' J , l / i J - l o \ , L ' \ j p n \ h i ,o $ . r L , t m a | | i . r . sh['bloda\dd. Dnrgie cię(ie biegniĆ !r I t n' dnie i{Ćsloll. /L,\ .nJ|n,' ||'ń'Pi . |".'.ln'ii /F|'a I J |||r/\ | ' |nJniJ kj \f kierunku kościt]mstka i jcgo celem jcst u$,olsrę kolon}' protet-\'czne]. edc plata (kohieĘa) dziąsło$e8o i'oko1 lęDtjl\i Zabużenie tf\\i szelo]ioś(i biologicznej' ./\'li Z ](L)]ei następujedo$icvchołko\lc odpleparotane sldóccnie pasa tkanki za\lartej pomjędz} slu,\. p]ata śluzó\\']iol\o.okostno$ego obu sfuonachb. po Lcln kości \\.()stka a bże8iem dziqsła(isLotIego ku zębo\\ćg() odsłoniQcieporricrzch kości'Trzecic i dla prat\idlo\lej ]o](alizacii p()ddziąslo\e8o brl{! ciecic protadzi sie wil]uż gr/biet1l]ioś(j \|]]osL]Q gu korcnt ptolct!cznei). i p]7eśróCi Zębodolo$)clr rrd przedsitlnka clojt:zr1io. u l d n \ i e r , d , ' r u \ \ .L i a . , n n r r l , r, r i r i F t - m \ \o. Dziqk temu odd/iela siq kr nier d;Ó4srorir r " r ustnej w rc]onie szJ ki Zęba od kościl\1Tost].ai usu\a

Plzedsionkollo i ięZ],kol\o odcina się nadmial dzią. sła,\astępnie po pomiare 8jębo]ości ldeszoncli pro. $adzi się ciqcic girlando$Etc. odl$ażajqc bn]da\\ki

253

5do 3 mm.23 estetycf nego' w€go efelĆu !.ch' za]eŹności poza. do l|ark|daw(zej.7ębo$'1'ch. dieta ubo9obia|ko\.i pozabiegolc 5ą my ustnej. u$'zg]ędniającego która p(} gicznej' leczenic ofiodonĘ'czne lub/i protet]'czne. Nie {eł dąż!ć zoyt Tałeji|ośL' oozy\karie jezeli plfed zabiegicm b!.'ł preparacja śronybiotcfej.'idzenie lejonu dziąsłowoDopiem całościowe decydujeo końcovlm efekcie zębowo. ponieważ ność pofabiegowe upodobnianiasię do pier.\lnagane \Ą]{)Iaco!!E.W}. ustabilizujc się położenie zabiegu(naprzykład W B|ędy techni(fne trakcie prepamw'ania .t$ażo*ego jest temz do]dadneusunięcieziaminy i \Ą!" estet-lcznlan prowadzonego leczenia. sferokości miętaćo $.a hig. Za międf]'fębov'. dniejsu pn]'padkach\\.elaja_ pacjenta n|olo.r'ch pomocq szwów \łielo1.niestabil.Wotnego kontufu. z)4 .22 esteryki uzębienia'lecz musi ja Zabieg kończy zszycie płatórvw przestrzeniach ńe możepogarszać popE\{iać'w czlm szczególneznaczenic ma stmte. gia oszczędzania rcgenercwaniatkanek przpębia.]an:a pozabiega (szacolranena okolo 57oliczby zabiegó\' lub \łTęcz zatoźonego @ęstopowodemnie uzyskania niepo$odzenia. Na ł]'niki chiruBii plast]czneipvł-Zębia rlredoslarearalubzbyrdgre5yw.nPgo danegozald€su \Ą].1/a) n splts maią po\vi].kiedy sześć dać naj\łtześniej no$ego bnegu dziqsła' peńo.Estetycme korony prctetycznenaleł zalda.nieprawid|owa technika zak|adania one sl'asz(Zonc.dłużenia obok terapji cz]'stopeńodontolo' \\e jest pEeprowadzenie osteoktomii' Na]eżypa.w Estetyka periodontologii miesięcY po zabiegu. nieodpowiednia ma dziąsło tendendę do przeszcepu. postępowanie szwóW)oraz niew|aściwe fnaczq. tń aI8onlmu no. nje inlerd\ ptina].laścirvej nie leczenie periodonto]ogiczne Blko \Ąśpótczesne od winna \ł]'nosić 2.|ępoMJnid' korcny ldinicznej możli.vars1"tvG i \Ąych. W naitru_ Możliw€ jest ych gładzenie !v od korzeni zębo. wek międzJ.dcjap|ata' u5'sokichbrcda.pa|enie otoniu. biologicznej.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful