Pra znaPeri ontoI ia ktyc od og Kliniczna
prof.dr hab. Jadwiga Banach, E|żbieta Dembowska' n. med. dr RenataGórska,prof. dr hab. prof.dr hab. Zbigniew Jańczuk, Tomasz Konopka,dr hab. n. med. Joanna Szymańska, med. |ek. MarekZiętek,prof. dr hab'

Zbigniew Jańczuk

Redakcja naukowa

OD
bibllotelio

Wydawnictwo Kwintesencja 2004 Internationale Verlagsgruppe Quintessenz Berlin. Barcelona, Chicago, lstambut, Kopenhaga, Londyn, Moskwa, Mediolan. New Delhi,Paryz, Praga, Paulo, Seo Tokio, Warszawa

Spis |teści

Rozdzial 1 Morfo|ogia przyzębia zbignieW Jańczuk Wprowadzenie przyzębia struktury morfoIogiczne przyzębia Uwarunkowania morfo|ogiczne a fizjoIogia i patoIogia

11 11 17

Rozdziat Etiopatogeneza 2

Renata Górska Wprowadzenie przyzębia Mikrobiologia pomiędzy gospodarza Interakcja bakteriamiodpowiedziq a Analiza czynnikóW ryzyka

23
23 24 28 37 37 38 40 46

Rozdzia| Epidemio|ogia 3 chorób przyzębia
TomaszKonopka Wprowadzenie MetodoIogia badań epidemioIogicznych Geograf Występowania ia choróbprzyzębia przyzębia czynniki zapaIeń ryzyka JadwigaBanach Wprowadzenie podmiotowe Badanie przedmiotowe Badanie

Rozdzial Badanie 4 kliniczne

55
55 55 59 65 65 69 78 79

Rozdziat 5 Badanie radiologiczne Joanna Szymańska Metody badańrentgenowski€ h Moż|iwości radiologicznej oceny W periodontoIogii Monitorowanie leczenia Ograniczenia diagnostyki rentgenowskiej

Rozdziat K|asyfikacja 6 chorób przyzębia
RenataGórska Wprowadzenie choroby dziq5eł przyzębia Choroby Wady wrodzone nabyte lub

83
83 85 93 105

Spistreści Rozdział7 Wprowadzenie do profi|aktykii |eczenia zbignieW Jańczuk Wprowadzenie strategia zapobiegania i Ieczenia choróbprzyzębia personeIu profiIaktyce Ro|a średniego w Rozdziat 8 Profilaktyka domowa JadwigaBanach Wprowadzenie Motnir'acja isamoocena jamyustnej Wskaźniki hi9ieny pomocne Wybarwianiu płytki Preparaty W bakteryjnej jamyustnej leczeniu Znaczenie higieny w choróbprzyzębia przestrzeni Przybory higieny do międzyzębowych

't09
109 111 114 121 119 119 120 121 122 126

profesjonaIna iIaktyka Rozdział Prof 9

zbigniew Jańczvk Wprowadzenie Badaniejnstruktaż i hi9ieny Mechaniczne oczyszczanie zębóW poIerowaniem i szyjek SkaIin9 naddziqsłowy z koron zębów Kontaktowe stosowanie IekóW persone|profi|aktyka profesjonaIna średni a Zbigniew Jańczuk Wskazania poddziqsłowy PeriodontaI SkaIin9 czy debridement |\,,letody usuwania zlogów poddziqs|owrych

133
133 134 135 136 140
111)

powtarzane Rozdziat Leczenie 10 niechirurgiczne

't45
145 148 150

Rozdziat l Leczenie l chirurgiczne reparacyjne (resekcyjne)

JadwigaBanach Wprowadzenie Kiretaż płatowa operacja przesunięcia metoda plataI Zabieg dowierzcho|kowego Nabersa Gingiwektomia Osteoplastyka

157 158 159 160 162

Rozdzia| 12 Chirurgia ś|uzówkowo-dziqsłowa TomaszKonopka Wprowadzenie Poszerzanie dziQ5ła 5trefy Pokr}vr'anie recesji dziqsla Zabiegi wędzidełkach na

163 163 163 166 175

6

spistreści 'l3 tkanekprzyzębia Rozdział Metodyregeneracji 't77 117 179 181 186 187 187 192 Jańczuk zbigniew Wprowadzenie przyzębia tkanek Mechanizmy regeneracji Błony zaporowe matrycy szk|iwnej Białka wapnia. Marekziętek WDrowadzenie przyzębia Estetyka niechirurgicznym W Ieczeniu periodontologicznym Estetyka chirurgicznym w leczeniu 245 245 246 247 .materiat wszczepowy/bariera Siarczan przyzębia Wszczepoweregeneracji w tkanek Biomateriały przyzębia tkanek skuteczność regeneracji metod E|żbieta Dembowska Wprowadzenie Podstawyizyczno-techniczne f urzqdzeń laserowych promieniowania laserowego tkanki na Dzialanie przyzębia w Biostymu|acja Iaserowa chorobach mo€ Lasery dużej y W terapiichoróbprzyzębia o |aserów |eczeniu w chorób przyzębia Rozdzia| Zastosowanie 14 199 199 199 201 202 204 żucia Rozdziat Leczenie 15 zaburzeń czynnościowych narzadu Marekziętek Wprowadzenie Przyczyny zaburzeń czynnościowych dysfunkcji skroniowo-żuchwowych 0bjawyk|iniczne Analiza zwarcia Marek ziętek Wprowadzenie protetyczne przyzębia Uzupełnienia a choroby Szynowanie zębów z't'l 211 212 212 213 215 215 216 219 protetyczne chorobach przyzębia 16 Rozdzial Postępowanie W Rozdzial 17 Farmakoterapiaogó|na i miejscowa JadwigaBanach Wprowadzenie Antybjotykoterapia ogó|na Antybiotykoterapia miejscowa Prof ilaktyka antybiotykowa zz1 221 222 225 227 z5ź Rozdziat Fazapodtrzymujqca |eczeniu 18 w chorób przyzębia Zbigniew Jańczuk Zakres program i fazy podtrzymujqcej vv)PU'ProLo PoLlEr rrd Trudności realizacji podtrzymującej W fazy 234 239 240 Rozdziat Estetyka periodontologii 19 w Tomasz Konopka.

n obnażaniem się szyjck zębów. klesie legeneradi tkanekprzpębia' to stalcz} zanik prz]. w sĘ ro$'ków dziąsło$}'c]l 8łębokość pż}'czepnal'onko\Ąy zwanytakżenabłon. sldad pż'\'zę. są.{adow4 nażądu żucia'DZie.l ha].yfanik pz\żębia. ostatniafaza WyEyraniaa}nnego' b. bia $..h. czyli tZ\'!: jeśli loem łącząqmoraz prz!'czepłącznotkanko\ty ocz}Ąviście nie dołączą \Ątóme prccesyzapa. ncrcnentowej' Z lriekiem pr4'62gp nabłon]{o\W prle. z\^ła. gdlżrttedylr'laśnie bólq kszta:łtujq stosunk ana.lkoanatomiczn}mi lon'ojoh]m z ty' clepu nabtonlowegodochodzido obniżenia w1rost' pnekonują $]'rriki badai z ]at 90-!v !a. ze się w obrębieszyjki zęba.rll.yżyna nia się zębÓw a . nomiem}. d rozpoe}naiqcysię starc. kó\Ą' mi tkankami 7ębodołow}'cll i dfiąsła(R]''c' i 1'2)..staje tej $]'iostka torvarz}'szy nie międzyZębcma dziqsłem okolicy sĄ'jk fęba.anik puyzębia f q/raŹn}mobnażen korzenia em fęba (w9 furmy) 11 . się 7l r I Ryc'1'1 schematyczne przedstawen]e wyzynania 5ęfębóW ffiffi.owi. c zqb Wy znjęry.Ęsła szkli\łemkorony ze ]i się na plfj.i ku WjprzJr. spolenienabłonka dz. t\ędIUic W ddl. p2edstawi€ n iebierneqo Ryc'1'2a-e schematyczne !Ą.uuaia.i"' JPs| |o |^\' biPmP \\ r/lnanje <ię lę.lączonyjest cementkonenio\W Gostniwo).e zaawansowany nalczy . korzeni' Ponie$'ażobniż]aniu tomiczno. rra sĘ rię koveńowego . po lemPn.allpn/uiań. t''.lla tkanek pnyzębia i badzo ścis|m nt. obniżanie dziąsła.ie pouohy'rn u zasadzie i rou.a mianowicieidziasło' oko. fwiąfku nic tJ.zębla Rozrvój prz}zębia wiqżesię z w1tz1naniem zę.ię jul stna i kość w}'mstkazębodoło$'ego. polegające $}d]lużeniu ich koIon klinicz. 1.1 Procesten (atrophiaseniL^ prio&n.zębiebŹeźnei \tievchoikou.ki zębado około25 30roku Zycia'Potcm z $'o]na brzcżncgo nego loótko prz}zębiem. może pozostać niezmie iona do późnej starości. ptlzniejich a połącze.zbigniew Jańczuk Wprowadzenie ptzyzęhia Mofio|ogia przyzębia strukturymorfoI09iCzne pEyzębia Uwarunkowania mońo|ogiczne łizjo|ogiapato|ogia a i Wprowadzcn!e Plf]zębie jest częścia sl.fujologiczne okolicy Po\Ą.e' W skład zęba(pż}(zepnabłonko\r}) utrz}mujesĘ w okoliq pż}zQbia (Pno dontiummalginak).wchodzątkan]<i sB'kajace Zacz}nasię plżesu\''ać szkliwa ku granic1szldilr.prawdłowewarunk W pz'fębiu. gdrztdltnorreśnie z prznsulranicm pln. też jest mimo Ze\\'taściwie tkankq zęba'o ro]i cementu bó$.

-1.przyzębia MorfoIogia .tl i--I i3pŚ|a rl ---.r. ł.rr.--.I i'. '.. ) ' n posfczegó|nych Ryc.'3 Loka|ifac]a 1 prf}zębja' elementóW s...hematWg Woelfe|ascheida i Rorek dziqqlowy mm 2 Nabloneł lążący mnr ].9 DfiąŚ|o fębodo|owe ]2 mm 3 .-. I =- t_-a ź:.\']l\ Nablonek l Dziąno srqr'. Blona ś|ufMa dfiąŚ|a mm 10+ . -:']\--f.' -.

4)' lub Rycina 1'3 p€zenfuje lokalizację poszczegóLrrych \iebiP\kic.przechoćlząc wYsokości mwka dziąsło 2 mm (międfy siekaczami)do 7 mm (międzyzęba.|zĘsło plzl niejrr okolitar zarlliłIrni: czlmymiejsr h orrcj' mwek dzĘsłowy' przestrzeniachmiędfylębowch W opisanFn objawomkliniczn]'rnstaĘzegozani]ot i. orak \ł]TaŹnej jest \\T'nikiemńwnolegle przebiegają. \qTostków zębodo.2 250 !m 10. zwężenie brak pżeshfeni dzi do punktu st!'cznego.38 2. mlm i regrrlarnJmobniżaniem łolłych. przyzębia cych do pun]dów sĘ'czDych'rrają jednak w śrcdku struktury morfo|ogiczne międzyzębamiksztah siodła prfetęczy@c.widoczneod stlony ualgowo. jest pEyczepione ani do zęba.szczfiów.la. (/tm ' harakerwu. o pEebĘ tego pocesu Ryc.'dochodzą.tach Regt arny i bezobja\łouy tach siodła|ub pze|ęoy Widoane od śronypowierzchnisiycz 1a moźezoŚać zmieniony \Ąskutek '1ź.33 50.69 0.osteopo.t\.0 więcej i 13 .aegó|nych e|ementóW (brfeżne) WoIne dziqsło (pżyczepione) Dzią5ło zębodołowe Rowek dziąsłowy (pżyczep Nab|onek łączący nabłonkowy) Przycf |ą(znotkankowy ep ozębna Cement korzeniowy B|ona ś|ufowa Wy.przyzębia MorfoIogia w lenia dziąs. umz zgĘŹowy' błę. wegow . pzestŹenie międzJzębowe.policzkorłej języko lub wej i podniebiennejw postaci . 7a]aesko!Ądepola są das/(Ą7nami elementów pŹ}uębia. kości.ani do szczpn kontakto\łych ffd7gindlis)nie widocznesqna Ryc' 1'4uspo.e 5ię latem po$o|nyrn. otaga fąbw okolicyszyjki. punk.eślone objałyrctrtgenow.:: \!'()LNE DZL{SŁo Dzi4sło brzęjne @inłiDa tóv stj'Carychlub konta1.86Made) 0.12 0.!on4cmdfaj koł.ostka zębodo|owego szelokość szerokość g|ębokość dtu9ość dIugość grubość grubość szelokość 0.lawki dochc skie| poziomy ńlteł brzegu$}rostka Ębodołowe.5 1.0 12.1o\łych' Poniżejtych pła.Brodawki międzJuębo\ł€ lub ozębnej'na\aaNtlvianie cemelrtu(hapercem"ntns1s).97(l\tavnard) 1.uprz]ćpieszonejwędrówki przyczepunabłonkowego' Prz}zębie w wieku star.a Tabela 1'1 ich \ł}miary kontakto\ł]. rzeni zębów ' w rych zmian \Ąstecznych miazdze zębów) W brodav!€k dziąsłovlyĆh|śzta|. l.lr5m wrażli\łości obnażonych szyjek i ko.77 '|. dy w lecueńu zęMw) lub ogó]noustojowych'Wów.08 3.oza kości.0 0. po/in.5 0. ]tóre w wafunkach klinicznych noszq naz\'r'ę :. rra dna (param€trów) prz}"ębia' Tabe|a1 ' 1 Zestawi€nie WymiaróWpos. Ltóre w prawidłouychlvafunkach qpetoiają Sz(z]'tblo. cz]'! miejsco$Ych(brakizębo\łe.5 0. nych (wg Rateitschaka).stosunkowoniewielkim rczchwianiem ob" przebiegiem nażonychZębów oraz bezobjawo. mniane \łyżej siodłalub przełęcze szerckości o od nierza. go.'olne dfiąsłołączysię brodawkamimiędą'zębo$5'. pr4'zębiaodpowiadaj4 olo. mi. przyczepione'T\'|'orzy ten sposób i w c]zas taci on cechyr€gu]amości pŹebiegaintensyw.14 Zag|ębienia szczy..0 t. w}Tril.mi między dwoma sąsiednimi zębami.dljiJa prLy.585tm 0.9(\ivoaffel) 1.

Tostka Zębodołowego stonie 1}ZL1sŁ(} PRZ!1]ZEPI0\E Inaczejzębodoto. co Ryc.Dzieci maja nieco dziąsło doroś]i.okości' DZLlSŁO BRZEZNE (]\l)L\E) Razemz zębo.Ifiqsło zmgowaciałe leiąrcz prx]nir'bipniem h'"dld}m do.rlardifomis).|ziqsłową. rę. tkaneĘ (w9 Rateitichaka).MońoIogiaprzyzębia tkanck mięl.e bJ'1va ZwJ.oniertargowejdolrrychsie. os.l.ie)yr^rvie.owko.dlis) albo (po Szerokość dziqsłazębodo:łowego odliczeniu szczelina dziąsłowa(Ryc."u żuchwie miod.| lPj tinii s \/'{ /ęLppo 5hlniP pdnicbiejlnPj' gmmadzenie komórek bań\Ąiko$T'ch w warshvie gd}z dziąs:ło pżechoduibezpośrednio Zrogowaciałe komórek podstatnych nabłonka rv tl.z. ma istotne zna.egomm (niepEyczepioneśo)' 2 Jest wyścieiony naMonkiem warunkuje odpomość dziąsłabrzeżnego rrrazy . że dziąsłozębodołorre szerokości2 mm i węższestwierdzono $' ]1% r' . (Ryc-1. ta ma niż Linia a blond}nijaśniejsze bflmeci.: jest . plfy zabiegachpłato\t5lch stem$]anej w regeneracji nychslekacry 1 do 10 mm od jak i W plastycznej chirurgii śluzówkoł'o.. iP.dziąsłowe' L\.\t'l.policzkowej zaró$no W żuchwie' jak \\e tgiilgira ahpolaris) ma przclraznie :abaruerue i w szczęce.thal. w zrogowaciałe poza nej)' Przebaru'ieniamelaninowe sięgajqz\.c i aźrr 50. Bftk niż ko sposhzega się nawet me]anoplakiędziasła(na.5 prze. .2 do 2 nrm.1'5 ZrÓżnicowana sfero' czenie w chirur8ii peńodontologicznej. e Ne '/el\/P \Ąsrcze.lreĄ iuiqrc' jamy ushrej. .Jest ono najszeNzepo przealsionl<owej stmnie górnych pŹednich Zębólvi jęZ}'kowej sht. Mię.w'o]nJm a (Rr/c'l'3 i 1'5)' w]Tostkazębodołowego |iOl\iEK DZL{SŁol\\ (sdtx1sgingi..az po stronie jęz}'ko$ejw żuch\Ąie' 5/arclub bladornio\e' \4ożp iednak(iemnipj. periodontologicznym' Rowek dzi4słowyto prze. przebieg gi andouaty (LitĘagi.ię stlzeń międz}'szyjkązębaa strefą dziąsła rvo]ncgo na ogół. u których nierzad.3).że szerckość dziąsłaZębodoto.najczęsejpj i od 5 do 12mm szer. rra który łqczysię na brzegudzi4sła wohe. Istniejąjednak duże indrtvidua|ne ńż]nice sze.óżna. jest po nie Zębów tMono$yh żuchły Naj$ęższe predsionLowej .idal ma j.\ł]łn. 1.zależnie możeb}'ćnajlepiej zbadanyi ocenionyzgłębnikiem głębokości rowka dfiqsło\t'ego) od umiejscowienia' Dziąs. dołorĘmt$'oEq .l'5)' DZIlsŁo ZRocot'l. ró$Ąrieżlini4 śluzówkorvo".lsta\t'iazńżnicowaną po szerokość dziąsła sh. w rckościdzĘsłazrogowaciałego. graniry z ruchomqbłonąśluzową' mocno przy. powoduintens]ĄM ejszegouna. dziąsłorvej' Rl. walgo\ło.lronip dolnli h prcdt17ooo$.ldch(pociqganie wędzidcłek mięśni) i ' Z badań rt:Iasnych rt1nika.Iest to połaczenieśluzówko\Ą.ło zębodoło$.3) nie jest widoczn]. u ku 15 1? lat' plfy czym nieco częścĘu iIziewcfąt' \Ąpdlug $op]r{']d S.o. czynieniai cieńszegoniezlogo\łaciałego nabłonka' (bżeżn]'m) ruchom4błonqślufowq słem.cina 1..'o.ance podniebienietwalde' Błonaśluzowa lub łqcz. mi huono\t5mi)i głębokości 0.zań\łIo kość dfiqsłazroqowacia|eqo u tEe(h osób W obrębie do|.na. sło$T(Ryc. zwanc jaśniejsze sze. kaczy pEyśmdkowej trzech dorosłych od u osób w tlm df}' dfiąsłcm\'volnyma prZyczepion}mu około1/3 samJm ńeku: 10mm' 5 mm i l mm' osób dorcsłychobecnyjest tz\Ąlivolny lo\\ek dzią.lcllŁtr Pżechodziono po w błonęśluzową $. Jest z czepionedo kości'Zloka]ifowanejest między dzią.n. h. cicmnoczeńĄ'ona. niżlr Źuthtlie'Przrimujc.Je do \Ą5Tostka zębodołowego tą ]inia jest ruchoma.

nie dria długość pEekracza l mml' Jest to miejsce polączeniaoszkliwia wf'l'Z}najqcego zęba z na. / \l o o .czyIia części Ryc'1.ki dziąsło\ł€sa głębsze: w obrębiezębówbocznl'clrniżpnednich (naprzy. ścieu'arunków miarórv u 267 studentów ameĄ'kańskch dokona' że nrh przcz Woe]felalw'r'rrika.dc s. słowejmiędzy Poilobnie kicm dfiqsła' czJ'linablonkiem.em a wewnętrznFn nabłon.Bclo 1'9 mm w obrębie]da).l'Idad dol 2'5Itrmsb'Qnie iv obĘbie l. czy1iprz5'c7gpęm rowek dziąsłowy od 0. szcfeliny iIfią.ko$'ym' W warunkachpm.9 mm w obrębie tżonolwch i 1.przyzębia MorfoIogia go Ze zrogowaciabm nabłonkem dziqsła. '.|iędzy Wiązka pEestrzenie naczyńkMiono mi Wlókien ko|ageno!Ąrych da x570 (w9 sveidyiKrejsy)' śnych' Powięksfenie Ryc.1. i. Z dokładl5'ch p6.Lkim nm.nania fębów może być U g|ęb.Iuu}nip posinjcn1. ro$. szkli\t.5)' 0'69 dzieci w okresie WTz}. który stanowipIzedfużenic naMonkarcrv. Jego fi€. l1cztr(a.ry ozębnej' a . t) .6 PŻestreń ofębnejmiędfy kościq śro.b naczyTia środkowej częścizębodo|u kontakujqce się z sitem fębG doiowiłn' c n.9 Pojedyncze włókna ko]agenowe ozębnej. ro$.] mimo de]i że dochodzi ona do dna mwka wlścielonego J D k a l n \ mn d b l n n k j elm..51.3).le ]ewej)' bo (po a cement€ m korzeniov'. żPnjPule8Jro8o\'€ l Pniu ta Ryc.a$ p"ńL'(lontdlnd' pr} /ts|pbnikotlaniu'ond.'ienchołkowej ko$'ego\Ą'cZęści kiem z zębem. Rornck dzia. u h .l. nal'onek nie od nabłon]<a ze\ł!ętnnej powierzcbni dziąsta pv. się Prz]''czep nabłonko\Ąy odgĄfuabar. \ m .7 Schemat prreplywu krwi W ozębnejpodczas ruchu zęba (Wq L€ n za)' Ry€ . sĘcznie niżpoliczkowolub jęz].zl: i.owkow]'m' jak wspolTmiany plzyczepu'l.c.do którego pEyczepia się. zębatżonowego i nego.J'!.5 do 1. / \ s i purvidłow}ch.5mm policzkowo). / J . 1' ldad 2'l mm po stronie po]iczkorvej zębatlfo" zębó('pżed. cl}'Li nowi on dno m\łkadziąsło$ego.nacfynia przFt bia breźnego.1.7rnm jęZyko\Ąo1.ko$o(napr2.kai jest łqczni. Powiękzenie wieftcholkowej(ws Lenza). w drie a rcwka z nierogowaciejąqm nabłonkem łączącym. 1.ch głębokości (średnio mm \!g Gar8iuloi wsp. xs70 (ws svejdyi Kreisy).5 mm ma lvid:low1..oznisĘ istot. blon]<iem dziasła' dzo istotnąrolę w fizjologii i patologjipŹruębia' Sta.Prz5'62ęp naŁltonkow! x'tnlolnx (R}.ryrn stronieprawej)' |\.8 Uklad naczyniota./).1. l. nowegoszczęki.

Posiadają prze. jej przyczepiąiące z jednejstlo się a zutaszcza u.l mm. Brak jest sĘłnuluj4cegofimkcję zębaa' antagonisty bo\.notkan.czyli odległości keszonki przyzębnej wia R}. na 1 mm cemenfu ko. anniejsza się z wiekiem do0. chówzęba Byc.raea 1 rnm.odgĘ{ąiqtĄ'iókra przebieg(Ryc. Te średnie dłvóchkartek papiefu. na jest sze.łókna (R}t' 1. ' |ą(4 cemen| koPeniow! |o28000$.jest jedn}tn z podstawowch para.Ątem 1{tostka zębodolowego vliqzki o baduo chaEkerystycznej budowie'wśńd u'lóken oĘbnei oajistotriejszqlolę w pocz4tkc (t\. one bzezn}'rn.elem rc. ku rctacyjn}m. wedługWoelfelal nie przel.| krv'.dznić włókna dzĘsło1\€) omf z dziąsłem korzeńo(y fe szc. . pved i po zastosc nacz}'dami dziąs. Md ku korzerua|?.rosu<al.Vegoskupionew prz!żębiu (Ryc. je poszerzenieozębnej. żew kazd}m wieku ozęb.]zo Wiadomo natomiast.noścjq jest poddany @c' chów rctacyjnych. DŁ'gość nej w tych trzech przyczepu łf'rrosi od 0'3Bdo 2. 1 nie odtegłościtrrmmiędzy połączeniem cemento$. a wg Maynardai Wi]sona szersza niż zęba rłłitqczonego ńn*cji. Pońeważ poziom plzltzepu łącznotkanło\.77mm' na Ęba będącegow funłcji zgĘfowej jest nreco nablonkorłego z śr€dnio wgwade 0. ozębnej wg Ićnza pnedsta. jest połączeńem bar. zębodołu cenentem koŹeni zęba.5 mm jej a (średnio około1.szaprzy szyjcei wierzchołlolniżw śmd.pehia pionego' Jego długość waha się od 1 do 1.' l'8' Uuad ten lq(/}<ie7 dna kowego oraz oko. Bardfo istotna wĘ efubość informaqjadotyczyfaltu.t ooery*u . kożenia. l pro.6). Należydodać'żeozęb. toksycznlm.'lokna Ątu \Ą}. koĘenołych na Ryc. ny do kości' z dlu8iej do cemenfu a wiązadlaozębnej kiedy nawetdo zębiny Gnbość w.rn nowP nadzębodololnP posuczegó|ne !\'lóknaozębnej(Ryc'1.żehipelfunkcja zębapowodu.podczasgdy zawszewiększew okoli. odpowiadato cy szyjki zębai wierzchołka . mary stanowĘ\Ą'łóklakolageno\rc.ot\€ny Mają s/( \ĄymstadiumchorobypŹ}zębia. |icq wieżcholkowq' Sieć dacuń ozęb[ej pogrubia łEnJ. jest dostępny badaniu ]dinicznemu' stanow \tręc bieg hoĄfonta]ny maj4pŹebĘ skośny części ozębnej na w środkowej bardzo istotny parametr kliniczny uĄĄ4€ny pc do ńencholkowej zbliżony piono$'ego' zęby a w części wszedEie do ocenystanusystemumocującego prĄlczepułąe.97rnm.ła' sitem zębodołouTm z od granicyszkli\Ą.1'8)' stąd ńżnice v|'szerckości rcgiomch.1.i teźróżnicomplzepł}'\Ąu w ozębnejpodczasru.12<lo0'53 mm' Śre<lrria stano. 7 nl. Przycfep nabłonlow delikatnlm' Pod nim zrrajdujesię przyczepłączno.eżnych' tb . one ^jżnj. Prfestźćńe metrów ocmy skutec7'ności widocznesa między wĘzkami 1t:lókien rracz5niowe cry zabiegu. M ozĘnx.yrn (szyjka zęba) a bifegiem \aT1tstka koscią /ębodolu a (Pmentem' Sklada się ona z *'lókien ĘcznotkalkorwcĘ komóreĘ naczyń.a e. Lldad naczJmiow Dtategopoń\tnanie poziomu powicraho$n}. jest PEyczep łącznotkanko\ĄT/ utlvofiony przez uów i substancji Mstawo\łej ' WedhĘRateitsdraka2 pźyczepiasię ok(> w wiązaniaĘczrrotkankowe. zębodolo\'rego. k1órychrttókna kolage.ner.lokien W duiJ.{iem 0. M.08mm).nlle@eniu danej metody leczćnia' się w kierun](r wiefichołka korzenia. ldóĄ''l1l ząb 1'?' Przechylajqceruchy zębasq minima|new śmd. odpowiada to pmkrycz. baktwjnyn itp.9)lub ich (\ło|ne cement r. gnrbość mm 0. 1.rni . lo Z:!vią/ekinlens}ĄĄ.1. duniczdlm.3i 1'10)'podaas gdywtók.zcfegó|nąmtę w prflzębiu.Morfol ozęb ł'atwowięc poddajesię nawet słab}mulazom me.omiji b|aszki przesbzerrmiędzybtaszkązbitą ozębnarĄ5.2 nosi od 0.5).co jest jednak zwĘzanejuz zbitejrębodolr-' tkankow który waru*uje moc dzĘsta przycze.9.no{ementowej.około 607o między biegnące szldilvno.86mm. ' 10 sóemat prz€bieguMókien br.fćnio\'r'ego powiek/eniu moŹia r1)7.

ząb.ębnej |ewa). pod. Wiókien Jest to w9 Rateitschaka2 ruchomość fizjo|ogiczna ozębnowa. pr. bia. do protevch naprauy l.to nai pzedhzonowó\i[ Tbki częściej siekaey kłów 1ń hŹk ze\ĄIętrznej blaszki kostnej przy kilor zębach przewainiedopiempo odprepamwaniu slwierdfaśę pod(fasChifuĘjczne. rycina 1. kołWnie zawieracementob]Źstów Jego ze\. gąbaastejmiędzyoboma (osqpoł} r kości blaszkami jestodpowiednia grubość Istotna !'vyrost9/b5a). ma ono bardzo złoźon4 struktuĘ' Posiada to slvojeodbiciepźede Wszystkimw nielĆórych fimkqjachtujologicrnych. widoanenapię.ia 1 Włókien obrębie w (snona prawid|owej o. wtórna. Wrostła ĘMołowego Re8eneracia|e8ocemenfu ZJpocz4|kor^1jc r€ge leż pnłzębiapodczas neraqię tkanek zabiegów chintgic.1.rostka zębodołowe. Dotycą.e}ruIościowo na]eł do apara. i wedłl€ Schrtlderao Mtiuera?cementkomóI.ll pfedstawia fiZjologieną ruchomość /ęlE prry rĄzrasĘqr}mnaciJo| 5W /e!{nętlznPj' Przynacisku100p (Ą obserwuje tzw ruchomość się ozębnową zęba'wynikająCąróżnej z szerokośCi ozębnej.przyobciąźeniu (B).ł' nacisl. fi pok''i\a cienkawarstuacĘmmtubezkD ni korzenja 250 m&kow€go (około prn)'natomiaŚ rcsztajest po kł'ta cementemkomórkovwm cement bezkomór. Ta chomość jestwynikjem ty|koróżnej zęba nie szerokości ozębnej' i funkcjijej ale wlóken. zapewniająca ko2eni zęoow. drobnymi z otworkami naczyli i neMów (/aml]Ęa cn: d|a duń brosa)graniczącej ozębnq. nych5. środku gdzie ozębna W jest najwęższa napięde jest minima|ne. 17 .y. żekorzenienie sązupelniepokĘ4ekością albopoĘte tytkocienĘ jej \.. z t b|aszki zewnętrznej zbitq lamina dura).dle tł]'r Aająq ju' z pełmejelastyczności blaszekrł5. zębnowa.larst\łąl.cerwonepo|e nronie po (wg prawej Rateitrchaka).e\ĄnętŹn4 w?rstiłązawierająqłdókta koĘe' jest odpowiedzia]ny połączenie z kością nowe' za zę}a za pośrednictwem ozębnej. JeŚ to wg Rateitschaka2 ruchomość fizjologiczna pokrywąiąca B]aszlra kostnazewnęt-Zna korzenre niekórych zębowjest częstobardzo cieDka' zdarza się nailet.a|ebez deformacji zębodołu.przyzębia l Mońo|ogia xoRm\To\łY Jest alatomicnie I omr czę&]ią konenia ze}a.u 500p (B) obseMuje sĘ |ei fuchomość fujologicznązeba.powodująca Ey'li 500p defoffnacię Wyrostka zębodolow€go. go (zabalwienie czerwone).okostnowego go leoenia dehiscencji obĘbiejednegozęba' w Ry.óMkowo.orzenia ueests'io5 g]ówdje n jegorcsorpqjącementbezkomfuko spowodollaĄr:h uy z . Ruchomo(zębażw.Vnętaa warstwa zawiera\Ąłókla (cElnelt $łókistd ' cenent komórkołlyWstępujeg|ó\tniew 1/3wiencholkowej korzenia. data ś|u.WedługWoelfetai Schei<lal fu utrz}mującego w wanrnkachpmwftllow:<h środ]ow€powierzch. kotyjest odpowiedzialny Lnnoco\aEnie w ee za zęba ści wierzcho&owej międzykorzenio\'/ej' i mortologiczne Uwarunkowania pato|ogiawzyzębia a fizjo|ogia i Jak łynika z połvrrższego opisu morfologii przyĘ. pokryCie kazębodo|owego. Kośc wyrośka zębodołowego stanowi strukturę porowq zęba.IĆórenie pfzechodzą fzębnej. Natomiast pr. posiada nieregulamie Ez[rieszcrone ko mórki omz \Ąłókta. poQqtkowaru.składa onaz trzeche|ementóW się ana' tomienych: I blaszkizbjtejtłyście|ajqcej zębodo|y.którenapinają się po stronienacisku (wlóknablfeżne) po pŻeciwnej i stronie(W|ókna bżeżne).11 Ruchomo( zębatzvv'ozębnowa' czy|ipooqtkowa pzy obciąż€niu 00p (Ą.

zorrc' [m rrie|.8 10.0 rnm odpoiviednio wżuchwieiwszczęce)' Mają one o wre. i!'uĄ'ołananaciskiem 100pmieści w granicach 5 10 mm x l0.Źcdewsu}'stkim czepu *tókien ozębnejdo zęba.0 10. Ryc. /eb\mddroŚ'i maiąpln.1 13.\'l. ęba.a najkrótsze pomijdid.6 13.P pżedtżonowce.biPŻroś' .13 Trzon koEeni Na Ryc. cz]']i ozębnoNa.cf}'Liim kńtszy jest truon konenia.ainajest teżlokalizacjaflrkacji koŹeni (szemkość tŹonu korzenia.Ą ro/miar /eba u pn"ldlrju po.1 ' W fębeh tżonowy. sz]diw' Ffecan]. Izająbardzo korzystnąkiell]nko$'ą orientacjęt-vch rdókien' co czl.'Ększąruchomość jak i przJ'zębnową) \t}.Rurhomo. kacze (śIednio 12.9 14. i kol7Pni Iokoncniorreso F.2 (dolne się pr4zębnowa w'1'. le lepsze Lrmocova e niż jednokolżenio$e.iększająp. dyśta po ny' . (ozębnowejpż]Źęb fizjo]ogicznej i tości ruchomości h n6rrej po. Lo l posoduió m/.2 11.9 12. Dla umocollania zębalr.! Rozbieżność koveni $fmaga stabi]ność nre1.h kÓżenj W śzoęce okowy pżedn.ie.4 14..'a.4 13.ni]ęZniej' żenajdłuższe w l5.przyzębia MorfoIogia !!! 't! 15 fu.rn \! miejscu sąvjkizęba(połączenie średn d|uqości eni zębóww mm wg Woe|fel.9 12.rrizabbardziejodporn}mna siĘ zgr].la\icnic' a]el prverrv iekz"nio mas} kości międry korzeńamil' na Zagłębienia koneniach i\fma(Jdająteżstabil. no ozębnorta' a najmniejszązębytlzonowe. trzonowce (wg RateiBchaka).ar.0 12. pole plz!.homościposzaeqó|nychqrup RyC'1.0 13. a ruchomość się v! granicachB-15 Nołananaciskiem 500pmieści na mm x 10.Ryc.. po'ąegó ny.rcdkol\P .ednio mm i 16'5rrlm i odporviedniolv żrrchwie w szczęce).5 15. ność zęba.hpodańodlugoś. t4!: Ln fiIkacja Znajdujesię biifej korcny zęba.2(góme waltości rlcinie)' Jak W!ri]€ fizjologiczną(zarólt z r!cin]' najl.4 14.kazują siekacze.2 13.!2 PEecętnewańośc M zębóW |-sekaae. e koE 13.1. 1'12zestałione zostałypżeciętne $.7 14.9 kolze e posiadająk\' (ś.a dodatkowosh\a.po akowy Vn' podńiebisnyjW żo. poczatkol. c kly.6 mm i l3. 1]rnlepszajest stabiliza.hwe moja n].8 10.5 13. korzeni poszczegóJnych zębólv Średlie długości Zestaiłiono Thbeli l '2' W}.0 12. rł tościna rycinie).iada tIopi'n .urvegoblr grutrrcbos. cja zęba'DodatkowylrlĄrł na stabilifacjęzębawie.1 11.l3).9 13.Zt. l.8 ozębna 12.

przyzębia Mor{oIogia no{ementowe). zęba' PIz}.ale stkim z większqpowierzchnĘ styku zęba z koścĘ' i\.łókien ozębnej]. temicznJtrni i bakteryjnJ'mi..jest łatlł'oprzepu.lo!te ZabclpiPc?ają dem możebyć ogrcnrna trudność.$a. pluyc4'l a się do kształto$. Gęstość shuktura ko. pżed tlvorzenremsię nak ża..irnia z zębami odpo$'ie' nik opemqjn}. tkanek kich (recesja przJ" prz].tków kostn].himrgi<łd4'zębowych.w!rcwadzony niegobiomateńałlub blonę zapo. ścimogąteżmicć wpbv na stabilność kładem_ jeszczefizjologiczn}m.linicun].a/a]o. przyczepł4caro hspomnranowyżej.t]Tn lepszajego stabi]izacja. prązębnej. szczalnydla pmdu]dówbakeryjnych.' pnede wszy.Istotn]''rn b.agę szczegóInrelrumożonqsiłęnacisl.u w prz!T]ad]. czasem nawet a pokarmów do p&estrzenimie.ecesji korzeoia w tej oko]icy ] DZĘsŁo ZĘBoDoŁoltE Stanowi bardfo Walur <ianatomicznepodniebieńa t\rEldegomogą istotay element nan4du żucja.1'jqcyciągtość fi]€cji chońb poĘczerriadziqsłaz zębem. wspolnnMno szk kostnej \rTrostka zębodołolvego ju.P idm} mwą a niekiedy i jedno.lub nauetLrnlemdliuiar pro$adfenie pokĄcia . sięto nie tylko z większąmasązęba. b|onkiemrogowariejąrym.rni.jako Wrc..kmi lMo.lzon]mi lub nab]trmi tkanek mięk.jeślisię \ł€źmie pod na stopień u\\. postęp pl. Z kolei lvolne przeszczepy 19 .okos }. ptj.v lzl1slr PRZł-CZEPIoNTGo Wpt}'wa zanik prz]żębiaz osteoporozą prz}zębia\qĄ.Irież stabi]izację i czepionei do kości. i . który w połączerriu powodować konieczność Zastosołaniairrnych tech. qy pŹykryć szcze]iie nie tylko ub]'teł kostny ale odpowiedniej szerckości. $'skazujena peltną \łagę tego prcblemu.zębia wad tkanek mięI.'ać możIi. mają.Mogą teżwarunkor.t.ch' La moi{'lci uhudnid. nej ze\łnęhzlej $yostka zębodołoilego ułatwiają pŹ]'zębia's]'tuacjata. na z wa.aruI*ów e\iPRCffJl h. bańzo duz4 $agę do |$ory Lorvo.u $ dobreihĘipn) dano].Lltki &Ę. plzJzębiu$yvołaneumzem zgĘzo\łym).hvo.Ia jednak w ostatniej klas}'fi. niemojliuo* przeprot\adrcnia pżed wciskaniemsię Ie(/enia.7c uIormowanc brc.kich.|reb żuj4' ej w pżed um/ami Wady te nie inicjują zapalenia. pnd(zJt mo$iPnjJ' dniebieniu nie możnabowiem plzesuĘć ani doko. ]lacznie naMonłiem łącząqTn' z rowka . dzią. taki posiadaniełątpliwie wptJ1v Stan stabi]izacjizęba. teżZapobie8ać lozszeźaniusię Zapalenia głąb' w D(} wości niektórych metod leczenia. runkującegoodpomość do pnr'pad].ie.!t.Vvańwlrez na pr4" na Zęb&f Jest ono bołiem Morfologia t]ranek ń. a lvięc zwiększonqilościq o znacnej redułcji lub bmk zeunętrfilej bla. które prz]'Idadano pr/e.Inego zabezpiecżenia p\tki nazębnej.zębia przed urazami mechaniczn]. miejscu zetknięciasię z tkankami w pżestŹenie międzJ" ZębóW(oko]icapż-vszyjkowa. NiedoskonałoścĘ str€fu jest nablonek tej zębowe). pione stanolvińlmież oÓmnę dla glębszych dzĘsła.ch'Płatauz]skanegona tlvald}m po. nowejmięd4TMmdowej cryfi prz]'fębiaz 1999I' (pahf: Rozdfiał6) tkanl<or!]l NaMonek łą(aąqi\!arunl.lnego tię pMyĘ'cia. chemicz. 8ru ptyoTnia się do stabi]ności Ęba. nikłychrozmiarach' pa]eniag'U. lub istotnego cz].rn przede i wsz]'stkimdla endotokyn.n. iam}ustnpi'sldnowi/abc/pie(/cnic tlrnikająqru z odełzania i żuciapokarmów Może waćna jego przebieg.do cementukorzeńowego.z8'lędnienie kacji chorób prz].nd}a w rozwoju chońb pIz1zębia. stanowitrudnypmblemhigiencmy nego ub].okość wafun]<ów ta. Inou pryczepionego.możebJć staftzy kości.Iziąsłowego. kiego szcze. pż}''kła. Nablonek ten nie logowacieje. sh€fu lub grubości dziasłapż}(zepionego. Dziąsłoprzycze.lziąsła pr4zębia8' z da]szychba.bona znacn a cienkość blak blaszkikost.u brodawk. naleł do. przcdszerzeniem za. dniLh !. co \ł]'nika postępplocesu cholDbou'ego przeteżz doświadczeń l. ale mogq wpły.i drugie'W}dajesię' żepłat przyczepionego cieńszy niż l mm nie możespełniać ustnej nawet niewielka szer. rzepy tvęd-ZidP]e| mię'ni7 |ub rębóu 1zmial1 PokĄte Iub n]mi.x rra ząb. prcwadzącą ruchomości do nie Dziąsłopnyczepione (zębodołoi\e) ma jed. ki pżedsionekjamy ustnejomz nieprawidłowe jest na. brak dfiąsła Zębodołovego. ani bocr ic. nie mówiąc już o jego moie zabczpiecla.ż wcześniej. lv b. też w jakimśstopniu \\ł odĘbniona/o5la]a paóonib pr^zebid/wiaZa. ] srł.ocesówpatologr(znychtych tkanek' Jak w klasy" rząc \Ą'łókna rradzębodołowe. przy tzw uśmiechu a szczegó]nie dzĘslolr1m' moroi\o. Ęcu!.ieŻpiJl ślu7ó$ W latach 70.ch przy bmk] odpowiedniej co nawetcfęściowego Zanil.

Najczęściej hzono$ów 7e \^z€Jędu na Loniecatośiominięcia większegq łycho Ętniry i nerwu podniebieDnego nazwie.5%bezpośr€dnio pod w wierzchołkien drugiego zęba przedbzonowego tego zęba10. powodu trudniejszego dostępu przybońw do z ocz!Śzczaniazębów patologrcane r isbdeją specrficzneuwanrnko\aania gYupie (procłmica na powierffibn'al w tej ĘMl^r ocłBzoania szerckiĆh niach żująryĄ b]rdności i niedostępBych przestneni międzyzębor. szłtsza utata zęMw rr'''ielokol'reniowdl a wręc trzonowch w}'nikajednak z szercgu Ńżn}'chuwa' nmkowań: pEekonanie. logicznedecydująo patologi@aycb. nie za\Ąsze ze korrysmiejszewantki rrorfo.|ności pr'yĘbia w tej oko|iry \łychi .j Mdwiąc o ujściadlnen'vliw Warto wspornnieć o wynikach badaĄ dotyczącrd polożeniaotworu bńdko\.ly' 40 czaszek l' Śępuje pod .vydl tworzenieulołtych u|q'tkówkostnrh międzyko. mej Dazwie'Jest t.lusElą l ishieje powszecbne w bo@nego estety-E.a więc pG chirurgicznych'Z badń tencjalnemiejscezabiegółv łynika. one są najsłtciej tracone. 407Ó bów przedtrzonow}'ch. go.Przekonuj4o tJm rł}'nikibadań epidemiologienych Wc. z o dzącego ot\łoTu tej same. kanko\łe. żeotwór bńdkow nĘdy rre r.lycząienia na. o łlyki co do miejsżejdbałości zęby tnono\'ve. 1. rzenio\aych przebie€u zapaleniapr4zsia)' w leczenia fębów trzono l uzasadnioEesą tnr. '14 odsetkj lsun.Na prryldaĄ mimo najlepsze' só. zreszĘ s.ętych tkanki z t\aaldegopodniebieniaę bardzo cenrym dziąsłołe Ęcznor lub mateliałemjako pfzeszćzepy pobieranesą w okoliry pĘ€d.44 |at' Ryc.vr' go umomwania zębów wielokorzeniort5'ch.r^r' Wstępuje międry wienchołkami dwuzę. 42. i w 17.14).obowiemokolica częstychrecęsii &iąsla korzeni /ęh'\! przedtTzonowcb.| (brakują€ych) zębówu osób w wieku3'.i{ierzchołkiem zęba przedtnono\łe.N T % ---- .przyzębia I Morfo|ogia Y IJJ" N (J N = {J .legoz nelwem bldkovr'Jm i tętnicąo tej sa. o mniejszejroli uzębienia i I niepŹdkie są tez nieŚet} przyzt.5% dysta]nieod wierzchołka wracając do morfologii tkanek pr4zębia naleł dodać. powo|niejszlmprzebiegupmc€.

fabiegówhigienicfnychw obrębie żeprzezłiele lat pozbalr'ieni opiek stomatolc by]i gi(znej' okazałosię.k]iniczne' miłmbiolo.a tak. klżycaoraz cz}'rrnikiśmdowiskowe' przykład na lenie Moniu czy stles.1)W zdrcu]łn oĘarumrc małe.lan}. bó$' przezokes trzech tygodni. gicmĆ i immunologicznepźeprolladzone na prze.ale rór.onn]'rni pluez czy iki Ąfyka' z kolei mod}fikowane są U osob/d-row\Lh /dÓowana jPs| ńwnowa8dmię. strojami pł}tki nazębnej. ści Ś'7( qs|ąpi( niP Rlko '?\\in} pa. lub (Ryc' 2. ki stomatologa' niektórych badanychosób nie ob U Ćharaktef]''srycznych. na. ńe tego zapalenia po usunięciu pł]tki nazębnej' Udo\ł'odniło żenajwazńejsz}m czj'nnikiem pfi} to. npni gospodana (Ryc.vów /asu€ e rchdły. wadzqc}mdo Zapoczqtko\łanialDzwojuzapalmia i dziąslajest sp.vnież trudności obiekt]wn}. choroba przJ'zębiarczuija się zatem w r\lniku za]dóceń ń\łnowagi pomiędzy oddzia\.Renata Górska Wprowadz€ n ie Eti0patogeneza pŻrzębia Mik.1ltekintelakcji po.1óre obserwuje się u ludzi w krajach $.ikorvstdia 7 opie.2. że stopień nasileda objawów ldinicznych różnil się u poszczególnych osób.jak i choroby ogóIne' takie jak cu.ch' takich jak źlezałożone \ł]'pełrienie(nawjsajqce) stło.tki ba}ćeryjnej lenia dzĘseł]'Lije zaobselwo\łtsł bystępo\łalueza" palenia dzĘsta po zapźestaniu szczotkowaniaze.zębia. cz.lla cholo seńvo\. że b1przyzebia'z spoŚlże. a się lenie pn}zębia podobne do tego.żep\'tka nafębnajest przy. Badania przeprowaclzone przezLije i \Ą'sp.że chombaplz]'fębiapowstajena sl.enia fe i silenie choroby.ozwinęto Zapa.tk nazębnejw lrrniku małoslrrtecznegoczy. nej a tkankami Do pżełomo\ł-vch {ydaĘeń lv ziczunierriu etio.jak ńwnież ustąpie. czenie zębów Na s}stem obmnny gospodarzama \t'p\Ąv za.fębiadrobnou. l. CzJ'nnik genetycznymodl. 1965mkrrw sposóbnau]<ouy w udo.r)7umie(f.vano objar.Wująqmi na tkanki prz}zębiad]obnoustlDjamiń't]<i nazęb' gospodaua. pa.obio|ogia pomiędzybakteriami odpowiedzią gospodarza a Interakcja Ana|izaczynnikóW ry'yka L'rJp!'owadzenie Badania epidemiologiczne.. kórz}' s/czolkrjd /ebydsa m^ aLienni. ń. plą'cz]'nowo.skrrtkowq wodnĄ' zależność między porvsta\łaniem obecnościa a zapa.tki nazębnej a mechafuzmami obronnl'mi organizmu. dzy oddziałytująqtni na tkŹnl{iprz].hanizmami obr. poAoĘlJ. p\. njl /nP'lłóre dzy mikrofloĘ p\. /enjd/ębóu moŻe cjenta.JPlnoscipomię. i potwieldziłotezę.Ltórc nej a mec. u jeszczeirnych r.i ilości od ńwnież od imych cz5nnikóW L1óre naz. gospodana. równo genotJp. nia prz5. \tie wsz}stkich ba.\ł}stąpienia chorobyplf}fębia. obseNacje te nie Wjaśnił jednak wszystkich \Ąątp|iwości' koniec lat B0' Ińe i \'sp' dokona]i Pod kolejnych obserwacji wśńd mbotników plantacji heńaq w Sń lance' kórzy nie \aykony\ĄEli żadnych jamy ustnej.ilość ubaconej kości liczba zębów pozosta.'fi- .łrą wystapieniazapaleniadziąsła. się międzybakteriami znajdujqc]'Tni w p\'tce nazęb. lowane są przez meĆhanŁmy obronne i nie powo.nanocz}n.W€łw bezpośrcdniej ' zagmżonych utraĘ nie pb{ki nazębnej. nikami Ą'zyka.awa' rf]' szczotkujemyĘby czy też nie.lecf faleiało to zależnośc. U pra.2).ysokorczwiniętrch.a mechanizmami obron. dujądestrukcji tkanek otaczająq'chząb'Wzmst ilo.ale zmienne ilościńtki bakeryjlej konto.ch$}'stępowało zapalenie dziąseł' innych doszło rozwojuciężkiego u do zapale. patogenezychońb pź}zębianależą obserwacje k]i. shzeni ostatnich kilkudfiesięciu ]at wykafały .

tjm w prypadku spc.).c.bacill s act:inomlcetemcamitĄns)t]€nlrami gospodarza. pehi W pł.3 24 .2'3)' uystępują.).tka balĆel]. n}'chklinicmie epŁodów niszczeniatkanek prz]'zębia prowadzącychdo pog1ębiania kieszonek przy..labillarji slanu ldini(.F.7\zebiasa W}. okesy zaoshfeń i progresji plzeplatane są oklesami remisji' czy]i .). Biofilrn stanowią ba]tede \łrazze $odowjskieą które \lyfiĄŹĘają' jest Ą.nazbudowana z manycy i bak. Ąr:h b'lączajqc to ufupeŁienia protetyczne'Pl4jmując w taĘ definiqięnaleł $rraźńe odńżńć p\tkę od in.. nych niezmineralizowanyĆh osadó\rtakichjak &brjs (resztkirozłożonego pokarmu)IDb|ruteńAąun ( L> stancjabida)4.g.2 choroba 1' MikrobioIogia przyzębia zapalnych zasadnioą mlę w inicjo\'aniu proceso\'r' jednostek chombo*ych toczacych się większości pr4zębia i \łraf z cz5nniłamiogó|n5mi W t]ljankach rł'pbma obronęimmturologienągospodaŹaoraz rra współdec}dujerczle8łości o i lnamice Focesu zapal.}. den gram ńt]{i zawieraokoło2\10tl dmbnoustro jów Bakerie pbtki charakełfuje dużańżnorod. pŹyczepu łącznot]Gn]<owego zębnych' utraty omz kości \ł}Tostkazębodołowego. 500 tunkó\"[Jednak2apatogenne przlzębiau\łafasię dla bezt]eno\ae bakteńe gram.CatWldncter rectus PrcLotelk intempdia @:.nikiem in.fi( allmi bakeńami obe.2'1 zdfowe pr4. Tak więc Idiniczneobjaw najcfęściej q t h przeulelĄ ó zapaleńp. Ątka bat1eryjna sldadasię pźede Wsą'stkimz ba]Ćerii(50 907r)'Je.Toego. te.f ębie' przyzębia Ryc.rzŹdzie: Eikalela cale (C. histologir Tnegoi radiologicnego przlzębia.).). lletloletu denticok G.Ątka bakteryjnajest przylegąiqcJ'm powierzcłnizę'bów intrycht\łar. a gatunki| mienia sięnajQęścjej następujące Po'?ŁuI& monas Eillgirnlis F.'lm. marłekomórki. _ ność wjamie ustnejmoże $ystępo\łać około ga. Bacte.BactptoidesforyfhJ (B.'rr! Etiopatogeneza ó IL. dens F.r.2'3 chorobapftyzębia na k1rjeosobniczo odpowiedź baktede znajdujące się w pł]tce nazębnej' osoby Ltóre chonrjq na cu. wśńdńch r!5'.).ujemne.r ner<mnr'N'Ą (Da'iolpl4q&e) 2' Ryc.vych i niepalącJch (Ryc.). MaĘca składasię z elementów pochoduenia bakeryjnego (polisadMrydy) oraf ze s]dadnikówpG chodzacYch gospodaEa (glikoproteiny od ślinyobu.rrr<. do lub powienchni aujdujących się w jamie ustnej. a Natomiast olresowe znfany międzymilaofloĘ a odpowiedzią8ospodarzas4 przycz}rną stwierdza. ldz!'Ćęlub palq papierosy sq bardziej narażonena chorobęplz}zębiaw pońwnaniu do osób z&or. Ryc. telŹkqii pomiędzyCz!fuikiem etiologicznJm.ii.tlobac'terhnn mkbatuxn Ft.d. fukLesforsath s' Tąry1enn denticolĄActin.2. miękkim osademmocno nego.f. ostatnio w piśmiennidwie uzjruEne jest pojęciebiof. bidka sutwic!).n5mi w p\'tce nazębnej(PoryhanmmĄs gi11giL@lis.

po.a ilość p\. hipotezietej od wielu lat opiera Na sĘ koncepcjazapobiegania lecueniacholoby przy. i błonkaszczeliny dziąsłowej na powieżchni szkli.ie kolo.rn. hez}mom. ptz5pi.białkowa \'lTtwarzana przez baktede."wiania Śię hipole/o nie. Rozwój pł}tki bakteryjnejjest pmcęsem wie]o. da. trum bakteryjnego wujemyw przebieguprzeideldegoi ageslmego zapalenia przy7Ębias. polegającena pr4'czepianiu mikooĘanizmów do ba]{1elii.Hipotera speqficznej pbtki zaldadanatomiast.4etabolizm gatunkóW Różnorodność 50%matryca.tki niespec}ficzny w sposób (co decl'dujeo narusze iu obmnygospodarza obserprz]padku zapaleniadziąseł wujemyw u$vołanego plltka nazębną).tce nazębneji jej roli W etiopatogmeziechorcbyprzJzębia'oloeśleńtych u4't po Iaz pieNszy Walter Lesche w 1976mLu. cji po\'r'ierzchni oraz roaodcze.lanowo.pe.ię Dużezna<zenie pdtogenno<ci \Ą glikokaliksowi' to jest polimelowi ze\ĄnąhfkomóI. l.rgodzirrachpe. wa (zjawiskoadhezji). f chorobaprzlzębia' jaki obsel.hisĘd}'nęoraf mucjnę' które mają powino\łactlvo hydmksyapaĘ. Hipoteza niespeq'ficznej płJ'tkinafębnej zalda. bakterii t|enov/ych poruszających Brakbakterii się Wę9|owodanolvy później rośnie Najpierw niewie|ka. odpowiedzialne zeba za rotunnazaile.'tki na7ebnej w Tabeli2.ficznej lub spec}ńcznejptl. ldóre plzyczepiły Dodatkowymi cz]'nnika. że zane z choroĘ przyzębiasugefują. i rebia'dazalado rpduk(jimaŚ) drobnou\h. e M s|osuj\-u bnegu dziqs|aa' lożenia do Rozni.Etiopatogeneza naddziąsiowai poddziąs|owa' Tab€|a 2 ] Pł'. Bakte. ucześniejsię mi ułatwiającpnitworzenie się masy IĄtkowej są W]'pustki bak1eryjne . W}różnia się dwa rodfaje fimbń bakeryjnych: anykłe. pżedŚtawiono międrl mdaiami p]. \Ą jett 16p1''.ikabakteryjna NłatryCa ftora Ruch l\. nizująją dzięki obecn]'rnna swojejpowieŹchJriad. krótkim czasie po doldadn1tnoczy. BToz}'nę. tzi{ pe]ikiq' osłonta stanołj (ąąui'red doskonałe podłożed]a ilzrosfu wielu gafun}ów drobnoustrcjóWbowiem jużpo kill.''o '.Polimery zewTĘtrzkomóIkowe odp(} 25 .uje. fimbńe oIaz g]ikoka]iks osłonka węglowo. że q.l na jako biomasa. ze złogi bakelTjne oddzia]łujq gospodallz.1 Badania oceniające miloooĘanizmy p\tki zwią. glupy bansferaf.oiot\ nd drcdze mechanicznejlub chemicznej. mów z Istotne znaczeniemają:transferazaglikozylowa rozbłąjqca Cząste@ki sacharoz$w \ł]Til{uczegopo. etapow5'm.tóry \\}t\'valuany plfy udziale enzy.tów do szldiv{a' jest osłonĘ nab}'tą Powstająca warstwanaz}'Vlana pellick). jużmałeilości miłrooIganizmów rnogĄ dzia|aćjako patogenne IdenMkacja ba]Ćeryjnych w F@esie choroboi!}. jest kowemu. Iikulę zaczFajq zasiedlaćbakteńe. Byćmo.a Ę"Tn sa. m}Tn istnieje zwiqzek charŹktełstycu nego spek. którv. patogenó\a chombieprĄuębiajest tudna. W szczeniu fębów ich powierzchnia pokrywa się war' stwa adsorbowanych Ze śliny białek bogatych w prolinę. Ponad 90%bakterie GłóWnie beztIenowa ruchome obecnebakterie Bialkolvy DUZa Pł}tkabakteryjnamoże}ystępowaćjako pł}'tka w od naddziaslo(a lub poddfiąsło\ła. Nie wsz!5tkie dicbnoustmje posiadaj4zdo]ność adhezji' Te ba]derie' którc tej zdo]ności posiad4q' nie {ykorzystuj4 zjawisko koaercgacji.h ro|a po|P8arra ro/po/nawaniu rcceptorów znajdujących się na komórkach na. meru lewanu.r. bakterie 50% pżewaga Miesfana. polimery glukozy zrłane glukanamr oraz wstajq transferaua f ktozylowa powodującaodczepianie z czqsteczkisachalczy fiukozy i powstawaniepo|i.któIe biolq udziałw kolonŁa.żetylko niek1órc bakerie znajdujące się w płJ'tce są patogenne i wzllst tych bakeń powodujechoIobę. za]eżności po.

tka sa samejńtki i dhrgość podał cukróWta Wczesna oloesu łeaki' Przy dużej i two2q sięwarunki jejda|szedo Pł].Vych' takich jak lozwłasiępłytka F|ora ce(hcho. nyrn) zapaleniachprz1zębia ńżni się istob: e ja. nie (] W pien. badania wykrywane miejscach. poglądniek1órych autońw że pb'tka twierdzałoby w nielłórych (w przewleklyn' lelikim i urnia*owa.mr'fis s. zdohość F1Lsobacteriuin mjnować bahe e beŹ|enowe. jak i negat$łne' Badania ziarniaki i ją pojawiać bakeńe nitkowatqkĘtki'wżeoonoM/" płitki in vitro wykazaĘ żeobecl1ość. dentbok'. teruln|it ]s oftzba]neńe z ga' fusobącteriw\ CaflWlabactBr @c' 2. forsathus.'tka nazębna ma złożony ekosystem. u6leąfuxn zfiIiejszA potenqjał pomoĆ4 i umoirliwiatworzenie odrron słowej za metodyhńrrdrzacji DNAwykaza. ni gładkichoraz zlepianiebakterii nie posiadających adhe4n' Prry pows|at\€ n iup|yki znarlenie maja ńwnież mechanizmyfĘkochemiczne: zań\łno dc datnie' jał i ujemne oddzia\tvania eleltodJ'rra. szybko namnaża się go rozwoju' 3-5 dniach pojawiają gram. funkami mogąqmi istnieć w warun]€ch tleno. goraloni S. miczne oraz sityvan derwaalsa. na zarówno zespotowo.uazniejszezrlaczenied]azapa]enia i dni)dominujq jej oddziĄwania'? pł].ujemne w którrm pomiędzy bakteriami zachodzqinterak. nia irrnych gatunków beztleno\. jak i u 1udzizdmwch.w których stwiedzano kfua. oznaczona i odpowi€ d nim ko|orem' i€ s (wg podczas pr4zębia socransk. Ponadtoba]Ćedete obsel. że Fusobacterfum ostatnie badania' które przeFo\aadziłsocran. swojego$odowiska izolowan]'mi bałteriami w mie} nej niszy ekologicmej dla bnych gatun}ów beztle. kłasów duszczortych.2'4 Wybrane jak są Gatunki zaznaczone czerwono. że ną'częściej Ę chombąprzłzębiabr'ł'v gingixujĄ nou1ch3' klademLofz}sm}(hinteralcji możle P Pr4 scach objęĘ/ch prcdukcja substanqjiuzmstouych.N/óWimy wtedy 7r cled'łm do \tslńllrego zańwno z ga.u|shepbcoLans niających receptory co sprzyja kolonDaqji innych wiedzialnesąfa przylepianiebakerii do powierzch. śńej kolonizują bakteńe z gatunl. być T K wowanow miejscach.ffifi Etiopatogeneza żóttv zesDół S.cje zań\tno pozJt1me. ce. przez inne gatunki oraz produkcjasubstancjiodsła.których w W wFtępuje kruawienie częściej ActinDb aciLh8actino|nace..!Źrfebezt]eno\łców Badania \łyka'zały bowiem.a zo . żeos. późlnej gafii] (hpnd'ltopha. oftz Acthamu ces.tce W 7-9 zaczyna. jedne gahn <i. analogów\'r'itaminy i \'r'odo.uŻęsione bakteńe obdazone ruch€ m ' stopn|owo ruEleatum ma zasadnic-zq poddziąstowa' którq zaeynajq W do. grupa gatunki okr€ baheryjnych zespo|ów idenMkowanych poddziąsłowej Każda ś ]ona w Ryc. rcdukcji utle ana sĘ oparte na analizie 15000pńbek p\'tki poddfią.tszej fazie tworzenia pł}tki 5ię nazębnej 2 kościolvo spotykanejw zapaleniu dzi4seł'a nai od prz}zębia ma" gram-dodatnią ma bakteńe ziarniakipa.ParyWamanas gixlqiLlaLis. oftlis ptytce.ego).któr€ to \4ykoruystywane ru przez są wienie podczasbadania. FLlsobacte|h1m się maczenie alla przetrwa. inkmedius S. Te ostatnie mogąjednak \Ąl€tęporłaćzańrĄno u osób z chombąprzyĘbia. sangub S.lonkę nąwcze. i pojedynoo. śię Po pałe<zkj' okresie dniw pł}. rra przykład B. co po. o dojzałej bez wch' jak i w śrcdowisku tlenu możeułatlviać przebr. i robotwóreychdla choroby p|ytce nazębnej. nabiera przeĘ'\ĄŹnia plĄzębia.4). Badaniate wkazały ńwnież.

Jednak pomlmo ńe gram. śtinot\€ &s LU(TIrrtltt r't Pro|eina n}łnjest stosunkowo[Iałosfkodliwe' |azo:.polvodu. Ponadto zaobselwo\łEno. działanie to dzięki bańerom ochron. lr.r ciągłość śluzow€j jamyuśnq. wiąża(a że. ich dżiał2nie polega na . [W uzonru itancji hamujących opierasię na które8od.ldniąiąrychzasie. Do czrlników utn. wiek uszkodzenie mechanicare nablonka. wodu. rczldadzie wiązań 1. tylomuraminowegoobecnegow ścianiekomórko. is8.\t?suN. obIonę tkanek pr4rzębiaprzed działaniembez. są ważn]. Mechanizmy humoralnei bacb pvJzębia warur*Uje njc$loi(ta odpomoś( obrony nab]. mn ruw komórl. wie|ugafunkó\\ bakteń' nie/będne mzwoju dta w Do bańeto<hronnych organifmiegospodazaza. nai obemość Do dla )dż}wcze iJrrrych. z blonka' co powodujq że\łTaz nimi usuwanesą dzięki akwwności i rcncji. \IToDZo\.'"prawidłou'a śliny ci4gb przepb'\".w której decydującq ( I'l(.o któĘm będzie mowa poniżej9'l0 L slgA.l. lakto{eryna.ch W slg. ciw iniaazji patogeffrych drobnoustojó\.Ełi^n'fń.że niektóre i wspólzawodnicząo pożJĄir'ienie' wierzcbrribłonyśluzowej zętń.ta.komfukowąlinię obmnyprze..d1jAiabakteńostatycznie adsońując żelazo.ią.llWśńd wrodmna' jak i swoista odpomość i komórkowE. rmom obronnlrrn gospoalarza.ace. głębiejleą' Opartajest na mechanizmachfilogenerycmiestar.lAnp7.ztostA actianAcBterrcc'?rzitdns. a co za tj'rn idzie na lizie komó*i bak. Monę śluzową żasię. L\Zluvczanie nablonka.ujemneiźfódlemjego s4 8rucuoły oraz leukoĆJty na ]gmmnej itościbaktelii oddziałujqcych tkanłi ńn szczelinydziąsłowej ]Ęanizmu. p|z€d działaniem di ply{di .\ \lł.{Fa8oc}ty lll stałe złuszczanie receptorcwej mąiqzdolność adhe. bak€ befpieczającyó kowane są w śliniankachprz1usznych oraz w bło metabo|itów możeryza|i@]&: jamy ustnej.W ogtrisku zapalnrm cych tkanek.s\l()lsT'\ t}łn id. opsonizującei aglut}nu. ńekor. znacznie śabiejna bakte. badzo istotną medunifmów odpowiedzivyrodzonej mlę odgrywaobronanafuralna.łaściwości |]lMechaniŹmy obronne o8niwemvI systemie obrcny humo' ce. wej bakteń. taksji' pochłaniania' jej cali fagocltozy opsonlzowEne. nie śluzowe./ia|anic ddd \ĄĄt$arzanie H2o2 pnrl S' son4&b hamuie ba]deńolityon}łn.anitĄńs ha. mIę peh ą granuloclty obojętnochłonnemakofa.rn s przeplyw ś|iny..L Przeciwciala wydzielniczetej klasy produ. )..Ń i przed drcbnoustrojami'Uwa. ! enrymy: lazozym. dlenie bakterii nalezą: powierzchoimych warstw na..4 glikozydouych l. nuje wzrostS. duiałaon niestety przede wszlstłim na DojrzalapM La łm' potrafiąclm opieraćsię naturaln}m mechani. m]nej. nazfvane profesjonalnlni fagocltami oraz limwą oblony organizmu jest foc}ty NK uldad dopełniacza' lŁozJan omz intelfe.i blony neutralizacji wirusót egfotoksla bakteryjnych.ił'Ponadto śIina l-robnous|roje zavriera wiele substancji cz}'nnych' których I pmdukty jednych balteń stanowi4 sldadniki Do wspomagaobronęgospodarza. baktelie 8ramdodatnie.wainiejszych nich należalifoz}m i lakofeIJ'Ira' f ŹIiczamy na pnyldad konkurencję o substancje jak ńunież produkqję sub. ślinowe. Ś4'ch niż odpowiedź folrnuje ona piervszą. san4n jesl hłoręmdobrzezoĘanLow?. na przy.ie przerwanie cią8losci blony śluzowęj.()Śc BŁo\\. gi. pośrcdnirn pośrednim flory bakteryjnejw choro i 'agocytam€j' L N4echanizmy obrorry .ojów' Jakiekol.i je spłukiwaniedrobnoustmjówb}tującychna pG nfunków. ś|iny: majq także$. żenabłonekpokr$"r'ąiący ńeprzepuszczalny dla drobnoust. . ilość 27 .a ulti'taEame )akteńoc}'nyprzez A actinonqcetan. migracii samojstnej ukienmkowanejchemo z powierzcbnifuobnoustroje: .lżywcze receptory omz Hydrolaza glikozydowao <lziałaniu wzrost inoych bakteń.ystnych inteiakcji . a co za po t orlponrtlŚ(. teryjnej.I Jest podsta.ŚLUZolvx.iepenehaqię dmbEoustmjów do nab]ńa.j nadzoruirnmunologrcznego.

1A. c}tów i monoc}tóW hamowania chemota}sji. $[i onr'onNoŚĆ l''cBr'lA W}mża onazdo]no. która fia zdolność niszczenia leuko.tki nazębnej. |oskla1ź. przlspieszonej penettacji prozapahy]h ploduktów mowanie mzwojubakteńi (w zdrcu!.rry o \Ątaściwościach anrygeno$ych'wy. niszczeniubaktelii.c}tokin' JeśIi tenconita1s.poire.suprcsom\łych. uualniaaie IL. Ts. \Ąe.hlmlmo8lobt]liny sĘ do enamat}@neeorozpadu nabłonkowej strukfu. shrrkcjętkanek prĄzębia poprzezbezpośreilrripo.zębia odgĘlvąjqwielocząstecz' klasycznejdrogi dopełniacza. powiedź Ę.?id]]'lvania' be.z]5zqc}th' Me. wicd/ite tvajernnie siebieoddzialują. prz}"ębia11' wazję bakeryjną.lnie njszczenre mi]rroorgani2mó\ł. dochodzido proliferacjipmdlktów balderyjnychi aktJ'vacjis}stemumotroq. toksFy)' jak ńwnieź poprzez działaniebakeryj.t.neu. nych Foduktów przemiany matedi. foq't T (prezentacja antygenulimfocltom.ll. i ll zapahic zmienionlłn l€c' ĘA l€\'l l wiqzcsię obok enz}mówbaldzo ważn4 w pl.bakerie i wydalanena drodzeegfoc]'tozy ze\MĘtŹ.ty\lacja monoc5. ułatlvianiufagoc5tozy kowe tok].elaŚtazaomz toks]. plfez opsonizacjębak1eń.odpo. oddfia\'\ĄEniana ant]Eenowq do 10. Najbaldziej poznanąegzotoks$rqjest (a]. ploglesję nasi|a choroby pomiędzybakteriami Interakc'a gospodarza a odpowiedziq Bakterie obecne w IĄtce nazębnej powodująde.n'1o balizowania przeciwciałi aktj'lvob'anialimfocjtólv i]zoną nieswoistą) zape\Ąłri nie ochronyplfed anryge. się i Średni mPJlanifi odd..lviedfi Substancjewltwarzaneprez togeneziechoroĘ pr4zębia wiąZesię z czJ'lrnośc1o.|ostolipafacĄ Ppi|PtiafapPyoyr'jąjq się zmoclty \ł}twatają pfeciwciała. IFNy pŹez makofaśi)' Naturaantygenup|usczynnikirrzykawarunkują ost/ośc reakcji komórkowej. ścĘ rcakcji i pamięcĘinmunologicuną'sldadajasię dni wiażesię z u\'r'alnianiem na ńą: wczesnareakcjahumomlna. \ła omz tolerancjainmunologicurra. Be/pośFdnje fuia]aniPIoks} ją skuteczlość mechanizmów odpowie. \Ą]. i endotoksyly i bloko$Eniu en4tnów bak1eryjnych.lim. $1mi subpopulacjami limfoq. Efe]d plżez bakerie enzy. nie linrfoMów B' które po przeksztatceniu w pla.niku w czecodochodzido drobnoustmjamibltująqmi pozakomóIkowo-Ha.1' TNFo. actiiwftUcemałmfagami osi leukotokslna prcdul<owana omz dfiałaniemimmunohormonów. W rczoronqly odpo. a waniu w plz}zębiu uszkodzeń to\Ąa. działaro\łnież chemo. hialuronidaza. prctea" limfocT'tówTh. od8l]Ąłajadecydującarolę w zwalczaniu załazeń ry międzykomórkoi\'ej. na wzmaoria.rn dfĘśleĘG' p\tki w głębszć \łarsti{y tkanki łącznejjej lozldadu. mów prcteo]iwcznych'takich jał hia]umnidaza.\Ą.AnĘgeny obe. uykazujq więc w mie} chanizmy obmnynies]woistej pełny scuinfekcji za}resdziałania: desbukcjioko.nątrzkomórkowego tmlłienia i degradacji bakteń' hlcesom tJ'In towal4szy degranulacja i uwalnianie el)f]'Inów lizosomalrrych'które mogą uczestnicryć procesienlszczeniatkanek pż}zębia.lzipierwot. cznebdk Prij /wiąfa. możebrać uihiar w takwcnie. ko.l2 nab}tą' swoistąimmunologlcżną odpowiedź nami bakteryjnlmi. ne jest z ich uni}nięciem do tkanek Nie b'lko d'rcb.aniu toĘ'n ńżnia się e8fo.t Limfoc]tD prl'ez A.ocesie mIę de.Th2. i Lomorki go\poda-rza produkujaerv)nej fagoc]''tamej \4ar1u*ują i zacho\łanie ale inmunologjcznej' Pl7ekłanic a]<i]'wnPj inJormacji my L1d€ niszoą stukfury nablonkowelub upośle. od licznych tkaneŁ popEez bezpośIe. ĘĄ Z akt}vacją przez kompleksy antygen-pEeciwciało' sh'ukcji tkanek prz]. lagenaza. w pEebiegu chorobypf}fębia współdziałanie (odporviedź ci}'ciałz neutrcńIami humora]naz . pośrednichvem powodujeufbudze. T. komórkowo. w L[{ładdopełiacza natomiastbierze udziałw bezpo.{b). pamięci noustroje. za dfają obmnne działanie\łEznychimmunoglobulin.tów T 1Th1. Takie enzlmy jak kolagenaza.pu humora]negoi komórkowego. ściq selekĘ$negorfipoanawaniaant]genu. która powstŻymując in.swoisto.późrra komórko. inmunologicznej przez antygenyp\.n(egotoks]myi end(} cne iv chorobieprzyzębia{$vołujqjedn@"eśnie od. 28 . neutralizo\Ą.[\\W Etiopatogeneza go (opLaszczonego) nieopsonizouanegoantygelub nu. RoIa nab}tej immunologicmejkomórkorvejw etiopa. prze. średnim pośIednio powsta.

fibroblasB kelat]noc]'ty charal.ii immunologicznej gospodarza uczestniczą głównie system immunologiczny błony śluzowej neutrofi]e' makrofagi' komórki NK i biał.zereda drobnrch naczrn lorvionoprzenikaniepb. i Ózrnnafanie komórck tkanek jq( inl"alię bakteryjnai odabiają| mc(balrizm! obronnegospodarza.o/.wacji prą' powtóm}m zakŹżeru plzez 29 .okim biologicznej. dontologiczrrą zwiększeniemprodukcji E\al pły.zapalny powodujqc lozpad tkanek przlzębiala (Ryc'2..n oraz plo.rva P meLaboli|ót\ prz}twieJdzonych konglomerafupłJ. nościnabfiej humoralnej i komóIkowej kluczo. Źe fagoc}tujabakeńę z płJ. ktfue umozliwiajqłatwiejsze śnych.Etiopatogeneza LPS ---------> MAKROFAG rL-rF rNFd v OSTEOKTAST PGE. W nieswoistej rc. cz)'niosej . nach chomborłyd' plue.1er5zująsię sze.rofa.5).1eńe'do których zaliczamyamoliah indol. fagoqltoza). i om7 nic nu $}^ięko$eao w\m!.q prfez s]da.lPs FIBROBLAST i NISZCZENIE KoŚcI przyzębia' struktur bakteryjnych niszczenie na Ryc'2. oraz przJzębnej. nu kieszonki powodujemi8rację neutofilów i mal. i śliny. Lulr C\TOKr-\1. kowodól kńasy tfuszczowei inne zapoczątkouują pm8iEsji zmian uszkodzenieprzlzębia lub sprzyjajq palologi( (h. moga uczest. bieguzapalenia W pienłszlm etapie dochodzido odpowiedzina.5 Schemat oddziaływania endotoksyn (LPs) ' E\DoToXs\\. ryjnych gów w kerunku ogniskazapa]nego (zjawisko chemo. Da m/Mój o .\Ąazję balderji do tkanek. speltum aktyuności kle istofuą lolę w mechanifmie obrony ale także i destrukcji tkanek pz]zębia odgrJwąjąlel {oc}ty Ltór€ opńcz tego. sta. rzane przez pobudzonekrwinki białe (elanuloc]'ry' limfoqty monoclty plazmoctty). ciężkiego rób prązębia'.tokin.wa (opńcz immunoglobulin) sieć rofpuszczalnych p\Dnych mediatolów i q. ./n) przyzębiaułatwia. obecność antygendvbak1e.Hormonopodobe nohormony którc wplywaja na fimkcję kom&€k i warunkują ich rrzajemne oddziabvanie' W}. ka oshej fazy (opisane nyżej)' W swoistej odpor.'Klas!fikacja cho.lSą|ipopolisacharydami błonykomórkowej ba].Na. opłaszczane fuahej aĘ.twa. komórck (dlsfunkcja w określonych ści117ch (patrzrczdz. tomiast picdukty metabo]iczne\ł]rtlvaŹaneprzez bal. W !Ę'niku działań enz}'rnóWtoks]. w4 lolę od8Ą.2. duktów prZemiany mateńi dochodzi do Wstępnej deshukcji okolicznych tkanek. a ponadto zapoczątkowany zostaje mechanizm pośrcdni. siar.lnikidopelniacza(przyewen.malcofagi. kowe (Ryc.EndotokJly dfiałają na mechanizm inrmunologiczno. jak i odporności naby. \Ą ko|ein}m tf]<sji]' eldpjeanhgenJbakervine . . Dzia]aia onp hamują.ujemnych'k1óre w lqniku mzpadu komórki bak1eryjnej zostają urtolruone do tkanek otaczajacych. opsonira. bialka lub immu. niczyćw mechanizmachniszczeniatl€nek popŹez Brak lub osłabienie aĘ'wno u\'r'alnianie enz}Ęnów.tki nazębnej do baktedi' Xlinica e objawiasię to hławieniem przy Zg]ębnikowaniu kjes/onki pl7}7ębnej\onda pefio.tki i hamuj4 in.lN.który się wiąże z zabuneniemprzezbakteriemechani. akc. które porządkują przemiany komóIkowe i tkan. cja antygenu.Zatem e^!y.:tefiigram.5). /mó$ obrcn}ndturd]nei lchemotak5ia.-\ lv. tej (humoralnej i komóIkowej).) możebyćprzycz}TĘ prz}zębia.

MMP oraz immunoglobuliny IcĄ ĘM i ĘG' większość 30 .lvq'totoksycznych (:rc).6 Mode|powltawania wg po\łstałe przeciwciała)pocbłaniane plfez wcfćśniej i neutrofi]e i rna]śo|agj' cze( malmlasola mi8IujP drogą naczyń limJawcalych do lokalnych węzłów chłonnych celu prczentaqjiantygenulfufoqtomw Fjbmblast7dziągowepmduk]ją kolagenazę. oraz pa]nJch l$ Ęm 8lównie ILlp i TNF. dalszalaskadę realcii tmakrolagi stagland]'Irę (PGE2).]zielane jdl przezba]deńe. Bodzcem akĘ11.zaczytająucze.obok wsponx an}(h \^eesniejkomól.8 i meta]o. E2 Foteinazy (MMP)' która Fowadzi do degradacji ploc€ kolagenutkanld łącznej dziąs.którc wni}ajądo kwiobiegu' Przeowoa" ła mogą mieczrnniać prcduky płJ'tkiĘdź jak tn\pornnianowc7efiiej .PGE2.5. duLejiprzeciucial lirnlo. możecałedziąsło brzeżne' Tocący się pmces zapal.-3. przez balteńe i zapoczątko\łana kcja za.łor. ny nasila zjawjsko chemota]$ji. w pŹekształcasię mencie inicjacji pmcesu zapa|nego w $1sięk' zawien on więcej lizosomu' kolagmazy neutrofilouej.!adzi dalszejdegradaqji do tkanki łącznej dziqsła' Na tl'rn etapieńeswoistej odpowiedzi fumunologicznej dochodzido obrzękui zmiany konsystencjidziqsła (bald/ei rc/pu]Ónione)' ]au.Ą'nni. Postępujący s zapalny jest pr4lcz}rrą obrzęku i rczpulchnienia duĘsła. -2..dmoistn). u\.horobypży"ębia Page. co \. ralną i komórkową.tyB do p. nek pz}zębia do węzłachłonnego' \łTTrilol W tego produkqję timfocrty B dojrzewaj4i mzpocą'nają pzeciwciał. ni zęba r€a palna Fovvadzi do u\aalniania pzez baktexielipopo.$'r'oisĘodpowiedzimmrmologiczrrq humo. Rozpadowikomór€k obmnnych zawierajqcychsfagocyto\aane bakterie towarzyszy lizosomalnychi ni. -10 TNF-o.ly mo.d) i enz}mów degradujqcychtkankę łą.ek. IL. jest dotarcie makrofagów z pm. Ta pula kom&ek .o. i q'tokin:IL.IL.vtv i Udział w procesie destnrkqji przJzębia mąą więc zań\ano enzFny pmteo]iwcune vly.limJocf'tamiTiB. TNF.PS). ki pochodzeniaautogennego.wienienie obejmo\ła.Zapoaqt}owuje to tły&iPĘq pro. któr€ nacieczonejest ]iczn}ni komórkami inmunokompetentnJani:neubofilami.l. tozą' odpowiedź komóIkowa cechujesię po\asta\aa' niem limfoc}tó.oraz T po.zną.tr Etiopatogeneza PMN <_ ----> LPS {MMP) ----lr- .Va|rliarńe enzJ'TIów szczenie tkanek pr. i mela]oproIeina/y i itrnP. wiedz humoralIĘ dultem antygenorym z zapalnie anienionych tka. a ZaoeJ. lisacharydów (I. stniczyćlimfoc}ty T i B' Zapoczątkowuje kolejny to etap . o1 anqńłps5tty i o2 rnalaoglobuliny Z dnĘiej sbony postępująca kolonizaqjapowierzch. Ą'rr dzias.ńezwykle si]nychchemoatrak' tantó\r'r' indu]<tońwWdzielania c5'tokinFoza.Tnie spektrum -6.w Ltóryn .4.]uębia.lp.a. mocniczych(Ih)' sĘmulującychlimfoc:.G (ytotok$cznels.iłydfielaolbrzJ. pro.uj4c}Tn odpo. Ryc'2.awienie możB mieć (haraker .akt!Ą\o\łac dopehia(z na je powierzchnibakerii oraz opłaszczać przedfagocy.ła. makrofagami.

są: cuk'zyca. .w ten spo' sób można byłoby doldadnie przewidziećind}Ąvidu. str€s.Zespć'ł akcji bakteryjną a tkankami Dolłna)lub nab]. najczęstszJTni że czJanikami. a|ne ryzyko \łystą)ieńa przyszłejchoroby l stw'G r4'ć bardziej efekĘ\a!ą stategię.llaniaru{homos(i "topniowego zębaw zębodole'Mog4 dołączyć lównież obja\.ponujq. rriż z gatun|ó\Ą r Ęch spe<l.slŹrenicm jq komóIki obronne gospodarza.lvnego zapaleniapr4zębia' Wedfugnieldórych au. wię/a. nich tatachumoztiwiły jącychpodatność gospo.Ix'[Ę osłabia a ra t}rh zwiqzków TIMP'przez fibroblaswdziąsło. że nie wszystkie rłaI|souane u ludzi młodsz1r:h. baheryjna odgry.lanana \ĄysĘpieniecholG by piz}zębiana te./!ma obpjmowa( $o\M/a. prowadzido aĘt\acji osteokla.lnocześniesugeruje się.I]o o/ębnej' Doóodl do l.apip/a|a. riodontalny rcpień pŹJ'zębny ekfoliacja zęba.a \!łrefgislvt na. sIerująrymprcd1. Do pierwszejgrupy za]iczamy: v. oraz zmniejszailości tŻ. lujących odpowiedź n}łnna rĄYsĘpieńe choIobyprzJzębia.\ań'\'u. palnd degrada. zanychz wszystkimi wyżej wymienion}. sie /niP pmdukcjęinhibito. niejszą lolę w patomechanŁmie chomby odgrf'\Ą'a.śniono. się.mmi inmrmologicznj'ni wToduon]'mi przykład pomiędzy płytką gospoda.m JI . llraz z wie.owadzorra podstawiebadń epidemic na logicznychwykazała.Ini.'ład ża. że sla r17yko d)ombJ Dobch@a\oie $yia.fitzn5ch baklerijw ńwn}m ry. 2'0' [r$aj4(ala.'r Etiopatogeneza wtmienionych substancji Fowadri do desttukqji okolicznych tkanek i podhzlmarfa pmcesu zapalprzeciwzapa]rie.lp i T\F. Je.6 stóW co zapoczątkouujedeshukcję u]Ąostka zębo.dzie. Z ue' Aktywacja makrofagów w połqczeniu \ł:.lr kolaScnu 7a.ieh płeć. pl}'tka pźy]. Niezakłóconyproces za.wch.odsłonięcie mi objawamibóloł1mi.wych społecmyora-z cz]'Tnik a czJ'rrnikówrlzyka: pa]enieqtoniu.'ielanie na |}m et.l. pa|nydoprowadza kolrsekłencji do destrukcjiko. cą'li determinantyomz ł'łaści\łe cz5'nnikiryzyka' modu. datności korzenia zębaz tołaĘysząq'. cukrzycę. stopniu są zdo]ne\aTĄ\''ołać choIobę-Być może\.owano. jest znikomels. od osobniczejomz d}namiki procesu chom. jest nielcżdap|ytka bakteryjna równymstopniu pa.lsIL4 i IL]o działają obecność arrniejsza Wdzielanie ILlp' IL6 i TNFg rcceptońw d]aIL2 na limfocy. dodatkowe'za]eżne cz]'nników miejsco\.utr"ty pMyczepu połqczeńa zęba łącznotkan]<owego' więzadłowego z tkanl<amiotaczającj. za przyzębia. osteoporczai stles. lepszych i skuteczniejsz}'ch dań jest opraco\"r'anie metod identJ. zespół endodontycu nope.lrnikgeneĘicfnypalenie Ętoniu.lub obu rych c4'lrniko\t a co fa b. stępowaniuagres}'[nychzapaleń przlzębia' AnaIizacrynnikÓw ryzyka Ana|iza curnników sprZyjąiących chorcbom prz}zę.Dlatego wydaje się orgaaizmu. dolonego.llyjątkiem agte. pr/}7ębia' zmami'Jednocześnie ostatnie badanja Wskazują. jakim stopniu starzenie się przyzębia W w jest z \".l. bia przepr.rtreki i iuthwr tRyt.ich nego. tońw moze to byćspowodowane kumulujaqtn dzia.tj'rni niedoboramiimmuno. bieg procesuzapa]nego osób starszychjestsz]ószy u d zmidnJ destnrkryjDc$ pr4zębiu są bardziej zaa.h' Jefualoe it} t\]d. na Ltó.'Źz.l\łl! \lmK Zaobseń\. lenia' pfy b]lĄąiącej statejpodazynouych bakteń. gospodaEa.linitznej manifestacjizapaleniaprz}zębia. osteopolozęolaz chorcby przebiegające niedobo" z jest Destrukcja tkanekprzyzębia Wynjkiem (na zespólure. laniem PGE2 i IL.tki nazębnej' na gospodarza czJ.e nie marĄ.ro'tka i uwie].kiem ze lrzm.'iekiem Ina Zwiqzek grupybakerii'ą odpowie. cz!1liąc go podat. bowego.i oĘanizmu zwiazŹne togenna źespecyfiane i i patogennych. PoiawiPniP IL.logiczn]'mi(na AIDs)l6' WaWiodącą uruchamiajqc ro|ę kaskadę fjawis| zwią. do rł'łaści.Ą'rrnikiem i prz}zębiajest cf}I! am do w]stępowaniachoroby nik genetyczny Badania przepmwadzonew ostatpodziałczj'nników zwiększa.y się po. status genetyczny. aby zapobiec\ay. dzialne wywolywanie zmian z destfukcjątkanek wydaje sĘ' żeprze.Wpl}'wając}mi odpowiedź opńcz plj. laniFm phtki nazebnej'$edh€ ilnyÓ . 1v {i $. żeną|większJm\ł}uwaniemdla piz}szłychba. sila rlyŁielarrie N. Cdo\łrJm.rni mechani.fikacjiwinrletrtnychbakerii i metod rozpoznawaniapodatnegogospodarza. w kórym Wydaje że się.

ńe jest bezpośrednią działanie czj'Tniłabak1eł. fmieniać się odpomośćtkar <owa gospodarza' W nab|onku mórek nabłonku W |ączącym umoż|iwiające ko|oniza.i'g ?esf) Wykorz]sfujeon polimorfzm genów ko. p|zyzębnych lłyków higienicznych. o nizsą'm statusie spolecznJrn z higienąjamy ust.LĄ i ILIB)' dujqcrch IL.tki rrazębnej dopr.1eryjny i$ sT]lTUS sPoŁEcZ\lgiczne wkazaty związek s]'tuacji finalsowej osób niźkomólki homozygowcfilez allelem l. połqCzeniach W międzykeratynoqtami częstego palenia Mońu. aktywnoscien. mi.co \łpłF!aIrapowiększeniepotencjału ry jamy ustnej. /wieksza nzyko t\'vs|ępowania i przlu ębia.o\Lu bezt]cno\^ych Io]"sułrrsl.zębia Ja-k kaAja badanja. a choroba przebiega u pa]aczy do zapalenia lub na w por&\rEniu z niepalacy.'ToNIU Jest najpowazmelszlm nie chomby pEyzębia u tyci osóbl6' chońb plzlfębia. chorób przJzębia możeilT'Irikaćz fakfu.Związanyze stesem \Ązrcstpoziomu koftykostery.nao{/ekit\€ ( ' wię.telii pb.vane na śrviadczenia niekorzystnie.lnei. nieogranicfa wy|ącznie IL. ńutież na zmianę mi]<roflG gospo. któle mogą I srnns J"go znaczenie w patomechanur e nie są cechymońologiczne pierwszych k|inia. /więk\/onąpodatnoścĘ in|e]<.1& i IL1p (odpowiednio . bia niż osoby u nió 8or'zahigjenelam\u. zy więcej IL1 w odpowiedzirra ał'nrLik bal. odbjĄ'r'ają wizlty kontro]neu stonratologals. Palenie Moniu utn-rdnialeczeme patogennego bal.vzrostu peńodontologicznego.l]dada ie się jak już. 5ię do Badania nauko.EĆ częstsze IL1p (zŁW ale.odpowiedni genotJpwanm. istnieje także zależność pomiędzy nasileniem przJzębia'U pacjentóWktórzy mająodpo\'r'iedni progiFsii lnis/l^7c. komercyjnytest ' 'i.ję prccesami desttukcyjnFnil4. Genotyp przyczynqclrombylecz wzma.wiedzina obecnoŚć łykazał}r więkza intens}'wność jak ńwnież gorszych llyników produkqjimediatc pbtki bak1elyjnej' bia u palącychwynika ze \.ne8o'Testten nej. czFnikiem ryZykawystępo\łania LlStcztNNIK GENtsTYczNT obecnie wiadomo Ma ono wp\'r'łzańuno na nasilone o.r8 genevczwe v\. że pozostauaćw zwiqzkrr Z Ę'In' że stwierdza się lem 2) zapadają pozostałe Łw allelem 1). osoby/ rzadlej tvy\tępujaq. Ponadto (z ndfa.l6 d|a .l. bardriej nasilonlnni pielwszy mlal Komman GrsĄ) opraco\'lał W 1997 geneĘcznyPsT (Peridont^Lsensi. nia tkanek prz}zębia w odpo.owadza r horob przyzębia.Izieobmn' cjękieszonek 16' 17 przyzębia. cech decydować powstawaniu o prz}zębia' 1ych zapa|enia lv|ogą bycróżnice mi to w sie napięćpsychiczĄvchdochodfi do zaniedbń na.zmniejszonJodsetekkom&ek CD4). Z dlĘiej shony może |ącfącym zabulzenia odnowie {ub w ko.1p.W Etiopatogeneza idfie zmniejszoną odpomościąimmunologiczną na oIaz oĘanimu.$płJĄvają \Wstępowa.}ś/ei że chomby przJzę. I PATENm T\. ńw zapa]nychPGE2 i IL. nalkoryki) i odzJ'\'r'ia. sJ bard-/iej fgodnq z prauEmi genetyki żenina nałogi(palenie. nałogami(pa]eńe. chorób !Ą5 ]i:Pł. picie.\Ąnością ge. iżw ohe. fdeterminowane że pż}zębia.1a' nl'In organizmu.ykazały również. mo mi w populacjiallelami kodując]nni badania' u męi(lpn n' u kobiel'jakrł1kaza\ na 6"ldltnie częściej chombyprzpĘ. ga zapa]ne jest pomooly w oceaie plfjpuszoa]nego \!ystą)ie" niem.lana. IL.zmiany sposobuo. pmdukująodpowiednio czteryi dwam' mzygotycune Badania epidemiolo.LżJwianial ko|agenu Więzad|ach W krostrulctuŹe i dziąśle. {B' proteo|itycznychomz zabuzeń tnmlmolo zJ'mów przyzębia gicznych (upośledzona związekmiędfygenomem zapaleniem a fagoq. choroby a |iczbqrqpalanyĆh papiemsó\"{Badania no|}pmo. że cz}nnik genewczny modfikuje odpowiedz złogów nazębnych. pEyfębnych przezba|derie patogenne dów możeprowadzićdo zmian w ukła.toza' chemotakja. klje podatność odpomość mzwój zapalenia z większąintelrsJ.\4ystępo\łanie prz]. chomby przlzębia.Róllnieź sporadycznewiz}ty u stomatologa brakiem śmdków finansowych na nia ĄŹyka chorobypŹyĘbia' spowodo!. wzicstu ilościbakteń leczenia wz].picie alkoholu) oraz rzadziej stwiejdfono zalezność z Mendlal komórki homozygoty(zne allelem 2 i hete.

b|iskim ztkanlGmi W kontakcie naswojej pł}. Zaobsefuo. ILlp. makmszczelin pomiędzy rl5" lub peł:rieniami powieEchnia Ębą k1órc predlsponu.gd/e nieToże u'u'lię iw powinni zębóWzatem|ekaŻe ta podaas cĄlszczenia pos.\łTnikiem jest powstawaniekeszoneĘ te z kolei prowa.'ykon}. na zane z obecnością poz]''tpmqkolelację pomiędzy nej.nJlikami predysponujągmido jej odldadania.nallku P. także aynnikóW a|e mienia iinnych powinnizdawać sprawę skutków fe zaniechania sobie procedury Usuwania ztogóW nazębnych']9 !\.rn}wanie choroby Waniu powieżchni. poilieżdrnie zębólv zrrajdujące b]isko mienia są się główną W podtŻymy.]ro nie cz}nniki iahlgenne Niestaranne lub nicwłaściwe (nawisajqce niepełne) lub iq'konane . st]'jest hamowaruesekieqji przez te komórkl q.wygaśnięcia jajników Bola estroge.tG kin (intefleukiny IL-la. ą. Ltót€go . nych (70 907Ą i organicznyci sldadników. sadania epidemiologiczne osrnoponozt pomic.\łanie agodnychze sztuk4 lekar. t]'toń lub od poiJĄĄ/iPnje' usunię( możP \Ąóko na$m(ai. u żono więkze jlości w co możepozosta\Ąać zwiąZkuz dietątych chorych' Chombapr4zębia u osób Z cułrzycqjest \ĄYnikiem' na zńększonej podatności infckcje.W}lelnieniasa przycry!ą mi]<Io. IL(j oraz TNFd) stal not\iąc} h wine pJJnkl]Tne 5BĄnu]JIory doivet\€.tkj przyzębia popżezutz}. Wieloletnie badania u 156 nłodJ'chludzi z a8lesy\łn}{n zapaleniemprzyzębia wykazałyżew miejscach. zlviękzonej akĘ$noścr nizmów immunologicznych' mi]ooangiopatii' I€czenre koĘenazy i obecności pfebiega wolniej u osób z Cukr4'cąi ma korzlstny $pł}\v pżebiegchombypodsta\ło\lej'r3 na I'i$. rv L1órych na początku p.47pki'Kamiens|dadd / nieorganiL/. La.]ronych badań kamicnia pod(Łiqsłowego $}.tka byc dziąs|a miejs(ac1. s|ężPda / naie. dzy obemoścĘ ńtki a zapaleniemdzĘseł' U młodychosób częściej Ęstępuje p\tka ńż kŹlnień' ale sltuacja zmienia się \łraz z wiekiem' PłJ'tka bak1eryjna rozpocz]na zapalenie. u dzy osteopomza\łystępującą kobiet zie a nasileniem się resorpcji struktul kostn]Ch plz}zębia'Wzicst destfukcyjnegochalakteru choll} by przJzębianasila się znacznie u kobiet po meno pauzie palącychBtoń.naniu do miejsc. kamień.tki nazębnejmimo stosowania mnnych zabiegówhĘiericanych' Dlatego niezwylde jest \Ąażne r. dziąsłowy wano więkzq utratę przyczepułącznotkankowego rv ciąg! kilku lat. odgryl. w któ4'ch w1./Ą fdlAżnoś( iej erup}knbiPl\\ | SA $. d.\Ąę w}.]zą od]dadaniapbtki oraz \Ąiększejilości do bakedi w kieszonce. dP.Wa.łaści. a ja do zalegania sta.Iniczą puycąną zapale' nia dziąreljest pbtka baktełjna i\raz z cu].lm8Pnó$ po. lub jest widocfny Jest twardej położony dokoronowoi białyżółw żóhobnmatny za]eżnc lub w konsystenqji. ska Wpełnień olaz uzupehrień protetycmych' aby zachować zdrowiutkan}i pląfębia' w 33 . Cą'nności \Ą'odu rcsolpqlnej nów polega[a hamowaniuaktsĄ'ności kościotwólczej osteG osteoklastówofaz a]<Ę\!ności blastóW Efel1em dfiałaniaestrogenówna osteobla.kfto.jP.k]to pod.l<onarle w]lełnieńa protewczne' ńepla\vidłoily zgĘzi inne' i uzupełnienia Kamień nafębnyjest frnineralizo\łaĘpbtĘ nazęb.va lo|ę Kamieńnazębny pb.zabufeń mecha.huł(ii pr\Źebida fuk'f.W Etiopatogeneza iiiitl ctxnn-ce ścisł zaobseńvowano ^viązekmię.Ęsłoły poddfiqsło\lyNaddzĘsłou}.tuz takimi substancjami.ykonania ujść śLinianek to pońcŹchnie językowezęb&! Sa siecznychdoLrychi powierzduriepolicfkowe zębów . niPza.adać usunięcia kak|iniczne j ętności umi€ niety|ko pred}sponujqcych.\ł}stępo1vaniem zapalenia obecnoścĘ dzĘse! ale korelacjanie bla tak istotnajak pomię. godzinpo zaniechaniu nq. około 75% stanowĘ fosforany wapnia' Ltóre \łystępuj4 w postacikYsta]icznej' JegooddziĄN"nie jest zi\ią" odkładania nim pb'tki nazęb. ńa i aktJwności metabolicznejosteoklastórvli |ii[ I\NE CZINNIKI Zasa. w porót.i du. ń.IlP/ulldtem .Wano kamienia i . jak ści kontal.ię |ruono$Lh.po.} po menopau. osteoporozapomenopauzal .ry stopnjem leżnieod wielx i stanu higienyjamy ustnej' Zau. w badańu wstępn]łnobselrt'o.lrstająca hlkanaście ł jako zabie8u czyszczeniazęM\arMoże \tystępo\Ąać jest naddz.Zeprowa. Po iu pacjentnie przestrzega fasad prańdłowejhigieny śLi jamy ustnej' Miejscem \łzmożonego od]dadania ka. Nale4 do nich: kamień nazębnyniet. pb'tki nazębnej osób z cu]<Izj'cą.

utek zalegaria pbtki' pod p\'tq prctezy czy w miejscach ldamel którc zrrajdują w bezpośrcdniej się bliskości brzegu dziąsła'20 NiepfawidłouTzgĘz Uraz zgr1zowy możebyćńw ńeż przyczlną trudności utrzrmania prawidłowej jamy rxtrej' \ĄĄeluautońw \Ąykazdopozy.2. iv których przrzębia ((r'lqczając reakcje a]eryiczne)'f wyjąt. !'}TG ( hod7io brzegdod'iaslolq.2'9' i 2. lqlpetrienie jest prawidłowo rłykonane.{dkjenmię.11). Takźpd}Śfunkcje języka i oddy. Również nie\Ą'laściwie u. i po.2'10. rzenia kieszonek pElzębnych na sl. podobnieosadzasię na powierzcbni\\. na slaltek tnrdnego oeyszoania s4tko gromadzi kiem w1pelrrień krzemouych. międry nieówĄm brzegiemgrzebieniakośLi Takie wypehrieniapowimy byćdopaso\'Vane. anatomicznych zębów i pro\"r'adzi rctencji rcsztek pokarmor. języka i po|iczków omz języka palelia dziąseł albo chombypn1zębia. co jest prfycjŁ}Tą kolei zaburzeń fin <cji z shukcje powierzchni stycznych częstopozostawa. no w osi pionowej (wlrĄnanie bieme)9J0. Wklno$Ą'\Ą2nia 5ię polarrnowych iĄ.zapaleńa dziąsta. szkodli\łyllt}b'\"/ prz1zębiemajqteż na i uniemożiiwĘą i!łaści\'{ą hĘienę przestrzeni mię.pod warunkiem ze możebJć pr4(/yTĘ przemies7(/eń zębó\^ 'ialó$.. Rekon ziomej. dzpębowej.polerowane. nażądu żuciall.l Gyc' 2. jak i na powierzchni zęba. aczkol.fe wykona.8)' kich lub defeĘl powstałe przebiegrr w chorob]a Do.two.a Laldf w ... wielu autoló\g nie wpłyva draźrriąco tkanki dy zębowei stłoczenia na t!łorzątzw nisze. a po.warciu' stka zębodołol'ego porrstawaniem śLi a kieszonekprzysam mateliał \aypełienia' jak wkazały badania Ębnych. 2. Błędneodtworzeniekztaftów chanie ustami mogą być cąmnikami predysponu. Ęierry t$ĄŁą korclacię międzysdoczmiem zębówa cholo Ry. jak wienchnie odpowiednio iq.9. utratąpnvoepu i zapaleniemdzĘeł' Wa.2. powierzchni stycznych..lych i do wiek nie wykazano zależności do między oddycha. niem przez usta a zapaleiriem dziąsel z wjątkiem snv(h.r1 Nieprawidlowości 2'10 zgry"owe' 34 .5'peł.7i 2.(o ulahlid |uorzenjcsie pb{ki' Nawilające nasilenia przejścia umiarkov{anego zapalenia w}pełnienia dĘżnią brcdavlkę międz}zębową w ciężkie2o.8 wypełnienia ' Ę przrzębia'podczasgdy inni tych korelaqjinie ot} ęr\otł€li NalomiaŚ !\rykafano sJabaLorclarję po je. P\tka nazębna się pl}tkŹ nazębnaBrc. niektóĘ wady mzwojove tkanek twardych i mięk. olbrzfmiego (patrzrozdz. bo\r'r'iem Utmta zębów i bĘk odbudo\ayEotetycznej niń.Diagnostyka)- Ryc. jq wiele do życzenia.ykonane korony lub ty(zy to międzyinn}'l1ri przycfepu niepmwidłowego uzupełnieńa prctetyczne IBogqbyć przyc4mą za. jqcrtri do \'V}st@ieniazapalenia dziąsel.I etbpaogErm ne uzupeforieniaprctetyczne mogą być przycz}ną \. wę&idetek ilafg.7 Nawisające i2.lzrosfunrchomości zębów.

Levine.251231. M. plaque 5.67 J 1 11041-1049. Loesche. Newman. Wy. Cugini. Warszawa historyof periodontal diseasein man rapid.J.źe jal przJrpus7( lano.AlbandalJ. Chemotherapydental WJ. Oral Newman. r wane r r].9:65. s'K.onset peńodontitis' 10'Ziętek Konopka' M'.:cuftentviewon skfactoE periodonfor . granu|ocytóW 1. M. F's.etal. Haffajee.A. Kongman. dontal Diseases. Konie|/ne nie są tal ważne.tóW obojętnochłonnych w pomłodzieńa}m Periodontol 1998.Cohen. F'W. Periodonto|ogia [l': k|iniczna' Mechani 20.. as factorin adu|t plaque.Wi|son.D.:Mi S. St Luis 2000.13: 445. żeporzą|eki poŚtępinfek(ji pŹyębia iest u}'raź. R...stanisława Potocfka. Socranslq.3. cranąA'. zapa|eniu Roz.. Theroleof denta| and J'E.W factors in clinicalperiodontology.'4icrobia| |nteractions the Hoś Periowith in 43'1 1986.J.M. H. Jr et a|. choloby Z.G. SciRev1976.Kornman. Mechanizmy pato|ogiczne 7' Urban Pańner: & R'.1 jamy zapa|eniu Mag 0|42-4' 21..50|472475' rychqrtoń' L Scannapie<o.KT| l.rSaliva dentalpel.. Miyasa14 Labores to 46 yeaB of age'J c|in Peńodontol ki.Kowalski.: |ecenia i Podlęcznik studentóW d|a stomapżyzębia |.B'I N4': obojętnochlongivitis man. T:ZabuPenia czynnościowe disease in J c|in nu|oq. Experimenta| 12'zięteĘ Aktywność s. D.Anerud. Nisengard. Lóą H'.nnil<a-lJli ka. pod Parodonto|ogia red'W Ketter 18. czasstomat 1997. dawnich'o N4edyczną WloCtaW 1995. 5i .24: dontol 998.e do slerowania rob1pv5zębia. R'J.1.K. Thei|adą E'. . Goldman. gin.fikowany jowe warunki.: Ca|cu|us other and ' predisposing licles. !!1siJki a t1rni cąmnikami sąobemie istotnpni sldadnikami zapobiegania choroby i jej leczerria u dorosłych. chorcby R.' H'. Periodontol996.v A. dokorska. niektó.Warszawa kompetentne. H'Y. Natura| A. Gen<o. są więc dalszebadaniamającena celu dokładne Wjaśnienie ich działada.l pżyfębia' in Periodontol 1965:36'. andsaną I6.omór|ii.: Pirlę TG' The genotype a seveńty 6..Wyd' I po|skie red.8r 132.Clinfurio peńodonta| crobial complexes subgingival in J disease. Genco.34' p|zyzębia. Kowa|ski.111. l': pod przrzębia |a.A. Wiele spośródczlnników rluyka jest niejasnych. rmierąją.lańczul( Bana(h.o. M. 13'Górska. nie mod]'. N4olńson. Boysen. pruez miejscowei ogóJrroush. zachodzące tkankach w osób użytkujq. c|in Peńodontol J 1997.l prłzębia' stomat 993.25:1 1 34.. Lóą H'E'..: b|ony ś|uzowej (hirurgicznego Ustnejpżtzębia' ] 1' Laskus. Contemporary Periodontitics Mosby1990. Praca Warszawa 2001. nychW pomłodzieńczym prawa 2.: o{ infec.. M'G.190.nTuno|ogicznie tologii.Haakq and in S.17. 1995.Nissengard. 9' WieŻ bicka. Ks'. E': habi|itacyjna' Wlocław AlV] ]990. WydawnictwoLekarskie Choroby na PZWL. Wang.J. Clinical Periodontology 2000. tions". N4'G.. Brown al. J. R.: et Gingival infla' pMki zmypowstawania nafębnej' mation subgingival and calculus deteminationts as of gra progressionearly. s'K':Etio|ogyoJ przlze 3' Haaką Pedodonta| Diseases' c|inical 15. inter|ekin.: AM 2000' moderate no lossof attachment S Lankan 14.e z nich Czasvfendikujeje' okazujesię.:Peńodonta| Microbio|og)r Pe odont 996' c|inica| tal disease. bia'Praca dolĆorska' Warszawa 2002' 4' Haaką Newman. Wr R.I Etiopatogeneza Reasumujqc rolę wpłJmtr cz}aników ryzyka na \lystł)ienie choroby prz]zębia można stwierdzić..19'Hinńchs..: 1w Periodontology 2000..furcndyĘWpł}Ą. EA. di Giovine.J.l M.S.A. 72-77. Rolainterleukiny zapaleniu J.J'trnir\7l ki zauwazalniew!łyrtąiąna inicjaqję i rozwój cho. Tp (.lensen.Górska.

8rupy et. etiologiczn]ch (ńeekpel]mcnta1nJśh) i ekspeł.ji nnilou nz1J'a. W \Ąf'ch. ob. 3) kohońowe: się ne (cdse'Ćonirol).| (. miasto.lrr le'zni'z\.emarjirr r za. \Ąieś. 1) ekperynentalne: aasle A ekporycjabadanego nJ'ch) chodzi o interpretację zależności w czynnika W qrupi€ badane]' zapadaniem na choroby a ulr'arunkouańamr sro.!.plci. jP.oss. któt]_chocenia się zapadalność 4) klinicfnokontro|ne| w W]. 4 amonprofilaktl. do nicznej.nnik etiologiczn! w plfcw crasie c.(h rc!\.pdod|rosc l^ c7asie 2) opisońe: dovisko\Ą'lmi W kategońach pl7!'cz]nowo. . Im]m rodzajemsąbadańa kohoitowe (lblji rol pvrrcLia '' o'pnian"ipo|uId.ip bp/ znr. poni.'aniachorób' okrcślenia po upł].skut.TomaszKonopka Wprowadzenie Epidemiologia ptzyzęhia chotób MetodoIogia badań epidemioIogicznych Geograłia Występowania Chorób przyzębia czynniki rrfyka zapa|eńprzyzębia i |.:l Wiedza o rozpo$szechnieniui zaauansoNaniucho. c (chorobowośÓ' \Ą}bórkohorty cfasi€ B' c ub D W za]eżnoś.dernrm.ch.l. znrrh Jo LomnlFk5o$ego /pnidpcrin. biologiczn1'chi śrcdo\Ąisko\Ą. D chorych fa|eżnościod na Ladana h 5) przekrojowepomar jednocześn ekpozyc] ] choroby e nych na domniemany crl.1. czasu chorobyi jej miejsca (klaj.no.v. \!Źć\\]. htblem rt1.]żo.s1ęp69211i2 każdcjchorcby jest roz.upach ekspono\Ą"an]''ch z hielu \tfglęClów: epidemiologicznego opisu \. logii po$ima ledukowaćkoszt} ekonomiczne pro. tia lrnri: ! .rodn"ralon\' i niPnar. sto. jc badana horol. lakt-vczn}. czlnnikicm ryZyka a Ćhorobo*'ością i plogrcsji' \Ąliedfao rozpo\t'szechnieniu tj'ch łśńd wsz5st.bór prccedur stomatologiczn]ch\'.ośCi oraz zapadalności różn}'ch w i pod$upach ludności' częstość $''1'stępowania cho.lencyjnych).stę.h. menialnych (inter. progla.l we (c?.]. populacjach \'.sztości. kiLh osob tr populd(ji. dontopatii. ko\yesq bczspome. mie ubczpiĆczcńspołeczn$h oraz datać podsta$:' sztabadanejpopulacji' Badaniaetiologiczne mogą dla rrn.da\Ą'ać podstal\ę do podejmowania dfiałań pmfi.bófprzypadkóW oasie B.r-3 cclcm epidemiologicznych badań opiso.| \ażnd lołr'Łp)' $ któĄch \{ g.\Tnikólvchorcbo. Ryc'3'1 Rodzajebadań ep]demiolog]cznych Jędrychow skiesor)l pomiędz].la\l€ n i.skutko.nnlrolną . c |ub w w choroby ' hurub" '\. .seĆrio?zrl) ocenie Z'lviąfkupomiędz} służą pato. \!'}Tóżnia tutaj badania]diniczno.\Ąie zespotuunarurrkowań logicfny okresu obsenracji określa się pelioilontopatii' zapadalność dana chorobę' Badania plzekrojo. i nieekspono\łanych domniemany cz}nnik etio.a. na po!. zaivodu. pień urbanizacjircgionu)' (wq \v badańach etiologicznych(nieekspenmental. lp( jeże]ib lko $'nioski przycl}no$o.'ych Choroba jcst okrcślcnie\Ąaftości $'spółcz. patĄlvan!' na hfech poziomach|badań opiso$'.ra'grxllę].Przypailkami sqłórrczas osob]']' k1óĄ'ch \1} u stępu.stanu socjalno-ekonomicznego.ch.]'ch na r zt idPnrrti].. roby odnosi się najczęściej \\'ieku.lno\\i a re.o'oby ^ (' d'ie B ll.kontrol.

jak i płJ'tkinazębnejw badanychodcinkach przrzę" tylko te.GSBD. brak hrławienia i niewidoczna ocenra. wiadomieni) dla zapewnieniaporowny\łalnośLi metodatestołania hipo fomacji' Jest to skuteczna ponieważ słttł ocenieskutków tez w epidemio1ogii. \'r' iintenquno.stępowanie w olaeśleniestanu zapa]nego w przestrzeniachmięd4Ębowch i \ł}raża prG obejmuje najczęściej z tkanek przpębia w po.IĘnngnrĄ[ Celem badń eksperymenta|rLych inteMenqji (zabie.badanynie wie czyjest poddawany działaniu bodź./onek wykor4ĄtJĄĄana wskażnil.tvej nia p\.az połozeńaprĄ'czepuĘcznotkan. Bmk pĄ'tki mnaaana jest jako 0. glądo\lychbadń epidemiologicznych.zenimiędzyzębowch' rejestraqiępomiaro.łąenotkankowego jest iako dystans pomiędzy polączeniem jesl jako 3' $ana ishe8o la!ławieniarejestro\łane po zgłębnikowaniu lo]Ąawienia kie szHiwoccemento\ł}łna dnem kieszonki przpęb.utIatA prz'aJgp. ki jeś lvska'łik o.faczerwienienie. Metodo|ogiabadań cych na zasadzie'lłsrystko albo nic". sh.|.vyana elubość dziąs. ta tkanek prz}fębia \.eDełi 8łęboko&]i kieszonek (PPD .anie kwawienia t5 sekfd po zglebnikowaniu jednostekdzĘ.ii' brzegrr waniu sondywztlhrż . dóg \". należywska.y brzesiemdziąsła dnem kieszonld/szoeliny s nia z kieszonłi dzĘsłowej i Sorns' Dla potrzeb dziąs. Intensf. weBją \'skaźnikad?iądo\Ą. ny tych paEmetTóW \łFnienione mstaną ld&€ mają szczególneznaczenie dla prze.I Epidemio choróbprzyzębia (er.2.Pomiarowaglębokość kieszonki to odle€lośćpo. . epidemiologicznych furk API @pptctimIl PIaEE Innei wg IŹnge?. w którFn ocenia się je6nie łystępc !\. z do wraźlie faznaznne zapa\enie tendenqją samc Depth). bid w odniesieoiu do \szystkich oreniarych miejsc.badanyi lekarz nie Ę o Ę'In pG in.be4.vnastępstwieperiodontopattr jest pomiaru poloŹenia pr4.bazują. kowanywskaznik lswawienia z kieszonki dzĘsło\łej ści 38 .\aiązaniu ocenąv!5/stępowa. Wartość tego uskaźnika podawanajest procentach.b1gh)a]'suk Ble' międ.lr iest a GsBl (c.w miemiku Ęm brak wizual. cierl. stawą py ekspeĄ. pońł|rłĄval' pńĘ cednosnonnie ślepej nośó zastosowanie 8Tup.łowm.trałł.'lvność we krwawie.tki nazębnejor.flzĘbnejPll jest płrtki przy brzegu zalegającej stTo. programówprofilalrtycznychi lecznicrych' (mod. Do Ł\. I. l.LL:nrn pr4'nŹjEmiejco 1 mm. (CAL-ainimlAttoc|menr podczassondortania obrzęklub czepułąonotkan}owego przemst dziąsła przy jedno(zesn}ryn kn'awieniu .rnenta]iej lub kontolnej).ego Uproszczoną bokości kieszonki i oce.q wskaźników dychotomicznych. ca lub podwójnie .mole€le do oceny\łystępowania ści reakeii zapalnej tkanek pflzębia ocenianejest IĄtki Wstępowaniepl]t}i naĘbnej' we \'Vskaźniku (PaqueInneĄ wg si]nessai Irie6 rcje.2. pl}tki Badanie stanu prz}zębiana potrzebyepidemiologii w lc&}n ocenia się jeąFie \Ą5. i p\'t. przy brah lcwawienia okęśIana na podstawie nieznaene Taczerwienjenie .Mix\g Pd:]lpt definio. Ró\.1. ąych cech zapalenia dzĘsłaoznaczanajest jako 0.towej' Fomiarow dokonuje Śię pamdontome' edinq IWiEIĄwMnhlell. sfirdE) jest oc€na skuteczności gów Fofilaktycznych lub lecznieych) poprzez po ńWEanjP ió sku[(ów pomiędzJ dwiema gfupamj jest badanyĄ z któlYch tylko jedna podda\łana bodźca' badaniachtych pod. i odnosisię do \ĄszJstkichzbadanych słowch. 8luba warst\łapłJ'tki!w" docanygobEl okiem pehiająca pf€strzeń międz}zębo\aą omaczanajest jako 3.nej. centad\ odnosząc do \łs4stkich badanych przegłę. przesu" ki złóguwidocznionydopieropo delikatn}'rn dziąsło\ae8ol. tlem \Ą}skalowan}m od(4tuje się w cdych milimetrach. a !!€rto badń prze8Ędowch Wkorz}sB\łany jest zmod}fi. s. wizualnie ńtka jako 0' ZĘBNEJ obemość stanu zapahego dziąsła GI wskaźnika dzĘsłowego (Gin' na jest na podstavr'ie gi1:4l Innei vl€I. W działarriu ocenianego jest randomizaqa ooso\.Ve prz}pisaniedo gfu. po W s}stemie Bm kwawienie z brzegu duiąsła oraz ! ocnxa sTANU ZĄPAINBGo TKANEK zelębniko\ł'aniu wido(zna gobm okiem pbtka PRZIZĘBIA I t[YsTĘPowANIAPŁYTKI NA. I ocnnłurnłrv rrrłnnxPRzizEIA UtTa. w kor5'rn w5raia się ko!te8o'hmiPje wie]e wsk2iników i s}stemóĄĄ jednak w prccentach zarółvnoobecrość stanu zapalnego.oceniane Ę jako 1.

^s lej.eri. h badaniar perio po]iczko$'J*. 26. liczkor\.'APERIODO\TOI.5mm 3'5 głębokość kieszonekmm iWięcej 6 kompleksowe leczenie periodontologiczne instruktaź W|aściw€ j hisienyjamy ustnej W|aściwej instruktaż jamyunnej.4'l.].Ąinamo Na potneby badń epidemiologicznychłykonu' i $sp'gw l9B2 mk1tz inicjatIly \łTlo. Iubteżsą częścĘ s]stemólv oceny utratJ tkanek prz1zębia.za(hy|kóW Pomiańu'Ę'ch dokonujesię niezaleińe. b]'ł (Peridorltal Diseaseltu1e.łącza do 36. zęby we wskaźnilrrCPITN badane się plżeplowadfa w sześciu seksta4tu sąsiedniego' Zgłębnikouanie miejscach 17.62l)' .l)oceńajqce śrcdniq środkowo.oilkowo"policzkolr1 dalsz5" cpidpminlogi.}tączając hfe. !\ d\o(h lub bTpLhpllnkd. notkankorĄ€go' L]\\iP/miPfure: /dk. jest naJ$!z' i żuch$.I11outh) wsz}stkich 28 fębach ne w bazie danych\\rHo Globa]oral Data Banł]o.pmt!Ź. pŹy sites fuI|.31.ożnym zg|ębnikowaniu kamień nafębny uwarunkowanja lub sp2yjające p\'iki.t'l'' .c!1t TfeafuĘ.nie (/esloici \ĄFtępo\\ania olaz zaa\{'ansowania chońb prz]zębia'niepeŁle opi' prz]'fębiaw pn5pailku rckomendowa.PRĄ.F.bliższy. |or Nee. 39 .Zynąimniej zębyPojed]ncze d\Ąż zęby$.PmD zosta] opmcowanypzez . i dal. rtych.nprzez Carlosasocenń sĘ Do \ładsJ'stemuCPIIN Za]iczasię mięĘ' ifił. tologionych potżeb le(zni(zych w dułch popllla.'SC B. nia w l68 miejscachwjamie ustnej (\. h pomiarot\)( h..'ch miejsc w przjzębiull' lub . h ustalony W-vbórmiejsc u' pIz}zębiu ilontologiczn].]aych Wlkaźnika CP|TN' ].t6.ch wskaźnikchoroby pfz]uę.policzkot'1iśr. zaawansowanie punktach pomiaIolr1'chlvokół zęba utratępŹy'cZepu' zębiaw sześciu ł.l?nl ' o(enidjąq pnrponję NIETODI \1:iTORU -! E.) wg Ramfjonla bia PDI t |959roku'or enja]o n nim zaar''ansonanie się ra.s]{.iabe|a potŻeb|ea.językow1. T]rJFjni l.Ą4)powirrnoWlzględniaćocenę stanu prz}" badanychmiejsc u pacjenta.13 23. higieny skaingIubl Usunięcie letencyjnych' . parcdontomeheln (\M{o TBs. p. miejsc w przyzębiuz utrata plzyczepudo wszystkich PRZIZĘtsLl Pełnebadaniel.W". 2Ł27 .po|iczkorty języko!!].]ril _ Ąenę \F|5lallfu'musząby' $ nim Najczęściej to:tzlt Zęby sq Ramfjorda 16. OCEI\.L!. 1l.Tveba lrólr'czas pveprowadzićbada.Zech miejscach przy zębie i dla każdego sektanfu rcprĘzentaĘ'$łu sza ualtość kodu cPI' Wskaźnikten jest po$szech" . pa]eniadziąseł(skala od 1 do 3) oraz zakres uhaty pżyczepułacznotkankowego (skalaod 4 do 6)' W s}. mj: niP od/wicrt icd].liniczne (tzw fuIlłn..Lrant szczęce w . protacDl.|t cie zębyhzonowe).po]iczko{y dalszy. 34-37 33-13'4g7.27.] Kodyobjawówchorobouych kategorie !@ 0 1 2 przy?ębie zdrowe prfy krwawienie ost. ftliższy.37' 5l.. jach cfimwitu Petid1antalIn.Z}Jcz\-fi 11 Wskaźnik oceny periodon' s4"językoły). polegajacena ocenie określonych bienia 17-14.-XlD!L\fr.EpidemioIogia choróbprzyzębia . je się badanie uprtszczone (tzw parti\I recarding pro\Ą€dza się w sekstaltach' Ltółmi są odcinki uzę.OGICŻ\YCII PO..chDane z wielu kmjów sq gromadzo.Ho badania przy zębach rmkaźniko. nip uh\r3r\ u zn).36. Badanieprfe. loso$T $tfuóI miejsc w pn1zębiu (random się specja]n]'m badając dtxlkoła wszystkie zębylub zębywskaźnikowe half'mouth) la przykad jeden L. sanie stanu nego przez \Ą.24..11.kod}'CPI nie korelująZutatą p|zyczepułąCz.] bliższy środkowo.iebadany w t.. (se1.po.ł6'47.głębokośćzoneknieprzekracfa rctencji ki€ s 3 mrn gtębokość kieszonekod do 5. Jedn]'m ze stal-śz]. (tLrBd. pr/.Aby zębów wskaźnikou]. stemie zapmponowan].

wykazĄ.vych.= -!!BL jestjako| badania Uproszczonego okreś|ana czu|ość a+c TPru procedura i oznacza odsetek naprawdę chorych.powyżej 3g0 lat. mem ogólnospołecznJ'm' szą utratą dotJ'czqwiększośĆi osób niach National Institute of Dental and Craniofa. ustnej' od lat 60.zębówlub kieszonek palologir /nie pn5rebiem. . ńodontopatii' Badania dekady lat 60' do\^riodĘ szczonych współczynnik chorobowości że ważnie niższyodsetek pacjentówz 4 mm i więk..iąca całeuzębienie je się zaawanso\aanie na olaz zakrcs zmian destruk' czy sektant). ryjnych prz5zębia. chorcby prz]'zębia są na świecie ważnyn proble.ób (średnia miejsc maksJ'analnej Zaawansowania Z de.3%plzy zę.około 90%zmian patolo. zacz}'naj4się jako zapalenia cial Research (NIDCR) w USA z 1985-1986 roku dziąsełw młod}lIrwieku i nie leczone pro\Ą'adzą pelnvm badanilrldini(rnlm. obecnie występowanietych chorób nie jest raczej prz5"zębia) stfukqji tkanek oraz zakesu (śrcdnia odnoszone do glup osób ze zmienionyrn lub nie liczba jednostek w przyzębiu.2% w ustalon]'rn miejscu przy trzech punk tach pomiaro\. do zapalenia prz1zębia. jest pĘe. w trzech pun]dach pomiaroWch i 20. tie w kontekściespeq'fiki miejsca w prz}zębiu Badania na temat częstości \aystępouańa cho. któryCh idenMkuje badania uproszaonego uploŚzc'on.ale u badanidch opisuzajęwchchorcbowopŹ}pada. 40 . l68 populacji. zaczęto opis}Ą'vać bach Ramfjordall.zepui 4 mm n badaniu mipjsr\ jamie dziąsełi prz].stępuje wysoka chorobowość ustnej w ocenianej destrukryjnych pe. Wskaźnik a n --Ł.yzębiu miejsca a+c plawdziweiChorobowości preyalence TPfM) (true to: Wskaźnik n chorobowości Wynikająry z badania uploszczonego l+g PPRP.' b+d d poddanych ploceduże zawsze idenMkuje osoby spe|niające nie WarunkóW chotoby PRP ay|ijeden Pmwdziwe rozpowszecbnienie (chorobowość) Geograf występowania ia chorób periodontopatii odrrosi się do pełnego badania Przyzębia k]inicznego' Dla pĘykładu. oraz iłykazylvanoznacząceńżnice w stanie przy. mm oznacza liczbę osób z maksyma]ią utrat4 że z rviekiem wzrasta zapadalność zapalenia na pny. 21. pnyczepu łącznotkankowegow bada.ł .W badaniach upm. 25. prz]zębia są często uzupełnianeo analizy ich zębia pomiędzy oraz wewnątrzróżnych populacji. swoistość badania =l.rn W badaniu klinicznyrn badaniu iw uprovaonym Knqman' Ta be|a '2 ogó nystatus 3 (PRP) Badanie uproszcrone Pozytylvne Negat}ĄVne Razem Pozytywne a c Negatywne b d !+d Razem a+b c+d n PRP miejsc badanych w FM' b = 0' ponieważ badaneW sączęścią w pr.qo.7% w gicznych w prz]'fębiu w populacji możnawytłuma.Epidemio|ogia choróbprzyzębia (Wg ĄbandelI)' chorobowy pein}.1%\.zębiaoraz w populacji dorosłych1!y. Iozpo\'|'szechnienie osób mających utlatę przyczepu pĘrrajmniej 4 Badania epidemiologiczne w latach 50.' losoulan miejscu Lr\c wieliem pacienta stanemje8ohigienyiam) i periodontopa. wvnioll 29.

rnoasie odsetekpa.mi kĘjami' \Ą'yniki badań Z użyciemuskaźnika CPIIN w grupie rviekowej35-44są dostępnew ba.PIsl\żhał od l5 orla]ldia)do 54 (RG z się sja)'ze średnĘ 37%(wobec 33%w bogat]'ch kĘiach pozaeumpejskich407o ł}blŹn}.0 Węgry (Guangdong) 1 9 9 8 chiny Polska Turcja Brazylia laponia Grecja Wielka Brytania Niemcy 1995 1991 1986 1991 1985/1988 r 985/1988 't985/1992 1985 Hiszpania Slowenia Izńel Ro9la Bia|oruś Nigena sierraL€ o ne 1985 1987 1998 1991 1986 1995 1991 0% svo 1Yo 70/o 0. 16) t11 (8-t 13% 9) 14% 0-18) 0 't3ya 116 21) flya 118-24) 220k (20-39) 30"/o 31'/olfi36) 400/" 53ro D. 5% zYa 11o 2% 70k 1% 10 If.6 0.0. $'ska.choróbprzyzębia EpidemioIogia z krajach świat.ch ldajachpozaeumpejskch 3M.8 0 Pomimo pełTlycho$afczeń. 0.lo(Gf}) 130/.4 6yal4-9) 8oń 8d/o 3v.1 0. W cjentów z cPI4 walrał się od 2 (Irlandia) do 51 (Białoruś) średnią ze 14%(łobec97Ów bogatj.09 0. osób W wieku35-44 |atw badaniach |at] 985 1998 1217 u Wańośc koducP|oi cP 4 W brybranych lrlandra 1990 1991 395 8f4 157f 1900 510 33Ą4 848 847 712 1708 21352 975 406 519 f85 321 6v" 50/a 26k114) 4ok\1 15) 0. $'WbrEnych ubogictr i Ia]ajach tr.O. zie dan}'ch \ĄIIIo('Iabela3'5)W Eumpiersw badaniachz lat 1982-1992 odseteł pacjentów c. Ź ik CPITN dostarcuainformacji pozwalajqcych na porównanie stanu pEJzębia pomiędzy poszcfegól nr. Średnia li(fba sektantów na osoĘ z keszonkami 6 mm i 8łębs.0 0.2 0. 0 0 1o/o 0.eciego śviata).1 0.1 o.]mi wahatasię 4'l .7 1.3 0.ch i w ubogichloajach trzeciegoświata)' bm sam].2 0.

Albander badanje 1994).09 mm 1 mm.05-0.5yo zębów kMawieniedziqslowe. i cAL napowie.91% 35-44 dła |at.1olo zaawan.20% i6% cAL> 5 mń.h nychi prfedsionko\Ąrych mm rocznaCAL. ZapaIeń 30 U osóbpowyżej roku| 3. zapa enie plłfębiaf utratą u3 kości 1.stan zapa|ny dziqda. zapa|enie dfiQsei41'22i38rk'za. icAL. PPD brak7 zębóW Wieku |at'0. ods|onięcie furkacji i recesje dziqseł' Huqoson 22 iwsp szńecja 5 3 7 1 9 7 3 . kamień 91. 10%.2 Japońia 319 wyb'arycr lotowoosobw weku f0 79joeJne badaniein|(zne I -wzg|ęd. 21.4% wleku70-79lat z w cAL > 5 mm.owo osób w wieku 15 65.pelnebadanie k]in]cfne uwfględniajqcePPDoraz G|.ecesje dziąse. (8.5 W stycf IzĆhn]a. (1988. kamień.1-1 mm 1Ł30 badanych lazplelwszy ]970 W blak20zębóW wieku ]at.5olo ś|ednio zaawansowane.o umiarkowanym . 2. 97opacjentóW1'6%zębówf i PPD 5 mm. 50. >4mm cAL wszystkich u 68%wWieku 25-34. 83% dla 15-44 92%dla45-54lat i 95% lai.yblanych |o. logrcrnego. gresylvnym eguzapa|enia (8%) średni W W]eku lat9 rnm. 9. ono 480mężczyfn dostępu programu bez do profiaktycfnego n ia pEeb przyzębia i lecz€ periodonto.20 Baelum Kenia tonevaraws0. 1131tł.Epidemiologia chorób przyzębia pzekrojowe doroslych. 40 stan zapalny dziqsla.PPD. u Badania LóeiWsp]9 sriLanka Wyodrębn trfy grupyosób:o plo. dziąse1 średni WWieku lat cAL 35 utraiy zębóW 0.6% zębóW cAL>3 z pacjentóW zębóW2 mm.okreś|ano kamień.2% i WWieku 70 79 latr PPD> 6 mm.oddonięcie min' 1 fu*acji 5o/" wieku 39 lati 40% u w 30 w wieku 80-90. badanie częś.) W5zynkich fębóW. tylko z zapaleniern (11"/.0Ł0. 3ajn' > iwsp. l/3 p|zwębiautratq 41 i 21o/a] zapa|enie z 1/3 do 2/3 kości 2' 11. 35 W]985roku. następnie razy' ostatni raf rocrna cAL.tuchomość PPD fębóW P|ytka 75 95%. plzyfębja. Odpowlednio w latach 197i. stanu zapa|nego dziqsel. W 30 53%pacjentóW i 19. pęć pEebiegu roku.3% i pęyślednio > u osób 13. pa|en]e przyzębia f utratq kości47. z cAL d|a55 65.brak roczna CAL.łednicALWWieku |at4 mm.powyże] at Wykafano 60 Wzrost chofobowości i faawansowania pEyzębia.tkę.niski osób/miejs( |Ub % PPD 7 mm. badanie radiologiczne . w wieku 1% 2029 lat 12. 96% 45-54lati 99% 55-65. sowane.8% u osób. cAL. dla dla PPD >4 mm u 87%w wieku25 34.) p|y. 1983 1993 i plzyzębie8' 23 stwierdzono| 2dloWe i 22olo.5 0 1 9 8 35 5 2w 1 9 9 3 w 5 w i rokuw wieku20-70. rbieraczy herbaty wieku w cAL 35 po W 40 0. r alące PoD'cAL i .l"/.pełne badanie k|iniczne uwzg|ęd' niajqcep|ytkę.2olo WWieku osób 30-39 1. i dwóchmiejscach zqb na uwfg|ędniające Występowani€ kamienia. > 0.8"/o |agodnezapa|enie frekwenCja faawansowanych zapaIeń plzyzębia nalasta pEedzia|e 70|at.iowe dwóchwybranych W |osowo NHANES USA12 kwadrantach III.30818osób w wieku13-90.kamień 10 85"/o na na powierfchniach.

3Bsektanta. : 5%)oraz pomiędzy osób zębóW oso.. CPITN o.a Ii'.\'padajq dobne' pu.47.o ro\.m. pnrried4 50-60 o<iągaid( apogPum postacią rckjem^' ia' .5sektanta z CPI.ł(Iajlandia a jl.5-5'5Irun (z 4l do ne pomiary Na obserwowany tymwiekuspazawansowanych fapa.obę kie</on.]zono 10%dorcs\chmieszkńcól..ozldadwaltościCPl4 u osób szośC osób na re|atylvlle 3}-41IdId poLĄ\a] .uM.0'09sekstanta CPI4)I7 u. |eńprzyfębia Wp|yw duża ma dynamika utraty zębów Z badń Ę'c]lw.chbadań pżekmjo$}'ch pźeprowadzo.'Inprccesie' \Ąl więk.-.z}znpod \tfględem fiek$'encji zaa$€nsouŹn-vch plz} i glębszł. Sudanie.l W badaniachNIT.ię suprematja ' B0 męż. wplywajq k|inicz.ponie\\'af 1995ro.Inoto\łano\rAĘ'cel0.4%)Zkieszonłamipo$'vej 5. bęz utratq . ni}a.ch ten te. ńe uatośćta $Tnosiła0.vkafano. cPI.!tpŹ}'zębiujestwo]nyi ńeza]eżn]' stanu higieny od jamy ustnejońz leczenia. Wie]e stanólv zapa]n$h sełzwĘzanez ń. szościplflpadkólv postęp zmian destrukqjnFh w krajach o niżsu!'mdochodfie śIednie\ĄŹrtości .u.l''karuie na /nal/enip z ń. ności rcalilacji celólv Zdro\r'ia u w ŚoZ na 2010lok dla ściła w zakesie 0'l-2.Indie 32%) Na Ę. Nutńtion E:amination sur. ] .udla wiek.nika' powiększa również się rv W konsekwencji się rozbieżność ta udało frca]ifować Polscecel Śtiatowej oĘa. staćzloka]izo\ł€na). (c-Plo 6. tek ten $. który z3ldadał 4%rłZimbabrvedo 40%lv Nige. faawansowanej i średniej utraty cPIl CPI2 frekwencję g|ębokośc| pomiarowej mniejsfej z \\. pv]zębia w Egipcie.ą .7' Na tlm tle ł'1niki ostat]rich na Badania osób polvyżej Lat 65 Wskazujq na]Vlyższą skic. horob1d-/iasel ^viąfan. w Ffedfiale (!].1' się tej grupy \Ąiekow€ji nie więcej niż 5% bezzębnych (w 1995rchr bJ'lo35.n1|el|7q |ic7bę7ębóW 7 7d W Ęi i oceanii]s l. CPI! -n. sięg zapa]eń plfluębia. stalia. lv k-a. kami 6 mm i głębsz]mi mieszkańców^fĄ'ki mie. pacląiąqrnina jedrregomieszkańca.naiwicl:ze rapotvebow'anie h n. nie ni" pcńUdonlopd|iP.]ŚĘpić przj"Zębia pżechodzi lv zaalrunsolvale i uogól.5mm (z 15do 57o)' dekchorobowości i najbaldzjej żed]agrupyńckowej 35'{'1]a. .iekiem. Tabc]a3'4 przcdstawiametodologięomz \lyiki 75%minimum z 20 czln\łazniejs4.'A1gieńi' kolr-vc.chz 1995 mku -9. 27. $jęcej niż0.m kont]nencie średnia żeokoło rckU ^.. h naiuLużwr.5%. bogatszych\łl'kazanonąjnizszelvańościCPI'{ (Ąu.19-22 mat z polskch badń epidemiologiczn}'dr)'Jest \\'}.bd5pl.\Ilosił Une / 26'47Ó) NależysĘ spodfie. na Ńzacji Zdrcwia (Śoa na 2000rck (cPI4 odsetkiem a odsetkiem przyczepu' tymWieku genera|nie W Więk' na 2010mk (nie \\ięcejńż 0'25sektanta z cPI4)l8. L:Ll \tEnia kĘju. ]icfba sckstantó\t na osobę z kieszon]{ami(j mm c.tĘ nazębną. nościolr'o w]'doln5nri zębami 6Ia]< dan].7do 6.ii i 53%w SieITaLe.'17". pzycze..IL\ESItr o'lational Health and kompleksowe]eczeniepeńodontologiczne(Bangla.tĘ nazębną' opró@ nich \Ą. przyrc|at).-il.1L.o nlonc (po' a8res]ttnezapalenieprzJuębia prcd}'spoz]tjiosobniczejw b.ia kon. Zd]owept7rvzębie u męzczJrzlr.\.I.żenajbar{ziejagleąvu'ne zaa*€nsowae i szansana rcalizacjębfeciego celu na 2010mk nie pr4zębia' nieza]eżńe stopniauq..l%.HongKong 16-17%).Libii.]pa]Pn /ębiJ'.il. lll' sledn..przewleldezapalerriepr4'zębia' 43 . nie więcejniż10% osób z keszonkami >6 rnm (odsc.!V krajach naj. choróbpląuębia u dzieci i n odzieł sq chorobydfĘ.|r Z epidemiologiczn]'ch \Ą]'. w desz26%.}( h /.u6!?4lat.57o) spadekod. njka z niej.'eys) UsĄ12w. \\'altości CPl.16.!. WtymWi€ k u recesjidziqse|. lĆóre na zdrcul1n ońz cAL w setka pacjentówz kieszonkami 3. sfcfegó]iie w najstarszych u stllĘĆr.l' islPclnjo /.o\Ą. l3%.5%). NienLYkle zlóżnico\łane waltości wskaŹnika nież tłLunacą'' więkzq d]TtamĘ utlaB zębóW sĘ gfupach$ie.ię / doLhoddmi $ $ieku pŻyzębia' awansowanQ destrukcjq lln\.|ać t!d. żeW 1995roku nie Zrca]ifowano a bmk zdrurego celu zdmr!ia Zailfe i SieIIa Leone.t wahatysię od ŚoZ do 2000ml.tanlo\nJ o.h badń epidemiologicznJ.y\|ępowanie-n lat wzrostosób ze Iieszoreł' JesttofWiazare czę1tyn z Na plżestrzeni ośmiu odnoto$'ano plzlzębiem (z 0. zapa]enia od w pżeklacfają B 12% populacji'odse. mngd$ hm s ie|.$.. No{a Zelandia 5-87o.choróbprzyzębia EpidemioIogia pol.Vnie CPI4 _ 5%.ilizo. -' Naj(uestszą Z wiekiem $frasta takźe zaa\tansollanieoraf Za..h polskicJrdanyc. Japonia B7d. na n1'Ó u doms\'ch z ńżn1'chl\:rajów śtiata12. .Tfli w"hatasię\r pżedziale 0'l-2. tek rjacjentórv bmi patologiami z \rŻastaz y.

r'ęilczyźni 7:1) 1Z-19 12-f5 0.76 (0.5 22. : Wstępowane zapa|eń Vande|Veld€ n iWsp' 1989 Holandra 2000Wlochy 1992Szwaj<aria Saxby 1987 Wielka BĄtania A|band€ r 1989 D.\ajr arii': U\\oLr b'pkMpn( \UC uh4mujc td 44 .5 0.27 cappelli wsp.56 1'13'1ó/o rCAL>4mm D 161 N 241 5013 1314 1726 3.8 marhficze chombypżpębia. 2001[4aroko Ben Yehouda iwsp.taŃ' 0'0370 wśródrckltów !r S.3 0.3yóz>1 miejscemCAL z 5-8mm 2.flo z PPD >5mm 2500 432 (kobiety/ . 470 13-17 24 f5.32 6.6 0. .iczo.14 t9-20 '15-19 0.l.. .0 7.9razy cfęściej niź Mulzynek) u 1. podczastr wojny NUG (14%) dła'\Ą'soka częstość śviato\łej spada do 27o lataci 50.7 0.02 bialych.obegie w $rsc w ko c$lilizouEnych lłajach jest to choroba baldzo l7adla.0''0. 0.8 6.2) ]995Bńzy|ia 1999 Uganda Haubekiwsp.3 28.4użynów) 0. na pż]]Jad.74 2 l 5.ltudziesĘmznaczącosp.1-0.wrzodziejącego dfĘseł At]G) w \viek]rd. 1991 lzrael A|bandeĘ 1984 1993 i lrak 7843 690 301 I 160 516 502 i 1+19 18t9 13-14 7.1 u {0.7 16.86 1.13 0.7 1.|anowi 0'00|%Zalhorowan w Danii i \Ąlielkiej Bł.53 (u '4urzynóW 2.09 białych.Norwegia 1991 UsA Lde& Brown 1992 USA 4565 780 157 1516 6-'. Chile 1991. u 2'9 u |\.chorób przyzębia EpidemioIogia pźyzębia \Ąybranych w krajach śWiata Włód dziecii m|odzieży23 n ].6 1. a najrzadziejzapalenia pE}"Zębia przebieguchońb ogólnych' w fapalenia Irekrcncja martł.nia.4 (mężczyzni kobiety-22. i 1994USA Lopez iwsp.8u Afrc karaibów) 1.7 44694 1+17 f .

16.77o t a.latkó\! (1140osób) i l2.2 5%AmeĄ'ka 8lębianiasię jużistniejacfch.chfrel.Ł1'0% panie i PofuClniowiAmerykanie. 0. rr:r.:wencję hĘienyniedostatecnej'Częstsze 1!.p z0*. i r.243l rvprz}padl.ejc poszczegól. W zależności łystępowanrarece. dniowa.5% dzicci nigeryjskichponiżej10 roku żrcialtl' ne nad \\ystępołaniĆmrccesji dziąseł u U dfieci Ę'dl patologiata w:.'lko u 2''ł% patologiata teżj est problemem ogó]nospołeczn]m' ba.3-l.ch kstanty miało rv poprrlacji 30-90 lat' odsetek mężczpn . cji przeprcwadzoneju Sz$'edó\Ą' recesje rozwinęty Północna.stępują mężczJzn (na przyldad w badaniach u młodzieży miało t.lwstępowaniurecesji 2000 roku: B4. tokatila. z Ioku 1987. by'va no\ĄYchrccesji w poń\łnaniu do stopruapo' też nentach (1ś%Eurcpa Zachodnia.prcd:'spozJ'.0.choróbprzyzębia EpidemioIogia il rr. lś% AĘ.ach i tżonow. 20 rcku Ącia |elpsj. tnmunosupresjioraf niedoz]'\ł'ion}'ch' wielu osób badanych. h.l8 61.co jest Zapewneskutkem ku. no u 24%badary'ch'krwalvienie dziąsłolleu 55%' kaczachi ldach. Genemlnie uystępująone częściej szcfęce w (Tabela3'6). dańl2.l0 roku żjda mająchańk.m 11raŻnic W Tabeli 3'5 zebrano\\ł'nikibadń occniąjąq.0. chorobowość lat u pacjentapoilatnegozdecydowanie mniej pż}.ię na przedtrzonow. od (0. W pieńł'szym i młodzież1i ta o Na podstawie danFh światovlT'chiĘ"stępowa. j. i PółnocnąAmerykę cechujebardfo iska zapadal./ieljponi/pj 1995roku pźeprowai]zono W Polsce w badania /qy u 7.dki istotnie lepszew umiejscawiąjqsię w szczęcena kłach. ll ZL:::jNl!.'s% . 10-20%AfiYka).Iziono speŁrieniacelów ŚoZ dla l8. U o. 0'6%kamień nazębnyi b}" pnrbierar rharaLter uoSolnion).5% (w}'rnóg90vo)oraz 3. osobni. 0't17o Hisz.rr jest od po$Enie NUG opis]"V\żne u pacjentówHNlpozy. . przl sickarzarhdolny(h.r. doblejhĘienyjam]'ustnejorazu 66. w tJłm]''ch. NEĄNES I z UsĄ pży 5B7.obemość keszonek mr ou'aniasię oddziabłEnia czJ'rrnikówetio]ogicz. 45 .ĄmerykaPołudniowa.W}źej l07o). ndj(.u ż-l'cia \ĄYstępuja i Afu)amertkanie).ób pomięd/!20 a 40 rokicm żJlia mo8.U mlod.amci 8rupip\ńelo\Ąeirplp\ip{/e\ iei Dowie..letniej' n}Lh'\Ą |Pi .\ł drugim ustalićz3: rasę kaukasĘ zamieszkujaca Eulopę wstającltnpodczasszczotko\łania konsekwencjatr ania p\tki na.częstość .Łl% Azja. kich powierzchniachzębo\łyh. gómych pieńlszych koMJ'staniem systemu CPITN17' U 7latków rv 58.l-'0. się jeszczew ]oajachnozwijających lra prz}'ldad \Ą'skazuJą. H% Afja.u prawidłowość b]ta zwiąZanaz powta.kazano u 5'9%młodzieży l8.5% 0.u'u.g).msię ulazem mechaniczrym prz1zębiapo' zębów.'lrnej ńżni się na bowość Eulopa zachodnia. wszystkich zębach. BadaniaepidemiologiczsĘ. uiększa zapadalność' od choro.7%stwieri]zono zdrowe pIz1zębie.U l2]atkó\r zdlo\ł€ prz]. IGukaska.2% A4aci. zwiękzata się z wiekiem' Patologiata \Ą:7stępobEła nia pż}'fębiaw ńznych laajacttśńata\śród dzieci zańwno w populacjach o \ĄYsokim. pPeJhzono\\LaLh . b!'łato najczęściej l.1-ł. AĘka).jem łuku fębowego. ńunje/ /.1u.l' formy agresJ. nych kontlnentach (0.yka Pofu.5mmĘ..chorobowość esw'nego zapale.Iatków (1459osób) z \Ąy. i lronot\(al s 'ut h$ie naŚie.3. . u 40. nąj( iej lokalVLlją.U dzieci około? rck.ja reresji rolrnicżrmienia się z wie.prowadzacq nośćna zapalenia przJuębia..latków do ił].fy Zdrowese.W konsekyencji z up\wem 0'ł)'B% Amelyka Północna. . Powlżej kamień nazębnyu 2l%' W obu rych 8rupachwieko' |er najbard-liej uogólrrjony mo8ą!Ą]\|ępo$a( i n. ńtkich bokich kieszonełpŹ]zębnych.jak i niskim standardzic higieny jamy ustnej. niu fapaleń pz}zębia rv grupie 11-25 lat mozna rzając]. obserwacjeserino okołololazJ częściej postaci a$es}Ą'mej. fĆ 15.eakcjęzapalną.\{tę.ch w przlT]adku recesji dziąseł opisująq.l \q'ch nie stlierdzono Wlstępow'ania i głę.l klwa\Ąieniedziqsło$e.7% W Tabeli 6 zesta\tiono \!T'riki u'spółczesn].3do l00%'ptn Lr.zębie \Ą{.naj.!t]Ąlosi]l CPIs (celzdrc\ria./cw u a ipj porównaniu do badń pierwszJ'ch ł!.kanie kiem.h.to \ł]. kobiettl. się rv 53%no$}'ch miejsc w prz1zębiu'podczasgdy a€r <ię e nia pŹ]zębia jest ńżna w zależności rasy istnieią.0 Ame.ch i \t5'Śępo\Ąanieagrcs]'wnego przewleldegozapale.kaza.5-5% postaciprze\Ą'lekłej jest zńżńcołana na konty. plfJpadl.' . cja do rozwojurecesji. W l2letniej obserwa. z\tiązanaz odcinl.Wo badan1.. ilrne rasy cechuje zebnej'która indu](uje prfy postaćprzew]ekła b]'stępuje do uhaF pEyczepu łacznotkanl<olĄ€go wszvst. poglębiah $ 87o'prvpadko\'. 3'5_5.stą}iła b.ji rralula sie od 6. omz ich najczęstsz4lokalizację.

stabilizuje się \' plzedzia]e6lH0 ]at.i]. Ryc'3.e(esji. \ m r r \1.spoącji na badany c4rrrrik i olłeśla siQr]z]'ko }zglęclne i pr4pisane' Po pohtiefi]zcniu znamiemego n.ic nd /"bd. d€ zębia utrz]łnuje się takfe w tżeciej Clekadzie fJria' .P. / o 4i..](a. \\ ocl1icsieniu do peńodontopatii sq to takie ce.Pol. n].którc lriększają 4z1'ko po\\.fikou'a]ne detel./rlctn'^' .cm a rr. L młodzież-v pomiędz.wlc. plz}'Cf}m niekonieca e jest to jej pĘ}'cf!.vka' .iąz|:u c4rrnik moźeb].lqtnrani"nr ri' .ana hipotefa sugerująca ztiązek pomiędf} potencjalD]tl C/lrnikiem (cz}nnikami) a \\'Yst4pieniem patologii.32liii DużepżelQ. po\\'ima być speŁiona cztercstopnic 1dem ry. a następnic spada' pomiqd.v 17lat j est \Ą.ny \Ądy\ł$ieku na poziom pż!'czeDu możnazleduko\\aćpopnez poprar\'ępoziomu hi.\'stępo\t. j' U\.l \^i. rniern"ikllLirzrLi.a on statu.)= )*'. tl u m u l u . i uogólnio. ] r a z t r z l i r i p j jak zapadaj4 zarórmo na z1oka1izo1'.kształconrh' \\.!t]stępo$ał}'onc Ćlę. zaa$'alrso!\'an].'ch chorólr \l.'Ppo\aniem r P. Poz}Ę1\na korelacja pomiędz}' $je.![rasta \\'stępo\Ąanie(plocent osób).ien]zo.. p n n i " $ d ż n t n b \ l t t m s i c ] .tki nazęb. ną formę t-\.ch badań ocenĘąc:. Z Wiekiemlt. czepu łacznotkanko\łego55' prz}zębia. P'p. ściej osób Z niast i u lepiej t\.]. odniesienilr ilo dzieo w ..mjest ona testo$ana Z Ęlorz!'stanicm ńe]ocfynnikou'ego modelu stat-\'stlcznego.nio$ cgo /ęb.ierdzenia znarniennejsiĘ zwiąZkunabie. d]iugotńl.ana.ćhirkto\rlr.2 M erniki ocenycfynn]kóW r}2yka' dającedanlm cu. tĘej \\. \\ badaniu kliniczno-konhrlnl'In hipoteza ta jest sprawdzana. czasie \lp\}em r\ielu czJłrnikót' etiopatologicz" p\.IŹicci3o (qc + ol nojed}rrie vęstc tlstępou'anie tej pato]ogii. (lo?łqifu kohorto\[ch.ch.stania Zapalcnia prz]zęlria lub prowadzą do !!.||hirI tLdn. ku 12-15 lat23. 7ostaje sfonnu.dli''. ch!' $rodzolle lub Dab}te. Ń"nl . je się szercg mienrików (Ryc' 5'2)' Człnniki rrył.o\\ Je .w badaniu pże}cojo$5.a]b'ch !\i badaniach di&l) obseNujĆ się powistallanic choroby pod ltp\rrem e|.J l.k.f}']io roz}inięcia się chomb}.ojo$e badaniaepidemiolo. ło\'.skaź.] i] oftŻ \Ą]jccła\łskich dorosl]rhs] potrr. r-a proccdura bada\rcza: Na podstawie opisrr prłpadkó\'.+d=n (odds raiio): llorazszans : -EE (attributable = plzypisane risk) Ryzyko n1'chgrupach Ńekorr5. na.un|.cL ze szczegó]n]mu\rzględrrieniem ncj' \cgatJ$.ka (tz\Ąl możnapodziclić na niemodł.opĆjskim Clabela 3'6)' C/lnnik rlzyka to cecha osobnicza lub narazeme śrcdowiskote Zńększajqce r}.r) r h\ (relatiye Rvfv|o Wzo|edne ł5l. ccnt ZQbów osobę)i Zaa\!?nso\ranie na utratj' pży. nr jako pra$'dfi$'\ cf]łrnik Ązyka dla patologii' \\ mndomizo\ĄaĄdl badaniach intenenq'jnj'ch modJfikuje się oddzia\$anie czlTnika ry}ka i okrĆślasię efekt \t postaci powsta ia choroby jej progresjilub odpowiedzina terdpię.i p . nic. giczne lĄskazujqjednoznacznie'że\!'razz \Ąiekiem . Dla ocenl' łz-vka \\Istąpienia choroby lr danej populacjipod \\.e .ck$cncja Zapa]eń po\\'aniepostaci zaa\Ą"anso$anej \!7rasta do okoto 60 rcku ż]'cia.}nni. $iek 15 nikiem Ą.ch w./.Ńpo\tia.pż}''czym \Ą:vstę. zasięg (piro. gienyjamyustnej. u sce w ostatnicj dcka. r o J o n l o f d Ll il iu m d . t l 2 r ] oi .h iPdnokoPenio ll}ch s4 bardzicj mzległe Inżna hzono$(ach' Nlierau i FiebĘ2alrt'kazali rlpłrl cz}nnikó\r socja]rroekono micnlrh na fi€klencję r. su w's]<aŹnka Ąz.arie. Brak b d b+d :* b d a+b c+d a+b+. \\ badaniach szcfecńskich l.lrasta tak./]'ka dla agresyrtl1ch zapaleń prz1zębia.EpidemioIogia chorób przyzębia Ybne]ama i \qip'2r w badini^ch popula(ji japoń. loka]ifację i mzklad rccesji dziąsel w pos7c/egól.d!'$embadan}'ch cz}Tnikó\Ąstosu. d. u u .f].\. \\' p]zlpaalku poh'. minantl) orazmod!fikowalne . Zc f.L dlurafu /d\ip.]''\b\ ok. d .Ifie nie plzepnr\€dzono celo$a..}\\n\' h /Jpdleń!17}.

Ą3 3Ą. 3f 41. 35 16.16.24/a 42.2ab 84.46.26. 100% (3 10% mm) (3 190/"mm) (3 31"/omm) (3 40% mm) (3 45% mm) (3 60% mm) 6. Ą4.41'11.34.1 98.33. 26.13 16.40/a 6f.50/0 > 97% recesjiżuchwie W Wszystkie Wżu.4ak.16.5 96.26.14.31.16.24 16.1-90. 45 16.13 f4'. brak danych Kleber 19902s Kó||esta in i Uh 199ff6 20 24 35-44 16 18 39. 19982e Matthesen iwsp. I 18-29 Serino iwsp199428 Szwecja 225 3041 4f-53 54-65 19901bad.41.24/o 74.14/o 87.34. 13.8'k: 34.41.f6.1Ą'26 16.9'/o 28.44.46 16.50/a 36. 15.9% 100% Loe rwsp.64 30818 3039 4449 50-59 60-69 70-79 80-90 69 9-12 11-19 20-34 35Ą4 brak danych występowanle w popu|' 30-90 lat: recesje>1mm 580/0 rec€ s Je3 mm'22. Ą4 31.94/o 30. 199531 PoLska 501 (Szczecin) Polska (Wroclaw) 18.3f 21 13.26. 13-5. 454. 44 f7.4ań) 24-9 14-8. .9ak 4i6Wszczęceiźuchwie 34. 26 16.|3.so/a. 1 82 9 30-41 42-53 2510 334/" 4Aak 33Ók 191a 5+65 444/a 464/.31.90/a 33% recesji klach na i pEedtrzonowcach 16-15. .34 26.f%. f2.41o 4Ą'3ll 22.&89.26.5% 47 . 199210 Konopka iwsp.41. .14. 16'35. vanPalenstein i wsp.14.24/.choróbprzyzębia EpidemioIogia Wynępowanie najczęst9a i |oka|izacja recesji dziąse|' N4ierauebig iF 1987f4 Niemcy 2410 (Wilrzburg) Niemcy (Berlin) Szwecja 7500 570 18-22 19.36 36'46.33.34. .41 f3. 198616 Albander badanle NHANES lll 198&199412 Tanzania 575 2A-34 3444 45-64 12 3039 5059 314/o 514/o 90k 18vo Gwinea -Blssau USA 83'/.24.hwie 14.34 16.6-11.26.23. 199217 Norwegia sriLanka 480 20-29 3039 40-50 1 82 9 30 39 40-50 1978 bad. 45.23.24 Banach iwsp. 23-l'/o: 33-5.44.26-14. 21 44.80/o 94. 43-5. 31 f6. 14 41 .1%.36. 16.

'z-rl n}rn peńodontopatiimoźe ytldaie cię.tokino\łych' genetycznejprcdyspozyq1 molekular. Piętnastokmmie częstszew}stęporłanie rczwl. Badania Kommana i wsp'37Zwńciły uwagęna 5 kjeszonek mm i wiecej.ĄNES w USĄ \Ąlstępc l cnNottp naa"''ia u btiznĘt sugem. zowanej i uogóIoionej formy a€rcsywnego zapa]e. omz awansowanie zasĘ zmian destrukcyjnych zębia jest większy w poń\'vnaniuz kobietami' Dla żeza m przytdadu badaniachNIT.i\?ł w w obrazie klinicz. zapmponował w Iujmóww odniesieniudo biabrch5a. d'iiedziczenie Nąiczęsciej ffi nłst l. netycznej predrspozycji do przyzębia wania odmialy allotjpowej R151 receptora FcTRtr wanej postaci a8res$lnego zapalenia gcnu l ei ep|orawi.rtnikiem powstania zlokalizo_ w cją zwię]śzonej tej populaqjifr€kwencji łystępo.iętnoddonnyĆh' 5. sięg uh?ty przyczepui gtębokości model ldinicznejekspre. nąi. sji agreł1nych zapaleń rneó grup ernicnyl h u \'|ur}'nóra w}Ątępuje (odpowiedni prz1zębia.\łanie Częstszć wielo na tę .że istomie profil itościowy gospodaEa (aktyw w1zszeniż u bia\ch' Uhata przyczepu5 rnm jest uĘbnej)z cechami odpowiedŹi chemotakwczrraneuhofiIi i produkcja Ęc' u u o ?3%częstsza MuE}.:wen.chhomozygotani pod \Ązględemtej taminy D lub rcceptom fMLP na neutrofilach 4a .mcz].iJ Śię pre$|e]de8ofapalenia Powodemmo_ cięższJm pźebiegu wahał się od 3. cir'vciałami prz}"ębiaW}^lPpuje przy.'mi. zapalenia przlzębia od braku istot. u]'nika z Fedyspozycji genetycznej.U podłozazmian łystępo. U (cD32) na komórkach fagoq/tujqcych3s' osobni.rr4 gorszejhigieny podsta\'r'ą w}nikająmiędzy ilm}'rtrlze średnio mrue} postaci pEewleldego i \'r' socja]nc alozaawansowanej jamy ustneju rasy czamejorazze uzględó\'r' fomr zapaleń prz}zębia' szFn stopruuagrcsF!11ych ekonomi@nych.lrcrcba może \łystępo\4anre zek z płcĘżeńsĘ (częstsze o dziedziczeniu ?€ wano od 1. adhezyjn}th uyrąna.prewa. pefiodonlopatii jest zńzni. jednogenolltnr. s\ĄoiŚr\łni prZyĘbia orazutfatatkanek niania i nisrczenia opsonizo\łan)ch choroby ku doncs\'m komórełAciinobącill:usactinonucetan.rexłerrcia zapa]eńprzJzębia (poligenołY)' t. prcfuspozycja \tystępowanie.o.d. (I-ĄD. że być si]i ejsza odpowiedz chemotakwcna neu. zespole leni$ych leukocy' niern pienĄsz]r-h chombieziaminiakowęi. że I pł. niejsrych uwarunko1vń międz'osobńczyc} i 547ol2\Ą(ze(niejs.zn' i collana w gtupachraso!\rychemicznych. spole Papillonlefelre'a. nia przyĘbia u lasf' czamejw porórmaniu do białej nię. u w$lępo aniu ora-//aawansowaniu jakojednaz cech \. ność |anodmeĄ kanow \Ą pomwnaniuz bid. Dlspmporja ta w ndjrnlod5/ei pie przyldadwertmdzonejneutropedl' ze. ru motekuł w whżesię prawdopodobnie wcześniejszjtn hzonolłów i siekaczyu dziewcr4t.Za]ealość' lub ilościowe limwanej postaci ag€s}Ąvnego zapalenia plążębia w ich pnebiegrrmogąlezećzaburzenia na gran ocltów obo.!ystępo\!ać ta obŚerwo zębia.LĄ i IL]B iloraz szans pr}uebia o n4i. ności 4.c zapalen przy..9do 7 razy)'obecnie podkeślasię upb'\v |eno|ypor^yi "polou óorcbou1c}.I choróbp r Epidemio|ogia defelt pochła. 4 i 5 mm obserwo\ĄEno 3H2% populacyjnejzmienności czyn. teliczną gerrotJpuIL.Możeto byćtakżekonse]. UsĄ spośńd w}mi' IIart36 przlzębiaw opaiciu o wspoł. u przv.ek.7) Istotn]. ro!t' eżpolimorfim ków będąc]. byćodpowiedzialny o odpowiednio 23.l).r'ieku cu'mościowe niellobo_ zespole g 1 2& 32lal 1. wanie utlas przyczepuo 3..w jamie usfuej doka. w wie odBrianyrcceptora cD32 wlstępuje pre.Irówi 28%częstsza Meksy.c.nĆ sudal'i" pr. padkl g|ębokości który możebyć ' s:\ ga lv tych grupachw5'mo 2l1% i 1yIośRóiiice te polimorfizm genów cx. moie by.zespoleDo\łna. zlokali. keszonek u Mu.9 (Tabela3. natomiaŚ ręcesji dziąsełponad l | 3 fifi o 12Ta dL geneBczn\33' ńżnic badanianad rnlodzjeliczrmza. a agtesywnego ge. działanie czFnika środowiskowego lliusze ryzyko mzlvinięcia się zapalenia pĘ'tkina. paleniem przJĘbia \łskazpv€łyna jegoistotny zi\'ią. zn.M. tórq przelr4eHej md'lŹ.5:. dziedziczonlmiv"ielogenowo. ' do hofili u tżsybiałej. ą)mtttt|ls.jowe rmkazują. W rasie kaukaskiej u osób z odpowiednĘfor:nq al.3: w u dziewcząt ńek1r 12-18lat w]'nosiło l' w \. częstsze genowoi \Ąsńł(Łiałaona z cĄTnikami śrcdowhko.o i 55-" częscieiu mężc/.Wykazano perme chaiakerwielocz}tmikow anajestwielo_ genetyczna detemino więkze zaawansollane l za. u c7ę(Ljei mężc4 Równic7Z.żejcst to iedno/ \\€ Ż . jakościołvy poddziąsłortej i u Meksykanoamerykanówjest ono tal.75 do 1B'B.

df lencji wskazujQna specja]nąrolę takich bakterii w etiopatogenezie a8r€sjĄłn]'ch peńodontopatii' Wytiki wielu badairsugert|ją.oRA PoI)DZI'lsŁ0l1 [J PŁI.2 ilL-18 dla pa|qcy€ hi niepa|ących istotnych brak pacjentami róźnic między a kontro|ą' Haplotyp genulL-10 = 2.60 |at' Allele2 dla lllB 3953 0D = 4.ł\ HIGIE\\.]. 133osóbra5y kaukaskiej 35 49 f postacią lagodną. gicznegojest dezbędna dla zapoczatkowania pro.Wysoka skuteczność pro. dla gicznegostanu pfz}zębia. 142osoby kaukaskiej rasy w wieku 62 16 pżyzębia Iata.I I ]\III(Ro. 21' 49. ze zaawansowanq. wv. FI.m stopniu o zmienności r1zyka postępuchomby. ciężkq 43z i uogó]nionq' 64 osobyrasykaukaskiej średnia Wieku 42. ciężką 12z i uogó|. nioną. Allele dlalL-1A-889 3953 = 2 i ll-lB OD p?yzębia od l8'8naręższe fapa|enie w nresrenru pos(acr 0o ragoonel nrepau lqcych Wiekv W 4G.ej hi8ieny jamy ustnej i blaku zapalenia dziasełjako cz]Dnika prognostycznego fiZjolo. żc poziom Ęieny jamy ustnej i związanaf nim bezpośrednio płJtki nazębnej ilość korelują Z \Ą]Btępo\ĄaniemZaarvansowaniem i cho.kontro|a 56' 104osoby żóJtej Wieku rasy W 29. i I998 pow}żej |at.tce zapaleń dziąsełi pneł]eldego Zapalenia plz]zębia dowodzi możliwości modJ'{ikacji tego peńodontopatii' cz]'rmikaetiologicznego poddziqsłowego obecność biofi]Jnu mikrcbiolo. i zapaleniaprz}zębia. 49 .67 przyzębiaodniesie. łe.kontrola 52. 2000 Hodoewso. fe sT.chorób przyzębia EpidemioIogia j'7 po|imońizmu genów .|ępolanip w ubl'tkach o sz]'bkiej utracie Fryczepul rv!-sokic po/iomy Śs|Pmnse i mipi\lo\ĄP st\oi. do N/ccvire iwsp. uogólnioneagres}u/ne fapaIenie przrzębia56.TKI \tZEl!NIJ od pueprowadzenia w polo\Ą'ielat 60' przez Ióe i w'sp'zflallych badań intelwencyjn]'chu stu" dentów wiailomo. Speqfika s}dadu pbł. 1999 Pa hilliwsp.kontro|a 46' 112osóblasykaukaskiejwieku W 20-35 Iat. agresylvnego zapa|enia W niesieniu przewleklego. tej 8resji ki deq.toniu 7. agresywne zapaIenie -z|o|Glizowane Uogó|nione kon. 10 ze dniozaawansowanq. rób prZ]zębia'Na początkIlat 70-. 2001 Ł czynniki modytikowa|ne filal.n.9agresywne zapa|enie w odniesieniu kontroli. i 200f Yamazaki iwsp.zaawansowane zapalenie prfyfębia44. 10 z postacią agres].R(hjmmu.duje w duż]. Actinobacillusacti.pEew|ekie przyzębia zapa|enie 34.$I\ US'INE. i u5.d Wpbłlern na zapa|eń 1997 Gorc wsp.7lazy więkze Utńtyzębów ryzyko Allele1 dla lL-18 3953i palacze tytoniu plfyfębia oD = 4.39dla ATA 0D przyzębia od. J.chwp\'rv łłaści. Allele2 dla L'lB 3953i palacre ty.42 średnio.53|ata. istość dob. 90 osób ńsy kaukaskiej Wieku w 35-55 przewlekle lat. kontrcla.75 oD zaawansowane zapa. wej higieny jamy ustnej na fapobieganiepeńodon. genotypo. do Allele dlalL1A889i lL-18 2 3953 niei paqcych = 3. topatiomi próch icy zębów W1'kazano w1sokąsrvo. najciężsfe zapa|enie w niudopostacilagodnej i agresylvnej.ytokino!ł}ch powstawanie pżyfębja' Tabe|a Wynikibadann. 2000 McDevitt iwso. 32 42 osoby kaukaskiejwieku rasy w 33-62 lat.konano szercg pmspekĘ'rmychbadań oceniająq.zdolność s'Zńkiego szńkiej reko. leniepżyzębia odniesieniu w Allele dlalL-1A-889 3953 1.M/nq. lonira'ii powierrthni Lolrcnia. gramówopaloci na rcdukcji prytki nazębnejw plo. noglobuLin możliwość ielania czlmików wĘ. plzy uogónioneagr€ s ywne zapa]enie zębia18.

co takiego|eczenia.B.5. się sz}ókim postępem kach charakeĄzujących zmian destrukcyj[yc. ilolaz szans. o bdkPń.5' u]mstka miemik ten dla Dta alaczącej utraty kości bakterii tych wt'nosi odpowiednio1. do. \\B\.chorób przyzębia EpidemioIogia jest głó\\'nrm czynnikem nom1JceterncomLtans etiologiczn}m aglesJ'i\Ąlych zapaleń przyzębia speq. U diabetykóww}stępuje większe zaawansowaniei zasięg zapalena prA'zę.Balr Ęp 1 zaleźno. ku badń) obejmującałącarie2361 pacjentów wy.2 dla obecności gennych'SugeIujesię. gabinetstoma.iż zaawansowaniecukrzycy' kamienia naddziqsłowego wiek pacjentai obecność są istotnie związanef nasilon]'rn.iodonto|o.7i 2.33 w Badania wskazuj4 na }Wstępowanie kieszon.występowaniem zalElenia pą'zębia' Na pod.|zonych oś.lku obecności Pot?h3rlomoi?as gingioalis tĘTosi l. kowych pacjentów z NIDDM stMert|zonoczęstsze peńodontopatii. i sąPopharomatus gingfuąIis BacterG ria zj^. |eczonych u osób Właściwie sulinę gIikozy|oWej poziomu gicznie spadek orazzna(zqcy podWp|}Ąvem Pima hemog|obiny u Indian z NIDDM dowód z badańjnter. wanie zaawansowanej kich keszonek pn}zębnych u palaczy w wieku w 20-35lat jest 1. ci Zlokalizowanej)'Spośńdflory poddzĘsłowej osłych ze z!''iększonJ'mrlzykiem progresji zapale. Bardzo spektalulame badaniaprzepmwarlzono u lndian Pima z Gila Rivel w AIiZońe. palącychl€8ulamie odwiedzajqcych 50 .źe wirtsy opryszczkipoplfez miejscowe dfiatanie immunosupresyjneułatlv'iaja wzrost bal.82'3 W}stępc lenia plŹJzębiau palącychwTmosił firary pEyczepu oraz głębo. wirusa Epstein.3a populacjitej w 2. stanowi jako prawdriwego na wen. Dla te ści $Tnoszą|oD 5'1 dla pro8l€s]Ą'vnegoprzebiegu bakeńi pato.u \4lTostka3. a iloEz szans ub}t.6. a Lakips7c7epy $Ą\okiPiIolś)r4o((isa identfikowane u osób z sz}trkąutmtą przyczepu i kości \ł]'rostka(szczególlriew pM}!ad]{achposta. bia.Iku .lla ciężkiego że 2. zei\\arcm dlaHetpetaDiridae. potwierdzonotę zależnośćbadaniachpŹe' w kr.yjnych statuscukrzycy periodontopatii. nzyko uzględne $ysĘpienia peńodontopatiiu pacjentówZ NIDDM jest 2'6 razy więkze niż u niediabetykóW pźy uwzględnieńu plci i wie]o.a rcsoĘcji kości wykazano dodatkowo.te om chorobotwómzJmdla pŹ]'zębia' Dodatkowo mogq one rcpliko\aaćw kieszonkach. mają od 2 do Genemli1e szacujesię' źenikot5miści 7 mzy większe Ęfyko iozwinięcia się zapalenia przJzębia' Metaanaliza (zsumowaniew]'rrików kil. kazała.6-3.oojo\łych kohońowch. pŹyczepu w plf}la. oftE zaawansowaniem iż stawie badń rych oszacowano. u którJch w najoęściej świecie ystępuje cuhfyca insdinoniezalezna (\TDDM)' we rłszystkichgnrpach wie. kościszkieletu a gęstościa nie większą utratę przyczepu łqcznotkankowego u pacjentek z osteoporoząoraz wię}szą sldonność do utrz}łnania zębów z głębokimi kieszon]<ami w pMlpadku prawidłowejogólrrej masy kostnej. w W badaniach przeprolĄa.s8 nej kości głębokoścĘ a illl NIKoTnTZIu Badania pwekrcjowe. nych wykazano istotny związek pomiędzy ogólną gęstoścĘ źuch*Yistot.o.? i z obecnoścĘ w keszonkach bakterii ualawanych ra wirulentne (oD 2. nie chorób pżpębia \ł odniesieniu do niepalącyĆh. przebieg! zapa. w]stępo\Ąanie prZyczepu łącznotkanl{owego i!5''Ilosił nich u L. wm.h wirusów z glupy IJe7pes' szczegó]l e wirusa q'tome8alii (EsV"s)' w}stępouanie tego wirusa jest uwiqzanez ciężkimprzebie" giem zapaleńa prz}uębia (oD 4.tylko dla cu.\. choroby i od 5'3 do 4.|aw\kim równieżpoMerd7ono is|o|na uiemnq mineral' korelacjępomiędzyparametmmi gęstości kieszonek dziqsłolwch.TE cHoRoBY oGóI.toWeoraz interwencyjnedowiodłyżepalaczeMońu zasięgoraz zaawansowa.:ązane Iloraz szans (oD) sĄókiej utraty ides fffsathtLs.U kobiet postmenopauzal.zycy i l.ficzne odmiany genetycfne tej u młodzieży.E spośńd wie1u chorób u]dadowych badanych jako potencjalne cz}'nniki ryzyka dla zapaleń prz}zębia.4. koho. mająwiękzą frekwerrcję. czynnika ryzyka Wskaźnikem ITzyka dla zapa]enia przlzębia możebyć osteopoloza. Złrócono takżeuwagę peńodontopatiina pEebieg cukrzycjł na \apl}\v na mniejsze zapotrzebowanie In zaobserwowano pe. jest dlategoteżzmienione chorcbowopt'Zyzębie rc.trazy częstsze oclniesieńu do nie.2). dla Bacteroidesfo|suthus2.

dochód' poziom edukacji i miejsce zamieszkania są wskaŹ. ' upośledzenie h.Wna odpowiedŹimmunolo' gicznGzapa]ną(mod].n.'ieku 35'|. żesh.m / p.rrikaz obni.EpIdemIol09|a cnoroD przyzęoIa tologiczny W badaniach amerykańskich NlJ'ĄNEs irur\. lcnia prz}zębia.rus SPoŁEcZNo. bruł srirq. Korea omz o średnimprcdu]<cie Pofudniowa.lrdesieniu akceptująq'ch w do s\ł'oją sJtu. obniżeniĆ stężeńaoksyhemoglobiny na' w czającT). ffi sre.Wśród nikotJ'Iifmu na stan prżpębia \Ą. Bangladesz.aĘ Arabskie i Ifuwejt) brutto (Malezja.uczc8ólnośti potł\ldw"ni. setek pacjentów ze zdro\ł](nprz}zębiem:dla \Ąie.dla wieku 5H4 lat 0-9%.ykazano. czJ'niach dziasła. l ] srr'.'ania' Zwiquek pomiędzy stresem a zwiękzon}m ł4kiem destrukcjitkanek przlzębial\t.ch) funłcji fi. nikami Ą'Zyka dla chorób prz1zębia.mienia się39 e Upośledf ie mi}rokĘżenia (efekt naczJ'nioobkul.ekonomiczne. dla po\\'yżej mm: dla wieku 15-18 lat z kieszonkami 6 0-1%.chosocja|rry źe nl'iqzanygłównie ja."nników ryzyka dorriedziono'że aktua]ni palacze Ęto.Wńl! stesu na bJć jednak minimalizowany przez odpowiealnie zachol.u h ( /.Australia.wcześniejsi w odniesieniu do l. Iłaje o najłyższ}mprodukcie blltto na jednegomieszkańca (Japonia. szą]iczbędn]bnoustTojó1! kach i ich utŹ]m]'rvaniesię po leczeniu. ku 15-18lat 35 75%. jak żc ia odpowiedzikomórkowej gospodaĘa. sh. nia prrrlębia.f}uębia.Ircwotn-vch.'yższe chońb pIą'zębia' Azja stanowi dobry przyklad ilu.dla pal4c]''ch przycf}n tak niekorzystnegorłp\wu 2.2dla sz}ókiej ut"ty pP.dla l. o r]zyko rczwinięcia się kacji mają istotnie r.t\ . niu mają4]gotnie l ięk/p r}"ykopouslani] . proz. homeostazyw sieci mediatoro.oblastów ozębneji osteoblastów. dieĘ i dostępu do opieki stomatologicznej. Nepal. Iran. nikóW ĘuJ'kaob]icfono'żeosobypŹeżJĄ'vajqcc s!.zepu tą&notkankowego l'9 dla uĘtlrr kości i $TTostka o. stfujacy {Tń]nvczJnnika ekonomicznego na stan prązębia.espsychologiczny może zu'iązany większą być z frekvencją i zaa$€nso\aar em pŹeulekłegozapale. serwo$a|i.4lata 3-327o. ńeż z upośledzenia }'ej łączącej układnelwo\w endokrj'norwi irnmunG logi{--nyWiele deprcsji pro$'adzi takze do nievvtahnoł i Ą.I' Ta.!.a w. Noła Ze.W krajach o niskim produkciebrutto (Tajlandia. io\ĄPj higien} i. nikają z innych zachowań warun.obr po ut\/Blednipn.dla wieku 5H4 lata G-2%. z kieszonkami pondej 6 mm: dla wieku l5-l8 lat 0-2%.fębia- jak kie warunki społeczno.l]a powstania peńodontitis \lTnosił poniżejdziewięciusztuk dziennie 5. )l . wej i molekuładhezyjn]. ków środo$'iskoi\']ch. powiedzi komórkowej i humoralnej' sieci qłokino. patogenn}. 0l '12329 o.chw heszon.?dpa. z niedostatkiemfinansou5tni manifcstującys1ę prfebiegprze$leldego ko depresja wńwa na cięższy zapaleniaplzluębia.Genco i wsp'40 martwioych chońb zaob. wT.812. h zarhouańtna prz\']Jdd d|. (Indie. Chiny.I. ńw. przpębie może acjęfinansoNa.7 ilości wwa' niepaląc}ch'zaznaczyłsię także\łpĄ^v papiĆrosów dla palącychpo\[żej 31 szhrk lan]'ch dziemie oD .DKo\oNIICZ\.us W uaaniactr pżekmjou5'ch$.9. s}Tia) omz najniższ-lĄn nam.Glupy ludrro' ści niskim dochodziei /lub niskim poziomie edu.r5 Różnice te \Ą1.ouai obniżcniem ustnej)'które decydujao pogorsze iu stanu klinicz" negopź].fiłacja flm]<cji neutofili' od.Arabia Saudyjskai Turcja) notują od.wpl].lpvna więk.lm\ moi{' . Irak. Wiet.esps}. wieku 3H4 lata 3 20%.utl. Indonezja) stuicrdzono odsetek pacjentów ze zdrcw}'rnplżrzębiem:dla wieku l5-l8 lat w przedziale 0-77o. Po uwz8]ędnieńuinnych t7]. landia' Zjednoczone Emi.voje niedoboryfinansowemająoD 2.

nieIracze] osobą a z t.potrafiok.leldej'a do takich należą chorob]'prz}zębia' pacjentó\r z chombamijamy !V odniesieniu do Z ustnej. bó]ui obnęku orazruchomości zmianJ pozJcllZę.r. \Ą'fględlieistnieniatego]ubinnegoolr. lecz w1.eśLić nie dol. pJ.lqczńena podstawiecałokztałtu oha.i ił1'.zen. eW umozli\łiajqq usta]elrieewcnfua]n].\}iadogólnolckŹiski zdobywaduże dośw]adczen tym Względzie.ldóra poprzez|icfneWift. zaha mowęna \tŁści\letory Po uąśkariu od pacjentaingló\łn]."n'n" przl rn m popn. dzi'' r.kle od posta\t'ienia chorcmu pJtń.r' bie.Zębia.qpo'.] iÓto Badaniezacą'namyZ\].z za.ania chońb' qla'.Iłorvego rozpoznana jest dokłailna znajomość metoil badaria cho. doĘgqce obecnejchomby osobychoregoi jego ro.tania dary c]lolobl'i dopiercszcuegóło\re poz$alająna wfględniedoldadneokrĆś]c. Zna ic się 2 obja\Ąamichorobowf.Pl.l przeu.Banach Jadwiga Wprowadzenie Badaniepodmiotowe Badanie kliniczne Badanieprzedmiotowe '. ściskh regu|doryczĘcych lub pon'ol' tlposi". czy]iod zebmnia $l'wiadu (dIĄmŻe. lrunimo. zu kliniczneśo' obok \!ięc znajomości teoń.lasanl" .a szczególrńc chombąprz].l.W. sferegll ęs' Ro.''ciągnięcia jest z ni.\'ch.'ch mowanym.'Ą/' klini(/ne8oi rolpo/nania Badamic p o ti l. Wania|ekaża pooątkowychmornentach W kontaldu b.' nd. tinien zebnć ta].ty gabinecie W lekarskim nego. pewnqŚiF qrviad.Izić sci' cha.udnością Wypowiadajqcym o swoich fomacji do1. baftbiejjeśli czyona choroby t"\'In clol. badającego piensz}'ch objalrólv Chodzi nie Cfasu \. niestety.{Cprerqiad.mikrobiologii' . /d$t/" I]a]r podstawielqników badań ustalać ro7. ie nip muina \a|ł)l jcfual.a osoby bddd-qce.inJnma'j.ch chońb ogó| n.h logiczn}chlĄ'Iioskó\Ą' podsta{ą irluumo\\ani3 ldioqn. lub o5ob4 na].'mi oraz umiejęt. osĘgnięciarr.ie żałować c/asu na jego przeprotadzcnie.'ch 5ię skafg ]ekarZ Zbiel"ja.v}'stąpienia ^vhszcla o pż}'puszcfa]ne usta]enieczasu po]a\\'ie. zt.tń. jalru.Ji doswadcze.\'ch. sto zdaIzasię' żechol-".o Zasadniczl.l'ch.poaunia na dodatko\r.. cholego'Postępw dziedziniechenii i nriazane]z ru4 tecbni]dlaboĘtorincj.ów k}a\tienia z dfiqseł'ich postępo. bad7o czę.E-rpo\Vinien z chorym' za|eł to Wznacfnymstopniuod osobowo.znalzenie iaJuni.u p]. doeg Woścach' zJpe. dziny Dlatego przeplo\t?dzenie anarnnez]rczęsto nie jest łat\ve.vania pedodontologicz. czej postępuje z pacjentern się onieśrnie|onym. niu uniciq.entgeno]ogiiitd' o8l1rmnietfbogacĄ' \!' ostah ch latach sposobJrozpozna\.akte..ładnej poczatk.]lub /ębo\r' l.któIe 55 .obJ.Z lqtr'iadu zebranegoplfez lekarza w rozmo\rie z pacjentem |ośdv\\/q'4 Ą u/}sl.\'czącJ. musi staraćsięnapnr\lE. ich leclenia lub chońb q'Śemo\Ą. pmktycznc Zapo. nia się pie sĄ'ch obja\Ą. Nie ma. nośćfcstańeŃa llynilólv badań i $''. odpo\Ąiednich rof.m $'annkiem prawi..że. w ramachpostępol.

ogó|ne W odniesieniudo chorób serca. L pd(jentd4|dslajq.chorób krwi.2.podajac swG je dane osobowe. tazja. Kwestronańusztaki zawieradane dotyczącechońb przebltydt obecnycĘ ich lecze nia' a take eilenfualrrychnawków G)a]enepapiB \łykona. wiadu możebyć dołaczony ńodontologicznego' sT0]\I.zaĆiskanie zabiegi profilaktyczne (cfęśtotliośći metody 7ębó$. ] Wstępowania la1r"wień samoistnychalbo poja. przycz}Trę utraconychzębót przeprowad.tanie zęMw).ostatniegobadania ogó|no|ekari skieooi ieqo wvniku. rlłrlnl lekarz czr.tał. \l\.{ościstronystawówskrcniowożuchwo./onp /abiegi ..szcza. zespół chediak Higashi itd'). dzlzębowego do ocz3. pa|eniapapierosóWWięcej dowego i socja|nego. 56 . niekontro|owana). o cjentaw gabinecie pmfilu peliodontologien]Ęn. chorób uwarunkowanych neutropenia.4. $resu psycnrczne9o.Prawidłowo ny Lwestionariuszpzedstawia IVc.hirugiczne w jamip ustnej.ria dzrzębouycn).nając $vwiad i badaniepeńodontologi(zny po\"r'inien uzlskać doldadneinformaqjedotycząc€: pa(jenta sbon\ pr/}"ębia /e do|e8liwości dotychczasoiwchzasadutE]'m]'rĄŹnia Ęieny ja. Papillon-Lefevre. llĄ o c/ zdrowotnego Aktualneproblemy zdrowotne.ię na ponortn4ńz). ag€Ewnego du powinno dotyczf także c4mników ryzyka (na pryHad Śtrps.ĄToL(XiIcZN\' hzlstępu.i\śfy wiz}. ze Pacjentz€lasząjący dolegliwości strony prz!Żę. na7wisl. my ustuej. się DobŹe b]'loby aby paqjentzgłaszający do ga.zmiany u lekarzarodzinnego lub specjalisty domatologicznym. powódjego zmiany którego uczęszczał i . karty pacjentape. i] zaburze a z€Rzo\Ąę' (zgĘr. rraw5/ki zębami. nadużywaniaaIkoho|U. gor' 4. binetu po mz pier. IiVWiad dotyczqcykontoli pl]. go tę winno się tylko uaktuahić \Wwiad. a to w celu mbmny zespołu )onego ru niebezpieczelisrlmkontaktu r lawĘ pa. cukrzycy (kontrolowana. bia winien udzielić inJomlacji odnośnie: l l początkui czasu ich tnaora. . czepy urupetnienia prctetycznei r. czeniu oraz o ewentualnąwlz1tę u lekaiza ogólne.1 Pacjent gabinede w tkanek pr4lzębia (na mają up\Ąv na reakĘ$ność prryLlad cukrzvra. . (padaczchorób neuro|ogicznych (zespói genetycznje ka).nje. Ryc. szcfote(.kliniczne Badanie Dokładnywywiad dotyey: skarg gtóWnych. upgol rR}ł4'l)' Nie be/ zrra(?enia zebranie ' rodzirrnego'gdyżpredyspozycjagenetyczna wiadu jest po\tażnie w brana pod u\łagę niekórych tlpach i zapa]ei plzJuębia(doka]Ło\aanauogólniolrapo6tać zapaleniaprzJzębia)'Zbieranie \Ąywia.tanidch . Pomo(n). częstość odwiedzania do nazwisko popEedniego lekana stomatologa. na otrĄTĘł do $yp€ł.wanie s}slemumię.!su leczmie ortodontyczne.o adres e|aża Ieczeni€ zaap|ikowane rodiinneqo Iub specjaIisty. 4. p]. dole8li\. ze !!ych.e8o.pa]eniepapicro<oll.hypofosfaDowna. uĄ. statusu zawo.'tając o zaismiałe w międzyczasieprcblemy zdmwotną stan upnednio lozpoznanych chorób.l[Lłl jqc do lqtviadu stomatologic lego na]eżyzapl'tać pacjentao: gabinetustomatologi(znego. zmiany w le.. fizycznego i chorób zakaźnych skóry upoś|edzenia j umysłowego.tki nazębnejob(> paqjentów: wiąfujew stosunklrdo wsz}tstkich plinIonoNT0l0(ilcz[Rozpo. niż pół paczki dziennie. (lĄz\q HI\ł ' ponadtou\'vagę choŃby za](ame rra leży stomatologi@nego.' lub. i]sóW naduz$vanie alkoholu).m pr/pprowdd/pniu w l-akiego wlwzó.óorob\ u]dadu seĄow(>nacĄ'niG jeś w\.tę nienia kwestionaliusz zdowotny zanaczając przy jednocześnie p}. inJekciawiĄsem HIV AIDS) nabierająqchmraz więkzego anaczena w Ptiologiińońb pr/Jzebid'\Ą w\'viafuiezwKńc rla.'kowania pŹestrzeni mię. rĘra.

9 -9 : : ! .ali]! F!-- a:]!a 'E l]]l a:] --!!!!!!a!! .9 rl rl Ll - a . ł ł . e I U 5ge:9.) a E 9. .€ 00{J I35 ł ł I P - €P = ! o o o o o zao!aa!fr FaaaaaO!! !aft:l !lll:r 9 ! d:ę E E € . ś I ! .2 Kwestionarluv zdrowotny o o o i ' E E ł Ć o o . +ł a E E o{J Ry( 4. E 9Er x ! :e: i E:-e = = 6 6 fi* € P Ź EE!€9$ Ę l3. =i B:: o o o .9 'ó E 9 I € ś = E EĘE ł g F3 e ł ł :g T g I I P 5 == ł r d p Ól. Y . ś.: '=Ę_aE EśśEE E!aa- :ż' FE 51 . ł' s.': ą e p :Ei : *: ==E ł 3Ś źE ł ł * E Es .) . E ^.Badanie kliniczne za-. = a . . . E:g.9 E e '..:a+^. iEE€ E I E E = = = ź = 6 ł f E ! ś a a : BEE : ł F q E E5 .-a !ar aflua a! E-3f ! t tl L] -l O -] -l fJ .9 e E -9 ^.: 95.9 . .9 e g 6 U -' - E9 a s..

. EE* E€ś FĘ E: :p ą: EgE E i B E E 0 g E*€E ą. =! o+E' <f *.:JJ +]J. 9H'F s 9 9 9 ó ż = z 5 I s ó- o = = ś f I B c I B B B 0 0 E 6 c s ż )ó .I Badanie kliniczne ŹE E F@ :a ' ! b Ę1j.ĘEElTe:Ęś :E '.

jest gnoswcalego. badaniem palpacyjn}'rn (penj?^io). badaniezełnqtrz.dzo delikatnie.) (patrz Rozdział8)' Wartość WskaznikahĘiely winna być zapjsana każdorazowo karcie badń pacjenta. nie stanu higieny Na pieJwszej wizycie nie za\Ąszemozliwe jest higieny jamy ustnej (na przy.i\'ych chombami sprawdzania sposobów 5ię lub przyborami łowymi m.a pżeśżeni międz}zębowych dentystyane.oks}.Pl.Wania. śosowanie nosa i w fałdach nosowo"wargo\Ąych' Pżed prz}sĘ. higieny ok€ślenia stanu higienyjamy ustnej na]eży do jamy ustnej (wska. & ści bólowe posługjwaniadodat.ę twarzy.j"nt winien b\( poin.yglądi skóĘ jego t\łarzy a następnie badaniejamy usfuej.roniowo. 9&n'rn'łNrnznrn4rRZUsTNE z\łraca tu slę 59 . odnoto.żuchwo. na .Badając skóĘ twar4. obrazuje on stan jamy ustnej. $ystępowanienieprzyjemnegozapachuz ust' Stan higieny jamy usttrej pacjenta odzwreiroe" dla zakres zabiegów. w badaniut]'rn poshrgujerny ogĘda. szczególną uwagę na| skó.zedmioto\łe pra€ nie stanu obemego (st4fuJ sans)' Polvinno ono pr/y w bć przepro$adlone miaĘ możliwo\Li 5wie.a zldaszczaba. powinienobej U pacjenta rozpoc4najqcego |ecfenie t\ę8ooml /ębodolo\\e8o do|ne8o). ponieść' kie musi Informacja taka może być do' datkow]'anczJ. cjq stawów sl.możeto sugercwać istnienie oloesu zaostrzenialub ismie.i\yk. Wstępowania owrzodzeńdu ruchomości zębórl wędńwki zębóW obnażeń korzeni zębów przy.jakie \rykonrrje on \'{ domu w celu usunięcia pĘtki nazębnej.|zienazębnyrn. powonierua opukiwaniem zm}słem oraf mierzeniem (7'?en&ro'io). lonegoschemafu' Najpierw nip ogó|ne. zowej oraz obecność pzyboów do oayszeadodatkowych . prŹepm\ładzane ono we. obecności \lydzieliny rcpnej \'rkieszon]<ach zębnych. uogóIoiony lwsięk ropny w przyzębiu). usta ich na|eł okoliry uszu' Niekiedy pacjenci zgłaszają dolegliwo. ma Badanie p. Badanieprzedmiotowe pr4"Zębia na celu ustaie.oczy oko]icę prz]'uszną' nos i węĄ chłonne.I. n.\Ął.Wlstalczą \łó\aczasońentacyjne inJormaqje o mięl&im lub Zminera]ŁowanFnosa.lanie prĄlębia' Badanie pżedmiolo$e obejmuje adrówTo jak i we\łnąt-zustne. badaniuna. szczoteaki jeś|i pęakowe). bóIu i obrzękudziąsel iąseł.ędzyzębowymi' ślinianekprz}usznych. Aby uni](rr4ć blędu dia. nia cą'alnikauldadovego. szenia wysiłkuw celu utrz5'rn1t\ania odpowiedniej jamy ustnej. konaćstosującwskaźniki hjgieny p\. zapześta| uż}. va'egolnlm lwrd(eniem utlagi nd Zd.wilgotność obecność i $'ykwitólv @ęstot|iwość' W badaniu nażądu powonienia zwmcamy uwagę szczoteczkido zębóW . zc chowanie się paqjenta'$. \aykwiB obrzęki' W badaniu gło!'!y z\łTacasię u\'ragęIra ewenfua]ną bolesność lub zniełształcenie.Wuje pżede wszystkim jej się zabar. {nitki gaoteaki międz}zębową go badanie fe\Ąnętrzne. jamy ustnej nia ujść ooktadny Wywiad dotyczącyhigieny nent! tójdzielnego (nad.abyńe sprawićcho.ścio.e rząduufroku naleŁ. remu Mlu. się (plptio)' niem (inspeĆ'io). okeślenie\łskaŹnika }iładWzodziejące zapalenie dzi4set ]ub przyzębia.rndo zwięk.lub foik ap. następnie przechodzimy do bada. prrya}nę q/ch miejsc.tki API \agI-angego lłsp.'IrnikiemmotJwując}.wierrie.jest to zwi4zanez d}sfin*. się kowalia zębów cżykńĄawieniasq ciąeleczy z przerwami. W prob|emy: mowaćnastępujq. rodzajużylvanej na kształtnosa. w ..balwę skóry wil8otność błonyślu.\ły popmwęlub pogorsze. tle dzielnłm' bar. W prz]padku higienyjamy ustnejpa. usta|ićg:lówniestan spojóweĘ popzednio rtosowanametodasreollowdnia i jej r ich zabarvrienie.Iług usta. pieniemdo badania$ę/|ów l hloonJ(h' kończą( e. pźeFowad7a się bada.rnalny i $skaznik płJtki Pl'I wg si]iess i liie . głowę.witówwokół skrzydełek (zas pośWięcony ten zabieg. 1łej formowany o wzrcście na]daduczasu i kosztólg ja.zaleca się jeszcze badanie Wykałaeki. i podoczodoło.Ę Badanie k|iniczne wiającYch podcfasżuciapokafinówlub szczot.

szrzelin Stillmanna lub i eu'enfua]ne zabuuenia rozwojorve waĘ. Pier'\isfy t}p przycze. stopień wiĘotności.3 Reakcje dziQse| wargi Ióżnic4 całkowite./ęśLidnie W kieszoncept]'zębnej lub dzĘsłowej. brodawkęhędzidło$tlika bolesność uciskowq.ruchomość ich stosunek do do brodarłLimiedł. węĄ chłonnepowię]Śzone Z powodu ostrego Pży stwiedzeniu In lub IV t]pu pEyczepu lvę. rcs)' po. czyjest zwężona pierwotnie (cecha 1 BIednięciedziąsła wr:odzona) wtómie (obecność lub wad zębow].rłG.o /. gdy wędzidełko pnyczepia się do dfiqsłaplf!" leżyspra\\dzićczy powiększe e jest zlokalizouane gi jedncj grupy węzłówchłonnych)' uo l Zepiun.ch d2iqs|a i'łubzgĘzu umzowego' nieprawiilło\lypnyczep wę.'ej strefa dziastaFfycżepionego' je (dziąsło cz}na badanie wewnąhzustne'Przeprowadzasię Wzmkorrc i palpacyjniebadamydz. streFrdria. w z pod:lożem są rvórłczasnieprzesuwaLre'hvafde.lvohvorowYch często zrastają się poluszania lub odl]M'aniai|ziqsła oko]icypato]o.iLa.g.]l jP balla się r(e\\'nę|17ną ich spoistościlub ewentuaklie \Ą1vołaneob. szerokość strefy dziąsłapEyczepionego jest pod. w śviet]e.iqsło pżyczcpione). nieplawidłowametoda szczoteczkowania uzębienia) Dochodzi wóWczas ' do odryWanie dziqsła obnażeń zębalub zębóWw w1mikutzw recesji dzią.vlrńżniasię cztery typy i nowotlvorcrwch'Badaniu poddajesię węĄ chłon.\łT' i u]Ąvijajqc zermątfl pa]camiobuĘk ($'ilgotność' knrawienia' Umoż]iłia ono ponadto stwien]zenie na zabań{ieniei stan strefu przejścio$ej Ideina). jest Z klinicznegopuiktu widzcnia pożadane ba.ka jP\| ro!\nieżp17} lR){' 4'5' Te\l lPn \Ą\ka/an} iTr..lżuchilowe 1bdi Lamphaticisubnkndihtla. ' a daniu tj'm dokonujemyta]<że oceny t'ony śluzo$'ej ]. .ierdzeniu II t]'pu pfzyczepu wędfidełkawargi B'ID'ł\IE \\T1\T{]\TRZUS'I'NI' Badanie MG do]nej.ęJĄ . \Ędzidełek bocznych.jest plfe.ne' nad. w prze\łlek\'ch stanach zapa]nJ'choraz Ęłdrome) w celu st1vierrizenia objawówblednięcia.|alcj do t. sta.kiempozlrala na określenie Ętów ust (zajadypęknięcia.ide]]. w pźcźutach no.Izidełka Igi gómej i dolnej' \\€ Placeka i wsp-si. obecność wargaolbż]mia. Badaniewęzłów clrłolrnJ'ch ważn]melemen. l w zu.żej mm). \łzględnie kalibro\'vanej sondy jego sfemkość' Badanie dzĘsełdoĄ.Iz.ia. pozo.zastestupociągania Ry(' 4.Bo' ĘTie flecim !\Fd. Ziamino\r. .pia (dotyclącc prz!. odnoto\\'uje ełenfua]na obemość się postępo\Ąaniu lekaiskim' często są one pG tok. bm. na. oraz \\ylś'ity /d]iko\Ąe. przyczepuwędzidełka ne wa. jak i niekiedy ob\ł'odowe (kaIko\!e' szJ. gicznie pży@epionegowędzidełka i wa€ lub jęz}.czy jest ona {ystarczająco szeroka (po*l.) sq . chwie.z.iPkd'/ami przyśIodko\ł]Tni' zrastanrasię Z otoQeniem. $'zglę.TYT dfui podobojczyko$e ' Jeś|i one powiękzone. 8rubość (rozszczep pżetok cą'nnJ'ch. )|epuiai nicn! diagno\hlznei jak pfedsionka jamy usfuej. Ruchomość dziq5ła dfidełkawarg i. przetokirvaĘ i ich spojenia) W ba.Ifiąsłowe. niebolesne' lub st$. dzidełkanależyrł]'konać test pociągania(]łll. Liot\anc jest na granil\ d-/iąsla pvyl/epionPgo pżedsionka jamy ustnej.lkowe (ndi ]. tzw chome. pu \łystępuje wówczas'gdywędzidełko waĘi zloka. i Na]eżyocenić. bolesnci m.lmphaticisubmentlles).którcmu to\łaEyszypielwotńe lub wtóInic \ĄaĘ i pżedsionka jamy ustnei mzprr Zwężona ny śluzo!.. a także prawidłowość tem w większone zań\łno w procesach zapa]irych'jak pźyczepuwę.Ęsło ogĘdającwargi Zwracasię uwagęna ich zabal' zwTacając uwagęna jego barwę. nałżerki)'Następnie powiĆżL}Uie sa]g' uno\Z. za pomocąq'I.la plz)(/ppionp8o.zy' obecności \lysięku w szczelinie dziąsło\Ą'ej. i błonyśluzowej itd.i szerokości dziqsłai gtębokości 60 .tak w szczęce.hń.d pru e.borłei i m./proLo. czy l4 gó|rrione(polr'iększenie węzłówct onnych obwodo się do brodawki międf}zębowej'zaś t}pie czwalw \Ą5'ch)' Ponadto zwTacasię uwagęna ich spoistość.P. kztałt i przebieg (obżpLlmidn} prem\|o\Ąe' wienie. tflv penetrującj.4ubjęfyka. festonóWMc calla)' konsystencję. danie .u zapdlnego nd ogolmielkie.Ifielrn]'m sztucznJm' lub brzeżne' brcdawki .rn. \Ą/edług po.

B a d a n ik l i n i c z n e e
kieszonek przyębnych pźy badanych zębach' pomiar ten dokon}'$€ny jest rvobszarze Najczęściej gdzie stefa ta jest często fębó\t siecznychdoln],ch, \Ą ,na.znie rucżona6' pr}!ad|u obc(noś(i niepra. pŹ}.czepionego podczas vidłowo rvędzidełka \Ą]a.gi, .!.vl,kon}.!va tzw tesfu pociągaĄra |pull.sunnrame) ia
można /aob\pn\n\\.ll

negoobjawj egoblednięcia.Amerykańscypeńodon. tolodzy llaz}1vają część tę zrł'ęzonej st.e|J dziąsła tz\Ąr wątpli(ą sh€fą dfiąsłaprzyczepionego'

"

obrebie dZidsld pl7}c?cpio.

a

okreś|enie ruchomości zębów

.@r.

Do tego celu słuł również badanie palpac]pe. Ryc.4.s Ustawieniegiovly Ryc.4.6 Ustawieniegiowy pacjertaprzy poniarze upa..enu prry pomia?e ru W.|dnalh thoroboĘ(hprzyębiaich ru(homoś. chomoś.i zębóW przednich chomośc] fębów w odcinku bocfnym' znaczniez\Ąiększa i z cfasem dochodzić się możedo W 9cfęce iżuchwie' posługiwaniasię rozchwia. zupeblej niemożności n],Tn Zębempodczasaltu żucia'rozdrabnianialub pĄkania pokalTnów' tr stopieńruchomości: ruchomość łu}u>1 mm, w ale <2 rfuĄ . trI stopień Tuchomości: ruchomość fuku > 2 w Prfybadaniu ruchomoścjzębów posłułć płaszczyŹnie pionowej, moźemy się nrm i/lub w dwoma metodamil lub zgodniez ł1tyczn],'r Niemieckiego Towarzypomiarem statycznym ruchomości, stwa Parcdontologicznego 1988r: z pomiarem dynamicznym ruchomości, - 0 stopień: brak stwierdzonejldinionie nlchomG Ścr, ' I stopieńi llyczuilalna ruchomość l mm do oba pomiary możnaprzeprowadzić Ięcznie lub w kierunl<uporiomFn, za pomocaspecja]nej apamh]ry(Periotest) Badając powyżej mm \Ą' ' u stopień:ruchomość 1 kerunlrr pomial ruchomości stat}'czny poziomFnl można$ykorz}stać instrumenfu (luste.ka,zgłębnika) palce lub m slopień ful homo\ poiawiajq(a pry na(i. Ękojeść się \!łasnej sku wJrg i ieA].a nd Zqbtrębyli,4ub ruchomośr Ęki (Ryc' 4'4). Ptfy tak pŹeprowa.|zon}'n badaniuprzyjmujesię w ska]i Hal]a,D: w kierunk1rpionołTm' . 0 stopień r'uchomości: minimalna ruchomość lub zębów przeplo. Ętramiczny pomiar ruchomości jej bĘ\ tadza się \Ąykor4stujqcaparatrrę mechanoelel{tro. t I stopień ruchomości: ruchomość łuku<1 mm, niczną aparatPeriotest (Ą'c. 4'5 do 4.?' w

0 I
Ryc.4.4 Badanie tuprfy ']ryj! Ękieio gienxh (vW Rateit-

l

-08 +10 +20+30-

+09 +19 +29 +50

Ryc.4.7 Wańości ska]i ]chomości zębóWmierzonych Periote stemi odpowiadające k injczne im nopnieruchomości ,ębóW ol

Badanieliniczne k

g|ębokość pżyżębnej iednejz ba kiesfonki na RyC' 4.8 Różna j zęba. powierzchn danych

g|ębokość mieźąca kie Ry.' 4.9a, sondaperodonto|ogiana b .7onti pŹ}2ębne a pld.^|dłowo -T"./(/o.a.ł keś7orce ' umiesrczona keszonce. w b - nieprawidlowo

jest istnienia Uruchamiany eleLhoma$et]'cznie i sterolvany wieEchń uwarun]<o.!ł'ane mozliwością jej głębokości jednej z badan],'ch ston znajdujqcy \t specja]nej ńa1ej się na elektroniczniemłoteczek prostnicy udeEa 16 mZ! w korcnę zęba od sbony (Ryc-,{.8). zapisiediagamu w karrie pacjentaodW .l mzy na sek.un. notowujemyZbadane głębokości pżedsionkajamy ustnejz częstością kieszonki \tpisujac je po odpowiednich podstawiedostarczon},ch shonach. dę.Na danych,mikmkom' pulAls\Lic/a uaio.. pPńo|e.|u' Iu MiP.,7l /ą.ięone Pomialu 8tębokości dokofuljesię sondąpeliodon. -B do +50.ApaEt ten określa ilościo. tologiQną cechouEnątępozakończona, łprc.Wadzo n granicachod kiesfonki na głębokość uT'czu\łane. wo chorobo\te i,llub cą'nnościo\\e zmiany tJ<anek ną delikatrriedo pżez dno kieszonłi-PżJ.rZqd plazębia, łąonie z kości4 u]tDstka zębodołowego' go opolu sta.lvianego $lsoka cena cz}ni go nie.lostęp. pomiam\ty\\plo\ła.lzamy kieszonl{ipod nie.lriel. do Niestety .iegodość gabinetówpeńodontologicznych. ni'm dla.\łielu kim kalem onsiPflL}lniP \Ąf7ne),.l 'l.lilepiPj '.o\\. nolegledodĘiej osiĘba (powieżdnia waĘoŃa lub gdvż polioloua i ię,1].osa|' tuvskrmtrtótrrzu.n.l'i. Badanie rowka dfiąslowego E] kieszonki dziqslowej i/lub przyzębnej mniejsz}blądpomjaru(R].' 4'9)' fiłologicmych rowka dfiąsto. Badaniew lt.arun]{ach pŻyjęto pomiaru Zaś żadnej kieszonek z wegolub szczelinydziąsłowej, w warunkachpato. Aby niepominąć ' keszonki dziąslolvejVlub pnrzęb. powieżchni ]ogii plzJzębia stosować zasadę badania dystalnej od ostat jest jedna z najistotniejszyĆi (zęścibadania niegozęba łuku, od strony prawej |ewej, w idąc ku bądź nej? - oddf prZ]zębia'z l.ilinicznego punl.tu \Ąidfeniajej głębo. odwrotnie ie|nie szczęce, w oddzielnieżuchwE. w 1\'\Ąafunkach fizjologicmychwahasię od 0'5do kość 2 mrn, u osób st.uszych przfimuje się głębokość nie w kieszonkach pŹluębia hfonowcólv na\ł'etdo Siła użlta do zgłębnikowania powima b}ć jPj nie pnelru 4l. nale)5r9. 3 nrm. Rcjcstrujemyten pomial oddzielrriedla każ. \\ięk\/an' 258''.\b} degozębai oddzie]rieod stroĄ' policzko\łej ijęzyko. konać kilka lub kilkanaścje razy próbę podpaznok. śro.lkowej komny Zęba omz na po. ciolvq'Polegaona na umieszczeniusondypeńodon. lej w części wierzchrripoliczkowejod stmny blizszeji dalszejpo- tolo8icnej pod pbtkę paznokciowądo momentu W \ieżlhni .l\C7n1'Ó' |en.posobo|17\mujPmyodczrrcia bólu' Jegopojawieniesię Wskazuje pŹe. na kesfon]d pff}' jedn}m ki.oczeniesiły25 g. Prfy badaniu głębokości kieszG 4 lub 6 wańościgłębokości pG /ębie.Bddanielo \\ ld]].umiejsld(h tpi samejpo. nekpvyzebn1r należ1 h lp( iedno( nie odnotońa(

62

postu€ującsĘ skaląs.stopniowq, użyciem z specja]nej (dębnik Nabelsa)Byc' 4'10i 4.1l) sondy cechowanej pneraczonej \d.tcnic do badaniatakirh mjeis,: ! 1 klasa (slmbol F1) - sonda uprcwaalzonaod jam\ ustnpjwprpŚtżeńmie. tron) predsion].a penetTuje głębokość szero dzykoEenio\'r'ą na l/3 kości Zęba(do 3 rnm)' zg|ębnik N.bersamierący utlatękości .' 2 k|asa (s}łnbol Ryc.4'10K.|iblowany w Ę) sonda i!ni]<a przestrzeń niż3 fum. ale nie penehujejej na \Ąylot; 8Jębiej .1 3 klasa (s,mbol n) - sondapefletrujeprzestrzeń jawiąjąq się objalt,k.wawienia. Świadczy on o czyrr. międzykorzeniowq \aylot. na nyn plocesie zapaln].mtoczaq.rnsię \'r' obĘbie ba. danej kieszonki' Jest on także ważn}łn WskaŹni. pŻ}zębia, obrębie kiem tempeutJ'cznyn' Ustqpienie kwawienia przy W zaawansowanej chorobie W zę ponołn}m zgłębnikowaniu kieszonti po zastoso$,a. bóW tżonowych dochodzi zniszaenia tylko do nie nej terapji świadczy jej skutecmości.8 o dziąsła, i tkankikostnej; a|e ods|ania WóWCfas się ich Pomial głębokośc]i kieszonek powinim byćpŹe. o|o|io międ.,ykozeniowa i hvozą sięw obębiefę prowaiIzony baldzo doldadnie,nie ty]ko ue wfględu bów vfonowych w żuchwie tzw bifurkacje' zaś - t fukacje. na ustalenie foLpoma a i rokowanie, lecz tałże W szcęCe postępow z uwagina śledzenie choi]by plflrzębiałub leczenia'Niekedy zb'laszczailla oceny wytików le. powin. G aenja' pozapomiar€ m 8|ęboko.(kies/onki i ocena stanuuzębienia oo dokonaćsĘ pomiaru k]inicznejutraty przyczepu uhaty tego pEyczepu Bierzemy tutaj pod uwagęliczbę zębów obecnych Ęgnotkankowego' Waltość popnpl doli(zenie 8|ebokos( obUgam! do i kiPsón. w jamie ustnej,ich kontakty z ZębamipŹeciwstaw. ki* odlegtości' brzegdziąsla- połqczenie szkliwno{e. njĄni, stan .\ł]p€łnień - szczegó]nie klasy I], m Eentowe' W prz]'ladkach,w }dórychbraluje punk. i v omz ocenęzębówzmienionych choltbo$'o, uzu" jakim jest gmnicaszldi\łnccemento. ppb ony( lub pokra.tv, koronami protebonlmi. tu odniesienia, h h E. konshuuje sĘ specjalną sz5nęałrylanową. a takżestan uzupehrieńprotetycznych. jednak zdar:Zyć, okolicamiędzykone' MożesĘ źe odnotowujemy ponadto obemośćwad zębo. j'rłŹ. w obĘbie której doszłodo ńznego stopnia ltYch (stłoczenia. obmĘ \Ą,ychylenia)' wad zgĘuu poh]ta jest w da]sąłncią$ dfĘsłem. i korzeni zębów Bardzo ważną jest kości' cz}nnością rÓw. ń.tlql ien uwko&"nia miPjv międ/ykoŹenio$5c} pG nieżustaleńe mdząiu zgryzuoraz WkrTcie węzłów byćpoddany\,nildiwej ocenie.g oceniamy je urazołlych.ro Badanie przeprcwadzasię Zapomoca p\tki wosku o szerokości cm. lekko rozmięk. 5-7 czonejw ciepłejwodzie lub ko]orowejka]ki od naj. gfubszej do najcieńsfej, w ostatnim etapie moż]]i. wie dwukolorowej.Z\amcamy ń$'nież uwagę na ścieranie zębów (obrosio), się Ltóre możebyćobja. wem bmksizmu. Niezbędnyn uzupełrrieniem badania podmioto. jest \aykonaniezdjęcia ra. przedmiotowego wego i diologicznego, którc jest niezastąpioną pomocą w \łyk]Ąvaniu i ocenie stopnia zaawansowanta zmian chombowch w plz]zębiu.
Nabersa bifuńGcji W zęba36' łc 4r 1 fg|ębnik
t Wańość pomiaru dia kieżonki pEyzębnejdo g u dziąśla. od bż€

o5

Joanna szymańska
l l ! I

Badanie radiologiczne
Metody badańrentgenowski(h Moż|iwości ocenyradio|ogicznej periodonto|ogii W Monitorowanie |eęenia Ograniczenia diagnostyki rentgenowskEj

Badanie radiologicznejest wainą metodą diagno stycżnąktóra uzupeh a kliniczne badaniepacjenta ipomaga u usta]Pniuv!ąaścilleao mzpoznania' jest w dia8nostyce chońb prz],zębia' Przydatne w l.tórych dochodfi do zmian strulĆu.ry kosmej.Na. tomiast w patologiach,w ktdVc.h zmiall koshych nie obseiłujemy pozwalana ich \aylduczenie.l'2

Siekacze

Klv Przedtrzonowce

szczęka 0 60-750 70 800 80 900

Metody badań rentgenowskich I zdięcia wewnątrzuśne

w schoizeniachprĄuębia bEeżnegonąiczęściej \ty. torzysĘ'rvanesą zdjęcia wei'nątlżustne _ zębowe e. i 2€ Ą lo!.o.Śkr4dlo\Ą z /as|o.o!łŹniem napię(ia trądu lzędu 70 75 kv zĘBowE Mogą byćWykonanetechnik4 izome. Cieszyńskego olaz techniĘ Ęta prcstego'

w splzęt l€ntgenowsk. Ważnejest pozranie technjk ich u'ykonania, aby mialy moj,lilvienajwiększąwartość diagnoswczną. obu technikach ważnejest ustawienie orto. promienia centra]nego,czy|iprcstopa.]łe \łraz i danego $ycinka łuku zębo\'|'ego i zębami. Prcmień środkow biegnie powierzchni stycznych zębów Aby unskać
ienie ońoradia|ne trzeba zat|o.ol,racodor.

ie ( oral . /ęś( s|omalo|odz)w}|.onujq|co ici i zdjęi tłę 14".n,.1-. 8abincld(h w}posażo.

poziomej w stosunku ie ĘĘ w ptaszcz]źnie ii środkowej ciała.Jest to tał zwana skala

rv\tększość apalatów rentgenowskichjest zaopa. tfzona w skalę poziomą tużprzy głowicy ułatwia ona ustawienieoltoradialne pmmienia środkowego dla posz(zegóInychzębów Część apamtów tałiej ska]i nie posiada i odpowiednie ustawienie Ęta q4ko od dośWiadczenra w skali poziomej zależy oso. by \łykonującej badanie (k4t ustawia się w przltli. ' żeniu' odch\ |erriPod projekcii ońoradialnei po\ oduje anie]Śztałcenieobrazu vr postaci \ay.lłużenia jednej czsci zębaoraz shceńe innej. W tecbnice k4ta plostego (ńrł'noległej) błorra renĘeno\,Vska umieszczora jest ń.wnolegle do osi długiej zębą a pmmień centralrrypada postopad]e powieŹc-lrni do błony i osi długiej ńg zęba. !\,yko. Ah!' nać takie Zdjęcie,Hisza relrt8enoraskamusi być umieszczona \^r specjaln}'n tŹ}madełkq kóre urriożli\ir'ia utrz}maniepłaszc-x'my filrnu ń\anolegle do osi dłĘiej zĘba.TżFadełka są odpo\r'''iednio przJstoso.wane poszeegó]nych8rup zębówszcuę' do ki i żuchrt5ł Pozwaląiq takjt na uf}skanie $,łaści. one wego padania promienia centralnego (pod kątem pmstjr1r)dzięki pierscieniom,w których r,mreszcza się fubuslampy w badaniachtą techniĘ łażnejest również,aby pmmień centralny padal ortola.lia]nie do stycalej danego$,ycin]€ hrl.rlzębowego.

65

ortomdialnie. zębó.jejumieszczonejZazębem'Warunkem ta.w kiego uloerurkon'ania pmmienia centralnegojest schorzeńplzylębia jest metodaĘta prostego' obnzolłEnia uzyski\tanaza pomoca R{udzielczość .5'1). to na zdjęciuotrz}Tnamy zęba'a osia długą tegomiędzyosiq długą metodąw dia8nostyce zatem kofzjłstniejsz4 genowsl.radioloqiczne Badanie w.erwujcjest w taki sam sposób (Ryc. w stosurrkudo dwusiecmej Ęta za\tartegomiędzy czy]i zgodnie z promieniem kołado badanego*y.ątd pmsleao' ob.i w tet hni( jaEmo\aarfu' my $tedy oblaz powiększon]łpomniejszony lub jest teżto. nie korzeń omz ńenchołek zęba'Przy takim usta. ^'Źlaona moni|om$il. przedsionkowych). WskazóW|ą powodo.wewnąt.szcuegó]nie poziomieprzegńd międązębowch' a du.rnadeł. jest zęba długość na Zdjęciu dającza kazdjłnmzem poń\łnl\€]ne zdjęcie'Powta.ltlsoka.pnebiegchorobri |erzenia.Dlate' go naleł rtT'konać zgodniez zapotfebowaniemldi. W |ampy pioniemoże widloweustawienie obrazu lub waćskróCenie Wydłużenie badanegozęba' 56 . (głó. nip lampy ni.Wnie koMeni nenio\łych a takżestnrktul beleczkouych czy ub}tków brzegu W technice izometrii ciesz!ńskiego łatwiejo btędy Jeże|i uyostka Zębodoło\'r'ego.taściuych zastoso\łanie Ętów ustawienia lampy skala pionowa' Kąty rentgenowskiej'które okrcśla \ł]'liczone: te został odpo\Ą'iednio szczęka +300 Ry!5'1 zdjęcie W!k& Zuchwa -100 -150 -200 Kły Siekacze +400 +50o +550 p|zFębia bftfnego' p|aszc4zny po!Ąyżej zglyfu. st]:rego na żowiękza rrapoziomiewielzcholków korzeni. b. (osĘm).m rzecz}tvisĘzęba.homień ze wz€Iędu na sposóbłrykon]''\Ąania padapod Ętem.otElmamy sloócony obraz Gdy h$' Powinien badanychzębó\łr rratomiastpromień centralny vu'eLi |ubżu( cinla hrkuzębowego padaćprcstopa.zustnych badzo . pmjekcjęwierzchotkowq projekqięna lub niczn}'rn albo \\TTostka zębodołowego obiepmjekcjejed" brZeg p|zyb|iżone' Pa w Kqty ska|ipionowejj€ d nakty|ko Ę ustawieniem Śobą się cjen(i różniq m|ędzy napEykład posz(zegó|nych zębóWDlatego każdy i pochy|eniem W pacjentpowinienbyćustawiony tej techniceindypionowej wóWcfas są ty|ko Kqty widua|nie' w ska|i Niepra. 1q i moż|iw€ od nichodstępstlva.laszcfa zniekształcony fuje się ponad$iefichołkami zębówhfonouych. żekość Zaleta tych zdjęć zębówwieloko Doryczyto ^!.ale po na}rośćzdjęćjest największazaletą tej techniki. wienru geometry(znj.lledo dwusiecznej kąta zawar" będzie padał pod kątem mniejsz:łn od prostego także obraz rwdłużony błonyrent.esąto kqty (-)' (+)' żuchwie poniżej plaszo}zny fgrFu jako sięjako W W technice ifometrii cieszyńskiego wĘka prG obrazuw badaniach teÓnĘ \ĄY.okreś|a W sfoę. /iom przyzębia nie ipsl dobrze uwido( to Umozli\\'ia Zss'ndrronizowanie jest ustawie. lazem zdjęcie. istnieją jest zdj* jednak pewne ograniczeniatej metody Wymka to na z ńżnicy gnbościstfuLtul uwido(znionych zdję.!Yiększr.'m prostego(mzwartjm) od poziomej pada futaj ńw. pońvĄrya]na z długością Znionj' tubusaf trzJ. l€psza jakość Ę raza się lv minimaln1nnmietształceniuzalysórv Pa mieniowaniajest skemwana na dwusieona i głów.jak w tednice kąta prostego.za każdj'm p l. centra]nyw płasfcfyźnie nież. osią klszy a osią zęba. promió cenha|ny fdjęć.fe€ zamaczasĘ mala grubość u kG ciu .\Ąykonane W technice tej łatwiej o nieprawid]łoue kem i fi]nem .

o\te obrazo\ranie zostało \ł!rowa.sĘ. gónla latomiast do powieżchni i .$''l.2owo'skzyd|owe' Widocf' zastępujedwa zdjęciazębo$e' ł4czy się to Z mnie} breg! v!ryrcstka zębodo na górna do|naoęść pacjentaolaz oszczędnc napromicnio\\'aniem szj.!v spżyjająC} Zapaleniom .j nie ]iczbyzdjęć jedno zdjęcieshfyd]owo.ornanie melod\ pn/walana ograni. zny zgr}zo\Ą€j. górnych i dolrrychzębówodcinkarttaz ąnie korony zębodołołgo' r bi egiem W]Tostka E: Radiogralia cyfrowa jęzvko$ejko. niepm'vi. do<znesą lepiej shul1ury pI:. zębórvgóm1'ch'Klisze majq skrfy.lmieni. (JkY) zmianyw plf]u ębiuo mniejsz]m stopniuzaa\Ąan. C-U&ie progra Vix.'cienką odwapnionakość \a r'3'a pozostać nic!. ch \a zdjęciachrtt'konany'ch technika wi.vyrostek linii zębodo|owy' 67 . jak zęMw dolnych.rn loweqo.łtmień centra]ny wany jest pod Ętem +10ow stosunl.'mięL&a.h\aldych. n!1!ać plą.Badanie radiologiczne tE]madełka' w kóITch Z jednej użlwanespecja]ne rentgeno\t.vanemonitoŹe na komputera. protet]''czne..Nletodata porwala (GENDEE' ka|ibrowany (kó|ko) pofwa|a do' b.l n. no(7eśńe' Nlożnateżw zależności skielD$anE Wskazania: od lvarun]dc]rspozJ'cji dostosować .5'2 zdję.perio'r.'ban]ziej na miękkie'.i€.ktad. któĄ'ch widocznesąjc.zdjęcia. stnrl<tuĄ'bcleczkowe. r dobrze zarJ owan).po.Tpt.Zo$e Ryc. z &ugiej a stion]* umieszcu sięL}łonę a Lamp} ' LLjękj'7pmu ol \mui' m\' ń€ stron] |ubu< jednocześnie ustawieniekliszj' olaz kie' odpowiednie skiero.wYkG kV zrnienić wczesncstany zapalneplf]'fębia bneżnego. utrzlrnujq fi]rn.' prĄuebia rlogj |.. tylo]'Vv"anie cz}'rnikó.że Blon\ n nlgPnotl'\kl Zdjęcia weunątrzustne zaló\\.rfn\\a.zgĘ.l/ebneBo.rni blaszkaml zbi ścią blon rentgeno\Ąskch'szcą't korzenia.Do tego celu mog4 byćteż dzonew 1987r (dr Mouyen). runek padaniapmmienia.grJ.2). i doczne(Ryc.udo plaszcz!. k1órepołożone plaszczJźnie \r zglluowejodpo. gómej części ! sxłmlorr'o'zcRYz()\\:E Jest to rcdzaj daczniajed}'nie1/3 konenia) ' na f espoły endo.vidoczna' może Przecirł{skazaniaI zaalransowanezmiany w prz}zębiu (zdjęcleurfl.no zębowe. (.|k\). Zaslo.2'4'5 tdięć \!'ewnątrzustn]'ch.( Zdjęcja wewnqtf.ciL. przylegado r]owierzchni i dolnaCzęść l\]dada. logicznej cyf.}fębia'gd1zuwidocz.lnn€ \Ą}konane techniką cyfrową a znacznik na pleqzyjnych pom]alóWib pomiary (GENDEX)do dokon}Ą.\4n rnu i zdjęcw systernie c!4ro\Ąym Wykresana ]fy gęstości W"d|uż poprowadzonejprzez!. a zatem !m] fębodo|ui p'feglody mĘdłzębowe]' plz]'zębiewieŹchołko\ł€ pozostajajednak nre.5. lub ldjęcia o więkzej htlrrdości sowania.iqs lcn. dłoweł$etnienia i uzupcłnienia ońją się lttedy naivetcien]<ie próchnica wtóma i na po\łieżc]rriachsB'cznych' zdjęciach. moĆqladiogtafii cyfrowej' Do radiologii stomato.Lrrl dloxovgrl roue moipm\!\yLonl /.

Poz]'fY\ r stapiony p. kresy analizy gęstości oceny osteoporof -vogóLnoushrojo!.(o md cej informacji.IJ nu pżwębidb|/"żn"Bo' i ocenyosteopolDzy osteoĘl 1!. ent . wtedy doldadniejsza. co dokonaćpomiarów gęstości' umożLir\iaja stkich zębach.lr_ :al .'iększony mo\\'aniu.5c).': czułość \'. \ł' bJ'ćpżecho\t.ko.oio'\i zęby oraz ub:'tki kostne można u\Ąidocznić stanu zapalnego prz}zębia.lę.1drukować papieże' Technika nie ndpromipnio\Ąanip | ż]'.c. !^! kr}Ą\dnia( /!Tnikó\\ . plz}zębia baldzo ważna.1.\.Czas ekspoz]'c. wzdluz \wrcstka zębodoło. ani odczJnnikó1. ZdjęCia pantomografi czne \\. jest znacnik o okrcślon]th ul.ppodlp8.lległość celu aran. takiejak: kontrast'nieostmść zdjęćjest lepsza' logią zmian' Uzyskany obraz w technice q.ii kundyr naj1\. prz]'datnc. we\tnatźustnedostarafajq tkanek Mimo.4aib). Ize poziomym. obrazui dan}'chna o. teżprzes}.|ej' wego(R}(. naniu ekspozycji'dzięki odpońe. obrazie.ane' na możnateż!.lamiczny Parametr! nej ńzJ'cie pacjentamożemy .. zneiobrób|.. Zdjęcia weunątrzustne.m: -pdnlomo$dti(/neldięliJ lc mai. a mlxejsze w l[mrarzc poNĘkszenia w d\róch szenia czy pomniejsze ia obrauuir trakoe uT'ko_ lvsk.miaEch.h struktul a także $.l za. są dok]ladne.re.Pi obrob' terlx '/nei. to w diagnostlce chońb mo. \Ąarstlvo\teZdjęcia znataĄ rólr.'staje .ie ord/ moip Archiwizacja zdjęćna d]'skut$ard}n pozivalamo. jednak całościo.ch.5.c s. szystloe etapyjego leczenia Z Zaanaczonq chlonomogąbyćodpoł. 5. T. sa o około 15%' uległznacznik i w tald sam sposóbkory'gowane Je.Tostalza_ ob. Iei mplnd\/mniejtza iP ni. Nlożliwejest czujnikówi pl]tckjest wusza od czułości tMeba ani ciemni. nie obmzu (RJ. /djęi. umozli\tia'jezcli jest to konsultacji. na precyĄ-jne temu ufyskuje się lepsze u!.E ll 9lo cfltelny obmzńg.rl.'idocznienieblaszek obm_ niczne.\stępuje zniekztałce. jałiemu kładn}ch pomiarói\l gd]'f obraz jest pol.miejscach sĘ kotory głó\łnie uzębienia.Kykonanie wiclu ekspozJ'cji _l-i i:i:: :. gd:ż l'1maga hemi.ł odtsoPone ne' ^\Vi. oprcgramo\\.iest co ojednako\ręj o8ulncio.fa ocena poniervaż każd]m zdjęciu aparatu stomatognaB'cznego jest w schożeńach rra miaĄ.dół i prlełqczać negao}' struktur. w wania ńg umieszczone jamie ustncj' obrau rtg choregooraz list)' paclento\ll natJchmiast przetworTony wpmMadzaniedan5'ch danegoobiektu zosta.utek ńeróunomiemego \Ą)miafi. /PMnq|l'U\lne dokonaćpomialóu'po Liniachpmst]. na obracaćobrazgóra .L\/PniP rn'dnjP.r.]'wionychomz pomiafów ĘtóW (na prz}'kład mniejsfą zdolnośćod$'fom\lyvania szczegółów pomiary ub].v.-l na pIlanie monilor. h n.azutajonybadanych \.Po. iZ zcljęcia oplócz korekĘ kontrastuobrazbadanJ'ch pn}zębia e d.r pacjenta (obniżenie da\t'ki rzędu 60 90%).ri: i: ul'nosi 0'02se' jedlego leczcnia. a . 3D".nr/viaja.1 PIży kolej.ob]iczanejest po.lniemu oprogt?' ficzn1'ch nie ma rólmież moż]ifości dokonania ilo.ITowej zatem jakość dnio rcgulo\'.pseudo 68 .koĘyst!'wanesą do: lub obmzw odcieniachszamści rrpIowadzić oglądać ogólnej oceny kościi żuchuy i szczęki oraz stanu (ednakote kolorypojawiają \'.Zez innego t]!u detektory promleluo.. do gęstości). \\lmjan' n]1rElliaZdjęcia(R]c' 5'5ai b): po\iększać odpo\riedniefragmenw . h rol\.\. \tiek5/'F\ $\TniJnas stfuktur' Zatem u]r pomiaĄ' jnteresujących plono\lTan od konane pomiar1sąnieza]eżne stopniapowięk. Zo$ania film do zdjęćzębo$ych.radiologiczne Badanie stoso{aćfiltrację i $mocnienie bĘeżne. \\ie wszystkch systemachc-\'ftowego zbitych.o trrjąca podczas konieczne.łanie filmu rtg' Niższa dawka plomieniowania 8w.tkó\r poziomych i piono\łych).ocenajest bailan].l ln powi.na którym po.l. Na zdjęciach pantomo8ra.wĘkszenie. /dIem po. można niż k7. Po w5.1'.rrieżZastoso\Ą'anie dużeznaczenielv leczeniu periodontolo$can].anieumożli\Ąiaalchiwjfację Zdjęć.dzięk pomiaryi zapewnia standardytech.$any postaci c!'frc\lej ' Uzyskany nitolować leczenie peńodontologicznĆ' pokazaćna monitone lta monitorze obraz jest dl." jcdnoczesnej ocenyub}tkówkostn]rh plzyi\sz!. się i usioa'rni.

Analiza obmzupozualana wykycie rcsorpcji.hipercementozyzmianw oko|icach ńfkacji oraf Zapal. l kość . i /eboMej podś|a$a rddjo|ogi( /ne8oro/pozndni.leczeĘ które ułożone r€gulamie otaczajac sa kost. Jałoii pan. ib pŻFębiabr.nątizzębodołowej do zęba c]Zęści r.tki po Przewlelde zapa|enie U Ryc.$'yrostka zębodołowego. moźna po. bowejodpolviada blaszcezbiĘ zębodołu blaszce oraz (linijnycień na bĘe.skiei nie dają obrazu na ]diszY ie8u brzegu dzĘsla podlega jed}. nych zl[ian okolowierzchołkow5rch. ka zębodoło$. jamki i twoŹąc rnniej lub bardziej gęstąsiatkę. Bla\/ka. być i omz\Ą.-u komn pm|PtJon}Lh o(enia sj\ przyIe8anie ich wp\'\' ru przyfębie' omf 69 .ojowi statru zapa]nego przlzębia. go).Janiu ienLd.Kość sldada się z isto|y gąboastej i zbiĘ. i lamości blaszki zbitej zębodołu pŹegrody między.l iesI patologii w pżJzębiu' fi xośĆ\r.\łnąhzz ębodołolvej' rentgenogramie uwidaczniasię jed}ł e kość \.pekńająca be.ypeŁrienia po\Ą.]Śota zbita w pżegrcdziemiędążĘ.}trowpj. je. La dokonlT.ieŹchniach na swcz.rie ocenie o(cnd 8lebokoś( i kies/oneL dZi. @rnniki sprz].5'5Pomiary dokonane zdję./bila/ębodołu liniin\ Lień olal7ajqq lo korzeń zęba. ne U osób młodychsiatka ta ma €rube oczka. zbitejprzegtodymiędA'1Łębo$'ej gu kostn}trn międzysąsiednimizębami).eżnego b}.de zęba.z dngiej strony Fzecho.l.a obrazkości stajesię przepuszczalny prcmieni ńg' Na podsta.5. pro. .ające rozi\. szpara ofębnowa.r'f j (GENDEX)' row€ obecnie możliwejest także iłykonanie zdjęcia panIomogra|]c7np8o $ Mel\ii . E xonznŃ' Na podstavie zdjęcia ocerrićmozna (mierzy sĘ ją od ksztdt koEenia oraf jego dłueość sze1tu koIzeniado poĘczeniaszkliwnotementowe. doczna. wem lat oczkazmniejszajqsię.peńo.Ifi w strukturę gąbczastej' kości Badarie przebiegu. z upl]. od sbony korzenia graniczy ona z ozębna. w podlegaocenie. ocenie podlega też Śosunek części ze\Ą.di pd( . i zmian nich uystępuj4cychna rentgenogiamieuwidocz.r kie komputerowegoprzetwarzania obmzu.| utedy dużo ją tomo8rumu ńekza.. . prfy grani.rta PantomogEm. mniej dla wie $yglądu istoty gąbczastejmożrrawnioskować o osteopolozie.5).ego obĘbie pżegńd międzJzębo.Pozostała \ĄYchi ta jej część część' rzutująca się na koźenie zęMW pozostajenreM. jak ma to miejscew pŹ]'padku Zdjęć zębouych (Ryc' 5. ore możemyTkanki miękkie przepuszczajq anie rcIltgeno$.}Tost.rrrosrr<'c.€nie podlegają: t tlGn]ri t\ła.iu na pantomogEficzn}m ułciu radio.tsaoanre raotot09lczne Ryc.kształfu regu. prar ir iui poba.]sIo\^ych ora/ EoRoN-^ w obĘbie koron}' ocenia sĘ Zaslęg priduicowycJr (ich stosunekdo miargi). podlegatakze polączenieszkliwnocęrnentG ie Jego obrazmoźć ualdóconypopnez występu.ve.co 'naoenie w diagnuowaniuzespołów endo. pzegmdy ma budowę Istotagqbczasta $]. Moż|iwości oceny radio|ogiczne| w periodontologii Na zdjęciu rcnĘenortskim \tTostka zębodołowego o. w pż!pad]. ZĘBoDoŁo[]EGo Na jak zańMo części miękkich (dfĘseł).

IxIK sPRZr'J^JĄcERozwoJolvl mozliwa na mdiogramie'St ktura kostnaprz}zębia jed}nie na pra\'r'idłowo uykonanFn jest do ocely Cdv patien| nie ma zmiarr ldjęciu\ĄewnaLv\stnlm. jest Wraźnie zaznacŻona m Z nie) btaszkaZbitabrzeguzębodołu blaszĘ zbitą gómego brzegupizegrody międz}zębolvej.1s 3. radjolo8jcml \\ obĘbielkanekt\t6 tó. RyC. międzykIawędzĘkości s odległość dzpębowej a połqczeńem szk]iwnGcemento. pod ST. za.1eryZqje następujqqtni się (jako Linijne zaoenre.ębodofupŻ* grodyrniędłzębowq oraz kąta zaokrąg|eni€ ich poią W Ry.5'8a.5.2. b/la|fu kor/Pnia uC|awienia jego przekrcju.ia.5.l6.Warde nie dziąsła da się uwidocznić obejrnujqcyclr zapa]nych Ryc.0M.w zębachdojŹałychozębna (0. od ozębnajest poszerzona.U osób mtodych ozębnaprzy szyjce oraz przy !ńeŹchołku możebyćposferzona.7Poaqtkola/e W ny zapa|ne pzyzębiu b|a Niszaenie brzeźn}. zamkniętegowielżchołka ( o moie sugercwa.Zmian podparriakostnegoomz tl€nłi t. prżeglody mię.nia2. korzeniabez ognisk o charakterze cej do]nączęść (Ryc. b Kierunekniszczeniakości zapa|€niach pEya fębia brzeźnego.9 fmiany zapalne z w przyzębiu bEeźnimprze Wagą ubikóWpofiomych' 70 .rn. wT'mnie jest większaniż2 rnm' $ obĘbiP kośrigqbcras|ej m slnrldura 8ómei(7e. blaszką zbiĘ zębodofua kostniwem zęba.. bia b'zeżnego' znaaone bla'k zbite zę. ta}że uwagęobecność bIzegi uy.rraiśoty .vy' Ryc.6).ĄN'flZ'I. nieprawidłorlolr5'konane (nawisające) protetycznych' Diagnostyka Ech pehień i koron zmian jest moż|iwajedlmie pny powierzchniach stycznych. ob]az ńg zdrowego przyzębia brzeżnego Na zdjęciu IĘ możemyjed5nie o€niać ele-rnenty zęba. obr.rozĘs]{o\\Aozębna e rdję. roz1zedze.13.poziomy b piono\. prawid|owa śruk' bodołu.39mm) w zależ.radiologiczne Badanie na widocznajest 1łlszperr. i B obie blaszki zbite (zębodołu przegrodymiędzy. fmia. szpary ozębno.'zębiawierz. jest pońWn}'.5.az iego cednmi: pr4uębiachant. gąbaaśej' t. pomiędzy od szyjki Zębado wierzchołkakorzenia. Wnioskowanie w pen'nych oraz szpary ozęb.\łatla pne8rody międzluębowej ści w zakrcsie oblazu do stfukfuIy kostnej otaczają. jestjednakowej szemkości i noś(i wieku' \Ą okr\ie njcu|omnwane8o fue. cnT. Konieczra jest wtedy dokładnaocena chołkowego.h ia|o linjinc pęeia(nienie nrzebie8dia.6 Oblaz rentge novvskizdrow€go pżFt Dobrzeua.l4. 5unl rapatnepn. przlpadkach na podsta\Ą'ie szerokości nej możebyć ątpliwe. Zębowej) łączqsię ze sobą hvożqc \tlTaŹIrre znaczonyo ostr}łnhzegu zewnętEn}m Ęt. blaszki zbitej zębodołu.l7 5.rs. Szerokość \\'ej Zaleł jednak takze od innych cz]''nnikóu od cn /ębarl rębodole. i szek zbit'th..PA]-NEGo wśródnich na]eżybrać a kamienia poddziąsłouego..

jpd}nje nd bach zapa1nych pfzJzębia są pmcesem osteo|itycz. w Najczęściej obserwujemykształb' tójkątne.j' /drót\no oĘaĄi( zlrej. a ObjaBJ' w zaalvansowanlm stanie zapalnlm je powieżchnię języko\Ą'ą pżedsion]<ową.' d trojkątn€.Lrb]tki poziomei pionoweW cholc się z tą linią mniejszylubwiękzy Ęt. b' c. d). d)' Mogq ny bMe8u\'lyrostkazębodotowego' one dotj'czyć dwóch.5. obu blaszek zbiq'ch (zębodofui pże$ody mię.padku nia łącząca i zębówtójko.}Tostka zębodołowcgo kierunku u' l zmiany o chankerze ub}tków w obĘbie furkacji poziomJĄni piono. doczne są fuIkacje zębów dwukoŹeniowYch. c.9).kostnegoi tZWzębówzawieszonych po. (poziomego pionoi. zębów (Ryc.laateru.gdyjegobŹegjest do tej linii ńłnole' przyzębia g\ Gdy rratomiast bżeg nisz&enia kostnegotwotł' objawypoczątkowe świadczqce o staniezapa]n]'rn to taki bp osteolĘ nauyĄŹmypionoiĄF lub Ęt(} pŹpębia brzeżne8o toczącego już w obĘbie \łym (Ą/c' 5. zębów.\Ą.cementowego' znanie ilu ścian dotyczyub}..wq ocenykienn' do l ntrq.ve8o ponad c4tn Dle jest moż|iwe podstawic zdjęcia rcZpo' na 3 mm od połączenia szkli$'no. do wierzchołka korzenia. e miseękowate' B objawy radio|ogiczne obrębie w fuóch sąsiednichzębowNiszczeniepońome \Ą55tę.\Ą!qnfustnych(zębowT/chzgfzowo. i l zatarcie ostrości (zaokĘglenie) kqta połączeua miast niszcu enie kości strony gómej części od szpa. w I ubltki poziome (osteolizapozioma).vego) Ii.zn.s.twielrl/i.Badanie radiologiczne ffi RyC'5. zdjęciachwe..20 l osteoporozę brzeżllq' t'. fizmem.Ub]'tki pionowe oznaczająnato.tek. poszerzeniegómej części l szpaly ozębnejod stlo. hfech lub cztelech ścian.obserwujemy wtedy obraz \a zdjęciustwierdzamywówczas: .na( poslępująrobniianie /Jjq e będacejzewnętĘnąbalieĘ kości blaszki zbiĘ brze€u $]'Tostkazębodołowegoobnażanie i korzeni zębodołublaszkizbiĘ przegmdymiędzyzębowej. pźy l obniżeńe brzegu wymstka zebodoło!.lt. ry ozębneji naz}'!va je kieszonl{ami kostnJ[ni. l ńżnego stopnia zniszcfenie blaszek kościzbitej l]bltli po.|0a{ Ubytki pionowe w kości: ó. łuko.lla. b. Niszczenie \Ą. we miseczkowatei linijne (Ryc. wietrzLl(ang. się dfyzębowej) miejscu ich połączenia. lub Gdy lv miarę rozwoju procesu zapa]negodochodzi do $ ubyku r 71pro\ pnebiegaai iennlm niszczenie <lalszego niszczenia stluktur kostnych pż}uębia. I ubltki pionowe (osteolizapionowa). 5.zeniołT'ch furkacjajest 71 .l0a.l9..'iomp o. b. wyrostka zębodolowego przebiegu w zapa|eń puJewówQas. n}'mpolegając}m całko\Ą'itrm i na zniszzeniu kości skrzydłouydr)(Ryc'5'7)' obserwujemywtedy] jeiczĘsLi jdk i nieoĘani.l8.8).vych. (l(ążuje się z nią)' struktur kosln\(h moiru . niszczerria !o'I kości jest lub punlty połącleniaszldi\Ą'a cemmtu W prz5..lr FURKł( JI KoRZE\t Nai|eplPj wi.lvielokorzenio\.bitki poziomei pionowePodsta.]m cechujesię dużpn polimor..16. takżecfy obejmu.halg in dir) (Ryc.

W przewlekb'm zapaleniu przy. chodzeniaprzpębnego. polzeEenie kamłenia nazębnego' szpar ozębn€ j .5'13ai b).tach $stępuie ona $ystępowaćobjawosteoporozybŹeżnej'Polega on w zaostzonej postacichoroby (Ryc. na M Klasa 2 2/3 jednak Jp. nych.rie'ówny b"eg M. ' oznaczaniszczenie kości fulkacji na pełnybrak. w d Klffia 1 przyjed.rkacji nie dochodzące ni pzez ciągtość drogqkanali. co naz!'$amy zanikiem. stanu zapalnegodziąseł do przeciwle€lego koŹenia. w :. Nie iest to jednak ry Istniejq dokładniejsze jak zy (naprzykładdens]tometia' ale w stanachzapal.i ona u Ęłnpl"}Tadkuq\Trikiem sie s/Przenid powieŹchni f.r2a i b zmiany ŻenizębóW t|zonoĘ(h' Ryc. nie jej zu. W ma to miejsce w oneolityane obrębie w furlęcji ko Ryc'5. Kość wapnia. zniszczeniekości dan}'rn na obsfarze.radiol Badanie Ryc. co w obmziel€ntgeno\'vskim \tidocale jest jako (Rlr. musi utracić około307o gEmie można b!.5'13aib osteoporcldb?e/na .to ostcołiza flrkacji hlt\ła&ającapże' ków nacz5niowych do stluktul kostnych' Prfc.s. obEzie rtg rlych prz]zębianie sq $ykorzystJwane.1]}J Ubytki pionovve a. plzrzębia.Za rzadziejniż ("anik kostny) w przegmdach w chorcbie przJzębiajest obsenmrłana ffi osrnoponozrt jej ocenajest objawystanu Zapalnego'a międzlzębotych. całko!.. jest bardzo ograruczo.fłogi 7Z . jpdnot ub]'tekkostny (nawyloD' śWitujqcy że kvi Zmiany w firkacji mogąbyćjednak rrie Ęlko po' przepł}'.W. zwiększonq przejnystość. pozostałe plze8lód międf]zęboilych może .ale takżewermqtrzzębowe.12a b).NicniP |yth okoliĆ.2r ne' Kość na.nnikami. na lokalnyrni czl.W w dJobnychnaczJĄiachpowoduje. diagnos$ka jest jużhudniejsza2'l3'ld]6. obszane nie więksą'm niż2 mm. do uwidocznienia.yronkd fębodolowego' lozĘedze'rienrukury kośln(. cji)' a tałżena zmniejszeniu ]iczbybeleczek kost. 5. q d w kztaiciekrateru kostrego (niszoenie cztereÓ ścian dochodfące wież. . metody oceny osteoporc. a nie czjnnikami ogólnoustrojoiq''Ini. i jako objawńg roafedzenie strukhrrv osteoporo. żebyna rcntgeno' rra odwapnieniu kośĆi(zmniejszeniu mineraliza. leżące osteoporozabrzegówkostnychjest spowodowa.|o subipkĘMa' Pre\ĄJż'njF zębia w szcz].tedy nieuwapnionajest kościqosteoporotycz.] Klasa 3 /e(nje /mniPiszon} a l. czyli stanem zapaLtlrm nlm z korzeni. /ę. b.vite plz]])aalkuosteolizy. .obejmujezmiany niszczqce pŹestrze.loshfieńZić rozrzedzeniestn <tu. dostarczaniewapniado kości go i . do chołka korfenia)' obraz żw zębóW fawie'onych w po najczęściej zasłoniętapnez hzeci korZeń i trudna sbvierdzamy (w przwadku zaniku) mzEedzenie jej ale kości.

tuiesię ne. ka zębodołowego nie .poczarnarle_ brzegi przp*lTostka Zębodoto\łego osteopolozq bŹeżn4 z mogąo faostzonej fazie choroby a gład.tuje jako prrxesmiejscolry w t'm nrłodzieńcze się zapa]enieprzyzębia'U podłoża ub1tkikości dotyczą całego obrłr}du czyli są tych chońb lezącą'nniki genetyczno.Prłzębie wokółńźnych zębowmoze ńzne rrasileniezmian patologicznj.(Ą . rostka zębodo|owego róWny.22'25'24 piono\r'fa wę długości korzenia. przy na ldadpionowa.5. Jeż'e]i Jest to grupachońb zapaln}rhpr4zębia (wg}dasJfi.ratcru i 66ęj. zęba' l. w w stosunle do umiant]pu niszczeniapionowego (kieszonki 6.a]. ńwry brz€g ''{'yrostxa zębodo|o l'l/€go. rakter prccsu fapa|n€go ni€. b' c z. wygladzony o zaznaczony. kości obĘzie ftg (ldino\aate w kieszon]<i r nis/rzpnie ko(ci osleoliza. ne 8 mm i \rrięcej)'2.*zoi zębowtral. u iaĄ to zmianyte t.E Badanie radiologiczne Ryc. a obrazIentgenowskilly'glqdabar{zo podobnie uogó]rioĄł Rozległe mjszczerria pr4zębia' kości obserwo do lmian \apve\^|ekĄm zapaleniu gtlzaszczękimogąsię8ać na zdjęciach oko]icy w do pozjomu dlra zatoki sz@ękowej'2]3.s zęba Nieregulame zarysy.\ł}Tost. W 7a]cżośtod |dinicznego nia(jężko.r6 stan Zaawansowania znian w przJzębiupo\ĄTuen opisanymdiologicunie oddrielnielv stosunl<u do iĘo zęba.u1o*i.la. dostarczanie l ŚIednie utrata koścido 1/zdfugości korzerua. I ciężkie.Dlz€g Wy.h b|aszkach fbitych zębodołu i przegrody'niędf}zębowej' 73 .stkichzęMW ale mogąteż lń s|łąć &tygyć rylko zębowhzonorĄ5(hi sie(zĘrlr..immunologicz. gd!1z to zmiany którc histopatologiĆz. UMd poziomei pionowe' Nie mieży się stopniazaawansowania osteopolc ki' ńwny zarys o przewlek\tn chamlterze procesu zy w pfZegrodachmiędzylębohych. Nie porvirmosię uż}'r\ać telTlinu zanik kostny Do poziomegoniszczeniakości obrazieltg dolą. qliska zniszczeókości dos'czątylko ogrŹniczonego kaqiiAAP z 1999r) ' k&e zastąpiły grupęwczesnych tt6zanl \ĄltDstkai sq \ł obĘbie jednej lub dwóch zapaleń przlzębia \4ystępujących lu<lzimłodych. Ryc.7 mm)' czy cfa się pionowautrata kości poziome8o. dfueo<(i Loftenia o cham]<IeŹe . ten jest niespec]'fieny osteoporoza brze8ó1v.dd$anŚnlaanja stanu fapa]ne8o nie pod]e8a i moni.20 fDzioma2s.ladkach klinicznych nie jest też\łskaznikiemstopnia zoajdujeto potwiedzenie. nie odpowiadajq osteolifie. l zalik kości przyĘb.26 W zapaleniupffJĘbia dorodychnniany mogqdt> E pEyzębia Agreswne zapa|enie większości $'są. rmniei. W ĘrchpEJpadkach jest teżzjawiskiem roznia się trzy typy zapaleń przJzębia: po]ecreniu.. \Ą}Taźna utrata = osteopomza.18.rh dlatego i jest badaniekaźdego indywidua]nie.dlatego objaw (Ą7c'5'14b c' 5'15).14a. n i stop i tom aniu. l Lekkie radiologicznie utrata kościod l/4-1l5 gdyz d]n!mi U\lępuiP odwra' jacy się obrzęk przytraca prawidłową praę drob glównie pozio.ny gdyż we wszystkichpż].13'16. a zatem i prawidłowe nych naczyń lawionośnych m}łn (kieszonłi prz}zębneŁ5 rnm)r'apnia do kości.15 P|z€ r ylekly charakter procesuzapa|nego.ostżony ch.blak podłoza są kostnegopźek€cza polo. jest to jedrrak i Nie dowódpew.5. .

l.n. lub oba te pmcesy mogq rozwinqćsię niezalez. perforację.tkiĘto\t.złamania. rapid. kanató!'' bocz..żeZajmować okoli. dotyczązębówze stanem zapa]nymmiazgi.rczmiafy komóĄ .tlętlzn4). pr}pailku / mian. nie od siebie.a tal.5. nyrh i dodalkow1Li |ąL sięue zmianań pny.l3'l{l6.\łypoziomyub}tek wlekł}. no('. neniowe8o i komory zęba. plfetoki.IesoĘcję korzcni (ze\Ą. gdy Tludno jest wtedyje odróżnić.a talże skutkiem tegoschoŹe.m mozna strvierdzićgłęboki ubltek pionowyi poszetenie szparyozębnej' L]b]. pląfębia doi]dych biak jest zalezności niu międąv ( miPjslo\\'J. zapaleniaobsenrujemyw obĘfie rtg całkowitą utra.mi.m' s4óko postępuje i kości c'j''c' 5'16ai b)' obse$ujemy okresyzaostŹeń Ir PrP8uldm\ $!'n]stka bI"pA lębodołol"ego' i r.nyclodbicpo (|ub stronjepraweji ełł€j żuch!ły sz.ostka zębodołowego szcfęki i (lub) żuch\ł. da. r1i Zębn].Prcces chombowyrv zespoleendo-peńo możezaczlnaćsĘ rvprz}zębiuwieżchołkoł}m.eś ' W ]. pŹy ujściukanału koźeniowego. . którc obscfuujemy na .]iczbękorzeni i kanałó\ .zęk) shemai . Ryc.radiologiczne Badanie Ryc.ok}ma1n}.\.W innych plzwadkach stan zapa]nyw pżylębiu przez kanałydodatkowe bżeżn]'mmożesię szerZyć lub dmbne szczelinyzłamańw kerun]<ukanałuko. go.mi Ptiologi'l]l}mi a ClopniAm Zniszclc ia pżJ"lębia./djpLiłh ip. lokalizacjęotlvoruwierzchołkolvego.clcsn}mstadiumchomb!ł we jak gd. i chomby miafgt mogąbl'ćpzycz]'ną.próchniĆęi jej sto$mek do miazgi' .17 obtó/ ldd|o|ogEny tsw |Ln|z.miĄ nnik.długość kamłó$l . tę podparda kostnego'Iśztahub]'tków pionowYch jest w lłm Ę. zloka]izc W postaciobseNujemy chaĘkteĘstycznyobmz lvanej mdiologiczny postacitzw lustrzanychodbićuszko w dzeń kostn}'chna powierzcbniachstycznychpo obu stronachłuku\t5. 5'l?)' W cią8uki]kx lat prfebiegrltego &c.nętrzną i we\Ą.16ai b Agres)'wne rapalenie p|zyfębiabreźnego'a zmianyz|G pEy siekaaachW szaęce kalizowane ub}łk pionorĄ/q zmianyuogó| b Jednak drnamiła zmian.r'ć tr'lko i (lub)zębówsiecznych(postać zloka]Do\t€na) lub ca. h.pie zapa]eniafazwyczajmiseczkowaty i łuko$'al].5. nia. cę flrkacji.ji (brzeg się) Wmstka uygład-za ' W a$esywn}mZapale. zapa]nezmiany okołowieżcholkowe' . Niekiedy zespołyendo" perio mogąmieć pochodzeniez obutych Źródeł jed.iacub]tek kości \łyostka zębodołowe.d.vdzĘda \Ąlglądają zdmwe'lv pzlpadko$]łn badaniu raclio]ogiczn].ch. łegouzębienia(rvpostaciuogó]nionej).t Lillv rd^ wieLsrani/ r zapaleniuprz'piono.l ./akl7}\vie kor/eni' nia E Patologiezębów: .em!. i pŹ]'zębnego.fnjany wu dilarąolja.e najcfęściej obseńWjemy na pc wieżcbniach p.ażd}Ąn nje cz]. zmiany w fu*aqji korzeni mogą być jak więcpochodzenia wewnęhznego.2?'28 choroby przyzębia związane z chorobamimiazgi (zespolyendo-perio) jak Zańuno chomby prz}uębia.Tra od leczenia endodontycfnegoi pod t]'an się kątem lależy mzpatlf$ać Zdjęciercntgenowskc' Na zdjęciu oceńam}'i * Elemenry budouy zęba: . . Zmiany w obrazieńg pieNszych zębów trzonowYch mogą dotycz.

niszczenie kości fulkadi kożeni. ze mniej lub bantziej ogt'aniczonego.29. w .rn zapa]eniu pz}zębia z dodatko$1mi cechami cha.zq się pro(e5} nisrrrenia Lo<Lin gómej l lę(.aniszczenie kościpod postacia ubJ'tków pozio. i 75 . ponadto i w przyzębiu brzeżnym i wierfchotko. ob<erwuie niere. Jeśli nie prz}zębne. dzenie przpębne procesu.Wać pochodzeniemiaz8o. bodołowego utraty zębów (Ryc' 5.tk poziome i pionowe) łystę.duż}rni ubl.]zeńa miazgowe.rn mdodontllfnie. Nigeenie kołi od sironyprzyzi i '^. 9).h. 13. moż:na uwidocznić na zdjęciu rtg fachowanych bele.r'iekgutaperkoi. na.to Śugerujemy pocho.16.vy pźeśle" ją ażclorrierzńot|a' cz}TmJpn"lola Śpryjd d'tir gromadzeniu nh4kj podd7iqs]owPj' klorŹ prc. Róźnicapolegagłówniena plue. biegu klinicznjąrr'częstociężkim.ffi radiologiczne Badanie p Zmiany w plzlfębiu brzeżnJm: . ono Zębówleczonych endodonryczńe lub obraz rtg możebyć wtedy zIóżnico. Chom. ujścieprzetoki znajduje się a w obĘbie keszonłi dziąsłowej.31 Zmiany pzyz$i'r w Ryc. podstawowesq takie same.30. się' E łączą povr'stają ' iąceaj do wiepcholka korrenia 1R5l 5' |8a i b.wot. a poŹniej sta\d|.lją teżplfy irnych zębach.fespół Papi]lonai l€fe\Te'a) przebiega.Tainego zdafla sIę.l9Zmiany zabutzeniaogÓ|noustrojowe W przebieguchońb ogóInych. b. 8ulamych brzegach\^r pochodzeniezmiarrjest natomiast pier. sie $adzi do Mómego uszkodzeniaprzFębia' Na zdję. w okoJicy wierzchołka część omz \ł]aaźne ub]tki eek i blaszkę zbĘ zębodołu pionowe i poziome w pruegrodziemiędz}zębowej danego zęba. mych i pionowych.peńo sie. /la. PEetokę można uwidoczńć \łprcwa. procesy Gdy głębokiepionowe ubJ. lie gulamP. p. Zawsze miazgi' w Ę'poiłych miało badanie ż}'\'r'otności plz]Dad]€ch pielwotnego pocho. o charakterze kaau leczon). go rr okolicy oko|owierÓolko\Ąej oblerwuieml przeiasnienia ubJlpk kostn) M poslaLit\:.18a prry endo.5.20).5'18b Znisz@ona próchniczo korona' |ączą Zmiany przyzębiu w bźeźnym prry ośeo|ityar}łni sięzezmianami Ryc.Tnacji dostarcza nam także obraz innych zębów'Jeżeli zmiany zapalne plzyzę. Higashiego. niezależńe od siebie w zmianach połączonych. niekiedy w okoli. jq z ciężkimi uszkodfeniami przlzębia . duży( roniJńu ub}'tkiporiome b ipionowe. \\ pl7)padku zaoslr/Pn dorhodzido Jrenaiu !'!vsie' a ku śródzębnego.czn]'Tni.!wch granulocJtóW zespół chediaka.poszeEenie szparyozębnej' Jeże]izmiany obsenwje się tylko przy jedn}'rn iĆh zębie' możeto sugerc.enłujem} górnej cĘściszparTozębnej.którc dajq ldiniczne obselwowane obja$y zmiany w prĄzębiu brzeżn}tn Ędiologiczne sa podobnedo mian w pnewlek\. można uwidotzni(\Zclelin) pionow€ .iełfcho|kow€go' biab2eźnego zrnianytypu endcp€fio' Ryc.W białacz. Medy ubJ''tki cial b ob.tki się. je. bia hzeżnego (ub].W ńżnico\'raniubierzemy pod uwagęzłama. cY i dzając do kieszonki ó'.tkarrlipoziom}'rnii pionowlmriobsemowanlrnl na zdjęciachrctrtgeno\j{skich' zespole Papillona W i IćfelTe'a w obĘbie pr'J'uębiapoczątkovr'o zębów nJerrny. piooo$eo niPrc.5. . rakterysb. tomiast obja\Ąy by układowe defekem eianulocltóvl (zespól leni z .gMałtown].lku). Infol. furkacji.m. Prowaduito do suybkej destrukcji \łyrostkazę. lub Najczęściej ie piolowe (całkowite częściowe). (ale nie w każd}m plz}pa. .i gpary ozębneji okołowierzchołko\'r'o.Inał rozshfygająceznaczeniebędz ie we.

Ębodoło\'vychzębie majązabunenia hormonów płcio\. Badania rcntgenowskie pomaśają mzpozna\{a. W nadcz}'mości pźy' powodubraku w]. tomograficr€rafiotrych są następujqce(Ryc.a !Mpd}podobne /mianJ wirrnarl5mosić ltysokości żuchwy pozromle na ]/6na poziomie zębów przewle. stwiel{Zo.osteopoicza ogó]nou' st ienia choroby Ryc. co na przegmdac.2.i.1'l'u'la. powinien być na poziomie rh odległości czę.lYsokości w]'1!stka Zębodołowego jest o gładkimbrzegu.kości(poziomei pionowe). pE}padku zanik.terystyczned]a osteopomzy ogól.23. w imych oko]icach szczęki i żuchw W Zębówtźono.co spowodo\łane zapada. tarczyc obsemuje się osteoporozęi osteolifę kości leczki kostne pE]pominajqce sieć. dzi do po$Śtania głębokichub1tk(w pionowych.5.!ych. od 2/3o.16'22.Ifeniem struLtury kostnej i osteolizą I brak uwidocznieniazarysu kanałużuchwy. nie sporyka. Mieiscoweczynnikiurazowe W ZespoleAIDS obselwuje się z kolei dużetem. ębo\aych w okc licy wievchołków korzen| Zmianom w pr4zębiu I ściFn' Zenieis|o|y /bi|citżonuźuLhtq' ldorapo. kach dochodzido nacieków w ozębneji w kościlly.oce sem niż osteopomzabżeżna1vpżebiegu zapaleń przyzębia. Ryc. ny są odwraca]nei doryczątylko pze$ód.2.5.v]Tostka paufalnąa ZrrniejszeŃem 8ęstości fębodo. .'"q powodować powstanie ognisk niszczenia kości Chorobyprr1zębiawystępujQ eęścieju ludzi star.20.. w pŹ]. osteopomzyogólnoustrojowej(czyli zariku kostne. niem się ścieńcfałych odwapnionychbeleczek i mstka zębodołowego manifestujacychsię na zdję.osteopomzaza]icza do czj'rmikówr5zykawy.lr naciekowqw międz]u i vę\ma odwapnieńe jego ścian. stępują rylko w plzegmdach'a]etakzew pozosta.21Ob łolvegoi orrr sŹrmJrm nasileńem destrukcji kości jego zapaleń' w przebiegu porozy ogol Cechy chaĘ].21): I obńżenie !. niu miejscoilych cz]aników uazorłych' któle mogą często dochodzido sekwestracji.ale nie docho.usta(zego obja$5r W wy. ciach mzne.22a.lolo$al7ys.Taźnego z mz8laniczer a na be. . r/s i breżn}Ąn Ze.!. się przyzębia. szych. t zmiany w położeniu otworu bńdkorvego' który W niedobofzewitamin c i D na fdjęciach obsel. jedrrak obja\Ą' niepe$'ny ze względurla odmiany 5' i wwoslkn$ zebodolow1Ó i lemcnfu LorzPniG Meso'Podobne /mian\ t\Ą5tepuia niPdo{ \^ /}Tmo(i l obrazkości gqbczastej Wgląda jak matowe szldo tarczycy i po t!1€idel1omii. noustrojowejobseNowane na zdjęciachpantomo.lległości wujemy osteopomzękościpod postaciąjej zwięk. łcI częściach 5(iań lr organi/mie' rapaleniar pryzębiapne. kostnych. podstawnejtrzonu żuchwy ści oraz plzedniego szonej przeziemości' niedocz]Turości W od gómego zarysu części zębodołowejJest to plata pzysadki stwierdzamyosteolizębrzególv ko.\łyctrokoło i kł1mzapaleniuprzJzębiabneżnegotych zmian się pŹedtI]Zonouych. widocf.20 Zmie strojoła (zanik staftzy) jest zupełnieinnj/m p. nie żuchuyi szczęki oraz w innych ko.i:. c) Jego złogi b.W po utraĘ. no teżścisły zwiqzekmiędzyosteopolozaposhneno.]3.zębiubźeżnm.u których z racji wieku należy spodzie\.ll aadanie radiologiczne go). często oba schorzeniapŹebiegaj4jednocześnie.5. ne sąna zdjęciach figjako lacienieniańznego kztaŁ .vać się Kamień nazębĄy67c' 5. \Ą h biegających osteoporoą'ogó]noustrojowej bez zmia.24 \ĄłTostków Podobny$'p\Ąv na przy.

h (możrra służyć lupą) i \łykonanychza pomocq radiogta. grudkowate' jest czJ'nnika&ażnĘcego uż]teczne 80 miejsco\łego poloże. twu ostrogi)'Rozpoznaniete.r. iach rentgenowskich przy prawicllow nyo pracach ploteĘ'cznych obserwuje się pre Ryc. się fii cyfrowej(Ryc.5.5.ocena do. \.onyi wkładóww okoJicy sryjki zęba.5. pokazująstao plz]zębia. b.V]łnogi W stosunku do tkanek okołozębowych. ści w przegrodac.b. z Wielkości prz}zębiabEeżnegopm$. c]' b.24Korona 77 . !tcwDąh7usInJ' b kon\aPnljonJ]nJ. kierunłują leczenie k1óre musi być wtedy skojaizofle z pe. muszą być i pmwidłowejo]duzji i atrauma. E Zniszczenieblaszki zbiĘ zębodołu.tkii sa przycątą miejscouych ą resoĘcję kolżeni zęból\'' zapalnych'Najczęściej objawiasię to posze. ńowate.vnie iu się płl.cz.adfi do utraĘvkG szparf ozębneji różnej ub}tkami leniem (Ąc' 5'25a. pży pog|ębianiu Ryc. diagnostycmiew pizwadku poddzĘsłowego lia kamienia przy stwierdzonFn ldinica e dułtn Órzęl.Inieniezęhiw i uzupełnienia oraz ilne niepmwidło\łe kontakty gła.Nawisajqce'. Uraz zgl]zo$y w połaczeniu pnewlek\tn zapa.22a.lkoweprzyleganiebŹezIre ścisłe. hry ldinicznie rozpoznan5rnurazie zg4zowlm radiologicznierozpoznajemy: (tzltl węzty umzowe chaIaktelYstyczne dla ii: miejscoweposzeżenie szparyozębnej.ltmiędłzębowych.il Badanie radiologiczne Ryc.:u dziąseł' i(Bolae tlTpe.J.2]a' c '. na zdjęciach rentgenowskichspnyjają in fniszczenie kości (głó\. kor. pionow€).fylegania jest możliwa na zdjęciach p.5. \t5'konane pŹed leczeniem prcteĘ.24).lkie'bezscho. mostów na zdjęciach powinny mieć ' bezstopniowe p. kładnego p. urazowego) Nawisajqcebrzegi q1ełnień ob. chalaktery.c Ziogi ksztany. Wypeinienia tżonowcach sprzyjające zmianfapalnych' fu Wstępującena polvieEcbniach Ębów (pierście.zejściena powierzchnię W przJ'padku protez jednozębowch' ńżnego typu Wk]Iadów korcn.

które \'r' obraziertg jak po\Ą}. obr"E ń8 poka. a w latach na' stępnych0. ten ne za pomocamdiografiicf.Reteitschaka. zębiui ocenićskuteczność pozlomyó rrlatwia laslo.uie Med} Zmiany rypu ro/red/pnia Śin|kturv kostncj i \ł]'Taine brzeżneub]'tki kostne wokół implantu' Zmiany te i mogą być częściowo odlv'raca]rre na zdjęciachob. a nawet zębiny po\aodujace jest nieo&qacalny W łyniku rzenia' P. nia ozrraczasię jako 0u' a szczJt korcny jało 100.ffi Badanie radioloqiczne ub]'tki Ętowe i bardziejwierz. stad bar.2-1 mm rccznie. kostnybez ub}'tków raźny' Ęto$y (piono$y)ub}.Yynikający zniekształ. sze uErtościoznacuaj4obniżeniebrzegu \ł]'mstka Metoda ta obemie jest rza. skocenie ko. ltalvczlm' w prz}la. pomiary \łykon}'wa. poIó\anylvane które /ębiabr/cżnego. szczasię na specjalnejpodziałce. 78 .|zić ' pionowychnadłamańkostnych.iimplantitis' jest ze statremzapalnj'n przy.25 ocendobni/enia ERM' Wegoza pomocq wskaźnik..lviększenie leczenia. my ubltek blfegu kostnego:w pietuszFn roku po \Ąszczepiemoże\!:mosić 1-2 rnm.5. obrazu. t]b}tek poziomy możebyćwiększy lub mniejszy (niewielki poziomy ubfiek należytm]dowaćjako do nol. zaleźna z€Iyzu urazowe.Sk. milimetrG siatki z podziałka stne z zastosowaniem wq o skalibrormnejwielkości możnartedy ob|i.w:mikileczerria(zachouawczego chiruĘicz. ale nie towar.25).V}pay ją dokładne ' Wskaźnik po. teczność leczenia możnamier.18. lub cenia obmfu (wydhźenia skróceaia zęba). hzegil Wmstka Zębo Merzy się poziom obniżenia po stmńe mezja]neji d}śtalnej.tek 3. Ryc. nego) pacjenta z chorcbązapalnąpżyfębia na]eł przestrzegać zasadyżekoĘne zdjęciapowinnybyć pońunylv?|nej tech. menfu. serwujemywtedy ich coftrięciepo lóczeniu zacho. wana'gdyż \.Iramik Zr an w plzJzębiu moźna Wkorzlstać zdjęciawe*nątrzu.16. Zdjęcie rentgeno$rskieunrre. i cz}Tności Na zdjęciu rtg obseń\ujemy wtedy rcsolpcję ce.idch konie(lna iesl interuentja chirurgic la.| poziomychłf'rcstka Zębodołowego.yć stopniem zmnie} kieszonekw ohazie ftg. regeneracja trwającego uazu mo8ąpowstać na' W w}łi|./onki Lo<tne glębokości o żej5 mm.20 b7e9u !łvloslkd /ębodoio.'frowej fe zrłalaweliminormć Łlłąd r.lku dużychub]'tków obserwo.Mańhalera @RI4) (Ryc' 5.zmieźyćzmiany w przy. od nych zębó\nl Utrata kości go obserwowana zdjęciachmożebyćod\anca]na' na Gdy jednak stan zapa|nyprzechodzi w przewlekły poc|łcza kostnegomoze byćzahamowa. wygĘdają kic\.32'33'3.r'mdnienia ozebnej i dorbo&i do przerr'rania kości cementotwóMej.. srycale są zwilaszcza cholkowo poszenone szpary oĘbnej poszczegól.l.udłużej rr.oces ten Zgryzuuazo.lko stosc zębodolowego.15.wego w wskaźniła waruntach prawidłowch 60 79%'Niż. \wkon}'wEne zastosowaniem z niki rcntgenowskiej' Do o€ny dl. gdzie szcz}tkorze.l leczenia Monitorowanie Aby monitorowaćpostępanian zapalnychw kości czy Iub . wielkość doło. szeniagtębokości jest dzoważny doldadnyzapisbadaniawstępnego' pomiarów kieszonek kostnych możnastoso' Do wać ćwieki gutapelkoue. czyćpo.yszy im stan zapa]ny(czyli ' nieńlĄność brzegów i osteopomzanie \ł}stępują) z patologii należy1\ł'rnienić tzvł pe. Ltóre wulwadza się do zmianyw przyzębiubrzeżnym w przebiegu leczenia implantologicznego Leczenie implantologiczne ma ńrvnieź *p\ł na przyzębie brzeżne' Do oceny zmian nąjbaldziej pEydatna jest wtedy mdiografia cfiowa.\{ego tworzy się przy dan}anzębie ły.rnę) W patologii implantów możedocho. gdlz umoż]iwiadokonanie doldadnych pomiańW PrZy implantach można stwierdzić na zdjęciach pozio. WanyÓ na 7die.owanie or"enę ńlrlóu wskaźnika Engelbergela.

a p?ed rabreqreml w b-3 miesiące zabiegu' widoenaodbudowa śruktury Po biegu) poprzez odbudowę kostną.iłi Badanie radioIogiczne kieszonek przed r. tami' Następujeplżesunięcieobrazukieszonti ko. zrtyLh po /alub 79 .2. Za potltr. wedfug Dlch tedniką c}'frową Wzoru| odbudowa w mm konna oozabieou ---= \ostnei -l 00% t odbLdovw qlębokojć (odinii mieF. PrcceŚ:yosteoliuysą w większości ńeod$'raca]ne i nie można uzyskać odbudowy $}:.hudowakostnauz}Śkala podczaszabiegów chinr" jest gicznych ocenionana podstawie zdjęćłykonr\'a. odtworzenie kośĆi na.Można też stoso\łać ó/r'ieki srcbme z podziałkq wtedy moźli' i \ajwie. m nie zawszesq widocznezłogikamienia rrazębne' go. wariu leczenia' Ma olra wiele ograniczeń.35.tu' fdjęcia ruĘianym f użyciem vry{onane sFletrE qlrovrym. . p ostmpomzauwidoczrla się dopiem fow(zas' gdy nast@i 307.a]e kieszonki dziqs]o\r're doczne. stępujetylko w pewnyĆh sranicach (Ry{' 5'26ai b)' o.ostka zębodołowe gobezzabiegów chiruĘicznych.16.rkacjach korzeni mogąbyć zasłonię. się na pozostajqniewi.38. paĘcyjna minela]izacja.ni Ę.20.'anie blżeg! \ł}Tostkana tło zęba. stnej zależneod jej umiejscowieniapo stronie po.5.czy pmcesjest za(! stfon]1 czy w okresie klinicznegozłagodzenia ob jawóW y l}"an]<i miękkje'd-liaslol mo8duwidollni. mincralia( ję i odbudot\ę ubeleLrkouania w miejscach.owa ub}'lku szk|iyfi o.Jest to tzw re.20 Metoda q{rowego obrazowalia struktu jest ttostsza i sz}tsza niż konwencjonalne techdki ie' Pomia.Można wtedy oznaczyć każdąz kieszonek inn1tn znacznikiem i uykonać zdjęcia rentgenowskiepod ńżn]. nych rozpoznań: & ubltki kostne od stronypoliczkoweji podniebien nej nakładające na cień zęba mogą pozostać się ruewidoczne.o.o podstawie na zdjęciartg.@yli osteoporozę brzeżną. zdjęciu. \Ą.ubltek rrasy kostnej.26. ie uysokościłlTrostka zębodołowego granicath mozliuos i biologi.Od 0-30o/o ubttLu masy kostnejZmiannie mozrra<renićwzroko \Ą.26a i b ocena odbudov'ry konnej po lecreniuchi wsfoepu f hyd'oksyapaty. Flrametry techniczne mogabyćre8ulo\łan€.y są prec]'fyjne dzięk kali.20.2.ei w1 je't doNadnr pomiar g|ębol.13.(i.(grnenlol^€j konnqo) dobnElr Ryc.39.37. gd. B a[iany \v f. a nie zawszemoma strdeldzić. sionka i od stmny jamy ustnej ułaściwej często na zdjęciachlvidoczne jest wtedy podwójne Ęuto.nttp t\}Ttikileczenja można urnać ie na zdjęciurĘ: dtworzenia blaszeł ZbiBch zębodołó\'r' i przegro' ja)' międ4zebotei'naslępuje mineralLa( ith Q tEz}mjĄvanie ilyrostka zębodolouego stałym na piomie' nie pogłebianie znian w obrazieftg się stabilny obraz).18.26. liczkowej czy językowej' Podobna metoda sfuży w ndiologii do lokalizacji zębów zatrf}'rrlanych i ciał obcych' Metoda ta jest też obecnie rzadziej $Ykorzyst]\lana.36 ocena rcgenencji tkanek plfJ'zębia oraz ocma zabiegówchifurgiąnych na pżlzębiu skuteczności jest uła liona obecrie dzięki ztracznemu postępowi radiologiiq'frowej.'Jkonaniem Zdjęcia. tnrdności spEwiaja ub}tki kostne od str. znacznikowi Widocznemuna zdjęciu.16.la rcntgenowska oceny zmian w prz!'zębiu w przebiegu chorób zapalnych jest tylko metodą pomocniczą w ustalaniu mzpoznania i monitoro.40Jl Ograniczenia diagnostyki rentgenowskiei Meto.zie uprzednio stwierdzono ozrzedfenie stfuLtury kostnej.ollypŹed. które utrudniajądia8nostykęi mogq byćprzycz}nąMęd. te pźef trzeci korzeń.

Aby ustalić ogólne zar]sy i kĄteria' w których w uponądkowany sposób bada się etiologię. i . się od potwienLenia jej obecności. towegooraz badań dodatkorłych. któĘ Zgodnie $.|opnia.Princ€ton 1989' zawiefa ona fdaniem ucfonych wie1enieścisioścj' (adult pe. Amerukali.uogolntone .zespolem Downa .zespołem Papi||on. pŹedstawia Tabela 6. od lamlecol/dsu opra(ollano l8' \Ąymienii ith ó\]QdemiePeńodonIo|ogi..AIDS innymi i -ANUG) (acute 5. ol.oŁ.Renata Górska Wprowadzenie choroby dziąseł Klasy|ikacia ptzyzęhia chotÓh choroby przrfębia Wadywrodzonelub nabyte wpi. ostle mańWiczo. ąrrarodowq glupę uczonych opinii. na opinia ta była przedstawiona i pŹedyskutowana r.Le'evre .'anaw t]m rozdfiale jest @afia na najnowszej. Zapa|en przFębia dorosłych .uogó|nione .2' 6 1 Kag'ńkźia cho|6bp|fyzębja.zaakceptowanejprfez mię.zlokalifowane (juvenileperiodohtitis JP) b) mtodfieńczezapaleniep|zyzębia . coy.JeilcnjP ' chorobowv.y\. gla i Cattabri8i olaz obowiąnjqcą w świecie Pol. pato' logię i leczenie chorób niezbędne byłoi jest opra.EoP) Wcześnie Występujqce przyfębia zapa|enie {earŁonsetperiodontlt. Diagnozowanie choroby prz1zębia powirrno wg Pagei Schroedem l9B2 r.z roku 19861\'BVoz po. rra wyodrębnienir waną przez swiatowe Walsztary Peńodontologicz.zlokalizowane (rapidly pżebiegajqce Gwa|townie zapa|enie prfyfębia prog|essive periodonfifis RPP) pEyzębia zapa|enia związane chorobami f ukladowymi .Ę pod. ne z 1989 lokul' Nor'vypodział chorób przyzębia Dia€ sĘ po staĘnn}Tnprzeanalizo\Ąraniu danychuzy.iodont'tA AP) ie t.fikacji w podmioskanychpodczasbadaniaprzedmiotowego.ia}v i'nq można wpd]u8 RamfioK|a A\ha / |979l'.vadzenie xlasfjłacja prezento\.Wrzodziejqce zapalenie gingfultA dziqsel necrotizing ulceratlye przyzębia poddające |eczeniu 6.vanie systemów ]dasfikacyjnych. nozę sta.j (p/epubeftal a) przedpokwitaniowezapa|enie przyfębia periodontitisPP) . Periodoltologicznych w Stanach ZjednoczoZoĘanizo$'anych celu pzyjęcia ldaE. zapaleaie nie się 83 . h. nasi]enia i roz]eg|ośl sce do 2001 k]asfikację chońb pŹ]zębia opraco.1Tazili temat chońb i stanów tkanek pżlzębia. i . i procesówją powodujących.cukrzycq l typu . Prensze Idasfikacje opracowali Mc Call i Box w 1925roku. lończł.1999roku podczasMędzFarcdowych Warszta.

ych z nazębną dziąse| zwiqzane płytkq choroby p|}. reakcje ergiczne.tkę nazębnq: 1 zapaLenia Wywo|aWy|qcf przef ne nie dziqse| czynnlkow mlelsco\.tych/ a. pęcheżyca.periodontaIne ś|uzówkowo. bezinnych (fylr'\ow n eF(o\. (>30% 2 Uogó|nione miejsc)' od W za|eżności zaawansowania (cAL| mm)' 1 Łagodne 1-2 (cALi 2 Sfednio zaawansowane 3 4 mm).rrycl^ b. rumeń Wieopostaciowry.wrf iejące odf chorobyprzyzębia ' MańWiczo'WrzodziejQce fapaIenledziąsei' 2 MańWiczo'Wrzodz]ejĘce pżyzębia' f apaIenie Ropniew prfyzębiu zespoły endo. 2 Uogó|nione' przyzębia hematoIogicznymi' 1 ZapaIen]a zWiązane z chorobami genetycznymi' prfyzębia Iub zwiqfanecholobami zespo|ami z 2 Zapa|enia W innych choróbsystemowych' 3 Zapaeniaprzyzębia przebiegu lVIańwiczo. prryooeclosci p.fikowane lekiI zapa|en]e dziqse|' a' poLekowe rofrostowe dziąŚel' b' poIekoWe zapalenie 4 chorobydziqse| zaburzeniam odż}vvianiu' W modyfikowane nie chorobydziąseł zwiqzanez p|ytkqnazębną jamy 1 choroby qseł fwjqzaneinfekcjq ustnej' f dz qenetycznle' 2 cho|oby dziąsei uwarunkowane 3 objawy w cńoroo noustrojowych: ogo ozlałowe orzeoiegu (|iszaj pemf]goid. uraz 2 wtóńy u|azzg|yzawy' 84 .tikowa1e czyr1iki d7|Ęsel z uk|adem hormonalnymI a' zwiQzane po.oWo-sIorne p|asIi.dziąslowe Nieprawidłowości (podzia| Mi e|a]' 1 qe(e'je d7|ąs. a pochodfenia 4 Zrniany ogiczne pato ulafowego' dziqse| od miej5c utratąprzy(zepu z W zaIeżnośCi rozk|adu (<30% I zlokalizowane miejsc).rych i.fikaciaM]ędfynarodo!^. przycf 4 N]eprawidłowe epyWędzide|e|y'mięśni' urazemfgryŹolvym zmianyW przyzębiu W}Ą'ołane 'I Pierwotny z9ryzowy.oby nody. (CAL 3 Zaawansowane >5 mm).7ef o9oIne: 2 cho. zaPaLerie menstrLa(yinvrr' l 7apaIenIe dliqse| zwią7a1e (ykIerr cuktzycy' dziqse| przebiegu W choroby krwi: b' ZWiqzane z chorobami białaczek' W zapalenie dfiąsei przeb]egu cho|óbkn/'r'i' W przeb innych egu 3 choroby przez dziąsei mod}.\.a Wg 2 Blakdz ąsiazębodoiowego' 3 Plytki przedsionekjamy ustnej. l Zlokalizowane.witaniowe dllarel. śluzóW|. a faburzenia toczeńrumieniowaty).chorób przyzębia KIasyfikacJa cznych 1999roku W Pe WarŚztatów odonio|og k z UproYcfona as!. b.

pemfigoid. lelnieńa' Źle\łykonaneuzupełnienia stloczenia zębów spźyjać mogq odldadaruu i nazębnejna skutek utludnionego oczyszcza.żezapa]enie W ślvietle grupę stanowiq choroĘ dziqset mod1flko.. słowego. z ldinicznąutratąprzyczepułącznotkankowego' jaki obseń\ujemyw następstlvieakĘ$.ti.chorób przyzębia K|asyf ikacja . }]rni lub ogó]n].lk zapalenia rty kJiniczne są takie.!vobĘbie brzegu dfią.zapa]nego.6'1 zapa|€ n i€ dziqseł zmianach tkanld./ne bd|terie'wiru.'\:.."Vvcila. po l.Pl zwjązane p\tĘ przy Zreduko$a. podfie]ili na dwie podstawowe Pierwsząsta.5i 6. nlm prłzębiu można schaĘ]<tel]u o. Ćhońb nie w].1i 6.\ańt ba]deryjnego zapalenia ubaty prfyczepu'obja.4.pęcherzyca)omz gmpa cholób w]. W grupie drugiej.. p\'tkq nazębnabez miejscowych wietuzębórqbez zmianyw położeniu uT'lvotane dziąseł czjmników tub z miejscouTmi człnnikami predy.\Ąaż moga Wo|ane one pt'.. Zapa]eniedziąseł jako na. iąc}mi się w pbtce nafębnej (pł]. Uwaga powinnabyćskoncentrowanana !!ry. istniejącej już wcześniej z PLYTKĄ NAZĘBNĄ (Tabele6. ia powierzchli koron i koneni zębów (patlf iopatogeneza choiób prz]fębia.tĘ' f iłyjątkiem obecnoscr zW|ĄzANE dzĘseł$rywołanego I cHoRoBYDz|ĄsEŁ uhaty pruyczepułączno. Ryc..nnikami miejsco. a taLre lekami lub nicprawidlouym z kolei możewohlvaćna nasi]eniei czast|walua ' Nliejscowecz!'nniki' takie jak nawisajace protetycz.chociażjuż obniżonyn obe.2 zapalenie dziąse| \Ą]y Ryc. hani"m.] cHoRoBYDzlĄsEŁ . objawówda]szej bez nych rcakcją alergicznąlub urazem. $upy' postaciąchońb dziasel Zapaleńe nazębną. oddy.l jak w pŹ}'!a..ficz.\Ąać netycznie i W}Ą{ołane .6. tkar <owego Zapalenie dziqsełlwwołane pł]'tkąnazębnąjest $-laikiem interakcji pomiędzy bakteliami znajdu.afębnqpży przy?ęb|u' zredukowanym znaczeniediagnostyczne.tka nazębnq' wolanepbtką. i[mstka zębodołolvego d/ią.lo hamlle ryło$ jalo zapalenic W obecności4' jednegolub ry podgrupy pielwsz4 z nich stanowią zapalenia ne do brodawki lub brze8lrdziąsłowego plzyczeputącz. niespeq.2) autoży klas}fiłacji Zapalenie dzĘseł'k1órc \Ą. z s}.tk4 jej dzi4seł 1999ml(l (opraolwanienowej klas5fika. pł]. ostatniąchorobydziąseł to stan. .Ta rów oo. .nego sełmod5fikowanelekami.2). ściej i{ystępującą nowią choroby dziasełzwi4zanez pł]. notkanl<owego. .tka na) a komóIkami obronĄ'rni gospodaila.'lvołanych poziomiepEyczepu i a€dukowanej !\5'sokości kości p\tki nazębnej' Znalazły miejsce choroby cnością (aedukowane prz}uębie)' przel \ł]Ą'\ołdne spec\. rji znajdującychsię w IĄtce nazębnejjest nącfę.2 85 . rji) b). do Drugą obejmuj4chorcby dziąsełńe związanez ( ograniczo grupie pienszej \ĄYo.glżybyoraz choroby dziasełuwarunkowanege.Ą |! zapalenie dziąset wywo|ane wylącznie pEez pMkę naŹębną na Choroby dziqseł (Tabela 6.rni]ub jednjmi i dngimi Ęzem. dziąseł ń\'vnieżw obrębieZębów może\Ąlstępować stępn4 Jest wane cz]nnikami ogólfl}mi. 6.)'W ocenie trzeba postępować konse.ystępuje skutek bakte. ponie. kolejną choroby dzią. ostatńch badańustalono. ianiu' leczenia peńodontologicznego ustąpieniu stanu mnJ}ti-ko$€ n eZabur/eniami odŻur prfy stabiln}łn.punuj41mi do odlJarlaniaph'I|ł nazcbnej:na.Ry!.|rębniono ane czte. pnez chorcby skóme (liszaj. ldinicznych dziąseł tnie.Ńagamożebyć zmieniona cz].

Wstępowanie krwawieńa.5"J choróbprzyzębia rIasyfikacja p{). dla p|}tki' po bakteń patognomonicznych tejjednostkicho. zmieniaja one odpowiedź pł}tkinazębnej' da.określenie koloru. wrafiwość na dotyk i ból.tki nazębnejpokwitanioweZapaleńe Do chorób tJCh należą: stawądiagnosĘ'kichońb dzi4set' nbjdwót\ Io. ciążą. \ch ilościpll. Zapaleńu dziąsełtowaIzysza zwykle: dziąs|a' się na * Rozpoczynanie choroby brzegu zaczerwieńenie.płw budowa zęba lub inne cz}'nniki miejscowe.na pnyldad źle\łykonanerłypełnienia lub uzupełnienia pmtetyczne lub ortodonryczne Zębowe pEykład stłocze. po dojrzewania.jak i w zaleźności zmian zapalnych kiwiotlvó.nie nYizolowano speq. o Tabe|a charakterysvka 6-4 błont<a łaczqcegoprotadzącej do do\t'ieŹchołko. Zmiany histologiczne.]silenip od struacyjn}tn. przJ/zębiu' kąpzy zr€dukowanym rĄ'eji bocznej mi$acji komórck.lddia t horobymo8qb)( małn wido( lub niPwj. . l7t mod}ti|oManF doczne.. Zmiana dziąs|a' konturóW crynniki ogó|ne W dz|qs'owej' Zmia. takichjak zmiana kształtu.Zana duiałanie wykazafu żezapalenie chomby dziqsełmodyfikowane pIzez cz5nniki Dane epidemiologiczne p\tką nazębnaWstępuje w każ. niczne stają się wyraźne. obrzęh k.|a Temperaruryszcze|inie i|ość wysię\u ŃiellonIidfias|owei. Zmiany histologicfne dorycza pro[feracji na.'iazanym fębodotowego. tkankowego kości g obecność płytki brzegu munologicznie kompeteltnych.ni' Śie dziąseł.rn yłaczniez pbł. po przrfębia ' Występowanie zapa|eniu |Ęczno. do w nacz}niach przylegających rrabłonka (możIiwość postępującegoniszczenia włóken kalogeno. Na nasilenie 86 .cuk. ale w miarę rozwoju zapalenia objaw kli" Io'że( holob)d.3 dziqs|a' na na ' Rozpocfynanie choroby blzegudziąsla' 5ię . konsystencji. KrWaWienie eńa hormonalneuystępujqcew okresie oraz zabuIz .r'e Ę.4 umiejscowienia. ogo]ne majq wiele wspóhych cech klinicznych dziasel \tTĄVotane dej z 8rup wiekolwch uzębionejpopulacji i jest naj. p|}tki. cji.nperatury Ś/cze|i1ie wsięku ze szcue]i" temperatulę w szcze. zapalenie dziqsełZwiqzanez cyl. ł odwracaInośćusunięCiu roborvej.ficznych s Zmiany histologiczne. zapa|enia dziąse| !ĄryWolan€gpM. zmian zapa]iych łqczące.]ziqseł. tsodwracaInośćusunięciu ii się do powstawania zapalenia . a Brakutraty kości Wylostka z p\tka nazębnq. go. dziqsla' n Zmiana konturóW Stwierdza się zwiększonq ilość W dziqs|owej' Ę zmianaIe.€l vlywołanego Tabela6'3 chalakterystylę możemieć $. takie jak cuhzyca.. Różńcuje je tylko Znc pl7ez nni.Iziąsła zapaleniem dziąsełzi. klwawienia i bólu jest pod. i pod$yższoną dziądowej' ny dziqsłowej ze r zwiększona Wysięku szcze|iny iIość linie dzi4stowej' przy E Krwawienie zg|ębnikowaniu' Pomimo ńżnic pomiędzy florą bakteryjną przyczepu |Qcznotkankowego' 6 Blakutraty a zdmwego.kololu' konsysten. Zmiana zabarwienia dziąs|a' ia choloby dz|ąsg| modylikowane plzez .zycą i chorobami uk]adu zrraczniezarórłno osobniczo.lłowości p|ltkina brzegu dziąsła' '] obecność nia zębów.lrrrar j tiażvmogąptn.iace| pr7robccnotrire|aĘłvnie ma. z zapaleniem dziąsełzwiqzanJ.rvawienie samoistne dfiqsla' 3 Zmiana zabaruVienia lub podczas badania. kio8ólne $ystępuja ksztaftu. choroby krwi . częściej W]ŚtępującąchoIobq dziaseł. k1inil h możp Zn}( N. na oraz nieprawi. men. z Zwięk'zona prfy zgłębnikowaniu' chomby ogolne.tką' fapa eniadzią.czego. $Ych ze zmianami w Ęlach kolagenu.lemmen. Iub Wyrostka).Początko\.ponrewaz inmunologiczną gospo.pobudzenia utraty stwierdzenia wcześniejszej p|zycfepu miejscoltych fibroblastów i nacielu komórek im. zvnia.

tk w okesie poklitania jest t]1n' się jasnocuerwone. do steronu zultaciektórego następujezdo|ność rcpmdukcji' jest to pojed}'nczy pl}tkina brzegu dziqs|a' Nie epizod.lecz faza endokłlto. ma\'ch ilości łatwoklwawiące Zmiany w bro. Zmianaabarwienia f dzią5|a. jak wykazano.m.6'5 i 6'4)' daw P międ/J. przyzgłębnikowaniu' u5m} tol odJ)(hdnid. Krlvawienie i !(5rr1 nanie 7ębó\\'\Ą/no.lpmiJowll (psfradiolu lpslo\lcronu r. gdy v]Ąstępowanie W okesieowuiacyjnyT' po.b1|a( yjn]. obraz k1órych sldadąią na pĄ.l|oęenid pro. Wynosi i.m Cy.Tasip BrakUtraty rw h lub kości Wylostka fębodotowego' po]. podczasouulaqi u po" uzrasta o 2070 4m Po miesĘczce następują okrcso\'fe zmiany || \\l.'ch hormonórv płciolr'vch n okesie 25-50 dni jest opispvany jako cykt menfapa|en]a d.i. nad 75%badanychkobień (Tabela6.Badajria\r5'k6ząry c2ę.K|asyf ikacja chorób przyzębia a zwiqzane z uk|adem holmona|nym Tabe]a6'5 charakt€ryśykapoh]vitaniowego eniadz]ąse|' zapa W \'\.w re.ębo$pj' ipj spoBk/ne 5ą/mid. rn]<\\i|dniow] \\frostu ilościpł}tki nafębnej' Zapalenie dziąseł szości kobiet z zapa]eniemdziąseł związanJ. odwracaIność po owu|acji' PokWitaniowe zapaIenie dziąse|' 87 . ' ^ljązanez objal.tj o pąruj podeasowl]lacji. Pokwitaniowe zapalenie dziąseł Pol$vitanie jest WystępowanieWieku okotopokwitaniowym (>26pmoyl)lub testo pmcesem dojEewania plciowego.iqse| eiąfanego f q'|dem ffuacljny W czasie tego q'klu udokumentowano Tabe|a6'6 charaktg'yśJ.witania obu płci ma przejściowy pokwitania.duielaniuestrogenui progesteronu'R]'tm \ły. zTianakonIUrow d/iĘs|amoż|iwą f znianqjego &iP^ Nd $1ttanienjc pa'enja wiP.yż.tki brzegu obecność na dziqsła' przed NasiIona odpoWiedź zapalna dziqsia oWuIacjq..7nmol/L)..5 horobynie .pł}ł z kieszon]<i dziqsłowej.tki w bakterInej' zwięk!/ona i|o(.tnpień/adwan\Ąt\dnid /a..iom hormonu |uteinizującego >25 mlu/m|.!adki'międz]miesiaczk(} ja\!ów fapalenia dziąseł przy obecności re]at]'Wnie wego zapaleniadziqseł'. stości \Ą]stępo\. < qccgo $idoąne ZmianyZapa]ne dfĘśle' m u obu p]Lj bP/ w\pob |njej w Jednak u \Ą'ięk. klinicznych z zapaleniem(ŁĘsełzwiąfanymZ p\ć. i.6)' dzielania steroidow].. obecność preks/laLenja tĄ]s zapaIna dziqsta' logi( h /mianpl'woduiq(a /n!. po u *pb\v na odwracaInośćokresie w21651 stan zapalny dziąscł. którcgo Wdzielanie. do ob.vania zapaleń dziąseł wwieku około. lone i występujadość rzadko' hzed miesiqczĘ rra. d/iąsP] osobdofuslJjqc}Lh \Ąpl]^\ u mJ pł].5) (R]'c.l poziomu hotmonorr Brakutratyprzyczepu łqcznotkankoWego' . 7łożonym szegopoziomu estradiolu (>8. rc i!]Tóżniatę cholobę6Gabela 6. mniq20% przyczepu notkankowego' Brakutraty |qcf Brakutraty kości Wr/rostka zębodołowego' .*a p|t. Ę' Jednak skłorrność tYstąpienia \Ą.4ub pofiom >200 eśradio|u pEm|' zwięk'ot i|ośt \Ą^/9ęku zesz@eliny dziąśo\^. z poll'itaniem ma liele wspólnych cech |dPmmPD. zwiększona odpowiedź glQdziefĘczn]m i zachowaniu dolastającej mło.]TaźnJ'ch tomiast Zdażająsię pż]. c/ęw ny zapalne w czasie o$'ulacji' Dotycząone uysięk1l zapalenie dziąsel nriązane z cyklem menstruacyj.q na.Wysięku kievonkidliaŚłowej' l le cz]nnikólq rvliczajqc to ilość .hnire zebórr.

. dziąsta' ' Zmiana konturóW kobiet \\lepuie c7e.z t]m.lak naczlmjałortary' W1róż. kwawienie kieszone}b]''ła nasilone. od krzyca niezaleźna insutiny cuklfyca dorosłych)' zapa]enie dfiąsełZlviąfanez cukrzycq zwykle jest klinicznie rwkr}Ąvaneu dzieci z nie\ł}'róltnanqcu." do S. .tki brzegu likah}'m sprowokowaniu'Guz ten przedstawlasĘ na dziąsia. ż. ! obecność jest podw}f. wpł}'Vvając}. Brakutraty kości po .Brakutlatyprzyczepu łącznotkankowego.rn niżkontmla pł!.u 0'5.3 niskiej ilości powiedziązapa]nąw czasie ciążyna cz]']rnikidraż.co więcej. BadaniaWykaza' ts MożIiWość Wystqpienia ca|ym w z szonei nie zwiąZane iloścĘ Wrystępowanie w szczęcely zrramiennie wższe nasilenie chombyu kobietcię. dzj'zębowej. !Ą'łosolłatych. zwiększona odpowiedź lub |ub s zapocfątkowa W okresieCiqł(2' 3' trymestl). nad-liąślaL r natryń krów białek i tłuszczy a także zabulzeniami ko: nadzia. nikiem. pogłębiona.W}'rn ciqzy7. * częstsze interproksymaInie. żesystematycznakon. pomimo że \łskaźnik na ropotwórczego.tki pozostawał podob. e lń na bnegu dziąs|a ' Zmiana zabarwienia dziąsła. choloĘ dziąsełv przebiegu cukrzycy Cukrzyca jest schorzeniemogóInoustrojo$yn. bezcechnowotworzenia.pcrza więkzą skłormości4 wy. stąpieniai nasilenia zapa]eŃa dziąseł okresie ciąży.tt) tr (cu. ziarniniaka n]'rn poziomiew obu grupach. . jąc po pomdfie8(Tabela Byc-6-5).ciej .zaś ilość ł cofaniesięzmjanpo porodzie' bardziej kowanrui szczotko\łanru podw5.tlę. nionodwd $pJ i t}! sulilozależna. o zwiękfonaodpowiedź zapaIna dziąsła. dziąse|' mpo ciążowego zapa|enia Tabe|a cha6kter}^\. stqpienia objawówstanu zapalnegopŹy lelasunie guzem. . jest ponadsto lat temu 8uz ciężamych określany ja.choróbprzyzębia t r|asyfikacja 6'8 cĘżov'e zapalenie dziąsel Zmiany w jamie ustnej Tabeia charakerystyka towarz}szą clqzy o podłożuendokĄmologiczn}. iIość ze dziąsłowej. umieiscowionv nie .o w1glą. chank1elffu.ższona.ffżLieżamvch n zwiększona Wysięku szcze|iny przy w ściej szczęcei może. występowanie żamychlg pomrmaniu z paqjentkamipo porcdzie.zależnie od Źńdeł. p\nu w kieszonce ilziąsłowej obja\ly sq zapaleniadziąseł podobnedo objawówzapalenia ziarniniak ropo ziaminiak ciężamych' do z pĘtk4.GuZ !'!ystępuje. 6 częstsze |ub uszypułowanej nie' p\. Ziarniniak zwiąfany z ciążą(guz cĘżox'y)opisany jąc}m sĘ zabufeniami w produkcji insulirly i \!}. w sbukfuu e i funkcji naczyń krwionośnych' g|ó\\'ne (ulr4q: r}p| ( ukr^.cukrzycanrłodocianyc.amych jest Ępo.. J in.na brodaw.HarŁella i inne. kająqmi Z tego/abu'cniami t\ melabolizniel u. z \łydajesię ważniejszlrnczJm.leczrumożonąod. quza ciążowego' 88 .rn płlki na brzegu dziqs|a' ptzez okres kilku miesĘcy W czasieciąży łzyko wy.8.u czego powstaje pojed}mczy klwawi nawetpo de.u\z)eulowan\ nie. zwĘzanego h!órczy choroba crockel. mie. p\'tki.ozwinqćsię juz w piel1\Śz]m i] Krwawienie fgłębnikowaniu' hfmestrże ciąfy cofającsię lub ostatecmie zanika.Zanikanie stanu zapalnego porodrie.tkinazębnejg Ry(' 6.9). ! Postać masy egzofityenej.5 Guz CiążotĄ/y' 0abela 6.głębokość e obraz histo|ogiczny przy dębni.. trola poziomu cul<ru na zaawansowanie zapalenia. 6. nacz]'niaĘktóry łatwo twórcfy p|}.|G 6'7 nĘce' w uynil. D obecność zapaIna dziqs|a' ldinicznie jako bezbolesnewygórowanie. Guz cię. związanego krzycą Bpu I' objauy zapaleniadziąseł z cukrzyc4s4 podobnedo objawówzapaleniadziąseł uwĘzanego płytkq.tkiw cżasie (Tabela nie 6'7). duiegt4'ba. wyrostka zębodo|owego. p\.

H Zwięl6zonaodpowiedź zapalna W za|eżności od p\4ki. Zmniejszenje plltki może ilości ogranicfyć nasi|enie zmian. przy KrWaWienie zg|ębnikowaniu' częstsze występowanie dfieci f niewylóWnaną u cuKzycq Typu |. (może poczqt. złośIił]'łn schoEeniem hemato.e| /a(ZJma od brodaMkjmięd7y.lziąseł fabalwieniu czerwo' o RyC'6.rakterysryka 6'9 kEycą' w biaTabe|a 6'10 chafah€ r ystykazapa|€ n iadfiąseł pŻebiegu p|ytki dziqs|a' obecność na brzegu zwiękzona odpowiedź zapaIna dziąsła' Zmianaabarwienia f dziqs|a' zmiana konturóW dziąsła' Zwiękzona Wysięku sfcze|iny i|ość ze dziąsłowej. lb'ch. Białaczkę dfieli się !v opa. Knvawienie z dziąseł jest częsĘm objarvem u na(iento\Ą r bialatzka ie.ciu o czas trwania (ostra pEe\'lekła)' tJp zaangażowanychkomórck lub (szpikowa lub limfatyczna) i Jiczbę komórek łe krrri 0eukemic?nJ aleukemirrnar.|nżńące moga zapalenie dziąsel rł przebiegu bialaczek Bia]Iaczka predysponować nasilać zapalenie dziąsław pIze" i jest postępując}m. jego loz. pży zg|ębnikowaniu Ktwawienie być " kowyrn objawem chorobywjamieustnej). LtóIe z kolei mogą być pży@y a zlruan slępniP ro/pr/Pctrcnia się na dri4rlo brzeźne jamie ustnej. b związane z chorobami krwi 89 .jednakobecność plytkinie j€ s t ko. p|ytkimożeogranlcą/ć ' zmniejsfenie ilości nasi|enie zmian.tpienls/]mobjasPm i Róźnomdne chombyu]dadukwiotwórczego i cbłon. zaburzeniaod. biegrrbiałaczki'ńe sq one konieczne do powstaJia lociczn}'rncharal. pomości. . wjamie ustneju 17. Ryc.77o4.żeczjrniki miejscowo. pocrqtkowo opisIĄano \Ą'białaĆzkach loie ustnej się osĘch i s}dadały na nie wTómczlny i nadżerki jak również zapalenie dziąseł ich błonyśluzowej. pEyczepu Brak utraty łqcznotkankowego' Blakutratykości Wyrostka zębodołowego' pzy odwraca|ńość pGwid|owej kontro|i stanucukzfcf. 8ranu]openii. obecności jamieustnej' niecna do w}.stqpienia zmianW ]j Zmianazabarwienia dzjąs|a.'istępowaćró$.l2 (Tabela 6. 8a $.Wiqfan€ g o f c!.s w r przycfeprone.6. Tabe|a ch.6). zmianw jamie ustnej2.I eż w bialaczkach przewle.?ębo$ej. i przerost. Pornimo.6 zapaeniedzjąsei prfebiequ w biaiaaek' olan do ciennopurpurowego.K|aslikacja chorób przyzębia fapa|enia dziqse| . w *ia się oblzmieniem . się a na.aplazja szpiku) mogq powodować dnio z ostrą i przewlekłąbiałaczkq'Przerost dzią.47'pacjentów i odpowie. Zapalenie dziąseł pIzebiegubiałaczkiobja. 'ego tozwój niedolawistości.!ńoĄl żeobjawyte mo. lub Obiart]M jr.imiem leuk} qt1óWi ich prckursońw we kilvi i szpiku kostn}'n. ' zmianakonturówdziąŚła powiękzeniem z I! Rozrost pocątkowo obserwowany na brodawce międłzębowej. (bialacuki. feracjqi dojrze\łańemlub zńżńco$.a takżezmiany w wędach chlorrnychszyi' Badania ostatnich lat do.teryzująq'rnsię nadmiemą pioLi.10.

lloiowi zmian' VodP| 7wierę. szonJrmstosowaniem takich jak fen}.W]stepuie m|odsrej .loinv dziąset Rota łan]. kerów kana]łu zmian. hrq i sa /ęki. /ę!le i dokladne wierającychdziałaniena posiadające jU7 w ływapnioweuloka]izowane błonieplamatycznej pobie( wFlqpieniu prcro\fu. dziąseł częściej przy gupie fen}toiny.viąZku Z!t'ięk.iest silnlrn lekiem immunore_ kom dusznicyPo raz pierwszyzaobserwovano g1órmiew celu zapobiega. usuwanje ładrrnek kana. naleĘ do lełówrły' awansowanie Blokery kanafuwapnio. jest odpowiedzĘna stosowanyle\ a]e nia dziąseł pl}tki nazęb. przemst dziąseł. /e dla 1ł]. oraf blokeń\a kana. a na$et cofĘ. odse" rłystępuje autońw Ba. i CzynnikóW zewnętŻ @ych pżednim głóWnie dziqsła. mil i ime.|zĘseł niowegow 1984r i od tego czasuliczne doniesienia nia reakcji odrzucenia organu po przesrczepieniu. umiejscawiasię w przednich odcin.l'z że obecność i]l. iPdna| \Ędaje.lo' Podobnie $ plzwad|u len}.l3 zmian' Badania na zwielzętach. E \^/ystępowanie Wodcinku u dzieci' rĄ/ystępowanie @częstsze procesu chorobowego okre. njP zmian' lecz Ina istotne Znaczeniedla niowego jesl twiaśniona. lecze. Ró\łnieżwrastające uż}'Vvanie pvez kobieh mo'e $p\'\Ąa.miejąry pPercs| . niu epilepsji uTĄvofuje$tóknis$ pnemst dziaseł pohĄ'ierdziły ńepoĘdane działanietych zwiazków u okolo 50%pacjentów pfyjmujqcYch ten lek' ja-k nje przeroście pbtld nazębnej\'r' rĘł'lo. jak nych' pacjenta.Wyka.ie. q Zmiana zabarwienia dziąs|a. pot$'ier.lviekoweji rozpoczJna się z\łykle okołotrzeciego blokerow kanalu wdpniow+ A lubo(reslonych ryny poziomóW go. na plzykład nifedlpina. takich jał ryklospolJna i inne.laria kliniczne WkazaĄ. W 4 Zapoczątkowanie |eku' od sietrzechmiesięcy podania prowadfqca zTidny do dziąs|a kontu. takżeniew]'kluczonyjest współudział śmdkówanty. blokeńw kanałuwapnio\'r'ego' nie lołi.tki zmniejsfa nasilenie przerosfu dziąset. h konrepryinyr stępowaniei rcZwój zapaleniadziąset15 od ce€ różnic a W]. Zmiany k]iniczne zmian.na !n!. łów wapnioiwch.|ecz bezpośredniego pŻy@epu ląenotKanKowego' Pnerost . verapa. 90 .ię ra. a]e Iek\ły\lępowania r. na &ią.Liąseł stanowi charal1erystyczrryobja\''' W zapa|na dzią\ła fa|eżności g1ó\łnieze stosowaniem leków r zwię|śzo1a odpowiedź uboczny zwi4fany pł}'tki' od i|ości obecnej przeciwdrgawkowych.wapnio\r'r'ego prPrc\lu \^ gru|ie ie\| n's^ |pi pł].11 chalaherysqła nia dziqse|' Liczba zachorowańna chorobydzĘsel mod}fiło. FenJńoinastosolvana w sad iczo międzysobą. po zastoso(Eniu blokeńw kanałuwaP gularyjn]'mstosowan}'rn rost . ze z ne lekami \^zrasta rcku na mk w z\. cyk|ospow d \Ąlystępowanie stomwaniu kath żu. faty.u |udzi okreś|ono stężenia |ekóW nie miesiąca po rczpocfęciu tempii. Rozrost międzyzębowej.Wa.tki naĘbnej njP /apobiega p\tki nie jest konieczna w uystą)ienru przemstu po blokerach kanałuwap.óW " zmiana dziąsła. nej..że.stępowanie w za|eżnośCi h osobni.'wołania jamy ustnej pacjentama l\pll'w IIarastan higieny stopnia ich nasilenia. immunosuplesyjnych i blo przemst ograniczyć nasi|enie i|ości moźe u Zmniejsfenie płytki Lekopochodny wapniowego. do w surowicy koniecznych wywolania |eki l.wego p\tli może za. pnvjmolĄaniem e pŹepi!Ąlane iało|ekiobnizajątcisnie. i. lek anĘarjłniczne i zapobiegą|ące prfecyldosporf'naA.\ i szacowanyla okoIo 2vvo' Rola p\. dziąslowej' vlysięku szcze|iny ze '' zwiękzonai|ość pŹy zg|ębnikowaniu' E Krwawienie polełowe rozrostowe Źapa|enie pŻy kośCi lvyrostlc w B W}Atępowanje dziąś|e utracie dziąsel iil związku Utratq z bez |ubbez.or. lekó\ł przeci\dĘav{ko\wch.il flasyfikac choróbprzyzębia ]3] choroby dziąse|mody|ikowane Przez leki po|ekowego zapa|e.toira.}rrolaneprez powczególne nic roznia.'rn fen}toiną była plfedlniotem badań Wielu u wszlstkich pacjentów pEyjmującYchblokery ka.po$odowanv i\ą c?ęs|o ata.leków inmunosupresyjnych. że kontmla nału. Rozwój i nasilenie mzrostowegozapale. rozrostow€go Tabela 6. rozmiaróW początkowo na obserwowany brodawce !.

nych jużprzy r. Krwawienie zgłębnikowaniu' po r odwlaca|ność zaprzestaniu stosowania doust.nież zakażeniapaciolkowcowe' 91 .iąfane z infgkcią ia.4.' 6. Ry.ipj h cie' W badaniach ldiniczn5.akazano. R]'c'6'7i 6'8)' dzĘset{\łnagaobecnielr5iaśnienia Zapalenie dziąseł z\|. Niedobory ąttle.belao 2 CFa. lecz nie eliminuje całkowiciepowiększenra la oĄł'iania lv zapoczątJ<owaniu i postępiechońb 15 (Tabela mas]'dzi4sełla 6. Zmianyw jamie ustnej. nikiem ogó]nejinfekcji (Zmianywtóme) lub bezpo.'fstępo a ia W].ficzrJmi baktenall1i sq w znacfnFn odsetkuzwiqzanez choŃbami pŹeno.ia. pb. takich jak kła' że. objauy zapa]eniadziqseł czepu łącznotkanłowego.lvołane speq. z cepcją homonalną l€ki antykoncepcyjnenależq rorpolrrerhnion5r na srtie.uo\ła ł.obsemuje się jednak sldon.waniem cepcji sq podobne do objawów zapalenia dziąseł zwiapanegoz pł}tką. by dziąsełĘ. .uje.owej' przy .klospo4try i pl}tki na plfemst dzĘseł ńolłe mogąza]dócać rclację pomiędzyodpo\\iedfĘ jamy ustnej redu.7 i 6'8 Po|ekowe rozrostowezapa|€nie dfiąse|.elaryrmieniskiej ilości przerostudziasełspo\Ą'odo\Ą'anego u kobiet przyjmującj. do grup\ nąjbard..ll. pierwotne).ię. L]oloddl w]daje. w jach r. nych lekówantykoncepcyjnych' my ustnei choloby dziąsełpochodzeniabakferyjnego chorc.lko pł}tką w pońwnaniu do ĆhoróbduĘseł \'lywołan]. i $}daje się' ZeĘstępuje on u 25 do 307o niamiw odżywianiu pIzyjmująclch ten lek Związek pomiędzy zapale.P] r^ia/aj\ąnJ p\a]. obecność nabeegudziąsła' I Zwiękzona odpowiedź zapa|na dziąsła.m. chorcby\vinrsoue.tki.ogqpłcio\{ą' Należądo nich neżączka i Źadfiej kiła. d. gospodarza bakeńami ń. na c.o wTĄvd. niPm dl.ch 1eki2(Iabela 6'12)' Klinicale obja\ły nej po mZ pierwszyw l9B3 roku cyk]ospoĘlĘ opisano pacjentów ia choroby dziąselmodfikowanezaburze.ujesię u osób Z niskim statusemspołeczno.ch Irazębną'częściej fmiany te obsen\.ł. żaczka.ekonomiczn5m kla.a d $lstąpienjem i stopniem nasilenia przerosfu dziąseł !. możP na modclu Zwierzęcfm nad osobńczą podatrrość infekcje.el rv pnmwnaniu Lobietami pryjmu.]iązane doustną antykon. doustnej anrykon' związanegoz plżyjmo. że higiena a |.ch \łYkrlto zmiany \ dzĘśle.onvijających i u osób ze anniejszonq odpor.Zmiany rvjamie ustnej mogąbyćlry. objarvów zapa]. nopauzaln1tn w1niku stosowanialeków anĘ/kon.K|asyfikacja choróbprzyzębia j4q''Inileków tego rodzaju. żedfugo|effnino\e wanie tych leków możebyć pżycztną utraty p. koncepcję hormonalnq częściej występujązapale.tki .[volane8o U osób niedoż]tvionych rłystępują zabużena . szonyni dl.aherysty|azapa|eniad7iąsF|7w|4/dre9o nością ilnmunologicznq'z -L choroby dziąse| z]t..ch. rozwłajqcesię u kobiet w wieku prZedme.klospol]'!1ą zostałwialYgodnie udokunentG w u]dad-/ip nie odF'mośLiow\. się . zmiana zabarwienia dziąsła' jego l zmiana kont!lóW dziqs|amoż|iwq z zmianą loz' miaróW r Zwię|Ślona Wysięku sz(ze|i'ry i|ośc ze dzias. Jednak doldadnam. wany W badaniach na rrp$lem q.W grupie śrcdniego zakażenia(zmian}' tej znalaĄ się ń\'\.Pomimo braku pewnJ'ch pl7yjmo.1. ność r.8lzJóicze i inne mogą\W. w cepcyjnych' U kobiet pŹyjmująqrch doustnąanĘ.W obĘbie tkanek stępować pżluębia zmiany uystępują stosunkowo rza. / rua nie &: cHoRoBYDz|ĄsEŁ zW|ĄzANE N|E z PŁYTKĄ NAZĘBNĄ doustnych z p2yjmowaniem ekóWantykoncepcyjnych' W przebieguchorób ogó]n].'raźnych do pł}tki nazęb. pmwi.

lopostaciowego' Zmianom ty. i połączonego zapale. jed.rl 'Wydzielaniem ślinyz cu]ozycq. waćtkanki prz1zębia. opóżniai u]'ujłrade fębóW mogą im towaŹyszyć Zmiany ogólnoustlojowe'2 w chorób E obiaw dz|ąsfowe p|żebiegu o9ó|nouślojov{ych Zmiany w obębie dziąsła pEebieg! chorób skóI. W ponad B0%przJpadkó\j{złuszczające zapalenie dziąsełstano\'{iobjaw pemfigoidu błon śluzo\\. Obniienic odpomo. oe( iej llaIomiasl obserwujc je się u osób z obniźoną odpomością irrrmmologicznąlub u których zaburzonajest flom bakteryjnajamy ust./r'i.zlokalizo.lvego mogq być spowo. wjlusat?. w pęr r L]ei. dowaneprzez wirusy DNA lub RNĄ najczęściej przez wirus opryszczkiHsVl' zmiany te mogą nak uTĄ'r'o\'i\ać zapa]eńe dziąsełlub Zapalenie jamy ustnej na skutek uaktF\'nienia wirusa. b\ mo8J poknĄva. 1 0 grudko$'eu]dadajqcesię w siateczkę. /s4ds/clŹ parjenló\Ą pm.ą. U osób zakażonych wirusem HIV obserwujesię jamy ustnejw postacizaczenarezapalenie Srzj'bicze nienia dfĘsłaprzyczepionego linijnego zacfer\\'le. nej na sk1rtek.10).łókniakowatość dziąseł choroby dfiąsełpochodzenia genetycznegomogq obejmo. nieoia bżegu ilziąsłowego Z niem dziąsła' Diagnozapowinnabyćpostawiorra na podstairiebadaniamykologicznego-lg E]choroby dziąsel uwalunkowane genetycznie Dziedficzna rł.śluzówko$]'ch Wstępo\4Ećmogąjako zfuszcfa' jqce zapalenie dziąsel (Gi|1giDitis desą1runaturl).ystępuja infekc]e Cdndidl albbafu9. który w la.ych lub liszaja fiaskiego. po|i(zków żem obrębie W błony i|ulowej Czy ga. rcbą W R y c . związanez cho.|eniedfiąseł walle [ajczęściejna błonie śluzowejpoliczków w oko]icyzębówtlżonov!]'ch. i 6. jest cz]'rmikiem splzyjająqtn uwalrriania się zmu (I{yc.l8 6I Chorotv dziąset pochodzeniagz}ticzego Chomby dńąsełpochodzeniagr4'biczego rzadko h]. podstawo\'t. Na|oty mogąbyćusunięte pomocą te za pozostawiajqc po. zy zaczerwienionq krwawiącq lub Wielf(hnię. Rzadziej\ł}stępuje przebiegrrpęcheMycyzi\'y. 92 . obnDon}mpH śliny jamy ustnej Gżybicze zapa|enie !Ąlystępować moze postaci W bialych na|otóW ściś|e złączonych f podło jęlyka. 9i 6 .d organi.lługoterminowej terapii ant]tiorykc wej o szerol'im spelrttum dzialania.ikacja K|asyf choróbprzyzębia Ltórc mogq $Tlvo\avać paciorkowcowezapalmie dziąsełlub paciolkowcowezapalenie jamy ustnejobjawom ogó]nJ(n (pod$5ższona temperafura' złe samopocfucie) tolvarzysz4zmiany w jamie ustnej o chaml1elfe zapalenia dziąseł z naĘstająqtn knł?\'r'ieniem moż]iwościq i tworzelriaropnil6' chorcby dzĘsełpochodz€nia wirusowego choroby dzi4sełpochodzeniawiruso. tentnej fomie znajduje się w zwojach czucioi\'ych ncn'. talp koron} Zębo\^. Najcuęściej $. w no.stępują u ocobzJrowych. 6 . po\ł]m dla Zfuszczajacego zapalenia dziasełmogq towarzyszyc ilrne obja!'!y miejscołve.linijnci ĘA dermatozy herzot\ejrl n|mie. dziąsel.Jedn4 z najbardziejznanych chońb tej grupy jest dziedziczna$'tókniato\Ąratość dzi4seł' Przercśńętedziąstaw przebie8utej choro. w zap.u hrtj&ielnego. u uŻ\MJiącJ(}l urupelnleń tetrcznych. leczonychsterydami ze zrnniejszonl. nia \łysiękowego wie. Liszaju płaskimbędqto \wl.

l':l choróbprzyzębia K|asyf ikacja mogąbyćobecne choroby przyzębia w pemfigoidziebłonśluzo\aych blizny po Wgojonych zmianach. W s/czegó|nośo nicdoll.'f sięko\t5' wielopostaciowycha.ter.ymagać badań być zmianmoże trudna może postaćchorcby niź35lat.l. stan zapa|nytkanek podtrz}mujacych spowodo. . peihef/p. prlef siebie możnazaliczyćumzy szczotĘ do waly speq'ficzrytni balteńarni lub grupąbakteń. WiĄ. wego i ruchomość podczasbadania to stencji dziasłaoraz k. a w pęcheżycy wiele klaqfi' stŹępy nabłonkana obwodziepęknięFch W minionych 20 latach przedstawiono z\. ją.ZaobseMoua. Utrata plzyalboepizo.wwołane na skutek Zapalenia pnyzębia chalattełfuje prfewle]dy zrniany lrazowe mogą być ząb dfiałń $łasnychlub lekarza-Do uszkoilzeridokona. La]<ze jamy zapaleńpż}zębia. słalub obu jednocześnie. c7epumoie wFtepot\a.'$łrą jako objawschorzeń ogó]noushojor. potenqja]nyrn miejscemuhary żebyć notkankovego w miejscu lawawienia.o.ond]ości' i 841ob\.rn postępujqcej choroby' \j{skaźnikiem pdmie|a'. na ticzne $spierającychoddzielneklasjfik(} bmklo do\Ąodów (dddi p€riodon' przj. jch Za. 4 zmiany pato|ogiczne dziąsel plżewlekłą i chorobęprz}zębiaobselwc agresj. recesji dzią. stosunkowo rzadko' ti'is) i zapa]enia leakcjewystępujq A|ergicfne a mzlrń po. i n}Ch na pMyczeput4cz.taÓ lłska/uie obecnośt zapalenia mo.'ykłej pęcherzy Runień l. i poź].lzido postępującej za. \ł]'tDstka zębówizmiany kszta]ltui konsy.zębia dorosłych wanie zapalenia prz}rębiaopomegona lecfenie (7?. w spe. kaqiironych klinicmych postacifapa]eniapżlzĘbia' Mo. ł}stępujqcych |ub do mato|ogięnymi środkamj pielęgnacji ust. jak płyny).lniP c7e. \iemnjei nalcĄ iP stego krwawienia Mcuas badania sondą na koĘ. ńókien ozębnej i kości\aymstka zębodolowego &nĘ'stycun}'rni'Do urazówzewnętnych na]eżą wykon$\€ne plfez lekaźa podczasopram\ły' z tlvoneniem loeszonek prłzębnych.mi miejscowmi. liegi cechq dulak1erysryczną rŹda ub}'tkulub imych zabiegówstandardor.\łady !r. jednak wietoletniebadaniaweryfiIowa\' je uskazural. t'Ą'(|ępou. takimi jak p\'tka nazĘbna wie}a' i w.nad-/erkiplamr tumieniowP.Lacirrcze.fuje się wielopostaciowością.a a$es]Ą'WĘ woeśniejsąm cjalistycrnychlT.lvieniem.''a\'r'ienie nąiczęściej uystępujqceobjawyzapaleniaprz}zębia' Krrmwienie nie zawsze musi być poz}t$fl].i\Ykwitó\.1.'fchoraz nta ulatzoweEo waną .bone nab}te' i ostre stany prz}zębia. kieszonek obecność Grrzodzeń lub recesji2. pn}uębnych oraz ubJtek kości zębodoło. sto zaróWno materiałami Mogąbyćspowodowane ft1cloryp"rnx1onlilił|.vych. śnie plzpębia związaq z cz:tmika.$ ŚposóbLią8lv podczasnasilenia chomby2 dycznie 93 . obselwoilalo u pacjentówńefaleznie od wieku'l uploszczona' Przedstawrcno Klas}'fikacjazostała grupyzapaleniaprz}zębia: trzy podstawowe bowiem pochodze. o}'ch destrukcji lub !Óóir ńtk4 dentystJ'cznq inqtni akcesonaml wu}tliku czegodocho. pmjfębia jest kliniczne stwiel{zenie utraty b. rv}niku urazu może dochodfić do rradżejeĘ chońb przycfepu łącznotkanlo\'{ego. tych no bolviemdestntkcję Diagnoza nej(pasty.

. zakażenia m H|Vosteowirus€ przyzębia to\.na.lub teżoklesowo gwałto\Ą.'łli. \łaćw postaci zlokalizowanejlub uogó|rdonejoraf przewlek\ch za. BacteroidesforstthLls. s]fikacji ostatecznie z f|orą je!| pntzebia.ponie\łaż ono pojęciem ' może powiqzanez (zynnikami rapalenie prc być miejs(owymi szelsz]'rnniżpolviązany ściśle z wiekiem telmń uzy.. .. c'omitd11s. pEyjęto okeślenie'. które mogqstopniowona. kot'ego i ubltek kości'natomiast w postaci uogól.. u dziąsłowego.przewlelde !' jestpowiązaneróżnolodnq baheryjnq. możemieć pżebieg lekki.varzyszy porczat obemość ńżnJ'ch gatunków bakerii umiejscowionychna powierzclni Zębatub pżez ] ńożebyćmod}4ikowane Czynniki niż inne chodfiąśa.rką''. l-2 rastać. stacą tego schoĘeniaobserwoua[qu dorcsłych. nad.'fapalenieprzJzębiazwiązane trĄ.tki dysponujacymiodHadanie na nazębnel \Ąyni..ać' się pEpębnych ń'tszych niż 6 rnm' cnościq kieszonek Ryc'6. nionejwięr n} 30%miejs(objeĘch ej bddaniPm' szonaruchomość przemieszczanie i/lub mta. ni€ pr4"ębla' bia. ? może modyfikowane z chorobyogó|noustro prz€ być jowe. balter]. Fusobacte.il ZAPALEI{|A"'' .Acti|bbąciu1ls acti]1omacetem.12 Śr€. ale lv patogenezie integra|IĘrolę odglT.) Klasyfikacja chorób przyzębia . objęte jest mniej niż 307o miejsc badanych' przyzębnych stan zapa]nydzią. PRZEWLEKTE |l enzYzęall 'j' .. pl}. jak pa|enie takie t]^oniu Czy to:Porpwnan1s gh1gi1)aLis. stres... utrata kościw1'rostkazębodolowego (BL).kc postaci ZalMleniaplzlfębia to \Ąane cja zębów Większość chaĘkteĘfująśę utrat4przyoepu ĘCznotkan.a takze zwięk. źadziejh(. koi\'ego(odpowiednio nrm i g mm) ońz obe. Głównj'rnicechami kliniczn1tni paleń przyzębia są: kliniczna utrata przyczepu w pocIa(i l]o|alj/o\ł€ n cj/mianamipalologic?D}mi (cĄL). bądź pn}zębiajest infekcja cfj'llą pDewlekłego zapa]enia (uraz warunkami miejscowymi zgryzov'y). ale ł często stwierdza obecność się kamienia i pod. pią a|emoże pośępóW miecokesy szybkich bacterrcctlts.cechykliniene: .. Najczęściej Łolowane z głębokich kieszonek robyogó|nouśroiowe. umiaIkowanylub ciężki. u dziecii młodfieży. pnewlelde stanyzapa]ne. jak wają mechanizmy obronne gospodarua' Zapa]enirl takie Cukrztta.l z przez byćpowiqzane Czynnikami z spowodowanymi (na Wedługwspółczesnychpoglądó4 głównąpży.'. Treponmn d"ntimla.uębia Mj(zęstszą po.|notowano obemość kieszonek i utratęprz}czepułącznotkan.Peptjstreptlxocars m:ic. |ekarza pżykład nawisające Wypełnienia).a|e fda7a się u jest Przewlelde zapalenie prz].zapalenie Fzlzębia domsłych'' kającymi budowy z anatomicznej zębóW|Ubmoże lub . wany poprzednio'. sja oraukrwawieniepodczasbadania. !Ąystępuje najczęście|doroslych. . lub się Przew]e]de zapaleniapr4'zębialelrkie i umiar.a jestklasyfikowane podstawie na stopnia zaawanso' rilon nucleąh]|n Eike||el]ą i anodens '20 przyaepułqcznotkankowego' Waniautraty Przewlelde zapalenie przJuębiajest chorcbq in. w których o.i. Ryc' 6.ukcji PĘewlekłe fapalenie prz]zębia może występ(} lltókien ozębneji kości rq'rostka Zębodołouego..L-) pżyzębia Przewlekłe zapa|enie V!4/óźniajq następujące .ros. 7 rozwija wo|no W umiarkowanie się |ub szybkim tem.nie rrasi]. seł'Dodatkowomożewystępować obrzęk lub rece. łlstępuje ró\łnież dzieci i młodfiezyW nowejkla..|l Ła. fekcyjna tkanek podtzlmujących ząb pmwadzqcą do stanów zapa]nych i postępującej dest.Lntelk intemedi\ C'amphlla.

jące fapalenie przJĘbia GPP)' Jak sama rranra \ego (Ryc.11 6. niż . uoglrrionej' KIJteńum rozpomawaniaagesprne. ne Zapalenia ElrzyLębia(aggressżDe które zastł)iły grupę wczesnych zapa|eń (Earla.W postaci umiarkowanej 3 do 4 mm od cAL.h niż6 mm' obP(DPsą radio|ogiczne /mid.utratą przyczepułącznotkanlowego większq Ętetów w dziedziniepeńodontologiiuzgodniono'ze oiż 5 mm. PRZYZĘBIA 95 . .rznp z.że $lstępo\łać obrzęklub r.'7ds5!tlaIowy( \Ąd^/laIou Penodonlo|ogij h KLi. nicarej w l98g nrlll.13 Przew|ekie ciężkie fap. nie przekacza ono pierwszego Do grup!'wczesnychzapaleńprzylębia zaliczano jak stopnia i takie jednos&i chorobowe.chaut(} zębia. frzekraĆząjqcl'ch gĘbs4. Ńenie rwstępujacepodczasba. gly przebiegać miejscowolub pr4bieIać postaćuo.f ikacja Kolejną glupę chońb prz}zębiastanowiąa$esylv' periDdaxitis). histologicanego taboi ratoryjnego..n'ansowane Zapalede prz}z+ przJzębia'Wczesne zapalenia prz]zębia zastqpiono Ębórł: ba możeĘ$ępować w folTnie zloka]izowanej uo.EoP) ilyodlębnionych pod. mi destfukq.|enie stopień zaawansowania choroby charakeryzuje na się (CAL). podczas . dych' Jednak kĄ'tedum r.krrm...Kate8ońę taką uhvolfono w celu objęcia pz5padków.listości (]lelpina wego zapa]enia pzyzębia 6.|!.rni/ midna. Dodatko\Ąo mo. dc/ morno/aa!\an5o\łana dctnull ja kosti nie m. umiarkowanlm lub ciężkim2]. je obnażerrie fuIkadi.mdiologicznego. W klas}'fikaqji 1989rol. na być I l. p.12).. wskazqle. 6. przlzębia zloka]izowaneuogóllrione(LPĘ Przewlelde zapalenia prz]. lekkicgo lub umiarkouanegozapaleniapŹ}zębia. poznaniu budziłodużowątp]iwości' Dyskutou€no. wqĘ]i$ych prz]'padkach w mikrobiolo.zębiaciężkiecharak. . w L1órych dzieci z uzębieniem nr]ecz.6. badania. w lfe(]z$..lerniP8omę. omz obecnościq kieszonek podstawieLtórcgo diagnozujemychorobę'jak ńw. . gicznegoi inmunologicznego. Podczasostatniegospotkania najłyżsą.rbur7enia Dzisiajjużwiem3iżelriękzośćpadentóW u k1órych zdiagnozo\t'ano uogó]nionąpostaćprzedpoL:witanio.chorób przyzębia K|asy. predpokwitaniowe Bc.}stępowały 'łzny / uogdL on\.'ieku rozstrĄgająceo roz.l zapa]enia Fo pier-wsze większąniż r/3destrukcjqtkanek przy.riodonlologjcznp D!'rnmial\ poM.chombyrv tej gmpie dotyczftyludzi mt(| nego zapa]eniasq: obrzęĘ zaczerwienienie. lv kości'może!'!5'stqpić pod parasolem wczesnychzapaleń zlviększonaruchomość że ukrywaćsię Przewle]dezaa.?( a więc te same objauy k1órc \Ą.22 gozapa]enia prz}u ębiaopiera się na analiziebadania klinicznego.:. .]'r. postaci podstawie klinicznej utratyprzycrepu W (cAL) p|zyeepu iekkiejq/stępuje k|inicznego utrata od 1 do 2 mm. a w postaci ciężkiej Więcej 5 mm. więc terminem agres$me zapalenia pźylębia' i ' Pacjentmoze miećmiejsar zdrou'elub ob' które moga łysĘpować w formie miejsco\Ą'ej lub !ńlnionej zmianami patologionymi w ńżn}'In stopniu.u istniałań$'nież grupa Z pPedpol<wilanio\$l/apd]Pn pr/]. prz}zębiaod popŹednich postaci? gó|nionapostaćm]lodzieńczego rrŹne Zapa]enie pżyzębia.ostka Zębodoło...jn}mi tkanek prz1zębiarozpoznajemy postępującę Czlan \{obec tegońżni się przewlekłe Zaa\łansc gwaftouTlie zapaleniepr'Jzębia czy uo.13)'T}po$łmi cechami Zaawansowa.ą u 2l .lanialub samoistne. pzlzębia. AGRESYWNE ZAPALEI{IA'::]]]. zapa]enie i ter'\'Zuje utrata ]dinicmego przyczepu łqczllotkan.7ębia. f (po\ĄMej5 mm) z posĘpującądegradacja ne i uogólrrione(IJĘ GJP) oraf gwałtoy.nie postępu.ecesja dzią. onset Periodonntis . gólniona.r q. słaoraz kwawienie podczas Jezeli !'vystępu. młodziencze apaleniepżyzębiazlokalizoła. kowego $'lókien ozębneji utiata kości\Ą. GPP). ile im. obecnością ubJ'tkówkostnjth i fukacji wiek nie moźe \Ą']znaonikiemczyklftefium. h kóre mo.lasę.

Defel<tobtony gospodarza główny'ch zaliczono: obseNujemy międfy iinJmi w Zabużeniach adhezji tj sąóĘ utmtę prz}'gepu łącznotkankolrego oraz gŹnuloq.zujesię| W\.tka. powinno kwa|i{ikować ru uogó|niony(h się do g py agre t]. !j Upośledzenie fagoq'tozy' paleniem prz1-zębia pacjenta r]m\Ą.ficzn]''ch 3 samoistne Zat. u których nie stwiedza się współistnieją. ĄIesJĄĄ'I)e il'łn i inn$h. l. choroby oĘz zde.rrne zapalenia przyzębia chankeryuuja porność gospodaiZa.obselwowane pżyfębia' w badaniachklinionych mzległe slunychlubpzew|eklych ciężkich zapa|eń destrukcjetkanek prz1. którego odnoszą cechydąją. spPrr'fil zlr\m rodzajem ze.!t'ne dlgoplano$'e. nia zaawansowania destrukcjitkanek podtr.ale możelłystępo.icy kiwi silną odpowiedziąhumomlna shvierdza się podw1zszonypoziom przeciwciał pEeciwko czlanikom infękcyjĄ'rn). rMmożonej cydowanie częstsze \Wstępowanie speq..adzac]' obsenĄujesię defekt immuno..tóW ue rqldzon]'ch niedobomchinununo.pacjentówdanym lenia przlzębia znaczńe szyrsządestrukcjątkanek zapa|enie a z rozpoznaniem fdaniem RPĘ ucfestnikóW konferencji.lępowaniPm. horobt' n].z}maniepostępuutlary pnyczepu baktedi.] i PGE2. jąrych do się "qb. i tq rosll'a zęborJolovego>2 rnm s ciągrr logicznychomz neutrDpeniiq'klicznej.zębia niewspćilmiemedo cz1nnikórł mie]' sq sco\łych(pĘ. (. przewlelde' jest chombą tkanek otaczających ząb.zębia stnrkdę pr4uębia bez zadnych wspołistniejqcych u osób. kamień)'25 jednqf chońb ogólnouśrojowych.ages5ttne lł Ilość złogórv rrazębnych niepmpoĘonalrĘ do stoP /dpJPnic plzwębia'.ż i się jednak od przewleklegozapa. cz}tĘc go bafiZiej podatn]. Ró.. w t]łn pŹede WszystkimAc. że.rn okr€ślone ceĆhygłó.Ltórych stwierdzono u de..oby' Uczestnicykonferendi zgodzilisĘ. tinorvJcetemcomitlns Cv niektóĄ. przyczepu łącznotkankowego. bia jest z:łożona i ńżni się od etio]ogiipfewletdego kach Porpharcm(fiasgingixnLh) .h. wleldegolub agt€sJĄmego zapalenia iij Ro. cz]'Tników ogó]nych.1c.binne $! stępowaniecho. pŻyfębia' Ry('6'14i 6'15 AqrEsywne zapa|enie 96 .pluewleldego zapalcniaplzjfębia''.ny fenotJ'I} do logiczny rodzinne \'v}stępo\Ą?nie produkcji IL. !l Wystepowaniea8rcs]M'nego zapa]eńa prz]. Zapalenie prz]zębia może \ł]stępo. '] Nadireak{Ą\.1/ne ]ub zapa|enia częściej gwa]townje poste waćpoź iej. zębia uogó|nione' WyeIiminowano pujące pŻ}zębia (RPP). łqcznotkankowego kości i !{Tostka zębodołowe.czajacy chombyod..możnaw'ł4<zyć gnrpę prze.90Va).o. zapaleniaprzlzębia' U pacjentólvz agresJ'!Ąn5'm fa.iIobdcill "sac. Etiopatogeneza agrcswlIego zapalenia pż}zę. w cych chorób ogólnych' pŹyzębra.zmu.zębia. /d. glngigo (remisjaĆhorob]') tirbrnUetencamitans Paryfulrornonas ' Da|Is' anph! Lob C ącterf ech 1s'FI1s actef ob itrn nllclea. Do ( eLhdflr8opldnoBy( klóre nic t\}\lępują h. iPsl pa]eniaprz]. jednak u ludzi ogó]rriezdronych' ne diagnozowane terazjakoagresywne są zapa|enie która \łystępuje przy"ębia prfy pned 30 rckiem życia. ce się WraŹnie Zidenbćiko1\'ać klinicznie i laborato.h plf}pad. o&óżniające postać wsze zallczono: tę ryjnie. Do cech i na infekcje bakerljne.pror€dzącą do sąibkiej utra.K|asy"f choróbprzyzębia ikacja Agrcsl\łre zapalenie pn]fębia.rerie u dojrzewania' (w sum$. Ustalono na" 3 micsĘc1': tomiast' żemłodocianyc.w sposób$'ysta. z|oka|izowaneagrcs}1. podtE]mująrych ząb. podobnie jak pżyuębia Młodzieńae zapa|enie miejscowe i uogó]nio. \łać postaci zlokalizo$'aneji uogólnionejw Ę z|oka|izowane Zlokalizowane aślesw\'rre fapalenie plf\fębia cha" rakteĘ. lrń'vvajqcąna od" Ęres3.l lł obecność tkankach plzpębiaAci:nobacjllxLs w .

|Pka.tów poniżej500/mm5może stano\t'ićniĆbczpie.l-.rpycz5nnikórv rtpłIĄ'ających \Ą!'stępo. moga po\\oJoMd' l7e\|\/P \\}. lh h.lki. mórek.rniP. Phtka bakeĘ'jna bia.ąodposip. ńb ogóIryrh na przebĘ i leczeńe chońb pżpębia' cej niż dwóch zębów qmi powierzchnie miętlzlzębowe pienvszJ'ch na Do gn. jiniPrcdję' d lc.' b\l \\. bardzobolesnymi oruzodzeniami (R5'c. szpikLl'Neutmpenia nabJta \Ąlstępujepodczassto.spółist' z owaln]. Zmniejszenie ilości$anu]oc]tów obojętno. Blona śluzo\Ąa ZAPALEN|A PRzYzĘBlA scem. <nsania lp]. siekaczylub tEono$aó\ł stałych. upośledzają or-afz$ię]śzaćnasilenie zapa]enia \tTtwananie prawidłowej ilości ko.h ob. qriln]ch. ograniczeniem procesucholobowegodo Irle$'rę" rze zaś .c 6']6)'\! neuIropPnij ma mnżLi$n. niżejJ0 roku Z}cia' Innechoroby SlJl. jest inicjatolem clDroby pżylę.]ziąsełlub za.lębia mogą \!-"-st4pić na8le' To\\a.'\ obniżeniegranulo.iedfia]nościza lecze.poza zmianami obe]muja.lapaleniepżlzębia w l. .1óll.ię ./n}. OGOLNYCH biczych lub bakteryjnFh.]/iq s]stemowe. cfeńst\Ą'o rówlież w jamie ust. ka ic \Ą}\\oluj.lt'ościach leczenia.znotkan. modfikująqch przebicg Zapalcń przs'zębiaza|icza Uogó]l one a$esyl\Ie zapalenie się trzy glupy scholzeń: tel-lzu]e stę: \\j'stępowaniemcholob!' pneważnieu osób po. po1'ażnrh Zakażeń' tyczyto fębów innJ'chniżpieńlsze siekaczci trZC].lępo\ĄdniP ki fizycznc. $żnie Zmian w tkanłach prz}zębia należy wiele \ie]'lóre/ ni. lrych plfy co najmniej tŹech zębachstałych(dG c]. żeodpowiedź bją \lsĄŚtkie postaciezapaleniapląu ębia'szczcgól.Pacjent rz]szy im zapalede plf'lfębia omz błonyś]uzowej Grpiacr' na .czne.iB\-f.Cz}nniki ogó]rremocl1fi. 23 nowce) 21 nej' NiedobóI kn''jnek bial}'chprcwadzi do upośle. *iedf zapa]ną' Uzrrajesię $'śród nich chorob]'ogó| \\\l h.o. 2 uogó|nione n]'ch pżcf cz!'Tniki ogó]noustmjowe'2J2 chońb Do pn]zębia charak. a cji do rourł'ojuakażeńmiejscou:. wśródnicll choń! uldado$']rh. jFnlo\\.]' P8oll' u neLlIrollcnii cz]łr]ików miejscow].s'!Źźńe \\5'stępująqni epizodami destlukcji z chorobami hematologicznymi tkanek plf]fębia (utrata plz}'czepułąc. Chorobyhematologi(zte. 1 zapa|enia przyzębia związane u.j \\w. \Ą któĄłn często dochodzi do nie\Ąie]kch W PRZEBIEGU CHOBOB uszkodzeń cĘłościtkanki i rozwoju zakażeńgrz1. go. a td]'e Lonse](wenl l/)' l\l/pre\|17P ni.chemiczneomz zabuĘeniahonnonalne o€ ' l. nie\ielkim udziałem /midn\ rinno się rozważ]''ć wspć'ristniejqq udzial czrmików w tkanl€ch pż].|n.h' może iei nie pop ez i\pł!\v'na układimmunologicznyi odpo.\Ą.alc znaczącą w etiopatogenezie rolę odgĘ'V\a tak.ch' .]'niku .cniu nni.| N. Nab}te neutropenie mogą być stanem plenja prnrpbiaI pa' u pomiędz}' ciężĘ chombąpż}zębia pl7Pj'. po odslalr'.nja ulż]muj4( idpJn. korĄ'egoutatą kości i $]Tostka zębodołowego) ' \!. lĄ . piPn\o|niako\Ą\ i innt't Rot'nier ' zynni.?dkaż..pn\uj."1'likiPm lakażcn baktcnin}.] hi8ipnęjdm}U. rm 9ę d}sploporcje io\^ym' u<|ępujq.dLieqimu. Chorobylub zespolygenetJ. szą btć rt1konyrrane w osłonie ant-\'1rioFko\Ą€j' 9l . l. r zl po.ldoD.]'stępo\Ąaniem uogólnionrch zmian chorobo r]EUTR0PE\L. idioparycznegozabuvenia lub \ttómej supresji gospodaża.rhi uogó]-ronych u jamy ustnej jest miei (posocznice).tirł' nai(/en . chłonnych!t€ k1łi możebyćlr1rrikiem piem'otne.czqcejzapaleń dziąsełmod]tkowa.h rviru.. Chorob ogó]noushojo\Ą\ch pnsinien lr!.mi./PniJ.pniJ njc i \] o rrpłpvic c4tników ogólnych na /mian s pr\/eLiu.h /o\|a]] r horob|ubl"l. dzenia fagoc}tozydrobnoustrojó$': $' konselo^en.orr' opi\anl lv części doĘ.2 mojnafrobonaro8lani- tv choroby możli. . ) lotoL).KIasyf ikacja chorób przyzębia powbni b]ć ś\łiadomj nacze ia $r']Ą!u cho. mozlilr:ch plikacjach i slojej odpo}. llr/prrr' ial surnwill Lrvi na czlrniki infekqine.

nig" ale q'cznych' Bia]|aczkowa komórka macierzysta daje dy nie utn}mują się prawidłowe wartości leukocy.€. zrrian oĘmujacycl uzębieniem]ecune stałe'czę.wszystkichtJpach białaczek.7pjest ost. dziąseł. Przeciwrvskazane ruchome aparatJ oltodonrycz.]-/inna neutropPnia hujP . leki q/. przercstem dzĘseŁ Plżebieg sąóko narastąjąC5łn ffi nolzm''ł I (\T[IĆZNA NEI./ poModu nis/. plf}zębiaz fomowanrem schożenia uldadu czerwolokwjnkowego. dać jużu dzieci' zmiany w prz]'uębiu jamy usfuej' obseru'ujesię ż}woczer. i monol\'1ofą' W].Jna5ię nntwiPnl?rir. wft|Iocz}(r].Wienie ne i uzupełnienia dziąsełz tendencjq do o\ttzodzeń a o\łrzodf błonyśluzowej.ffi K|asyfikacja chorób przyzębia |zjzapa|enie pfllzębia związane z choro. stukcja kości\ł].rostkazębodołowego' We a Cyldicznie nie w postaci osbej monoc]1o.tkc cia obsenuje się zapalenie wego czy zaburzeniakrzepliwości mogą mod1fiko g]ębokiń kiĄńnek pmzebnrÓ' Naioeśclei anian1 waćchorobęprz}zębia'Nie ma jedrrak doldadnych destrukqjne obseMuje się ptfy zębach sie(znych danj. może\ł]stępo.zę' eleklnrmagnetl'czne).Ąlępuje o8ru. nu higieny są prcteryczneze względuna możli. w szpil. z przewleldą białaĆzĘ obsenĄuje się przerosty kiem wzdfużbrzegu dziąsła'sąóko postępujede.Ljem i zanilipm girlando$alo(i. o ń.P tc tP7. ne zabar.mZatż]maniem dojże$.zapalenie plzJuĘbiatowdl. postacią' U podstaw procesu białaczkowego leży sow].r'stępo. om/ Miejsrorre czj''Dnikidnżniqce nie sq konieczne do powstawa.powe ne)' U 36%chorych z ostĘ białaczĘ i 107Óchorych ogĘniczenie zmian zapalnyc. na. kóre dziedziczą tę sama uadę genetycznq' żell500 \\ mm3/na(/dP t\fas|d poddtnoii na /a.o$anie' każenia' Zmiany zaczpraj4 się już w uzębieniu Nlutacjew aparaciegenetycznj'mmogąbyćsamol.16Zapa|enie W .2.Zrnian tkankach prż}zębia' w lecz mogąrrasilać szqcezesp{'owiDowna ma duraker uogólnionych odpowiedź zapalną' Sama obecność choroby pod. Wraz fe wfrostem ilościneutrofiIi stan plz]zębia popm$'ie. spadkukĘżqcychrvekr1vineutrofili w regulamych ffi rtłrłcznł. mleczn}m-obniżeniuliczbyleukocńói\' mogątowa. szĆzególnieostrq q'ldach od 15do 35 dni Spowodowane to okrc.aniatych komórek ffansformacja nowotwolowa komórek hemopoe.wo.!va i ziaminowania.KRtl! Prz}puszcza Ze pacjentami'U 3670 slę' chorychdzieci ponizej6 rolu ży.tt ź]voczerwon}m Iqb.wej.TRoPENL{ 98 .ię d7icd7i. nia brodawek międz}zęboiłych' tostatyczne)'a takżebiologiczne Tj. tr't}. pż}"ębia pżebiegu glanu|ocytopenii'nj.l2 eń wość. Przy Ępowi nych.chw tl'In zakresiei koniecznesq ilalszebadania i hfono\Ą)Lh' ZdpalPnje pryfĘbid ro'?poo. cz}amikifizyczne (promieniowaniejonizuj4ce. rł1Lazuialnieprarvidlni\y w/ro<li rożni. odpowied/i ncutrofilind 4kdżpnia.chemiczne (beMen.ńrażliwość tkanekpźyzebia na stość \Ą}śtępo\łania i nasilenie chorcbyjest więkua rozwój choroby przyzębia'2J2 u pacjentówz zespołem Downaw poń\Ą.Iferki lub ulega czaso$'ej owr/oaLcnia zanalenicduia<el. bami lub zespolaml genetycznymi Ro.fale cego we \łrzoiIz iejqc]'rnzapaleriu dfiqsełZ ob. szczegól. zależqod sta.e (wirusyonkogen. Roalzinnatreutmpeniapolega m zanikaniu lub s"t'olfenia prz]'zębiacręsto ob. i stat'owej zwiększa. tów obojętnochłonnych.r Czasowopowracaich dojrzewanie. jest senvowanesą u osób z białaczl.padekodpomosLi. ffi znsr'Ól norr'r*'q. slnc |ub indukoltanc( /lTnikami uważan}mi Zd nyszyć owzodzenia prąpominajqce afry obraz ldi.Zy. do usposabiające rofwoju EĆh chorób. Mogą to być niczny chorcbymożebyćteżpodobnydo \łystępują.naniu ich z mdzeńsb\em lub inn]mi upośledzonjłni Lnnyslowo ffi rnn crronorr.12 waćkńĄŹwieniez dziaseł. liczbie neutrofili poni. nia .w. początek okreśłonemu komórek potom.7eniF RyC' 5.7Pniem cc( autosomaln]mdominującF' obja{ia się obniżoną całkowitą liczbąleukocltów i $zględnąlimfoc}tozą .

Spośród50 bada.'idłowabudowa komórck)' leukotaksji i nieprawidłouejfagoc]tozJł Pżebieg chomby jest buz]i\ay i chank1erJzuje się sąóko postępujqc}mi \ię /akŹżenjami' objawy\Ąjamie Us|ncipojawiają poczqtkużycia'WysĘpujq ortrzodzenia.rn :lącry destukcja tkanek prZpębia sowanącholobę prz]zębia z głębokimikeszonka. mi.z utmĘ fębóW ecfrrychi stałych' ja.ł. występuje w tŹech \awęl naimnjejs/e l re.'lrt}t tr.lIEDLĄInt.nlZoNTJ IDIIEZJI LEU.nei farie Lhorcb}'r.ozlane :]znspÓł. metabolizmu.2 ree5t\łnei'c/e\lo Lońq sie rejsciem lo. podatność pńdrnicę i złahĘierrajamy ust]:rej.va. go zapaleniaplż}zębia'a różnicowanienalezy prze" plzJĘbia pojawiające najczęściej przed po. stologiczn}. selwo$ano przewleldegozapaleniapEJuębia u do. troŚr.l2 jesl lpn dTied/icTony Dadlroclze dulo\omdlrpirp'esYimej i to\łarzyszy ciężke Zapalenieprzyzębia mu będqceskutkem defektu leukoq]tów i monoqitów (nieprar.. nych jednostek cho.. pieNiowej.Tn' o.w fależności postaci choroby'. w powoduje ści zaburzeniaadhezjileukocjtów i zwięk. ho'enie moipdoB.oma|nei popneduonejest bardro M HIstloct-roz.rni objawami hi. destn&cjq tkaneĘ szczegóLlie w olaesie poku'ita. Zmiany nie poddajqsię leczeniu.)' noSr 8lanu]oq7.Iuiedaczenru Podobn]mschoŹeniemjest zespoł autosoma]n]'[r lecesJĄm}m'Polegana upośledfeniu @ii tej chorob}a im.2 !1 ZEsPoŁ c. Ęuyko {t'stępowaniachońb plzJzębia 2. ńofująrc cjer.Ificzysię na droi]zeau. } znspÓt. lia od lol postępujesąóko. zu. wcześniej a ']est to grupa zabufień ukła.l. ffi złsrnznnr'r SPIc. podatność infekcje. E]sząc4 nadmiemq potliwoścĘ oraz ciężkiezapa]e. bakteńi w prz}zębiu.u. go' Dia8noza powima obejmować W badańe histolo. rrejomz lmiarr1u przyzębiu . mi.ja lkaflPkprwęLia plotadzidopremic.Zapa]ne KoCYTÓ\T Badania molełularne podkreślają postępująr. siane lub pojed].2 dziqseł mozebyćńżny a]eutratakości począt. nia.niu n ec7n}.Ifie. giczne i immunologiczne mateńału pobmnego ze i przebiegajqcą zapalną destnrkcją /mianami t\€ !\tze..Występujq mz. się prtptltox.edukcji na szoną przyzębia' Zaburzenieto dzie. z i leces}'iĄnej hwcrkeratrzą i agresjtn]'m Ęeniem fiu*cji i obniżeniempoziomu neutroflli. na tracqstabi]oość i . pno$adlić podsIawie nie się na badanja hi:ltopdlologi( ZnF. się ri uz''bi.ońel /ne arjq się sąbko pmwadzącqdo wczesnej uhaty zębów jest badanie całegouldadu kostnego i fig k]atki Ff]zębia.t2 a u 16%\łykl]''!Va chorobę na ich podstawie. Uhata zębównastępujew ko.HRZĄ\aĄ GLtr(oGENU bnościich ul'Iz}TĘniai nie rna dotądskutecznejte.Ificzone schorzenie ogniska w kościach czaszce' i r 5q1e pnebiegąiace nadmiemym ro8o$€ ( eniPm obja\ływ szczęcei żuchwiepn1pominajq zaawal. Klasyfikac1a choróbprzyzębia jest choroby są4rkii zależy od \łafunk&! miejscc też pmgTesji q'ch.1 Ięceptońw komórko.bko j.r.odanów z to\łaĘysząqłn Zabu.Munka.LEFE\.l.IDzlanemgowaenie skóry z towa. 8ospodana nych chorych 36% ma zmiany w jamie ustnej. Eleenych i stdych. obĘZ choroby możebyć podobnydo lufodziejace.na 'miany w obĘbie błonyśluzo. prz}zębja 2.obl ru ni.:.oboh]ch. tryw przpębiu dotyoq tylko dzieci i dotądnie zaob.\Ąych powielżdmi neutTofi.stłoczenia zębórt olblf]'rnijęzyĘoddychanie usta. ró$rnieżte dotyczą@ nie w takim pz}padku ogranicza się do l. poważnych zabużeń funkcjono\łania do hlonnpgn. Rozwojowi anian sprzyjają wadyzgry. stnrltx€]ne w cząstecukach adhezyjnychpro$'adzą ka kłasochłonnegoi lr.t2 ko\ładzi to do cięż}iej destrukcjipE!zębia. ń\łnież dfie. Zębyobjęte chorobqs.ieloogniskowego zianunra. szczeniazęMw i uhaty ich Cz]łnrości2.]'DPshr|.a postępor. kwitajliem.}pada.lkiezabuzeŃe geletyczneo. o\łrzodzeniamii bujaniem ziaininy' Klinicznie pĘ na plfe\Ąlelde.IIIGr\sHIEGo Zespć'ł 99 . skóry z kół. cięzkoprzebiegająclmzapaleniemprzyzębia'Zmia.odze auto. ka lśrasor tóq obniźajac odpomość i zwięksfajqc worodków dzieci lub dorosłych. mie ustnej aniany $ystępujqwcfeśnie charŹkerT.rn lmidn} postaciach:ostĘ mzsianej histioc]'tozy'fiaminia. du inmunologiczlego ze spó]nj.rybko na z lóWbioĘcych udział adhezji'Zmniejszenieich jlo.Ificzonvna dr. Jeśto rza. Iolę krwotocmo.po]em' ro.IlD Jestto autoso.węglo\Ą. od tu gene.rnii różn]rynpżebiegiem poszczegól.ncze malnie rcces}'V\łrie .Ą śmiefie]n}'m. stopień zaawanso\łEnia Zapa]e.

rrasadowekości nie dziasełi zwiękzoną odpolviedŹ cz}'rulikimiejscowepo.iest ną a]edot!.\łysięk ńerlie dziąlel.wŁrcstu nrchomo. średniego hormonaLnych Inn]'m pE}'kładem zależności PaijPnci ( ierpĘn na lo sńolzeniP maia /mniej.Z. hĘienicznychjamy ustnej Zabiegów objęte sq zęby szczególnie !.]Zapa|enia chorób systemowych Jest bardzo rza. fr ctxnzrc. tefy kolagenu.ctolru Wadomo. Dziedziczy się autosomalnie domi.ll'jm schoźeniem dziedziczon5łn ( ie/. pa. zańwno insulinoza]ehra.ocYTozĄi!.l2 100 . i insuli.']rrostka pżede wsz}st.fi/yawienie . adpaleniem jak najwcześniejsze objęcie osoby chorcj opieką ttuje.2 l.D'. za szóste Zkolei co do częstości Jednym z cz]iników lylyka dla chorób plf]fębia tach żJCia.ozwijasĘ beztlenc urodzonyrn W okolicykieszonekdziąsłowych E tmorosrlrr'łzl't Jestrównież jej lecz zabuEeniem metabolicznym dziedziczonl'm za_ wa floń bak1eryjna. i dominująco. zębodołowego tkanki łqcznejchamkteĄ'uującasię defektem s}'n. menopauząa choroba przpębia' Badania i Jest Bs znspÓr BIrr.wita[iaczęstoobselwuje się zapale' Do objawół k]inicznych tej chorcby należą: W ok€sie gospodana na niepmńd:łowe kostnienie pIz1.większa. ostatnie pub|ikacje^łracają wc a iwĄ'tępuią. bez wienia Z dzi4seł uch\t]tnego pł. nie udo\łodniono bezpc prA'zĘbia' jak łp\.chorób p s K|asyfikacja innych przyzębia przebiegu w l nzmt4c'r rmolzoNrr'ĄGRł\L1.l.ię przpw|eklvm i zapa]ny l. to Choloba nie poddaje się leczeniu i celowe.6 ofauTNF. możnaznaczniepoplawićstan plż}2ębia'25 szczęloi żuchwy' Ę ziarninową. Niezń4zanie zębów z kościąpro. . fe ciąfŹmoze następnie szybka destrukcja tkanek K HoRMoNl. IL. obrzęĘ stomatologicznq' moga mieć miejsce juz w drugim rcsĘcu ciazy . ZwięLslłą ryzlLo r^rstępo\^ania nonip/dl"żnd' bo*yrni należy lłykonać badanie ńdiologiczne.vodcinku pŹednim jac sklteczność Korzenie zębów otoczonesątkan.lrNl-osA tochoroba osób Z osteoporozą osteopeniąWkazały żeub}'tek i utrata zębówsąza. jest cukizyca. r koś(\^ i ub!. genów na osteoblasty które hamuja sekrecjęc!to. vr'spółzależności u!!agęna możli\ość ku znacznądestrukcjąpŹluębia'|2 polozq. du.a ich powierzch a możebyćpozba. jlości pl]tki rr I o/na(l)apo/iomlnslalan alLalitunei surowi' pale ia plązębia niezależńeod \aiekui od Rómież przebiegchorobyzależy długo nazębnejkrwi tub poziom fosfoetanolaminy w moczu. brze8u\. Nie\Ąątpli\łie W \aóW. pacjentk po St.nia międzyosteo. plązębia uwazanejest zuputut1ie wiona cementu.Meldzono osteoblastóvll zębów2 maja meoopaurie poddaoP e\trogPnolerapii Towanyszą mu zmiany skóme z nadmiernJ'm porórvnaruunie pnyimu. szony poziom fosfatazy zasadowejw surowicy lub jest wpł}Ąv od bia w zależności fazy qklu miesiączkowego' nadmierne jej \wdzielanie z moczem.nns. jamy ustnej.iutraty już w pielwszych la.Ę'gaśnięcia nymi objawami dotycząc]. a estmgenówz powo. /a. leżneod gospodalki homonalnej.mulalon dojEewania i akNĄamoi( ciężkiezapalenie pĘlzębia i prżedwczesną że ró\łnież. ścizębórtl a gospodar rla p\tkę nazęb. nujaco' Wlstępuje \'r 10 podĘpach (I-)0 z klinicz.łnijednostkami chom.nie. / PppbiP8d rP( \Ą\po\óbautocomd|nv es\'a\łry.vo odJJadanieoraz Joltvój pb. dIugirh i nieprawidlotłe cementu kolżeniowego. odpowiedź modtdkować przpębia' tkanek miękkich i nanife.wu na uapa]enie równo autosomalniercces}'lr. B osrnoponoz. kim ał'iązanesą z niedoborcm jajników cf]nności głóWnieskóry i sta.o) stanołńqcych\aażne jemy kruchość naczń błonyśtuzowej i utratę rakĄlrne Śt\. jak W ńżnicowaniu z inrr].tLi łuszczeniemi kruchościaolaz zmiany w małych mniejs/e jąq'rni hormonów2s stawach' Początkolvotjlołlan objawemsą klwa.']aikiem działaniaestm.l powildalie cukrzycy wadzi do ich szybkie.t]Tie IV i u jednF z pośiódobjałów jest teżzapalenie plzyzębia' W t}pie \IIII obsenłu. Dodatko!. pok.zeŚnm ńe.iuŻ $.Czy g}ó\Ą!rie J/ą5el'Zagerwic.tkęnazębną.rni jest to \. Procesem chorobou}m wodująZaoshfenie prccesów zapalnych. kin (IL. homonów płciolwchna tkan]d prz]zę.t ką neutrop.

m zespolemupo.uj .I'Ą chombyprz}zębia ńżnicy w stopniuzaawansowania międzj''osobamiz pier\lotn]1niniedoboramiodpor. ] Ropnje tkanek macmą utratqpźycfepułącznotkan]<ovego. ną clorcbą dziąseł' ta ków pod ńznJ'ni naz\Ą. l Mańwiczo.oby prz]zębia.wrzodziejące przyzębia.|b}t}Ąn Zetpolem jestAIDS.z zapaleniem iprzlzpbia' Voga mie' pvebicg miej*rlrn] vi|'Lts) LależąC!. choroby ń$nież ciężkie 2 pż}zębia. stępowaniesilnych dolegliwości bólo\łychoraz obję.i]aia doprc\adfajq.wlzodzieiącezapaIenie ńw potwierdzajausfkodzenie przJzębia na drcdze dziąse| fivożenia kolagenu i mukopo]isa.oby należą grupyosbych cho.l mPlaboti.Wzodziejących martwiczo. z chońb przrzę.u cie procesem chorobowyrn tkanck otaczająrych śledzenia odpomości.To.mujqń\łnieżlcki przeci$bal(teryjne. koniPc7noicj ora/ ma.WRzoDz|EJĄcE oraf poddawanpni immunosuprcsji a 8rupa E ności bĘć pod uwagę'żeczęsto osoby cHoRoBY PRZYZĘB|A kontrolnq' Na]eży podda{aneirnmunosupresjiprzJ.iDY Pomimo że sterydoterapia moze żaneZa dwa różne etapy tej samej chorob}:W ich prpd!sponoMa( r$.l jęĘ plzez AmerykansĘ Akademię Periodontolo. pomośc| ZcspółAIDS do l. in{el<cji rctnrv usem lTI\r Ghrmon h nltnDdefi.m komórk posiad4qce Ieceptol CD4. Badania niektół'ch auto.l 101 . . głólrtrielimfoq.lziejące zapalenie nie shfieldza sĘ u nich patogelu]ej flory bakeĄłnej bia \Ą.ząb'Mogąbyćone związane lub nie . I ZE sPoŁ N^R. flory bakte.chdo stek chorobolwch świadczj' ich odĘbnej etio]ogii mi będaqmi (fęsĘ przyc4tĘ zgłaszania pż\'?ebia.en'ż?ir"'łlde.różniamy p rapalpnie prrr. o choł.mujacych hydrckolĘfon przez MarLuiczo. upośledzenia (bJĄdo$' \Ą bddanial inn)lh dutoro\Ą g'upip s h pacjentów plzj.}.wvodzicial zębia' obydrviejednostk chorobowesą częstouwa.rzecionowców w tkrikach plf]uębia. ?iry uceratil)e Gingil)itis NUG) jest oshą infekq'j.Iednostka b}łaunanaod \tie.ITI]Go pżyZębiazwiązanez chorc. i STER. ści V osTBE STANY PBZYZĘB|A piąCychna tę chombęod wielu lat' Ustabilizo. Istotn]. pż}'ldadjako choro.ch na A]Ds fa|icza się: Doośrych stanówpż}zębia ze zmniejszonaliczbąlimfoq.tapienido\teoporor). jamy usmej i póŹniejszego plzJzębia.Plor"' m.c| do ci.Pl'\^lool]dmud\ie ind}Ą'vidua]nej e8o do!łwod'/ieja( zmial) na. i . w.wtzotlziejące zapalenie dziąseł(Necrotl' cztely lata nie stwierdzono istotnej różnicy w po.l związane chorobami z miazgi ' chorobyprzy"zębia Badania nie \'lykafały kanalowej.chorób przyzębia K|asyfikacja twania cuhżycyi jest cfęstszyu pacjentówcler. gicznqmarhlicze cho.eruĄ atakrrjąq. stępie chorcby w poló\Ąnaniu z pacjentami nie le.ltEny jp.uk].mi sterydami. do od' chońb jest gw.IoŚcI Najbadziej z.LówCD4 obser uje się pŻe$ielde zapalenie pr4.Z]'cy chorobypEyzębia pod kontrolą. do nip etiologii podki€śla się rolę spec]'ficznej 26'27'2lJ do końca\riadomo' podobne czy zmianyzachodza ryjnej:krętków i lr.Io.1órcgodochodziw \Ą}Ttik. Prawdopodobnie tego powodu w grupie maf|Wiczo.]Jtwi( /o.m \ażnJm ( Ąnnikjem uh7}mdnia Zgodnie 2 no\rąklas}fikacjąchońb pŹ}zębia przy.$t-zo.rn podiod2inyl. I. MARTW|czo.r zapalenia d'/Ę.ty T pomocnioe.fębia ze Martlviczo.ostry pfzebieg $y. d-/ią. strojoił]'Tni. na cronl.ni objarva. do niedobortl odpomołi bami miazgi kanałowej ibJddn\Ąn ll. sic zapa]eniadzĘsełlub pl4uębia' U choĄ. Ij\I]'ttNo slTREs.alni.rcpnie tkanek Z\KIZENIE HI\.u do Zdpa|eń stomatologa aniany w przylębiu'Poczqtkowo Ę jąUnet hara]<1Pr diagnosrykii leczenia każdejz nich' /apa]enid dfid. śI-EDZI'VĄ oDPoR].\Ąlspó]ną tez ilnmrulologiclnej poczatek.''ouylll pżyuębiaonz chor. lub uogóInionyz ewentualn]ni obja\łamiogólnou.. chociaż ccchą rqżej rt1tnienionych \Ą}'stępuja in' rób przyzębia. oddzie]ne sldas]fikowanie tJ'chjedno.aftowny ne stanJlw k1órychmożedojść upośledzenia jest nablt.

takimi jak od.na k1ór4. ze nj.tor\ j4o ie (PMN). w .ietŁi immuno.Ini. owai z opryszczkowlm zapaleniemjamy ustnej lub mo- Ryc. w .IzĘseł. W stanie stresu pogarszasię higiena jamy ustnej. Iimfoadenopatia jest nad. dĘ kliniczną martviczo.lwyższony po/iomLortlzolu hamuiehurk( leukoq.złesamopoczu.ied-./n}mi obiJ\Ąamik1ini' mi 7n\ \l md]"twi. iajqq. nie ponieważmoże \łystępować innych morriczny w chorobach pż}uębia.o ieŚl 5po\Ąodo$ane .zę.\\-rzodziejącego zapaleniadzi4seł może \!ystę.wr/od/iejqqńlapd]en d/ią.\'ek br.[stępuje lim. nach ĆhorobyPrzwadki. dziejącj'rnzapaleniem dfiąsetsą podatni na na\łTG ty' co ie oznaga jedna\ ze choFobawystępuje u nich przewlekle.]]nje pou'oduobc(no(cipł}1ki / ndlębncj' l Ból dfiąsełsamoistnylub przy doĘl. cie.zębowchlub całego dzi4sła brzeznego(dziąsła są zaczer. powaćsamoistnie (Ryc' 6.tów bmdawekmię.hvie | lubbrodardęmi did.\Ą srrmwicyki'wi omf moczu.odawkamidzĘsłou].!Y. U pacjentówz mar.m) zmipnionl'rni zJp.\ĄEodziejace zapalenie dziąseł(ĄNUG)' Wediug niektórych autorów y. powiedzi komórkowej (chemotakji. |oadenopaIiJ i 7le. poborowych' ste \Wstępowanie chorobyu żołnierzy u osób uzależńonychw okresie odstawienialeków omz u sfudentów w czasie sesji egfaminacyjnych.takimijak stres.}stępujeostra i pfze. tej żonych wirusem HIV lub choryclr na AIDS' co wię.iąseł' 102 . kie jak limfoadenopatia. żP 7 brcdahek międ'f'fĘbotq moŹe$ i ńrv. /o. draclrrvielokształtnJ'ch t\\iczo. nia dzĘseł'ponieważ $'ystępujew wie. odpowie.t. jącegozapalenia dziąseł śrviadczy róunież fal. zapaleniempŹ]'zębiastrvieldzonopod\\']'zszony ziom kortykosterJdó. cjami wirusowlmi.l |o .niedoż]'1Ą'ieńe. NUG możebyćpierusz]'Tnobjawemza]<ażenia wimsem HTV wźodziejąceZapa]enie dzi4sełNUG jest chorc.rzod2iejącJm zapaleniem dziqseł stwiel. bą.amopoczu(ie naIeĄ rc'. pzysadkowej drcgi adrcnoliĘcznej' Po.U pacjentów z martwiczo.wierrioneobrzmiałe)' i Należypamiętać.\anodziejqcJm po. cej.rwawienie duiąseł najmniej różniĆujacą ce. pa]PnieModu' pogarś/a odi}avianic Śię !ł7rd\|d oraz następujeupośledzeńeodpo$.lziirnmuno" ĘNĄ' o t!m' żeupośledzeńe logicznej ma Wńw na rozwój maltwiczo.'wa zwiąfanez ostifm bólem)' jest I K.luzo.g K|asyfikacja choróbprzyzębia ba vincenta' krętkowezapaleniedziąseł.gorączka. logicznej. . W przebiegu iufodziej4cego zapa]cnia dziąseł może$ystępowaćlefor eJ' or. sełjest zwiąZany speqficznJĘli cłtni](anx r'vtor.!.*fzodzie.benieszćzJ. martlticze zapa]eniedfĘsełoraz osh€ mańwiczo. munologicznej. obr€ rh nież anieniony przez ńeprawidłorly ksztalt lub uśa$ienic /ębo$'ls|ohc jPs|la]df.16 76p3dajq &iPLi w kĘja(h rolwi.' niedoborami niowlTni szczegó]lriew zakresie białkaoraz infek.luinnych chorobachprĄzębia' jedrrakże odńżnieniu od w innych chońb' kmawienie w przebiegumańvi.rni z anienion]'mi w wlniku unzu (na przykład są. dzono upośledzenie zań$'no inmunologicznej od.upośledzenie odpolviedzi im. jak i humoralnej (dotyczącej poziomu immunoglobulin IgĄ IgG.ostTerqzodziej4cezapa]e. fagocltozy fdolności bakedobójczych PMN). Zaden z tJ.u (tlpoweza.a.17). ta. ce zapalenie nie . odziejq' r\']f jamy ustnej.6'17 Wrzodziejące zapalenie d.$.ch \.eł l Maftwica i o.. w któĄ.lk|5vatją podtlzgónouo.h się' Zwialallc ip. wlekła postać chomb]łPacjenci Z narh!iczo. kim objawemmartwiczo. chatal.!!1u o. pa]PniPd/ia\e]i ldpa|enjepr7}7ębia.ei objalry ogólne. Rozlvój martwice\ufodziejącego zapaleniaduĘ.teĄ\Ę(. pa]enieĘ'tonu.Wfodziej4Ćego zapaleńa dziąseł i\rystępuje ostrych zaawaJrsolvanych i w sta. stego lłystępowania chorobyu pacjentów zaka. czo. dzj./ni. stępuj4ce wcześniej zapaleniedfiqsą uraly tkanek strcs jest ściśle zwiazanyz rozwojemmarh!'iczG Wzodziejqcegozapalenia dzĘset' Stwierdzonoczę.w]zodziejącego zapale.rólnircwanic martwicy broda!.chobja\"''ów jest jednak patogno./wią/Me z pl}tĘ nazębnqEadko b].t cfę. ż}ĄviP.

. nych epizodów martwicfo.rvarra ropniach pny.Fetor ex ()remożebyćzwiązanyf inny' 3 mi chombami. jest zanik kości\'Wrostka zębodołowego' mzprzestrzeniajasię w tkankach prz5'zębia Ropień j położonych. NIoże\alstępować ropny.lłrzodziejqce zapa.Wzodziejącego jednak wystqpićpo wie.W}p\1Ą. choroba ma pżebieg znacżnieclęższy !*'1 norrnŃ rnn'z4rNT Jestmiejscol\'ą mpną r'omościq objańa się głębokimi owrzodzeniami. opnie przyębia lub ropnreokcłokorcnowe'2.wrzodziejącego zapaleńa pźylę. Llinięn}.chorobie mogqto\łaEyszyć prz1zębia.ostka oraz sa' prz}zębna' który pr.U pacjentów z upośledzoną od.waódziejącego zapale. Ropnie t]ranekprZ}zębia miejscou'ąinfekcjq tka.zadko spotykana w pże.ło.'alodziejqce /P na jako: IDpńe dziqsła' cra zing Ulc'eratiiePeriDdoł'itis.teżółto. następujeutrata przyrżepu łącznc jest częstp objawem ]diniczn}m zaawansoivane.zn}łn\ĄłTazlr} głę. de samopoczucie.biał}m lub zębnychjest Zbliżonado \.owadzido destnrkcji \ł'łókien moisnrjłn klwawieniem.Zab może $'1azlilĄ. ie8oruLhomoś.NL]P) jest infek.2? 23 poddzĘs.m infekcją w obrębie tkanek twolżącychkieszonkę bolem. objęcie furkadi. notkanko\łego. na pnyldad przewlek\rn zapaleniem pn]zębia.!v lia u pacjentów chorTchna AIDS. i sekwestraĆji być na *ów martwiczo. Iopna.hf.]Q!h Mogab. siln}.r.ną przyczepu utmtę łącz.Mfo.rostkauębodołowego. obja\'y kliniczne martwiczo. .lokrotnych może nawrotach prz}zębia' Ropnie powstąiq skutek miany Wslda. U pacjentóWniedoą'vio. stosowarte ogólne antjóiotyMw ońz cu. lenie pŹi'zębia \łystępuje częścieju pacjentów sne \4ygórowaniei obrzmienie w obĘbie dziąsła (na powieżch.LholkotĄego'W obralP radjo|ogi. Stwiedfa się obecność destrukcyjnąchorobę. Ropień prfylębny możebyć połączony zmra.2g bia: dziąsła. lub się w wcześniej zmianami. ze fapalenia dziąseł. obĘbie tegozębagwałto\Ą. podobniejak w pnlpadku martwiczo. nPk otac?ai.lziejącegozapalenia dziąseł'obsentlje się ostrą tkanek omz bolesnoścĘ' głę.Klasyf ikacja chorób przyzębia RoPN|E PRzrzĘB|A no\uk]eozą. że$slępowa. pochodzenie mogąu}stępo$. i kości pPJ"ębia'Badanid\Ą]. rv brzeżnego mogąbyćpokĄ.js{ owąropĘ in. miejscu upżednio zdrc. lśni4cą z wirusem HIV lub chorTch lra AIDS) i u pacjentów ią. kieszonkach pM}zębnych'Ropńe te }. na]eży ie oko]iczDych $ęzłow cb]onn].a heść kości' objawyjej są zbliżonedo obja.ać cją chalakteĄzuj4cq się maltwicą tkanek prz]'Żę.\łnego zapalenia biegu martlviczo. nych.hombowej.' \4ożna obcFn\oual . odńżnieniu ndmj tldto|o8il w Znyrnju obrębiepn]zębia wien.' Rrrplg\ DZ|\sL\ Je\l mi.'!vanej głębokich w Źekomobłoniastj'm na]otem'Częstowystę.ch2g ' ogóIoomedyczne8o stomatologicznego i oraf po do. na 26. ]aryid RopniPlkdnekpl7}7ębid wz8]ędu $aoje zapalenie MaftWiczo. sz}ŁĘ destrukcją kości$f'r. prz]zębia (Ne. ia pmpębia sq podobne do objawów maltwl. go' Choroba ta możebyć następstwemwielokrot.rn go i kości \Ąlaostka Zab' obiauem zapalenia dziąsel cięzkiego przewleldegolub agrcsy. w}Tostka zętrodolou€go' zmiany 8o' niP le' /oncgo. fekcjąobejmującą dzĘsło całe bŹeźnelub Elko br(> nia dziąsbł r. ozębnej i kościW}aostkazębodoło$'e. ozębnejomz kości lł].7Jpa]cnia i' /P w obr.po. Podstałowm objawemkliniczn]'m jest bole.Diagnozę obja\Ąl' częściej spośńdmpni tkanek fe'or" postawićna podstawiei\'nikliwego\lTĄviadu takie jak goĘczka.ozwinąć w miejscu nie objęt]'m dawkę międą'zębową.\ł}sięk'29 niedożFvionych. Ę jest .T'stępujq nai €r o/e.wej zmnieJszenń lub cboroby dzie flory bal{teryjnej odpomości oĘanizmu' Spotykanesa częścĘ osób u zapa|enie ie lecfoĄ'ch' Do czj'1lniMwwpbĄrajqcych \Ąystę na l ? i Martvviczo.lziejącegoza. 103 .która prorvadzido matwicy bokej kieszonki prz}zębnej'z kórej . od tej jednostki c.lorut} i r alego kazaĘ że mikroflora llykr1. Utrata przyczepułącznotkan]{owe. łf'In.g1adĘ.ebiP broda$el dzią. Mańwiczo. z obniżonąodpomością pnyldad zakażonych brzeżnego.V}.y opukiwanielub mo. czerrvonq. zmiany matwi.wnoozieiące przyzębia polvaniercpni nalezq:zamkrięcie kiesmnki.wrzoCharakteĄzuje się obnętiem i zaczerwienrenem .

choróbprzyzębia I r|asyfikacja mpni prryĘbnych mogą ńw.le.l. nież prcdysponowaćnastępująceczpniki ogó]ie kieszonld przlzęb. nej pa]pacjilrfdłuż . zajęcie firkacji.m do wykrycia bia'jeże|i ebieg jamy pur do\a5Tn Zmiany endo. nione z gładĘ lśniąc4 bżegu dziqsłowego możeilydo.częstopodawanejest i obrzmiały bolesny plzy doryku' Może \łystąpić Infekcja moze ń\łnież uczucie ucisku i rczpierania.endo po|ączone lub mogachdńkleryzować nic może W16tqpić obrzęk dziąnastępujqcymj objawami: za\łsze\łystępujerra tę samą stlonę kolzenia' po pIz1zębna'Przelvlekfu sełlub błony ś|uzowej. Pacjent rra ł'ość opukiuanie lub ból w czasieżucia. może Możena.ll-ol''oRoNol1l JesI miej5. żu( palpacji obrzmiałego miejsca. krzyca lub chorobypowoduj4ce pRZYZĘBNY ChaĘktełzuje ności irnmunologicaej. E noprrŃ ox. tkli. by. takie jak cu. obejmującemu do olaz przyśrodkowo podstaw języka' zęba. go znalaztouzasadrdenie ilprowadzeniatych zmian kieszonti pr4zębnej.r\tepne7 różG tL|ze środowis|iem Ustnej' orllorem ''lę 66cy tkrnki larrrirro\"ei' opmŻnid mpnia nic się i perio. stwierdzić utratę Można ropień przyzębnyjest zazwycząibezobjawotwĆho' z kieszonki i kości \Ą/yTostka zębodoło. ronę niecatkowicie lub całkowicie\łyrzniętegozę.goĘcz. take jak złesamopoczucie. i poustanie keszonłi pE}zębnej' Ropień plulzębny możebyć związanyz patolo.złe samopocfucie. kłatiry'In badaniuldinicznyl i radiologiczn}nr. pień pnyzębny należy ńżnico(ać z mpniem dziąsła i miejscowe:zamknięcie ujścia nej. uwa]r a Możliwość chodzićrv pnewlelde. zqb tkanti otaczające możetowarzy.wydzielina' Doleg|iwości z8'łaszane ba.jakpÓŹniejszego i czynq rozwoju Ujście ropnia ma zazWczaj postaćkanafu Ffetoki.od niewielkiego go pokiywającego kolonę tlzeciego tnonowca przez pacjenta są aóżnicowane hwie.ka.PER|oDoNTALNE tempemturą limfadenopatia \Y obrębie regional. poduyższorra ZM|ANYENDo. różniamyostre i przewlelde mpnie prz}zębne.29 prz]'zębia'Zapalenie miazgi do klas!fikacji chorób pnzolt'r-nxł-nnoPNm PRZizĘBNE Mogq może powodowaćpiocesy destrukcyjne tkanek E ilystępo\łaćpfiez . }spółistnieńa patologii pŹJuębrawrerz.Czasami mogą \ł]stą)ić nych. zapa]edu mpny *Ysięk oraz szczękościsk. ń n]rh węzłówchtonnych' Ropnie ostre mogą pże. zapa|enia miazgi. czepułąCznolkankowego ciażpacjenci mogą odczuuaćMl niewielkie rqsu.perio i mde b)i po]. giami endodontyczn3'rni.2g I ostny nopmŃ' zęba. ropną infekcjq w obrębie tkanek otaczajacychko. leaenjeendodontycfne głęboko tkankach prz]zębia pa|enia mofe a sĘ w k1óry rozpocz1'na pż}zędo Wygojenia tkanek dziąsla. choroby ogólne.Ro. prowadzić całkowitego i ohvierasię na powienchniębłonyślufowej pŻ pŻebiega kontak. ektruzja. podczas ból dotyku Wysięk i ktd€j Wlstępuje kieszonka p|z}zębnej' pŻy.]ługiczas i mają tendencję do Śię mc okrpsoue8o oprożniania \aa]c opróżniPnic przy. byćobecna w jeśtj pr7elokirrlegnie kana'tu zatJ. gardłowej szyć zwiększona ruchomość zazbyczaj podaje w uT'viadzie ból. paqjenta zwTócefua do stomatologa' Złamania obrębie kolfenia mogą równiez być W żeskłonić do się za. pŻyzębia.2e objalły ogólne . powiększenie okolicznych węzłórvchłon. zazuYczaj powstajew oko]iry plata dziqsłowe" brvać się lopna . bez |iniizłamania Ujściep]zetoki może być trudn]. jeś]iich zawafiość u się przez pŹetokę na powierzchnię dzĘŚłalub do chołkowego osób z zapaleniemprzyzębiabrzezne. na i Toże zębodołu. Do po$śtawania Wy.29 Zmniejszenieodpor.aniu' ujśLiP 104 . zmiany pzewlelde mogą przechoduić ostre.W miei dziąsła rzucie kożenia w w1niosłość jest obrmiałe 1zaczenĄ. i ropńem okołowierzchołkort1tn. w sĘpić sąóka utata pżyczepu łącznotkan]<owegomieć trudności przeĘkaniu' czasami $lstępują objalłyogólne. rczpnestrzeniać się wstecznie do oko]icy około.hzy delikat. Plai d/iąs|ot$ jest /a(/PrlviPnjon\ dyskomfortu do ostregobólu samoistnegolub prfy !. ounq dfiąsło scu \łygórowania powierzcbnią.1. żuciei nagĘua" wego'zębymogą Wraź|iweooukiwanie nięcie zęba z utrudnione szcze|ina z|amania' nie.

Nalei4 |u mieiŚcowe ją t]'lko miazgękanało$q' ki fębopochodne' deformacje ślufówkowcdziasłc peńo. Proces chombo\Ąy zespoleendo. prz}zębiu. obejmującpv}zębie brzeżrle. nia t}anek prAzębia i mogą byćuwazaneza jeden z miejscowycłt cątmików Ęzyka chombyprfJĘbia' Iolejnlm czpnikiem miejsm\aTmprcdlsponujqc}m do alomulacji pŁ'tki i rozwojuchorobypŹy' położenie zębówi ko zębiamoże nieprawidłowe być ustawionych rzeń' PrzJzębie zębów nieprawi. w obecności mogą mod]fikować Nie. pog:Iębiaj4c czasem aż do powo położonego w korzenia' W zębach tnonouych wy. protetyczne pźycz]łĘ' jak i skut.W zdrorl5rn pŹvębiu \ł]sięk zapalny po. przy one karrafu bia.me bżeżncgo. '7ą|kobanjc zmiJn za' wanie szkliwa w postacrszyjkolĄ5'ch zgi mo8aŚpoltodowa( palnych. projekcjii percł .]łowo jednak w prz}pad.endc jak olaz olwartekontakty międzyzębowe' bów i korzeni donrycznych' Zarówno chorcby pĘ}fębia. nąćsię oiezależnie.stopnio\.Vo r7}. w kiennkr firkacji. W wie|uprZ}pddkdch t$orzy<iępŹelola v\ óżnej z'ł^\yęĄ mają kszta]ttbójkątny zwęzającysię W to sfel]Łfire odle8łości miejsca przyczJ'nowego' poĘ pod. PeĄ szkli.iłne duże' od jęte leczenie chońb miazgi zapobiega]ub sĄŁko się ekopo\łefogi szldiwneznajdujące w obrębiefirr. W przlpadkach. gdy oba te predysponujqcychchoróbdziąs€łi prz}zębia na|eąi na|crvmówi.endo bal1elie z kieszonek we w okolicy fuków uzębionych nieuzębionychoraz i W zmianach plz}Źębnychw przewleklych lub agfes]ĄĄnych za' uraz z8Ąuowy2. wego. ktde mogą predyspo ńodonryczno.'}Ąvołują chorobyjednak się w prz]'u ębiuwierzchołkow5nr ujściu p\tki nazębnej'cz}'nni]€ końecznego koneniowego lub kanałów bocznych i dodatko. uzupe|nienia r Aparatyońodontyczne.Szyjkoweprojekcjeszldir'ne to obszaryelĆo.llni. horzenid .32 pale ach prztzębia mogą przedostawać się do korzeniowe i mogą \ł]Ą'rołać miazgi przez kana:ły |ub @ynników modńkujagd przebieg Domiejscov4]ch stany zapalne miazgi. i choroby miazgi mog4 być lub mogqrozwii!Ą/ype|nienia' kiem schorzpnia obalc s.peńozacĄna nowaćdo mz\tojuzapale ia r]zĘsełchorobyprz}zę. prz]'zębiew każd}łn t okoloszyjkowa resorpcja korzenia hipercem€ntoza. \łych. do rótłno(/eśnic 5(hoflenia\ł}5|epuja i uśawienie z+ .30'3l konenia' Nieprawitlłowe kacii lub inryrh częściach leczy zmiany w ZlogiV|J$'Ire M tei okolio predJŚponuiado nivcfF. omz zmiany połączo. IUB NABYTE możnapodzielićna: z chorobamimiazgi kanałowej zmiany pezmiany endodontycao-pedodontyczne.H K|asyfikacja choróbprzyzębia kierunku w okolicy wiencholka zębai szerzyćsĘ \nr WADYWRODZO pr/}7ębia Cborcb) płyębia /wią/.ię plD ku z]ejhĘienyjamv ustnejmoże ro^^'irĘ( 105 . szldi{nych w obszaĘefifkacji zębórv tnonowych' co okołowierzchołko\tych może możebyćprfy@ynąutraty prA7czepu chodz4cy z tkanek Ęcanotkanko. którc zmiany tJpu e[do. w .ołe'baktene z mia. możebyćutrz}Tnane zdrcwiu. i Prcces zapalny możeobjąć micjscu kontaltu z miazgąi mofe byćw zależności od sił obmnnych olganizmu ostry lub pźewlekły' jest Wstępo' anatomicznej Zabuizeniem budo\Ąy Jeżelijednak prązębie jest zdr.endodontyczne i lv ne.7apo. Grupa ta obejmujecą''nniki. ko. do roałoju'procesu zapa]nego.Zenia fęba pźez kie. o złoźonychschoEeńach peńodontyczno. samodzie]nienie r. fifkadi wierzchołkowo stosuntu do polączenia wierzchołka sięk może znaleŹć ujściew okolicach frrrkacji' szldiwno{ementowgo. lub nd.ilai jej prPbiee. Złamania kozenia. Budowa anatomicna zębóWkożeni. wzdłuż mieć swoje ujście ją szkli.i\'a znajdującesię w obrębie szonlę prĄzębną.peńo początkowoobejmu.

Ęsłowenależ]. PŹy.Wsrystkiete . są nie. określeniem etiologii'33 ich kolf]''stniena stan pż}zębia. Defomacje śluzówkowo.]u Iozpa. tc też cz]. Badania ostatnich lat tskazują.|nu h mied4zębow}. nego siłamiol. ńwnież cfęsto obser.. sprzyjającym cZJTr4 mogq b]''ć uhudnione zabiegihigierricznew1.Inczęsto towarzJ'szy zapalenie tkanek prZylębia i trudno je odrcżnićod tJpoi\ych endodontopatii cuyperiodontopatii.ą\iPdnj( .wające $TTostek od tej strony jest ń$nież cienkie. okoloszfikowa rcsoĘcja kożenia i hiper.dem k]irliczn]'m może być rozńżnian1.o'lLolo. cegopod nimi \Ąlaostkazębodołowego. krżdy proces fa. tozamogąmiećcharakel zełnętrŹny wewnętŹ.koron.e sa stoso.ną z\Ą.\Ą}pełnie..tki nazębneji twovenia prccesów fapa]nych' starcie ZębóWniepra$'idłowości anatomicznezębór! 3.6% plzJpadków usuwanych Zębólv siecznych ńwnież. ki nauębnej.dziasłolre mogq fo]ogicznych' Dzięki względnieniu morfologii. zlobserrrolai moŻna trywać nie Ę.nq nadmiemego odkładaniasię pt]t.f ikacja dolłczy stłocfo. zowej'Nieprawi. \łEnew pmtetr/ce'Usunięcie pIą. się się chołkowow ń'rych kierunkach i na ńżnej prze. g'łólr'rrie obrębiesiekaczyszczęk. sutek pokarmorwch z pŹestrzcni międąuębohych . na|pia bru/d}poLlniebiennoiziąs|ol.h i mordziqsło$łth. N|EPRAW|DŁoWoŚC|ŚLuzÓWKo. u obĘbipbrcg! &Ędn$ego urruilnja ocłs/. w Defekt ten mzpo.a.r]rią{orn"zarowno Do ni. Ta ostat ia cecha jest powodem miejsco\łychrccesji' od strcny !v którą Ząbjcst wysuniętyobsei.Bruzdy podniebienno.\Ąl w 4. przez pacjenta. Również znacznie cieńsza jest w q'm rcjonie kość Wrostka Zębodołouego i tkanka łqczna.e. Komnowe złamania Zębów jak nie są plżycz]'ną zapaleniaprz}uębiatak długo' nie są przJ'cz]. lub n}rjednak b'lko resoĘcja le\Ą'nętrzna możepoulrdo.Iziqsło\ł]'m powodo\łać mogą rczwój ch(} icby pżylębia.cZJ'nypowoduje poprawęobrazuklinicf nego' ZłamaniakorZeniamogqr. i obecność bfufd ńa(}! esteryczn}.zęce. że prawid:łouy kon|a]d. pojawiać teżna innych zębach' się uiele pŹ}padków podobnychdo siebie pod tzglę./\slkimnd kJvcrid(hlJini(ln).lzi wtedy w pobliżubżegrrdziastowego' Daje to mozli.ch. usposabiado sz!'b co kich ub]tków kości.prd\vid]ouoi.jak i nieuzębionJtn' rczll.owadzić mavoju recesji' Ponadto ząb i do jest Z $-Ysunięty łukunarażony na urazy podczasźu. a dla pacjerrta katego.r\o\ĄJn}mi rozmiańw i morfologii dziaseł i/lub luznejbłony ślu. q'ch ze sobąjest kolejn}'rn miejscow1mcąrrnikiem powsta\.|uje się podatną na resoĘcję blaszkę \Ą}mstka zcieńczałą. Zębodołowego' Jeślidziasłopokt-\.?Liwia h u.( iami rozuoiolwni obsel.?ębó$umo. LonIal. Wo. nia naruszajqc lvarun]dfDjologicznepanującew ob.'ch drugich w szc.1ni.lko w kategoriach patofiZjologii.umoż|iwiajqc $łikanie balĆedi i destrukdę pżyzębiai kości więZadeł w]rostka zębodołolleśo' '106 . in. cia i szczotkolr'aniazębów co możebyć pIą'cz]'ną nrwanip<r^nai mrpcii Zb}t bliskic ustałielrie korzcni zębówsąsiadują.arja d"forma(jiopiPra Śię i st(arZa dostępmikmoĘanizmom do tkanek pod' prede $. Ltó. waćzapalenieprzpębia.'czne) mogąbyćprZycz]. Proces chorobo$yzacho.cz}nązaleganiarcsztek i ń.Dz|ĄsŁowE niepEłidłowe \ł]peh1ienia klasy II i IV \łanepunkty sĘ.pmwidlo$otci budo\q i k5/tdJtu korenia w odcinku uzębion1m.jako powildanic lecfenla PndodonRl /ne8olub odbudorł1 ZIJm. picn'vsz]. palny może łahvo powodo\taćdestrukcję tkank łącznej pr.cemen.niom zęba' t]. miemy wszelkiego rodzaju odstępstwau fakresie k1ore pratvidlowo. jedoL]ddnp lcganiewl pelnien.chorób przyzębia K|asy.uwanie|e. szane pod.JuĄjnj.7anie Potl1ztzalJasrfi|.Złamalria w obrębie korZenia moga powstaćw {}'niku umzu mechanicznego$T\!'oła.'na w kofu ie zębai rozpościera dowien. h' Pżpl dpformai (lu. (nie odbudo. wollane sąaleĘie na metal lub ahTl.v]'stępowaćobrębie w korony lub kożenia.Iło\ł'ościmogądotyczyć leża. \b7cnj' |ę nj. .lvczasie aktu żuciaBrak kontaltu lub zblokowane przestfenie mogąbyć plz!. ces Zapalny'R]'zyko to najczęściej nych zębówlub zębówustawionychpozatukiem.vaniu chońb prZpębia. jamy wość szpaly ozębnej śrcdowjskiem ze kontal1u ustnej.ale przede\Ąszlstkim.Ą]enie tylko.ch przed pr4 N layów w okolicy poddziąsłowej równieżu'p\'wa rue. tak jp nu h oBvarty. konJ"Vvane do cji ńtki i nasilenia zapalenia prązębia.prowadzqce akumula.

stlvierdlono' ic ura? Zglyorq rłobernoscjzapa. pEJzębnycĘ ubJ'tełkości).:'stępować bole.Wy lliniczne uazu zgĘ. 9 Zmniejszona przy@epy s Nieprawidłowe Wędzide|ely'mięśni. Nieprawid|owe zabarwienie dziąseł' W uszkodzonegoskutki umzu są większe. przJpadku przyĘbia . $andje.enia zębolqból zębalub Ąlskom.lrpbv uIazuzgr}zowego poziom prz5'częptl na iem działania oklufyjnych. f mniejszona czepu łącznotkankowego. |ub czyćpowieEchniwargowej/policfkowej języko (brodawkowej)' wej i międzyzębowej Povstaje w uynik1 działaniafizjologi@nychsił na a Zmniejszenie szerokośCi zębodo|owego.|ziałarienormal.? pEebiegu pmcesu zapalnego.Wy jegol\pł}'rv tk2n.1 e: rębot1retesje Y naŚępujql Mdmiemaruchomosi prfemiesfc.(cii ojuchworr przJzębiem. lq'l działanianadmienych sił zg4zolt.w stanie !a w}ńżniłaparamety doĘuące urazuzglylo\łego Pb.]możP po$odoua.Sam uaz z$!zow5' nie jest jednak . kowegoi z uiIfiałemnadmiemychsiłzgĘzortych.uzmian w obĘbiekości lr1mstka zębodolo.azu Zgryzowego' tt9lod/pnipanara|u zęba Podeas gdymla pł}t. 107 . pozostajedo końca nie lq'jaśniony zę. w przebieguu.zmiany kości postaciub}tków kości kie.Izenia tkanek prz5zębialub w przyzębiu pPyczepy przez chorobyprzJzębia (utrataprzy. ze głębokość pżedsionka' dukowan}mprĄ /ębiem' rczasamjmam} do . Zębnych ie usfkodzenieapaĘfu za. ' Pionowe poziome i/lub ubt. dziqsła Tak więc uraz Zgtyzow może\.w]Ąłotać zapalenia dziasełlub puyzębia' 4skusji Anerykanska Akademia Periodontologicz. sił ioln*id). ! Nieprawid|owe Wędzidetely'mięśni. więc działa. żejest on odpowiedziqrra dfiałanielub kusji./mianę NE URAZEMZGRYZOWYM lenid/wia'?ane8o.wieszeniovego lń tkanek samegozębaalbogrupyzęb&vWJ.w w1.lqonior^ cj.fi K|asy"fikacja choróbprzyzębia polożeniu pŹycuepułqcznotkan. Do okołozębovvych wychna|eżq: j które mogądoiy.dfiqsłowych dotyaqcych nych lub nadmiemych siłzgĘŁoi\5'ch. pb. lub przeznadmiemedziałanie na zqb ja!. przlzębiem') TolvaE]szy mu ub]tek kości.q/rostka należą: Lrazu uważ]ana po. od wie]ulat uraz z8łzo. poruewaz znrłiejszasię odpomość tkanek na działanie sil I ZM|ANYw PRzYzĘB|uWYvl|oŁA.rnujqcych uszkodzeniem tkanet ząb' snośó uciskowaw obĘbie mięśni żrtaczy irrneob. dziąsła zqblub zębyw przebieeuzapaleniaplżyfĘbia zrc.rn defomacjiś|uzóWkowo.nic.3.w \aT'riku czego po' . podtlzJ. trraża się. łrailiwość opuk\tŹnie oraz na na zmianytemperatuy Możeńy. uhŹta przycfepu łqcznotkankovego ' Nieprawidłowe uabarwienie dziqseł.obecnie ki nazębnejw chorcbachpz}zębia nie podlegadys. bral. uego. ś|uzówkowo.ych. przycfJnę Za Do deJormacji jest taumatogenna oHuzja' Defirdo' bezzębnego \.tki bzegu Wyrośka zę. !qni].r' .fuJ .rn.Fą Pierwotny urazzgryzowy folt Mczas żucia.ly kŹah btfegudzią niem nadmiemych sił na zęby ze aedu]<or{an}1n d Przerosty dziqseł.lk. DoĘchczas uraz zgĄzow b:'ł definiowany jako wieńe zmian w kościi miejsc utraty Ffyczepu rawieszeniouego u w1ni. a nieprawidło\. omz.'otnyi wtómy ul'azzgĘuo$5r32.['sĘpić przy braku t Przerosvdziąsevtkanki tqcznej' cech uszko..nikuczego łącznotkan]<owego sił i powstawanielqeszonek przy.l ondjako ].dżda w oNu/ja. wstająsily uszkadzające apaĘt zawieszenio\Ą5r zęba' r zmniejszona szerokość zębodołowego.dziąsło.1orej bodolowego. l!] Wtórnyurazzgryzowy 9 R€cesje dziąsłatkanekmiękkich. nia z umzem z8Ęzo\łymdożon].prawidłot5.nież\\.Z}. słowego. wstąją oraz na w w i jest tematem wielu kontm$'eNyjnych szonel< ki przyfębia kostnych.zowego pien. u pacjentów z przewlek\'m zapaleniem prz1zębia' dzialn}Ąnza stopień nasilenia objawó\ umiejsco. bóW nie$'spółnierr e do ńeku i konsystencji die. Podstawo\łe obja. dfi. uszkoi]Zon}tn g|ębokość pżedsionka' pogłębieniekieszonek .tka nazębnallydaje się byćczlanikiem odpowie.u1.ńż. ze ?Ęby zdro'Wym Dochodzido niego obecność nadmiemie staĄ'ch powierzcbni Zę.

1 1 dontol Annals Diseases Conditions.zębia.D.lzwiqzek and of O.Scully. I\/. of Parameters Gre' supp|ement Pe R. Periodon Periodontal Xin 29. asą andma|nutrition. niczne. Periodontol hormo_ Onset of and diagnosis management WE. RoWIandI giaWspółczesna.l:98. gra. Banach. 7. Coles. zapa|eria kacja Chońbouyfęoia and Periodontitis Refractory Pe Ulcerative odontitis. :84' 999. .1999.. chapter Pe odontol Med J nuloma).4:1 fębia..1:1 of Periodontology PZWL i uśnejprzyzębia' 1995' and of Diseases conditions classification 2. tors.K. K Y.G.Reprod 199q41r'. AnnPeriodontol rol1999.21r176. Sposto. Non-Plaque-!nduced Lesions lssues. Flemmig: '] 6.. Carranza. sexneroidhormones ce|l 2002. tis.J. M. Newman.choroby chapter 2o02.Thomas.5:27-53. .Jańczuk.l. widoczna jako pEejaśnieniaw fifkacji lub przy wicnchot}o korzenia zęba: rc.siennicka. poszeźelie przestrzenr byćnastępujące: zniszczenieblaszk Zbitejfębodolq resoĘcja kości. piśmien..: 4.ocenaparafunk. tol 1999.nidwa.96-109..: R. Borakowska. and Effect lmpact Traumal WW: Occlusal 32.G . oral mucosal T.:NoWa R'. Ea and S. ]8.1r74. s.NowaStomatologia M.4154. Periodontic_Endodontic overgraMhPeriodon. C.S. jednak pamiętać.ty oraz pęknięcia szkliwa i złama ia koEenia lub o korony Zęba.1:84. Nova(K.24. 1999.J. 1998. and Nl R. ora| responsive o€ 9 nan(ytLmor(pyogelic na||y 2002. Newman. Nova(M..1 RJ. 17.: R.8.moga róunież świadczyć uystępo.: 8. Sanz.1:39 Ann Periodontitis. 2000.1:102. 1999.. Tonetti AndrealMombelli y_ 0.J.J. sills. Kinane. Medyczna 2000.J. parasites. ]0' Górska. Nisengard. Ann Periodontitis. in role J.8:361 Am ounng 2001. {V.Pagą R'c': Gingivitis' c|in Periodonto|ogy 1999. 200a. in roleofthecomplement Ann Deformities Periodon_ Mucogingival PG.: M Zegarelli. Ann Periodontol 1999. Dental l\4.: Drugsand oral discorders odontol 31'lour Peńodontol' 14. N. M..A. Mariotti.1:7' of ses' Anna|s Peńodontology in PeriodontalMicrobio|ogy clini€ a |' Periodontal discorders D. fac.lla tego scholzenia i mogqw]stępować pomoc.Huan l\/eng: 1999.orpcid korenia' W celu postałieda ntaściwejdiagnozy odnośńe urazu zglyzowe8oniezbędnejest urri}]iwe badalie ldiniczne oraz Ediologiczne34.4ańotti. patotogiach'W różnico\Ąaniu nieżw innych ne mogąbyćdodatkowebadania diagnostycme. Periodontol F 1986. TM.4ateńały Ann Pe Necrotizing Ulcerative odontitis 28.lMaurizio. 2000.F.Należy objawy kliniczne nie sq patognomo.pzewlek|e EA. nyś|uzowej 1999.Huan Xin N4en9: of the pathogenesisgingival 1999. On the condition the mouth teeth 25'Borakowska.F.:The of drugs WW. Borakowska. Pe the Affecting Periodontium. stomatologia PeDiseases Clinical of Systemic as a N4anifestation M'I Nowak|asyfiR'.998..E. Tooth_Related Ann Periodontol 1999. J Dent 1874. r Ph)'siologic Hallmon.stanford.: le_ F: Hidalgo.Hallmon.l'I 1999. ńodontoIogy kacja cholóbprzrzębia Gingivi U|€ Necrotifing e rative W 27'Randa|.siennicka.8.NovaLNl. Ann on thePeriodontium.l:91.Pini.na zęba. furiodontol dis+ system hostdefense. 20. 22.21 1125.C.67414 pomiędzy oneo.: L Armitage.M.Sakamoto. 8:47. przy}dad badanieżWotności cji. 2000.30.3:52-59' 2001 1999.1:20. Bloodand lymphoreticular 2002.Nagy.siennjcka.J.Holmstrup. Chapter 999.Ress. chronic in and A': 5. 13.. pż}zębia podstawie na porozą chorobą a S(i prcgnancy. z chorób doóM@eń zakresu R': 11'Górska. fungi microorganisms and caused infective by sions 2002. Pe odontol by modified syśemic D'F': 12'Kinaną Periodontitis Ann Abscess.1. 9-GórslG. R r lnfectious 108 .1.27|403' dziąse|' stomato|o. 23.:Clinical Clin Aggressive Periodontitis. badanie radiologiczne- mo8a WskaŹnikirŹdiolo8iene ulazu 'ZgĘfo.P: Nutrition 1998. l3:345-355. d}namics 2l. 15. and stem Periodontal for ś|uzowejjamy b|ony choroby Z.5r71.1:32..14:391-398' 33.Blieden. Lesions.. mouth Perio_ the affecting human diseases Sy_ tropical of Development a classification G. Nagy.28:409.79.65. że powyźsze ńw. strider. Nishioka. 1999..llego ozębnolve]. Fujisawa.21 2000/1 Peńodonto| clinical Periodontitis M. Novak. Akademia i pr4.18:21.W.azu zglyzowego. 26. lNe. AnnPeriodontol tol2000. 2001 Ł22' Współczesna . orzy. Monteil.: 3.: 34.Ann Periodontol b|o. N. Gingival P: 16. Hoschander. Rivera Clinical odontology 19. waniu u. Rossmann. Nagy.1:53-55 k|asyfi.Haake.26:398 Chapter turiodontology cńt oral N4ed thepeńodontium' ReV Bio| 1994.4:64.1 Periodontol DiseaGingival Plaque-lnduced A.rotiring R.

Wnrowadzenie dontolilaklylti
Zbigniew Jańczuk
Wprowadzenie i chorób przyzębia strategiazapobiegania |eczenia persone|u pro'ilaktyce Ro|aśredniego W

i leczenia

udptrowadzenie
\'!T''stępo\rErxa za. \r Jużdzisiaj$jadomo' źeczęstość celem postępołanialecZniczcgo chombachplzj" u o zębia jest p.fJ,\.'Toceńezdmwia - mozliwie pełrrej paleń dziąscł dzieci możebyća.edukowana 507o sobie tr'lko pizez poprawęwafunków higienicar}'chjamy sprawrrości narządużucia'Trxi]no w-vobmzić postępo$Enie]eczr cfe \\ chorcbachplązębia bez ustnej, Natomiast systemat]'czne usu\Ąańe Złogów \,I"m fu n.rm\.li no\\o. nazębnrh' poparteutrz]traniem jam]' ustnejw do. l.8o nal7ądu' FhdbjLild.ji po]egającq tJ''lkona b4'ch warurkach hĘienicznych,możezleilukować pojętąrehabi]itację, nie cześnie prote1}canJ.ch' oltoped]Ł.znych'chirul. \tystępo\tanieZapaleńdziąsel nawet do 90%'Aby zabiegach giczn5'ch fĘkaln1'ch, ale i psychoterapeutycznych, profilaktykachońb przJzębiab}'lask.uteczna, nalezy i ja jako żekafda ingerencja]ekajzaw strefęfifycznapa. stosować na \tszlstkch poziomach.lz,iałania opie. ró1'nicżuwzględniać strefęps]''chicu i ną' ki /dJD\\ornPi' Z8odnj"/ Sol rolroiniaŚiq /dpnbiP. cjentamusi jest skuteczne 7r\alczaniechorób prŹ}Łębia moż. ganie:pieN'otne' \t,tómei hzeciolzędo\łe. przez połaczeniedzia,lań profilak. Li\!e \ł.\,łącznie Z lĆczeniem'Są to bo.\Ąiem bardzo cuęsto Z,\POBIEC:\\-IE PrER\T0T\E DotyczypopuR'cfnych Powimo się nim objąć stany chorcbo$e o przebieg! przewleld].rn, lecze- lacji ze zdrowtm prz],zębiem' a pro\ad/ido \}lP(/cnia' pvede \\'sz}stkimdzieci i młodzież' Po]egaono na: ni" i'h rylko\]ją|ko\\o b}'ć edukacjizdfowotnejskierolvanejna popra\łę wa. Sukcesemw ńqksfościprz!'pa.lkówmoże nato. - chociazbyna kilka lat miast zahrlmanie choroby fu nkó\ł'higienicfnJ'chjamy ustnej. pro8tamieżFrreniolr.1tn, który pozt'o]i podnieść a rvĘc uz}'skanieokresorvejstabilizacji.\,tożlirre jakość jest $plawdzie uzJ'skanleznacznejregenemcjitkaw1Ątienia' stomatologicm]'ch, l.1órych nek prz]zębia, Zniszczonych prccesem cholobo. okrcsołychbadaniach jest zapobieganie\['stępo\Ą€niu zapaleń s\ m,al. Lllr7]manje |ąme|odq !{rni. o.iągnięĘlh cclem w."v'łqcznie rvspólnp dzia. ków' możnazarrdzięczać dziąseł' łaniompmfilakryczn]m, zaló\\'no ze strony chole. Rola zespołu stomatologicznegoZapobieganiu w go.jak i zespołu pienłotn!'mjest ściśle stomatologicznego' określona. Polegana działa. niach oświatolvo.2dro\łotnych. skutecznej ualce z nalotami bakteł'jn}mi (pl}.tkanazębno.dziąsło. komunikary śWiatowej Zębówi b.aków zę. oficja|ne organizacji zdrowia $a) olaz do]dadrrej odbudowie (śoZ) próchnica choroby borłych, aby uniknąć moż]i\l'ości \'\,yraźnie \'vskazujq, jeże|i że i zatlz}''In}1\ania pŻ}uęb]a zostaną powszechnq profi|akykq, nie objęte to się nalotó\^/' p7e|.roay | P d n . l k / P/ o h l : J | n } ( h r d p o ń o s 5 o 1 U ! d Ą . h |\osfT egów|egrigych tych c|.orób zab rroż. .1a15owe prospe.ulących li\łości nawet |ep|ej 1a Vajov,V na udokumentowanych .\Ą]łkach badań nauko. $'l'ch wiem};żenieskuteclne będfie Zapobicganic

109

i Wprowadzenie profilaktykileczenia do
publicz. popEednio z.Iro.lllem pien\lome pozostawione\lyłącznie ind]Ą'vidualnej m Piervrszyokreślany jest obemie mzumiatrysze' n]'nr (p bliĆ i€altD, relacji stomatolog-pacjent,sfczegóhie w warun" rzej' jako zdjowie śodowisko\\e(efuiom1entąI kach niepełnegozapewnienia opiek stomatolo. gicznej' stąd bardzo istotna rola promocji Zdrowia w lrcal',h), odnosisię do popu]acji ogóle i rych dzie. na &in łcia' które wyvierająwpl}'\jy to udm\łre' zmierzającaprzede Wszystkim do popra\łyZacho. pmmu. ffi Drugi kierunek dfiałań to mzi\ój samoopieki Działania Wańzdrcwotnychspołecueńsfiva. pruezśrc.lrri jące zdrowie, dotycząceszczególnie zachowań hi. i opieki pmfilaktycznejsprawowanej podstawową personel medyczny w stał}'rn gienicnych, spełniają kontakcie z leka. rolę w profilak. już tylko u1ónnych gIup spG pierwotnej' Mogą one w1nikać z róarych ini. rzem' Dotyczy on tyce łecznych' cjaĘ\ nie musz4byćrealizowaneprzez zespćilsto' jest podsta. gdyż podnosi to ogmmnie koszt opie. E Trzecim dopiero kerunłiem działan matologiczny, worłaopieka medyczna,powĘfana ze szpitalem' ki zdrowomej. przeznaczonych na Pochłaniaolra aż2/3 śroilków |t z'qrosrnc'wlE WTÓRNE Dotyczy JuZ w]. opiekęzdmwotną' branych osób z wczesn1,rni objawami Óońb przy. zębia. Ukerun]<owanejest przede wsz}stkim na jeś poziomach na dzia|a|. Zapobieganiedalszemu postępowichomby Polega Profi|akiyka istotna lvsz},stkich jednak stomalo|ogicznego' Najwię|Śze ności zespo|U ono na speq.ficznej edukacji zdrcwotnej ukietunpierwotną skuteczne metody zwalcfa. znacfenie zapobieganie ma e|ińinujące rrzy kolvanejna szczegó]rrie jednaknaitrudniejsze pbtki bakteryjnej i korekty nieprawidło$ych ko l.,Vyśqpienia choroby, ono Jen ńa W rea|izacji' cf|owiekzdrowyi mlodyfadko prześtfe nawyków higienicznych. ga zasad prcIi|aky|i Wierzqc, może nie że zachorować' Zapobiegańe wtóine, czy]i dlworzędowe, jest jużtylkoopóźnić postępo\Ąaniem ponęp łńęc opal\m na wczesnejdiagnc zapobieganie Mórne może choroby, tzecioŻędowe a fmniEszyć skutki choroby' srycei profilaktyce profesjonalnej.

czy pacjentów leczonych z powodu chońb plzJ'zę. bia. I kierun].o\ĄEne iecL na zminimalizo$anie skutków choroby a nierza.lko i leczena. ujemnych Polegaono na: B konh.oli osiagniętych\4ynikó\r M zapobiegarfu.la]szemupostępowichoroby Ezapobieganiu moż|i\ł]m powiłłaniom, związa. nj'm z nie daj4c]mi się usunaćobjawamilub skut. kami choroby Yl specfficznejedukacjizdmwotnejuzaleznionejod aktua]negostanu chorcby ze zi\'ńceńem ulłagi na szko.lliwość qdko !Ą/tki bal{1eĄ.nejna' nie zębno.dziąstowej, i gromadzącejsię na uzu. ale pehieniach Foterycznych. Zapobieganie tżeciorzędowe jest lealizowane w mmach fazy podtz]mującej leczenie (patrz: Rozdział 18). System opiel.j zdro\łotnej\'r'laajach rczwinrę. tych koncentnrje się na tŹech kienu*ach (Łiałń:

ffi złrosIBcA\'IE TRztrcIoRzĘDo$ID Dory.

Kierrulek pierwszyjest ściśle zwĘany Zpromoqą zdmwĘ kóra wspćrłdziała z zapobieganiem, Ęm, z ze odnosi się w ogóle do zdrcwia' a zapobieganie do konlaetnych chońb. DziałaniapromocyjneZdrowia wobecwielocz]tnikowego u\łafunko.\łanja zdrtwia (śIDdowjsko b]towania. pacy i $lTocz]1 {l-Lz$v. ność' woda,powietrze, stan sanitamy),rĄ5daaczające. go pozazasięgresoltu zdmwią musząbyćrealizovva. ne na zasatlach$'ielolesortowejodpowiedzia]ności. Nie są to więc zadania doryczqcet1ł4canie opieki zdrowotnej. profilaktyka Ina na W nowocresn],mujęciu zaś celu nie tylko zapobieganie chombie' ale i zatrĄma. jej postępu.Cele Zapobiegania nie chorcbom przy. zębiazostały ściśle okreśIone: F utrz1,manie zębówna całeżycie, t utE}manie c4rymości rrarządużucia, e]iminacjabd|u i dolP8lwoś.i/wią'/anył / nje. s$ŹwĄ.rn uzębieniem.

1l0

do Wprowadzenie profila

iIeczenia.'ł

i zapobiegania leczenia Strategia chorób przyzębia
Zastoso\łŹniesprawdzonychproEEmó!.v Zapobie. w k4id(h dolnd(/nei doprc\Ą€ d /i|owieIu 8.]\ĄL/\Lh próchnicy redukcji intcns]Ą'\,ności Kjlka falttów pnemawia za tFn, iżtaki pro8lam w odniesieniu do chorób pŹpębia teżma szansę: inicjujqcetło ustalono ponadwszelkawątpliwość bakteryjnec.horóbprz],zębia. ziden8fikowano szer€g cz}nników ryzyka, wa. kon. nn]<ujacychposĘp chomby,z możliilością lrolowania niek1órychz nich, systembadania suemkojużprz],jęb' \Ą],praco$Źno pohzeblecznicąch (CPIT}q' peliodontologicayĆh sz&egóIniepl4datny do działń g po\WÓ. niekórych systematycz. spEwdzono skuteczność dobrc. nych dfiałańprofilaktycznych(uhf]''Inanie go stanu hĘieny jamy ustnej) omz lecuńczych (stosowanie ńek1órych zabiególvchirurgiczn}'ch, przede\r,szj,stkim omz antltioregeneracyjnych B'koterapii) w kontro]owaniu postępu chorób przyzębra' sku. dopracowanosię poz]t'rm}.ch doświadczeń pelsonelu stomatc tecznegodziałaniaśrcdniego póLhni.\. k1ór. moi. t\ lapobiegdniu |ogi( /ne8o i na w],'kolą'stać pr.ofesjonaln]Ęn grupo\!5m w pm8lamie zapobiegania chorcbomplz}fębia. .\Ą,!nika' dotychczasowe \aT'siłki Z badan ŚoZ że do chońb uązębia \Ą]'lącz. zmierzajqce opanowania wizlt u stomatologa są nie podczasind5'tt'idualnych i nie pmwadządo wyŹźnego zrnnie} małort}'dajne i a szeniaich oęstości intens}amości' więc .lo zaha. mowania utraty zębów lvj.niki badań rmkazqą ze poprawa hĘienyjamy ustnej- najbardzĘ skuteczne zapobiegawcze stosun].rr chońb pŻy. w do .lziałanie - zwiazana pnede wsz]'stkimze \łzmstem jest Zębia ku]h]Ą /dro\Ąotnpi' wie( rn).regn poziomu.wia. a zdrcwotnejspołeczeńst$Ź. bez znacze. Nie domości i nia sa też\łarunkisocja]ne ełonomicznepopr acji. Wyliclono na pŻyldad. że lekaĘ stomatologmoże pacjentów sl.utecznieleczyćrccznie tylko 40L}-500 przlzębia' z chorobami tę Gdńy nawetpod\a'oić ]iczĘ' to i tak prcblem nie zostanie rcaĄ1azan} Podobnie smales i Shei. haml rłskafujq. tradycyjnepodejście opanouŹ. że do

nia chońb plzlfębia podczasindy'vidualnychwizlt jest nie ttlko nieprattyczne i mało u stomatologa .kutpr lne. /np, dlp przpde!ns/Jslkimnipekonomi' obLiczyli oni, że w \Ą'ielkiej Bł.tarrii jeden lekarz |ubwie. il dPnĄs|-a mu.iah]po(więr u rolu |60dnj leczyćpląuębic u 100pacjentó\r co Zredu. cej, aby ko$Źłobyut]atę zębów i bezzębie zaledwie o 5% larunJ<ówhĘieniczrrych w ciągu]2 lat. Popmwazaś jamy ustnej u tych pacjentówrylko o 5%w ciąguro. ku ' dałaby sam efekt. taki możliwości bar. Poł]zsze dane dotyczaocf]'tiście chorobompl4zębia' dziej sl.utecmegozapobiegania nalomiasl \\€ f l o.ci i t]..uleĆlno.Li \ie podważaia profesjonalnejopieki peńodontologicznej, którcj do profilakrykapmfesjona]na' oprócz leczenianależy Rozważającjednak ogólne kierunłi stmtegii w zapobieganiui leczeniu chorób pżvębia propo. wiele nowanejprzez ŚoZ i FDI*, naleł podkrcś]ić jeszczebrakujących danychw tej dziedzinie.Trudno jest na pnyldad ustalić'jałie powinny b!ć \Ą$onio. w ?apobiegania. ne gmpy dyspanseryjne pr.oetamie Jak dotqd nie możnaoprzeć się na sprawiluonych wialygodnych wskaźnikach(ind]'katomch)aktual. procesudestrukq.nego w plf}u ębiu nej a]<ĘĄ!ności w ani na prze\tidlwniach takiej aktjĄmości na} prz}szłości (prcdyk1ory)' bliższej

progńmzwal(zania choób prz},fę Praktycfny i rea|ny kiebiapowinienfdaniemsheihamar zmieżaćwtŻech runkach: popu|acji całej dqżqcej popra do Jjstrategiiwobec przede Wsfystkim hi. Wyfachowań zdlowotnych, gienicznych, . strategii wobecarupwysokiego ryzyka, W l strategii Mórnej profi|aktyki, ce|uopóźn|enja poŚtępucholoby,Wobecosób |ub zatrzymania jużniqdotkniętych'

po. Jed}'nFn -jak dotąd istotnjtn $sl'.aźnikiem jest stępu chorcby $edług niekórych l.linicystów i utrata przyczepu(nabłonłowegołacznotkankowe. go), nieproporcjonalna do (ieku osobnika' są4:!. kośćzaśutraty prz!'czepu zależygłównieod czlm. ników ryzyka.

. Jo|r Wo| I kingc'oup l 0 on Pe'iodo.taqedk| seruices I|e FD|and ń€ W!o' of

111

i do Wprowadzenie profilaktykileczenta
że świadomość' krw.awieniez .biąsełw cfasie cz-v. szczenia zębów wskazujerla nicdo}dadnei niesku. teczne oczyszczaniezębói{ Rea]izacja Pofiomu l zespolu sto. w]rma€a pe\łnegomzsadnegol.vJsiłku matologicznego podstawou'ej opieki stomatolo_ gicznej w danej gminie.

opieka eraowa komp

ffii;:iil# iliil:tilf'*"

I

' . o pe | "' " d o laż^a.ow!Ą.rIlE oEyoaorow

.pB)i:l'f#'.

.---1 :{
l

l; l;l !
l€ r l€

pżekazaniepojedjłr. P0ZIoN{ 2 zaldadadodatkowo czemu pacjento$'ilub małejgtupie osób niezbęd. śaaoop'Pu sam"peka ctlombom pr4'fę. nych wiadomośc]iZapobieganiu o | --l l -J l -_Ji i irh bia z poin.truolndtem o.posoba'h ufrnmanla Pozate8omdlaju nadmrc\łErĘ hĘienyjamy ustnej. samoopieką oferuje się też prcfesjonalne Zabicgi w postaci usuw€nia złogównazębnych,szczegó]nie - \.\--\ jq9! q9Ę!!a I personelu naddzĘs1oł}.ch, wykonaniu śtedriego w nateiahrl(h > Wzranpaaanu zaŚabóv{ jednak r\5']ąCz. stosując zabiegi te stomatologtcfnego, jamy ustnej'W prze. nie u osób dbającvch hĘienę o penodo.Io ogiolej 'wg iol ooietu Ryc.7.1 Model oTwojowy ci\Ą'nFn pr4padku Zabiegiprofesjonahresą nrało iFDt). skutecale, RealizacjaPoziomu 2 $lmaga udziałuśiedniego personelu upmwnionegodo profesjonalnychzabie. I r ur pmponulP vYspommajra lrspoLJrd Eilrpa 5uz rozwojo\\y model opiek periodontologicznej gów higicnicznych' hofesjona]ne zabiegi profi]ak. (Ryc'7'l ) s]..ładąjący z cztelechpo.Ziomów w.lnrźa' tycznew odniesieniudo większejpoprrlacjiw tvko' sĘ nych,w zależności dostępnychzasobówmate.ial. naniu lekana stomatologasą nieekonomiczne. od nych i poziomu opieki periodontologicarcj.Model ten opartyw zasa.lziena ocenie potźeblecznicfych Poao]\'I 3 oprócz dfiałańpoprzeilnioomólvionych CP]TN oferuje głóiłnie opiekę prcfilaktyczną (P.} faldada badaniaskriningoweza pomocąwskaźnil..a potrzeb leczniczych (CPITN) się ziom 1 i 2,a nawet3).nie odcina.iqc jednak odpto. periodontologicznych grup populacji,abyuTtrać osobJ,; k1óre (Poziom3),a nawetopieki kom. określon].ch stejopield lecŹniczej pleksowej(Poziom4),jeśli takie moż]iwoścl sq należy otoczyć staĘ pmfesjonalną opieką' Bada" niem takim należyobjqćpnede \Ąszlstkrm osoby programu edukacji upośledzone, chorcby uldado. cierpiące na cięż]kie P0ZI0NI 1 za]dada rcalizację ga. i rloruńp. we' kobiery cięźame p.acoiłników $T;branych LtoĘ t arr^ilbJ mip.zLanrom /drc\Ąolnpj, nie rc]i zd1rwe8opż]"Zębia utrzjTnaniauzębie. łęziprzemysłu'W naszym kraju należyobjąćbada. dla ze niem skriningo$Tm rńĄnież młoduieżl8"letnĘ, nia w ciągrrcategożyciai korą'ścirt-r'rrikajacych Zdforvej c4stej jamy usmej' Program ten porłrnren gd}z- jak \ł].nikaZbadan epidemiologiczĄ(h plże. i motp\ujq. prowadzon]'ch 1987t - od 1'4 do 4'2%l8.latków w }ftwożyć w mieszkańcachś.lviadomość dbałości hĘienę jamy ustnej (samoopieka), W l /ęćt i WojP\Ąód/h\ md kje5/on]d o glębokos( i po. o ca do powinien objąćwĘkszość nad 6 mm i ł]tnaga tneciej kategolii potlżeblecz. a tŁścilvie zaplanorvany popuiacjińżĄłni sposobami(radio,kino, telewizja niczych w zahesie przlzębia' W],niki badania skri. . nin8owego{yrnienionych grup popt-acji mogąbyć i odpowiedrieprognmy miejsco\re) $ykoE]Śtane w mońtorowaniu sJtuacji Należyńwnocześnieuczyći zalecaćstoso!.'anle dodatkowo (samokontro]i)stanu hĘie. epidemiologicznejstanu pvl'zębia' Ie8ulamej samooceny W prcgamie Poziomu 3 powiino byćtez Za\t'al. ny zębów i prz}uębia. Najbardziej skutecfn],'m przwadków i praktycznJ'n sposobem takiej samooceny stanu te leczenie śrcdniozartansorvan]'ch jamy ustnej j est ClroróbprZylębia,z usuwańem poddzi4słolrych zło. i sposobówutrz]m]Ąvaniahigieny

L.l,:::-"

._r

:łf*:$"."n 'J t tś

I

-t-I -1 E r\ l FĘ E Ą

I

lE

't't2

Poziomy 3 i 4 powinny u\Ąrzg|ędniać założe.tałich gii odsetektenjest niższyniż67o.wości ujenrnychsl. są najpoważniejszaplzycz}Trą ekstrałcji zębóly ny i uzupeblieniaprotetyczne. munilariil pacjcntcmPowinna doĘ(Ą| : ona czenie f armakologiczne. jej postępowi omz zapobiegania dalszemu W Stanach Zjednoczonych leczenie periodontolor uryskania jego zgody na pzeprowadzenie tego giczrrestanowi rnniej niż 3%\Ą. po.Inisz]mi niż 6 mm (tlżeciakategolia pohfeb leczni.'padków kieszon}ami gtęb.'wiadu. przejściortychńek1órych zabiegóu ków . W naszJ'mkraju jest jeszczewysoki odsetek i \ł}.u|eonośLi dontologiczną. żeZastoso. ie pfiepro\!€ d /one|e(?enie jego ńe bęilfie skutecznebez systemaĘ/cznej dbało. ści.ych zabiegówlecfrri. nych doleg[$'ości' wskazujena koniec choroby.czy[ leczenia niechirurgicznego. peńodontopatie a zębólr zabiegi chin-rgiczne. jc\| op[. się jużu l8. Pacjentanależypowiadomići uprzedzić. zrcsztąnie tylko w nasz}m kraju. podopi€ a nych. zawsze lPj poziomóW uryźszy może gdyż niapopŻednich nie być Iemby\łd niera. po.In istotn}1nl\Blunl<iemskuteczności lecze. lpr na przewlekł}'mprzebiegiem chońb orientacji promocję zdlowia profiiaktykę i u\r{arlnl<o\r'r'ana rozwijania śWiadomości zdlowotnej. i nadmiemegoopb. spotustomatologicznego. 113 .lpposanja|P. przez ńżne metodyleczenia chirurgicfnegoomz le. zdrowotnych i ekonom ^ wpoi' pre|onanie. pŻypadku W każdym na|ełdqłć do: nia iesl koniec/no(i\)stemaR'/ne8o /cnid. RealizacjaPoziomu 3 \. nie wclągnlęcia powy'ższych do działań Toź|iwie naj.Wprowadzenie profilaktyki do i leczenia wskazaniapacjentowimoż|i.z} in.lło prvl zr'nqpciżniei. I uz8odrfenia z pacjentem zarysu planu profilakprz]'zębia nale. a szczegó]rrie niektó. ztnu. które wftnagająkomplekso. badania przedmio. sta\.zni(7e8o P0ZIo]u 4 powinien zape\łniać i granj''L. stkim uwzględnić koniecznośó $'łaściwej i stałejko. u mieszkańców tego klaju po 40 roku życia' gów nazębnych (dn-Ęa kategońa potrzeb leczni' czych CPITN).BrzL]ubniedol]adlośi komunikat / paLjen.$. gminy. wane poslępo$dnic d]d lvego leczenia (Poziom4)' Potrzebytakie zacz}nąą mzwiązaniem. 1izacji dzia|ania. szy. ale pzypad(u skutecznej ooarcia w {aidym się przestżeganiuprzez pacjenta\^r na oqa lam}Tn domu uale.ta(h.latków' nych uzyskanych z \ł].żębia.4. Więl6zej |iczby mieszkańcóW ]. łqczniez leczeniem kompleksov}m i rhabilitdryinego' lqpmnadzaiąr 80 Zalo\łno pź]. matologicznychdla ludności tego kraju' W Nolwe.v}maga $'ięk.lowego.szlstkichushĘ st(} planu. pl7\golowania szegozaan6a)owrniape$.zedewszy.ow\Ó kontro|n\Lh wiz\. i le8u. skuteczny bef dziatań i profilaktycznych. począ\{szy leczenia pod.chi rehabilitac]jn]'ch. niepo. towego.twolzeńau pacjentaprzekona ia. i samoodpowiedzia|ności za wiasnezdrowie i swych żepopmltawr'raraiqr sie uslapieniem a bolu.ona oLtP.rrawet powildań i niepowodzeńpo a nawet możliwości lecze-niu. pacjentowiobiektJ. od .opallan na dokładnej ana]iuieda.iUZ w leczeniu chorób pz}zębia należyp.neso i /p. IrrnJ.Irorób nie tyczno-leczniczego. czych). korelta zg4zu.nych ] nalaeślenia możliwości pehą opiekę perio. żq do najlepiej realizowanych elementów opieki t wskazaniamu jego mli podcraslecrenia chomby stomatologicznej. szczego|nie higienęjamy ustnej' o W niektórych lDzwiniętych krajach sbategia ta Faza korckryjna' czy|i aktyĄnego leczenia to daładoble u]tiki' kompleksowelecfenie. jak ekhŹłcje cz]. Profrlakt]'kai leczenie c.ut. Pacjentowinale" jcznych. jak zaawansowanych z z nihilizmu leczniczego. badań dodatkowch oraz nowoczesnej wiedzylełalfa' ji 2. h podstawowych promocyjnych rozumień i niepowodzeńw leczeniu.systematycmość bowiem powinna polegaćnie tyl. osiagnąc aby md|śimum koz}'sci ceń Fofilakrycznych i lecniczych.rnaln}Ąn nie8o osób wieku 35'14 lat. samoopieki pż].

'-l|-d"l'-l1"-j.t'kach pl]'$żtnych higienistki filaktyki profesjonalnej. Wykztałcił się nadforem lekaŹa' o oplacaLrości fakt' że okolo 307oprąpadków zachoro więc najpierw zawód as}ste[tki profilaktycznej.!. (Ryc' 7. poe7 nie t\.Iziału śreilniego dzo anacznego przeszkolo. i nadzomwaniaprofilakryki gl.pl.ileczenia E Wprowadzenie profilaktyki do personeIu RoIaśYedniego profi|aktycechorób przyzębia w w aasu pżeznaaonego po Tabe|a 1 W|iaenie pfocentowe 7' pr.z sJ" Chodzi o udział higienisteki rlziałaniach.zmienił się mdyka]niewi.w Szwecji od lat 60.J.' 7'2 Udzial d.{itab \Ą z w]cjera[ podlogi' Lalaó 60'.q"'ęlt*p1-. leczrriczej' ibiałaniaw profi. też rzony w latach 70.zenia pomocniczywg Ratefuchaka3' ża stomato|oga persone| i Na tle ogó|negoschemafudziałańprofilakĘ'c rych w stomato]ogiizapobieganiechorobom przwębia plo powirrrro opiemćna działaniach doryczących się 86 5 gnpouei prordrowolnej mo.sprzęt oraz gienistĘ i pacjentem w leczeńu chorób pŹpębia ne \.w mmach nov!5/ch chorych.i{ać'nie dopuszczając ubaty zębó\Ąl plzltacza bardfo intercsującezesta.do sl1rtecznego cy jak i chońb pnlzębia' W laaju t]m stworzono dodatkowo zawód asystentk profilakrycznej do laktyce $upow€j i pmfesjonalnej.aktycznieprze. po nlch asystertek Na przyldad.2). stomatologiczne Znajduja nadal zatrudnieńe w plo. przy współpracyz pacjentem.realizujący po\vffł niestety do stal€j konceŃi stomatologii program profilakĘki glu' .prawie\Ął"lącznie kas z ogromrĘ skutecznością pouej i profesjona]nej' Zawód higielistki stonatologicznejstwo dotycz4cyzańiłno pńcbni. a dalwc 304. Rateitschak2 od dla dzieci i młodzieży 6 do 1B roku życia.Rateitschakz podkreślając wagę działań pmfitakrycznychw peńodontolo8ii. {'lqcfane w t]. prz}zębiamożebyćpm\ładzona zerunek zawodowypomocy denĘtstycznej. konJ'. stem opieki stomatologicznei reformie w 1999r istnieje zawód hĘienistki denĘstycznej.ji rdrowia.tylko pod takiego dfiałania doszkalania i speqjalizowaniasięs.a do lat 50.sonelu w tych w Zawod hĘienistki stomatologlcżnej nasą''n u. prz}tacza fakt powszecbnieprzyjętegow niektórych laajach bar. pmfilakryczna profesjonalna w zakresie chorób $l'ł4cznieprzez hi.W€nesą stosunko\Ąo pomoce dentystyĆŁ z Zagadnienielvspolpmcylekana stomatologa hiaz W Niemczech3. wab wtedy szkołyasystentĄ nawet z możliwością gienistĘ.\. Powsta.Inkraju od 1993[ Laeh racjondlnejprofilaktyki.l P5Mjl:[#ffilą:i:Lm poszcfegó|nych chorobom Ry. \ bowiemdo.zer hnyth ube/pieczen ZdrcrĄom}(h' wienie cuasu mań .e. prze Eczonego w niekórych fazach potl.ialań zapobieganiu W Pż}żębia' 114 .Llpowej rea]Łacji pro. peńodonto|oqicznego |eka' 9aćgó|nychfazach|e.ofesjonalnej by kontolo.ji'd /abie8i drogie' filaktyce profesjonalnej.tępne s^ne. oba te zawodysą wań na peńodontopatiemoanaby uniknaćw \aarun. świadczy a dopieropotem zawódhĘienistki.!TaJ$ |d.cdul<acii oraz na prcfilakryce domowej i profesionalnej 95 75 14 lligi::qF.'.ji!Ę]6ńjĘ. stałbyćwięc w tych warunkachpotzebny Jed}'nie HĘienistki nie wszędziesą w nieltórych pra]..l'1l.w ra. pe. haju przeżJva obeĆniepo\taź]ny kĄzys' gdj. z ryciny tej hynika' żedfiała]ność tulv siedzącejdentystyki.oc7enjem ilustruje Ryc' 7'3. pacjentó\{ czyściły narzędzia.*". moind baldzo intensT\Ąnie do do reaLizacjipmgramu pofilaltyki p.

problemuergonomiipmcy w za. i na nis|ki)po|egd pry8oto\Ąaniu lekalzowi.W}'rnaga. ce nistka z aslstentkd.6 szczegóLnie.6. o8ra.'aćmetodą Solo ze ssakiem też .\Ąrenie to to]oga śrcdni i profilaktycznych w po.rĄ]magajqdoldadności.1. m{hananemózynowe plzy lezqq'Inpacjenciena 2 Ęce moznapracować . śomatologa higienistkq z Ryc.kon}Ąvaneleżącego (asy.a szcze.to dobEe . Xlasyczne zasady ergonomiis. pol\(ii Śa /nP |e. którePowinny wykonywane siedfącego ęściej M lrYkonujączabiegipmfilałtJ'czne' (podmiotowe d m]otowe) .gdyjest pohzebny ssak (na pŹyldad ska. peĘonel3.lłuższego cfasu i po$'ta.]znq tiberalilat \\v.i do Wprowadzenie profilaktykileczenia Od Kongesu Eumpejskiego TowaElstwa Ergo_ się nomicznegow 1997x ł Kopenhadzezaznaczyło od odejście szĘwrlychzasadcztercchpodsta\łoi\ych metod prary na 4 ręce (metody schóna.{u Na wspomnianlm Konglesie w Kopenladze za_ akcentowanoteżbardzomocno.lłĘG Sq biegach a trwałe. sz@egó]rrie chodzi o zabiegi prcfilakrycane. góLoiew fazie podtrz}nującej. . spra. kontakiowe pacjencle. DoĘ/czy zań\Ąno to śrcdni jak (higienistkatubasystentka).'ch ruchó! a wjęc. . i na 4 ręce (Irigie. najacYchsię. ska nad. ]nstrukraż hi9ienyjamy ustiej . aby więkfość zabiegóq suczegóLie dłuższychi w]'magajacych w większejkorcentracji' . jqca' Lekan nadzorujewtedy tylko jej placę. peiodontologii' cze w stomatologii a szczegó]aiew \ie /nd('/ylo iednak że /a!\s/ena|ei\ pra. fluorkowanie nie zawszekoniecznyjest ssak w pracy przy ]eżą.78 profi Tabe|a7'2 Zstawieniezabiegówperiodonto|ogi. ahie konsultacji i zbadaniapacjenta. as}sto\'vaniu rzędzi oraz czeniu $'stępnyn (hĘienizacja pacjenta).lakso\łej i koŹ}stnej pozycji' Zestawiede zabiegów peńodontologicznych.Jeś|i pracujesz".\łykony'\ać tej lE. Zesta. badanie i pż€ nawet.skalingnad. żezabiegipmfilak. jamy ustnej' hłxĘndostępemi dobĘ widocznoścjq i Takie Ę prfer.chodzi o to.ipn.7'3 schematl'Ą]spólpracy i |eaeniucholób przyuębia' śentką) zapobieganiu W przez lekarza stoma_ Ieczeniapedodotologicznego peNonel (rabela7'l). położFny że ślają jeśLi i ze \'cznie pracować ssakiem z asJ'Śentką na 4 Ęce. pacjenta u które mogą być . praq/ na 2 Ę.iA 115 . u którc mogąbyć \Ą}konywane|eżącego zabiegi. R lko /e ŚlinoLj4giPm pacjenta ' mozrra u najcu Zabiegi.. dotyczy głównie zabiegów ńwnaniu z leczeniem chilulBiczn}m. tonoforeza f uorkowa ]ing ultradźwiękoĘ piaskowanie zębów).zji. ok|adyże|u/pianki z f|uolkowej lyżce moż]na pmco!. do Zabieg&f\ł]magąjącj."drcj |y(.jednostajn}'ch jących llygodnej i stabi]nejpozlvcjioperatom z ła. analirakorekta zgryru warowego ńf^J l. W leczeniu chirurgicznlm rola asystentk (higieClanowiska na. ir h / ka ia./ne naibaid/PieĘonomj( V\ jeślis4 rłykon}Ą'vane przez pacjenta4. jest przydama pacjenta szczegó]nie Pozycjależąca .lka nawet podkrepreq. hi]patri( i Beatha]' r\'\T.'ażńezabiegi prtcfilaktyczne leczni.. Doświadczeda l@@t@@l $'a nie jest takjednoznac Ę.o$ai przy leżąq'rnpacjencie. niczajac się do przekazania s\łychZleceń' ewentu. nierza. natomiast w !e. W zakończeniutego rozdziałunie sposób pomi. piaskowanie zębóW . lahycznych leczniaych. gdJż: .znych pacjenta'to należyautoma. Barkera.ipoddziąślowy d&iękowutndźWięko$ry (metodaSolo). nąćpodstawowego peTiodontologicznych' one często. poddziądowy ing l jeś]i . cl'In praroua.\ł]. rażającq klótkim stwiedzeniem Skovsgaanla: się dobrze siedzisz i dobrze widzisz . to ia ind}B]dua ieJ .']^m ntr. Paqenta że irrnychautoń\Ą€ r0wskazujq.jej rola jest dominu.

Można i lu poń$nania ich shrteczności kosztó$l 5olo.]rfo. wisko pmcy wada ta zostaje auto_ ślinę. tub wanesprzętemultradźwiękow}'n dfwiękoulm) ' i-''. plzy jednocześnie zbieratylko nadmlT plJnu z jamy usmel profilaktycznych'Wadą możebyćblokowanie lbte.!h skutecz.u/ania Jeś|i ustawieniessakapoilczaspiasko\.znoio' odno(nie ny(ho en poddn\ó \\ tabeli z |ub z higieniśka asystentką asystentka as!Śentką zabiegów \r'r oi]niesimiu tlo posz@e8ó!:ry(h ' metodą Duo' za_ Jak $}'nika z tabeli.1óry wi to znacznypostęp'bo sk]teczność tworząry się aelozol D ślinociąg' \łYłapuje niskich kosztach Zabiegó$. ce. pracy Jeślihigielristka (asystentka)posiada kątnicętuiino\Ąą. leczniczą'Wady dow. działalnoścĘ z konieczności' pracy i \Wsokichko.ała'Uż5lie na też w pmcy na 4 Ęce12. i które powinny być n].kl€w bakteńe oddzielne stanowisko ści 5 l]m. o 95%'jeślisĘ pIacujeze ssakiem tak. |ekarz 5k1rle'. 0.ka lekaĘa pmcującego \!yko.magaia ie o wielela|wieis/e svkaje<loL/$Vi.1óĘ.|nie w gabinede profilaldyanych zabiegow zęb&vl3 to pacjencią Ę onenastępujące: nymprzy|eżąqm w te W Tabe]i7.ch..[\]\RL\N. lcaju stosuDl<owo $IĄRLĄ. jeśli gabinecieznajdujesię Ę ko Jedno stano. soka. a Tabela7'3 skute. przy leżqc]'m w pE}padku tych zabiegówssak o lńele skutecfrueJ cujqca możebyć\Ąy.kon$\ane u siedzqcego gene_ cjenta.zabiegiperiodontologrczne pa. rtydąjności czq niskiej na ogoł sztów zabiegów prcfilaktyczn].2% nej przez paĆjenta ny przed Zabiegiem' Można go też zrcdukować nu fizycznegoi Psychicznego. metodą |ub l higienislka asystentka poszczegól. o 94%po slHo sekundachppepłukaniu roztworem chlorhekyd]. nad trafuością dJ6kuto\. Higienistka asystentka 4 ręce wysoka wysoka wysoka bardzo M/ysoka bardzo niski \Ą'ysoki bardzo 116 . możebyćjednak \Ą]soka. Wprowadzenie profilaktyki pa.\T 1 W nasz}'rn prfy leżąqm pa.lpowie. aby ch\Ąltał j"Zsza Ta on aerofol bezpośre. ale jednocześnie RozpEestrzeruasrępo matj'czniew}€Iiminowana' i grzńy omz inne substancje' pacjentaW oterech rożnych u Wykon}$/anych leżqcego zab|egóWprofi|aktycznych. l.zestawiolo w Tabeli T.l. s.2 Dotyczy ono ta mh1iezańwno metodySolo' jak i Duo' Tabe]a nie uwzględniaogolnie plf}łętych przeciNwska7ańdo pacjenta. chodzi tu o zabiegi*Ytwaizająceznacznyaerozol (na prz]''ldadpiaskorłEniezębórvi zabiegi w]'kony.zność ko9zrpro{esjona|nych rzad. .t€nia stomatologio o.rn gabinecie'na$'etna odległość m i banlziej szkodliny dla opemtoral3Aerorol ten moz_ bakterii na a€dukować. równo Fofilakffczne' jak i leczńcze u lezącego gló\'nje pr\ uŻ\ou ' ien|a mo8dbJi wrLonwvarre naiLle.].ciei itinocią8ulnieldorejeLlnal wr.3zestawiono czterymożLiwościce.u]Ąikąiących z wieku i jego sta' potożenia jest rrai 30 ca\. metoda pod jest prof€sjona|ny<h znaczmekomfort lecrenia Podobmeskuteczne o chodzi możliwościWykon\. pacjenciemetodą Solo-Stano. Zawiera kropelki wodyo wie1ko.T f HĘienistka (lub as}stentka)pra. się ko spot].i leczenia do . ' lekaEstomatologmetodą so|o. jeśli chodzi o zawartość jamy ust.'ać ocz]'"Vviście z stomato|og asystentkq metodqDuo. w \15Ą!jest o wiele dJobńejsz}lnD uytlvarzany przez la. Aemzol towav]Śząry urządzeniomultradńr'r'ięko. cjencie metodq SoIo' Ponadto sporad-vcznie nuje on zabiegiprofilaktycne' fajmujqc się z\t!lde.ale moż]iwe w pmcJ_ 2 Ę. ność (metoda 5olo) na stomato|og 2 ręce 1' Lekarz (metoda so|o) na |ub 2' Higienistka asystentka 2 ręce (metoda DL|o) na + stomato|og asystentka 4 ręce 3' Lekarz (metoda Duo) na + 4.

117 .Ą] Duo go pacjenta. w wykonaniu hkienistki (asy. fwiqzanego lń/ykonywanyn ll!\RLjrNT 4 Jest bardziejkomfortowyi ekonopaqentem' stentkę gjem |ubz trudnym zabi€ miczny niżwariant 3' Higienistka z asystentĘ lub może as}. bardziejpl€qzyjnego radzofu lekaiza stomatolc gdy necie stomatologtcznJ'Ir. wańant ten jest lvięc bardzo nieekonomicYnyt].kute(/nosaprofrlakn prole. zabiegówprcfilakwcznych musi byćbardzowysoki.'alifikowa. jestszaegó|nieważne. prary (na pżyldad wspól powiedzia]ność ścide pojętejzespołorvej ne pomaganie sobie przy trudniejszych zabiegach. z Lekażma lahĄy profi|akyene moż|iwość i zabiegi ką. korzFci: ma stanowisk następujqce Mode| oddzie|nych kontakt asynentiq|ubhigienist.Wykonujqcą jeśli co nadzoru. że pielq nawet pmcując na 6 Ę\ lwkon}Ąvanie dodatko. $ykonuje oplócz fabiegów lecnicą'ch. przeszkoleniaasystentki.jonalnpi. nie na llYkonalie zabie$l p. matoĘ' po zba.lo z nią rvrkonuiar zatrudnidjednq Jeś|i|ekaft prdcujq Duo. koszt a]e bardzo\ĄYsoka.ch $'ykonJ.laniupacjenta.lnoznaczńe wTsoka pvy ndi. przez uykonyvane sa na osobnych stano\Ąłskach Kualifiko*ane pomoce den$styczne. mPtoda dwi" ds}s1en|ki pracować metodąDuo na swoim stanowisku.ofilakrycznego pielę. ale Jest to m^viqzaniemożliwe. cajacy rtykonalie tego rodfaju zabieg&v Z fue. Trudniejszyprcblem stanowĘpv]'padki. jamie ustnej' PehĘ od.' doldadnego pomocydentyslT'cunej zalaesie tych zabiególr w stanońsk pmcy w gabi. potrebymogqpra(ować oddzie|nie na a w raz|e nie uzasadnion$ ale rylko dla tudniejszych zabiesolo' metodą dwu 'tanowiskach górv profilalacznych' rt1rnagająqch użyciassaka |ub higienistkęasFtentkę. gnialki Ilie mająbowiemw naszJtrn kĘju upmwTlreń mniej wmosaione.pielęgnialki Istotnyproblem w prwadku wariantu 2 i 4 sta_ . n]. W za|eżności atbogdy zabiegi te lwkonwvane są u ńespokojne. Możnasię dopatŹyći innyc.i do Wprowadzenie profilaktykileczenra ]] $iARLł\T 3 Lekalz.stent|ę. pmcujqcmetoda Duo na 4 Ęce.lvania opisana $]żej praca zespoło$aw różnychwels. Lekarzmożesię vv|ącyć raziepotżebydo roz jakiegoś baldziejskomp|ikowanego stŻygnięcia pŻez asy.tn pomocom dentystyczn}urlub pielęgniarkom' asystentki. ZabiegiFofilaktyclne' W każd]. Z Tabe]i7. podobnie peńonel' stanowiska przezrraczone rlykc> do średni n}Vania zabiegówprofilakĘczlrych mogq być skrc zresztą i asystentki' jak i nowo zatrudnione pielę.m zabiegów profilaktycznych bardziej. matologtcznaposiada uprarurienia zawodowe do gńlrce lub asystentcepowinien \!ydaćlekarz st(| zabiegówprofilak. zabiegipmfilakĘ'czne ga nir w przlpadku higienistki. nowi koncetrrjaoddzielrrych . i piaskowanie) lekażzatrudnia Jeś|i (skating ulhadźwięko\ay/dźwiękoĘ praca od potrzeby to dwie as}stentki. z prob|emu. asynentka jestW pełni Koęyśd obopó|ną są dośWiadaona' nie pracy zespolow€J' co sprzy]a w .rn w rvo]n$h c}wi]achĘ. że większość możebyćdobrzeuykonarrametodąSolo. tycarych. może być że zabiegi pmfilaktyczne' Skuteczność podobniejał i wdajność. jach gwaranfuje\Ąłaści$Y nadzór lekana nad prac4 kiedy zabiegi ptfilaktyczne zleca się k!. do wykon$ĄEniazabiegówW ponosi więc lekan stomatolog. stomatologiczn]. w}Tika natomiast. tak.) ' Istotny jest też aspekt pnwny Higienistka sto. na sta się metodq |ubso|omoże odbywać dv\.ltkonyścitakiej u'la. Jest on baduo merl'torycz_ zabiegi profilaL'ryczne.3 \łynika więc je.u zlece. k niższychkosztach. \ł]magające: stentk)' pracującejmetodąSo1o.zle. Ltórych doświadczeń pomocedent]stycune \Ąykonuj4 skuteczńe organizacyjnych i teclrnicznych 8niarki i \łfch cz}'nności pź]paclk.

lków Po wskazaniu jest $.i' Uważasię.ule( /noi. poza i ja..]óoŹe metod służąq.h można prcrva.nych w jamic ustnej skuteczn]rm' komplekso\ł]ryn ich leczeniu utĘJmująca)' Ponadto. i p d / i a l n o ( i h u t l 7 \ I n a j l i u $ l a 5 L i ! \ e j stomatologiczną..Jadwiga Banach Wprowadzenie Profilaklylra domowa lvlotywacja samoocena i Wskaźniki higienyjamy ustnej pomocnew wybarwianiuplytki bakteryjnej Preparaty znaczeniehigienyjamy ustnejw |eczeniu chorób przrzębia Przybory higi€ n y przestrzeni do międzyzębowych liilpro!.anie każdego pzńorów higienicznych. horobl pll}/pbia'zapaleniP jcst d/ią. w z(?lczańu nalotów bakteĄ. \!ażn}m cąłrnikiem w \Ą.ch niejsząlolę w Zapobieganiu leczeniujużistnie. $'zroku' ani ję4.i jcgo\\r. lpnie pr:rrcbiar orrl \ ulrv\maniu zdrouiapo go pacjentaczynników socjop$'cho1ogicznych' Nau.alki u kar.rnane lt. przede rvszystkim w warunkach domo*ych' Inną /ne8o obejmujp dolladne monilororran.a i policzkóll| Uwidacznianie ich popnez ich ł5óar.alcfanie płytki bakteĄ'jnej odgry'\Ąanajwaz.e metodą oceny przez pacjenta s]<uteczności 8i. nauczeniupacjentaposługirvania nimi. (faza czając] zabiegów higienizaq.Io zapobieganiachorcbie plfJu ębia.Ii /dl'a.. ca:ląpe$łrością Z należ]'stwlel.jak al1iplf}'pomoq.. są możliłę do \WĘ. różnorodnamolfologia musi tak pEekazać i pokazaćodpowiedniąmetodę zębów i dziąseł' zaró\ł'now stanie zdrolvia' jak i zastoso$. walki Z ciągle odk]adającą p\'tką nazębnąb1'ty zówki i czut siQ umot\wo$'an!'do luete]iego t\'}ko.spo.h. osobnicząsplarvnościq. zmieŹa do tego..tkq bakeĄl. że samoocena oĄry-wa łażną rolę Eliminację nalotó\t nafębnJ. osiągnięciu cz]''stejjamy ustnej i uzębienia. \Ą. się odpowiednio udoskonalane celu zaspokojenia narriazaleconychcz1'rrności' w t!'ch zlóżnico$'anychpotrzeb'l.iaozenie Motywaciai samoocena Z\.ną jest uśrtiadomieniełskazarrie i ' Il 9 .1'ch.cjentów nie fdaje sobie jednak spra\rl' z \rtasnlch d/i' dlbo i.przeshze. i. sa \Ę'soce skuteczne i stanowiq dominująq.vlenieza pomocąśro. w pacjentów stanuwiedz1i większości dla metodyte z$taszczamiękkie złogi utEJmujące się $. niach międz]'zębo$. zdefiniowanieu każde. mooceny olau ocen]' pźez lekarza lub hĘienistkę się d r l ' / d o d p o ! . nych. pżez lekana ]ubhigienistkęsto. \\'jększośćpaz popr/c/uapobi.vbańviąjacyc1r po" mato]ośiczn4 metoil i prz}'bolów higienizacyj.ska.Sanie h po\51a\\aniu.ka lub mięś harg i jej zwalczania.n]'.cia nic sób ZaIó\Ą.ob]'.il|ó\\ z p:l"\.2.aby stosowanemetod!' aby Pacjent właściwie zmzumiał otrz}. albo popżez ich usuwanie' Według altualnego niedoĆią8nięć oczyszczaniuzębów często także. higieny jamy ustlej musi spoczyNaćna każdjłn dzić' iż wimo ono być stoso\Ąaneplzez pacjenia z pacjentór{ odpou'iedzialność zespołustomatolo. z i choi. Wszechnie przyjętejako prosĘ'i widocznysposóbsa.pi .ic lhorob1 sk.

I Profilaktyka domowa
mu obemości stanu zapa]negodziąsła, Ap.okjyma|nyw,każnit (AP|) bądź krua. 1 2 wienia Z dziąseł miejs(u, gdzie znajdujesię pł].tka w rD 1 i ich bralrr - przy zębaÓ dobrzeoczyszczanych. Nauczanie rĄ:laściwego oczyszczania zębów po \tinno u$,fględrriać wazne elementy|moty\aa' trzy cję,jnstluktażolaz kontIolępacjen. Jeśliistnieją tnrdności umotylvo\łaniu w ta lub nie jest on w stanie prawidłouoi przez ca\ ąas wykon!'lvaćzabiegów hĘienicznych, a lekarz plz}stępujedo leczeniachirurgicanego plu}zębia, na niegospaddnaiwieks/a odpowied/ialnosa nippr} /.r wodzeniai powildaniaw lecreniu.Liczba wizJt pizeznaczonychna tempię higieniczn4 Za]eł ściśle od mzległościciężkości i choIobyprzyzębiat'Aby osĘ gn4ć końm\,!ysukces w le.zeniu chońb pfz]uębia, Ryc.8.1 Diagram oznaczania do aprokyma|nego wskaźnika średni przeznaczony moB1t,owanieinstruk. p\tki(APl) ws bnseso. czas na i tażhigienyjamy ustnej powinierr.\Ą,]'nosićpr4óLi. w żeniu1 godzinę12 minut na jednegopaqjenta.s wskaźnik ten jest godny polecenia ze Względu Wskaźniki higieny na jego prostotę olaz bardzo laótki czas badania iamyustnei (okołotrzech minut). Uzyskane z badania za}resy Przed zademonstrowaniem pacjentowi prawidło wskaźnika API powinny być inteĘretowane w na. wej metody szĆzotkowania użyciaprz]'torów dG stępującysposób: i datkoł]'ch,na modelu' a potem w jamie ustnej pa. a API100%-'7ryfa:AaBena jamy ustnej. cjentanajpiel'wnależyocenić,określić ]iebol\o tub I API70% 44vo| przeciętna' ŁEgtena pro{entachi wpisać do kalĘ choroby \'rskaŹnik l API39vo-257o:tlgjelaw miaĘ dobra,z\ailasf(za w higieny jamy ustnej. gd1wska,;nił zbti-ia do 25a..|slniej4 \Ąót\czas się wanmłi do ocbronyprzed pńchnicą i chorcbami I lvsrr.ł.Źlu< i.p""i''rrri Ptaque irrr przyzębia. móc przystqI]ić zabiegówchirur. lrulel)G Ne Aby do lcżt do naimnieirza.o{hJonn}Lhobe(]rie gicznychna prz1zębiu, i ndjc7ę. wskaŹnikmusi być< 157o, ścĘpolecanych wskaźnikó\M uwidocznieniupłJt. r API < 2570: Po opĘ'malla higienajamy ustnej. ki w przestrzeniach międzj,zębortych pomocą za zgłębnika po \ĄlŁaMieniu pŁtki tabletkamialbo I rvsrrMlu< PŁYTKI BAxTERI-JNEJ el'I) lub .oztworem \tybalwiając]an. ocenia się higienę $g si]nessi lije' SłużT ocenygrubości pł}tkibak' do w przestneniach międf}zębo\łych' k.wadrantach teryjnej umiejscowiotrej w okolicy szyjki zęba.7 W p\'tk bakeryjnej rra powierzchniach oceny dokonuje się na cftercch powieżchJdach 1 i 3 obecność styczryÓ badasię od shony jamy ustnej rĄłaściwej.Zęba:po]iczkowejlub \aa.goi\'ej, językowej i dwu zaś k$,adrantach i 4 - od stronypzedsionlo\Ą,ej powieżctlrfach stycaych: blizszeji dalszej' w 2 (RyĆ' 1).Kr'teńum ocenyjest \Ą,}stępowanie B' p\'tki KĘ/teriaoceny| przestzeni międfFĘbolvejomaczonejako (+)]ub 0 brak plltki bakteryjnej, w jej brak (-)' Waltość \Ą,skaźnika oblicza się we. l-cielka warstwa pł].tki przylegającado brzegu API dIu8następujqcego oru i podąiew procentach| $'u dziqsłowego szyjki zęba stwierdzona zgłębni. i kiem, ale niewidoczragĄm okiem' 2 umiarkou'ane nagromadzeniep\tki na brzegu sumaPżestżeni międzyuębowy.h f plytką x 100 dziąsłai (lub) na po\^,derzchni olaz w kle. zęba suro s46tkch 0'.€n6r'yÓ pże.|Eelri międąlzębow}th szonce widocznejużgołJmokiem,

":;td'#
Jsr..'FtrFFf

,O

:Tfl-|

120

Profilaktyka domowa
w 3'obfite la$omadzenie r}ł],tki kieszonce i (lub) na brzegudziąsła powieEchni Ęba' i Aby oblicz1ć wskaźnik higieny jamy ustnej wg si]nessa i l,rie. należy wartościuzyskane ze Wszystkch powielzcbni zęba zsumowaći po.Ifielić przez 4. W ten sposób otrz}'rnamy wańość jed. dla nego zęba' Stan higieny jamy ustnej powinien być fbadany pn}najmniej plzy 6 zębach,na przyldad: Liczbowa wskaźnikaom ńwna się su' Wartość mie waltościJiczbowychobu wskazników DI i CI i możervahaćsię od 0 do 6' Wskaznik DL jak i CI tĄ obljczasię oddzielnie len \posób'iP sumujPsię 12 uTników (Z 12 po\'r'ievchld zębów) i dzieli się przez 6 oiczbębadanychzębów) '

l

Preparatypomocnew wybarwianiu plytki bakteryinei
żebyćWkonysBwany w gabinecie stomatologicz. njtn' zaś tabletki o tej samej nazw'iewimy służyć samokontmli zabiegów higieniczn].h \łykon}va. nych przez pacjentów w domu (Ryc' B'2)' Roztwo. rcm Red.cote w pł].nie(5 kmple na 20-50 nl wo. jamę ustnq pnez dy) poleca się pacjentom płukać 50 sekund. Po przepłukaniuust ciepłqwodą u$'i. dacznia się vybalwiona na kolor czelwony p\tka nazębna zlokalizowana zarówno na dziqsłach,zę. bach,jak i uzupełnieniachprcterycznych'

ffi nłl'qnvtq.cz noD.coTE\r Pł]I\-IEMo'

przy poszczegóJnychzębach sumujqc Wartości przeztiezbę i dzieJq' lębo\\baddny( ob4'Tnujem\ h (skaŹ ika Pl-I-dla całej jamy usmej' średnĘ Naltość

i# tvsr'łŹNrx rrrcrnNY JA]\II. UsTNEJ (oHI)
wg Greena i Vermil]iona' sldada się ze r.'skaźnika nalofu i hskaźnikakamienia'8 KĄ'teria ocenywskaźniła nalofu (DI)i kamiena (CD nad.lz,iąsłowego sątakie same: -brak nalofu, brak kamienia nazębnego, 0 l-mięl..ki osad lub kamień mddziqsło\aypokry' tęiqą nje wic.ei niżl powier(hnj /eboB: " pokĄ1\,a. z'miękki osad lub kamień naddziqsło\ly 2/3polr,ierzclni badanegozęba' jqcy lvięccj r lub u}'stępo$9ńe pojedj,nczych $,ysepekkamie. nia poddziąsłowego dookoła szyjki zęba' 3-osad lub kamień naddziąsłow pokĄ''lvający wjęcejniż2Ą portjerzchni Zębalub grub€ pasmo kamienia poddfiąsłowego dookoła sfyjki zęba. Kazdy ze wskaźnikówpowinien byćocenianyod. dzielnie. Najczęściej stosuje się uploszczons'!.vska. źnikoHI ogranicfony,podobniejak rve wskaŹniku plrtki bakteIvjnej(?l.I'),do sześciu zębów:

itu

W gómych zębach trzonowych ocenia się po. wierzchnie policzkowe, \ł dolnych językowe, a w siekaczach- powienc}nie wargowe. Zsumo$aposzczególnychpowielżchnijednego ne \łaftości z zębadzieli się pżez liczbę badanychzębórv.

t

Ryc.8.2 Płyn tab|etki d i R€ pbtk cot€ do Wyba|Wiania bakterynej.

Ryc. PM Auorescencyjny 8.3 PlaqueTest wlbaMiania do pMk bak'eryjnej.

121

Profilaktyka domowa

Znaczeniehigienyjamy ustnei w Ieczeniu chorób prryzębia
pł}tkaba].1eIyjna Ponieważ cią8]esię odhlalza, ce. lem instruktażuhigieny jamy ustnej pacjentajest zapoananiego,w jak sposóbmożebyćona skutecz. ńe elimino$€na, aby nie dopuścić ponounego do jej gromadzenia. W czasie tej fazy leczenia pacjent powinien do" głów. wiedfieć się' Zepł}tkabakteryjna,stanowiąĆa ny czltnik etiologicznyw chorobachpE]'fębia, od. pM(ibćk]eryln"l By('8.4 |ab|elter}t.ozy"y wybaĄ/Via.ia do ]ddda na powiefl( się hnia'h rębów, nlpe]nień,uru. pełaieńprotetycznychomz na dziąśle' zaplzesta. Po niu cz1nności hĘienicznych' juf po 3'| dniach do' PL.\QUE-I LST Jest znanlanna polskim ryn. chodfi do powstania stanu zapalnegodziąseł'Ko. ku preparatem w roztworfe służ4qm uwidacz. nieczne jest poinJormorłanie pacjenta, iż tylko nianiu zlogów nazębnych (Ryc. 8.3). RoztwóI ten pż}.\Ą,.óceniecz}'nności higienicznych powoduje mJ ].olol żółtvi ies| ma|eńalem fluorestenryj. całkowite cofnięcie sĘ stanu Zapalnego dzĘsel Po. go jdmJ u\lnei ip.t 'n'ajn!m. nvm.Po nanipsipniu na /pb)i dlidrlapr/) u/\. 8]ąd. t!,łas( hi8ipna ' iwa jeśli nie najważniejsz]melementem plofilakryki ciu dol4czone.jdo zesta\Ąlr specjalnej końcówk preparatu promicniami ord,7 na(wie|lPniu świa. i leczenia chońb pfz]'zębia,po$'inien ukierunko. potimPĄ7d(yjnpj, \\ać działa1ność Ila nadfioIelo\^e8o / |ampJ na. każdegole]€Iza stomatologa,nie. lotj' baktełjne fluoryzują na kolor żółb', rcprezentuje, ale także ,'czysta'' faleźnie,jaĘ specja|ność pozbarł'iona pł}tki powierzchnia zębów i dzią. i innych członłówzespołu zaś stomatologicznego. kolorem niebieskim' ze względu na ko. sełś\nrieci nieczność użycialampy polimeryzacyjnej, prepa. mt musi być stosowany $T{ącznie \r'fgabrnec1e |nstrukaż dotyaqcyutŻymania Właściwej uft higieny ęrnm'rn|ndi."nlm powinien bienia, tymi przyzębia, W dovayć doboru: : odpowiedniej szeot€czki, . r'ł.nI,nrrrnnrl.coT[ I ERl"TRoZY\ot\E : sposobu szczotkowania, S}uł do ul banłiania nalo|ó$baktPryjn\ wirrn) .: dodatko.^Ą/ch thl nażędzipomocnie]ch, polecane do stosoi!tsniadomowego(Ryc. 8'4). być I past. Samokontrcla higieny jamy ustnej przez pacjenta w domu pozwala na tratychmiastowqewakuację pttk baktelyjnej Ze ź]e oczyszczonychpowierzch' :.i szczorri'l no z4BÓ.tY Jestnąjbardziej uni. ni zębów (widocznewybarwionezłogi)poprzez wy. weNaln}m i powszechnie pŹ],1:z zaakcepto\łan}m ą. konarie pnez niego po[tómego zabiegu hĘie. dem słuz4C}mdo elimirracji p\'tki baktcryjnej. nicznego. który powierzchnię zębó\^,' i/lub dziąseł u (e]ulwięk7PnjdPlekĘwDo(t./oo|kowania i lę. pozostawi czystą orak wybar.wienia zastosowa. bówproduko$Ene szczotkińżnią się kszta]łtem, po rcz" niu tabletki). miarem oraz śr€dnicą\tłosia. Biorqc pod uwagęśre. pou( pd. dnil e tl'łosia. Pod{ stoso\Ądnia lds Idb|eIPk na|eż\ zJi rolńżnia .ię ndslępująt slopniPjcj e prZesuwaniatabletki po ca. twardości: cjenta o konieczności łejjamie ustnej (od strcny podniebiennej i pżed. .r szczotkatwarda:0,25-0,50 mm, sionka jamy ustnej)' Utlz}m]\Ąanie tabletki w jed. .]szczotkaśrednil}twalda: 0.20 0.25mm, nJ.n miejscu nie pozwoli Wtaściwie okrcś]ić stanu : , szczotka miękka:0,18-0'20 mm, jamy ustnej. higieny szczoteczkado imp]antów:0,0M,0l2 rnm.

122

Profilaktyka domowa H
pracującejwyńż. W zależlości budoll:' części od skut€.zność szczotkowania zwiękza się, gdy prze. nia się dwa rodzaje szczotek do zębów: pęczko\ye stżega następujących się zasad: (2-5 lzędy IĘczków na szemkość 5 6 rzędów rra i . sfczoteekę na|ełtEymać d|onią mocno, dłrĘość) \rĄelopęczkowc całą tak (3-4 rzędy na szerc. omf przegubu abyniewywołać zmęczenia i '9 Ękipodczas kość 10-12lzędów na długość) szczotkowania. metodzieBassauchwytszczoW parametńq kóre powirrnyzadeq.dolvać Spośńd teczkimoże ,,pędze|ko\,!y'', być o tt1'botze odpowiedniej szeotki na]eł u\,Vzględnić: a nieopuszczać żadnego w łuku, zęba którymÓgłby l stan dziąseł, pozostac ocyszczony, nre l ustawieniezębóWw łukuzębo$}m, powjeŻchnie a żujqCe na|eł oczyszeaćWe Wsz}ś. l stan zdmwia całej jamy ustnej, kichmetodach ruchami szorującymi poaqtku r mot$'vacjęi zĘczność na pacjentajubna końcu sz@otkowania' Za|ełto od indtĄ/vi. Powszedmie zaleca się szczoteczki o śrcdric!' przypadku. na przyk|ad osób ze dua|nego ltak u w,]osid 0'20-0.25 mm.o knjtkiejit\'ąskicic?ęi(i pra. powie|zchni skłonnościq do próchnicy żującycn, na. cuj4cej,gdyżz punktu widzenia anatomii jamy ust. je |eł ocyścić jako pierwsze. szo1/vniejsfe po' na nej tylko takie spehiąją swoje zadanie,umoż]i\'ia. jac s]wobodne czqtkuWlosiei mniejzmęCzona zapewnia do. ruchy podczasĆZysfczenia zębów Pole. ęka kladniejsre ocryrzczanie brurd.Oayszczanie in- ca się takze tę twaJdość gd]'znadajesię za. sfczotki, nychpowierzchni pżedżującymi po|eGsięwóW. ńwno dla osrjb udmr\łĄn pryebiem. iak i W nie. re aas, gdy inniejepotŻebastymu|acji dziąsła |ub \r'r'ielkiego stopnia stanachfapalnych przpębia' gdy jeśWidoane nagromadzenie pMki Wokó| polecićokrcso$'ow plzy. szczotkęmięl&ą należ]' trzecich zębóWtżonowych, pa.lkach faostrzeń w przebiegu zapaleń przJzębia powinno E szczotkowanie llwaćokoło minut 2 (zwiększone krwawienie dziąseł, r,vysięk ropny ą stosujqc metodęro||i ruchów okężnych podczas t\zros|nl(homoś(/ębów|ora/ m/po/nania i t\fio. kżdego przy|ożenia sz@oteczki łuku do zębowego dziejącego zapaleniad2iqseł prz3,zębia. lub czyszczqcy powinien lęby Jiczyć myś|ach 5, zaś w do Bezr,vzślędnJ.rn.Wskazaniem użycia szcuotki do pżyruchach wibrujqcych 10' do jest miękkiej, koniecznie wielopęczkowej, stosowa. ruP przpl palienla metodr Ba..a' tż}lie innej szczoteczk niż miękka i rłielopęczkowadopro$,a. Dobrc szczotkido fębów powinny cechować sięl dza do recesji dziąsełporviłłanej nadważliwościq e ń\Ą,na długością ł:losia w pęczkach oraz prze. obnażonyÓ szyjek zębów sb"7enjami miPdz] pę./kami' po/.$dląjqq'mi nd Recesjete sąwpikiem uszkodzenia.Ifiąsła pruez swobo.Inyprzeplywwodymiędzynimi i utlzJ'rna. .Wnikające średnio.twarde twarderĄłosie lub szczotki nie szczoteczkiw czystości. do keszonki pIz3'zębnej lub szczeliny dziąśowej' jł odpowiedniodług4 pracującq, częścią która pod. Metodę tę możnapolecaćtylko Ę'ln pacjentom,co i /d5o{4^Z( /.nia powi]x]J obejmowa. nąjwyiPi do któI]ch lekarz lub Ęienistka sa pewni,żepo zu. tży sqsiadujqce ze sobq zęby (dla dorcs]ych życiusię szczoteczkispełrrią $5''tr1óg oni kupna nc -23 do 50mm,7,5do 11mm dla drieci), wej szczoteoki miękkiej i \','ietopęcfko\aej. ]Ź$,],starczajaco dłrĘąĘkojeścią(15 do 17 cm dla Skuteczność szgoteczek mięk.ldch uĄVanych dorostvch,l1 do 13 cm dla dzieci), w innych meto.lachszczotkowania, metodaBas. niż m Ękojeściąszczotki ustawioĘ w tej samej pła. sa.moi{ra tqdluiajql t /a5ŚZ( Zwięk/vi /otko'"lanid' pracujqca.Zape\łniato doblą szczyźnie część co Znaczne niebezpieczeństwodla pŹlzębia moze kontrolę Ęki rradczęścia placującąszczoteczl.j. stanowić użylvanie szczotki twardej, z$łaszcza Pźedstawionepow}zejw1'rnogi doq'czqceszczo. w metotlzie nieEawidłou,ych ruchów poziomych tek nie wklucfają mozlirvości irrnych skutecznych lub piono$'Ych' Ryzyko uszkodzenia prz5,zębia mod}fikacji ich kształtui budo{5l (na przy]dadpo. zwiększasię u tych osób, które oczyszczają uzębie. wierzchnia szczotki W kształcielitery v) ' nje r ręsliej niż dua raz1 d,/iPnnie' ob.Pn\owa(

123

!v bezpośr€dnim sąsiedztwie szczeliny dziąsłowej pulsacyjnycłt oscYlaqinych w niektó. maĘ7czne zatrz}manieruchów główkiszczoteczki' pach szczoteczekpoz\Ąala jeszcze doldadniejsze rra oczyszczanie uzębieniaz pĄ'tki bak1eryjnejBledrĘ. klóra stanowil/" si\ .tĘ bakteryjnądzięki w z zdolnościusuwania bakterii bez bezpośre. chóW i '124 . żqslotec rość \'r'a]ce p\.ych Ę.1rcnicf systemzwięksfąiącystopniowoprzez ny 12 cyl.nychsJtuaqjach ldinicfnych (paqjenci upo. tego od czasu elekfu]czneszczoteczkido zębówzostdy zna. du ła mniej tmumabzujaco na tkankę dzĘsła. lub kieszonki przJzębnej.ar'ia u/ę. szczotecfki imitujące fale dźwięko1ł€ wkazują du.i 70. 8|ośny gnatpo dltóó mioutdchkbie8u o(Ą'Jc. oczyszczanie części tów na minutę do 20000 obr/min.]łuż zębowego. nież miemil cza.któr / nith po. Chafiels). zębnąnaleł polecaćszczoteczkielekhyczne' W la' pracującaszczote@ki!wkony\. Dla paqjentów o koniec.zez szczo. w główki szcfoteczki pM}'pomlnają r\'llętrfnej części .ności mających problemy z nadwmżli\rr'ościa zębów do' prędkości stępnesąmodele z opcjądrtóch działania (3D Plaque Contol). ]lletoda roll jest wskafarra u pacjentów z cholobq sza liczba rccesji dziąsełpo uż].'ielu polecanychi szemko stoso!.la.łosie szczoteczki teczki elektycnej możeuykonj'1\.u.|ępuiepŻez bardzopouo|nejej pnesultanie i. ryjn\Lh. stanu prz]'zębia..1óre w przeciwieństwie do szczoteczk tra' bodołowegońe stwier{za się zaburzeń w jego dycyjnej mają zaokraglonekształty'Główka szczo. a ocz1szczaniepowienchli rra. chującesię możliwością \łykon]$ania ruchów lota. dziqsłat1tvolanych urazem ZadanJrm tecfkę.pomła'.lrpacjenta sku na d.zią.va.ł000 przyszyjkowej zęba od obrc. bierlia' Inne posiadająta]oe czujnik nacisku służący do kontrolowania siły nacisku szczoteczLjna ząb.rzb1t duzegorracisku następujeauto.lo.zęboi\5'ch.Ióżnoro.Wskazanajest do oczyszczaniajamy ustnej pacjentów posiadających im. '] metodywibrujące (Bass.rÓ' \i. [j metodaro1l (uymiatąiąca).ać . planty korony mosb.1 Profilaktyka domowa na można wówczas. sługiiłańa sĘ nią. Połączen]e ru.1isiłępracy pozwalapacjentordtrałatwiejsze pMyzw5/czaja]ie do uż]''!vania tj'pu szczotki' się tego plusem szczoteczettego Ęrpujest emitowa.ej nie toważyszyznaczqcego stopnia jest takżez kształtem ka.Nlniej.]nemodele ce.zĘcznościmanualnyc.va. jej elekhfcznej Zlviązana obrzęklub rczrost dziąsła. p\tki bakteryjnej ńe tylko powierzchnijęZy. niu którcjśz opisanychmetod)do walki z pb. ndrel pacienfin d ci ogólrriezdrowi'kórzy majątudnościw opanowa. yjoyr Zmienior h oral wibra( h.w]'miany końcówki.lól. gd}z nie \ł]'maga specja1nej tecbniki po.. kształcie.osq laryjn \ pracujqcejna okĘgły no w nich takze kształtczęści Takie szczoteczkiumożliwiaj4 optyrra|neoczyszcza.ztzoLlow. ale takżei przestrzefu międ. dzięki anniejszeniu siły naci. Ele].waniu szczoteczki przJzębia.|rriego ('losia szcz]teczk od kontakfu z zębem (odległość po\r'r'ieŹcbni zęba lub dziąsla może $T'nosić 2 3 mm).cfęść łaruchy posuwisto.7ębo!.led. W przypadlr.Ila ze. czącoulepszonei unowocześnione'lo Powstałynowoczesne. nie z korlych i przedsionkollych. nie w tecznysposóbprzestzeń międzpębo\łych. ' pod ce zaś wp\'nem uz1waniazielone w. W takich Warur rach \Ą. stil]mam.6ya1ęj omz jego poziomu intelektualnego. Ponadto stoso\r'fanie szcz(| WlbóI metody szczotkowźrnia uza]eżniasię od teczki elekhYcarej. obnŹźenia koEeni zębów z powodu rccesji p. Recesje dotyczą \aówczasmjczęściej ldów zębówpnedhzono\aych' i picl'\łszych W pe\Ą.zwmtne oczlszczajqc dosta. . łuku WZ. bienia w tl'rn samlm czasie.i ].tkąna.iadająrou. w obrębie$yrostka zę. tach 60. oraz . ia.anja daiąc} sy.'eni cznielub um\5louo. Duż]łn ny co 30 selond sygnałdŹwiękoły zmuszającydo doldadnegoocz}szczaniakażdegokłafuŹntu uzę. podcfasszczotkowania szczoteczĘ tradycyjną. a wędzi' l. wego.zrvtaszcza zagięciachłukuzębo. Połąc/enieemisji fal dźwiękoi\ych bafiZo Z szybkimi ruchami częścipIacującej szczoteczki (31 000 raly na minutę) zapeunia usuwanie p\tki bakeryjnej taloe z przestlzeni międzj.któ.l metoda okĘżna (Fones).oraz aparatJortodonryczne- iŁ mrony sZcZoTKol\ANfĄ Spośńd v. anarrych techniŁ do szczoteczka elektr]''czna jest stosun]<owo łatwa nych metod na]ezq: w ufyciu.

wibrując]rn Z dziąsła teczki tuclrem pŹesu\tanajest na korcnę lęba' a stąd..w okolicysą/jekZębo\Ą aby taĘ b}. tvrLonują. Io d c n ( d c | J z ę b e na s z c 7 ę k i i ż u . ś]e podobniejak rv metoduic roll. ab}' do szczoteczka obejmowała b{ko hfy sąsiednieZęb}i t]c]Lo{jla sti]iinlanoa szczoteczkę uldadasię na dzią.7.rosiesuczoteczki. nohgJe duputńcn'hniiu a.W metoiIzie''dz. l ujqr a rurhobrntollo.'ab! b}'laona Zaleca W!'konać nchów\ł]aniatają" s|. do ta\ aby$tosie szczotecfkibJ'ło pracująca Cholkakorzeniazęba'zaś cfęść szczoteczki .rjs pra.zotecfkiw metodzieBassaw po' pracującej lekkiego ucisku części sucZotki(R!'c'B'5)' \ / ' p o o | . skiemwalle b]:lodo pracującaszczo. jące muszą mieć małąamplitudę drgań.ocz}'szczająca' się N{etoda jest szczegóhic polecanaprz!' st\Ąieldfe.Profilaktyka domowa + Śzczote. pŹesun€na jest z dziaslana koronęzęba'Dzię.zki m€ t odzie Ryc. v . Tecbrikę tę u\Ąaża obecniejako masujqco. się Ł6 co. ta' niu cienkiego dziqsłai obecności obnaŹeńzębów (recesje dziąscł)- prawidłowe nieprawidłowe ś .^..uchem wl" miatająq. ostatniej w ja]< p\tkę zalótno z dziąsła' i z ko' faziemchu' usu\ła rony zęba.--> -<- Y>' r\."lzęborr' Czę.t\] mia.Utec/na.. tak' aby \Ą.lL tz. da się pod katem 45.lo skiem$'anedo szczelinydziąsłouej ono ftieszon.wanc wierz. wielżchołkakonenia zęba.\losieszczotecuki u]da.\ . B-5i B-6ado e) umozliwianajlep (kieszon}iprą.lo|e'zki. r )-) !y N F 1\ * x- pod Szczoteczkę ustawiaslę na dziaś1e Ętem 45" skierc.m miejscu oczyszczonlm plzed pl7ejściem następne8o'Zaleca się..Część popEecznie.obrctow]'chrv jednJ. h w i ' 't25 .ls. sze o(ą'szaenie mwka dfiąsłolrego zębnej)z p\tki bakteĄinej' \.|o. * LnctodatsassaByc.o\ania Ryc'8'6ado e U|ożenie i sf. \r wieżchni Zujacrh zębó\^/' Ruchy popneczno"rvibru. ki pl7!7ębnei]do niei snjkdlurcd.Ęsło zęby'.Tn kieftnku brzegót' sieczn1'c}lub po.r. pod kątem 45.8'5Wnikjącedo kieŚzonki Wlosie w ś. tający ki ruchowi $Tniatającemu poiączonemu fuchem u (pólobrotem)rv sta{re nadgarstkow]Ąn..

l plaszr4'z-ny4i]"o!'ej tłykonulPsię pG wo]i./b!.30 pod do .Poniewi do przestzenie międz].d i szczoteczĘ nalEł usun4ćz miejsca ocz}szczanego żonej d.u s/czoteokina d1ia.ruchy szczoteczkiku góEe. na powieŹchniach styca1ych' W obĘbie zębów ucisk.tr. upbśledzonFn. lub po\'r'ln. moŹe mieć u4\ĄEnie w tej metodzie gienicznychWjamie ustnej' Użylvaniesamej szczo Ę'cznyłp\w prĄpadl. mniei ponortrrieprą. u których stlv'ieldfasię l. $ko około 607ońtki nazębnej.e.ia pęcz'kfLh'Pw"ciww.'tal śęŁ5 IaZywjednJ.udołowi) stosunkowoEadko polecanadorc ruchóW wibrujqrydr) sfun pacjentom. Dla fmdejszeda Kiłd o średnicy W}'nikająone ze speq'ficznejbudo\Ąy anatomicznej polecirpacjen. Dlatego nawet leży pźyzębiana]ezyczęstopole.. ciqgły ulaz dfiqsłabrzeż. o wk|ęs'm brzequprzyaepunabionkoweqo' .utŹ}Tnu.na przykład rclL Metodę Chartersapolecasię szczegól.erokości fębami oko|o7 mm' zwięlśzenia stopniajego aogowacenia..aiqsla kaIPm90.ecesje .:{?' fib tzo . nie tJ'n paqje[tom z ciorcbą pfyzębia.\łych powierzĆhni $ d/iaslo'S/c/o|].\Ąych kiej i wielopęczkowej' Najlepiej' aby do tej metody nien}Lh'l2]3'l4'lŚVąjgorszenarunJ<J higieniczne uĘwać oIyginalnejsz. .uoteczki. \\ !ł.valdej i trładej' Metodę tę na.]iczącdo dziesięciu.abyuch. h (nzy palce)kę zamielił rla uch$}t . na]eży najpieIw oczyścić Zębyiiną metodą. w żuchwie and jest po\.tam i z porłmtem''(bącfu |o'th)' Ruchy te (w szczęce. .. oczyszczanie powienchli międz]'uębouych zębnejbędziepowodo\tEło jego zanil.u(recesji)'Ide[. Kńtsze \łtG Przyborydo higienyprzestrzeni sie znajdujace na pęcfkachtej sfczotecfkinremo.12J6.lx Bassa tzi{ Right istnieją w przestzeniach międf}zębou]ych. pr/edni.Po każdora.|o.\q .]7 lr'łosia0.kazaneieŚ zatem użf jako \Ąanieszczotkiokreślanej Ę'! .zęb(} meto. ]lIetodaFoncsa.tórych le. no staćsię niezbędnączęścią Itegodoprowadzaj4c do sldado.8'7 PE€kroj przestrzenimięd4rzębowychmiędfy wodującej polepszenie ukrwienia dziąsła aż do trfonowymj'Widocznanisza(col)o s.delikatnychfuchów lvibruja. fy dziqsła i Liczne badaniadowiodły duzej skuteczności metody pG tej Ryc.rn polecaćtylko tJTnpacjentom'co do l.rnmiejscu. międzyzębowych się gqcwnikaćdo mwka dziąs}owego kieszonki prfy. Każdolazo\łe szcf nania 20'30 drobnych. których inne techniki ocz]. chy sze4tecuki poziome) i metoda Smitha-Bella cych. pozostałej kiej' która ńe traumaĘrzuje przyczepionego dziąsŁ brzeźnego.oklęźne ruchy szczoteczkiprz}'ł(! zoł]rrn oczlszczeniu (20_. ab) Lre$ ponot\nie naplyneld d/iasld.podobniejak metodal€onarda (ru. teczk do zebów r€dul1rje w najlepsz}. jqc jednocześńe ńurnomiemy ucisk na dziąsło' Po 10ruchachzwalnia sĘ nacisk szczoteczkirra chwilę.szcfana u teczki miękkiej.1 uże.lata słabo ocz}szcza we. szczoteczkispełniałlTmóg Lupna szczoteoki mięk. Larz 1lubhĘicnistka)są ppwni. {Cicka(/y)miejc(a /eIknięLidsiq po. jeszczesh. cać korz1stanie z dodatko.tożyć tę samą okolię' Metoda kontrclowane' Metodę tę moana polecić osobom i w szcfotkowania Bassa i!]tnaga bezilzględ[ie sz@o.żepo zdjciu się w plzlpadku zdrowego prryządów Ęie. na \|cloda ( hrrtersa jPsl e|ównic me|odąrnasująt4 Natomiast w obĘbie przestrzeni międz}zębo.17mm.\Ą}t Ltór}m ttflana szcu otecf.pędzelkowy'' 2 wierzchni stycznychmdą szerokość mm i kształt pJramidyz niewielkim wgłębieniem jej szczycie.L.a.v''.lziąseł utl"tę konfuru dzi4sła' i ł" jest wólczas uż}'hEnie Wskazane szcfoteczkimięk.'. wielopęczkowejo ń\tnej długości uzębieniab}'lyniemozliwedo opanowania. można gaŃcio.u szczoteczkiśrcdnio.|o.. sĘ'cznychma szefokość 7 mm i wklęsłyprzebieg dziąśle' częściowo koronie zęba a na aż r" kienrnl.ruchy oblotowe.t Profilaktyka domowa prz]'lożenie oteczki\ĄTtnaga lĄvko.\ły towj. ]ddreiWlosie <ześciollo zębów trzonowych niedostępnaczęść leĄ na pod Ętem 45".\łq zabiególvhi.

Możebyćwoskowanai niewosko$€na' Potradtonit. \Ąargowej stanembmdawkidziąsła.apamtyofiodoltyczne. jest rych różnic.aĆ Lie\/on. Głębo' kow.albo nylonu. które z uch$ytów /o!\nik dlugoŚ(i nili ora. Zrylva i zahacza o drobne nierórurościzęba. 1 szczote<zki ' stymu|atory dzjqsłowe.fo\łej.ch ltafunków pŹeshfeni międz}zębo\at'ch pacjenta-Istnieje po[adto spra.mjJ. ffi lrrxr r rłŚl'lt nnNTYSTltZNA NićdenĘ/' 't27 . zębóli ZrĄ. z nu zapa]iegobmdawki. i pńdnicy zębów pomocniczychza]eży molfolo. je umieścić speqja]n}. Z. są a]e ko zapaleńdziqseli przyZębia..m w uchrlycie do nici' Nie.8. Uch\t5'ttaki jest szczegó|nie. wsta\Ąanrem niP utund|la pc ryjnejtam /lokdllowanPj można Zębów Przestrze.kieszonJ<i dzi4słowe. i w tkankowego pzestrżeniachmiędz}zębotychst\ła. .i podduió.i:] Profi |aktyka górską'' (tz\v' Ćol) porórmywany z .]ziąsłowejnastępoiĄ}łn kieszonek prĄzębnych.plaque''za pomocqnici nawosko. P\. |ub|Ź.lrności i manua]Irej ńele inrryc}rczrmników l.powieEdtnie stycznezębÓr.. po. najaĘ nj.tóre ułatwiajaakumula. moca szczoteczkido oczyszczania nie międz]zębowe więc miejscemicz\łojunie tyl. a. zębyszlnowane' .okolice wszczepówzębowfch.ch.kle dogodne$Erunki do grornadzenńsię nad.domowa Ł.ub]'tki próchnicowe. .cznq go porólrTlaćdo teÓniki stosowanejprzy . z irygatory sryczna\Wkonanajest albo z jedwabiu..'iekuszkodzeniatkanek. itaśma ! supeń|oss.tki bałteryjnej./oc|'e do 'ej od(in.'pastowa. ale si]nie plfez kilka sekund na każdj'rn poziomie porvienc}rnizęba. kiedy pEechodzi ona tak blisko wieŹchołka zęba jak na to poavala przyczep łąc'znotkanłorw bez jakiegokoh.. wanych i nielawosko\łanychnie lwkazały znaczą.uzupełnienia protetyczne.nu moie wni]. . dfy zęby taĘ aby przechodzila kolejno nad kafdą powieżchnia stycfną zęba. si.turkacje korzeri..lpi ZĘ(/nośLi' kf/a.| nd\vijanid nilkilub Ldim}na pa]cP. _bruzdy i wgłębieńana powierzchniach żujqcych zębólvboczn]. międązęborvej bocznychodcinkachuzębienia.tki bakte. jednopęczkowe.pL'zełęczĄ (Ryc'B'1 ' PźebĘ pr4oepu naMonkowegoĘczno.niJ' przy ocfy. od Wńór śmdków gicznj.do góry i w dół'' .W-vkonujqc luchy piły Taki ruch umożliwiadokładniejszekontrolowanie nici.v. cję p\. na posiadajaw swojejobudowiedo. ' szczot€czki międzPębowe.Można się nitĘ dentyslł. pody]tołanajest konturami (Łiąseł shony po. _ rładyZębowe. Za niezu. w go ndleĄ paljenlowio nmipi. oraz liczkoweji moż. Sposób posfugiwania pluedstawiaRyc. ńu butóv/' za pomocaszczotki' Nić wldada sĘ mię.Nić woskowarra natomiast łatwiej.8 do |stnieje rok asońyńent pżybolóWs|użących sz€ przestrzeni międzyzębo!Ą'ych' Na|eżq do oczyszczania nich: r nitka dentystyczna. korony pmtetycznei wldady) i poivierzcJni stycznych. przestrze.a nasĘpńe pociera się delikatnie. ..Należądo nich: .chllpo\Ąatość szkliwa i cementu korzeniowego' .iest trudniejszy do kontmlowania.B.a w uż]'tkx' rnniej się stżępi.sznureczka" lub płaskiejtaśm]ł18 Prace pońWnawcze nad skutecf.. odtworone ks/ta}Ą anatomi(f np njepmwidlowo zębów (wlpehienia. AltemaĘĄ\'ly prosry ruci czyszczqcy. do od ki. fluor lub byćnasączonemiętq' sq ki mogazatvrerać produkowanew postacicienkiego .Wskazany w szczaniupowieźdni stycznychZębów pEestzeni Po. noścĘ usurmnia .laszcra stłoczenia . pzygotowania dentystycrnej nitli sposob Ryc. w ńtki ba]łeryjnej do niach tych najszltciej dochot|zi tworzeniasię sta.

Nićdentystyana musibyćuchwy(ona si|nie.50cm. nitkimiędzyte a napĘżoną |ubta.a llie możeoc4'ścić wklęsło' (.]9 szczotecki sąszcze.. Stżępienie się lub świadczy obecności o nieńwności na powierzchrd nach zębóW do których przJ. Wedlug do GjermoF|ótry i zastosowanie sfcfot€ . Przyciśnięta kor. do Szczoteczkętaką wldada się między zęby tĄ nośr nicrorł'noscj rdolki./uiąt na nie. przenosić bakteryjnej f|ory pzestrzeni z jednej mię butelkouT7 kształciecylindĄ/czjrym (bottletape) o dzyzębowej drugiej. słema przęsłem mosfu. .cj or4szr lanej przpstrzenj międĄ'7ębouej Przeciwwskazaniem stosowanianici jest obec.undi pMke ba}.nawinięciu pa|ce na sZczDTF'{:zlńI yIĘDZYZĘBoIłIE słui4 do ":.dopasować do szero' się. nici tej wmrodul<owano Do p(} ksyd}aĘ zape\Ą'niającą działanie anĘbakteryjne nadto spec. których rt'ro.. miańW które powimo .Nitek mogą nopęcf kowej najbardf niedosĘpnych W iej miejscach uźJĄłŹi iddecj. do i tj! stożko\aaty Każdyz tych qrpów ma kilka rcz.E Sfuą do przerywanie nitki lub taśmy usuwania płńki z furkacji' z powierzcbri na koro.ujq(e aby po uchwyeniu oczyszcfania pżeshzeń międzyfębo(ych z odsto. za.te jest chtorhe. ą' do wpm(adzŹnia jej pod przĘsło co mostu' Część pewni dobrq kontro|ę niąi zastosowanie nad Wtaści.mocowany apaEt jest koEenia lub korony zęba (kamień nazębny ub]tki ortodontycznJł dystalnychpowieŹchni ostatnich z prochnicowe.zrzania.chimplantóW i '.li.rcdkonr o rujwiekrei srednlq powinnaby umiewegonacisku.' szczornczw nDNoPĘCZ[o$.zelria Pnylegająca ściśle powierzdrni korzenia zęba do do zębanitka lub taśma jest w stanie ocąćcićzagtę.odułowa' szczona innym. jest raglebienial obna'. te Nić superfloss jest odmianą lĄlrżej opisanychnici' po|ecane brakach pży brodawek dziqsłowych 9ó|nie przestrzeń między dzĘ./(zonaw miei\tu przeznacmnlm do rrry. Nić Eez-Thru \łykonanajest ze specja]nego mate runek pnedsionek . zębóW ze stałych uzupeł1ień pmtetycznych ońz Powszechniezalecasię nitki woskowane. 128 . Taśma składa z odcinkaszB\anego' sĘ l{tórysfu.i nd powicn(hnidch bienia z IĄtki obecnejna korzeliu zęba. być o cięciu na d|ugość ich 40.lnępieniusię nicJpodczal pobiega pcr dz}zębowe. P. |ub tak pa|ce kciuki. ńału politetaJluoroetylenowego(PIFE). zkijed.przy. nitek strzenie międzpębowe z nie\^rielkego stopnia uszkodzeniembrodawki dzĘsłowej.zy' której się taśma być Ió$nościachcemenfu koneniowego. u osób miejŚ( / las/c?epami a zebow}mi' Pozd Ęt.k|óreukon(ĄĄ l0 |dt' |J<ie pozwa|a usunię<ie ufębienia na z powierzchni zębóW oko|o 50%ptrki nazębnej. ą 5ię przesuwa nić|ub powinna o.CzyŚtym fragmentem aby nie ne sq d$'a Bpy szczoteczekmiędz]zęboltych:tJ! nici. ko. nięĘ'Iai koŹeniami zębów omz fulkacji 3 ldas]'' nitkę śmę d|ugości4 Wprowddzic pŻestr7eni o cm do mię.jama ustna właści\''.niepmwidlowe\\.lylko ten Bp szczoteczki jest bowiem w stanie powierzchnia dz}zębowej'Kaźda styena zęba.?n]. szczoteczkamiędz!'zębou. ruchem szorującopolerują.łosie uciśniętepŹez odpowiednie zęby na cemencie korzeniou]tn. pacjent powinien poinformowanyodtaśmy.ialnepętelki nylonowe llpmrtadzające tTwające dwóch rygodni' do nić pod pźęsła mostóW między korony omz wokół aparatówol1odontycznJ. który za" Na ry1*u pojawiłysię ló\tnież szczoteczk mię...których rĄ'łosie ocz5zrzania pokĄ. wieŹdni stycznych. koniecznego oczyszczania. dz}zębowych' Ruch szczoteczkipowinien mieć kie.śzczania w tzw otwańychprzestrzeniach międzyzębowych.:Profilaktyka domowa q'In.a. po u. do W padkach zaistnienia wskazań uz}Wania |ub laśnajdhższy do nitki odcineknitki owiniętyna palec. shĘ ona do ocfl.onym że \Ą. sie szczoteczkirĘ utrudniony dostęp.leryjna |oka|i.'rni ze skłorrnoścĘ prochnic51 do powierzchni szczoteczkamijednolĘczkoił}tni pmduko\łanesą zwłaszcza sq'cznych nitkifluolko\łane' jednopęczkowe także szczoteczkielektryczne' wska/aniemdo 5|oso!Ąania sąwaskie pr/e. sh(/nJih prze\rneni mię. .fpehienia).1 środkowe Wska'.

/Lę (ht\Ma.a polega na skiemwaniu wieEchołka st}mulatola lekko dokomnowoi umieszczeńu go w przestrzeń (Ryc. częściowo Ł5 wa się jq i po. podd7iąsio\replofesjonalnc uykon!'lrŹne koktajlo. do słowy IŹpii poprawia klqźeniepoprzez masażpozostałej pozwdlaia( l7eś( na iowa . n l P.bie]niedostosu.Pjk' Jako ST\. któĄć Z ich jest ostatnimĘbem w łuku)możesłu.25.pomię.st''rnulatorem wykonuje Ryc. i jako urzqdzeniesłużqce zabiegówfjzykote. pod kata powiina byćskierolvanado dziąsła. zębo\Ąych kieszonek plzJĘbnych za pomocąstru.r-Lk1óry w końcó\Ą'ki sposobciągły $Ydob"Wa ze specja]nej się przeryrmnylub wirującyDziałają slutecaie w zapo.odauki]ub ich rcgenemcję.21.lawionyt ręboll n fuL:u' bard7iej od się drobneruc. uprowadza się ją do przestneni międzyzębo.5mm *nikajq do 8G-90% kie.2s iryga. wej' wierzcłrołkiem pun]du sĘcznego' do mo. dzy pa]ecwskazujqcya kciuĘ pofostałe po . 7U ż \ L i P mk o ń ' d l t . go.8.lltalfa tę czynność razy w każdej l | \ g a (j c p o d d .lzierrnie. Aby miesiące.. Ętem \ĄYsu. kwanie rcvtek pokarmowch z plzestferli między. Nątardziej skuteczneokazałysię Ęgaqje z dodat.$a.Ikształcone.\Ą}kala.j /ęśt ł l\ pvesnzcni miednzebo\\ei io. k1óĘ padent samo.W pozostawionych Pozostawione ułosie nie może być o. ażwklinuje się w przestrzeń-Podstawatńj.Pocket \łprowadzonej kieszonki na głębo. hzy nie.8'9 stymu|ator dziąslorĄ/y' międzpębo\'{ej 129 .'i qjach naddziąs.amy na żuc.ll\Ąłe. do osi długiejzęba'NasĘpnie. są rt5'łączńew gabinecie stomatologtczn]'m uą. prcparat działąjący ciem końówk Peńo. do mentu. gdJuplrc$adui do uszkodzenia to broda\Ą'tri' Wyka. ale stanow. W $Tnrznia się irygaqjenad.29. pęcukimogąbyć\aykoEystanedla oczyszczania na} h do|ylnie u. na IIłt'G'uoRY UŹądzeniate pozwa]ąjq w5T}łu. powidonekjodl'ny nadtlena gumowego(mię]. StJmulator dzią.!ToR DZIĄsLo. tetracyklina.hiegi te \ły.i{€ (oldĘgłe) 'rtpasorłują odpo Ir!.22 w żad.ię jak . plf estrzeni międzJzębowej./' /olkę.lowchst$mień odukuje pr4uębie nie|dóĄLhbddacą p€ n Fbuic nd bne)ne i wedJug głębokość Z. łć szczotecd€. do ki Pik.30 ne. lh do przest'eni mjęd-/. ręśr d-iiąsla ibr.AcZKI Wykonane są Z dJewna (najle.2.domowa Profilaktyka Do ocz!'szczaniatrudno dostępnych d}stalĄvch jeżeli powierzdni ZębówtŹono$ych (szczegó]nie. po mulator gllmorły zaś ustąpieniu stanu zapa|ne. czo. l o \ t cd o | | | . 90.t\T składa się leczniczow tJan Ępie iry8acjimożebyćuż}tachlor. piej bŹozowegolub bdsamowego'gd}żnie ulegąją mzpuszczeniu)lub plastil1r. pozostawiając pęczki rrajblizsze trZonła\łycina sób: jed}nie kilka pęczkólv na końci szczoteczki(szczo pęczkach teczki kilkupęczkove).28 winny byćpvćpiowadzaneufez 2-ś wiKłł.9).ki)lub plastjłowego(h\aldy).q l\ĄęŹonena 8o kon(U.lzonego nim \łyniennego stozka heklydtna. cz}m delikatnie. / i q .6 konylvaneĘ W domu mdzierlnie lub co dfugi dzień.Drer\trianeuykałacfki fluorcm lub miętą'Na przekrcF mogąbyćnasączone ju poprzeczn]''rn mają ksztatt trójĘta dopasowane. palĆeopie. bieganiu' jednak przwadku ńe mogqzastą)ićszczoteoki n}'rn od do c'Tszczenia ĘMw W zależności tlpu końówk' poddziąsłowe. go głównJrTn przeznaczeńem jest masaż thiąga po/bawion. Z tŹon]G i osa.r'7ębotq i . i mienia wodnegolub *ody Z dodatkiem lel. Je. do PIfy zdlolwm kath dziqdobyń \qka]aoki nie n(Minn}bvl t|'/\. kieszonki od Ł7 nm. nieco twardszy plastikow Użyciestrmulato. jak i leczeniuchoróbpr4'zębia'20źl. głębokości prĄzębiu i zacho$Enychbrodaw" kość 0. szonek>7 nun.2spolecaja kiem clrlorheksyd:ny27 ]e p{} nawetdwamzy .qacie nie się'' ła@ki Z i nie wiedniow pPestźeńmiędzyuębo\aĘ Ę polecane.I|IUL. Flemmig i llsp. wo lub całkowiciebrodawki dziąsłowej' wielkim stopniu zapalenia dzi4sełstosuje się sty. był one skuteczne.ltyokrężne stlony pżedsionkowej językowejuciskajqclel*o dziąsło. je ze sta]ej szeoteczki do zębóww następujqcy spo..

azyjny' Po.slń\owa]-rie lq.m' in' Parogencyl.tki'jej sl.lk]ladaniu kamienia nazębnego możedochodzić gacjiustnychi $Ystąpienialub zaostEenia Zapalenia $ł'kazująpasry:Me[tadent. lvoclują zmniejszenielicfby bak1eIiiZgahn o Bdcte.tsrr.spolvodowanq retencjq kopoli.na \\ poląl/.lostępne okolice przestrzeni międz}zębo\ł$h od i dziąsła strony pŹedsiontowej i językolrej' Iry..l' TNFcĄ PGE' w pĘ'nie my niekórych dfiqsto\Ą]m' Użądzenia do Ę8acji domo$Ych posiadaja!t'la.Bńght.kazały pveciwtak.Ifiny Sfużyć rakteĄfujących past! do zębówsprawia'żeich uży.IGm. gatory posiadająponadto pżełqcfnik pozwa]ający na bezstopńowq re8ulacjęciśnienia wody oraz kil. uszko.Waj4q_ pop.dniowez zastosowaicm H2o2po.awę hi.Ira. W\krluip on nyrh je<lnr/pu..Iziałaniu plfeci\azapaln]m zalicza się tłącfenia Ęgatora do Do InstrukcjedoĘczącą gnacji higieny jamy usmej powinien pacjent otrzy.\C/t pasl"1'głó\t. oczyszczaiące zawdzięcząą kom i(icrn\m i .|. nych sąiek zębów' ffi p.SensitivePlus.. i o m u biologicznie cz]Ąrn]m' pastagłóWne.kład cl ońelksyd]ną." irygacji Wodnych domowej n. mu paście zębówopbmalne \Ą'ła' winien on na. sensod}ne Ę sensod}ne ji pr/pdp'\C|qpipniem irv8a. do sny zbiomik wodny lub mog4 być po.laściwości inhibowania llzmstu kfyszlałó\\'..życie szczotkowaniazębów gieny do odpowiedniejpasry ułah!'iai skraca o l/5 czas po.31.LłaCzone t'lewać wodę lub wodę kĘnu' Do zbiol'nika moź.re. ka dr'szdo Ęgatom z kilkoma (2-4) końcówkami. Dziatanieoczyszczające za\Ą. oral B Sensitive. nę). jakim jest ślrdekab.lawać do jedno(/e5nje śr illo.lloM 5iier.'P szczotĘ do Zębów zmniejsza stan Zapa|nydziqsta o około50%. foidosan) w celu kontroli p\'tki bakteĄ.]/Jwieru.25. \'vanie na wi dodatko. Niew|aściwe stosowanie jamyustnej.j i /apd]Pń w d/iąslJportoduje uzys|anieu pal i"n.t pozwa]ają Znoszcnienadwrażliwości pnj..32 Ęgacje poddziąsłołe 2. jedno.IJnljompo\Ąier/(hnio!vo. Biodent' colo. WedługBaer'a i wsp. past o . roides i kĘtkórv na okrcs 5-7 dni' Ir]gacjepmfesjo. Mentadent C.mniejszaja qtokin (IL.laia.^ zdln) pirofo.Pdlodonl. ksydj. kladani. I o m o d / i d | d n ib a k l P ń o b o j l / }im u L . produkowa. jamy ustnej' I-].v].'i mi przeciwfapa]ne (na pvyldad zioła' ch]orheksydy. i pielę. być może rop. ralerjr paripntom$ĄTluLaniP idm\ u\tn.Izeń szkli\ła' We wspolc.ni' \Ąla. pŻyfębnej resńekkamienia zape$ł a ona dhr8otn€łą ak6'wrrość Wdoczenia kieszonki do (l2 godzin).a/ujqn $'hs.Wy cz]mik \łp\'. wsiel{zia po niekontrolowan}mużyciuĘgatorórv Natomiast pasty: Elmex. \Ą. Oral B-Sensitive oraz Perio dn h na obnażo.Bada.i' n. mogąnalet d]akilkuosobowejrc.|.niu / ri!. . pŻyk|ad usunięcia higienie na bez z|o ta niskich wartościwskaŹnika p\.5% od' porótmanju/ pa. ni.nie środ. nafębnego bakterii.i!\'ielostru. pouodui. pl7erol. colodent' Anti.i\\o. rywającpltces pnekztałcenia amorficznegofosfo" mnu uapnia w ]€micń nazębny Badania kliniczne . prze.IĄ€acjc rr'odle zmieniająbowiem pH pozi(> pt].a ral !t |ygodniu mniej tEech miesięcy iż i' h Badania udo'"{o.dzięcza jej s].ndmiwv]. |ub dziąsła takze. iż niaparodonta|nego podrażnienia wskutek ńa pasty zawierającejtńclosan !. Forcver. Lamieniat jqcą 5.I L Profilaktyka domowa nek \t'odoru24. 1.lładnikowi. chamoŚald. t d n . Szereg 130 . lub teĄjnq meru poliwinylo.ześnie n\lh pd\la(h dn /cbó$ iednm /e src. podczaszabieguszczotko$ania zębówstano. dcn|. nJ|nPpole'anc .Ini\.3% pirofosforanó$':33 Dodawanie do past środkówbałteńobójcfych (na przyldad cblolhe.itroiri do bakteriemii po Zastosowaniu lry' zapobiegające o. dent E.' o nąj.no zĘrólr \Ąłaściwości cha.ub. fc mać od lekal ' W badzo nielicznyrh prz1padkacłr.Wykazały. stoso\anie pasty że zawierąjąccj5% pilofosfomnu obńża o 14.metylowego lśvasu i maleinowego tej substancjido dzias:la zębów. n.'ład chemiczny oraz z.foran.tki bak1eryjnej przyczyną góWnad'i poddziqs|owych. wodnf( mnżna Mint. Multi. i /ania u/ebiPniaWlał i\Ąoi( lŹPbn} do n.J o' 4sl.lzaju powi]<]laniom.zniP. Aby pŹeciwdfiałać tego ro. Apamt} do Ę'gacji mog4b}'ć mieńorrc' W niekórTch tpach Ęgatorów ruchy spira]newirującegostrumienia docierająw tfudno . omz zmniejszenie stanu Zapalnegodziąseł. czynnJtn' zaś działanieprzeciwzapalne prepam.

"4bia i no.| profąonaInej Wstomatoloqii' nicktóryLh nicrbędrlrch zabiegrjt\ uzu..to leczenią jak fesjona]rĘpomoc zań\łno w zal<resie i pmfilal. wanychw Emach matologii. 1 .na\tetna]baldziej plą.2 133 .tyki' Rycina 7. beu z nie Ędzie slaltecare Prcfilaktyka p. E----f I 6---:f I .zbigniew Jańczuk fi & s M m m ptofesionalna Profilalrtylm wprowadzenie higieny Badanie instruktaż i zębóW Mechaniczne oczysz.iegorealiuacji.jpnkonlJDlnJm ukierunkowanipm z n badaniu ta na odpowiedni.bielanie ll zę.\łan}anikontmlolła. LiCzrrP dośviadc7enja w\ka-/uia' polqoenie prr że profesjonalnejvvykonwanej w gabinecie filakryki i stolrratologiczn}Tn z ukerunko.zańie koroni szyjek zębów z po|erowaniem ska|ing naddziqs|owy |eków KontaKowestosowanie profesjona|na Średnipersone| pro{i|aĘka a Wprowadzenie Zadaniem Fofilaktyki pierwotnej b}to niedopuszczeniedo zapaleniaw obębie pIzyzębia'ale jeś]i szukaporadyw gabinecie onojużpoltstaniei paqjent powinien Lam rv}sla( pft} Śtomato|o9. higienEacja jamy ustnej . do będącą stkim fazę higienizującą.lTm polerowaniem komn i szyjekzębó\ł' ffi kontaltotĘ'm stosouaniu prcpamtów fluofu. .usuwanie l przebaMieńl Koron ze00w (piaskowanidl ll .ofesjonalnastanowi prede wszyWstępem każde.zn}Ąn.proflakryczne l.skalingu naddziąsło\. go leczenia.l2s's Polegaona aa: pa.wo(zesnestaĘIme' . go pmgram profilaĘk domowejoraz kontrola . aniu zębóW E mechaniczn]łnocz}szcf z tf.w ramach profilaktyki peńodontologicz. . Rycina 9'1 zestawiasześć prcfilaktyki pmfesionalnejw sto.irnrukaź 4 (miejscowe).owanie I ootenone I . n}mi zabiegamiprofilaktun}łni w domu daje nai lepszeł!Tniki. dńgno'tyka cy' Ęka'Prochn z .3 przedśawiaprawidłowe profilaĘki z leczeńem w modelu uspółdziałanie Samo leoenie zapalenia opieki periodontologi@nej. E $ykon}'i\aniu innych zabiegów g}1lp zabiegów!!ykony.W\. ! $} konaniP peiriająrych program profilaktyki domowej' kórych pacjentsam nie jest w stanie wykorrać.ud' Celem profilaĘki profesjomlrrej prowadzonej jest: na fotelu stomatologtczn}łn I ukierunkowaniepacjentana odpowiednidla nie. nej ltykon$łane s4 więc prawie wsz}stkie zabiegi plfesjonalne. oklady borcwinowe tltl Il r podstawovvych zabiegóW plofilalcyce W Ryc' Zakres 9.ilEpołdziałania pmfi'lakb'ką. z \łyjqtkiemlakowaniabrr.tlow [l y}pelnianie i Druzo wrvm I lai.korzystny dla niego progrm higieny domowej.

u na jego gdy teu p}. nieprawi. kóW.9'2 Przykiad hóremunigdyni€zwó. źerlie sąto zaleceniastandardolve.iw. pEyKadprzed rokiem.( sLo5owanie hl' uż}. nieprawidłowe przyczepywędzidełek warg.zeprowadzić pomocdentl.profesjonalna ffi Profilaktyka Badaniei instruktaż higieny Badanie jest dzialaniem profilałĘczn}m dopiero \łtedygdy w jego ł]Ąiku zbadanyotrz}'rtla okrcślc od. Korzńci sąnastępujące: ts oszczę.rnanie pacjenta.ryskaniu pewnoj r higienjslkd{.Badani€m możnaborviemuyka. Pa. k|óPy mo8q8o narrp|t\ i niepowodzenie. *pra\ły. cjerrterĄ ła]ność' sprań jej duą sat]sfakcję Idóra za]Wodo$ą po u. Wańo zastosować zatem Ale ona nq i pewnq me1odę' niemoże by( drobia/go gdyby Wa i zabierać dużo fbt. pdcjen.t czasu'Naj|epiej. p?zębE Bardzo korzystny jest opisany w Rozdziale 6 wskaźnik API (higieny pnestrzeni międz].ta |ekaża ocenęskuteczności M. po\l.]ność lekaĘa. takch jak p\tka llazębtra.svczna). na higieny lo8icznlch. ło skuteczne'a chirulgiczneczęstonawet mńej bezpieczne' Natomiast lekan stomatolog. 9. E Ęienistka (asJ6tentka) łatwiej u4sk]je kontaldz pa.ysiło jakąś prostą.ono W qdb|rĄie \lordIo oq(/nym Lwdg|nd dd. no\l .iac na zabiegach się tycznych jest zwyklebadriej skutecznaod lekaĘa w tej działalnośc| zabiegi te dla lekaĘa są mniej interesujące(potwiejdfająto r'!5lnikisku. wielupa lub stwierdzenie jestCzynnikiem nie cjentóW takieogó|ne jaki mot}vującym' Lekarz nie zawszepamięta.2). Nai jest. Ież i iP pnyszłe zabiegi lecznicze wykonywane w warun.zębia. zać obecność cątmików szkodliwch dla prz]. polecanekażde.isJslenlkar profilak. cia w szczegó]nychprzypadkach irrnych wskaźni. krajów w systemachubezpieczeń W rviększości Zdrowotnychw Zald. b}.nawisająceuTpełnienia nieprawit|łowe usta\uenre swczne i pżydziąsłoivc' Zębó\'! uzupełrienia protet}. który prowadzi takie leczenie u pacjentów ze złąhigienq jamy ustnej.czle.gdypo mzmowiez lekarzem racjonalne bardziej rlykonuje to Ęienistka lub pzyrczona asystentka. eń abyobnĘć kos. uzyskane w ogólnopolskimbadaniuw 1995r) '8 134 . od W Zależności stanu hĘieĄ' uzębieniaomz \ły.esiestomatologii stosuje się ja]T\uŚtnPii \ma€ a się iei Ws|ępną ene higjen} o( pofraw!do per\Tpgo poriomur olrp. po podświetle.. jącej est obejrzeniewybarwionych nalotów na srwch zębach p€paĘtem Plaque Test.\v utrz]'. żeju]łnienionych cz]anikóv anatomicznychi pato.Lalawięcind1widualny hĘienyjam} ustnej dla pacjenta.lekarz sto oraz w zależności zĘczności od kierunlri i Zakrcs prcfesjona]nych matolog określa dziaŁń profilaĘki domowej Z uzyciem odpowie. tażemhigieny \ł]'rnaga zwykle okoto 20 minut. taką (pże nawetasynedka ocenęmogla p.niezawsze pomocna.\Ącldbjpgj' i nd utJate alp /auldnia pr7Jsz]osl wini( ra |.narażanie ty]ko na małqskutecz. dnich przylmrórt Ęienicznych'l program l .taŻa|.a ĄPI nie t\ĄNu(/d W].instrukcje lub zostanązastoso\łane powiedrriezabiegi. szkolona pacjenta' Ryc.]iowe w'arun. ne zalecenia. pfeka/a.la1órypo\\ińen się dowiedzieć. mu pacjentowiz zapaleniemprzlzębia' ale dostoso wane ścśle pŹebie8u jego chorcbyi pohfeb' do jenla należy powiadomi.zębo' ssla/njl.'. prowadzqc ukienn <o$En4pnkałzn4 dzia.który powinienkoncen.Ą świadcf stomatologiczrrych'6.koncentru. fy dziąsła zębodotowego omz ki zgĘfo$e i kntery @c.l też pół stanhigieny pacjenta.? jako Dość oęsto stosowana umowna ocenahigieny jest Dla dobra zta. mających\ĄdJ.lonltn czasie. iecznościlakowania zębów u dzieci. ków Dla ńek1órych pacjentównajbardziejmoĘrwu.niu ich lampą polimeryzacyjnqUstalenie stanu higieny jamy ustnej pacjentana pielwszejwizyciez rozmową go mot]'wujqcą i instfuk.brak lub Z\łężenie strc. kach niedostatecznej higieny będq po prostu ma. czasu m)waćsię na dzialalności leonioej.

ybielaniem fębó. lałtycznych omz skl. na ocą^viście pracęprzy leźac}m na pos/c/e8d|ne ulzqdlenia najdująsię u la.e Zestawieniekożyści \rTnikajqcych uhfynania z hĘieny jamy ustnej pŹez pacjenta s]stcmat}rznej pokazuje Ryc. t]1n wie jest teżduże'oklagłe lustro.komfoń i \ł]'godęoraf fdobrtają uznanie u pacjentów Możnajednak urządzićtakie stanowisko skromniej. któIe umoż]iwia wizualne przekaz5vanie pacjentowi niektórych szczegółówmetodycznFh.profesjonalna Prof ilaktyka ekranu fe ZmieńająC]mi się w kamerze odpolvie.krnmniej luvpo.s troli higieny Wsą'stkie te stanowiskaprofilakrycale poz$'alają paqjencic 2 Ęce.ści pa.azniejsze ulzqdzenia (strzykawko.łt w].la \ł konso]i po jednej sbonie naj$.ku.jako zabieg prcfilaktl(znll . Funkcjonują on" 7wvk]c w Iym sam]m g. przed kontakow]m fluorkowariem zębólv (żele. przeznaczajqcdo tego celu mniej rcprezentac].!tpżede wszystkimjako zabiegdiagńostyczny. pżed .ryl sta$zy unit.tlu.rtecznego instruktażu i kon. a nociąg. w których take stanowiska profilakt-vcznesą ]uz norrną w gabinecie stomatologiczn]T' istnieją specjalne urzqdzenia (unity).9'3 Kof. bieg popzeduąjqcyleczenie' l.ięgu stąd openjącego' Ęk omówione powjzej stano\łiska shvarzają lrle. u}.tkę nazębnq.$.. lakiery pianki. zenia z1. jest nasta\tioteż a]e głóimie na instruowanie pacjenta za pomocą na Mechaniczne oczyszczaniezębóW oczyszczaniemechanicznezębóww periodontologii Wykonujesię: : ] aby doszczętnieusu1ąć płJ. czy stanowiska prcfi]akwcznego' któr€ zapeunia moźJirvość w1. po drugrejssak i śli.ale Ecjonal nie biorqc pod uwagękonieczność zape\tnrefua skuteczności działańprcfilałtycznych.Inq lub nawetniedostępną oczyszczenia do metodami hĘieny domowej.ę prawiillouegn. godnejdla pacjentapozycji. Korryki wynikają. ułabtiąjaam de. : . Zabiegi profilaĘczne mogą l.zajmującbal. stano\Ąisko ProFee] Classic posia.kon}. jako za. nietiephtLj nazębnpj. roztworyJ. pżystosowane do pmfilak.wane na . gierricznychnie powima być prułailzona w new-v.Inne rczrłiązaniedorJ*. niż stanowisko lekalża stomatologa.]w ce.LŹWięki).rnie umożLiwiaiqta or.dmuchawkę.y. gów i zaleceń profilakrycznych' Jest te'żduza ml.konaniawsfystkich zabiegów pnrfi. Ętnicę wol. przJ']padku W żadn}'m demonstmcjazabiegówhi. przed leczeniem periodontologicznlm.'m51annwi. .€ wybelania dla Wynikajqceutżymania z dob|e] Ryc.ka odptJrvowa pluL. wień koron zębó\Ą' jako zabiegestetyczn}i Celem mechanicznegooczyszczania zębórvjest: poprawicnic stanu higieny uzębienia plżez usu. dzo niewie]e miejsca..Bardzo istotn}Tflulżadzeniem\^r zesta.aion!.lziĄga. dnio dobran]. ]<torej udaie. .9. jamy ustnej. wqtpliwie duz}.lbine(ie. noobrctowąi Llltn. W krajaĆh.3. ie jffi} u. Należywtedy pamiętaćo modelu szczęki niektórych przńolach do demonsbacji higieny jamy ustnej oraz o odpowiednim' dość duz}m lusterku. monstmcję (instruk1aż).ienta hiqienyjamy ustnej.' któI]'m pracuje lekarz stomatolog.rr zębówgDruga weńja stanowiska profilakĘcznego posiada niektóre urządzenia.ięusu.rn odJrieln. r.lne|i nauJ.rniobrazami. poszczególnych zabie.luuslnięcia zewnqtrzpochodnychprzeba.kony'lania profesjonalnej działa]ności tj'cznej w gabinecie stomatologicznlm. nie nąćzabiegamihĘieny domowej' | '') .

y prcfi]akryczną Prophy uż]Ą'vajqc jest jednocześnie hĘieny jamy rcżimdomowej szczoteczeki 8umek oIaZ pasĘ profesjonalnej.rt l roozt \rl-ol\\ \Ą knnuie.trzy końcówki Wykonywać fawsze na|eży p2ykryd|apacjenta.ldlią. \\'Źniaprzez stwoEenie bezpośredniego fu jonów I' f powierzchniqzęba(szklilra. suje się ólłrież naIzędzia profe. odpowiednich gó\. pracoch. nigdyodwrotnieNieko_ ku brzegom poziome. lub ulhadzwiękowego. Eędziami ręcznlmi (Ryc. Ryc. teczne w pfz]padkLl ob€cności zminefa]izou.].rn ffi specjalnfmi aparatami (Air-FloW Prophy-Max' u\tr|cj' jest .5)'Zestawmoże $zbogaco.yższq Aby uzyskać sie l]'laiduja prĄTajnuiej nie zębówi abyzabieg był .ych dziąs|owej od ruchypionowe brodawki dodatkowe ale siecznym. ) piasko\łanie)'Tę metodę stosuje się zwkle do sĘ z ocz]sz&aniaZębów si]nieplzy!\alt]łni.profesionalna W Prof ilaktyka kontaktowegofluolko.do których za]icza \v i zry. systematyczne jeśli jest utż]arny.lr. prze sfczają przyszyjkowa bi€ oko|ica stżeni międz].sierpydoskalingu b nego naddziqs|owego' ośrfa IA Ryc.9. (juf 3-4 dnia). być kąt.lngólrrie u nie.la' zło8ó$ia więc kamienia nazębnego' 10 1-2 mzy w rcku. \Ą pvc. cemen."szcze do wpychajq a dziqsla.ip na.|onpgo oczyszczania sjona|nego (Ryc'9. \łany lttpadku.fębowe'ce.lvego fabiegu skuteczność naj\. natomiast w przllraalkuistuie a n]'jest skaling naddziąsło\.iększenie kontak. końcówkami (Ryc' 9'6). skaIingnaddziąslowy koron z polerowaniem zębów i szyiek tu korzeniowego). j. ruchypoprzeczne resztk|' zgarnięte przestrzeni międzyzębowej lę(f.e$'nqtrz. skuteczności s z\\. nazębn]'ch w pełniskuteczne. rnożna wykonywać zębo!\.\.anych no. pEede \łszystlomsieĘy przebańvieniami2 pochodnl''rni rrniueNa]ne kirety (columbia)' zie możnateżużyć st(} nazębnlch naddziąsłot'lych Do usuwaniazłogólv ultradzwiękowei dzwię. iT umożlińcnie skutecznego się aogów ru szkliła przedmocortaniemszynunieluchamia.9'4a.z. któryci osób Prophl. ko$e' W zestawe końcówek do ultradźwięko. oczyszczenia Iudokładniejszego pamięta' ie nd]e^.]ędqcego kamienia nazębnego. naJuĄĄ\€ n ie ale szczot€czką stożkowq jethałpodubna.ka|inguna. jącychzębyitp' zo. będzie ny dodatkoi"']'mi |ub pó|ko|iste' szczotecfka gumka nicqruchy jest przy Usuwanie Ęczne złogówrrazębnych bafiIziej plzedeWszystkim oko|ice Wtedyoczyszczała niż W międf\.Wacze' końcowejfb.9'4).5 TEy podśa Wowe końcóWki do ska|inguu|t6dźWięko wego naddziąsiowego' t.żeLlsuwanie plz\'nainlniPi b\l Powinnn WĄkon. W pł}tcenazębnejsąóko dochodzido mincralizacji $f'trawimia poulerzÓ.'o .co prcwadzido odldadania doskonĄłn podło.v.ate(zność metod jest pftestŹeni między. którenieoczyruchy sq natomiast rzystne ani dobrzeani okolicypżyszyjkowej.zębowej' do róWnolegle brzegu gnie bowiem pó|ko|iście.twJlYąją'lmi niny duulr'ęglanu sodu' poifiehza i Wody (t^v ''4'slt'u'r. n kątnica wolnoobrotową lub najlepiej kątnca w zapaleńe przyĘbia. l.lonne prą' uryciu apańfu dźwiękolvego zębówi pEestżenie szyjkowe obu Sl.it\o\. śę N{echalfczne oczyszczariieZębów nie jest sku' żemdo zatrzs'1nanja miękkici na]otówstwie zapobiega złogów Wstąpieniuzapale.ihy praLlmie.narastaniezłogów bardzosąókie' .\\.Jet'' ."Ą\anc Wtedy potveb' nia dui.']r Zabiegi Zabiegi profesjonalnego mechanicznego ocuy' zmian zapalnyci dziąsla znac7nieCzęścĘ' przejściu zapa]eńa dziąsła dwomametodami: takie mogą zapobicgać szczaniazębót'można lrT'konać usuwEnleZIo.

możepŹep.ie. r ultJadń\ięko$e BJ'c' 9'7).o\adzenia ostżapod odpo\Ą.IPL'no.uslł'cunc (fenomenakusł.profesjonalna Prof ilaktyka aparatuultrad^vięko\Ącgo jest obojętne w}'ko.t"dl .\Ą'ieŹchni nie Jąc zęba. n](hó\\ .1.cl il ia' iolu]nt'. |Pżą' /a.lvego rraĘą się do ultmdŹtjękowego nie oshzenia.^id'.a. Plfesu\Ą! się Mko lekko końcóu.Izia Abv b}'ły skutecale.ied/ą. Większc odch]'leńe pnr$adzi do poi\'staniakfa.'poz}'.1fildN lttaści$. do1."r"dN *.eodn4 pozJ'cjąleżącą mużna unsl.7 Uch\^łt narzędzia zrnody.1pa]cu to Ęki. nJ'm)na Zębach s\\.v4 131 .r1pełrrień' Szcze.owadzićzabiegsą\.lilkuti' rnoMlęU.o. odpowiedniejakĘĄ\acjinażędzia (lł'lko\.musząb!ć \Ą]'mienione' są \Ą]'konującslGlin€ naleźvocą.logów następu.zlarzn. do.czn]. paclkunalfędzia Ęc1nego).. mocniej DaĘędzie Ęczne f 1r0x0zl.Wiście stosować ... kątem do opercrł.ego uch\Ą}'tu naEę. skirn. Ry('9.mnjei. poddfiąs|oweqo oraz do ply.kmbiaialh iJ].vptż}. na blt czasoclrłonn}. t F fi Roz\ażającuż]'cie narZędzinależyshlierdzić' że ska]ingnalfędziami Ęcfn\.h.jeśli zuĄ'te.' korzenio\\.obh użr' \a pmUur| uż}lla.rn 7abie8iem' bachpacjenta następczym z wygięciem nadgarsiku W rękiWce Niezalcznie od poz!'cji pacjentai operatora bar.tem pisar wieocbrri zęba ustawicnia końcó$'ki Lr]iradŹr\'ię.iki€ g oska|ingu tem calą dłonią). n].lni jest prostszy\Ą..IZia(zmoil}4jko\an]m Ryc'9.*\$ unane fasail}'dotyczqce. jak i t. L]oLrpi Pi. terólv na powienchni szldiua i r.|ibrac]i ie w \Ą''!niku koircówki' \Ą]Ąt'ołującej ka\Ąlta' gólnie łatwo możnaw ten sposób uszkodzićcement cję i prady a|.w prĄ.cą/ szczegó]riĆ nanędzi ęczn}''ch (Ąr' 9'B).Inim powierzc]I zęba.katirgu.lm mo/e on Ryc'9'8 Podparcie bezpośr€ d nie rękipacem serdeanym zę. doczności.$ .ojej le\tej Dadentalub n. ustawenia i p. ś ej' ii ró$'Io dla pacjenta. Wlaź iw}ch(10P).jak i operatom' Dla pacjenta skaling moze b}ćbo\Ąiemniepżiemn}.\" dżWiękoweqo. co niesteĘ czasem jest nieuchJonne' $\.reni' napiPLj.ln\ieis/\ po/}.!.1[. nie d]a nujące{o zabieg' nalzę. ]epiej oraz Z mniejszlrn wTlsiłkiem' Jest to L.h\'1]. Bardzo istotne jest utv1manie rórtnoległe lub nalzędfia u]iradź\Ąiękowego stosujesię nrm prawie równoległekońcówki do po.r' pżlT.nn. kowei l r fir.|']akt}ryacj narzędzia' dzo istotn!'\1T]ł}]1. . uchwltem pisarskim trzcma fralcamilub uch\\.6 ZesiawkońcóWek naddziąs|owego do ska|ing!u|tra Wfbogaconykońcówkq da pacj€ n tóW nad. tr. "fiidN "..( i bclpo.fikowanym u. gle do powieżĆhnizęba'a usuwanie7.rnr|rricj i rvi. podpan]iaĘki jcdn]m palcem (zw]'klescrde(z. a odch]'leniejej nic możepvekraczać 15o.r pd.linnl idgu'JP. Ęcme muszqb!''ć dobrzcnaostżone'Końcó\Ą'ki apali1tó\Ą' Clo j dzłięko.bciej' deli. cjenta' operator Zaś' dzięki lr}godnej s$'oiejpozy(]i . katniej.rdlo irtolnp \\ pr/\fadku .'' na skutccznośćczasochłonność i Zabieguma ńrmież \ĄtaśCi\y dobóI nażędzi.kęńlrrrole.|l. pacjenta' Nie rqmaga użJ'cia cji leżącej ssaka' lecz hU.ancj padku narzędzi Ę(żn!'clt i ń\tnoległego do po.

pokĘ. 9. a nawet metalo.Liamento. Ęmicy zostająufikso\łatre. a pracujq Ęlko ruchem posuwisto.j i dwóch biegach: wcićnię( idt do k. niac.ostka Nie zawszeje&lak koniecare jest usuwańe ta\aystatza kich urpelnień lub korcn' Najczęściej tych miejsc spe.amowedo miejsc.$!. łatwo spi. powodująsąńĘ detoksyfikacjępowieżdni kc e. umoż. i trifuIkacji i m klasy roay.a|ninopńr r ru. powodujqc komórek bakteryjnychw. Hi cy Pmfin ma zasięg l. możli. gła. mog4 się dodatkowo chu obmcać dookoła szlifowanego obiektu. chó\rr' mmutą \ty. cowanJłn uchwcie L}I. wość tych ruchów jednocześńepozwa]ana obu enie !!ygład-z kŻwŁn koŹeni. (ryc. ciei ziamistości. umodiwiaja$yglad-/PnjP gladziki kdtniq Profin pra(uid nd Pniul. Polerowanie skro. ubJ'tkikości sĘ tych miejscachgłębokie t\Ą. ńżnych pozycjach. cjalną kątnicą nicźków o 8lubości0'2 0.2 mm plzy sz}'bkości na tys.zwTotny towującnadlniar. $1'r.3 mm. i: nie uszkadzająpowierzchni kolzenia' ]zape niają lepszy dostęp do ńektóIf'ch miejsc' do a w szczegó|ności bi. spiłowanienawisów i wygładzenie Profin' Zestaw bardzo cienkich pil. ściobrcfu. ścierania bez porce.z. na się I odkładaniem pMki nazębnej szorstkiej. ich ffi przy mocńejsz}m (dalsz:. w zwrotn}'m sześciu Ruch posuwisto. ' u1łolują zmiany w bakteliach. plasti]ow5'rn drewnian}Ąn dodat]ro. dostępnychmiejsc (powierzchniestyczne. aby osiągnąć \tą i powierzchniestyczne.przy.rg:ladzil(a. szczegóIoiena powierzch.Wpro\tadzić doprzestrzeni go mię. Ęmi. dziaslolrcj' 138 . abymożna punkhrslłrcal€o.i kamieniern diamentowm o odpowiednimkztał. sze zmęoenie operatom.\tŹnjP re. Poddfiąs.9)oiaz past do profesjonalne' szczoteczek go ocz}sfczaniazębóWstosującruchy póIobroto' szczególnie okoliĆeprzyszyjkc we.|ność (do507o) mniej.wych kamykami i skuteczniespiłowaćWgładzićcienkimi po diamento\a}{ni odchyleniubrzegudzĘsta' za|eł i ska|ingu jego skuteczność od Powodzenie (Wypolerowania) skrobanej Wygładzenia dok|adnego pPed: powieżchni zabezpieca zęba.g i Podczasskalingu naddziąsłovego poddziąsłowe.aEają \/r zębodolowego. polemrtniczejlub bez. wanie ścian nomenu alrrsrycalego.irn posuwisto. pelnienja.iĄlpeł. lińa sz}tkie i preq'fyjtre usunięcie na\r'r'isu brzegukorcny nienia lub nawisającego nawi. zane z kawitacją. d/ialanieu|]cniaia( 7wiq. palenia tkanek przpębia po kilku miesĘcach 1w. Dodatkowegładzikiplastikot{ei &ewniane s/ijołanego mjejŚLa.zkóWszornĘ po. dą'uĘbolvej.hstycznycĄ i.2J. banej języka. l. tach. . nawisykorcn akrylano\aych.'lub pod. powierzchni.towe moż]na często też lanot1rh. ńe . WieftChnią powierzchnizębówmożna uykonać: PoleJo\łanie pny użyciukatnicy i kie|ichów lub x masz]'nowo. tr.ldól1P z sztek pokarmowch i ptj. lzenja'ńwnieżpoP'. szyjkoue onz powieEchnie korzeni zębóv)' ewenfualnieZułciem pasty l paskami ściem}rni.profesjonalna ffi* ilaktyka Prof w Końcówki apamtów ultradźwięko\Ąych pońw. drażnieniem zębóW.lajaZnaczn4oszczę. n}(ni: naniu z rrafzędziamiIęCu i cuasu BZ . duza do zeszlifow:ania Pi|nic/Li dirLrnenlu$e .nyó możla \iPwielkie rudmiaĄ wype. go napotyka się nierzadko \'r'obĘbie szyjek zębów nieńwnościlr1mikającez nieprawidłowch r{]!eł. Wargi poli. dotyczy to szczegó]rriemało w rowkr.tychjednostrolrnie ziamem .tnj"ń też zeszlifo$ać metalov'yn paskem szldistlm' um} małe.\Ą}'Dolerowania szJiforraaych sóW a \Ąoll.tkiba]Ćeryjnej.otnego. nień }rlasy u i v (szczegóhjez nadmiarem)omz z ńeprawidłorlych \'f]dadówi korcn' sfcfególlrie lw.'k.m)wciśnięciu do e majqc możIiwo. prfewagą groźnych beztlerro*ychbaktemidów W lr5mikuza. \'r' sz{2egóInie okolicyprzy. rt1'rnlub woJframowyn o różnejziamistości.cbllo' ksek posiada na pole gładkie' polrrte śmdkienszlifują(ł'm w środ. o różnych kształ. b}'lo ku. iu m prĄ lel. na niekorzystnie działają przyfębie nawrsal4ce się po$oduj4/ah7}m\. z lub dzikiem umicsrczonej w1m uĄr iem pash poleruiqcei.\łyiku fe. p kątnicąPrcfin z pil iczkem \'r'olhamow]'n.

fkliwo. Dentin Abrasi1.rrunelAbra. wiprają.9are (bardziejmiękkie)oraz szczoteczkio róż nych ketattach.rmi. kielichy pasty te dfięki zawartości fluoroaminy i ks1.\łania nieróimościpowierzĆhni korzeni ZębóW ' p.taściwości 78odnie stikowe mogąbyć teżpo oczjszczeniu pżecho$lv.obnozramrInnym świetnym rozwiązaniem tego problemu sta do polerowarfa oczlszczolych powiencbni główki plastikowe katnic profilak. czych. przed przenoszenieminfekcji międzypacjeltami' a pasta Chema-Polish II (niebieska)d. pro{i]dktyt.A' (P'elątine sioit!)' Do polerowania zębów zaleca się wartości RDAmiędzy 8 a 40 i BLĄ między 3 a 15. przed zabezpieczajqc nad\łraż]]iwością zębów' 139 . jcdlesopatjenIJ. ze nre ccmentu korzenio$'ego.ł pasta gnrboziamista (niebieska) o BDA 83 do usurłaniapŹebalwień' .litolu bia|e (twarde).sldadnik te bloku.obnychuszko. plcm!. szyjeki kożeni zębó\g .|aniąją(e pŹebaflr'{ień. .oprc(/ srodl.'Ąno]ac a metalow].Pasryte za. ostatnio dużąpopularność zdob]'rvajq specja]ne sjona]ncgo i oczyszczania polcrowaniazębów: r. nic za.Wania rcsztek złogó1v nazęb.gąż fluorck i g]kirctami u]tradźwięko$]mi poddzĘsłou]łnl: utwardzając s.r\la 'r zcrl\ona) usuuania drobnozi. pokĘvciem t\. iuiaparatem Air-Flo!! Prophy'Max lub Prophy-Jet. są \Ąlmienne i usuwaniań'tki nazębnej' tycznych' którc moga b}'ćużWane tylko jednom" obie pasĘ Zawierąjahydroks}"paĄt }łĄ. warunkujqc]'m past' kłzylowego fakażenia). ją otwarte kanaliki Zębinowe. opisane kątnice dzeń twaIdychtkane]< zębó\qa szczcgó|niepęknięć znoszącbaldzo skutecznie Fofilaktyczne mają dodatkowo tę zaletę. gruboziamista k4tni(. ne i ekonomiczne rofńąfanie.ancj n]. przecirtpńchniczo. eprzAdwrikdnipm llz! mcdrani?m)zabprpierzric( nych omz innych nierównościpowierzdrni ko.:pasta Chema-PolishI (czerwona).h.ita)IubW. lł'ch kanalików zębino$ych oraz dl.tu wane pżez pacjenta lub lekarza do wyłącznego o ńżnej ziamistościumożliwiablokowanie oti\'ar.Pj' z lvęglot1mi. głó\'r'ki pla.?nP o ma\Ó glduka.alność. powodująrozbĄzgu past]'' nadwrażliwość zębów ffsffiCI@8 & wewe lgpapp oczyŚzczania zębówmajq Pastydo profesjonalnego oznaczonąliczĘ RDA (RelotiDe ńżną ście].o\ła(do oc7]. działaja PasR Pm\Tt njc ndleĄ slo.óv liernr.Wniczych qiówką zawieEjącą try meóanizmy usfoe|niajqce.pasta śrcdnioziamista (zielona)o RDA 36 do usu. E. do usu.możeutfudniaćjego \łytrawie. Zawartośćhy&oksyapat]. a Ęm sam]'rn do ich \'nętl śIiny ron.'l. fluol lub hydtlksyapaĘ. Wymienione odmienne\\.h i polerowni. ale tylko korcn zębó.profesjonalna Prof ilaktyka @ Pasta Proryt to zestawtnech past do profesjoi zębów: nalnegooczyszczania polerowania . z przeznaczeniem. krwi i bakteIii.rni Z diamentow}m' red|cic uc/u]eniowe' nje' PdŚa Proxf1moŻe \a]cĄ ją pneLhot\}Ąa€' M lempPrufuJ7P pokojo\\.\ar2 Pasta chema-Polish to Zestawdwóch past do pmfe.Biocer zowo (szczegó]nieu pacjentów obawiającychsię o zńżnico{anej ziamistości oraz różn1m składzie.'kiretą GĘcey po skalin€! poddfĘsło\ł]m nateriałami złożon}mi do lakowania. uż}4ku IPs||o b.ld do p\'tki nazębnej i polerowania o BDA 7 plofi|a|dyczna polerowan zębów z ma|ą do a Ryc.t.o|iq' Glrilrki ich mają .]rd/o bP/pi.9 Kątnica opńcz n'|aściwości ściemychi polerc.9.s/czŹnia powierzcbni zęMw pveznaczonych do Wpetnienia p.

zębówpo trch zabiegach' i Wńór metodyza]eł od upodobania doświadcze' . pre.a szczegóIrie cementu kolże. zębówm' in./}5/l.l Metodynuotkowania nadajasĘ do $Śzys&ich zabiególvocz]szczaniai po.ale mo8ąbyćprzy.ute(żność uz]slalje łcrenia paqjenta'Najwięlśzą d]a lony pozwa]ato na równomieme rozprowadze.. Duraphat (2. pie.26% F) (6% . się pojonoforezie'Naj\łygodriejsze pacjentaoraz nąjlepiejbezbańme. tych metod nawet lo-krotne. nie prcpamtu. s. że z regułykontak1owegofluolko\Ąania powierzchni żyteżpamiętać.lnieniamateriałamizłoźorytni do lakowa. gdyż utrudniajqwl'trawianiaszklilva.{.facz a. w pŹ}padku zaś1lysokiego rruyka pló{haicy cztery razy w rok]. ku bżegu siecznegolub powierzchni żujacej sl.zr Po merhanicrn!mprofe. Knuisona) r5l Kontaktowestosowanie IekóW . lel(alfa sąlakiery dla dolosłych .25"% szyjek Naf nad.i. Fluoca|że|2.rn) połierzchni zęba. s. pacjentsię s4ieĘ jeś]i ts zlvalganie nadMŻżLiwości pojawiła w hŹk. %t) ] .powinnybyćosuszonei zabez. (metoda nie r2%NaF nia bmzd.Zaopatfzenia ko. nej oraz ionolole7y: (dń^rięko. z. F|uocal (2'75% NaF) żel kowanie zębów.żew końcówce miesięcy. NeutralFloam 1% & zabezpieczenieich przed prócbnicą. zębóWjak i skafing z polerowaniemkomn i szyjek poddać slinv W (elu /abe/pieczpzębów prorładzqdo pewnej utraty powierzchow.Profila profesjo aIn n a kontahoweqo gabinecie w Pasry chema.jadólv na łyżce ind)Ą'vidual./a(ZJĄMid( gahnefu oraf od okolicy szyjk zębai pżesuwającgo w kierun. stawo\łe metody profesjona]nego'kontak1owego na indywidualnej ok|ady |yżce fluorkolr'aniazębów celem tego Zabie8uw prcfesjona]nejpmfilakĘ. Bifluod l2 (60/0 t) (żó|t€ ) b barwione . jPs| /as|osowŹnie kor$lne rqm uslrwieniundrzedlidlub /bJ'lm(! nlm nd.Należypamiętać. l FLuormex f) że|(1'25% jest: ce peńodontologicznej .lo'ot\ai nl(hJ póuo|is|e lĘd/el|a. abyskutecznierozprowadfić pajat fluorko\Ąyna powierzchrue zębówtrzeba: . \Ąi/}slkje metod\ me(hani( /ne8oo.\Ąrażliwości zębówpo wy. sienia rradlłraz|i\łości na cz]ną znacznej uraż]iwości bodŹce tenniczne ny zabieg po 2 3 dniach' stoso$€nie tych metod pńchnicy !'!T'Inaga| \r'r' zapobieganlu i meĆhaniczne'g p. nia lekarfa (hĘienistki). stqd Iriezbędne Podczaskontal. po ska]ingu ĘcznjĄn pIzy niepmwidło.. sk]r.75% żel F) .fwadkach przlnajmniej +.krctnego lakienc\łaniaw ciągu mku co ffi r.towegofluorkowaniazęMw na]e. oraz po skalingu ultradzwiękou]łn przy odchyleniu końcówki więcejrńZo 15. biegi zawartew Tabeli9. Fluocal (10/.krctnegow ciqgurol.Polish I i tr nie posiadająfluorkóW Tabela9. F|uoca|(2.L powstają obrębie2-3 mm w tej Mjwiększe wibncje jest zastoso\łańe jej zakońoenia. Gelee F) m zapobieżenie żej1qmienionych Zabiegach. Fuol Prot€Ctol{0.1jetlnomzowo. nja pred po/abie8ot\€Ważlit\oścĘ W niowego' Zostajq otre najczęściej'Zremineralizowa. plyn NaF) r F|uorrnex (]%AmF) płyn raniu ze_ oczv. i szyjekĘbóW należyzastosować . bów faró\Ąno szczotkąobrotową' (]'250ń am]nofuorki) ! Ernex ńu zębów oraz po skalirrgu i polerowaniu kolrn 6elee (1'250ń amin0l|uorki) kontalto\Ą€ fluor. E Utrata ta możebyć w niektórych godnie)wcierania. celu zniepotrzebnyjest uwkle powtór' ne w ciąg! kilku następnychdrri.ol. od & 2. nych warst$' szk]iwa.u (co2 ty.iunalnvm jak i po piasko*a. przeznaczonych lerormniapowierzcbrri i do u]pe. śę ZtJ'n dosił lub nadwmżliwość cie leczenia./ania oczyszczonelub $yskalowanezębyktóIe chcemy fluorkorr'aliu. Fluoridin t) 140 .75 r ELmex (1.W Tabe]i9'1 opisane są cztery pod..zoneprzcddosleppm Śio\uje Cie/d.

wieczorem e czyścit i nie a zębórt Po zabiegachmechanicznego oczJ'szczania zębó$' i po skalĘu z polem$'aniemkomn i szJ'jekzębów.. hekydj'no\re.iedniclrapara.lvilśoci) te plepa..ości Ryc'9.Ęt 90.!t'ody rozhvolu clr]orheksydrat]. 141 . i d(lwęglanu sodu'Należy o ny śluzowejnie drażńątkanck jam} ushej. Philip.r\to\o\rdnipm .aby 8 1.arr}' oilsłoniętc na loIze.02 0.szcze8óhie cementukonenio}ego' pĘdu o duzejsz1'bkości 6 miesięry W celu zniesienia nad.'aniem uż}duodpo.ł d\\. metoiIfie \Ą.Ljerouż l s'"|ronqLlna Ly' Lip". n$'vane \Ą'domu. w pż}'pailkuposicdzcnia od u bźk4 oko:lo minut' Patjentowi należyzlecić.on..c: nrzprysku si]negospray'ufa{ieńjącego p}.ch' oczyszczon].10 Ustawen]e końcóWkAir'FoW pod ką na ci\t'lraktełjne'Zastoso\Ąane po\rielzchrię obna.clych i zapa1eńoti\'órc4(h' padaniastrumie. tem 60 80'do powlezchniszklwa i odpowi+ żonJ.06%. si]n]łn pląilem stężonegopo\ĄietŹa' wody mogą b-\'tnad" i poddfiąslo\te (patrz Roldzial 18)' Naddui4sło. / /. 6G{}0.profesjonalna Prof ilaktyka nic poulekać zębów 8ruba \\al:sh\'ąprepalatu (chodzitu sfczególiie o lakier).lvan}'ch lv stomatologicznlm możnateżza]icą\. Czas ekspoz}'cji na oez dostępu mty ł.uwę.jnien mieć około no$e) moź]Da stosorvaćnaprzcmiennie' Zapobie. ba i abyb]''ł w]'ch$}tłlEny plzez ssak (P'}r'9'10) Nie ' ńe hamuje \Ąfrost wie]u patogcnnych bal1eńi może tr ogolc. ani k"vd}n]'i 1 g \molu' Stosorr. uszkadzabońem tkanłi pr4zĘbia ga\ĄCzo przed próchnicą koEeni stosuje się je Ćo i zęba. prze. nie szkodził tkankom pżpębia. dn e podśawien$aka podczas e Ó.d}. Proph]' Jet).v.ki apaĘtu ta\ ab}'tensilny pĘd I. lecz Zawsze kieszonJd.l'ch gabinecie tkanek' Natomiast w celu skutecznego$-vłapania $TkonJ.'ciemńa lakiero\ł?ńa po\!]nren i $'l'Irosić 1'5do 3 minut.a i ustarvieniukońcó.! e pl7Pbdn\iPn Loronis/ljpl. he.5godzinypo zabiegunic płukał nie pit ust. stosu. glanu sodu. pźy użyciuodpolr. ani tkankom zę. gdyżtaka gruba {'arsh!a po stwardnieniułahlo odpadnie po $'tarciu ]akieru ]ekko gojesfcze rozprowadzić po\rietnem. nia na t$'anie tkan]<izęba po$.rbata' nickóre pokfnn})' k1órc mogą piasko\\. u. pńcbnicot\.Z|sfczada f? mentu korZcniowcgopenetrującna głębokość 100-500 /'m' skąd u\Ąalnia się c] olheksJdyna (l p92 cm2 powieĘchni dfiennie) do śLiny głębiej i pamiętać odpowiednim Nie do tkanek Zęba. ńu' ka$a.ch zabiególt' i łąQnotkanto\Ą.akier Ceń'itec Zawiela l g acetooctanu c]rlolhc.odzeniem]akiery cblol.ego ocllnę powietźnąr'!'głębi oraz peńodontologiczn.l'Iax. mn zębórt pochodzenia ze{'nętżnego(palenietjto.'ó. ki. Z możta też stosou'ać pon.|ości (oko. SkielD$Eniesi]nego je się je 2.ęboM mP. .3 mzy z pverwq kilkudJliollq' łoB00kn'godz') w sh1]nę kies7onkimożełabvo dna plzj'czepu nabłoDl<orvego spolr.\Ą€ mogq bJć r.ch kożeni plzjĄĄ'iemjądo ce.$lot ssaka pourflcn todq piasko\1'ania.Flowl Pmpht. któIe mają tnvałewlaści$.1ko. przy Zostać usuniętetz$'i \'viedrrici apantórv (\a.\Ą. rJżeZ jad:l. do Z\Ą]'ldej lub 0. Ęt od a oba roduajelakierólv (fluorko\łei clr]orheks}. Iłgacje naddziąsłowezastosor'r'aniem z so.lrody i powiehza. lo\ A\alcr Pik Bro\\n.Uh.odować odeńla[ie Do profilakĘ'rzn}. omz byćstaleskiercwanydo tegomzpĄ'sku' UzyskuJe 5lę plzJzębia' $tedy teżznaczneznrniejszenie napJlelriagabinetu '2 Ę'gacje pr/-ebanĄienie : : to Zabiegusu\\'ający ](o.lrTażIi!. prleban\iają tkalek zębai bło.

gadi domo\Ąych pacjenta $'l'kon!Ą.3r4 zabiegachchirurgiczn1'c}t polega. rv po.kowT'm. specjalnychustnikórrrBliższedanena zastoso\Ąaniu sięw Rozdziale lB.Ę $'tómq.Inympoleb n}. rolę skuteczność Ę'gacji pod. W poprzedrrimrozdziale podkreślano profi.cm fluo.o( hni' y /ę.rl S\slPmdh' d/idl.chkrajóW ZachodnichZńą. Prk).2.Plk do iĄ€acji profesjonaln}ch ją w].Izi o e\Ą'enfua|ne zastoso.stkim o zapobieganiepien\.m(specjalna pod. ]B /ne d jlość p\. $ \r. naMe| ty\łiclajq firniejsz]'upA''Wna no /dlr/\'ma'' .gotowani' jednolazo\Ąęj prcfilakb'gnej dall. nego niedocenianiatej metodf: l\lnicjpl orazbdIdliej ut idac. pluJzębiu (IL1fJ redukcji szkodlirrt. a szcze. Z den raz dziennie.ą \ . bów po usunięciuduą'ch i lrtard}'chZłogó\Ą zęMłl p.Pik sq bardfo skutĆcznJmuzupeł.niennie monto. szczepó$'baktelfjn]ch.ch.kianBt]iotJ'' \€nie ku' na godzinępżed pieM. poddziąsio!Ą]ych Perio.ch zabiegach po profilak.kuIP(/no.a Ę'gacja poddziqsło$'a Zastoso. ten tematZnajdują poddziąsłorve mogąb-vć $-\kon$\ane też Ę8acje W domu (końcó$ka Pik.cz-rną drl.Pik irygacj] do nak|a Ry('9. Te rozproszonerozszczepione ie w faostżonych stanach zapaln!''ch zana zdecydowanieze średnim peNone]em' . lv większości rozwinięlr. niają. przelranłień uębów skuteczna' nie pozosta\Ą. końcówka Peńo.. zębort1.].]] Końcówka tU dani W m eiscu kątnicy rbinowe]' lanki stoso\łanesa w niektórych sanatoliach. cfJ'rrniki etiopatogenet$zne' SĘd dfiałania pmfi.h^rnh\ nej błęd.r plż!"Zębiu.Pocket !\ aparacie \Ąater. wiedniopż].Lo korzyst prz]zębia' r'.:u gospodaźa.ch. 12. i PGE'. stępne do działań profilakĘ'czn]'ch są \łszystkie trz]'' n \ i h ^ \ } q \ o d ą P a i j P n l \ L o n u j Fj P \ \ d o m u j P ..prof Prof ilaktyka esjonalna jest w-vkon]'wana $lrńem rozt$'ort ch1orheksyd]n]'' Metoda ta jest bardzo \r gabinecic co 1 2 Ę.ch' 9'11)' Można \\aćw każd]Ąn unicie w miejscu tuńjnJ: Końcówki do nadclziasłorrfrh irygacji Brutna i Philipsa mogąda$aćjeden silny stl. rozszczepiony.Li dla]dn \\ profilJkĄ( P pl. zwiazana głó$nie z profi]akq.co bflo.otne' dziło Eozdfiał18)na: penetrac.szorstkości sz]'jek $'aniupoltierzdni zęMW omz nadumż]]i\ł'ości Zębównie zabezpiecf on}'chlakic. gó]nie hfeciolfędo\\Ę. lakt-vkiw redukcji częstości choptfede $sz}. lakB'czne dobże ukierun]{ollane i systemal]'cznie 142 * W obu przypadkach słab9e irygacje pEestawieniu te uzyskuje po odpowedn]m się końcóWki' .\'a. tię rtżni.lania zętj'czn$h mogqdotj. Ę'gacje poddziasłorte prz]'lębia' \\ prz1padku próchnig do. na mi as!stentkami.godnie.oyć\ł-1''stapie1ia nazęb. to szczegókriĆ w wTdku dziaseł' obseńtuje się zamiennej ledukcji niektórych bezt]eno$']. pr4.. Inne mzch\t. końcówĘ furio.stoso\t.tki baktery} fiJal. jamy ustnej obniżaskutecznieczęstość padkr iłgacji poddziąsłowrch.umieńpEery. bó$' i chorób nieniem i[. i poddfiąsło$e'zaIó\Ąnodomowe.szlrn Zabiegiem(pabz: Rozdział ' 1?) powi]łania ńektórf. \łie. lub w gabinccic stomatologicznl.Ą. Ryc' dziasłow.Izi w ej Natomiast iłYgacje (szczególnie naddfi4słowe) mUjql lRo/d/i. okolic-r'implantó*.Ii].?\.n.\" u'ołać baktelienię lve k1!i' jeślinie zostanąodpo.iająca i w}Dehień' Ęgacje nad. a niekiedyjeszczejest. a a profesjonalne.n''ch chorób prz}zębiazgodniez darrimi zaprczentowanlrni$ Tabeli 18.ch cltokin w Natomiast skuteczność dfia]lańprcfesjona]n}'ch jest plżestrojenia miejsco\t€j odpo. t' l. lub lvany lub znacznie słabsz}] staci siedmiu słabsr-ych stlumieni rofproszonych*' siomatologiczna profilakĘvka plofesjona]na jest jĄgacjedziałają i bar. że niewielka popmwa hj€ieny $' zapaleń h{oru do kieszonekprz].ii sttumieniawodylub zastosowanego mz.i nadiIziąsło\t. !\ladomo bowiem.l falic.ch działń promocji zdfro$jaomz plofilakĘ'cznej edu.Zębnych głqbiej prĄ. kacji $upo\ł€j. ja]<profesjona|ne i mogąu niektóLlch pacjentów\ł.f}' niedolda. cho.rpn. 6ę2 p6 a pżede \łszystkimz hĘienistkami i pżeszkolon}.rea]izowaną fazie podtrzy.\. prz}.ane M .lani.D pnr.

jero\'lane do młodzieży l3 roku Zycia. i kircty uż]''wane aparatach ultmdźlviękowlch sloltecaność w jest fesjona]nej ogmnma. dotyczą. bezniej wT'obmzić jej zasady oczlrvi' karz stomatologpowinien znać ściemoże iwkonjĄ{ać zabiegi profilaktyczne' ale jest o wiete kożystniej.Iln 143 . skulingu Nie \łe mde do etiopatogenezy mógłon byćskutecany Wszy. Pżp.profesjonalna ! Prof ilaktyka peńodontologiiDlategokażdy le.ly one sl. który lat specjalny od początku 80. Norwegia Wówczas danych r w Po|scewedługdostępny<h pEekraczał danych nie ]. istnieje (nieW charak' pracującego fote|u przy Wyraża odsetek W asys9 łedniegopersonelu' 1982 r Według terze ten śozodsetek Wynosił7: 14.6% .znej roż.e chombyogóhe..a creĘią. rdżnit po pociqgnięcie owaniaopiPfupeńodon|ologi.5o/o t Dania 9.dotyczqcych wież{:bnie. od pracowników niektórych gałęzi pŹemysfu oraz Na.caly ciE'ar Zapobiegania skutecz.a na\łetstrachu pacjenta'ostlfe. co unre.\. Szwecja 8. moźliwia procesyregencracyjne tkanek pz]. a rcalimwanychprzez ś. Sredni per_ lona asystentka (pomocdentysryczna). a pnede wszystlom ekono' je micuniej. w ei. Tamjdslu.KieruneJ< prowarlzi. ostre dzĘslone lub elektryczneszczoteQkidźwięko\Ą. cie d}skonrfoltu.gdy \łykonuje higicnistka lub pzeszko.zas tępy rcalizowanepofwoliływ ńek1órych hajach plawle zreduko. ta]<ie zabiegiprcfilakbczne na sonel może\ĄYkonać wo|n]'mfotelu lekaża lub na odtŁielnjtn stanowi.ięuydzielania niek1órych q'tokin testy: powodują t tępekońcówki nażędzia odbicie śWiatla G.0% .B]. pozostawiają cz]stei 8ładkie. sku. nie zdańe pG ale Fopozycje nico\'r'anych dfiałań prcfi]aktj'cznych.76. koń. rych jednocześnie niekór.abyb}'ło jamy ustnej'gdyzpbtła bakteryjna ne . PmpozycjeŚoZ i FDI z poptzednichlat. urządzonyn o wiele skromniej.rr zużyciamusząbyć*Y.ująsiłępotrzebnado przeplD\ładzenia na zabiegu. skalingu 8ładzenie NAMĘDzIPERIol osrnoŚĆ r osrnzm.kobiet ciężamych. persone]' działlB). nych Wa|ku do katnych Wiórek' ukierun]<owane giup Ą'fyka. w jest Do|IToLocIcn{YCH Niemoź]iwc skuteczne .edni nia wTmagają \łyĘcmie naEę.\łykon}Manie i koEeni za pomo.W}Ąvie. choclź nic b}'ły one jeszcze bliżejokeślone.]5olo' 0becniebrakjest tego odnośnie W5kaźnika' \Ą Lq |ępyLh rral7ęd'. stkich prz1padkach' szczegó|nie a uwarun]{owanych ńefzdlni cementukoEer owego.-lR) i pmstaglandln (PGE2) takid! jak ygacje przy obracaniu źródłem pęed świat|a. z Dosprawdzenia ostrości jących na fedukc.anie pa]e[ . kamień. dziach tn4cYchzna&nie rcdul.tępeostźekruszygoi poleruje.Nie możnasobie obecnie (dń'viękotlych) ptzlpadl.Wana.6o/a .| wotn. pe\Ąne obecnieistniejąjuż takich aDz. nych tań w odnissieniu do tJ'ch czj'nników genetycznych narzędzia naśępujące służa czy immunologicznych.u$ar ni zupełnie wyeliminować W pżWadku chońb pląfębia .fędfia peńodontologiczneo osĘch kmwę.8o/o ! Finlandia 4.ćhz}nany 2'r3 prócłrnicę Źębówl mocniej isiJniejnaclsLan) o'tn.zębia' cą'lrnikami ogólnousfu)jowmi.e' ich pozostają szare. (.zapoczątkowały p|astikowym powoduje zesklob}Ą^/anie de|i. Wielka Brytania 5.a szcfe8ólr e za. CóWki odbijają nie świat|a.ls WskaŹnik. r nawet|ekkie oa ośrym narzędziem jednak działania poziomach. koncennowEł na dużego się naciskll tra tępe narzędzie. a więc taniej niż stanowiskolekaŹa stomatologa. Ęku. osób dotkniętyÓ chorobami przyzębia. fazypodtfz]Tnujqcej leczenia(IJatż: sz(zegóIrrie Roz. Nie ma jak doĘd _ możli\łości pofilaĘcznych dzia.ekcre jedMk zad. t 1.$zmamiają ut'czucie do.' donLu ie. skalery periodontologicarej plDfilaktyk pm.i' lilillo.rnnia po.może być też bafl]zo negat$Ąnie odbieran€ poprawie Ęieny opemtomdo tę. finniejsząją \!5rsiłek operatomomz uczu. nisr. pŹez pacjenta.'ygajc ic zaś bla uważana rrryĘcany qrvieIania więkzej siĘ profilu|t ki v'tĄila] bo\"iemz ulnanpj pyc]rnarzędzii konicrzność n1. lwjątkiem metod poz$€la.. za cz]'Tniketiopatogenerycz.IZia Ęczne. instr mmt musi b}.

Rondo' Jest to sposób maszyno\łe. PreventionDen_ M.:ProJessional Lea Dental Hygiene. wierzcbnie końcówk narzędzia.: epidemio|ogii Z. po lel&im rrao]iwieniu. Professione||e a. Laurisch. 6. naĘęd7iP 15 \łyżej razy potem staje się zb}t cienkie i ulega Kamieńe alkanfasowe szfuczne (Al2o5) złamaniu.H0thig Verlag. Quintessence Co Incchicago Dentistryin Practice..tmegogru.H. ags.: 2001.: Health. 14. oral Hygiene.Duddeck.że krzemu) nawiłżanego bard/os|ępionemożeb\( ostponc naj. (tziv o śrcdnimpotencjale ścieralności India) lub stosu. DiePraxis zahnmedizinischen Wlaściwe P: 1. P: der Denlalhygiene. Berlin 2002. Preventive 5' Jańeuk z. lll Pro_ K. Quintessenz 8' Jań@ul( cięg|o. {Ór A|tersgruppen' Prophylaxe a||e Quintessenz 1982. Berlin Ve in nization.: Promoting Dental A.wyd LekPzwL2001.: ProfilalĆyka Munkgaard 1976. for 1981.zużycietych naizęduidotyczysamejkoń' cówki 2ś nrm' Fimy pmdutojącenalzędziadŹwię. Cowell.. 1982. gii.$ykonuje się w kierunku prze.steele.Heidelberg 199E' Press Warszawa |nt. Hellwege. Hospital Fund London Kng Edward's Heidelberg 1997. ve 1994.. 10.onalna mieniane. Verlags choA. Symposium in Odo 1986. Gjermo. Philadelphb Febiger Edition.. go doboru sposobu und Gruppenprophylaxe Initiale gicfnychW śWiet|e Periodontologia ergonomii.Frandsen. tJ'n naizędziem pod. Kangasniemi. u+ia narzędzi i Parodontoltherapie.: Ver 12. ch. 1994. 1M .]' phylaxe.Bofticelli. ci\Ąn]. A. and PE: of Baltimore. Publ Berlin lags-VerlageGmbH.: W stomatolo 13.Anderson. Ein D. boziamistego kamienia kańorundołego (węg]ik wodą. Jańczukz'. też Do oshzenia nalzędzi służą różneufządfenia na przy]dadLM. sposobu osmenia całkiem Do Ęcznego lub masz}mo$ego się tępych nalzędzi uż]Ą'va si]rie abEz}.Frandsen.: dea 3. Diepraventive Konzept orga_ Munkgaard1972. atal.rndo Wkon]'1'r'anych czas zabie8u' ostrzy się ze\łnętrale ooczlle) po. Sheiham.: 4.. L.o Ważności pe odontolo. 1999. MedTour Plevention' Zahnórzt|iche Wspó|.: 9. held GmbH.Warszawa lób naządużucia.uważasĘ na ogoł. doostrzanialekko do stępionychnalzędzi Ruchy ostrzące. Podsta\ty centrumEdukMed. 2000. Die Zahnażthe|ferin' Lehr. A. Dimensions Tokyo and tistryWiliams Wiliams.Ein Leitfaden fur lndividualprophylaxe.T: Handbuch 15. DentalHealthcare in Scandinavia. of 7. splieth. und Praxis.uncI C.R. Promotion Selfcare in Oral Health. Au{lage. Frandsen. Quintessenz 2. bardziej slutecay i doldadĄ7' '!. opis koue i u]tradrwiękouedo\bargąjąna żadanie hch naĘedi' orcn\ sldnukoń(óMel. 25. HUthig ag. GmbH. profesjona|na A. natura]ne (drobnozianiste) małoabńz}'lvne je się. Nachschlagebuch.D.

postępolłanrem zJĄV'anJ(n tez Do fazy korekq'jnej należą: leczenieniechinrgiczne (skalirĘnad. paski ścierne akiery uorkowe f ichlorheklydynow€ zestawy unieruchamiania do fębóW f€ s iaw do korekty2gryzu 0. rcsekcljne.ó\\łro . jaL (.Wmz i mi. mateńałami pr€paratami lecznicąmi pluedśa.i poddziąsto. pieNsze fazt nazFvane sa lecfeniem akĘw. nia niechirrugicz. pvede \Ą6z}śtkim lĄ'o$']m.'' cholób p2yfęb]a' Tabe|a 1 Le. z niezĘdnlmi narzędzia..ania oraz (unieruchomienie fębóW kolek1a\Ąę. jącejuz1skanerqnjk leczenia' Zestawie ie zabieg&!wchodzqq'chw sldad lecze. lvia Tabela l0'1' I€czenie to.zenie 10 niechirurgkzne le. podt. biob'koterapia) które możewspieraćza.^lo$ego polemrt.2% toztwórg|ukonianiu chlorhekydyny. chemioterapiamiejsco\Ąa antJ' potneb}i biotJ''koterapia) $ykon]ł\anesa.pokryc]ern f diamentowrym.Tne.niechirurgiczne Leczenie Rouutatzane zbigniew Jańczuk Wskazania poddziqslowy PeriodontaI debridement Czy skaIin9 poddziqs|owycn złogów Metody usuwania !'l{skazania Leczenie zapaleń plf]fębia powlnno przebiegać w trzech fazach: 1] higienizujacej ' 2) korckqanej.afi J. obie n}m. Iaza higienizuj4cajest działaniem pluycz}Irow]Tn. i (hiJurgi{ rne. fostałezabiegi lub złówru'azolq'ch.fJmu. . dawkilecznicze antybiotyku 7 dnido 2-3 tygodni. Gracey mini) specjaLne u|tradźwięko!'vrych i dźwiękowych końcówki aparatóW do (meialowe. Zł€ne da$niej podsta. .iego. unieruchamlrnie zębó\v). nip.\ły polei}!anicm komn i szyjekzęb&{ korcka z węzłólv rrraauych.unwersalne (columbia) . lv pneowieńshvie do faz} hzeciej. od jednorafowa godzinę przed profi|aktyczna dawka zabiegiem K|IeIy ręCzneI 't45 .m.!vraz. na.ie poddziqs|ovlry SkaIing iko. szaotki(gumki) maszynowe.'pnip hirurgi. regenelecze ie chirurgiczne(metody racyinei plaslłczne) ' leczcnie famakologiczne (immunotempia.zębóW szyjek odwraż|iwianie i kożeni Unieru(hamianie zębóW sptawdf WarunkóW enie f gryzo\'!rych WęzióW z ewentua|nq korektą lub chemioterapia mieFcowa antybiotykoterapja ogólna (WpPypadku wskazań) . l})podtvlmującej ' wstępn]. s4jek i korzenizębówl' Pcr .lotycz}' skalingupoddzĘ. WęgIowe) pasty polerownicze.1do 0.fen.kirety (Gracey. pilniczki.

wTżej\ły.lds(iwie konie' r_ będliejuż . crynnikiryzyka . to rugicznĆ) nie zawszejest prostyi łatwy2 lcczenianierhirulgitrnego podjęcjedeqzji na pieruszeJurz}. miczne zdecydują opanowania rrenia Lhirurgilznego'Beda lo /abicgi różne.'. dFą szansq na uzyskanie pe\Ąmej zostajewttączniemożliwość Badaniek|iniane ińg <5 Kieszonki mm niezaIeżnie od >6 Kieszonki mm . ( /god\pd( u/\.?n\. skutecznej\tspółpEcy pacjenta. i' moźIiwości lub znacznegoaeduko. na plżykład' ilarunkóW ści po\łyższych od kieszonłi pn1zębne nie przekraczają5 mm Zabiegchinrrgiczny to mimo głębokichkieszonek Jeśli po.zdrowie ogó|ne ) (-) . nieza]eżnie innych w. i mdzaj ub1tków kostn]ch przpębia.po. stopień i rodzajub}tków w pn5padku poz!t'\łn}'ch pozostatych. MeLI)/d|eżald t\.rrnki (stanogó]nyzfu!. @y niechi. te war. l (+) zapalenie (+) fdlowieogó|ne (+) czynnikiryzyka (+) pacienta Wspó|placa ł r zapalenie i-) ( . głębokości. Współplaca pacjenta {+) ! . możebyć\. czą*szy od kiretażukieszonek pŹ]'fębnych do me.l /e.spółpmca ljacjenta)będąpoz]t\!rle.'Jsoka' (> ta. ruĘiczne.{2ybędzieto teczeniechiruEiczne. analomi(fne.moż]iwoścl !. o co nierzailkoprtająpacjenci'Podjęcie pżede \łsz}'stkimmoźliwość ważanabyć powinna kiej dec!"ji musi się bowiemopieĘć na: (glębokość leczenia chirurgicznego. bardziej zdecydowana . dobranei od pa. nego'Jeśli Nąjcuęściej ki Ązyka' \Ą. niektórych ifi1ych dan]'ch (micjscowewarunkl tod stercwalej rcgeneracjitkanek' lch skutecalość me.powtarzane niechirurgiczne Leczenie czlnni. l r l (?) zapalenie (?) ogó|ne zdrowie (?) czynnikirlzyka (7) pacjenta Wspó|pEca >6 Kiesronki mm (+) l zdrowie osó|ne (+) . /nP tlóoru metodyleczeniaw za]eżno. czynnikiryzyka (-) pacjenta . decyziiodnośnie braku zgodypacjenta na Ale 1vrazie. .arurrków od to popra\lY stanu leczenia niechirurelcz. stopień rozchwianiazębów)' mienionych \ttrrmków Głębokość oraz ruektórc dodatkowewarunl.kute(lnoia podietego nie jest możLiwe cie . W przlpa. Natomiast leczenie niechirurgiczne w pĘ'\!ad.kaniu ienldna /abiPBhimrgit. niż|e.Wia.lan urebipnia icnta. poivtaŹane leczenie ńechinrrgiczne moze b5ćje.! zaa$ansowańu stanu chorobowego kieszonek prz}zębnrh.lawiono zenier hirurgitrnc.r Podejmowanie 145 . niż polejmo$ania ku kieszonek głębszych 6 mm będzie zdecydo. b€ n ie mniej5Lu|P. czyinnej metodfie le. Ljerunld Na Ryr.J anato" kostnych :] ogóh}'In stanie zdrcłia pacjcnta.l0. lrraniałIil'wu cz]rrnikólr'łzyka chorobl. .lku keszonek głębokich 6 mm) roz. wspó|praca chiruĘiene Leczenie (?) karz!Śtke}( ) wa|unkinieko?ystne) hkzhane Uwaga: Warunki |+) prz}"ęb]a' de(yzji a enia zapa|enia |€ Ryc 10. operatora'2 tody i umiejętności ność użyciazębówna fitary prcte8czne i inne). WJbór metody leczenia (ńechifuĘiczne czy chi. . wtedyo tej.

qja.I.za) badń dodat. obserwacją ie zwoli na \łyjaśnie Ę'Ćhtrudnych i istotnych pm' (Ryc'l0'2)' blemów ogó|nego stanu zdrc Uzyskanie danycho.. n leczenie \tstępne nie mogłobyć sl. ler nailepsrcro. możliwość pacjentajest trud.wiazanie zni. czyli około0.pozwalana po4jęcietudnej decy. Cąlnniki 4zyka uniemożliwiają zaś qtril.}patienta.lnośnie g(} wia i reakĘtnościtkanek pacjenta (odpowiedz jest bardfo istotna dla prawidłowego \ły. które no sięstosować niego wiadomo. Niezbędnejest wtedy pEeprc\tadzenie leczenia Z kjlkuwgodnioi!q./ają stanu chorcbowego.'o. rapewniaiacej chirurgicznychmetod regelemcji t]€. w rachubęw będzie jednak nrniej bieg chi Ęiczny Najczęściej sLl]tecflre. MedL nąjt iPipa. W pierwsujĘn moŹ]i.poMarzane Leczenie niechirurgiczne domowch fabiegów higienicznych skutecznośĆi i profesjonalnychomz rwjaśńenieogóliego stanu zdmłńapacjenta.zębia zalezybortiem w o$omn]'rn stopniu nek \Ą'żIunkówgojenra. W |stotny p|ob|em. b/o alboi i<trrjeie pozostałych rĄ5'mienionych \ła. to borviemzabieg wpewn3.społpraca na. któreza|eżą pacjenta' od regeneracyjnych lecrenia. będanieskuteczne matoskutecfne że |ub Wwarunkach obecności Wymienionych czynnikóW ry.pewneinformap'webia można .e(l bo o.kóre oct:'vvi{ mr ej skuteczne' będzie skaIin9poddziąśłowy zębóWi zniesienie lJnietuchomienie -jeś|i wskazane Węztówurazowych KontroIa płytkiba kteryjnej obserwacjapacjentakilkatygodni Ryc'10'2 Leczenie wstępne V I przrfębia' a lr'ięc ulżeńa pacjentowi. uzyskanie odpowiealzina temat odpowiedniej "1'iń. jest zdeadowan}m pŹeciwwskazaniemdo ka Pl. ruĘiczne. rv prz3."". zębia '. postąpić pżypadku przyzębia. bra]< !'spoĘm.u leczenia $stępnego \ĄY.ane]. mimo żebadanie k]iniczne i rent8enowskiedo./enic hiJurgir ne uJtod. przlpadku celowejest leczenie chi. pllykład palenia higieny tltoniuczyzachowania odpowiedniej uzębienia' świet|e etyki W zasad |ekarskiej moż1a nie ]eclenia pacjentowi. bŃ głębokie du niemoaności utrz}maniahjgieny(zb]'t a kieszonki. Najczęściej jednak łybór metody leczeńa zapalenia pE}zębia głębokch kieszonek plfy. /nego. Dotyczy szczegó|nie to zyka. n\ iam) uŚtnei pżel pa(ientar\PT nie potvinoo przeknczać l5%.ch i ewenfualnl'chkonsultacji.owade odponiedniej mctodyle' .f er. zji. cjent się Zgłasza.treniPslanu/Jpalne8o.pailkubmkrrzgodypacjentana za.i. spoda. a w drrrgim pozostajewyłąĆznie ie woś."di.patlku obecności jest bardziej skomplikowaly' Albo ismieje za. rvstępnego. cz!'nników łuyka i $.je ' o do zańowania .rrnikówjak \ł5reliminowa a ogó]ny stan zdro$ia. uzyskać po przeptlvadzeniu pńbnego skalingu poddziqsłowego. stosującego do cjenta zapa|eniem z nie się na od1ośnie ograniczenia za'eceń |e|arza. n}rn pod uwagęna]eży Liwości: !]l]eczenie wstępnenie mogło slute@ne z po\. a]boocena takich cz]. spodarfa'czyli odpomość ne gojeniesię tkanek prz}zębia cia8urygodniapo w tJ'rnzabiegupo$tno $zbudzićuatpli\ł'ości do tej co odpowiedzi.Wnienre. w przwadkrr braku popla\Ąypo leczeniu wstęp.uteczne.gd}z nega.owaniu 5tarL. podsIa$o$ l h dan}rh o raawan.'rn Jest gc diagnosq'czny' okrcślający odpowiedź stopniu pacjenta'Trudne i niepeł.re.ip t]./enia hiJurgi.i orz5tistie nie( u prz!. niepowi1.któIa po. od zapełrtrienia \a'łaściwych takie zape. niedostępneub}tki prz}uębia)' poZG stałe$Enmki dotycząceogólnego stanu Zdmwia i czFmików Łvzykanie budzą\łqtpli$oścj. Ia|ierr'U a|e odTówic u takich metod le<zenia. w Uzyskanie popm$y w stanie pŹ]zębia u pacjentaz głę..|Pc7cnia nieńirurgiru nego. $łny \łpb{ \tr. Niemożność uz1skania znacznej poprawf higie.45war1ości wskaźni. \łziqć dwie następujące moż. Skutecaność prz1."ńó"^ 2 jest jak pa. boru metodyleczeaia'oprócz \ł]'Trików konl.zej rulków na pmcesgojeniasię tkanek pvyzębia.) |. raźnej pozwalana fasto' bokimi kieszonłamiprz}zębnJ'mi ( . zaprzestanie palenia t]toniu lub znaczna rciluł. metod 147 .

sta.'pi. m wspć'lpraca to plfy \a}'borze metoĄr leczeniawię}sząrolę od. i Ślviek /ębów\Ą{e]uurrudnicnia ad ia Śię od szczącoczystą''powieżdu ę.unkowałozaleceńa bardzo m.LPs zwi4zanych że jest badzo słabo wierzchniekorzeni Zębó\'r' przy.ujernnych.nych' i Jeś]i wcho. aby mogłyone masę'' kamienia pozostawionego podczasskalin. . nych przycz5'nowej komponentybakteryjnejprzez: nowĘcychgłó$.6 \^liddomo. sJĄłnego shrobaniai polerowania'5.k]'tycf rra pżygotowaniapowienchni koŹeń.pł$Ąa biorqc pod uwagęróżnicew d}namiceprzebie8rr za. czy na i\fóóI postaćzapaleniaprzpębia.pŹy czJm całkowite kieszonki plzJ'uębnej.' Leczente ntecnrrurqtczne Dowtarfane Iirn]anistottrFn pmblememjest to. kies7onj. [Bstan ogóhy pacjenta. wedh8 klasycznychzaleceńcelem ska]in€u poddzią. r endotokslnami w nim zawartmi. nekp|zyzębia. 80 pMede rĄsz}ŚtkimpowieEchnie korzeń . i regeneracji jak tka.ujawnionona powieEdrni zr'|ellr(} nych periodontalnie korzeni zębóW obeglość |i. wierzchni ponadtonie koreluje z inten. do zmierzającegozarówno do leparacji.odpowie. n}mi. gromadzeniesię pod. ( $ego./c?enPmenfukorzeniowego niem końcówĘ gumowq. n' postaćzapalenia. i obecność nawisów omz nieńłlości \Ą.d(. dzĘsłowego tylko z:logów nie kamienia.która może biologicznie przyjęcia. popolisaduIydów (I./abiPgu w}ł ka 7 laltu.sjlwrlos<rą W ostatrrichlatach' w \{Triku vrielubadń nauko.n.ny c4'nnik toksycznydta tkanek u usrmięciezłogó\^rnazębnych poddzĘsłowyÓ wraz Ffru ębia5 z pł]. ułatwiąjących 8mmadzeniesię balĆerji.5 Mogą być wanych nieńhnych złogachkamienia poddzĘstc więc łatwousunięte prcfesjona]n}Tn ocz}szcze. \ie Potrzebd lakiego .gocemcDlu korzeniorego do h żeLPs penetrujągłęboko cementu korze. na]eł bnegi rŹny w t}'rrr ustltrięcie njejeśmolllte anj nł7ę&iamj Ęo..bn) pod&jaslo\^y że sam przel sjq oie którcj jeden brzeg Śanowią lt'taśnie zmieniorrepo. zapalenia'ułatwiąiąc nawet przyleganiefihob]a' \'!yÓ' badzo się jednak zmieniĘ poglądyna temat skiw7'&9.ivej ńtki nafębnej.l^łniki następnychbadń z lat 70. (polero\łanie) m i\5/gładuenie powieŹchni koŹeni menfu koneniowego' aby uz}Śkać nawet . zębia sq zmienione (obecrrość poddziąsłowej pł}tki czy naj ]zej 3_7pm głębokościpowoduzna@.l0 Naleiy 7a2kccpto$. l \łrń\Ą. w gu. metody leeenia \Ą. z bal1eryjnej.?ęb pojawiaiinlolmd(je.Ilnikidodatkowe. inme) i/aduansowanie prole\u chorcbo\łęgo. pacjenta. M obecność czJm4ikówryzyka./pg} jefulak 997. naktylkow przyjed padkach kieszonek głębszych H ńm.ypehień).. objętychZapaleniem z powierzcbniącementu.dobne się uhzJmującejna zminem]ifo nej wielkości cząstecfekendotoks].liadomić sobie sens zmiany poglqdówna temat przygotowaniapowierzchni korzeni. dnio przygotować. opĘtna]nie uczestniczyć różnychmodelachgoje.1 pł}tkiba](teryjnej. paleń przew]ekb'ch pmgr€sy\Ą. 3' W konfu LalB0'z.Ps)' czy]i endotokĘą po słovr'ego być trnwilrno usunięciez kieszo[ek przyĘbchodzących ścian ze bakeń gram. ani ultEdzwięko\t]mi' Szorstkosc po. ale i ce. gĘ'\ł"raczejrodzajub]. nrowego'co ukie.ać pe\Ąną. obIG być do a nia tej ran51 czyli kieszonJ<i.naniepoddziąsło\łych rrawisówlqpełrrień dykalnegozeskrobwania podczasskalingu pod. dząw rachubętakie cf}. gospodaEa j4 w staniekonhololrać'lo jest na 148 .tkówkostnych (pionowe'po. nalezy ska|ing poddziąslowy czy prf eśledzić najważniejsze kierunki b/ch zrnran: Periodontal debridement L W latach 70. a pe4etracjaich doĘ'. Aby uś. nie niż r przygo(owanie leceniachirurgicznego.możIltoil lnis.bez potrzeby eksten.JpP}zebna |o roddj rany 4IGmiPń nalf. nie jak. Zgodnie wskazaniami poddziqsiowy ze skaling słuł jako: bowiem posĘpowanie@ niae niechirurgEną ' Wytączne |€ poMarzane2 do 4 raryw roku. Jest patogemy ale ułatwia wie|fdĘie koneni zębóW Aby umożliwićgojenie dziąslo.tką bakelyjną' 2.i B0'sugero\ła" W ze\krobaniemal-iw.

średnia (rnosi 250 itrm. / a | : po\Ąierzchnię ne dajQgładką ccmentu.bdon. ogromną dzia ultmdŹwiękote Ctajq lrrniej gładką' ró\Ą" ale nomierną po$'ierzchnię.Zchni kovenia nie korelujeze ?. szą skuteczność gicfnego' Natomiast plóby popra\lieńa skuteczno.sz(zeniamny cnergiczncgo skaling! poddziąslo$ęgoektens]Ą\' i pu"i"r.ladkość \ l . Lingpoddziqsło\Ą} możewrarunkortaćieszcze więk.l'ahając się od 50 do grubość 585pm. hni korzeni. . su gojenia]dcszonki prz}uęblej.' parJk. h u .tki Ilość bakteryjnej piytkibaktelyjnej Teoria s pecf]cznej n]€ Dosf c2ętne u5unlę. rt.ujące na rclę kamieńa rloddzi4do\\ego na: koż!'stne Zmianyrv składfiebak1erjipoddziq.ał i l\'[al.nje w oparciuo uz}'skane \\'1Tliki badań.urgiczlejest e e g e n e l . jP(lno. a \ l n i .u l t r a d rp k o r r m i ni s i lotaclin]łni' RóZniccmiędzr'dawnąa obccnqkoncepcja nie.g. ab1' racji tkanek.[esila ich z zs 50pi 0.' po{l}'fe. /P. r'. mienia diamento\t€go. .bez utratJ tkanki' cement konenio$y należy oszczędzać' po.niku dobne \\ kond]'lPgo sldlĘU poddzią. pnmi. mo po7osta\\'ienia możli\'ość neutmlizacji endotokJn plfez od.cz1.o\\m.cgo u. l d l \ ( . lz' nia'h .16 ego Dawnaiobecnakoncepc]a |eQen periodonto przezMar ne o (]999) a ogicznegÓ febrana przyczynaI eń nafębny G|óWna kam p|y.. pvc'iFż podoLniP tlluln.powtarzane Leczenie niechiruroiczne ponuiejszdącepatogen" 5.yodują jcgo utratę!natomiastnanę. ja.ie kamienia DośWiadczony opelatoI może usunqć kamień nafębny caIkowicie DośWiadcf k|inicysta V!rykryć ony może resztki kamienja powierzchni na korzenia prfyczyna: p|y.8sek/mrn Kieselr zgailzając z propoz$ją Smar1a) się roz\\a.zn" ja| 'hi ul:i.iedź 6' Cement kożenio$. ści skalingu poddziąsło\ł€ g o ultla\ianiem po. niż opraco$anic n]) kieszonki piz]uębnej'a nie Zbytagres!'uflyska.W'anie teżsens i \\.nikiq.' \.\Ąą z regenelacjqrń]tku kostnego. podejścia.h fuL dabidenertt deliłahego (chiruĘicmego) pn-rzębia. bolriem rv $1. Z slor\rch. L J r i a rr e 'r n lm i .]'alĘiem u]lfird/" 'ęl. / a . kamienia poddziąsto$egol2. po$taizanego leczenia niechinrr. które mofna określić żateżcelolr.Yjest baidzo cienki.\\'L1óĘm zamiast ocą.ale po. zębia. ż e I d . r n p ma r o $ i a v ] / ę o u ' 8 o .ln. niaif jest pżede 1's7łstkim bardzoistotne$' celu Zaperłdenia skuteczności zabieg! chirurgicfnego kie postępo.l! Zostały one zeb.ane \Ą. po skalingu naddziąsło$'1rn. odpo\łiednie (ra. !J\ 1' et/L'nl\j |r)/eonP niP tq głębsze 5-6 mm. r i ' L o s r m i .jnello.tk.l. G|óWna bakt€ r yjna ptytki Jakość bakteryjnej jamy RóWnoWaga ekosystemu ustne] P€ r iodontaI debIidement. E. \ a w ę d iu Ą ' .poltarZan]m le.r\ poddriaslo""lol ipnjpm kJmiFnid w}soĘ skuteczność dekontaminacji LPs na ko. / o . chirurgicznego leczenla chorób przJuębia posze. . m c n l o b l d .d .ierzchrriocz]'szczonego korzcnia Zc]emEDT:Ąnie po\'ioĄ się' Nie uzys]Gno ani sąńszego' ani ]ep. rZ]'ł opmco$.LnGZĄ się teżpub]ikacje wska7.'ość ko'.io\.van]'ch badańpr4'cąnĄ' sĘ do \TJ(} $aclzenia 1990 plzez s1ą6t+ p6jęcia \Ą r' Per. posinno ncgn polero*anla się stosołŹć ocąszczanierrltaclźwĘko.s pr.anie wei]ług zasadPerżadanhldebńde. G.\\i\. Inq'.lają.''ol' "ą. ma czeniu niechimrgicznlm. a n e | p r z l / ę b i J ' U " r ' } d . l i i l l . ] j es i ę .1. śleniaczJ. go ślednia utlata cementuN]Tlosiokołol00 pm' a po kielrecie ultlacl^liękot€ j około 11pm' powie. pozo. gospoda17a7' po\Ą. pvl' 12 nrchachklet! Ięcznejlub ka. albo skalera dŹ\łięko\\c. e r r p S F t r p .<L]hq.!.stejpow.na\Ą'et ki]kuprocento.Po$tażane leczenie niechir.'Tabeli 10'2' Postępou.ieEchni koluenial5 i trudności uzi'skania gładkiej po!!icźc}Ini9'zafó$'no nażę.]ot. jestporównywaIny który oo cnrrufgtcznego czanra oczysf tany Doszczętne usunięc]e kamienia nazębnego iest nie pierwsroplanowym em eczniczyrn radan powieŻchnia gwarancją G1adka koPenia niejest caikowitego usunięcia kamienia nafębne9o 149 .ujp'ię teżznacfnq popra(ę lriektór]€h parametró\\ plu}.tfudnoścj okre.

się konanie zabie8u Metody usuwania z|ogóW (skaling).ilpm. teżodpowiednio kret końcóWek Ęonychdo ska|ingu nej Ęki.chodfi ńe Ę.iłych nej.PodparcieĘki umożli\'r'ia pra1vidłowe pŹez powtarzajqce zesl.6 Uch\^/yt trzema pa|cami nalzędzia bezpośr€ d nim z podparciem pa|cem pacjenta na zębach 150 . nalżędzia. wienie pod kątem do 85 95"(prostopadle powierzchni korzenia).IGmień pod. Ui do je uchwytem pisarskim w trzy palce. podpafiej. Powiekszenia Rvc.obie kirety koń' mają zaokrąg|one ce w pEeciwieństwie Ryc 10.i. Usuwanie złogówpodtlzĘsłowch przepro\ładza się kiretami ęcznłni (Ivc.l.10. Zabieg ten zo_ Gmc€y do poszczegó]nychzębów zalecane Bnursvoldat?zestarlionow Tabeli 103.|0. moźna użyć \^.o8xa. też zęba.3 ręonychkret do ska poddziąslow€ g oj |ingu a.Nie nale' ł natolDiaststosotać sieĘów do skaliĘu poddzĘ.na przyldadGmcey i Mini Gracey (Ryc.klety Graceyz onrzem Po jednej śronie Wypuk|ej (u dolu). 10'5) o zaokĘglonych końcach. sło\ĄĘgo.zmie.łogó\'r' poddziąsłowych pania' Usut\2jąt /|oginailepici/deimo\nae ną'. . ale ostrych hfegach.. Są to ^ĄVklektety rmiwenalne (columbia) oraz k €ty specja]lre.s Wprowadr+ krety nieukośne do ke Usia szonkpEyzębnej. o możli\'r'ie je mdych końówkacł\ aby można b1'loswobodnie . i o konieczność z katem70"do trzonka. przez nie dotyczycemenfu koneniowego. postronie prz}padkó.5). nie z. ie potem pier. w więkzości brfeqamitnącymi' z 90.104). mujemy a cfwalt!'m (pa]ecse'dec^ly) podpieEmy Ękę na tub zębachpacjentaByc.wTeszcie powieEchni stycznych. i dziąseł pisaEki M.U osób szczegó]nie crulenia powienchniowegow postaci odpowiednie' go spmlu.rn w uo.kretyuniweEalnej po z ostEarni obunro b nach(ugóry).rażli. musi Usuwanie ztogówpoddziąsło. podczas jęZykowej' z dzone usunięciem ztogów naddziąsłorlych. niając narzę.1o'4 ostr€ postronie pod ko o zabezpieczenie pned ześliz8nięciem go się Gracey ustawiona tewej kircta póuaziąstowegó' brzegemtną.onka' dwoma &Ęsłow jest z\łykletwar{y i mocno przF!€rty do \!y.oob]'Wa. stałopisanyw Rozdziale 9.dotr.]ziarra szczegóhie dogodnedla każdej którego nie dochodzido tak znacmej utraty tkane\ gdyżzabieg fazy pracy Przeznaczeniekotejn]'rnnumeńw kiret jak podczas ska]ingu poddziąslo1vego. . 10.Wadzió glębokichkieszonek (Ryc' 10. na Zabieg moźna iczającsię za kazd}m ra'zemdo grupy Gs zębóW Przed zabiegiem wskazane jest przemycie zębów tamponem unoooĄ\. j€dnyłń (fewnętrznym) pelĄnejsĘ \t}'warcia ale pod ustawona kąteń praw€j kireta uniwĘBalna c!'n.wz powierzdrri \łEĘowej(po]iczkowej). Nal'zędziapowinnybyćostre.r' niezbędnej.6) palcachswejprzecrw. z suwanimkrctykuszYl- znie.ffi Leczenie niechirur powtarzane Końcówki Ryc. rozłożyć ]ólka posiedzeń.wych byćpoprze.a nie aywanie ich metodąszar. fogów Zeskobywanie poddżąslov!ryÓprze.|zie utlenio.

wymogówstawianych narzędziom periodontolo. bardro cienkie są i mogąbyć zakończonemałqkieczĘ' Bardzo sku.19. Cavitron.Cavi Endo.bezpieczniejsze \Ąygodniejsze]8 i B'c.?' Końcówki o ńżnych kszta:ltach /Śkalery do Śl./o skuteczne.rnorau końcówki dla nadrtraż]i.uteca1eniźr tradŹ\4'iękowe. Amdent)./więkowe naped/ane nie nniej sl. ceydo Posfczegó nychfębówjich powieEchniw9 Brunsvoda' 12 34 5-6 7-8 910 11.9).wgłębokich kieszontachpz]zębnych (Ryc'10'11 i l0'l2)' \^Ąliki badń ostatnich lat wskazujq.lne (d}ĄiaIne) ty|ne ComZ sze$ze zastosowaniedo usuwania złogów nau mąjq ębnychuańwno nad''jak i poddziąsłowych apaEty .}rh w prz}padku poddzĘs. $ych Ębów) fostala wTtwożoM w u}'rikx potrzeb i .żeta jest no$a genelacja końcówek r tradzwięko\Ą.10). k1órc spehiajq m]ę ki. wstawanie ro\a) powievthni .aia ultradźwjelo\Ąe re. teczniei bezboleśnie wgtadząiqporvieEchniekorze.zne'ja. ciem diamento$5. gd1z stwarza lepsze wanxlki przyczepiania się f. 10.Hz 5-6 (Endostar 5.dzięki efel. 151 . 10.ię ie{i Wie róWnolegle do powieżcbni Zęba(naj!'["fejod. Byc. \trriei.vego systemumi]ookoń. jest dźwięko\łych nawet kor4stnie oceliana.le sa ndrzed. .) i przesuwałagodnJ'mi fuchami bez u. powic|r7em tq Ska]en d.towi ka" od '$'itacji. poglqd. w leczeniupedodon.nębak. ffi" (okrgne).końcówk Z poky. stów do powierzchni koŻenia'l0'l8'21 tntmdź\'[ięki usuwająteżskutecaiej bakteńe i endotok].Leczenie niechiruroiczne oowtarzane Tabe|a 3 Przeznaczen]e 10 odpowiednich numerówkiGt G|a. ostatnio niektóre firmy wprowadzĘ końcówk do aparŹtówulhadźwiękołych.peŁfenia po\Ą'oduje głębokch(50-100 pm) uszkodzeń(kĘte. Hz (Pie.a]iJlgunaddzĘ. 10.u|tradźwie Ryc 10'7 Wibl.Lźwiękoweczęstodiwości o około tys.bmbla.?ęba . nil ko sk1rtecz ejsze. o od zon Maste.'\łane powierzchni zęba. nia .Zwiękoi\ych końówe\ końcówki rtęglowe. teryjnąz powielzdlni korzenia niżnarzędziaĘczne. grcfn]. Tabe|i l0'4 zebrano dane świadczące W o większejskuteczności no!.q pehrienia na lub zarowno jal<i kompoz}.lowegoloraz precrzyi. neracjanaTzędzi ultad.cje końcówki dźwiękowej (|iniowe) u|tEdźwiękowej kowE piezodontycznej o6f magne tostr)lcyjnej(elipsoidalne). i Ta (s}Śtemymiloo. Ńk.łowego ocąvszczania korzeni skute(zniejsza bezpieczniejsfa konwencjona]ne i riż narzędziaultradźwięko\veĘczne.12 13 14 pnednie pEednie pEedn i pŹedlPonowe e t}'ln€(poliakow€i językowe) tyne(poliakowe i językowe) (mezialne) i). rct do ska]in€u poddziąsłowego.Prcphy-Max.). Ryc'10'8 Wibracje |iniowe fakończen końcówk u|tradźwięko.20 nowage. Ustawieńe pionowekońcówk nażędzi w stosunl$ pc do powie.to$'ego amalgamatowego.w czlm pomagawodny aerozol (Ryc. że obecnie przewaźa tolo8ic r}Tnw więksmści s}tuaqjiklinicmych korzy. ne kiIPh sąbard. chylone do l5.8).ą odr]. ustawi je pra. wej pierodonty. o efekcie piezoelekhycznlm lub magnetostrykcyjnj'm (Ryc.10. 400.rn.rnej(32 tys"/sek. Endosonic 3000)oraz dtradŹwięko\łe częstotlivości 15 do 50 tys.u Podcza\ d-rgan/wibraljp' Z]ogjkamienia .zdmi zębalub i. ówek t tradźwiękouych' Niewielka nieńwnośćpowierzchni (szorstkość) korzeni uz1skiwarra po mikrokońcówkach ultra.

powtarzane niechirurgiczne Leczenie Dzialaniekońcótt€k u|tradźwiękowy.|owe ! oszczędność (20 50%kótszy). r Dzia|anie \. ko bardziejadelolatnegopodejścia teEpii zapaleń w (g|ę.lyp|ukujqce i dezynfekujqce. stępn]'rhmiejsc (głębokie kieszonłiplązębne. (wibracje.ne r eliploidalna magnetortrykcyjne 1 torbita|na ] dźWiękow€ Dzialanie antyseptyczne (wzmocnienie piynu efektu uIvadźwiękóW) Efektkawitacji Efektwyp|ukujący spray'u Ryc.rn ushwieniem końcówki dowany (w9 utradŹwiękow€i sta|ada)' Ry(' 10'10 Ko|zystnedfiaianie końcówek u|tmdŹWiękola/ych przyzębie' na ułat$iajqc zna(zńe prz]'czepianie fibroblastówlo się Konvencjonalne nażędzia ultradŹlviękowe oraz ęczne sq małosl.23 obecność małodo.aoko|icznej tkanki łaczneji nabłon1(a'22. pojawiajasię w takich ńa' Możliwość zbadaniai dojścia niedostępnego do kostnego ubJtku międzykorzeniowego zapeu. fe.nika.ikach konnychmiędf}uębo\Ąych 152 .zny( spo\óbpominątIjż]. dobEe znoszony)./t /PgdlrLiP cemPnlu kor7Pnio\łc. dzrzębowe).na zgłębnik sondaNabeńa' K €. \ieo(enionp sąjednak pzede ws4stkim wtźej wspomnianekoń. i] Bardziej skuteczne działanie kawitacja.utecznew prz]padl. cówki Lr]tradźwięłowe ska]ingupoddzĘsłowego.r1KońcóWku|tradźwiękową ś. wóvczas odpolviedni dzięki $vej konshukcji rraoczy" ry Gmceypozwalają szczenie niedostępn}'ch zagłębieńna polvierzdni korpd w ubltkukn.aty tkanek zęba podczas skaliĘu' Ta Tabe|a10'4 Kożyś. g|adzeniapo|erowania l\/oż|iwość i korzeni crn0. Nierzadkojednak prz1padkachprzecinrskaza. (dostep.mGyr. prrrr"zĘbia' badań cj'torłanJ'ch przef tr. ub}t. stałasię powodcmwpmwadzeniaplzez smaita ja.12)' odpowiednio ł}gięte i oceniającracjonalność uż]Cia omawianychnalzę.9Krater powierzchni na szklrwa spowo niepra\^/id|o|Ą}. złogóW kam'enia endotokyn i z zachowaniem cementuzębiny' i (suńa. ki kostne międzJ'korzeniowe) sfuaza na ogółwska" zania do leczenia chirurgicznego.zębie \ l |iniowa pi€ f oe|ektryc. czasu prz}zęb do skajngupoddziqs|oweqog|ębokich W kieszonkach (EMs)' nychiW ubr. 10.] U|tradźWiękowego ska|]ngu WegoGfcfegó|nie no!Ąymi końcówkami) nadmiefira utralJ'. go. żenowe końcówki ultradńlriękowedo ska. d-/ipPńodon|ologj.Ialinellolo N Lepsze oe)Azeanietrudnodostępnych miejsc z pżest2enie boke kieszonk]' furkacje kożeni' mię ul. 10.10.5).11 10.10..h'a pż]. i \\sp.utrudno dG stępnych powieŹchni korzeni.w 1990I'la pojęciaPeriaLontłI debridement nomen akustyczny). E|iminacja bakteńi. Natomiast mi]fi} łatwiejdocierajado ma:lo końcówki ultradź\łiękowe d o s | ę p n } lm i e j y i . L u I e l r n i e o r 4 s u L r a jp o . do (R]c. Zabieg łah/. czFl ut. h nie poddfiądo. zabiegprzyjemniejszy pacjenta dla traumatyzująry. piefodontycfne Ryc.r'iejszy d|aoperatora ak}^'acja' Widoczność). (mniej . h 4 wierzchnrekożenia f mniejsząutratącementu kG Źeńo\r€go i z mniejszJm ulazem d].in!.

\"r' \łych. ten tin8upoddfĘsto\łym' bieg w glębokichkesmnkach pfyĘbnych kielicha.które r€gulują utratętkanek to: do l kąt przystawieniakońcó. tedniczne .Ll. 8ladzeniakoreń mogąb]ćtez uż}te polqyciem diamento$Ttnlub wę8lowe' dźwiękoue z omó\'r'io[e po\ałzejopmcollanie korzćń Ębó.l poddziqs|ovvyrn q|ębokchk€śzonkachpEyzębnych' W koEeni zębów po ska|ingu Tabe|a10. Po I(tór}m llykonrlEno skaling podtlziąsłowy.ycłt asortlTnen.2425. Ttudnojednak.naaone do \tyg|adzania uniwersalną RęCzną kiretą diamentowym lęczną kiletą Gńcey|ubspecja|nym |Gmieniem g|adziki |t]b końcówkami kqtnicy Plofin(pi|ni.]niego tu naĘędzi.5metol \ĄYgładzania źeni nie mtrsząbyć ściśle związanez narzędfiem. Zestawionew Tabeli 10.1 I il \ I r n r powtarzane fi niechirurgiczne Leczenie dL frl frL ilr /\( ilil"Ł piezodonty@ne.\ł}'konać za. \aei &ewniarrekątnicyPmfin' ulhadźwięko1-\. nych dmbnoustojó\.10.a|edonępnychkeszonka(h p|zy. Do mi i szczote(zkami' urgtadfania korzerriw głębo kich kiegonkach przpęhych najlepiej nadąjąśę cienkie kamienie dia.e pokryciemdiameltto\ĄYm końcó\Ą&i ę oraz ówki z glowe.zki wolframowe. l bocznynacisŁ który zaleĘ od wibmcji końcówki (około 0'5N). sta|owedo ska. $yni}a nie tylko z ułcia odpowie. l siła uderzenia zależnaod regulacji mocy która powiru byc nisLa. Ryc.eń' Jest to \Ąłaściwie (wg Kiesera) redukja 'lĘt(]znej masy'' patogen. a linqu poddziąs|owego: .iaprze. (H2L H4L i H4R oraz pokMe nasypemdiamentov!ryrn i HzR) (sate|e€)' powodująki]ka mzy nniejszą lingu poddziąsłowego niż uhatę cemenfu korzeniowego końówki ęczne zastosorłana i kamierriediamelto\ae. pi]niczki\Ąol|ramowe gła.W giębokich. . 13 nych tkanek miękkich pŹ]. ząbćlw Jest dziąsło\ĄT'n' ono ńwnież bafiLo istotne po ska. b fębnych (€dna prosta i dwie |ekkoWyqięte). skaliĘu \aykonan}m kireĘ ęczną miweIsalrrą do rly.26 prz}.iv chońb przyĘbia w ramach leczenia podstawowego pozwalajednak na całkowite usrmięciebakeń ńe i ich tokE. końówk u]tra.W g|ębokich'ma|o dostalowe stępnychkie'onkach i ub}tkachkostnychmiędf}łorzeniowych. ręcznekirely Graceyspeqia]ne nylonc oraz mmtoł€.inIki powieEchni zęba (0-1s).r Piaskormnienie nadajeśędo $y8ładzania korzeni w kieszonkachpEpębtrych' ko.'' Zacholłanierych parametróv zmniejsuaistotnie utŹtę t\łardychtkanek zębai uszkodzeniaokolicz.Racjona]ność peńodontologicznych narzędfi ultrad^'r'ięko\Ą.a nąjwżejpre(ięlni. Paranelry metńw tecbnicznychapaĘfury10.zębia' Wgład7elrie oczJszeonych powierzdrni korzeni (palisW) zostdo opisaneprzy skalingunad. a]e i korzJstania z odpowiednichpara.! z powierzchaikorf.5 Nażęd.12 KońórĄłi ulvadźWiękowe.iki koń. nylonowe drcwniane) lub 153 .padku nalzędzi ulfuadźwięko.\r pozostałFnimusi sobie raZ dzićgospodan.

(I. szorstkość mjenia takich zębóW lefyteż na sprawdzić. karmowych nie uda się zlikvidollać bez odtwone. ściorłq bal.\'ch ropni poddziąsłowe pl4'fębia okauała ieżjonoforeza $]pełnień najlepiej usunaćmal}ni (anodo. śrcdekznieczuldący \Ąlskazane szczególnie są nia możlill'ie prawidłorrych punktów stJ'cznych \r głębokich kieszonkach z komponentq lopnq i \ł]'€]iminoltania ulazu korony czy w14ełnienia i w rcpniach pżyfębn!'ch.zębia.nie da się uniknąćzranienia ściany keszon]<i oh\arcia ropnia możnadokonaćpzez kieszonkę' jest loka]izacjiropnia nalezyotlvc i krrtawienia' Niekied3l gdy dziąsło bardzo rof. Uzupełnieniem usuwania złogów nazębnych' prz}.iD. nJlh l.Ą. W pŻypadkach faawansowanych zapa|eń jest poddziqsło\\.eczenieniechirurgrcznelapaleń przpębia Zgłę' bokimi kieszonkami (bmk \t'skazańlub zgod}'pa. \oIfr. żeczką' Ropnie piflzębne najlepiej otwierać \n]. usuła rz]ć go cięciem poziom]m ]ub piono.ch' ropńa .W}łn' cięcie pozosta$iającrc.urgiczne'Możeb]ć też $Tażliw'ość (sil.tki pńchnicowe ce. StożkiNeocones za\Ą'ielajq anĘóiot!"ki leczenia'Procesu zatrz]mywania lesztek po. bezbolesn]' W plzwa.się: 154 . sz]. 4 mm od brzegu dziasła .łaszcfa lr:rch. Należyteżpamiętać.lrrionycl plf}pad.jek ku niefabezpieczenia skalo$an1ch powiĆŹchni lakiercm fluolko\Ą:.Ypostaci Zaostrzeństanu Za.now. kach.5 mm) i obnażenie sz}'jekzębów prfy stosowa. a pnebieśgojeniapo zabie8u.]'ch' miejscowa che.praiu' Bardro e r'arun]<il' dobl się 8ojenju rop. t'. 1-2%ZnSOaInb2-5%ZttCI2. cjenta na leczenie chiturgiczne)jest z\. lub plzęsła mostu na bneżne pn]zębie' Nawis!' Sl1rteczną metodąw leczeniuna!\'roto\ł. Podcfas usuwania ułogó$lZ\Ą. niedo. $']konania szło powstania do WęztóW urazowych' nad\r'raż1i\'ość i korzeni zębórvrv prz1pad.vlklemniej szJ'jekkoŹeni i zębóu:zastosowaniela. pionowepowinnobyćpfeprowadzone nie bliżcjniż się t'lko ich część naddziąsło$ą (cięcie sztę na następneposieibenie. Po skalingu poddziąsłort1m możeteżpowstaćnad. na\łetrcpni przlzębnlch. ra) z zastosowanicm /I€ lub mi.laściłych rrarzędzii ruchó!!: nialub u)u] eria reba'na]"Ą kicror'u. h ż"u.. 5. PŹy ocenie ruchomości zębó$ ze znaczn4utraĘ utrata pŹ}'cfepu łącznotkanko$€go (nawet .po jej \t'J*skrcbaniu prepalatu Apcmyl Korckta lub iclr rł1triana \ĄŹrunkujegojenie się !1. ub}|kjsĘ'/ne ipn\. kładanymina specjalnąkątnicę nal Slsteln) (patrzRozdziai9).dziurki guzika'.l !1' fniecfuleniu powieżchnio\t.Tkowa pilni.kó$: szonkę powinien być \Ą]'skobany odpowiedniąły. Niepmwidło\t'o pveprcwadzony poddziqsłowY ści zębóWutrudniajqce] korzystanief uzębieniŹ i (|Ub) po\\. skuteczne niż leczenie chir.lmo\\ /a. m i didm. poddziąsłowym dojść Wzmożonej może do ruChomo.ch pŹef stosowadiedojamy mentu korzenio$ego oraz nieprawidłowościni osiągasię w oblębie $]'pełnień i uzupcłnień protetj(zn}. korzenia. (po]im}. prz]zębnJ. sulfonamidów ]ubanl.tioB.ks}Trę tjTotryqnę i neomycJ'Ię) oraz się B. się cJ. Podczas dokładnego usulvania złogólv nazęb.1eńemię' Fak1 ten zmusza do w Ropień po ohłaiciu prfez cięcie czy pżef kie.padkunie.chlub/i chlorhek]d].ikłń: hamujqcej procesy gojenia' przypadku skalingmoże przycz]ną być następujqq''ch W unierucho po\\'ievchni zębólr.po ska|ingu mroterapra.lku mpni pn}zębn!ch konieczne jest poddziąsło. kieńlv fluolkow1. czy polerc\Ąania.)' od pn"i rlogrjrnarebn)l moie'\\t\old.m]ub ctilolhcks]dlro\r1n. spłaszczonych stożkach(czopkach) Działajaone ' dziąsłai umoż]i\łia osiągnięciet.uuanie aby zapobiecttómemu {yt$'orzeniu się obnazenra plDfilak.lo podpalciakostnegow pzebiegu zapaleniaprz5'zębia pozosta\t'ie. podparcia szczególnie ze znacznq utratą ko(nego. uzasa.]h\omożn.Vch ne i tllt'ałe dfiałanie bakteńobójcze) pozwa]ana pa]nego. W pżlpadku głębsfej pulchrrionei sihie knrari.niechiruroiczne Leczenie Dowtarzane I.rophinDirect. pż](z}ną powi]dań l.Ym(lignokaina dziąsłowe'a szczególnie ub].w prz]. ł'cznego zastoso\Ą'ania.nIos\m.wa\ah !'']'Ilikó$ odkażajaco. a złogisą obfite.. wkrocrenic do jamy ropnia w celu odbaftzeniago. i podejmo\tEniu deq'zji co do możLiwości ' PloNoćLi niu niert.

Current Status and Directions. Thedistribution quanEJ.: rgical Periodontal pyin Thera peńodontal|y diseased suńaces huńan te.W PublCoSrcrecin 1996. cji tkanek pE]zębia pozwa]ają znaczneposzerz. Lang.:The o{. Hanes. Aleo. al. of Periodont.McNabb.4:132 137.61: 20. Hughes. Accessibi|ity of T'. Publ 1998. Marinello. Fine. H. periodonta||y invo|ved 5uńaces.P:Supragingival riodontal regeneration. of Periodont 1986.H. A. Theremova| root R': of 5. dement ultrasonfurcation in d€ g ree l|.W periodontal 1. c|inPeńo.. C... etal. w c€ B stopniem utraty podparciakostnego.diseased" S.invo|V€ d suńaces the |imu|us N.2Ą4.ArchOralBiol1990. pemwaniaubltku kostnego. Veness subgingiva| Śca|ing of and root p|anning presence biologic 3.. al.Bakel. H. clin Periodont Jour 1991:18:240.e.P Lang. M.T. fur zahnm€ d izin Univeritet 1999. Smales. eta|': de in to L Ac|inica|studyrootsuńace of con. an ultrasonic furcation to furcation tip areasof 9.52: cementum boundendotoxin. palenia usta]ąią po ustą)ieniu stanu zapa]nego. Mombelli. inserts. responses rela2002:4. Effectr T. role rootcemen' 18.6. Wilson. Hall.12'chjew s'Yl et a|': fusessement u|trasonic o{ debńperiodontally ceedings the 1śWorkhop on Periodonto|ogy. dement of calculus associated of . in Zentrum IAP2002.20.1 74-178.B. sherman.P: in Klinicationinvolvement mandibular of molars.: effectiveness PR. and activity of in calculus removal. Kato.. D.Sugaya. Quintessence Co Chicago 7. Nyman. fiśt Jour of |AP scaling rootplanning.r and Restorat 2000. Keś€rJ.Brunsvold..B. 1. nawmcąiące podejżenie ropnie przyzębnelub wierzchołkowe. Sherman. |ysate assay. M. 7:1 teeth.21 Jour Res : 496-503.. etal.Clinical and l.4.f Periodontal Therapy. zakazeniaogni:kouego. Jour o'f Periodontol Int and Rest Dent 8..powtarzane I Leczenie niechirurgiczne $ stopniemrrrzchwiania zĘba(rozchwianie stopną 3 a nauet 2 stopniapr4 niesprzyjaj4clth uarunkach l.B. eth. się leczeniadotyczące Wspć'l(zesne moźLilości odpc wiednich metodunieruchomieniazębówi regenera. etal.Z]mania rczchwianychzębó.: assesseńent uhrasonic The of root (haracte 4.41138-142.4. lour oJ scheAnwendung der Parodontologie.6:561 Dent 565. caffessą fuh. R. Publ root by amoebogte Quintessence Co Ltd London 1994. tification cementum of boundlipopolisacharide 17. therapy.J. tedto residualcalculus. Kawanami. Kawanańi. The otsubgingival mandibuiar and secondmo|ars.]:38. Jour 1 41 bacterial lipopolisacha (endotoxin)relation 16'Blom|óf.G. A'M'. Periodontal In: Regeneradeaning 3 times a \. effectiveness ofsubgingival 1999:19. root o. 51 tal treatment. u5bwieniezębastanowĘ. przeszkodę leczeniupmtet/czn}m).sugaya.:The distribution of suńace depoŚits' oin Peńodont985i1z:1 -142. Karring.1 3:748-7 ..C.Nonsurgica| an Ge|' dontol1986. root Jour peńodonditioningWith EDTA |. et a|. of Peńodonto| 119-123. H.: et lmproved efficacy ofcalculus remotumtor healing following treatment periodontal of val in turcations usingultrasonic diamond-coated disease.. M'. F. N. der Base| 21' Poison. Nonsu on M. Jour 1990. etal.J. Pro. M. M. Mellonig. Ph.451612-$75.: rootsuńace peThe and 11.A..19|3Ę-356 ' Publishing Chicago Co 1994:21 40. Quintessence 1992. Kato. Kieser.351-361. w ]3' G'N4'. J. ffl nie wskazańdo ut.: of sidua| ca|cu|us' of Peńodont Jour 1990. 2.:The PR. takirh iak stan miafgi.ScotLJ. Nevins. Kieser.Th.35:29F299.linien1ch. Moore. Periodont 1980J5:1019. Jour Res 15' futon.furWith ic tip '10. The Int Jour of Periodont and 6.rPreliminary et sation maof suńace debńdement deteminationof residua| by terial elutedoJ rootr of periodontally diseased endotoxjn ls'J c|inPeńodonto| |eł€ 1990. WB.B. Jour 197 4. Jour ot Periodoni 1981.J. Clinical and ll. wiedniej metodyrmienchomieńa zębai (lub)zo. detection re.l/eeŁJour of c|in Penodont tion.: effecti The D. scaling rootplanning.19. Nonsurgical J. Rabbani.: ofdebri9-15. a możliwościami technicun]'rnidotycząc}Tni odpo.rThe J. UltraschallderZahnmedirin.:Podejmowanie Decyzji Periodontologii.KA'. 14'sma|t GJ. Ustalenie \askazańdo usunięcia zębaw przebie' prz5zębiapowirrnoopiPrać5ię nd 8u /apa]Pnid trzech wspomnianych zalec€niach' gdyżniekedy anaczniemzchwianezębyw stanie zaoshzonegoza. 155 .

{rrnne zaplaaowanejfazy chiruĘicznej (korekq'jnej) jest znaczenieprzy \']'bone chirurgicznegopon]Ąvanra otena stanu hjgieny jamy ustnej i sta]Źń pacjenta recesji dziqsła' !r celll jej . ją przeci\Ąwskazania !rykooania zabie$t do chrrul.. bo no\'1a].' wstępne.. (na prz]'kładnawet minima1ne obnaźenie r<orzenr pono!\'acpacJentom dobrze reaglj4q.rnu.cznysposób postępowanianależy zapm. winien zgtaszaćsię możliwie często ilo gabinefu wEiunlo anatomicznedol].1 brą lub nieco gorszq reakcjq przyzębia .45)' Niespełjfeniewpehi teśo w]moguw lecze.waniaoilpowiedfĘsłapr4'czepionegoi stanu brodallek W prze. dnich zabiegów podtrz}'rnujących kontrolqiqq. ut. doblą reakcjq tka. spo('odo\Ą.czny zabiegub]''łby zado\Ąal4qc]'] ale nie niechirurgiczne.]do[anyzabieś chiruIgiczn]. zęl]ól).|aĆ gieny uzębienia i prz1zębiaoraz pacjentom ze Złą o \ĄVboPe mied/\ rabiegiem rhirurgil.'r]niki: na cukruyca.tarzane lecze.ktorego u w1. telapię lvstępną. ki bake4jnej w pEestueniach międf]'fębołych Jqcy Jamę ustną i! czystości. deq'duj4 trzy cf]. mo. na \Ą.chslvejhipacjent.tki bakeryjnej P]'I' nek pPr/ębid nd Icrapie \Ąs|ępna.Jadwiga Banach Leczenie chirurgiczne reparacyine (resekcyine) Wprowadzenie Kiretaż opera(japłatowa zabjegdowierfchołkowego przesunięCia plata:metodaNabersa Gingiwekomia Osteoplastyka lJl p:rolr-rra i cize il Ie Decydując]'m harun]<iem yst ienia do rcalizacji Ten ostatni parameta ptf anatomiczny ma L. o $]'doŹe metodyleczeniawinien zadecydo. u których stwieldfa się wskazania do Za.rn na ]ecze.viaza[ia: zabiegchinrgicfny al.a.a nie lekalu'l !.Z]mana stanu prz}zębia popMez częste op.stanie defeku kosmel]unego Ident!.zględy esteĄ(Zllc.lcinl{uszczęki. ocenahigieny jamy ustnej.rli?g+ roo' 8lcznegow obrębieprzpębia. z API < 15% lub rvskaźnikp|.ch i sbzeniach międ4'zębo$1(h' hj€ienę jamy ustnej' 157 .czqce szerckości sheĄ' stomatologicznegocelem r1.inrre clrorobyogó]noustrcjo\łe) Ntnre. efe}t telapeut]. ltzw.Iługotrwałego uhf}mania (\Ą pł}t.kon1. wego postępo\łaniaterapeuFcznego' Zasadniczo żemieć \Ą.zębia.ałby po$.IlBctk]niaLl biegu chirulgicznego. periodonlĄldet)ńr]ement)..cfne. a nieistotne sa \Ą. < 0. stępuja $skazania do chiruIgicznej odbudoĄ niu chońb pr4zębia możezmienićkierunek planG prz].zd]re |{'c7cnie /aLhot\a\' po|psJjąl n. olbŹJmią ro1ęodśĘ\\'ają względyestetyczne'Jeśli con.i konieczność Wskazując na $']''(onanra esteo. ci vrielokrotnego opraco\t}-V\'ania koveni zęoow Jeślizaś ze1l. skaźnik GeneIa]nie możnapŹiaq iż pacjent utŹ]. rcakcjatkanek na teEpię $'stępną (sł. wówczas pacjent po' paim4).nJm hĘienq jamy ustnej i fĘ rcakcją tkanek prz]'fęDla a powtarzanymleczeniem zachoł'a\Ą7czJmposta. nie wstępne'lecz r\tiążnie poprawiaj4q.] Natomiast istniejąd$a roz\.tr. nalezy ogranicz}ćsię do popra*y f abieguchirullicznego w prZedliĘ o. a t'lażnesą dla nich \ĄŁględy pacjcnto\Ą.7e' P na leczenie co kilkumiesĘczn1tnopraco\tyvaniukoŹeni zębó\.skazań ogólnych (słabo kontrolowa. u paclentólv atbo z dobrąhigienąjamv ustnejomz .]wanrekożeni Zębó\ czyli po'n.lo.

w zabieg kiretażu\4plo.chiru iS Leczenie (resekcyjne) reparacyjne Celem zabiegów chinrgicarych w leczeniu cho. kieszonek prz1zębnych. lub do I dopm\ładzenie odtworzenia powstaniano ]iua jest . tych czrTno. llykonarym usunięciuzłogóvnad. kalo. aptujemygo do \łlTostkazębodołowego kiedy pole pooperacyjneodraniamy opatrunkiem usu.r' Rlu w \łasię po 7 dniach' Po zabiegu. operacyjnych. szczaniaporł. poiniej Śkrcbania kie.. endotoksyną bakeńamioraz i mieniazasied|onego (RyC' ziarninowej 11']). Nieco odmierrnątechnikę przeplowadzenraza.ety 13-14.'rraślepo'' a tącznotkankowego.cia ty Gracey11_12' w zabiegowe ki. lenie pved innvrni procedurami Lhirurgjrznmi prz}zębnychlub ja. KiIEtażzarnknięty możebyć ponadto uskazany u pacjentówjako !\stępnyzabiegeliminujacy zapa.iŹlen sposobzabiegu e\.w dziej dosuczętnych 158 . nablonka patologianie zmienionego ga na usunięCiu prz}zębnej' ka.iła. które są pizeciw\łskazafuemdo bal. df tażu ią!io''{'Pgo pod i ki|etażu śrzałka) strojow5'ni. Ryc. do zęśrie! $4 nrm 8lebokoś( nyrb. W]'nikem tego zabiegub!'lo bliznowateobkur' uszkodmnej powierzchni oraz z bakteń. nair lamy usmej.czny zalr <ięw jest stosouany w kieszonkach przyZęb.11'1Zasięg kr+ shiaq. ńb przpębia jest: poprzezrcdukqjęg]ę t eliminacja stanu zapa]nego czyli metody rc.lqrostków zębodołorlych pnedsionka je't kióry po|+ rozu obecniekiretaź miany jakozabieg. kieszonki prz:'zębnej briegu ściany Wykonująck €taż ze ścięciem brzegdziąsła' a należynajpieM dokorraćścięcia.klor.dodatkowo'wo]ny Gracey zmieniony zapa]nienabłonek\łewnętfznej i Śkach ścinaj4c oraz ziaminę u jej dna. i zębówNie.uje kieszonkęprązęt> się po kie.'lerzchni cyjrytn odsłonięciu' najbadf'iej fizjologicaregokonturu il prz}ĄtTócenie i dzĘsła.]zony leczeniukieszonek stalnej zębaki. dziąsła do jej dna pokrlte b}lło aż tępo zakońcfG roztworemsoli fizjologicznej. hirurgic?n].jeszonek których wnętźe od brfegtl z luźno gładĘ' Po przepłukaniu kie. dopiero odraniając dzĘsłood shony zełt'nętzlrejpalcem dziasła.i pod.m Peńpa(lub sPp|opa. a głó\łnie pofostawiaia( / /wiq/anei nim endotoks\m]' cfenie się l.rni etiminacji kieszonek (bia|a ko jed}'nyzabiegu pacjentówz chorobamiogólnou. wskazujqc]mlewejĘk| Zapobiegasię w teIrsposót) Po prĄ degoprzebicie). szonl<i bie8u w drugiej połowie)c( wieku podati Kostlan ną igłqz otilorami bocznFni.niasiędolmniel.CzJnności pnez Riggsa w 1867 mku polegałna Wskrcbaniu retazu zamknięBm na]ezymzpoczqćod oczyszcze. ' . zabiegó. najlepiejdo szonki i pIofesjona]neopracowaniekorzenia zęba. upne<lrrio dziqslowch' Kiretaz po stronie mezja|nej$rmaga Kiretaż natomiastpo sbo e dy. inshmentalnego oczy.oraz penetraĆja narzędziado doa ki€. nia lopraeorraruar.ementu koEeniowPgo z jcgo nek. resztek ściany kieszonki wewnętlznej Ce. i (v'Tłyżeczkovfaniu) ziaminy ze śĆian dna kieszo. i mentu kożeniowegotkanki ! xnnr'łż ZA]IIKNIĘTY Kiretaż klas5. usu\tasię takżekiretą podczaszabiegu. wegoprzycuepu kirety uruwejsal' prz}uębia(ozębnej. cemenfu' zabĘ pneprowadzasię z użyciem regeneracjitkanek nej i Gmceyw znieczuteńu w obĘbie Ł6 zębów po tkanki kostnej).' szeniagłębokości ad' uciskiem palcem na płatdziąsła ną i delikatn3'rn szonki (oŃźnienie W"stania nabłonka). hstlvorzenie możlliwości korzeni zębówpo ic1lopera. powierzchnięcemenfu nabłonkiem.nowej. uszkodzeniudzią5ła ponownieprzepłul. kir€ uż]. !!ych \łskazan€ ksyd}nqd\ta razy dziemie po jednej minucle.Zonli' 7 ich obsenl€cji \ł'ni. jest ph*anie jamy ustnej chlolhe.. bokości sekryjne. i' gdfiemoi. ściach porłstałej zabiegu. \łaflnlGch domo.

prz]'zębne. które naleĄ7pozostawić v!5polerowane' Po pr/epfu].prowadzono postępo.boczne' Iekko skośne' aby podstalvapłatabyłanieco szeNza d]. giem winien być bezwz8lędnie powiadomionyPoza kiretami Ęczn]. na przy kieszon]€ch prz1zębnych. & podczaswi.tzenie. w przeshueliach międzpębonych pmsĄłn szwem pętlo\ł]'m' prz]'padkach. pionowego ku t}!u rcsorpcji kości llymstka zębodo.ykonać przy uzyciunarzędziulhadźwięko\Ą5'ch. tzvr płatutworzonyjest przez trzy cręcra: ll '5b).?ębodolowyJ| 5ldb( h $ w}.. pful.o]. odchy]ać m. minima|nym dyskomfol poza cieorazminjma resorpcji biegowej |nej pozwa|ajqcej zachować optimu estetyki m i minimaIne obnażenie cementu.ia u|tradźwi*G konieeny (dobrepźyleganieplatów) należy Wegodo kireiażu za.rio!\ei ló\kot\o. w kiedy opatmneknie jest Ry. tz\^r po$ nPk LosIn\Lh pod. ąIt w fazie utrz}Tnującej nującegostan zapalny w pojed}'nczych miejscach W !.lkie. 1|'3a) lub czę.po odpreparowaniutrńata' uwidocz. płata Wskazaniem zastoso\aania pdlrej 8lubości do jest opelŹcja plato\ławg ciesą'ńskiego. kach pŹ}uębnych podzębodołowych będących1\. opencja płato. .ł na ńem zęMw Szty usuua sĘ po siedmiu dniach.Ir pok_ycia kostnego wskutek pmcesu zapalnegoto. zabiegkiretażumohla y. ńem do tegotJpu zabiegujest obecność kieszo.y.T kiPm ka. nikiem pionowego ĘDu ub]tków kostnych i w uszkodzeniach\nr obĘbie flrkacji koneni zębó\{ pofwa|a sfybkiegojenie Zabieg kiretażu otwańego na pŻy 5ięranypozabiegowej.a lepszegojego ukr'lvienia. .(resekcyjne) i{'ii Leczenie chirurgiczne reparacy. zwalajqc}m. czqcegosię w obĘbie tkanek prz1zębia. t.dcgo dok]adlegowyłyzeolowania keszonłi jest jej bliznor.ujacykieszonti \'Ą'\. powierz<łrni ność do]dadnego \Ą}'polerortania kove.J?zańa pońeEchni korenia zęba (pozostawienie obumarłego cemmtu i emoz. ]dórv.IGżdy je.Inakieszonki.speqjaln]" ze mi końcówkami zakończon]ani Ę (Ryc-11'2). nia)' powir'nosĘ' talge \Ą' anieczuleniu.ostka zębodołolrego i dzĘsłem(zaniechanieosteoplaswkii osteokomii olaz skńcenia płatadzĘsłowego). 159 .\łykon}vany jako metodazabieguelimi. plżekracza6 mm' kość w takic. ziaminęz ..ostno!Ą\) grubości płatrozszczepiony(śluzówko\'!y) (Ryc.Ą \\--d t.hprzwadkacĘ nie IIĘiqcpe\a.a na. \Ą'idnana. szeteg zmian doĘIczqcych wania z bEegiem kości\ły. \\Źje\l metodqz uyóoru pny g|ęboki(h kies/on. ni.których głębo. a niekiedy njewielkiegostopnia obnareniekomlan.lłiłale z oczłszn. usrlnąć pzystąpićdo kh.jne zafi <niętj'm.ni.od rcku 1914.nie jamy u.]1'2 KońcóWka zalecić nazęd.kiedy to Cieszyński dał podsta\'vy \Ą:laściwe temu zabiegowi. Kir€taż jest tałżeczęsto.\Ą.lno poziome i dlla . l<t [lj runrr'łż oTt\'AI{Tt.4. prJ7ębiu.aniumiei\La fabie8u rane naleĄ ze.. na nienie tkan}i kosttrej olaz utwoŹenie dostępu do kościi porvienchni korzeni zębów pofbawionyc. NajpienĄ' należłopraclwaćścianę we.eto\łania powierzchnikorze. z. wnętŹnąpłata. w 1918r Wd. Izeni zębówo ĘTnfakciepacjentjeszczeplfed zabie.h upnpdnio$1konano inn) zJ. a mana i w 1920r Neumalrr podali podobnysposób operowa]ia tz\{ wówczas ropotoku zębodołowego. Zapmponowana przez Kirldanda metoda kiretażuotwartegojest wskaza. spatoremblzeg dzią9apo upnednim przecięciu bro dawek mięfuzęboltych' KoĘnośćcz]amości tlrn w zabiegu jest odwrotna.ności do co profesiond]ne8o $?!.rnej r h]orheksydyrrq' raly ńe aby narażać urazymec}Enione.Wskaza. stępnie gła.1msa. bieg chjfurgicżny ledul.'ateobkur. lowegoszcfęki i'.lubżuch\ły Płat od stmny pŹedsionkowej i językowej (pod" (ślu. niebiennej) 4oże być płatempehej 8rubości (Ryt. Neumanna.11i. aniżeli w kiretażu Ępie Operacia platowa Operacjaplatowajest zabiegiemchinrrgiczrym po.

ego błon h( Zeniu sięgĄących po stmnie Walgo\. Technika zabiegupolegana rlykonaniu od strony jest Wkotfysry. dzią.eliminująq. oraz polerowaniemkorzeni zębówki.okostno\ły w}rostka oreDarowujesię na tępo od bEegu kości pnesunięcia plata stwa.5Z€ p onowa' Rvc' z nabłonka\łTaz l'jeszonką prz]zębną. Eo na ostro za pomocąskalpela dfiąsło słatworząctakżepłatśtuzówkowo.{ej ii ste' 'wancjre8eneral lkanpk' Lorłko. pońepdrtti którcj celem jest uz}skaniedostępudo (ięLiapolome8o\Ąe!Ąłrelrz..ri metodą tń"u a"'ą. so iówkowo'okosmowego(mod}fikacjaTńedmana)' międtwebo\''milR\i ' | 1'5)' mi pętJowrm! przesunięcie plata mzs.zmod}.ĄZ(7epo!.łowej.rn kieszonki zębóvrW następnejfafie zabieguWkonuje się Metodę tę wpm\ła. cię( id piono\e ndlc.i po /ębodo|o\Ąego .i Piat śluzó\. oddzielajqce.t" do granicy śluńwkowodziąs.rkowo.okostnow i wvrostkazębodołowegodwu cięćboczn}.aPla_ 11.^ aT-T i Ry.a zębodołowego. (śluzówkoilego) i je się do pien'ohP8o polożeruaumorottl]e szua.11. Do\łjerzchołkolve Widmaną W zmod1fikowanejoperacji płatowej pionegopolegana utwoneniu płataroz\'r'arst\rcne. ne są ńżne waianry tej metody r€tą Gracey'Ranę przepluk je się mztworem soli plala rozszczepione_ reponu.4 MieJs.11.ine ! Leczenie Piat Ryc. operaqja dowierzclrołkowego kość W ten sposóbodstaniasię zebodołowego' stosowan3rnzabiegiem chirurgicz' jest najczęściej rząiącdogodnydostępdo ńej i pońerzchni korzeni pnlzębne slęgąące kile.a plat śluzówkowo{kostno\ay (metodaNabeńa) lub plata ślu. $zdłuż Wanaoperacja płatowaWidmaIń cięciapoziomego i DEedsionko\Ąej języko.llykonujesię poziome cięcie skośne nie skosnjPdo gpbietu W\'roŚl|.11. wertaętrzneokoło0'5'1 Inm od szczltu bpe8u od okostnej cię.4) \łTpukłość największą glubości od. ganicy dfĘsło\łGśluzówko1łej' taż kieszonek kosmych z Wgładzeniem ostrych w 19# rol:u' obecnie zrraner stosolva. 1t .wierdtotlow)m pflesunietiu zjologicznej.fiko.. pve.lcze.ivej vprcwadzania mate ału bocznychpionowch wana w przypadkach i dziąsłowegodwu Ćięć brzegu ub!'1.\.3a nejqrubości' Ryc. \lTmstka go poppc/ $\konanie kości części korzeni i tylko do grzbietowe.] poprowadzi( abynie przez Zabieg dowierzcholkowego chodzib pEez brodau'ki międĄzębo$e omz plata: przesunięcia ' korzenia zęba(Ryc.Plat ar-T "\r'. tal. obu stonach uTTostkazębodotowego.3b. metodaNabersa pełne.(resekcyjne) chiru icznereparacY. dziłNabers brzegówkości na polegajqce do' fi. nrłrr. pionowyLh M lub (policzkowej)od !.ch i kości cie to pozwala na usunięcie zmienionego zapalnie 160 .

ą urr}łnanju Paste. przy głębokich kieszonkachprz5'zębnych ma do. jest ruchomej blony śluzowej' tałiej brak zębodoło. powieźch. pEemieszczenia nych poddziqsłowo' W meto.o]Iiepodniebiennejdokonuje się popEez wyko. kości Za]dadasię na zęby obnażoną tluią. kolejnej kieszonekdzĘslortychi popmwiaj4cy kości w kztałt dzĘsła. . .lzeniutoalety mn} Po dwóch Ęgodniach usu\ła kóla razem dowieŻcho|kowo z pasrno pŻyczepionego. zanajako zabiegpozwaląiacy całkowiĘelimńację do $anic]. zębodołowe8o. płat' pńchniczych lub wlpehrień' D\ła ka zębodotowego' cięciaboczneult'a]niajq b tol . mańwy cement i poleruje korzenie zębów'Ranę opeĘcyjnq płucze powieŻchnię można pokryć prepara.ating. W metodzieNabe$a aż dfiej kieszonekprĄzębnych' obecniejest ona. nych zębórl i marra)cięcjepoziomeprowadzisię wzdłużl-2 mm prz}zębnychw obrębiefurkacji na \Ąylot (ITIklasa) poniżej po bEegu dzĘsło$ego. obu stronach\Ą]Tost. temso|cosery| DentalAdhesive Ułatwja p|o to ĘdfuĘ ces ziarninowania i twoEenianowej tkankidziąsła..lziąsła omz iza.. zleperowanyplat ś|uzówko\Ąy 2 mm cpon]żej bŻegukostnego' Ranę zabezpiega się opatrun. dejz Wmienionych cz].l \Ą obrębip pnyczepionego' podniebipnja. o|a|nlnkul hifurgi( /np.jrptaż koizeni pzeprowadza się w ten sam spo. nie 'R}l' ||. dziąsła pozostajeokostrra. co poniżejdo . ' U\uwa sie bości t(lurrjukol'ookos|no$ Ndq|ę|nje prfestlzeni kircfuje się Ziaminęz ewentualniezłogi.m.Irętrzną nię dziąstabfzeznego'Ranę pnepłukujesię po kaf. nanie operacjipłatorvej' płatrozszoepiony w przed. ny ślufouej. Gingiwektomia stępujepo strońe ze\łnętEnej.]. nastąpić torem Wkonuje kireti. stateĆznie jaka uy. go' k1óry zmienia się po siedmiu dniach po przepr.(resekcyjne) reparacyjne Leczenie chirurgiczne Raspatorernna tępo odwarst$iasię płatpetnejgru.? tworzy nowąsfersze Ę. pur Ranę pokrf1vasię na 7 14 dni opatrunkiem chi.o.nności pEesunię. usuwasię l€sztki złogóW nazębn]'ch.lazabiegiemeliminacji głębokich w zapaleńplą'fębia stl. $1'gładza bMegi kostne w]'Tostka międzylębo\wch.iĄlTostka wego'ńemożliwe jest pneslmięcie dowiefichołko.tów krwawych na się mĘrcznjryn'PieIwsza zmiana opatrunku pollmna dziąśle' następnejfazie zabieguoddzie.lhrżeniakomn anatomicz. sionku jam]'ustnejpowinienb]ć odpreparo'lvany na Zębodołowego i nieluc}omej bło.11. W ptaB. dfiąsła. się bólv i kirctą opEco.rozrośniętego po siedmiu dniach od zabieeu. pŻesuniętym p|atem rva.6a. ' za on}m pod kqtem flff 1-2 mm poniżej bżeg! kostnego i pż]twierdza cie poziomeskalpelemprowa. Po lwkonaniu znieczr enia zaatcza się punko.t| Lrmiesz .lziedowienchołkowego $y. jeśLi kiem chinrrgiczn}m'\fetoda ta jest \łskazana.]rulq.ia p|atameto Ryc.iq potlt{imip dziąsja /a]oionJ opa|June]{ Mra/.]z do powiencbni zębórvprc\tadzi się róMolegle' nie. dwomaszrvamibocznJ'rni.'hviedzając sz$'em go ulmstka zębodolowego 1 ony piat śjuzówkowy.oddfi+ aprzJ.ię kieszonekoil stronypeedsion1{o\{ej i językowejcię.\Ą6ka. kieszonekpowstałych przebiegu oraz ŁW kieszonek rzekomych (obecnie dfiqsło. jal h Pl. Na i!\r]8lad/Poiepo.b. (Ryc' 11. ]' szerokiejstrefudzi4sła 8d/i. polerujesię powieEchnie korzenrzę.odsłonięcia.wołan]'ch .Wuje weł.!r1. !\'o za pomocq pincety Cmne'a.!vprz}ladkach ob€mości kieszonek (mod]'fil<acja płataśIuzówkowookostnowego Fried.7)omz konieczności ub]'tków . ciąglym pęt]o\ł}.la Iaspa.5 ZabiegdowierzĆho|kowego gicznej'Płatlokalizujesię na nysokości bŹegu kości ' w€ dą Nabelsa. ta7iP /Jbiegu sl. Eliminację kieszonek pE]zębnych po Gingilvektomiab]. Gingiwekomia możebyć zalecanatakżew celu odsłonięcia bżególv komn protety€znych usfi uowa.Kaplana głębokość \"''ierzcbni 'ób jal u innyrb opra. mzt\torcm soli fizjolo. się roztworemso]ifizjologicznej. we plata. łych) Ędących wynikiem rczn]stu . ciędapoziome l vnętEne skośn€b.

Abstr surgical access.7 odsłonięci€ protetycrnej zabiegiem qinqiwektomii. R.A. tualke 3' Parashis. \!ych. Gli{ Dent I clin Periodontol 1993. płat płukaniupola opemcyjnego rcponujesię do po. Banach.A..tworzenie (zabieggingiwoplasty. of control 8' ]ańouk. Dent 1920. 604.1. W czasie gingiwe]domii'jako zabieguusuwajqce. \Mdman. 12-14. w bneżnegopoprzezrĘ. N4issle. efficacy osseous procedusurgery In:shanley. prednicgo poloipnia.8.2167 c. Rosensurgical 1. międzpębo. :12.W.:Theeffect J.D.: 1. Demetńon. Anagnon. eńu ki z uzyciemwiertla lub narzędziĘcznych' Po prze. de. Flores Bńt J 12. L'D': to enhance estheticl' partial 41 Hrickness J Periodontol flaps.. Themodified 5. 6.1r25.ld' m(rżiarówno. 10. bezzęble części pmtetycalego' nplaniu stałego uzupełrrienia Ryc. A'o'.a następnieplżeprcwa. A.: The of W. 38.4:427-433. l. Results Quintessenz. osteoplasrykato ZabĘ poprawiającY Zębodoło\r'rego uzyskaniajegofizjologicz. Nymans. 1954. riodontol 1985. gitudina] therapy cares in of tii. Useof mucogingival E.: Widman of 5.20:63-68. Effica<y external l. Smulow Ellinger. plaque E':oce z.lacoby. go nadmian ro/ro.. Nabe6.1:293..N. 1 yearJ Periodontol toz . procedurcs 7.D. 1988. stnyÓ h nejpresfncnj mied/lzebowyr i mierlnLożnnio. Efficcacy treatment o{ tudinal study comparing realing osseus and chicago 1980.PeJ periodontal Cl. 2. A L. 32:307-310.42:1. syryńska. newsurgica| A proceedings a workhop heldat trinity college. {€ | d.ochsenbein.1714&-51.Wych shf eniach ki). l '. 12-14.R.Czas Stomat studyo{ peńodonta| gingiva. et a|': |ongi 13.45:601 surgery c. Beckel B€ c ker. J. Periodontol J 1974. No 468(1971):169. B'. H. Theefficacy osseous dańs. I979. after resin periodontics. and modified Widmanprocedures.. O. positioned mucosolflaps {ree und from multirooted teethwith Healing ofapically A.Tednika zabiegupolegana utvroneniu plata jego śluzó\łtoło..PM.Wood. Postępowaniez mllą poopeńcyjną jest iden. M'.: of surgery method. on and without gingivalenlargc WP: Drug-induced in to depth' 11. Donnen{eld.R. Dublin. rwipnia dddplarjiplald podrzd\ inflv(h opprar ii \. ITheoperative L' treatmenl pyorńeaaIVe of L. (eed): D.11. andfurcation suńaces re|alion probing and J ments-dilantin hypeplasia beyond. cześnie prz}'nrócić prawidło$Y kotrfui dziąsła rt1pukłości prze. tusoc1989.okostnowego' odwarsiMcnu ras.nNońh Am 1988. 4.59:351-355. Weyna. fJmlqlai ranepoope$ryjb\ ną' osteoplaswkamożebyćtakżewskazanadla uła. w celu stka jest obecność $Foś|i ko' nego za4su' Wskazarriem (egfostoz' lub pognbiałejblaszki ue\tnętlz. Jlap.r the disease.Dec.nję|e8o d/ia. Ramfjord.P.: calculus removal gingivalgratu. patorcm.. clin Pe odoniol 9. Hoag. lreland.]u osteoplasty.P: fu|land Alveo|ar r€ d uction Crest Jo||owing Dent c|.. tycznejak w zabiegugingiwektomii.Flores-de-Jacoby.Glickman. gingiwowestybu|oplaśyki metodq pocket elimination the establishon na skutecności and surgical parodontopaperiodontal lth: lonw zaawansowanych of hea A Nabersa leczeniu ment maintenance and 1981.\' obrębie prrzębia lub jako zabieg moĄńikujący ptfy t{T'Iostka zębodołolrego \wko. Lindhe.Allen.Vare|żides.(resekcyjne) reparacyjne I Leczenie chirurgiczne Osteoplastyka kształt\Ą5'1o. I 972. Repositioning attached J advanced..Lundergan.

o l q l h l o l d ' J i m p l a l l ó r ^ ' .lykonywane wfg|ędóWperiodontolo ze skiej sfueĄ.ch definicji brani: . przyczćpów sła. blony śluzo\Ą'€\ĄFstka lub kości'' j dingsof the World Workshopin Periodontics1996). czepionego zrogowaciałego.1\estionowĄobseNację.I]lo\\'ości anatomiczn]ch' mzwojo\qch i zmian urazow:. dna r$ sion]ajaml u.pomimo jdm}u.Z}zę.thlub odzapalnych (Prccee.ponieważ c€ urtaź]ano' ze jegoszelokość odpowie.'ości podczasszczotko\łania źucia' lub < l u l t j l ] . / J p o b i P g a n i P/ d .TomaszKonopka Wprowadzenie ŚluzÓwltowo.€gobezzębnego lub pmterycrnl.e \Ą bie ibral. ponr przed plano\łan}'mleczeniem ortodontyczn]m i pnpdprolefy( /abipgi /ne d$) k5/lrttui wlsokości \q1ostka zębodoło\Ą.rdma 1987. (!oni'żej n]m) Najęęściej \. w p1}tkimdnem rlżedsionkasprzyjaal.dfiqsłapr. dziąsła.lóken mięśIriotlchoraz pogłębieniu plfed.lnięciu\ł}Tostka następshvieusunięcia zębów w tycznego.!'cuepionego 2 jest i!]staftzaj4qłn. rccetiidzia".ru.ji oocdoś. bP/piec7J |Ped poLiq8Jniem bl7Pgtr&Ę.r PoszerzaniestrefydziĘsła prą'" Przezńele lat zabiegiposzerzania snt$ dziąsła (związanego.:rrmulacji niu Z pł}tkinazębnejordzutaoe pzyczepu łqcznotkankG we8oi poitsta\Ąaniu recesjiduĘsła' Badaniadoś\. ma]naszerckość dziąs.lvanierecesjidf iqsła. lq80 Werul.la'2 lPl !'fua.tnei lo zabipgi konlmarczanirrmo jak i błonyśluzowej w obszaźedziąsła. Zdm\Ą. zębodołowe.że istnie]eu. 1992)ual. pa. usrmięciu ńe\ł'laści$ych i\ędzidcłek i \Ą. nia lub korcĘ' niepmwi.W]' dla niepn\\i.że ono wąlka strefadziqsła poł4cze.rnisię podeas żuciaońz za. Wq.}mstkazę. łamitarcia i{$iąZując!.esjidziqsla PokryWanie zabiegi na wędzidelkach bVprowadzenEa Termin chi$Ęja śluuówko\t'o{ziąsłowa' definiolya. : pżyoeŃwWędzide|ek eliminacja nieprawidłowych iĄYstępuje dodatni test poci4gania. in' Miyasato i rvsp' 1977. jeże]r zabieg taki powinien byćroz\Ąażan}.G€\'€rsa lgn' Dońnam s. utl7}muiesię stan /apaln! |Pj okoti(\.n. flFpdmana i w. rv s]'tuacjishvierdueniaWy. jako zabiegisłużące no początkowo zachowaniu dzĘ.ła.Sądu ń. nie zabiegiztego zakresu to: se poszeŻanie pzedŚionka. V.e.viad.lnej..aźnego defek1ueste. bodołorrcgo' obecrre określerria definiują ten duiał jako chirurgii pedodontologicznej plastJcznezabiegi chiful€icżne Wfkon}'rvane popm. śnie sąsiadującej blonyśluzowej Wmstka zębodołowe' go. go)b]'ły lem sam]m w sobie.Iło' pozycjilub .lna ze \ĄsŃłczesn].la prcl mjq.\ł]'mialu morfologiczn}Th' $'ości dziąsła' Je.ltsk'Zaniemdo Zabiegu gicznych pe].$łieŹ. U7\. pacjenta t. (m' in' Wennstrómai Lindhe l9B3. to5 . jegochinĘicunegoposzeźe ia!treń/ dziądai pog|ębianie pokr].dziąslowa Ghirutgia Poszerzanie streły dziqs|a .p. gwaiantująca p. cfa]nc u zwierzqt Wellnstliina 1992) obserwacje i klinicrne u ludzi (m.vstępuje dyskomfolt cz}'nnościo$'J d]łużania koron zębó\tl korck8 nieplitwidło\Ą.m.plast'vclne fabiegi chiruĘi{Ynelwkon1tane rv celu zapobiega.lria chroni pązębie przedsi.kanja mdlnpi opĘ hL8ton} w definicji tej mieszcząsię ńwnież zabiegiwy.

i obecność grubość dfiasła.vtll\IE DoI\rERZclIoŁKolTE PŁAl.ei o\o'lnej' w.tas|. sa:5 Na znaczcniu straciĄ' metody z pozostawienrem prowadzeńategoZabiegu grubość dfiąsła(> l mm). o g.FTego d 'o. zębnych'L1órychgłębokość kou'MziąsłorĘ. eliminacjępnedsionkow5'ch cześnie pnekracza linię śluzów.r.ń.ta uzóWkowego'cięcia apEesuwanE ś b.olep.l. M!... rv twolzenie się wtórnych wędzideł miejscu blizny crc.laplonoweC. międzJzębo\ĄYch po8]łębianie rccesji dziąsła. Zabiegten umożLi\łia głębokości kieszonekprĄ-.Ifiąsła obseNacji\łieloletniej'2. odsłoniętej kieszonek kost.owego(Uę p|d|d lowego o|ostnei' do oowie|"c. .ą'"l|eszolli'laczacerę.3 po_ W etapyzabiegu.or'ei d pooperacyjnej'Wstapienie ryzyka rcsoĘcji kości ordl rcslka/qbodolo!\c8o rc/osldiqt."łli't"'i Podejmujqcdeqzję rrŃonr techniki zabiegowej.a ardego' std '^i"""J" i W9 sfycia Ho|brcokaochs€ n beina' technika pzóvoepu żapewłria sciirą adapticję l]orcze' ill'j*il "i"*:"'*pi"i'"l...ion]. keszonck plf}fębn}'ch)' nie i głębokość dehiscenqjikośo.i" 't64 .'ł'".ś|uzówkowo-dziqslowa Chirurgia przedsionka śluzowej pionowe od biegnqce błony p|. poz}cjęzębarv luku i łlmagania esterycme pa. okresie gojeniapouabiegowego li:. ie ow| b .lan /ąi. l brak głębokich powstawańe lub ilowały nych./c R]rinr l2'Ia do d w posfenenia./oe.. PrłZEsI. i/4ub Zalecanejest . Rvc'12'1a.i". po/ome\Ą"cl'.ony Ulowp]' cię(.]l gnbos |ned..o|towo s|Lzoń pŻe{.^(ie i.I"**".ubo(i 2 Tm 7 oooriebFn.lrYstarcza]aceJ koim zębów plzy dhrgości dłużenia jedno. pzedsionka.iliJ.]\ ŚLUZÓ1TKoWEG0 (Iriedman 1962)a \ty."i.dru "".. pl. \{etody te powo.wszv.Walunkami miejscowmi dla pże."*.cJp.. ' "..u l"t. C' d Dowie|zchołkowe .:.o7iqslowe|' a' o.'..ioko5tnpj' olaz byłyniepEe(id]'vlalne co do zakesu \Ąl'Tostka pved\|awiaid nąj\^€ ż niei. poza szerckością dzĘsłanależyu\Ązględnić: f $spóh\T'stęporvanieapa]eniaprzlzębia (położe.p" w miejsce "*..lla poszelzeniastiEi' dziqsła .ta ś'uu o.e s Rvc. odpo\liednia kości(clarka.'glan'a \ U7owkowo. Coma). cjenta..12'2a'b' c' d oŻeszclep ' d' t'^ -i" p"edsionu' c-pooz' p pzeszcepu o'oĄ sLlos.

|rzpni. nowarie.llohe wspó'hłl.lś]uzG w erani(ach 1. i /nuko\o-drllslolt.bmk. rokości większejo u'anegoobszalu. l' sz}. i rccesje dziąsła oraz pIą'. styczną'Plżeszczeppoza.onoi. k1órq szczepuustala się za pŹenosi się na podniebienie. gojącasię rarrana podnicbieniu.lki przedsioneĘ nieprdwi. i\l1nagń qrh pozabieśo. pokryci€ okonn€j p|at€m ś c uzów qo ko!Ą/ym Wszycie Wpogiębione pfledsionka' dno się szeżenie strery dziąsłaodb!'\.o.?e ono (obecllość po. 165 .ch' Płatśluzó\r'ko.nio.o. Ltóre uhudniaja unaczlienie.cia otaczającego do dzĘ.ipowimr obejmo$aćsz]. sła i Wicżchołkowo do okostnej poprzeczn]Ąn \/uem mdtcrdlo\t)m {Ąl' l2'2d'' Ni. l2'2a i b)' P. się \Ą. apiata b odwarstwlenje ś]uzóWkowego W kierunku dfjąs|a. i kowego'kości ozebncj-Po Zabiegu dochodzido nie.stępują przyczepywędzidełek mięśni. . się \Ą. kości \tlaostka' a Zakrcs znacznejrcsolpcji szczltu poszerzeniastrefy dzĘstaw olrseftacji wielo]etniej jest trudny do pżewidzenia' PRZEłłCZEP BLoN\' ŚLLzot\iEJ \Ą. Z jest czego']Ćór!n najczęściej podniebieniet\.'\( l ipm /pnn$se&ide]].virrde w okolicy pfedhzonowców Wie.blPj dru€ i mc|api. \Ą'o$ane wiele miesięcy po tj'm Zabie8uzm ejsza. Zowej szablonuprzystępuje do \Ą. st\łytkanki tączneji podśluzowej) l2'2c).ie b' metodą W ś|ufowej.ar. technikę i w€j opisa]iw 1968mku su]lir'an i Atkins' \Ą'.z'ueporr: ku duh.? Ujemne następstwa tego zabie8! to: obecność dwóch mn pozabiego(5'ch. żubiolcz]'mza pomocą$su].ć ściqgnięte \Ąlażn]' jest ucisk pneszczepu po zsz}'ciuplfez około5 mi' push(h nr:p.B mm preparuiP p]a|' uęścior.12. je sĘ pżeszczep|rłon}' sk ślufowej miejsca daw.pŹec/c/epo\ 7-l0 dni' 7wfti( u!!a8e'.ię z icdiotzl'. c Westibu|op|aŚb/ka Kazanijana' cię.|Ą]] j.klzPPó\Ą nuI r]lautunipcia i ki\'i.skaza.n}Ąn ie.nnĄ. tMajace ki ziarninowejbiolą udfiałkomóIki z płataśluzów. g t]'godnie'W tlvolzeniu tkan.prepar.Boczniei do{ieżchdkorvo L. jest przesurvany do\Ąieżchol. i pomocqszablonuz folii. gojeŃe po uzeszczepie błon]'śluzo' nia.ZA'eni. niem d]a lPj m.\sl\Ąranl . pż].fuzjaplazmat1rzna z obszaru biorczego).\ły |\ l.ej) obser.ś|uzówkowo-dziaslowa Chiruroia poziome b|onie Ryc. B}C' Miejsce .5-2mm u'alst$'J-' poprawiaich unacuj'Iianie i wgajanieo' \Ą.Po nacięciuMon!''ślu.{a poprzez zlamr.ego.uszczegó]nych pacjentadotyoą.kitej oko[cy'Pienvszyetap zabiegu to pE!'gotouanie miejsca biorcrego (Ryc.skaza.re.jbp/ przecinania olorrnejo .rvianie pi"n'.o\Ąadzsię cięciepoziomena grżniq ślu. j lub Wlokjen pr. \\}.lrej esteĘ.1.a mię.lawcze zaopabuje się pl]'tkq temop]a. rozległa d:ługo i utrudnioneunaczyrie ie (szczegóInie prz5'padrv prze.cl Lonie'/no!' Ilo.] sbei' dfiąsłaprzy rtielu zębach.iamąusmą wfń$łtuje się i usuwa tkarll{ę tłuszczo\łą oraz drobne gruQoly ostatni etapzabieguto stabilizacjapzeszczepu u ło.ch tnech dlliach wgajaniaprzeszczepuzapeł" nia w]Ęcznic d1.3a.t.kę zęba (technikaszJ''cia HolbIG \t'g jęZykowo' oka i ochsenbeina)i b}.loo]. \r}. szczegóLoiegdy p\. jeden ząbpo obu stmnach opero.'pisF\'ane nie się \łspć'łistniejąccj rcccsji dziasła jest peŁaniu przyczepu nabtonko\'.h od-Ą. \ł}'magane jest założeniecementu chinĘicznego na okres gmbos. .okć't \Ą'ania ska]pelem lub mukotomem pneszczepu o grubości około1-2firm (składa z naMonl{a.lkośćkształtplfe.

sion|:ujamy ustnej lrYkonuje się Zabiegiwestibulc prcpalowanym wcześniej pfez l-2 minuty Płat ptastJ'ki. pacjentówn1lod.vym pokry.YGyl |2'Ąj' / nLnsln. nd nflyldad mipnia rn.ji naleĄ okretlj' t\. dnie pl7. pola zabiegowego całej szemkości na \\ s}tudciiLonie. 12'ł)'db}umożLj\\il poszeŹenia sbeĄ' dziąsła ności płatem śluzówkow]n.g l jest Scbmida i Nlómannag stosowalra w celu posze.mitkankami).u\\'3 się pżyczeps.iwyżsątn śluzórłkort'o.ciskasię do podłoża na jest płytkipnedsionek i nieprańdłow przj''czep ten następ ie $sz]l!a się w okostnąw pogłębion}m pociągania Z okostnajest $1. szych obse$owano niekiedy st\Ąardnienie czep lrędzidcłkai włóknamięśnia pokĄĄra sĘ zreponowan}mwcze.lvkowo. \\. w.rnWsfy.8 4 sz!'ch przedtfonowców prowadzisię cięcie połkię. kierunku dzĘsla preparu.znegopo rd\lo. \łielo]etnie obserwacje pohłicrdzają przervid5" l\alno.b.tórc w rra.którc winno b}.Lilju]opld5|}kd / pułor*rn1'ch Edlana i NlejcJraraw mod}fiłacji Pned podjęciem decrzji o fomie chilulEic lego le.kolei Lmiesiona $ędzidelka \\argido]nej(objaw przedsionka wljana rra pozbarr'ioną śluzo\łej vŹĘę' i tam trłon}' złilaszczau dzieci. \Ą. lt]nik esteĘ.e.:ulame.ii.]niLu lJini. c.]lodwa$twiającgo od podtoża kie.rgiaś|uzówkowo-dziqslowa Chiru pia.lurnweiprcd<ionkado pienr.ll szczepów ilziąsłort}ch poszeźaniustreĄ' dziąsła (pveciętn!' wrost szerokościdziąsłaniązanego \Ą5. slopiPn po8lpbiafua pluedsionkaw oko]icyzębólvpnedniclr żuchwy do. ^ nnili pliologi. Na błonieśluzowej cięcia (R]''c' 12'1o.$łókien mięśniow]./.cowate. tt L\TIBI LoPL \{ n h \ pok^dekoi i \!\.jU. \vskazaniem do zabiegumetoda Kazanija.ną i oddziela się ją od kości tde gtęboko(Ryc.u poszerzeniesfely przedsion]<a' pola (Ryc' l2'5b)' Na całejdługości zabiegowego dG nic do pogłębienia U chodzi się do okostnej' ZsuNąiqci \Wcinajqcplz!" dziaslajest mniej spek1al. tej patolo8ri' Należ}.'5lgnowaniP /\flni. d We'tibu|oplastyka jej piatem kości ś|uzów wieżcho|ko!.luó\' kn!.' dodatni). punkcie powimo być żJ.$}eliminować mod}fiko\łrlne u .tóry pIą.5.runk.c\a następnie płata na śluzówko\\ego u podsta$l zmobilizou'anego przecinasię okost. wszj'tejdo $e\Ą.ie di ce idziqsła pŹecięc okostnejodwartwienie W kierunku t' ś|Ufówkowego Wargi' W ko\Ą}. \ie i rzenia Śrcry dziąsła zębodoło\'lego pogłębienll kou c|iologicn}ó i o Pni. ś|ufowej odwaBtwienie b W Ed]anaMejchara' cięci€ pó|kięfycowate błonie ] a metodą Ryc'12'4a. ]. prorradzisię cięcie poziome.nętżnej stony \Ąargr' słoniętą okostnę płatemśluzówko\\m. śniej recesii dzi4sia Pokrywanie drro nie i w pogłębione pMedsionka (Ryc' 12. $sz}$'anaw miejscu pień\'szego lorre o ti-B mm od 8raniqYśluzó. \.anicY w odlcgłości W dziąslo$€j (Ąc' 12'4a).Ltóry uszwla się bocu. okostnej bródkorvcgo'od.nosi ntn) 2.al].i'\\.or/\ \l-aniPm us^.osaniLlpne_ . okolo 8 mm od 8r.c'l2'3a)' Następńe preparujesię płatślufólvkG pokrlcie pola zabiegowego w dziqsła n}m na okrcs 7 dni' W zabie€! t}'mdochodzigłów.o\i|c prĄ' p\'tkim przed.ć odda. .czny niezadolralająrł ś iejszyi! poló\Ą'Ianiuz okoliczn].. j" siępjJl . l. czenia rcce.]eqo do okośtnej dno pneds onka oraz WszycieokostnejW b|onęś|ufowq i jest (Wszcućp ja.r blunje 156 .dziąsłowej Zaleca się stosorvanieńci resońowalnych oraz opatrunkiem chirurgicz(RJ.TnF lP{e.edsionka.\( h.3c)pla|ó\Ą h )].

l fadowalający przy do|eg|iwościach lub ją przekracza. się łołany f ptatńoi. dopmwa<lzić uycofaniasię sta{u zapa]ne.latków z pmwidłowq higieną jamy ustnej po sełmożnapodzielićna trzy gl.zenjem prolet}czn)'TnPr/ed Zabiegami ' U osób dorosbch w przwadku .ubarizo \'rąskiej shery sxp graft): prz}czepionego. Stercwanarcgenemcjatkanek @uided. Tłunacuysię to możLiwością r płatobrotow (flr'd'i"ndll7ap) na pny}dadpłat dzĘsła pełzania pfiyczepu łącalotkanko\'{e. nak Iecesje\lystępująprzed plano\. w planie leczeniaza]dadasię rłykorranie duiąsłową. mzlegb ub}tek pżyczepułqcznot]€n.wania go pokryciarccesji w ldasie IV jest niepe\ane. i fwiękzonej Wraż|iwości zęba' . jegolvJ'rnagń estetycznych planowane. 2.isę]€ . Przesuczepy (ITee tis1e graft)| cjenta. Usz]pułowanyprzesurĄ€lny płat(pedble\oft tis' qjęrecesji'nawetw prz}padl.brak uhaty plzycze.onnad. z fębempŻy k|inienej Roko\'{anie kwestii modilości całko\"r'itego \v s|owej przekracfajqcejmm. przemieszczony dokoronowego bocznie. nieprcchni(ot\ego. tis jed. go pr4'zębia. bó|owych okolo. ls. .tlpy| tżech latach stwierdzili niekiedy całkowitqreduk. e re. nie 2 ldaqfikaqja wg Mllera:l0 cia recesjidobrzeoddąje prfyzębia. streJydziąsła zębodołowego l u4Akanieszerokiej wodziąsło\'''ej. leczenie chirurgicanepl} ich fli l Klasa Iv: recesjaprzekraczagr€niĘ śluzóvkowc winno poprzedzać terapię ortodontyczną.ut-ata przyczepu posze. dzJ'zębouych. w ldasie III możIa]iczyć sło\ay'ch poddfiqsło\aych (szeególnie prfy zębach lub ko\'ritego jest polaycie rccesji przed le. chirugiczne pokry'cierecesji nie jest kove8o i kościłlltostka w przestrzeniachmię. 1.Trzebań\Ąłlież brzegu dziqsła granicy do \łziąć uwagę\'r'iek l p2esunięde -cemento!'vej (pokyciecalkowite). l Klasa lII: r€cesja sięga do glanicy śluńWkowc dzi4slowej lub ją prze]oŹcza. fuliĆzn}'rn powinna być ufależnionaod wieku pa. tyczny dziąsła minimalnych dziąslowej pu Ęcarotkankowegona powierzdniach między. głębokości szcze|iny dziq.pozabiego!Ą/ych. pokry. sĘ l plzeszcfep podnabłonl@wejtkanki łqcznej w pokrywaniuEcesji uz}slauje u pacjentówfit{} (subepithpliaL klasie m spowodowanej wadamizębo\Ą]'mi dych.ze tącznotkankowegona po\"''iecchniach między.W Wmectt1P t.ane ot} powsta ania pono\łnego nowegoprzycfepu' lub być i L1ór} !t $up'e serwa. utraty brak o fizjo|ogianym |Gztałcie brodaweĘ kowegona powiencbniach międz}stycalych. pacjenta pozabiegowy Wyg|qd este l Klasa II: recesja sięga do grznicy śluzówkowo.otry @dwnced' w sJ'tuacjirccesji stabi]nejdeqfja o leczeńu chi. tkanek l Klasa I: rccesja ńe pfekracza eranicy śluzowko l brakc€ < h zapa|enia przyczepuĘcznotkan. l śCisle czeniezacho\Ąawoe.rąft)' dojęzykowe przemieszoenie oltodonryczne zęba 3. este8czne. technika |dea|na niepmwidłołe pżyczepy wędfidełełi zabufenra do zwarcia. usĘpienie sWcznych. &lp) _ na przyldad płat przemieszczonydokomnowo.plat podwojnie uszJpugo w okesie fuzwijaj4cego uzębienia. Jeżeii kor. przwadku k]asI i tr możnaspodziewać cał' sĘ W pz]padkr zamiaru wykonania korcn dodziq. uwagina utrudniony plocEs z po1vinna odroczona'Jest to uwarunko$. generąuon)' możecałkowicie v'5'elimino\aać recesję'2 Jeżeli .(iot\e' Ro]. p€ ' \'nić12| pod szkliwno./l Chirurgia ś|uzówkowo-dziqslowa ńewłaści*ysposób szczotkolvaniazębóW usunqć pokyciarecesji powinna d/iĘs|a za.{aĄ]'rn \Ę (?nyó lub/aburenielopog]Ź lebaz re(esja' niem łU]ru zębowego.ieiełi prekra(fąjq grani(e sĘ) giczne' U pacjentówponiżej14mk] Zyciadec}zjata szkliwno{ementową. jegoo{zekiwania pacjenta.jdmj Andlin.Sobo(kiwsp. (/ęśLio$e.planowanelepo|qczenietkanek pokryWających koŻeń ońodonryone lub protetyczne.o$anie pokĄ. <lzĘstortych' konieczne. filaro\Ąych) wskazane |yuo nd pokĄcie uę.ecesji aktJunej rccesji nie na]eł lĄrpehiać ńrtłów poc-hodzenia (po8iębiającej naleł \ńoą'ć leczenie chirur. orau blony ślufa\\ej soft (iee go postępowania stomatologicznego' I-epsze\ł}'niki l pzeszczep płata dzi4słowego gbqibxlw). W pokrvcia rccesji.]i' Metody chirurgicznegopokrjrwaniarccesji dzią6.

ment chirurgiczny 168 . ka'JjP8oodlpg]oć' bl7Pgu recesji + 2-5 mm (Ryc' najgłębszej kowany (Staffileno1964.b. Sumner 1966. pżedsion' jej pohlda (technikaplata przemieszczonego bocz_ negotuku pm$adzi się w l'onie ślufowej wwna(/a \Ą?ór: od d/id5la nie).odawkdziąsłowej Pennela i wsp. j e. pr.hron) dlasloueiprpparuip plaInM /lożon\l h l !\]kony\|dniPm docho. od\łarstwieniu pŻemieszeeniu bocznie d]a o{arggra| 1980)'Piem'sze cięcie w kształciełagod.'ii ]. ZabĘ ten bJ't następniewielokrotnie modJ'fi. iiti i .okosmowego odległości okołopółtorazębaod rc. :i l .. d Dokolonowe i najgiębszejre.ie podwójnie usfypulowanego popr2ez d. us/t.t. !t]m.ecesji na rcn' zabĘ . metodapłataobmtowego Pafuua197? ' pola (Ryc' l2'5b).pulońdnv mosllo\A.']r (Ryc.w o<ltegłości wjękzonej o 2 3 mm plfecina się okostnq rra całej wg 1965.i€p|atamonkowego l\.]ąslowej' dokoronowe d cięci€ W szczelinie Wo'okośnowego szwami..Gflpe 1966. clla Uz!Śkany plat pnemieszcza się dokoronowo.1arggrafa liniacięcia bŹegu df ąsłowego wg Ry('12'5a.N li. Jedn4 z pierwsą'chmctod pokryciaobnażonej pok]'cia rnno. pełnejgnrbości.śluzółko\Ą}: Stosowana Płat ten jest pEesuwany w l.12.I li.Margeraf 1980. weqo ijego nabiLizacja po.:.czepionego(> 3 mm) i odporviedniąjego (minimum1 mm) (Ryc. Hafley 1965' się plat śluzówkowo.esji f dodatkiem2-3 rnm.. da dokomnowegoprzesuńęcia ptata mostkowego w i cesji.okostno!.ujpsie \^to$.Allen rem do miejscapnecięcia okostnej i Mi[eI 1989. 12'5a). 7 Lolpiod. i dociskany do podłoża najnrniej 2 mm od bżegrr pionowepoklycie recesji (pienrsze cięcrerównolegte cjachrvieloletnichśredrrie go plata śluzówkowego tej 70%. Attenatlwą dla płatów obrotowci sa zabicgi długości zabiegowego .Iząc raspato. llosTlio\rlTco jest dziąsłorlych \Ą]'kożystylvana met. ob|iczana ' aod przesunię. b wyprepalowaniep|ataś|Uzówkowegopzecięcie oko. części tegoprzemieszczonego jest w przypadlu pojedl. utwo2eniep|ataś|ufóWko r€ c równej!Ą/ysokości nó W od|egłości p|atamostko.Cięcie rczszena się do zębów sąsiadująCYch NasĘpnie (skośne oblotoweprze' z rccesjąi prepanje sĘ plat śluzóWko$Tl nowaniapłatówobrcto.jerunku korono.ruiłni międ.. jpJ\nieie.?\l .lv wicrzchołkolrejtł'lącznie dokorcnowo(fararow 1986).Cohen i Ross 2 x u}sokość 1968)'W tym celu stoso\Eno ń\łnieżmetody lepo. całkowite 25_307o leczonychrecesjila'Najlepszen1" illa słolvejw kierunltu stlonnie uszwułowanego płata śluzó\ł'kowego)' niki uzlskuje się przy pokrytvaniu ptJ'tkich (do 4 pży. Dla wienchrri korzenia oplsali w 1956mLu Grupe i War_ CLĄ PŁAT'q.ecesjiI ldasy . o najgiębszej esji powiękzonej 2-3 mm od bEegu dziąsia. ./(/plin\ przcmierzrza.\Ą}th recesjipc l$'sokości najgłębszej rólrnej wg mieszczelie br. pokrycie a do brzegu dzĘsła.nczl. s|Źbi[/o\fdn} |orr 0a Zabie8po|ega !łvt\orPnju M od|eslości (Rr. 12'5d)' W obsen!'a. wg vlzoru: 2 rary W]6okość .chi \rq. nych dokomnou'o (Nońerg 1926..Tamow 1986. l ] ]III.dngie przez dno szczeliny dziq.TODA DoKoRo\oll'EGo PRZESLNĘ.. skich r.} polegał uykonaniu ptataśluzówkowo" gich r.. . ' .6a ib). $ t/e(' i kononol\ei o\!€ .. dziqsłapółksiężycowate.łÓrotlau r m i pż\.Harris 1994)'JedĘ z najEostszych wstaje w tej sposób ruchomy podwójnie boczlrie p]a| je\l metnda/ fas|o5o\Ą€ em daIa polksię.12'5c)'Po. po zastoso\{arliu metodysięgało pier'wszego uzyskania obu. mm) recesjiw I ldasic' z szeroĘ stlefą dziqsła d 8rubością ii 80 \ldbilj/a' nip slo. € .esunię.ś|uzówkowo-dziqslowa Chirurgia lT .

tEikata stosowana prz5. n' naęa)' a.aikowite cie rccesji pogrubieniem z dziąsla llts lv pokr3'waniu rccesjiŚosowanojako metodyjed.stan p r z e d z a b i € g i e m 'l e c e s j e 2 i 1 3 ' ] b śandwa latapo zabiegu. wite pokrycie tet€sji z po9eżeniem prł12epionego' strerydziąs|a Ryc. '169 .:u pojed5nczych.ca|ko.o\^Eniu moiru [.Vystarczająca ilość tkanki ($ubośći długość) miejscu dawcz]. I pnzrszcznp polxiuŁoNKorvnJ TI(ĄNXI ŁĄCZNEJ Najbadziej omnipotentn4 metodq chi. ki iqc2nejWg Bruno'a .9a do d pĘedstawiają kolejne etapy za. b iednoczasowa metoda dokoronowegoprzesunię. Bruno 199418.to.t6 oraz 35%całkowite fi Nłrronrrortn PMEszcZEPl' DZLĄsŁo.b Pokycierecesji 1 mnogiej pzeszczepem podnabłonkowej tkan. nego.8a.12.iem płata mostkov!€go Wg Marggrafa'a .8a b)' l mozli$ość i Przeciwwskazaniem jest ńer. b . \7lko wqskch i pĘtkich recesji.6.nan 22 dwa atapozabequ. d/Ęcld/\iąla. nego tkal*ą autologicarą. w których w pierwszJmetapieza pomocą pŹeszeepu poszerzanostlefę dzĘsła.anodokoronowoposzerzonei|zĘslo.Za I i II ]dasyznacząct] stlefędfĘstaprzyczepio.niezadou. recesje i 23. Allen 199429.Chiruroia ś|uzówkowo-dzias|owa i. nd pokrycie pionowerccesji I klasy okolo 75%śIednie pokrycierecesji. żeniebilaminame. Główa}'rni zaletamitej metodysq: I dobrc warunki odż]'vr'ienia plżeszczepu(tzw !oą.ls Tec.Wacje gowe nkazują. noczasowe. Ry€.nie kształfui sposobuprcparowaniaplata $(Źq rozszczepionego po sfironie biorcfej (IŹngel & larger 1965t2.zeszczep podnabłonlrowej tkanki łącznej' mod}fikacjedc Jej gló\Ą.aląjący pozabiegc gojeniesię lŹny na podniebieńu uy \\5mik estetycaly przez ziaminowaniei jej rozległośćZaprcponowano jednocfaso1łĘ tal{że metodę dokoronowego uzesu. l moz]i$ 7naczqt po$ubienia P8o o\.a następniepo wgojeniu pnesu$. poky . obser. jest ruĘicznego leczenia recesji duiąseł p. \r'{ość zastoso\a. (Ryc'l2'7a i b)' Rocżne wy dziąsła pmabie.7a. 2.ania w przypadl.ia płata mo stkowegoi plze9oepu b|onyś|ufowej (d.ielki uaz w miejscu alawc4rn na podniebieniu.nan pr.' b Pokrycier€celi mnogiej dokoronowympresunię.rn.padku w mnogichrecesji posze. Raetzke 19851e.tia rccesjimnogich(Ą?c'12. w Ryciny 12.pokry.ca|kow|' Ryc12. pochodfące od we\anętrznej płataolaz od okostnej)' stony po]qfwajqcego I niey.ięki uprz€ j mościdr med'W Bed. pok:.Ą. których przeszczep bezpośrechjo w za' Ę ldadanyna powierzcbniękouenia ]ub dwuczasowe. I dobrypozabiegouyi!]'!ik estetyczny(iednolitość bari\y pneszczepu z otaoaj4cJ'ni tkanlomi).zapełnia estetyczlrq konfigurację zarysui bal.ed fabieqiem' b śanCztery|atapo zabiegu. wającnim recesję.nan pżed zabiegiem. nięciapłata mostko\r'r'ego przesfczepu i na|'onkowego powstałe aeponowanju po dzĘsłowego łozć w plata.ze poieila.Wadami tych metod b!'łamożli.

odległość pzeszczepu.i poprze/.a IŹnęna podniebier u zb]i.cemento''Ą'ego. się zówko$li tak aby brzeg nablonkorw znajdował powżej polaoenia szl..2-3 mm od bŻe b sóbsci w gU d.iapierwsf€go. D|apobrania się tŻonowca v\. przechc | a dfą(e pvel pftesa lep i pła ' \Ą/ję]śzosiutorów 7a.ięde poziome v!ry.vych najmniejszej ziarrtistościpoleca się przeprowadzeńe biomodfikacji ko\nr'o powienchni cementu kol*'eniowego za pomocą wodnego roztworu chlomwodorku tetacykliny (50-150rĘ/ml pżez 2-3 minutJ)' Potizebna dfu. pre. pod plat śluzówko\ty stabilizuje się }dejem dzeniu tkanlow}Ąnlub sz$ami po obu s|roM(h lP. I rncrnur'l xoprRTowA (Raetzkele 't70 .dziąslo.iliuno. aby s|opnju po]. pr€ p atd(ja b' KĄ.ni sz\Ąańi.:.Uzyskuje <iępldl t7ętio\Ąei gnlbofui' poprcz preparat ię w kierunku przetlnio'tylnym oraz wierzchotko' przekraczając 8ranicę śluzówkowo. Wpmwadzona do pokrywania pojedj'nczychrccesji. polegana ufomouańu miejscabiorczegow po. je się Włącznie poprzez cięcie poziome. nia Za poś.l2. teca pokycie miejsca bioNzego opatrunkiem chi_ rurgicznlm na okes 7 dni. zaleź.rni cięciami \qŹnacua gnr.cemeltowego zębów z recesją. . ńWno|eg|edo d|ugiejosi zębów 1-2 mm \Ą'je|zcho|kowo odniesieniudo cięda przeszaepu w mieiscebiorse pieMsrego. pŹeszczepu oko|icy W zębów pżed. 23 tu z kością do osi l drugie' róWno|eg|e dfugiej zębóW1-2 mm W do Wierzcholkowo odniesieniu cię.onybiorczej preparu. po PozyskanJ przeszczepłącznotkankowy Wprc\r'r'a.Raspator€m uwałlriasię przeszczep tkanki Ęcznej uaaz z okostną.Plat rozszczepiony str. bość na od wvsklepieniapodniebienia. i.prostopad|e dtugiej zębóww oddo |egłości mmod bzegu dziqśowego kontak./c. a Ęsokość&lgiego cĘcia. rcsońują.z} dokorc. plośopadłe diugiejosi zębów.9a' c d P|ze9oeppoonao. \a możtiwienajwięksllm szczep' i jego ustabilŁowanie popzez erozpu.odpowiadadługo. tak nowe pnesunięcie płata ś1uzó.ednictwemkiret' a niekiedy wierteł Dodat" o diamento\.: il \. płatakopertowegow oblębie staci śluzówko\'r'ego dziqsłai błonyśluzowej 8raniczącejz recesją' Nie stosqie się plzy Ęm cięć poziomych i piono$Tch.onkowei do poląoenia 9 i!'Wo. na a srony biorczej tkanJ |ącznejw! Bruno. w4' Za]ecanejest opraco\łEniepowie*chni korze.iąła. pDowa.ś|uzówkowo-dziqstowa l chirur9ia t.n. pigwsze cjęci€ na stroniedawaej. poprze/broda\Ąki wvsokosr polączenia na i d.cemento\"r'ego' Następujejego stabilizacjapoprzez zszycie poje.. trem lub nitĘ chiruryiczną' między d. pod plat ślu.dfugie cięciena ślonie dawaei.0i igld Pc-3)' zabiegkoń. Przeszczep \tpmwadzanyjest w miejsce biorcze. gośćprżeszczepu mieżona jest palodontome. kowej tkanki tącznej w połączeniu z dokorcno' rt1'm przesunięciern płata (metoda wg Bnrno]8 1994)... do d1ncz1rnisał"ami brodawek(zalecane re się szw}6.ykonuje i trzono\ń/ych pien'Vszego dwacięcia: osi do l pieMsze.onP szldiwno. d-wszycie biegu pokrycia rccesji przeszczepem podlabłon.esii' 1985). ścipobranego przeszczepu (waha się od 5 do 17 mm). 1v}'rn.\'r'ko\łego. za się i zszj''\tapojedyncz]. szczalne sfrły międzJbmdawkowe (4{).

2001 Cordioli iwsp.iqsłowej sąsiadującej recesjąi $]prepaIo$'ujesię z płatśluzó\\'ko\Ą'}.20/o 89. /! iP granirra.3"/o 98.410 88.]']'j sumaryczne zeŚtawienie pokrycia po \ĄynikóW nicfnych k| reces] przeszczepu podnabłonkowej dziqsla zastosowaniu tkankilacznei.\Ąej resońujace 5. Źó\'ko\'v'o.orranin rkJnFkmi.If pvez końce przeszcze. a następnie dokonuje się loz\ĄŹNtwienia po obu stronach recesji illa uformowania śluzówkowe8rj pldtd kopPńo\Ąegn' }'lon ror.adfa się pod piat' w'su\\'ając do najbardziej go pomocnesqpiono!\eszr\.a.cce.Ąl]en20 ]991]'ZabiPgśd\tl/d'l.0)' lTt'il\ ii TL}:En.91" 94.2000 Hirsch iwsp.1998 Schachef iwsp 1999 Jepsen i wsp. u rr. E a8sĘE Nellon 1987 Borohetii iWń' 1994 A len1994 Wennstróm iwsp.Iouei c"ją.ite dociągnięcie s^\'ówboczn}th na. 171 .lJ nadokostno..60/a 66o/o 74. 50-100% 95v" 81la 71-10010 45-t01v" 890/" 740/" 7f. od$'aĘh\iaj4cgo poza8iŹnicę ślu.konujcsię b1ko cięcie we$'Tr4trZ szczeliny dz. od sji z oduarst. wĆj dzięki zalożeniu sfwu rnatemcollcgo na jed. n}m jego końcu i prZepchnięciupod broda\\.20/o x. a całko$.ie.30/o D.|ieniem gra.jsraLrion rlo /p- go' .7t0 98.o/pot nJ u\unięl nd.910 a4% 98.9 2.Chi rurgia ś|uzówkowo-dziqslowa r.30/o 66-1000/0 50 100% 55-100% 50% 610k 88% 48.dziqsłouą 5 mm bocznie' Przeszczep i wlro$.sokości nicy szkli$łro.r ej b]on}(a sztzplinr dzic. .\' cenhEhej lecesji.Iegostabilizację zape(rriaja sz\w boczne oraz piono!\y szew matcrnco\!]rw oblębie blodawk (nici środko.sd/o 86. i $'ierzchołkowo 5 do 5 mm ponad obszar .9% 85.O.2001 Harris 2002 Dominiak 2002 w sumie 42 12 48 24 60 12 24 42 24 18 18 12 12-64 18/18 f3/35 '13/13 f5/44 11131 1001146 2U54 3281501 ritl ritl titl titl litl itl łi|| titl 3.6 ffi 910 70.oii.'In plzjmosita techni. Ma ipgodofa.'kamiZukośnienicbocznl'ch bfiegó$' pneszczepu Uła.w cz}''In przepro\\.2v" 93.letodakopelly nadokostno$ej możebyćró\ttież stoso\łanarv pnypadku recesji nmogich (.cementowej zębów z rccesjq' W ten sposób unika się ló$r eżcięćpiono\tTch i poziom1ch' Pnesfclep podnabłonko\Ąei tkanki łacznejwprowadzonyjest do kopel.| 14/f9 15/15 12123 34ts8 Iitl il I 2.!.iqga \ię bo'/ni.lppuiF po \pra$d/pnju \\lJ* i\ĄPgo noloieniJpl7e. matcraco\Ąe one pU'Popvez ściąganie sz$'ówbocznych obu następuje pŹepychanie pEeszczepu pod platem śluzó\\'ko. malifadę cięćw miejsctlbiol!7j. ka'2l \\'].'! Jeszcue \t'Ęks73 mini. rł]m.40k 82. bnrcla\tckna $:.'.1996 Paolantonro 1997 Zucchelli iwsp.

te.E\I]tĄCJi s.'zorc\\'ej zębaiv łul.€sj] z p} zabi€gu' calkowite pŻya€plonego. pogrubieniadziąsła Iecesji Il klasy. wek dziasło$}chpo obu stronachrcccsji' Następne linię śluzórt.śr€dnie pionowe pokrycie rccesji w ob lt5'nosiło 82%'23 selwacji l 8-6o. tię ko$]. W Tabeli 12.$eprzekraczające Z kou'o.moż]ir\'ość estetyka pozablego.kolzystana u pacjentów z brakiem możliwości ilości poz}skańa .2.y. nia. pująobapmcesy'w częściach kolvej recesji twoży się noĘ prz!'czeptącznotkan. grubości (śluzów'kow-\) Pierwsze doniesienic na temat Zastosołaniastcro' pleparow?ćptat częściowe. kowo.W. czepułqcznotkan]<owego.ienia nej i mtodegowieku pacjenta możebyć odpowie. kowT''rn należyprzeprolradzićfozwa$twienie i \Ą.cemento\t€gou podsta\Ą! broda.LIĘo11'Ali'j. dzialny w okresie 12 miesięcy po Zabie8uza popm.cia recesji dziąsłaz łf.12'10aib)' pojedr r" re'psie na nr e /dią.Technika ta po\\. żeśrcdnie w-\'nosilo około kĄ'cie recesji w obserwacjiod]egłej w plfwailku stwiel{Zono a 907o' pokrycic całkowite \eczonychrecesji.|Ymagane rv jest mekiedy przeprcwadzenie odontoplastykr ce_ korzenia.'tunelu''. lub nie lq. ji ranej regenerarllanpk.lla rcgenemcji tkanek !. Najwazniejsz}m sz(zepuw s\ł'oist]m .12. bocznychi wierżchoł.]a' być kłaclrw szczęce. Początkowafaza gojenia po Za.\ł!5tarczającej tkank z podniebie. i $. wę u1niku klinicznego pokrycia rccesji.ości :latwe.o\t. !.1ptfedstańono u]miki kliniczne po" podnabłonło\tej tkanki Ę.u.dziąsło$ą. W podobnlm zestawieniu 72Eo uwzględniająqm\łJniki ldinicme 20 pmc i leczeńe 515 recesji.P|FE lub PTIE z bta.hiruryirrnrm dla zapeł.sp. pżez szczelinę dfiqsłow4oraz na \ł]sokości czenia szk]i\łTlo. pole zabiegowe' brc roko\\'aniew plzlpadku głębokch i szerokch ptz}..'dopodobnie iłystę.standwa |atapo pokycjerc. Kontlo elsyjna giczĄ'ch zacłrodzaqchpo pżeszczepie podnatiłon.il1 l2'l1a do d przPd.s]. Je.2 stosowaniupżeszczelju odb]Ą\asię na &!dze tzw mostkowania' późniejopiswany jest proces pełza.ś|uzówkowo. Zaletami tej lu zmniejsfenia \ł}puldości prZ!.ue R1. kolei odłarstwia się plat śluzólr.esjidz]ąs|a' stan pżed fabie giem.cia rccesji przeszczepem w tąCznej okresieprz}najmnicj12miesięCyod zabie' gu' Z analizy ponad 500 plz]padków rccesji I lub tr po.egenerac]l metody są:uzlskanie necz}.\Ąfsokiekoszty mate.miesięcznej Z leczeniu recesji pochoiIziło 1990rcku' Technika polega na pokryciu pojedJ'nczychrecesji zabiegu błonq (niercsońowa]nq . sterowana cja tkanek w chirlrrsionyrn leaenru a re.Zębia \Ąl'tworzenia powstanie nowego błonko$ego' lnni obseńt.irma ń\Ądeż Ę.'kolzystaniem etapy techniki GTR wg metody opisanejprlez Piń Pmto Piefltsze cięcie poziome prcwadzi się po. cfep nabłonło\Ą1.okostnowego' uzy. skać ptżestżeń .VvisteJ jedno do. i]łĘiegoprz}'czepu i racji pŹ]. Najlepszym lra (Rlc.rrieńapóźniejszej regenera_ b Ryc. czcpionego oraf zadowalajqca wskazańemsqsze.r( ( /p\(i LoronobeiIormuje 8ló\tniPpvJ. r.i.lzi\włączńe do repa.rec€sja ]3' b . nalow€' naiuażniej.10a. na.ali nabłonkałączącego pEyczepu łącznotkanl<owego. dla kowejtkanki łqcznej pokrycia recesjidziąsła' że dni autorzyu\Ąazajq' docho. usta!. lub nem lub f esońowaln4.okostnortyi urtldaczniadehiscencjękostną' cftery milimetry od niej lv kienrn]$ wierzchoł..GlRi \.który w plzwadkx Fawidłowego higienyjamy ust. TI{'\\Eii RE[. klasy leczon]ch w ten sposóbu]Ąika. bnrdawek ńum w]t'on tej metody jest obe(ność i dfiąsłowch o odpo$iedniejWsokości szerckości' jest ocenaprocesówhistopatolo. 5 mm lokic i pl7el.1 potą. i cementu korzeńo\Ąego' ha\. grubieniem dziąs|a 172 . dwa to cięcia piono.1rtetyczn4 kolagenową) ZaĘdu poprzezdokoronoweprze.ldwidią pokrf. jacegoplzyczepu.dziqstowa Chirurgia kl].rażająrłch nicze ia w jej stosolvaniuto wąska stefa dziąsła zńązanego' recesjemnogie i.i jego możli(.kovo. zgodyna przeszczep'o8'ra. ijej całkowit]m Aby sunięcie płataśIuzó.

1 3.cznych po |€ sterowane] reqenerac]i tkanek P i n i P r a 1o 9 2 t9 TintiiVincenzi 1994 wsp 1996 Rachl n iwsp.synteiycrna blonapotmerowa.61.brakWskaz.ia c esj dfiąsla fastosowaniu eWynkóWk|i.z5 72.ńdo chirurgicznego |eczenia recesir CAF -.9 3 1.5r/o W sumie 12 -48 198 |.4yÓ *b.7rn 86./% 73.4% s8. l.d. >t mm >] mm >3mrn ż3rnrn <3 mm bezznacr.lll b.fu |on e\zhoś(' ba'ze|z"r:a 5.5% 13an 59.es]] dziqsla fa|eżnoś. ż3mm >3rnm CAF 900/" 75oń 90% 80"/o DPBF DPBF lub cTG+ kopeńa CTG (rneioda Bruno) GTR GTR 15v.70k schemat doboru metody chirurqicznego eczenia |e. 50% tA tB |V eczen|e ońodontyczne razie iW konieczności naltępowe ecfenie reces]i]'W rokowanienlepewne.Chirurgia sIuzÓwkowo-dziqslowa sumarycfne fesiaw]en pokry. pĘesun'ec'e p!a.Un'ec]e Dldl" ńoyl av|ego p. 40.3 2.zczep"Ę Óld I" dz'""łatego ]1lzP\un]Ó.t k]asaWgMil]era na skutekzapalenia przyzębia llIB lllklasa Wg l.przedzabiegowe] k|in W od sytuacji czne] l I I ll ll po]€ d yncze mnogie pojedyncze lubmnogie poiedyncze ub mnog e pojedyncze pojedyncz€ <3mrn <4mm >3 mm >3 mm >5 mm >4 mm >] rnm >1 mm <t mrn bezznacz.9 4.z. 998 1 Zucchelli iwsp1998 wsp 2000 Mrilier iwsp.8% 81% f5 1AA"n 12 24 1f 42 12 12 12 lo/kolagen 15/ko agen ]8/cuidor l3tPIFE 3llcuidor 11/Guidot 3Z/kolagen l.'aw"tega DPBF do|arcrcwe arfe. PTFE blonapoliteirafluroerylenowa.2 12.20n 85.'e 7 |.9 33-8:% 43 100"/" 53% 39ya Ii ril l.ll 2.dtdtasl Lo ^ eoa A aolqczPn'U bl ze.4% 51.3 3 2s 100% 0-100% 8.370 62.9 2."ż.2000 Narris 2002 Dorninlak 2002 18 15 25IPIFE 1f|PIFE 25/PIFE b. l.||.d bfakdanych. tkanki|QcznejGTR sterowanaregenetacja tkanek' lllA.. ||I 3. przesfczeppadnabłankaw. 996 1 Zahedi iwsp.rcĘ d7:ą4a) cTG. ii l 4.4i era na skuteknieprawil|ówega ustawiehia zębaw uKu' 173 .dol a'ono'^.dpar.d 4.z?oaln]. cu dor. 8f.

22 przyclepionego pok}Ą'aniarecesji chinrrgicznego techniki W \ĄyboŹe naIełu\Ązględnić: . ka impulso\łGechowaW prczentacji A). brodawek l stosunek (szeegó|nie do lstosunek recesji |inii uśmiechu dziqsłowym).z. Z alra|izy leczenia około 200 recesji pionowe p(> Wtdasie 1. bezpośr€dniąskutecf' W pracachporównujących ność G|R w odliesieńu do przeszczepówpoiha.miszwami międz1órodawkow1rni oraz poprzeczn}miwęzełko\tx.l"i. biomod!fikowanie powierzchni korzenia z łrYko. (50'150 mg/ml pŹez H minuty) lub k. W podobnlrr zestawieniu uwzględniając}m\ł}mikikliniczne 17 plac i sl1rtki te.ś|uzówkowo-dziąsIowa Na. ko1\'iteobserwowanow 407. powyźej mmto recesje 5 pojedyne]ch mnogich. do ny sj'ntetycznewprc\^adzane kości. k]asę > głębokie 5 mmi szerokość 3-5 dniogłębokie mm.c'dst€rowanaregenelacjatkane|Wpokrywan|Ulecesj|helodykaw9P|ni?. szerokie). istotnych tkanki łącnej nie \aykaą''i\ano błonkowej poza paEmetrach l.i.{ łr'niki kliniczne pokrycia recesji z \łykoĘlsta. sposób zbiorczy w Tabeli 12'2 ppedstańono \. powicrzchnikorPnia w nie_ slepuje\4{gladzenje je8o krzvwizn] LióĘń pr}padkaÓ /mnipj./enie za pomocą drobnoziarnistych wierteł diamento.II lub I \ł]aika. żeśrednie krycie recesji lqrrosiło około72%.aloiwsp)'a-(ięciad|aUł\kania 174 . nowej gia icę sz}Ji\łno. plata.ię poprel biodPgradują.apii 299 rccesji średniepionowe pokĄt ie re(csji u obserwacii12-48 micsie(lneJ w1nosiło75713.\Ąasu Zalecane jest nowego (pH 1 przez 1J minuty). 1 \-). u ńwnieź usunięcie nabłoDka podstaw brcdawek w dziąsłowch. go zr€pono\. tedlni. niebieniu Aby ocenić te cechy !! badaniu przedzabiego.". w róź]nic ocefuanych większjtn odsetkiempokryćcałkowi' zdecydowanie . recesji. dziąsła i szelokość l grubość do międzyzębowych recesji.p"p". Schemat doboru metody chirurgicznegopokrycia recesji do ji przedzabiegowci s}tua( ldinji/nej predŚLańono w Tabeli12. .3. w żW uśmiechu tkankina podpodniebieniagrubość i l lĄysklepienie tward}łn. |ub zuje sie szw. sięcznych. średo (iej recesji Wysokość .cementową. w cl€ (.try.w}łn.a pok. rzystaniem rcztlvoru chlorowodorku tetracyldiny c]. pozwa]ają.{ańa w kierunl<udokorctro.. Niektóźy autorzy zalecaJą $ych (odontop1astyka).Jiniczrrych.ami Zabieg koń.i"a""top|ał'ika.iożeńie oraz pr. o użyć a dla ocen) grubos. Błona powinna być założona taki pokJYc dehis( encie caĘ o ab} spo<ib.i"*ó6' d i"i"". kostn4 i 2-3 mm otaczającą Błonę stabili.11a'b. Rvc'12.esunięcie w celu biony dokolonowe "i"ii. niem GTR w obseńtacjach prz}'nąimniej 12 mie. wiPvcbo|ko\Ą a kości' od shony koro.j*i'.'ł-t"*e.mi.l". lub recesji l v\ryŚępowanie przyczepionego.ycie cal.r ska]i co 1 mm.płytkie 3 mm.Iziąsła tych oraz większlm prĄ'rostem szemkości 24'26 po przeszczepie."ńl.pprutu i śUzowkowego! | w czę(ikoronowe] oróstnowego ''"iowkowo pokycia b|ony' piata ca|kowiteqo . .id7iąŚtandilepieilas|oso$ac Ł5 o ultrasonograf (głołńca śrcdnicy rDm.e pi. cą7dokoronoweprzemieszcfenie te oa calkowitepolo]ciP blonv i uslabilŁo$€ n ie płatapojedlalcz}.iĘ'rnnależy parodontometn..

tycznj. a stronnepoziomepve. ce u podstałn/wędzidełka.lve na i ŚkŹcha umożli\Ąia pogłębienie jest pżedsionłai stosowana głóu'rrie żuchrrie' lv Za.lRnJ|PĄ .|:9ji t!ięt zjcl€ ]jLia tr. ońodon.ch (obecność diastemy pla$.lm rwm IV i m Hasa podfiałuw'gPlaćka.Zyczepów{ędfidcłek lub plfed plano.tu'Raspatolem odsuwasię go od okostnej w kierunl<u sklepienia przedsionka i stabilizuje pzez ziamino$'arliei $tóme nablonko\'anie' \Ą5.po. je. cz5. rozciągaj4crvędzidełko i sionek' Płat}' noł]m miejscu ustala się kilkoma w sz$ami \Ą'ęzełko\r]łni' Irem oplastjka Glicknana \r mod!'filacji Kostiaje.h .. niekied}' p. Schuchardta.lnoczaso. | c p u i p p u RyC'12.12 Frenu op|astyk schuchardta' Wg Główne ę.ieprfef c środek Wędzid€]ka od A do B.zS./Jmicni.epanlrEnic płata ślu. P o 5 / .dzil ej plf]' cał' końcie w1rznięq'chrtszystkich siekaczachstałrh i przed założeńem aparatu) olaz pmteRrznych otak stabi]ifaĆjiuzupetnień płyto\\Tlhna skutck t5. prz]'są1a i się 3.Ta ostamia polega na \ł]4<onaniu tylko w btonie cięć śluzo\r'ej pionowego plzez śIodek$ędziclełka olaz dwóch ró$noległ}. niĘ laserowqTechniki zabiego\tedziela się na w. bieg rozpoczpa cięciew kształcie liteĄ V w śluzów. daja.'l resońującyni się sz$'amido okostnejlv linii ńtnoległej do pien\. $€rĘ po\łicżchnia.Do Zalet tej meto(v naleŹą: cięcie tkanek bez ]ontaktu 7 opelr.cemento\tego..Polt.sztde w krtatcic litery \').łĄó \Ą']dkipn mię(nio.ip.]' wędzideł. Ź F n i e s | r P h d / i a t l d \ \ ' j d si'h P 8 o n a .kJ/.cięcie plastykętędzidełkamożna lub rt1don3. (dodatniobjau pociąganiaw pIzJ" dontologiczn]'ch penetlujqclm i brodalr'ko. cych kztah litery Z (Ryc' 12-12)Po$'stajacew ten ' . tlt.oń. dwa ńWnolegle \Ą"ględem e sieb cA ] BD dajązarys iiery Z' ZarnianamieFcamidwóch tróikątnych piatóWpopEezpEemiesfo€ n iepunktu Ado D ipunlduB do c ina Za. od sób plat przesurtasię clodna pżcdsionl(a(I0-l5 nrm od połączenia szkliwno.szego cięcia' R.sokich p.Po$'stĄ w ten spo. miei poszeizaj4cplzed.ie valg i poli.]npcńo.Ę. scami.wrchodb\\\a /e s. \. następnic jego obu.stał]pozabiegutrói lLrb nrmboidahy ub]tek nabłonka goi siQ Ę1ni' wtóIńe' Na uębyuakładasię ligatlllę i cement ctn.. linii wo. pelem. i Ća)-Najczęściej stosorvancw1'cięcie nadokostnorve po]cgana odcięciuwędzidetkau podsta!'['od \Ą']To.Iłużenie Wzdtuż śluzórvko.€go noż}.}'gojenie pooperaqjnej i rqsoĘ rany akceptację plfez pacjentóW2? zabie8u]aserowego 175 . dełka(lfem]'lectonńc) jegop]astykę(fe7rłloplasti.ilziasłowej oko]icy ld&Y w kierun]Q dna do pEetlsionka następuje odpt. stka zębodoło$.czkami i ukośnie ścięclu go szczJ. \t]ch i wędfidełka okostnej.ofilaĘcznie wpŹyczepie dziąsło$'-1'm).lt.van]'rn leczeniem)' Wykonujc się je na ostro skal.ób(l$a Irojla|ne p]. /egoL eArube i<ieBaiarebrnda*Lj nej $.] e pE}'czepówwęd7idełek Usuwarie niepla1!idło\r]'.vcięcie wędzi. ruĘiczny na okrcs 7-l0 dni' pv). moc B\\). \Ąaćf w}koĘlstaniem lascm lv-vsokoenergeB'czne. za pońocą diatcrmii chiruĘicfnĆj lub tech.go ora/ \q'|ępuj.ń.ch!\uględemsicbie. go Co2 (opcjapmcy Cjągłej. sąt]kie \\.mę zaopatrujc się cĆmentemchinĘiczn]''m na okres 1-2 Ę'godrri. ka w kztatcie litery V rvbłonieśluzorĄ'ej i okostnej i plfJ. /d\l.ędzidełka climinuje się popżez metody pla" s{'czne: L)iffcnbacha (cięcie u podsta. czepie bmdaw'ko\Ą.arni bocznymi.Chiru ś|uzówkowo-dziqslowa rgia dwomasz.naĘ(]miasto\Ą'a hemostazana.

bez ale odbudo(y utraconych lub zniszczonych tkanek. ne.ie pl7P. niku zabie8! chirutgicznego do \'vTtvorzenrasię rv pewn]. 't7 7 .y. kich utracon]'chtkanek (cemenfu koŹenio{ego. kiem dziąsta. bcz ale twonenia się nowej kościt. ozębna) po\Ą'staje naj\.. Take niepełneodtwo. trfetod}' leczenia zmierzającedo rege.Totnie.Lła zębodoło\łego. rurgicznego dosztodo reparacji do regeneracji <zy pEyzębia.T'kle nie /o.Zbigniew Jańczuk Melody ]cgenG]acii ptzyzę[ia tkanek Wprowadrenie Mechanizmy g eneracjitkanekprzyzębia r€ Blonyraporowe Białka matrycyszk|iwnej siarczanWapnia.t$.owadzonych zabiegów rcparacJ'jnych (skaling poddfiąsłorwki' ietaż. moze dojść (/e.ji lkanPkprz1lebr. a szczegóhdezapa]cniaprc1\'a. dządo nieodwracalnejutrat-l' tkanek z różnąinten. ncracji tkanek prz}zębia umoż|iwiająnatomiast odtrvovenie poprzedniej struktury a wiec wszl'st.a]e i więzadła Zębodoło$€ oraz kość \Ą.padkach odr^. N{inimalną rcgenelację tkanek pżJ. tkanek stosowane następujące 5q metody oceny: zg|ębnikowanie kieszonek. Dlatego u niektórych pacjentórvz okreś]on}mi pamme.lr'r.opemcje płatowe).zepowe regeneracji W tkanek przyfębia skutecf ność metod regenera(ji tkanekprzyfębia WprowadzeREe Choroby przlzębia.J i manif.mmiejscu tkanki kostnej' to z\Ą. a W im}. prZebiegają.\'}żej tkanła łączna. w Wyniku cfy |eczenia chi. Eenie struktuly tkanek.ożenia długiego się Lrłonkolvego' nie łącznotlankołęgo. więza. z!\ykle w granicach kilku procent. pnyzębia (kieszonki < 5 mm) mozna tlqmi stanu Aby uzyskać odpowiedź. Po uspokojeniu objawów zapalnj'ch L\Lh / |oind d}nJmi].]'rostka. i tw'onyćsię nowTprzyczepłacznotkanko\\5/. skrłe się teżw \łyniku dobrze plzepr. Metody lĆczenia zmieżajace do rcparacji tkanek pż}zębia eliminuja najczęściej kieszonki pŹ1uęb.lajPonJ 7e<po|ona poMiPr7' ą knĘenia r rU pnrzepu na' z powodur.fębia uzy.materiał Wszczepowy/bariera Biomateriały Wsz. waż]nie zaczeruienieniem' kr$'Źwieniem i obrzę. ozębnej i kości) czyli bez keszonki przyzębnej. Źenie się stfukfur tkanek pląu ębia nie pro$'adzi jednak do odzJ'skania pełnej. sła.pozostająw plf}zębiu zmiany !v po.ch pf]. staci kieszonek pEyzębnych i ub]tków kostn}'ch.iotĄPi do reBenerd. W miejscu uszkodzon}'chtkanek (kość. s]'wnością' Proces zapa]nyniszczy nie Ęlko dziq. TP\||o tvię(prled" s\lFlkim bliÓosa(eniP dająceFlko pe\t'ne. \Ą'laścih€j ńrnłcji tj'ch tkanek.t|uiaĄ' h . JeśIi nawet dojdziew lr. przez usunięcie ich ściany dziąsłowej nawet lub kosbrej Gingiwektomia' operacje płato$€' łącznie z płatemprzesunięĘando*ieIzchołkowo). badanie lentgenowskią fabiegpoMórnegootwarcia operowanej oko|i(y.ale mniej wańościowe odt$'o.!f. w badzo niewielkim ale stopniu.

no. nie skim ocenić nawet poziomu kościza. mogq sposodou€i pr> nych u operowanychpac.ażając możliwość regeneracjitkanek pluy. wierzchni korzenia. prz]'padkuopero\łanych W ub]tków niezależne zja\'{iska2J. rĘch. podczasgdy sRT sh. klini@nego łqCznotkankowegą periodontologicznego możnaustalić: . notkanl<owego. śr€ d nio l'6 do 3. " lóżnic w objętoś€iubytku kostnegooznaczanych (od i' poziom przyczepułącznotkanłowego granicy specjaIną metodą' szkli\łno.cemento\4ęj dna kieszonki).Ianiemrentgenow zębia. regeneracji tkanek. nie za\r'rsze się stwierdzić. w rra Z powierzchniąkorzenia przez ozębnqmi koĘenowFni.odbudolĄ/y \. konip( rebd be/ /leczenia w sensie utworzenia nowegocementu ko. jak i po '?abiegu powodunalJadanlasię konenia notkanto\'v}m'PojęĆiate zostały 7 w].!adku pono$'. . ale da a jest rzona kość związanaz zębemprzez nowoutllo.nnienionej procesemzapaln5'rn.vierd.ii tkanek uzyskać powtarzan]m leczeniem niechiruigicz.os|nej' Taka kon$en(jo. w tńfu*acjach korzeni gómych zębów trzono. do .jentóW przyczepu wstanieponorr. się nowegocementuz za@epion]łni nim ł'Iókna./yrostka kości zębodolowego obrazie w l. l\1óIe pozwalana ocenęprzyczepułącznotkanło.alkot$nie\l}tllorry sjęndpo po zgodyodpowiedniejkomisji erycznej.np na powiprzłli l.Natomiast ńe zawszespostlfe.czy uzyskano jq w Ę1 ku Ęparacji. Roz$.(ij więZad|d o. gicznejest w stanie ocenić p. Pourlaieono popne/ fMor/enie \Ąe8o us|a]Pnie./ębnowPgo.czy utivo.Ire8o Ęcfnot]rankowego'l 178 .w}Tti. dośWiadaonemu |ubi lP8enPrŹljiIkan].'/t\ol7ona jPst Zwi4/a. Ę'lko badanie histopatolo. nej. dontologiczną.ce. No\łYprz]'czepto nowepołączenie Ęcznotkanko. policzkolqrni. $ W metodachle8eneraqjitkanek pŹyzębiachodzi ku regeneracji tkanek. Pozostaje więcwy{qanieocenak|iniczna \tyników|epnyczepu łqcznotkanl<owego Cfenia pozwaiająca wielkiego uzysku chirurgionego.o. z resztek ozębnejna przykładw pż]. ]. moż'na ndicle\Liej o(enj( polom bl7Pgukoti. Badaniem rcntgeno\r'rskim sfonki prz]'fębnej. na ocenę. odpoŃcdnim na powierchni kor?enia' rzętach w pracach doślviadczalnych' uzyskaniu NoW pm oep Ęcznot]. gęstość. gdyżuzyskanie nowegopźyczepu łacfnotkan.. odsłonięcieplata. stopniem odbudowytkanl{i kost. t i koć. nie we Wszystki(h opiela się ona na go pnyczepu łacznotkankowego.5mm'l i redukcji kieszonek pŻyczepu Zgłębnikowaniemprzy zastosowaniuZgłębnika . roqtalo zarvsze /nis7. położenie brzeg! dfĘsła (od$anicy szkli\Ą.]ułskużw. podniebiennegona pżestrzeń międfy korzeniami ne w 1986i pfzez AmerykańsĘ Akademię Peńo. Dwa pierwszeparametryidą ze sob4nr./\ w.. głębokość kieszonek pz]'zębnych (od blze8u rentgenowskim. Są to uedlug \łiększości autorów dwa zupełnie Ifonq ozębną.i].ię autońw zajmuj4cychsię Ę'm Po\łtol'nt' fu istotn}m problemem.ó\\'no pĘed' nice międzypo\atóm}'mla no\r!T'n przyczepemtącz.należyprzedeuszystkim bmć pod uwageróż. mentowejdo brzegudziąsła).lviększości Wedłu8 pr/\(/epla(/nolkdnko\Ą]ol-^. periodonto|ogowi 'tosunkowopewnqocenę. n}an zatŹJananie postępu choroby.7onp. po nolvego \łY].]ziautomatyczniedo splycenia kie. czyli powtóme otwarcie zope.4.''' Metody przyzębia regenerac.awdzi\Ę skutecznoŚć negowprowadzenia do /ebodofu.rv wyniku nie.olzenja. w ostatnich latach opublikowanychzostało tylko Natomiast pozostawio resztkit](ankiłąenej(ozębnej) kilka pmc oparlych na dowodachhistopatologicz.onuje /c $ug|ędo$ się pr48otosdnju eR(/nyLh |yLko /wip. dfĘsłado dna kieszon]d). czy kowegopm\ła.ności tworzenia nowegocementu' veniowPgo.yklew pa" Poprawa tych parametńw nie zawsze pozwa]a rze. na Choć na]naterapia daje nąi\aT'żej p|zypadkach' okoto 1 mm ldiruczne. rowanej okolicy po okrcsie kilku miesięcy'teżnie we międzycemeltem konenia zębaa koścĘ. jpj ga się kolelację między ufyskiem pEyczepu łącz. najczęściej możnaba.eniu badaniem klinianymrentgenowskim: i głębokości przyzębnych. Badanie histopatologiczne o uąśkanie przy(zepuĘcznotkalkowego.raźnie okrcśto.

.4ub z kości)ekpresjqfenotypowq z Ukierunkowana mig|acja Adhezja Proliferacja Różnicowanie l/etaboIicf aktn. jowych oraz duiałań leczniczych warunłujących 1' cfqstec.1 .'lP. material M.ouych SRT W Thbeli 13. Biologicrne mediatory l w}lqcenie komórek nablonka i tkanki |ącznej iqs|a df t stabilizacja skrzepu r iworzenieprzestrzeni dla r€generacjI 5.PIFE) nie ulegą'ącaresorpcji. Skaling igladzenie koŻenialpei ado nta debrideme l n!) powieŹchni 2' Kondycionowanie (Usunięcie warstwy ńazistej) (FFSS) 3. mórek nabłonka i tkanki łqcfnej dziąsłapnez Wprowadzenie błony zaporo.zębia możnaosiągnąć ń\Ą. s Zachowanie \. ie siaft/an$apnia. Bialkamatrycy szkliwnej (amelogeniny) r efektbłony biologicznej j .2.2zestawionozeslńł cfJ.vność na komó|ek Synieramatrycy tkanek (cementu. osteopontina. stabi|izują skzep r f awierają chemoatńktanty progenitorowy(h dIakomórek r plomuiq miqrację. który umożliwiłwprowadzeńe sterowanej regeneracji tkanek przyzębia . jak i bez stosowania bloil mechanicztrych. Biomateriat . Tabe|al3'2 stelowanaregeneracja lkanek pŻyzębia' Tabe|a13'. obe<niemożnaprzyjąć.haniczne) niercsońowa]ne i rcsońo\ła|ne.jako metody lecze a .szaepowy/bariera plzestrzeni r utrzymanie dla regeneraclr r bazadlarh-B.nież pomocqbłon za egąiącychresoĘcji. kości) powierzchni 1.\łanej regeneracji tkanek pŹpębia \Ąymaga spełrfeniaszele8u warrDkó\Ąlzostałyone zebmrre w Tabeli13.nnikówusho. i niczne \łykazaĘ żesterowanąlegenemcję tkanek prz]. adhezję I pro|reraqę 2' Białka matryry kostnejB[. Była to błona mechaniczna politetmfluoroeĘ/lenowa (e.h) i progenitorcwe Komórki (z mezenchymyozębnej i. sialoproteina kostna.3. n bialka matr)ry .to zapobieżenie dowierzchołkowejmigracji ko.1.Emdogain).4P'7 komórek prcgenitorowychróżnicowania) do 3' Polip€ p tydowe. wszystkie w}mienione vI tej tabeli warunki są (ho(iażich zna(zenicr pewnośtią is|olnp. Dalsze badania doświadczalne obselwacje kli. do r odpowiednia po technika zabiegu postępowanie i zall|egowe.rkliwncj fulona biologirzna . laminina) . pobudzanie migracjjpro|ifeńcji 6. stymulacja komórekprogenitorowych.1/taściwych wskazań zabiegu. Decydując]m warutrkiem. conychzróżnicowany. nnłujq| ffi Mony zapomwe (mec.mdIPńalwsz( /epoit]/baliera ' w piśmiennictwieprzyjęłosię jednak odnosić najczęściej do metody Mon zapor. nej regeneraqji tkanek (SRD. stabi|ność skrzepui adhezjado powierzchni koŹenia' ' zapobieżenie dowie|z cholkowej migracjikomórek nab|onkolvychłącznotkanko\^/ych i dfiąs|a' pEestrzeni regeneracji i zape!\'nienie dla tkaneŁ . TCFI] r (namnażanie komólek wyksfta|. (styńu|acja BNIP. B|t.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Mechanizmy regeneracii tkanek przyzębia Regenelacja tkanek pż]zębia możebyć konholowalu M '?abie8aLh chinĘic7Dy( b po /as1osowaniu odpowiednich tednik operacyjnychlub odpowiedrrich preparatólv Nosi ona wtedy nazwę stercwa.k adhezyjne (fibronektyna.żemechanizm SRI \Ąa.\"r'ej. Regeneracja ubytku ozębnej. powierzchni r Uzyskanie akceptacji biologicznej korzenia.stercwalej regeneracji kości (sRĘ' Ufyskanie sterc. a w implantologji . g|óWnieI r PDGF I tGF. nie jest jednakowe.b].1 Warunkosiągn]ęca sterowanej rcgenemcji tka.4P'2 iPDGF 179 .z}nniki Wflostu.

gracja komórck progenitorcuych po powierzchd konenia może być jednak poważnie zaburzotra w warunkach rany prz]. one o. klwionośnych Ryc.tk kostnego ko\łejczęści runko\aaną. ny przebiega śmdowisku w blonko\r!ry powiezchni wydo we ptzycfep one 0o pojuż Monka dfiąsła' w 24 godzinypo zabiegulzacu].na g]-adfonego koŻena bez jej wietzchnl kozenia w 21 dni pojej\Ąyg]adfen j wytawie' ! ptlifemcja komd€k nablonka'W ci4.a ponadto zawlemj4c |$orfeniem śięno$€ 8 o cemenfu ]. pozwalająnna dokorono$ą gTację adhezjęusponnianych wżej komórck pm" i genitoro\łychz ozębnej.zębia'Rana $. nlu Eztworemkwasucytr}. wierzchol.l). wanie tlvożenia nowegopźyĆZepu wego. długiprzyczepnabłon]ouy\łykluczający nie sĘ no\tegoprzyoepu tącznotkankow€go' prz}zębia' regeneracjęub}tków Po \ł].iĄłókna przyczepiaja kolagenowe dzy bŻegami rany czastecfki adhezyjnetakie' jak fibmnektlna. Bardro jstotnl'm momentem w brm procesie jest fak1' że migt.polbdwionana(4łl (Ą'c.acjakomóiek nabłonło.or7enio$ego 13.13'3 W|Ókna ko|ageno.Po 2l dniach po ?abierfy się fibĄnow skrzep.l się na powieęchni Loęenia \lytworze..tkanekprzyzębia Metodyregeneracji pełzający ptączep w ten sposóbpowstaje. wie ie powierzchnizmienia balr]zokolflsmie tę sy. zlokalizouanych główniew zachowanej.ale bez podzębodotow€go. Pomdto gojeniesię tej m.WanDkrjący .wych jest dziąsła o wiele s4bsza niźkomórck p. wyiwoŹony się migracjai w21 dnu po zabiegu.rlogu kilkr dni mign-lją dowierzchołkowo. ń i pmMelację rratej powieŹchni.lla komórek progenitoro$ych' (Ryc. Dokomnowanrl. tylko lekko do niej 180 .Następujezatem zabloko..adhezjęich do tej polvierzch. l3.Isu\ła. nawetpŻedwyn4r'oże jąc skrzep fibĘno\łyod powierzchnikoźenia. enia' W \Ą}nikutegopo \a$aźnego fizycznegopotącu porową powezchnia kozenja sianowi jeden bŹeg fany (ubyfkukostnego)' 2] dnia. sialoproteina kostna się do powieżchni korzenią nawetjeszczeplfed \!y. warulkujqcego rcgenemcję opelowanego ubltku.}tworzona w \4ynikuoperacjiub}tku kostnegow plzluębiu ńż.1 Schemat uby. osteopontrna. Ryc. W€go.3). i chemoatiaktanty . rollych ńerzchołkowej części ozębnej' jest teżlekkie pzyleganie slofepu Niekonystne fiblfnowego do pońeźdni kolzenia' Folson i IŁ' nes1oraz szeregimych autońw wskafują że!'!ytm.ogenito.tworzone . ili się bowiem w Zasadnicfysposób rn przyldad od jeden brzeg rany (powierzdnia ko rany skóry gd]. wyirawania.q t\@rdq.most''mię.jużw duieńpo zabiegu z uwzględnieńem bYdą'P by qra-lnie prrytrepio się We wczesnejfazie gojeniaubt'tl1l kostnegotwc ... i laminina stabilizująskruep.tkukostnego fuację.2 13. przylega. pmmująułie.który n em nowegocementu. łącznotkanko.tawieniu Imtv'orcm kwasu cytĄnowego i wspomagajqCych rcgeneracjistemilanej' $ygładzonego korzenia fęba.Siatkaułóknika przylegado korzenia.13. dokomno\łą mieracjętych komórek po powierzcbnikorzenia. pokrytego błonąza.długi mi.13. h wytuor/}. ozębnejub]. na do juz gtl' \Ą:. nie rrablon|ol4. Ryc.iatkdfibr\mowa porvierzchnikorzenia.z nenia| je\t tlan].2 Dfug pżycfep na. jamy ustnej'Z brze8una.

miast ziaminy do ub}tkl wrastało dziąsło. (hcr M 1976r. w następnychdniach została zastąpiorra gen. korzenia z kamienia i wierzchni kĄasem r el{olĄ5'm' osuszałem część ko rze a na ile to b}tomożliwe olaz wcierŹłem alkohol potem uIrue. Po wMrawieniu i usrrniętlu warst(5. żajq. czepĘcf notkaDkow u. .nazistej' pojawiłysię tra niej otworki i zo. naMonka dziąsła polłstaniu długiego przy.l.l) shrsznreuwa. ścisłeprzyteganie skzepu do powierzchni korzenia zapobiegło wra. niezależńe od s}(rtezy koĘenu i tworzenia nowego przyeepu łącznot]€nkowego.ale zosta.ier)stosowdrew sRT' r Gore'Tex (e-PTFE) r Millipore r r . Pientszą metodą zape$'niającą sterowanąrcgme. ab] apobie{ jegoprzesunięciu. Nie r ega ona r€solpcji. wiem z łatwoścĘ \Ą.u nasyconego ńnem celuloidorqrrr nad korzenien i brzegiem dztqsła taĘ abv st\.:'trawionej do przezkola. w 1982r.leno1\.arułowało irrny pnewiedź bieg gojenia rany prz1zębia.rrik|za. zastosowanieMony zaporoweji jej unieruchomienie) i obserwacje' zdajqcsobleĘlko sprawyz te. Iacjętkanek pr4zębia byłozastosowa]iebłonzapo.a). jego powierzchni i uu. mwch' czy[ tzw balier steruj4qrchdostępposzcze. W kilku prz]padkach u4skałem dobre w1. tkanek prz]'zębiaz zastoso\łaniem Mony GorcrTex pom\Ą5rch przed stu laty dr Younge4k1óregoły.]V]€nd tTissue Guide 181 . dnie w sześć później. a llytwojako ruszto$. ze regenemcjęcemenfu Bfony zaporowe korzeniowego mogtfuyspowodo\aać komórki bioĘ. w pracypl.PIFE. stałyobnażone $łók[a koĘenowe.'. To pohTrcietwadiiało i twor4'łodoskonałą barieĘ dla tkanki ziarninowej. r . umoż|iwiając adhezję komóIek progenitorou5/ch s}'rrteĘ no. Poligladin {kopolimer glikolowo-mletuwy) 910 (kopolimer qlikolowo-mlekow) Resolut (po|imer Guidot kwaŚu m|ekoweqo) (polimer Atrisorb kwasu mlekow&o) (utlenione) Celulozowe (pochodna Chitozonowe polimeru naturalnego chityny) (waeprfowe) . którcgo \t{ók1a pzyczepiły się prawie prosto padle do powienchni korzeńa' tlvonąc noł!57 pŹ]. Dolda. generację tkanek prz]'zębia' Jego doświadczenia i obselwacjenie zostały Wkorzlstane' też Następną istotną informację opublikov''ał Me. zostaĄ/ lat bo opubli.aniedla rzona natryca fibłny sfużyła mi8laĆjikomórck Fogenitolo\Ąych. powierzchni.któm jużnie mogła lrrastać do ub)'tku koslnego \a przestrTenikopenioqej. szrzałemkawa}ekjapońskiegopapie. staniu i czepu rrablonłowego'FibĄaĘ przyczepiłaśę bo. nek PowieŹchnia \łygładzonego korzenia była plzedWytrawiPniPm pr\pomirująi bezposLacjoua.rł bar.Opotenciale ji rppara( tkanek przyzębia''piszqc. Papier mocowdemnil]q. w osuszoną po\"/ierzclrnię korzenia.yniki stemwanej regeneraqi ub1tku' kowane plelulsorcm stoso\4ania wedługwengas l]łon za. Tabe|a13'3 B|oly /fporowe (m.6. (błonae. jq \a5'przedzone plfez komórki nabłonkaz dziqsła.. wegoprzycepu do powierzchni korzenia.annłujący r€generację tka.Po o(7) zczeniu pohaktowaniu jego po. ce pooątek z zachowanejgłębiej ozębnej.Vożyć odlmnną ścianę. Dr Younger opisałw 1902r w bardzoracjona|ny sposób swojepostępotanie (wytra\r'''ienie korzeDla. ! Vicryl.. i $ych \a'łókien'lPolson i Hanes (q't. nie go' żemógł w niektór''ch prz}padkach uzJskaćre.7 bJ''ł powiedŹna ten tenat znajdujesię w pmtokole po. W}maga chirurgiczrreg{) w}tawiede korzenia zupehrie zmieniło odpo. czyli po|itetmJ1uoroet]. powicra }lnie slorupJ. góIoF komórkom do zoperowanego pieMŚze \a. Bio-Gide (Wolowe) t Bio. migrujac€ szrtciej po powieŹcbni korzenia. fibr'na skrzepu b}"ła że mediatorcm początko.|\4etody regeneracji tkanekprzyzębia l siedzeniaAmedcan Dental club z 1902r Dotyc4'ła ona leczeniapUorrhpa olDeolariy.

błollko$l'ch i łącznotkanJ<ou1. od co usulięcia po Lj]ku Ę.Jm\m |ep-/e $drull]. biorqc pod u\!agęlt1nk regeneracji'\\iedlug stanońąc Z jeclnej strony zapolę do do\rienchotko.t]i s.ria d/o i. Z Tabeli13'1.. sh\alfaj4 pod t]'m \!żględem ponadto resorpcii kolzenia.o' \\hlunkują to odpoŃednie ot\łorki \r blonie o pvclfi)ju poniżej100pm' Zastoso$ane Ł{ony zaporote. a f drugicj odżI!'czJ. płata i skifepu $' ub]t1al' Skr'/ep mozc b}'ć s nq rradę' obecnie częścicjloso{ane sqbłonylesol.3)./\. a r ' r .la \lIti"j'/" rrtmoęi roLe. ścienn!'ch ola7 obnażeń Ll. p i . przcstęeńdla regenelacji mogą b.lębiaj csl bardfo ważna.Ll b]i- 't82 . rpLln . blorrr r".ch stlon'l' lllnożli\\iając transpoń środ]ó\\.ciąg! ki].o|ono\\pi 15.ctid)N meiyl2 pyrolidon 2 wautwowa blonako agenowa Ko|agenśWinitypIi|| 4 6 tyS 3-4 mies.tkanekprzyzębia l\. \\eJldr Call'. \'lagnussonai $5p' potencjałtĆn Za]eży umoco. Jlbo bio/rodno. $ania bowiem odpo\tied7ialnr fa migmcję komó1. 'niająbo\\iem: postępo\t. (blon! ktageno$c).gocLti (Tabela l3'4) lrtclajc się celowe' sknepu. na poŃeżcbnic ]orzcnia po$'oilule bowiem szczególne l\arunki go.stanie długregoprzlczepu nabłon.trynowego nrepTfepu5zcza na 010n4 co d a kornórek Po|(D/L'aciid g ico|id) + Poi(D/L-l.loln.rt'u' I'oi in ndIrr.l'"'-i ub!.. części do otievchołko\lej) juz w pien!'szl'chcLxachpo zabie$r chinlr$crjq' |\|n.r Sldad na Tapobiega chemiczn-v blon lape\Ąnia albo ich bioincrtność nbnję|no.rr rolp b'onVd!r'tu\.festa\\iaj4cej Błona utrr1.W"runki osiągnięcia blon]{o\!!..klęta. l b ^ .rn' N'Irrsi jednak umoż]i\t.ijej lnacz.ścienne' Bło. \\]łika.. IóNlieZ resod)owalĄmi' \loga b]ć tez (óN' osiqgnięciasRT ilu.godniach' stano(.. Stabilizacjaskżepu w l"nic pż!.\'ćuńenlchamjate oclponicdlimi $.ortu'ralneni" nn\inn\ pozostatać dłużcj dZ 7 t.4etody regeneracji (W9 biodegradacji bioresorpcji Nutmachem). kożeni n' $:\.ą mĘDcjq komórek nateż p6 płata kolfenia' sh\'aża.\.JlbU b:U"ktt\nU.3 mies' 9l0mies. borlalnc(Tabela . lĘ migracji łspomnianyh komórck.ek na.iq.". jenial pnxladzi do sfuorzcnia pŹestrzeni o d\t. że ko$ego zamiast łącfnot]€Ikot€go' sterot?nej legenelacji tkanek plż}zębia b. Ł6 tyg' Ł6 tyg' 4 6mes. lF \\. 9 10 mies 3-4 m es' 2.\'godni'Stad utrl}{ny\!anic się błon rcsorbo\\lal Zape nych do 6 |. 15. .ahle\\'pr4padku tĘtkórt 1"i 2. P (Gieensteini caBlolr. Błony zaporo(e mórek labłonka i tkank ]qcznejdziąsła.iaćr\l]nialĘ środkólv migradi komórck prcgenitoro\['ch pEede $. l I p ń d ) a | n i ' ' o . liullr lapL.lkjjnuniP_ u\d \\.dld do]. I r o L l p d r r e ż n \ mb i o m .r /. odżJrwrzi:ch. z a l ' p r n i a ich stnrje permą ich stabilizacjq ' pnykladzie. 2-3 rnies.nikurcces]i te $'afunki błonazaporc a jest pólprzepuszclalna.r \\ h m muje skrŹcp pżed siłami Ze\mętifn]1ni 1'.1) ozębnej' Jest n]. dokolono\\. r " n i p .\[-jaśniajaca rolę na prostJn p r r a ' l i ' h z a p a J a n i e n .\godni. lub Różn€ bionypod ega]qce SRT Guidor Resolut Atrisorb SRT 5RK SRT SRK 5RT SRT d-co-ql id)10/90 ko Poi(L-lact Poli(L!lactid D/L-lactid) co + ester kwasu cJ. l / a i tżcch powl"ższ-lrh $arul lo r R}c' 13'1.o.sz}'stkim pł]nóN Ab! spclnić to szczególnie \'.aniu' ](u t.ediu8niektór]ch autolów się |on)blon] zapobiegaja pżyczcpianiu dolnej możli\tiać do\lieizchotko\'. tkanek' \!' Znaczenie błon!' uaporc\!'ej zape\\inlenlu mi (pin}).chi pol'. stabi1izację zapofępżcciwkodo\ieEchołko\ejnligracjiko..ch trolf"''iu .

owym. padu h]''dfo[tyczncgo pż]Dadku innlch błoni. Z drugiej stron}' do błony Ć'PTFE pż]'czepiało się też więcej fibroblastólĄ.j i Resolut' Błony bń nasączane amoksj'c-\'linqlub te. immunogennie' toks]cz. b€ odporność infekcję na balderyjnq pŻypadkuob W nazen|a. cjach korzeni. paeniotrr'/órczego)' pewna Komp|etna i bio|ogianie resorpcja rozpoęy najqca poffi tygodniach' się <ię po\lugiwfnia 1miWWa|Llrkd(h Lżn^/oi( k ini(z. v! Ęłn Dje. z komp|ikacji). jąc. acja dot'vcz!'najclęścicj ubrtkóW kostn(h w lurka. pla\ri.lługo. cz}1i inte$acja z tl'ankami otacza.I]lo\\ego pr) SFnFrJ jJ ll. stlojów (s.ia to rólt.3' |.iliną' Rłona e. i plfel dfi (obseNacje ldinicfne)' Resońo$'alne funkcjo.?bd\Ąion\'h und( /}nie. ou ' od nej jest natomiast ufa]eżniona muw'oju unacz]. i ni. d]F po. pod Lwagę roż1e nychb|orqc WarLnk| aratom|c/ prostota.lwu\tEl5two\Ą€j.rnek /ebid\\ ldLiPiI'r/"\ll7enimo. nakowe ilościbak1e i rv zależności cech struk1u.\'I zape$nia porc\Ąatość po!\ielfchni. ttaq]. chociażniekiedy ulegają lvcześniej rcsoĘcji. jPsllJh'o(rpo.lugilania oimi' 'ię num/Jponr\Ą} m podczasdopasoi. z\łieżęta(\łyiki badańdoś\\''iadczalnych) lu. rqn'ki' m \l.lces actina' macetem&mifuns) na przyczepianje się fibrcbla. ne (szybkość. ko|agpnol".niez stabi]izację ski.ejsca dlaregeneracji tkanek.ch.t8) bardzo negaĘlrny \lp\\v na uzyskanic pi7-lczepu łqczltotkankowego. nują na ogól \Ą'-\. IstotnJłn rĄTeszcie$'. .lepu i ochlonę plued jego u]plukaniem lub uszkoilzeniem' \Ąiastanie ś.esońo\t'a]ncj blony kofcrdamo$ęj RD (Coltellini i Pini. \Ątastanie tkanki łączncj do blony szczegóhie .pla" 1ega'4.iebie.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia (koŹeil i po\Ą'ierzchnia skch ścianach bton]).! Najbardziej znane blony zaporcwe stoso\\ane \t SP'T (SRĘ fostał]' Zebrane\Ą' Tabeli l3.linic /dbfżonci\ nieiangiog".PTft.aby stabi]izovać ranę i promo\taćseleĘ$'ną lEpopulacjękomórck. u'.l 8). niż do epolo\Ąatej błony RI]' Błony faporo$e są dobEe tolerowane pnez Zachowanie fizycrnej integracji pierwsrych w tygogojeniaregeneracjiz dniaLh i Ltrzyma"ier'r r.t l).'-eplocoĆ&s m? Ltarc. nd. plzestneni (Aukhil (f.z' pian'n. . wlm zestawioro Tabeli13.za.docinania i moco{ania błon' Bardzo koĘ]'stne są niek1óIe błony posiadajqce plz'klejania się do tkaleĘro nicpotżeb. . od ra]nych powieźchni Mony Japońsc'lrbadacze opublikowa]i w 2002 r intĆrcsu.rL}l do .5.PTFE nD do imych błon.łasność ne jest wtedy ich szycie' przylriąz}-wanie mocowa.iącrmi. przepuszcza|nosć p|ynow a d|a gazow | (brak gospodaŹa Zgodność bio|ogicna t|(ankarni 2 a|ergizaq|' immuniza(j|.7'7e8olne /a\lo\o!\dnA '183 . w pl7!'padkachopcrow'aniaub!tkó$' \r fuIkacjach koneni II klasy !\i}mogi stawiane lvspółCfeśnie blonom Zaporo. ńezależnie od tego.ania. Jak Llżdr swlzepiont matpńal'blon}/Jporo\\p niP mogądfiałaća]eĘizująco.Ćznej(błony ko]ageno\Ą'€)jak i roz. j"Ll.lds U/tsLneiLIo Iv"lh błon e. czy zastoso$'ana zosta]a błona rcsońo$a]na czy nieresońo\ła]na' Integra]ność błony fapolo!. Różne błony 8mmadf4 niejed. ane Wyrnogistaw blonomrapo. nĆz]i lvedług Greensteina i catona ({t i) iaka s}tLl.a następlie niecalkowitare.ndmi \Iaią 611a .PlFE okafała się najgorsąłn subsfiatem do plzyczcpia ia się fibroblastó\t] Nasą" czanie błon anĘlrioĘ'kami pobudzało natomiast przl. nia' Ńlgiogeleza w tej pEestMeni zależyod źńd:la wiefichołkowego ębnej \li8racj a komórek z ozęb. sorpcjielu]1na|. zacja bak1eń na błonie ma wg Seh'iga i w'..P. \. nie i fapaleniohvórczo'Nlie mo8ąteżzmieniać pH środoiska' Dot]'cĄ''to ń$'nież pmduktów ich re. Zapobiega też jej obnażaniu i kolonizacJi na niej bakeń' popralviając skutecznośćSRT8 Koloni. $et $ obecności bakteń'9 \vięcej bakteń pnrzepia się tez do błony e.ato q. jące \\niki dot'\'czace\Ą.ir 'lo niLh fibloblu-lorr o/ębn^j. Lła' jej h\.AcLbnn.|cj Z ti€nkami ota.p\\\u nicktór}ch drobnou.sp'(c]. Nie uz$ikanie nienia tej gojenia. NiepŻepuszcza|nośćd]a komóreknabłonka itkanki |ąCfne] dz'qs|a.e. powiednim okresie. w sońowa]n].\.mogiem stawian}m bło.ódbłonka i il]nych ]omórck do błony od stron] \t'e\\1ętżnej sprzia teżresolpcji (rozpadowi) w od.starczajaco . tośycfnojd dzd|ania i fa.

13'4).1zę' kolageno.tan' rnmagaiau.lni ści a i npgopr\.9 ją pełnastabilność shzepu i sa lat$e $'stosorvarxu' BŁoN! I(oFnRDA]|m$E RDr hfyczepra srę do nich m iej bak1eń. Prz"vśpieszają l€generację tkane\ niefa]eżnie więc od roli zaporcwej'Błonyte sa dwu\łarst.13'4 Dwuwaśtwowa faporę d|a kornÓrek na. organicarejshuktury kości.'ionezostal!'wfniki ś\łiadczącedużejskuteczno.ohvar1a umożliwia wnikanie dojej wnętrza pochodząc]. piny usu.lvorve' Pitaru i wsp.poclrodząrychz ozębnej kości' f lrnoŹiwa wnikan]e na. ale i mniej fibrob]astó$i BŁo\\' KoL\CtrNollT Za$ierają natumIie białko zwielfęce' są rcZkładanc enz-\'maFcznie' głóMie przef kolagen. któIej ruszto\t'anie posiada płr. zewnęl|zna błony stanowi tym b]onka tkanki|ącznej i dfiąsłaUmożiwia]ąc sa mym mjgraĆjęi proLiferac]ę komÓrek progenltorc.7 Błona ta jest dlrutarstwolra (Ryc.w karod do diochiruryii' b]ta pieNszjm preparatemu.7mm' Zdpawrid5. ga stosunko!.czepianiesię fibĄ'ny tek lo1łi. też {ania służq t}tano\\ę. pŹrl czym \!aNt!Va zewrętlzna stano!\'iZaporędla komórek nabłonkai tkanki łqcznejilziąsła'a wermę. pogo^/enie stdnu h Ryc'13'5 obraf dwóch warsn/vb|ony ko]agenowe] (pow x1500). ie.unic'ia mi. żając skuteczność zabie8ul.pobudzajqc do prz}'czepianiasię do p(! lvierzchni błony.zppu m.llliach.nęhzną część błonykolagenowejsiarczanem hepaĘny i fihYną (bardfoatrakcfne ^viązkidla komórck progenitom. niektórycll autońw] ment komórko\łyjestmniej odpomyniżbezkomór. nie \Wmagajqce w $ania' W praq. $}Ąnaga tJ'go. opubliko\ł'anej 1999r. (c]'t' nasącą''Ii l) we\Ą. latach.E\0.sąproduko.uje pr\/cbia. skaningowyrn B o-Gidew mikrcskopie 184 . t}ch bton (u 907"pacjentówśrc. Wych. stflrl\1r]rę' Somulują degranulację $tókien]<ową pżyśpiesząjqc plz].I\A GoRE-TE\ (C-PTFE)StosowEna lat 70. Ule. w1'ch). Wnęt|zna błony olvvo|anr Pyń krwonośnychkomórpkz wnęiza tby.żyt]m re8enelacji ubltków kostry'ch tkanek przpębia' w Piemsze *1. KoncepcjaL]ton . uz]sk k]inicz.\łnaniudo 65%po. Poja$'iłysię w ostatnich Z mate. ilzna .niki zostaĘ opubliko\łane 1gB2r'6. do błona zaporowa Wa6twa Ryc. korzystnych\t'łaściwościach białkadla pro' tego cesu rcgeneńcji tkanel.oNT T1"T. Błonykolagenowesq chemotaktyczne.Do moco.n.l2ljrzedsta. Wa6Ma We. żenie ulegająr€sorpcji (rczpado$i).|\o1r'I. chiruĘicznegousrmięciapo sześciu po*'sta. kos( 5.rkimje5l Ę.LLoR0ETIT. pmwadzi do zakażenia blony i gojąccjsię rany obri.egenemryjnego' Wed]ług l wńvoźony \t tej metodziece. zrr'ięksą'lopoĘoe korzcni przyczepem co łąclnotkanko\'lTm 95%w poń.ltane biokompat'\']rilnego j. po kilku ldta.vo częstoobnaueniu'któIe jeśli nie przed upb''rvem tżeciego miesiaca po zabie8l.lla fibrc.tkanekprzyzębia Metod regeneracji Bł. się ko$]i stqdu mniej dbĄch pacjentówobsent. o \. je blastów.\łych opiera się na: podobieństwiekolagenu niekóĄ'ch Zwieżąt do kolagenuludfkej skóry i |ak( żP kolJ8entlanowi 90q /at\ar]o\( niP. \ie ńatu' mo.lk! kosl ] BŁoNA PoLITETPJI.chZ opercwanego naczyń i komórek ubJ'tkxprz]'zębia' Błona Gore'Tex jest niercsońoualna.

(Rlc. r 'll R y c ' ' l 3 . 9:1. d c l e r y r o ' r ' o l o r ' \ ' . ĆięciabocnĆ w odlegtości dwóch Zębólv od opercwanegoub]tku kostnego.uni"'ie i. suńęcie dokofono*'epłataumoż['wia pokĄ'cje tcz C]. do zamkniqtcj !\rpłł1\a na kolf}stną inte$ację błonyz tkanl<a.rje d\oma \rdr<h\dmi /. umozlił.co poałala na lr5'mianępł}nó. . nutre Prłc..\.!v odżIĄ'czl'ch. 13.iększa plzeshfeń pneznaczona do legenelacji' hn bo' \Ąiemwiększyzasięgdokorono.cia nt]'1dąbtona dllułarstrr. stwowq' PEedsta*icielem błonkolageno\'v. nego\.i" o8ldni. ne wzastosowaniu lolmy Błony zaporowe\rprcwadzasię do ub-\tkukost.llybłon]iĘm możli. ł ' a L o ' ków koslnyc|r] na puykladwąskch EcesijfębÓw ]ednoko' azen owyclr'b. mniejsz].iająceprzejścic nórv odżJ$'cz}'ch.rZelt'rrętrzna stosunko$'oduże ma stl.r.u 'ltnnorrcgorarviera rhrierr. go / csrlPml$'a. 6 ab ' c .ło pne.i'!x[]!ł\l.Tape.'csa bardzo skuteczne. Z wejbłon]tńj\ła6h1. ńć rłielżchołkorĄ'o' możli\'!'e aby b}. sób. zahf]łnujqcekomórki.orrąlub jednoręr. \r1 \łiększyzasięglegeneracji' ^ł \\.|ovagęstqsieć (Pe' riodonLąIMesh) Posiada otwolki o przekroju ' pły.olki cm2).oss .ID|}i Zbudo\\ana zbiokompaĘójl" negokopolirnen ]ot'asupo]imleko\Ą. pooperaqine dziąsła obnażanie bton!'pżed jej i się resorpcjq]3]-o]:. którc t!.lnak zapadać $'ięks4.\(T{}i f ko.132 mm' Zbudo' Wanaz l'.ie b1on1 5p"ga' h ko* i' \Ą |rm . cnie tl\!ąiq place]0 nad !\'prcrvadzcnicm kolageno. i 910) po]imeru glikolidu i kwasu mlekouęgo W stosunku jednowarsh\'o$'a. na sąm ryrrl{ujest d\\u\Ą€lst$'oi\'a blona Bio.lkLl lrłonyBio.iązekwlókien. aĘ umożlirtićs4ókie wrastanie tkaiki łącznej dziqsła pżestżeni między \\'alstlmmi. w n]''ch'\Ąbm\adfenie biomateńafu . no!'ą' mającejstano\łić znacznypostęp' Inne błonylesońo\ĄELreopafie na estrachalifa.o$'ej jedną!\'anjt$'ą niekolage.nętnna (ki]kal.]'.i.Guide (R}'c'13. ul|orłilc poknrip blonJ.szeEzych.jest alacznie Lrlepszoną ona \l'elsjabiony Bio.ego zmieszane. na puykład biurkacj kouenj.6). jcj dcgradacjatnĄa okołosześć ta miesięcy'Rozpad ten polega na roz]dadziek\asu polinrlcko\Ąego na mleko{} i następnieco2 i H2o' lvEstanie tkanki łqcznejdo pżestveni między s\ddie.Zabezpiecaprzed zapa. ięrie no pouiome nalcży przcpro\!Ździć!v rorvku dfiqsło. (P{){-If. a po tŹech mie. elu .v}: ot$'olki. l]cfnych okafałysię tcf bardzo sklteczne. mogąsięje. lgodni. siącach zupełnej degradacji' Posiadacztery$ygod.Chna.chubltkach kost.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Ę.mniż100/-lln.lrlięciem' obe.Btony ko]agcno!.\\' plą'pa. w c.Guide takim najlepsz]m biomatcriałem jest Bio.lrrastaniekomórck nabłonl€ i tkanki ale blokuje łqcznejdo ubrtku kostnego' Rozpad h}'drolityczny błonyzacf"masię po sueściu t]godniach. o gmbości 0. to po. ) o o p o . N{od]'fikacja doBczy ut$'ovenia płataw taki spo.5). rp(. w}m.-czasiezmodfiko\\anego zabiegllltatoNego. Ulega ale h!'drolizie ciqgusześciu \'.lventua]nej niewielkiej rccesji dziasłai zu.nrędzyzębowych okreżnyclr' granicfących slfeą dze 185 . BL:}}i. mi sąsie.x-.Inimi'Natomiast $'Źrst\Ą'a \Ąe\Ą. abY był mozliwie najńęksly i aby umożli$ić opar.a całkowi.a plat należyuivol jego dokoro./sięqw 1 siada banlzo liczne i małeot\t.

zĘLó\^I fi"kcji białekmahycy szHi\łnej (Tmdogain).naj.twóIcy prepalatu)i WtWa' przyczepu nabłonkowego.Stano.] pobieranez okolicyoto{z.a przez ą tkanek jest zastosolłaniena powieżchnię kolzeni okołoffi rygodni opemwanemiejsce powiino być po. Po dopasowaniu ewentualnie ze wstępnego modelu papiero\'r'ego) Irięciegobef napinaniaw końmwej fazie zabiegudo. nniej w ciqgu 2-3 rygodni po Zabieguzapewniąą nie nat}łonka dfiąsłapo korzeniu (barierabiologie. Ponadto nalefy uważać.vygładzenie rzeni przepro\ład'za w trakcie opelacji płatowej. .lu) umoż|i\'r'iajq odchyleniepłatai przesu.N (periadDntąL błony i jej docięciu (korzystajqc i o 1 do q. karrnów oraz nie stosowanieoczyszczania S4 to białka amelogeniny szczo&q ki Hertwigazawiqzkówzębóvr' rtodych plDsĘt' odpo. (dr'obnoziamiste kamerue rzyćdostępdo obnażonych dziami mechanicznjmi cięcia pionowe$ykomne poza diamento\te). 2.okost./iamirc(/. u5rni rkireq podd/iaslowp) obrolot\'\'rni powieŹdni koneni i do. Dziasłanacina się taĘ aby wytwożonypłattmlodi. i jej unocowaniu w zależności potrzeby(Ligatua korcnouort r e|uprzys4cia'Po u. gotowany nieczny ale częstocelo.'otkotlanjP miękkasz. * Pozosta|e promowania bia|ka oko|icy vlyźgym tE o oęż"ue@ąneko\9m (ename|iny i inne)n]emają zdo]noś. obĘbem ub$Lu kostrrego o tkanłi korzeń zębó.atujalo $o od godzin.w sposób de|ikatny i osfcfędzajacy brą ich widoeność. zdecydowanie aktywność komórek koŹeni i zabezpieczeniu ich ozę0neJ.nztworu soli fizjologicznej.minutJ'w ĆeluusunięciawEIsfuYmazisteji odsłonię" jest pzymocowana do cia ł'lókien kolagenoi\5'ch.el opatnrnek z cenenfu chinrĘicznego nie jest kc i z krwĘ' PłatśluzówkowMziąsłorly upżednio przy.\Ąy: zaszyrła mozliwies4bko' się wi ochlonę rany u mniej so|idnychpacjentów Białka preparafu fnajdując się pod płatem szwy fdejmuje się po 7 10 dniach' Plukanie d\Ą'a u zmjenionej |emperdfureipH' \Ą}tra( się na dią powierzchnikożenia. nanosi się obojętnyroztwóI kwasu (EDTA) na dwie eĘlenodwuaminoczteicoct\łowego Błona faporowa opiera na bŻegu się za(howanegoje. przecho.Zl.białek matrycy+ tej Prepant Emdogain razy dziennie. che powiencbnie koEeni zacz}'nając dna ub}tku od pold]'łkoEenie bez ich kontak1uze ślĘ taŁ abyz. jamy ustnej rczt'lvoremd orhekyd]Ęy dwa wiednio suszone). gojenie. i lgwi.12% chlońekyd}'ny w p|z}'.l nared. wiałpierwotnezamlodęcieĘny' Plat pełnej lub narze. o@J'szcfeńuobnamnychkorueni jej płatemufiksowan]'mszwami' i delitatnyn ĘMw z rcsztek zlogówpoddziąslo\Ąych ich \awładfeniu.ię wyĘ' one8oprppd. do zębów)'Pacjent winien stosować natomiast płu" pruygotowane (mJożone. przygotoltanych powieŹchniachkorfćń'l3 sperforcwać Wpnriladzenie Emdogainu na powiefzdnię ko' ]i śluzówko\'fo{kostnoi'[m.em 0. następuje pokrycie z ub}tkukostnego.** zębodo|owego. mzy dziennie roztwo. osuszerriu Po prfed dostępemśliny promując stnego.Usunięcie niewidocz.czy. (ślufówkowookostnowy) odchyla się tah aby stwo.cji tkanek Pżyzębia.\ylde 1 ząbdo przodu debridement). puszcza]nq.unięciulidmin} od lub szlvY resońowakĘ. * W pżypadku (kwas powigzchnikożenin]epowinnotMać fa'tosowanialozhvolów kwaśnych fośorowy' kwasC}trFoWy) Wytnwianie dlużeiniż sekund.ulhadzwięko.ym' zapewnia możliwość to regenelacji ubytkuko.ft]re. się nych rcsztek złogównazębnycholaz \.el Emdogainiglą shfykawlo na su.Fo dwoci minutachsphk]je sĘ EDTĄ duą ilosciq powierzchni no\^. piny).ą która blokuje dowierzchołkowe wmsta.l hronionep'ed urazamilunilŹnie nd€ r }?dni.1óry powińen byćpełnyrr.Ifąc postaćnreroz. nie datwiajqcy aplikację ame]ogeninna odpowiednio aby płata'l.Metody regeneracji tkanek przyzębia Błona powirrna być opalta o bŹeg kościokoło za\'r'ieranośnik (a]ginianglikolu pmpylenowego). koneni rębrilr grubości nrni (kireB uniwersalne i Gracey). a nawet 3 un. dnista i nczkJada w ciqEll 12-24 się Innq melodqfapeBniajq( s|ercwanq r8eDPratję Szwyzdejmujesię zwykle po 7-]0 dniach. nanosisię ż. pomagaw gojeńu i stano. ]5 |óo . szee wylostka pEykryta p|atem szyjki zębai zostanie dziąsłowo. rzanie d:lugie8o Nośnik (ie(z Bialkamatrycy szkliwnei odd7iela.zol|.ię pneprorładr. dobre rra\r'r'g HafrrarstńIrra . kanie ńą one 907. i delil.] regener. (z\.

/n\ biomaIpńa] po:iada z}wi.ll bańera resońowalna w okesie Ł10 tygodni' \\ \\\pP]ni. i dwuściennych jamy ustnej opisa|iw 1965I' |e n. Po klku tlgod iach u zopercwanlm ub!. 1Ą' okresie +l0 Ę.rinu le' /"niu. sz}chobserwacjach Jako. niezmienionq W ciągu s.h że \ła$twę biokompaĘńilną Z ośatnich h\olza nierozpuszcfa]ną (amdogeniny u z\rieżat i u ]udzi mają ba.biomaIPń./. do'niesfkqdoxycy|liny bldsB. Nlożnaje podzielić na lub cztery głównegrupy: .hiJ rgi. ny i tŹ]'mającysię rv nim' a |U o 60-. badańl5 Wynika. sowaniembłonzaporo!\. ustnej ]ub z kościbiodfoi{€j i 2c szpiku kostnego pacjenta..e.tku ruor} .. dobr/e ^\ial.ri.rrj 187 .wYch Heijlapo 16miesiącach. dri spetniająC trrn cfasie fun]rcjębańery (błony) w po. a rrastępnieda]szFh tkanek prf}'fębia' Komórki pobudzaj4 po|qczonyz picgenitoro\t.l no\vier^ ]. . potem się fbt. siarczan rtapnia unany b]'1od lat ja]<o skutĆczny \\\zczepy kostne hetemgenne.7 któIej pgo . .óW poł4(/ony.pmcntu''lLanla riamilorta nablonla ub!lLu'a po/\alają' jedlo.ię n. sońowahej' Wpm$aiLony do ub]'tku kostnego opelorvanego postaci mieszaniny Zarobionej \! 1wodą.chrcnĘcej prfed $Tastaniem komórek \ła.go.o\dni.Ąmelogeninypowodująt$'olfenie cementu bezkc orazutah'iajqce głó\Ąnie połącfe.7c7epykostne !' autogenne mogapo'hor]ri.ze posiadaon też\Ą. sryczne). w 1968 roku.ię .].rl ub!4ek. prepararem |ostrym zapoczątko$Eliahvonenia cementukoEenio\łego.e DFDBA błonq if zaporowqjest bardfiej niezróżnicortane komórki się skuteczny zastosowanie błony.Pienłsze doniesienia na te.lo. odpowiedzia]nego nie zębaz kością włoknamiozębnej.0do' I ml]ogainzappqnia rp8pnerację prz]zębiaz \q. ście \Ą'taści$'ości osteogemych.tracone pońerzclni korzcna na regene. bef tenden. r i l : l i _ 1 .tszybkjej resorpcji. ('.!1rlPĄ'. dokoronolrą mi8rację komórek progenitoro.zębiaokazało \Ą.ożenia ldzB|anieantybakteryjne hnj .a7ppu 7rvi46nego. niż samej mezench}nalnedo przekształcania w cemento. mat wszczepórvkostnych do ub].W pienł. komórek (DEDBA]Jest.twoneniem $aftościowego cementu połącfonych bezkomórko{ego i kości.]fl Ta.tkóW kostn}€h jed.!łstałe $tókna kolageno\łe $'rastają uaporowej. generac}jn]'ch leczeniu clrorób plz].regeneracji tkanekprzyzębia |Vetody Ame]ogeniny \ł].lo. cgo no.T.)' W latach (materiał a]lopla.ięond mniej skuwprowadrony do ubytku nieco sam budo\ę /ko\Ąd' !o.ze(nje dn m do h\olza' pżekształcasię poi\oli w tkankę kostną. jak nieskuteczny blona zaporowa. Nabers i o. rozpooynającej W Cztery Ten ulega degradacji. speh a ro. mateńałrvszczepo\rT' \\'szczepykościozastępcze juz 90'.Plastel of Palis.ię dobPP/Ur8dnizrlrrana t]'anlaziaminu. nip or Wane ub]tki kostne $fTełnione były średnio jako: \\ 667ÓtkanĘ kostnq.laścilr'ości barieIy (błon]') r. z dna ubJtku. może powodu niż na polrielzc. opero. l lrĄmuic.. za nnd jestnieco bardziej any n|ż skut€ mólkowego.ie]e łatwiejszy.Leary a z kościbiodrc\Ą€j schallkorn cji do WT'suwaniasię z ubrtku. " .ldore uIJaLlaiq inkoPorację Wsfczepu tkankę W ko. : ri ' Wszczepykostne autogenne.ohanie Imdog. ozębna' Za' bieg jest bardzo doblżeZnoszonypĘez padentó\Ąl a o \Ą. W r8Fne]"a(ji |kanel /nd]a/b|eż/d.. nJ'mchońb plfpębia z\łiększa regenencję cemen.hni korzeni do d\óch trgodni.ale działa niej obsenacji. \{szcrcpy kostne allogenne.let.|P.|obna być z teczny blonazaporowa.w któIych dominolvała tendencjametod rc. : .dro racyjnych siarcran wapnia: jest ( /J.]'ch' matcńaty wszczcpo*estosoNanc razem Z błonami zaporc\ĄT.In| bez nich.z jamy się. stosowany Śam./cL e $WPlrrjdjq' z ub]'tek i dobEe się w nim tnjtnającego. czas \t]starczana kolonifację potencjał po pmgeńtolo\ĄYch'posiadająqrch tygodnie zabiegu. w zabiega. .llaoperatola niżzabiegz zasto..

13.oss'gąbcza.LuIe'rnot.szyst.6 zestaria te u'lniki. z kich zabiegach' a zawsze po zastosorłaniu . jako mateńał\Ą'szcze. plz](zepu tącznotkanko\tego' Na\Ą'et. gencrar a po sr.Rcdukcję kieszonek pn1zęb. i pos/(/egdln!'h me|odlcl /cn'a do ceramiczne lesońo$"alne omz nieresońowa]ne' chorób pluJ.jeś]i\Ą'.i AJlogenna.i dulo8pllnpj /J.szych \\. b!.]5Jmi PouY i bariera zaPor.agoo' obser\. ia.k|lie.:YnikóW rcgcncracji tkanek pży.owai gąbczasta Bio. sta Etiłbone i Endobone' ż]'ła się kość. nj'ch mateńałówwszczepo\Ą'.uje się po prawie \l. fl]k pŹed opublikoua.lvieldfi]i h\'orzenic się pnede długicgo pżyclcpu nabłonłowcgo. skaling pod.loĘpn5" jęłasię najbardfiej w stalrach Zjcdnocfonych jako wlizczepkości sZr]iko(€ j i blaszko\ej' (IDBA) oraz kość mlożona.zębiapżedstatił Dragool7 w kiążce pt.]liku t-lch Zabiegów st. ora/ Lt\a\uq]tĄnU\F8Umoie l. 1].JPĘm kirP|. który mógłby zapoczątkować regenerację tkanek !!sze \ł]'stępuje (chociaż cfasem z dfugim pżlcze.olra. . pżr.rrepa' h lo. $ją pr€panty alloplastycznenależqce kilkrr grup: o' "nę ..m $fględem skuteczność takich zabiegó\!jak n]n]h $'g ]].lębiacaton i wsp' (at ]) badaliu l9B0 r pod pem nabłonko!t.Metodyregeneracji tkanekprlyzębia po fabiegÓw € c zn cfychwg Dragoo'l7 Rege'reracja' reparacja iledukcja s zonekpŻ}"ębnych zastosowaniu ki€ różnych zamknięty Cz Cz Cz cż Cz grwa+ri otwańykiretaż Cr Cz Cz Cr Cz Cz C2 Cz if zawsze.cz czaseń' N ńgdy l|(7.]żu U/\.Regenelation of the Peńodontal Attachment in bioszkła' Humans'' \t1danej ł' l98l I'.1'm). suchanieodltapniona \Ą'szczeptlójfosforanu $apnia (B. sq onc stosowanc \] pcriodontologii od lat 60' zębia po zastosowaniu błony Zaporc}'ej. \\rnlka r njei..liofilizowana kość ludzka ze zrt. bcz now€go Ileterogenne wszczepy kościz\rieluęcejto $'sfystkimkość ko.6'7 Tabela Jednlrn z pienrsz!'ch alloplastlczn}'cL sl.ls \ł poszuki(aniach mate ału {'szczeporł€ g o. pollmery niem pieńl.'PlastĆrof Pa.Ych . ko repamcję' Po zastoso(aniu kjlctaŹu ot$artego obecric udobi'va on poz].bi4sło\\T'kirctażem.\'h!'o. sucha(DIDBA)' !\'\!l.j" po r..cję $it|ąpi' rP. oparte na \rielu badaniach.nteBcz. pów autogenn}'ch kościbiodloNej' zmodj."'szcze.!.?Fn'IlinoFnn\ kÓś.TCP)' odwapńonarnloŹona. pom\r?te i lite.ię żddn\lhobidMo\\ lF8eneru'ji|l"anc\ Ąl.fiko\Ąanyabiegdatowy u 188 .ł niP ńs'' (siarczan l\apnia)opisany$ latach196!}-1971' . b]ła ona oddziclona od Zęba długim pEyczepem nabłonko$i1'In' Bardzo szczegółową DużągrupęmatedałóW kościofaslępcZych stano.lm|.

ulegać Desorpcjii być fastępo\Ą. co skutkuje \Ą}'h\'ailaniemsię welt.md€ d ią jednak dfugiegozabie8uw celu ich Uą.owaniu' i Działanieosteoindu]<cyjne mają przede wszyst.'ć kompaq'óiln}m.jne. nie nia \łszystkich \Ą.t!\'olfonejkości.daćsię do tworzeńa nowegoptzJ'czepu łącznotkanłowego.lo\'\^\.\ł}'ch (cem.żenabłone. stanorvĘ materiały a]loplas1]. nie na uzlsl. podpiemrie błonyZaponcwej. Yukny (cylt) omzJensenai wsp. nie posiadać !. Podobneplob]e. kiem' Wiadomo bowiern. którcj zapadnięcie zrnniejszaobszarł].a]eantygeny tkankowemogapozostać.|taści$'ości to' k\\. ' sM\/e i lPp</e t\}t\ĄoPonej ul'on|urol\anie.rlnp i\\nlplvr/n.tki głębsze kostne szeegó|nie i roz|egłe.\Ą.ię tkanki kostnej.W}pełnie. sq własnej (autogelrne).szystkich komórcł kost. ki łqcznej dzięki ty porowate). agre5}. chołko\te wędlowanie' pryjąi.'cznej osteokondukcji. osteopmgenitom$'ych \łatyd'. g ó|nie szcz€ kJasy ||. no{'il s]'.ńkanialaczyń knvionośnychtkan" i porowatejpowieEchni (plepara. -']szcze]niejsze \lwetnienie ubJ''tku kostnegow . plfez nowo.ię i plfez naśWieflanie.:anieprzyczepu ale łącznotkanko\łego. iP \d pod\td\vip obp(nej$ied4 można \Ąszczepy biomateńałówspełniają bardzo poz$l'{.1r'/nych jak prz}zębia.anĘ8"no8cnny( ora'.]-astania szkie]etdo rraczJ'ń $łoso$ab'chi komórck (doq'czyto wsfczepów poro.ne.skania'z nie. któLvci badań mozna teżpląiąć moż|iwość dzia:la. pobranez podr ebienia'któr1'rnipnyk1ttmo słowe M. mrozenie i działanie chemrczrre co prowadzido zabicia\Ą.pozatechniczn]. /np kich temperatumch).Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Peuna szansę stwaĘały wolrre pzeszczepy dzią. . niluja. lub przycz]. Wskazania użycia do wszczepóW |ecfeniu w chorób p|zy'fębia stanowiq: podzębodołowe.ab}opoźnil' migrację nabłonka'osiqgano w ten sposób no$y przycfepi no.riały : stabilizacjęsklfepu klwi w ub]'tkukostn}m' ułah\'ienie M.polimpD oral in.pro|i]eruj4re i niż. zrr\lh' ka-rLino. ' ub}. ną rolę w plocesie regeneracjitych ub}tkó\r cho. p.m uz]'skania \r. b]./czFporł"'.ie własr iwosr anhgenosp redulliP . Istnie" je teżmoż|iwość pzeniesienia drogąwszczepucho. po.ukostnegost$.. : osseointeglacjęz nowo twoŹącq się kością (nai korzlstniejsza proporja 2:8).any twolz4cąsię kość. i iaden więc ze stosowanych biomateńałó\Ą.e sie clor hondro i o. nych. ńb zakaarycĘw Ę'm i wirusorĄych..pickaneu dorr u1so. kim wszczepykostne autogełure' Zawierajabo(iem komorkimefcnó!m} mig1jąre.czne mir/np. ubytk kostnetoważ}szqce (bie recesjom dziąse| materiały z błoną zaporowq)' powodują: Biomate.za pe\łne problemy jako mateńał wszczepo![l WpmM. i osteo.'!'szczepów kostnychallo. .18 według idea]ny h. speł. ' ub}.uteczną bańelę przed wnikającj.!vq gdyż kość.. ciaz przeważnie niesterowanej.n|' 4).ZlZep}Lo\|nP/Bo\\cF i wsp'.lllplvr .pPriodonIologii M powinien: maleria] posiadać\.r1nieniory'ch warunkólt U\łaża żerrajlepsze wszcepy kości sĘ.!'łaściwości indukcji cemento.czo. ndtur. gennych€DBĄ) i heterogenn]''ch (Bio.lasnej kości)' lóśćludfka uzyskanaz baDl.nie .oss).nątż por tkanki łącznej tkan]rikostnej (osseointegracja). brL do.a. nie stwarzają gdyż pmblemówbiologicz" (tludność nych. to więc głó\ĄTiedziałanie Jest osteokondukcJ. i postaci stacizapa|enia zapalenia pzewleklego.tcpnyłl' nicdrogim Idht!m$ 5|o. Natomiast $'śzczepyalloplastyczne posiadają głórĄ{de t'łaści\Ą'ośĆi osteokondukq. nia ub}tku kością. zaróWno pżebiegu W po. i ttfurkacjach W korzeni fębóW bocfnych. geneb.biąśouysta. gnrpy biomateńałórvdominuj4 h].tki kostne bi.mnablon. niku por'l'olnej resorpcji biomateriału(prepafaty resolbo\ła|ne). nia osteoindukcJinego dla.Zeszczep . stanowĘ . w pie d'ziqsłorł]'m obumiera i odradzasię dopiem po dłuższ]m czasie' gdy już nie ma szans na dowierz. 189 .\ły. ne)' Wśńd tej drol5)apaNt\\!. WpbĄvająone plfer€żnie na stopień . pochodzenia my mogąstwi]rżać kości zwieŹęcego' gnrpę wśńd biomateńałó\Ą' Największą wszcze. h działać zapaleniotu'ó.k pżeszcze.leob|d.

od\łapnjenju' n1ó' Zostają działaniom chernicz. ruwszczepkostny mrożonyi suszony (TDBĄ).6 0.1). częstostosowane UsĄjako: w Są mogą Ry.gąbczasta z kolagenem'Etik. rat]' uĄskale ze ^Ą'loĘdostępnew bankaci kost. Beckeriwsp.vrTnienionych DFDBA niż po skuteczne.']\rszczon''qLLocEN\E Są to prepa.7mm 2.tom2/g 0.lloplastyczny HA-Biocer (wsreep alloplastyeny 0.łniki badannie sąjednak tak jednozIrae.0 1-.t' posiadajqcego ' Według nie p€paratów o niewielkiej resońowa]ności) w sze doświad@enie stosowanrutych prepant&r BiomateliĄ w tych ubJ'tkachmogąbyćstosowaposiadapotencjał rc8enemcyjnąz bialkami matryql szldiw. i umiejętności operatom.epuodpowiedrfo mm i 1. bodołowych' i w firkacjach kożeni zębów obok \. Bo\łeNi \tsp. lv a cemenfu i w 84.1/ rozporł. osteogenicznynatomiast FDBĄ taki potencja]l z autoge Ę. jak trzechldasycznych wskazań.f. po DFDM w pororn.57o. Warto nadmienić.25-1.co pmwadzido zabiciawszls&ich komór€Ł tkanlowe ale wg niektófch autońw (cit. (c!'t. przyczepu.t' uąskali lepszew}niki rege. to n \lzmocnienie strultury kości najwięk. ale przycĄniaja się do szJt} ne.oss(wszaep het€ r cgenny kości) Endobone (v!5zeeP heterogenny kości) 500 Interpore (wsrcrep.oss. stwie zili odwtct u zlvierzątdoświadczalnych przwadków utworzeńe nowe8o nie hamujący \tpł'wDFDM na tworzeniekoŚcr' go uzrskałw B3. nowejkości.zlsk pr4cr.46-{.0 0.11.13.asą otre Niektó. w za]eżności kztał.s 0. Światowa organizacja zdmwia czepułqcznotkankowego.49m2l9 (dotyczy szczegól.425 0.waniu z ostafuich publikaqjiw}'nikamożliwość i go zastoso\tEnia nawetw ub]tku pC| FDBĄ uz}skaliteżinni autorzy (Rurrrmelhart \łsp..t. DFDMjest tepszyniżFDBĄ gdyż ne z błoną uzy.tkanekprzyzębia .0 zaporo\Ąq' ziomJ'm'rrajlepiejz błoną odpowiednio2.e !..67o KoŚcI są to nej po operacji platowej odpowiednio53.25-r.3%omz ffi wszcznr'r.suszeniui niektół'rn n}Tn. HETERoGENN'E prcpanty bydlęce(Bio. mrozeniu. nje $ pr/}rcśUP Ęr2no|kajllo\Ąego. oraz pr4aost kości jednak staĘBtyca e znamienne' & rvszcznpr: et-roGENNI' KoŚcI Sąba zo Różnice ńe b}'ly skuteczne w leczeniu ub}tków kostnych. od llej (Emdogain)lub bez nich. Ićpsze Wniki po zastoso. poddalenaświetlaniom. 7wiq/. sta i Endobone). 4) a świeżego szpiku kosme.ll vetody regeneracji ''Ą'szczepów kośnych iaL]op|astycznych' parametróW niehórych dotyczące Wybranych danez piśmiennictwa Tabe|a 13'7 Dostępne Bio.kość 53.(.7Obrazmi& uszczep kostny odwapniony mrożonyi suszony kroskopovlyBioOss (DFDBĄ' 190 .bone_ gąbcza.1)antygeny pozostać.7mm. że wedhĘ dalrniejszych przedewszystkim pog|ądow i kosć nie mjala 7do|no5cih\'onenia pr^.5% grupie kontml. Te oraz moźliwości skuje dopiem w połqczeniu kością tu i wielkościub}tku kostnego \'vynikidotyczw zańimo ub}tków kostnych podzę.4mrn i 1. 4) szybko rcsońowalne.zec}niąialą KoŚ . \\ w 1997n Zdleci]d. biomatedałó\a q.rraniu kiego tilorzenia nowej kościi nowego pEyczepu neracji kośLi zas|oso\łaniu alc Hia|l (d' 1\ po /asloŚowaniu 7 konh)|ąbe/ legoprPpJ-afu. 1) Melloniga (cr. korowa.

czy ńercsońowa|ne.\Ąpl}'rv rcgeneracjętkalek przyzębia'w}'r ]ra lta on f rł'raściwości mitogennychwch materiałów(sty.zno|kŹnko\u' i ię Irenlrer iwsp.' 13.mi. Z mi gospodaifa(sz!ókie pEyleganie fibroblastówi in.a kanal M'}pe}niony. na. \'wlduczyć przenosze aby możliwość nia infekcji. poza w. się natomiast do większego wlpeŁieńa ub]'tku pżJ'zębia tkanĘ kostną. cha okołol0-l5 pm rocznie)' Resońot'a]ne.e W wszcznw x'toPLĄsTYCZNT są mateńa. powane koścĘWdajq się baltziej Ęcjonalne' Są one oparte główniena J].trójfosforaniełapńa (na ptzvllad prepdrdl Ceru. ja]< rPgenPmcję i ora/ Za|ouno i Loś. bioszkła oraz ramiczne polimery Plz$muje się. pfy{fep lącznotkan]<olĄ]l i dhĘi przyczep na.anka |atzna \ęd-rowMip komóIreŁ \Ą' t}'rni kostnych do i\'nętlzapot20 Dane dot]'czące u'szczeŃw alloplastycznychpo.tlójfo5fotan wapria {B. łówalloplasbrcznych postaciroztworukoloida]ne. stwie<lzit obrośnięcie wszoepu tkalĘ łącznq dhrgim prz}" z czepcm naMonkou1'rĄ a]e jednocześńeniewielką tccpnem. miazga zostałausunięta.ch tworzeniakości) oraz z dużej biozgodnościtkanka. ńałom al1oplastj. Hydrok\yapdM {Hap) Calo(PO4)6(OH2) B. unikanie mate. Stwierdzonow obu przlpadkach koIzj'stne .ych).obraz ńg zmianypeńoendo:ubytek kodnypionowysieqd.\Ą.m ob. szanina waln5'ch(wńżnych proporcjach)uydaje się bardzo Ry.l9pzqri. wa na tlvoEenie się kości wewnatlz pol (z\'!y]de od tnech miesięcy) z jednoczesnJ.tu (Ą]śipore) olaz prepdrdtuBioSlas rccrarnika lau mouowapnione " fosfomnorva). dają. mL acjawzrostu tkanek podpo!o. ale miłmskog)wo w oto.lko stmklur-akrystaliczna o bardzo kolzjstnych parametrach (fabela l3.'|3'8 Wzory chernjcf hydloksyapaMui B. . 1 brok po Vvype|nieniu ubytku kośnegomieszaninqporo.TCPVlytwo żyla się kośćpołąoonazośa|a hydrokjyapa!^em' i z 191 .zębia preparatu PerioGlas. od pieniu porcwategohydmksjapab. w go hydrok}żpatrtu lub pok4'tego fibmblastanrr' ZmieĘaj4 one do ułatwieniastosowanialub prz}" śpieszenia regeneradi tkanek od dawnatoczy się w piśmienniclwiedyskusja' cły bardziej racjonalne s4 wszczepyallop]astyczne ulegąiąceresorpcji. cryli około307o jej zawartości. szczególnie łygodne w stoso$]aniu bloczki.resońowanego B.9a'b a.ożonych tJan schorzefuem' W n€paracie Bicoss stosoi\'anJ'm 1985t zosta' od ła usurięta cZęść organicfna kości. ale baldzo powoli (wgsto.uja nieldorymbiomdteporowatlm bardfo korzyst. s]atetyczne).an]. (natuńlne. że nie $'pb1\'ająone na przyczynraJą uzysk pnycfepu ł4cznotkankowego.TcP) ca3(Poa)2 Ryc.ych uzJ'skane ludzi po wszcze.7).7)' Jest podobna do kościludzkiej (Ryc' 13. Mogą to byćmateńałyce. . tomiast *'szczepieniemateriałuporo\Ąatego l!pły.voduje $yhvożenie się wokółniego zĘbu tkanki łącznej.a Wiadomo jednak' że wszczepieniemateriafulitegobez pot por. tylko chodfa z a pojed]'lczću ludzi' ostatnio2l opublikowano lr5'rriki badń mikroskopo\Ą. są ce się po zwiLeniu prfecinać.przyzębia Metody regeneracji l tkanek się fakaznąchorobą wiilsoi\ą by.lła. nie ulegajqteżresoĘdi.ę laena.. Te o$al. zastę. plzede \łszJEtkim badańu zł'ierząt. jak blonko\ły Podobnie Nevinp2 po wszeepieniu do ub}tlol pnj. łami kościozastępcz].ośnręciem wszczepionego mateńałualbo tkanła kostną' a]bo 19Porowa|oś( pobud/d ll.7eniu obu biomaterialonobcpmowarozaniwno t].}tyEmdogdinen al|ogennych' młejscu W .\łyiki ldiniczne. kośLipr^.7drugipjstr. riałów pochodzeniabydlęcegoch}lra. że uz!Śkany jest z krajórv niezagl.dry wiePcho?klębd f 1j ł. nych komórek do powieżchni tyCI mateńałów)' Wafio tu wspomniećo mod!fikacjach biomateńa.zeplJ. Pozostajelltedy q. osteotopc (ńżnicowanie komórck kompetentnych do {}.czn]'m ny.on] miep€paratów .orbr.trÓjfosfola. (rrA-Biocea tro'osrordnJ waTeqohydrorGyaparyru i (}TcP)' Kożeń zębaW aasie fabiegu zosta|po' Wapnła p"ed wp owdd/e-ienwszoepow k.esońowainych i niercsońo.

u kostn].rn po wszczepieniumiesza iny obu materiałóWktóĘ trudno odńżnić od sqsiedliej tkank kostnej (Ryc.cas(?o'2 oĄhitlockit) przyczj''niasię do twoźenia kości.tną gdyż W latach B0' N}Tnan i wsp'6 olaz Lin. żedługość w}twoizonego uk|adają zb}. wszczepienie biomateńału przeprcwadza się pełnego z w . kostne a]logennei hetemgeF ńejsze niżvr'szczepy ne. dobrcgo ufiksowania płatagęstFi i szczeln}'mi szwami.BioceI tńjfosfonnu wapnia (BrTcP) oraz resor. szczegolnier. tyczącychnielesońowahego prcpaiafu IIĄ.75mm. (IłĄ). w szczegó|nie a||opIastyenych. uz}skania moż]liwości uszkodzonego)plata (cięcia wewnątźro\ł'kowe.13.al1kowy 1o.lszaepya|lop|anyczne z Regenemcjakości no$y pŹyczep Ęcznotkanko. odpowiedniego przeshzeganiawskazń. się t!. i R. zestałvre.B).23.25 pacjenta.krotnego .tójfosforan wapnia R.wg niektórych bada. doIetnichobserwadiklinionych i radiologicznych. por.l9 są Wszczepya]loplastyczne uzna ane zabezpiecz. dmwaarakomórek do \ł]tllarzania się tkanki w ub}tk.7Ppląc7n |].łasnych. grubość warstlw !\.25do 0.\ł]aostek) Zta]erza (DFDBĄ pacjenta'wszczepy kostne a]loplastJcżne w FDBĄ) możnauąiskać Z Banku Kości Instltucie Biosnukturf AM w Warszawie. się b|isko siebie tvr'orząc nie mieFca d|a stwieńzili. zc o może winnaprzekraczać eej grudki. umieszczać ubytkuprĄ/. .2.antj'biotyki). zebrać jącoI niu z kością natula]ną. ki \łzmstu. granu|atuodpowiedniej Wie|kości dwa nąjbaIduiej ewidentne skutki rcgeneracji tkastosować ziarna o eąstek od 0.lhe i \łsp2 0.19.ch bio.sz(zepu a||op|asty@nego nie w pzekroju pojedyn.lly i zębiazawsz€ w kontakcie kokią.|. przde wsz}''tŃm prcpafaty porcWale' stosowac porów nie powinnabyć mniejsza niz skuteczność metodregeneracii wie|kość 100-200 tkanekprzyzębia tm. możlirvości cji \Ąszczepem kostn}an można okrcślić jak 1 na 1 670 000zabiególtl a materiałemalloplastycz.a |cż.jifl-lCP / do5tar.hobserwacji. |-|-Ą \'] korys|. że !!yc.zasie operacjipłato$ej. bezzębny.przyzębia tkanek Metody regeneracji kilku" \Ą'}Ąikato z w.j.Tanipm Ca i Ph do ubltku kostnego. po ZaŚoso$€ n iu ie 192 .13. cięć unikanie zb}t rozległych pionowfch)' zastosov'ania odpowiedniegobiomateńafu bez naclmraru.]ywszczepowe mogq pochodzić od operowanegopacjenta ' pobranie wszczepu koścr w cfasie zabieguz jamy ustnej (guzszczęl.9a b). nłm jak ] na B 000000zabiegów czyli prawie 5 mzy mniejszą'Wszczepyalloplaswczne$YkoŹ!tst]. przygotowania r. Biomateńa. dużegoi mocnego (nie. W \. parametryniektóĄ.l od poniżej mm sq niekożys.t rcgeneracji Wranania między kości nimi.'orzyćbez wspołist iejącej regeneracjikości' Z wielupubtilacji$tnil.łrowalrrego tal.!5zczepionych biomateriałóW ziar. ka/d]indtomjasl prĄ . Mellonig2swskazujena podstawiedoBchczasoprzeniesieniainfek.jej w ciqguH miesięcy'Konyściz zastosowania mieszaniny \'lTnikająz: utrzyn].oilatości.Wodzenie zabiegrr Zalezyod: autorów1. nek przlzębia lq'twarzająsię niezależnie siebie. zastosowaniem plata śluńwkowcokostnowego.lnid porowltości w pobudzaniuu ę. Eoje[iarĘr prirrnnrL Zdjęcie snr'ów wykonujesię po 7_10dniach' Wy.''iększych jono!' pot\olnei rpsom.palametów doty(uącychpo.wa ia miejsca w ubltkach kostnych.7 ay aąs&i pl4czepu łqcz. kości ubr'tkr plzruębn]tn'Houston i IGnjIg3 \Ąy. notkankowego r e określa\łysokości po. W Tabeli 15'7 zebrarro materiałówwszczepo\łych' Dotyczą one wielkości dotyczqce \. podobniejak ale więkzośćbiotnateńałówallogen4ych rde \łIĄĄła na uzysk pżyczepu łącznotkarrkowego.okolica lub biodrcwego bńdki.Vvane są teżjako nośnikiniek1órych Eeparatów (cz!mni. Wedłrrg niekórych po.en(granulek) i por oraz niektórych istotnych Za|ecenia można następu. gojenieufyskuje się z\łyldepo 10tygodniach. korzystna (Ryc.

jak i technicznych (tedrni" pr)czPpu lą. t Ubyiki pionowe między t Ub}.u.!v61%(śrcdnio 65%)' po|iczko\ĄYch klas]' ściemych w Gonze na ogol ubltki w firrkacjach koEeni II i\rniki uzyskuje w plupadku recesjidzĘsła kcl w zębachtEono\Ąychgómych (Pontorierocr.:róręk Cells) niż i ozębnej.ki kostnew bifukacjach koneni II klasy do] oraz w nych fę.T Niekiedy zb}tnia wąskość tyclr ub}t' gene. \aedłrlg niek1órychdoświadczeń tal{że ubJ'{ków kost.kuje.tkach r(yZd\Ą. w Tabe|i15. |ł blony zaporowej przy są'jce zęMw irzonowcóW||l I i k|.][ościpozostałej tkanki ozębnej. k1óĘ musz4pEebyćte komórk z pozosta]lej ozęb" stosowaniu l'on Zaporowych (nier€soliowalnych nej do miejscaprzygotormnego regmeracji. z naMonek łączący ' zńżnicovane $lĄiki stero\łanej rcgeneIacjiub}t. jak i niek1órych biomateliałó\a DoĘ7czy to t\rmiki u7v.długi'' (ewf ladektomiq) przyczepnal'onkoily uniemozliwiający powstanie t Ubytki Wprzebjegu kości rece9ji dziąse| I kasy |i pżyczepułącznotkanko\łego. rccesjidziąse||Vk|asy Komórki nablonkadziąs. zali istnienie zwykle trzech stef tkanek w ubl. miemodiwiającejpżedostaniesię do ub}t]ru pŻebiegu r UbytkikościW trifurkacji r UbytkikościW ||i nego komórek nal'onka i tkanki łącznej dziąs]a' kolzenigórnych trzono. Ban]-/o i.znot]Vn|. fibroblastydziąsła a \!y'dzieĘąCzlamikihamującE osteogenezę..yul. na jednej ]ub dwu ściana. w ub}tkachpiono{ych pżlzębia głębszych 5 mm kor. ub]'tkóws"ściennych 73%' w 2.o.owejuzyskuje się tylko cuęściowq ognniczenie skutecznościregeneracji tkanek nelację ub]tllr kostnego'Aukhil i \Ąsp'(cvt'1)wyka.tkanekprzyzębia" |Vletody regeneracji ą Trudności technicarych. t UbytkikościW bifu*acji .ściennyÓ 62%i 1. wskazania \lTĄikające z mol{ologji i głębokości (najbadziej powierzchownie) ub}'tkówkostnyĆh.Ubytk kościW acj] fLl korzenido|nychigórnych sz(uelności korzenidolnychtŹono.ou€ 8 o n} ka zabiegu. bialekmdhtq .która dostarva SRT omz mczej ńewskazane' skutecznośćSRT (r.ła tworząbowiem . o niż Melonie (c}t' 23) uzyski\Ą.}I] n' lda. szczająq'ch. leczenia sP. ści.tku gitzn1& trdrowieogdln. o ŃPlP latwiej uĄst(uje.ze ub}t' kich i poziom1r:h lepszew ub].rn rcgenemcji: ustnej. jl ochfony przed obrrażeniem załażeniembłony i zaporowej.zldiwnejatmdoB Molfologii i 8łębokości ub]tków kostnych-lćpsze eain).tkipoziome t Ubytki pionowe niż zębowe rzeni zębóW Waruntujqce8opowstanie nowego 9|ęb9e ply.r do odtwoveniacemen. rege' błonyzapo.palenie q/toniu).eglamych (głębokość kieszonek nych podzębodolo\ł}d okĘalych' przyzębnych powy'żej mm) niżlv ubrtkachp\'t' l$ więkzość w]ników badń wskazujeteż.ię l. płatado przykrycia ńu odpowiednichwielkości błonyzaporcwej' n odpowiedniego pżygotowania powierzchni ko. prz}paćl].ifurkacje) bów tlzonouych sąbardzoskuteczn]'rn modelemdo lda.tkie mm) (<5 5-6mm pfzyczepułącznotkan]<owego.lla nalfę.rogenit(. pzrzębia zaleą pvćde ilsą'stkim od: ków tkanek biu wskazane do leczenia chirurgicznegometodą . w Mniejszy potencjał skuteczności Eezentują sRT . jeniu koEeni zębówtrzonol'Wlhoi. prz}zębiamoże$l'rikać zarówno z przyczyl biolo.8lestawionoub}t]rikostnew pEtzę.sy WcóW || k|asy kost. oraz praudopodobnieod odległości.. w utrudniaodtworzenie kości \ł]mstkazębodołowego-rzeni Ęch zębów są raczejniedostępne'Możliwości l Tabe|a ]'8 Ubyt|il'ości' 193 . hĘJena iam1 poddanl. rlych lub nier.acjętkanek prz}zębiaw ub}tkachkostnych kóW ie pozwalająca dostęp . na przyldad w u4ska.u uĘkóu piono.tkimiędzykorzenioł\'e tńfukacji ko.ię lP. utrudnia pełną regeneĘtcjętakie8o o hzech ścianach.Ifi oczy.tr..!ej a ub}tl. kieo przy]eganie błonyfapomwejdo koruenra tomiast ub]. do i resorlmwalnlrhl.totn}problemklinil /n} \łpł]Ą^aj4q nJ D stltfę \ł'lókien łąca1otkanło\lych ń\anoległych skutecnośćregeneracjitkanek przyębia stanowią po powierzchni koŹenia. się i 5). jest bardfo dobEe udolatmento$]ana tu zań$rno po za. infpklia.. i t.a]ł t1pełnienie kością ubltkll @ontoriemctt.5).t' Na.rctrałcja pooperacyjrapłata) s|r[ę noMe8o i ' kości' ńęc pełną regenemcję głębi w \.

wiem pmgcnitoro$-.klina) lub DFD. że naj\Ą.ch zabiegórv kontrolnych po samej operacji plato\Ę'l.on do . uz]. oehie.tkach. ale jednocześnie Zwięk.ie.570.tn pokł\cicm na\ĄetreGsji ldasy n i ^j 1łg NlilleĘ.p.5 mm' zmniejszcnic głębokości kieszonek zastosou'aIiu l]łonv regeneraq.oeKlo'rl i"a' żenia poi.iednak generacjikościw Zadn}.ielkagłębokość z \ĄJ.iednią szczoteczką \\\niH \\iplu. 2b 7 oużvT|g|ebo kim ub}tkiem kostnym.biegupoAqa. gdy samo \Ą. uzlskane w Iegencracji ub}tków kostn]'ch pokĄ.tekbĆZ\ł]. pvez pacjentai okrc.I]ugiego się 5ię po udostępnienill takiego ub]'tku do ocfyszcza..n." Ą. to\lej lv 2B. L]b].zębia.v furkacjachkorzcni stosowaplz]... pod płati pod przeszczcp szenierccesjiod 0. wanyrn tróiJosfora Wapnia' nie . rylko i biomateliaiów: Podobnieprfy zastoso\aniu złożo. ne' Uzysk pż!'rostultaha się z\Ą.10a ib). nat\ct Z biomatedałem i anlłlriotr.ruloroM dnflL. inni a (Pontońeroctl' 5)' żew mniejsĄ'ch' nawct szelokich płytkch.iększ!' ob]iczany 1'..(d 'onnq po 7reio'o.ch lkanek W ubltkach kostnlrh \.l rPśPnPfu.lrrst kości. Uz]..ba zastosujesię jed.'ie oti4sa prZy.ego|iego |ló|fo o'"nL ńdpnE lil ooo.lnda\ł'cą komórck opis$ta.w bi. kostn!(h jest siń qvnika jednak' żemożLi'!.dfili.c .pm" policzkollcgo ufedniego).lulo17} '\-i!]ermJn 1| |/ prą. komórki prcgenitorcte' ozęblrajest bo.owo!\łĄłoPond u.c.lkach tów i pveszczepów łąC7notkanko\Ą'. \'icń'l' Gui.?ruyszącą rccesjąd7iąsła k]asy do.lkoplaslł'czne poklvcie lecesji tkan' nie tl'ch błon cfęsto t.df ng 7eb.tkikostne rv fuIkacji koneni l klasy są nr1" z\\ala na u7!'skanieznacfnej popraĘi . ch]. po zastosowaniu a opelacji pła.In opero$an}m ulrytku po Zastoso\t-aniu blonv Guido. ale ich nie\Ą.4.!k]Ć y średnio międu jest bia w miejscu fi]cesji moż]i\Ą'e po dodatko\.nikajacej ]de łah\o dostępne. gojenral re. się $]'pcł.fkowegoprzedniego.h\'orzenia lkanki kościozastępcfej. b a oo.odsetkach'obsen!'owa[ duż]'ch w Ub}. fEkacje 13.. Ę.ic. czepu ł4cznotkanko\Ąego.acjako.llclcpu łacznotkanko$ego iż lv p]z}la.nejmechanicznejaI. po8o ubltku kostncgo. jest częścio$'a nq) możli\Ąa rcgeneracja tkanek plf}uębia z pewn]. BA + porowat'v + tehacvklina' że IlĄ nocfeśniemdek1omięjedncgo Z kożeni (najczę.90.dostarczającej głó\1.udnieiszei lnniĆj skutecf.ri podzębodołobYch ludzi w ciągu ostatnich 20 lat I i II są najczęściej u platami i pżeszcfepami.tważania .Lulp(/norLi so\ł€go oczyszcu plof esjona]nego' ania blon zapom$'}ch(e.'k]lad Pontoricro i \Ąsp' (q't'4) d]lugopinii Więldszości autorórv Z ostatnich donie. pokyc]apozosta'ch toz. jednak duzc.kuIPk uInrdni.Metodyregeneracji tkanekprzyzębIa z pneszczepemłącznotl€Ir]o\Ą5rm błoną i biologicz. prz]padki26' tie stwie zonoIe.r'ch'|23 n}.\ .tj mm.l0a.l bo bio]ogicznej Gmdogain) do lacznotkan]{or\ll Rófnice międf-vńektóIJmi ll]'rlikami badań s4 Ubytki kostne poziomenie nadająsię do sRT we. szczegó|nie obrębie W koŻenia por/(osego przeo-iego -edro/nrn' ldnJdm r b Jede.\Tiku b.s]€nic regeneracjit}Glllek!tZ}Zę.bń|u losrnegohydroky. w firkacjach klasy II po zastosouaniubłon]' zapolD pży zastosowaniu ści specjaln}'ch metoil /ożon}rh lł'q aZu. nia odpo\'.5%' pełne Natomiast sculeanl] uz]''skał nJ. one pobran]'ch p.Różnicete pra$dopodobnie i stosun]<owo wTnikałi'l iloścjpozostałej ozębnej.{ l.T}łem po'ą(lc . \\afupnip biomureriahr por. lecl jest ką dziąslo\ła.\']łn 1.-et eresodro\ralnego.chmctod (korolo\Ąolub boczniepżesuniętJ płat Zamknięcictakich ub}tków po zastoso. Różne5a teżpotencjalnemoż]ir\'ości genelacji ubjtków kostn!'ch lv zależności ich od \\iPlko'' i' \icl. gdy nc sąteż.yl . Znane są na od$'ńt przypailki.J r. Na plą.7 a 3.ego rrieszaniny |id|oL !dp"t}1L . Ikancl.!a regene.1'5'23 nie osiągasię jednal< rr:gencracji utracon}. zamieniając c\nlab.o( po z.]t. sh\. Ub}'lki kostnez to\Ą./ntsBU ściej tń.\'ch z podniebicnia t\Ąa ego' \\'. $'skau żepo\t'odują d$E razy więksry uą'sk ują. ko]agenolve.skwali pełnq Iregcneracjęub]'tkó$.yrr 7 .[aniubłony 194 .ą.| -lr. ającejubJ.). sIłI sąlĘC ograniczone.PTFE.].kiem(DFDEĄ + tetraq.wancróżnieplzesunięt5m.na\.|ó|/\ Ryc']3.a ostahio kombinacjąpla.eso' po'o\Ąć|ego i bo\Ąa.omedn (P'j. itTdogainen wprowadTFnu ubyl(-. przvębnlah od 1'5 do 4'9.

orzenia długiego blonkowego. a t1'lko n 15%nie uz. I L ] l d / i " j .qa . Christgau2?stvlicrdrii bo$icn po$stanie ' \' |'^'P"Ą ó1 e ||t| |'Ór/'pni'Ń'-"o c8-.2 m m 4z% l. r a ' j i l platora.ię o. tFbo /J!.t' o 23.5mir 2.rskuje się żadnejpopla\l' bo operacji płato\el u7.29): h-szczep'\' kostne.IJ.72qÓpż]padkóul Niektóv!' autolfl' @]u. nekpfyzębia(Wg|V]eloniga) Wypelnien e uby'ikr przyczepu Uzysk nowego lEcrnotkankowego głębokości Reduk]a prfyzębnych kiesfonek Powstanie recesii ąsl3 dz 65Y..ufvsk pż!'clepu iac7n()tl.7 l. a po \!?ełnieniu fa.r.anko\\ego. śnie Zahamotania trr. l ...J.ra mej opcracji p]ato\q odpoŃednio 7.r mo.-nor. L ' \ ' J l I i | | z samqbłoną Me|loniqa) blonl zalrorolrcj rr' 58%. r l n k ] ę ' i e | .lt|ępuj.2i.o\Jru.o\\ą $.9mm 2.. I j q . po. no''Fj po zastoso\aniu lóżnl(h błon za.]' IP\Fnpr.| /a.! RedukrF 3Inrm 0.r"tp-dlo\oilrc.! nrnr llnrm głęboko.ana fi]generacja tkanek plz]zębia po ua.tkóW en 66% 2.szczcpie Bioglasu (odpo\ricdnio2. glas i prcparatu Emdogain (uzlsk plf]'czepu łącZ. I o ..]. LJ'ch ubJtkól'. .j.l 'ć.: \'}I]Alni-|ll. J . mentlul i Steibelg qt ]) po t]pcłnicniu ub]'|lól\ kostnych\\'szczepami kości poĘciu ich błonqko. kości\r 2ł2% poro\llch (Gore-Tex.ta l5 mrnponowo mm 1. ' .Metodyregeneracji tkanekprzyzębia zaporo\\€j e. Lolu. t}] acrkolriek po samfh txh zabiegach uzyskuje sie tcż pcwną rcgcncrację kości.. a po błol e Reso]ul5'2 mm' Lcpslc tcż\[1lild uz. jcst.r ocenaslanteczności rcgenelacji tkanekprzyzębja pźede zastosolĄaniu bionatĆdalóx dotYc7}' .jtkanekpryzęb a f W9oepami poIowatego (wg HA Wypeln e Ub}. * l | | i cj " .PTFŁ tjl]<o\r 3l%.2mm 38"/" 1. l r .l ści rrielkości i ńęcej' 50% 15. l<olageno\\a). Io\'\/'/' |\' /..'ii Uh'|kL i. i rzrrlisalj \ 9r. mniejsz}m stopniu w po (szczepach biomateńałó1'uh!'olzeoc7el'ujesję nia no}'egop[yczepuł4cznot]<anko$ego ijcdnoczc.1mm 0. skano po ]qc7n]m 7astosollaniu biomateńalu Bio.l% 40% Po i preparatu Emdogain uz!'sku]e się fastoso\laniu podobnerr1tiki rt SRT pfvębiajak po błonachza.8).3 rnm rnknięcia furkacji' T}']](opojed.c lr '17%.J. r przlpadlu Hazc Pamrjeopjnia(Tabela koĘeni (. . szonek rl.8nrnr Porównarieskutecf ności wsfaepów kostnych FDBA W rcgenela. redukcję glębolioścj kieszonek i umocnienie zębó\\l \{.rloa ' \lcllo1i! . '| /\. d .l mm 1 sz}'s|kin \łlpeifuania ub\tkćx\ prZrzebia tkanką ](ostn4lub kościozastępczQ.\s](ujc nalomiasl W'{77.9mrn 3.. po s.') s! lll ub]t]ó\t. Cuidor.u-no\J' ll. 1r {'In pŹede \. k u ' p ..3 mm i 2.amnjblont zaFrolpj Ion \\ SRT u}r}tkó\\'kostNclr zuiazan]th z recesjq dzią. !.loB. z n ' l ' t ' t a T a Ą p ..'na\\]1ot. notkanko$ego :j'4 nlm i redukcja głębo]ości]oe.l. | W 5kuteczność W9żepóW DFDBA legeneracjitka. tszcfepem I]]EA i pokĄ'ciu błoną pot. częściol. stosoraniu blon zaporow-_lch jak wlnika z potyżej c}tol'aĄch Clan]'Ch' o \liele Skuteczniejsza niż sam zabieg płatorrl bez błor\ lub kiletaż ohtlal. l i \ ' j c J f b|oną porową regen€ r acji nekp|zyzębii z€ s tawieniu za W tka W \ P o n I o ń P I ti' ' \ ! ' ' (Wg p p .86 mrn 1.Io.]Ó. l .lp' ''|| dją ']n .sz]'stk n atl.4 mln. \\ j nrL: 1.9 rnrn).2 mm 0. polo\llch' Uz]:sk pnyczepu lącznotkankotcgo po Emdogainie \ĘIosił po cztercch latach 5.w fuIkacjach gdr"ż brakjest wskazańdo leczenja chinlrgicznego.1mm)niż po sam1nl rr. siq mknięcie częścio$e) ' SLclo$.L1ipnil n. ni' Idaj. plz]tzepuna. n F / .\'ncze doniesren]a skutecf ność Wszczepó!'r DFDBAzanosowanyĆh ' | /' ' . tylko 7a.. 2. ' I r u L ' l I o u f U .r'..

0 24 13.biot1.8 23 46 17 f1. chodzi o $lpełnrenlc ieś]i pż]zębja kością' ub}tku uz}skuje slę po $sfc1e.5 ub].tkukostnego pż!.jrdemicldch pr}l. 196 .7 46.sz( 7e.5 0 3f9 100.9. . \slczepów kości (7B% pE\padkó\\ lr5pel erria całko\lite-gokościi > 50% omz Ęlko B'5% pv. . [ościa samej błol)y Zaporo\.7ŁhpD]!.5% rqpctnie[iu po sam]m FDB]\ oraz 78.1 4. r n Iepszeniżł..ścien. nl'mi odpowiednio79. plc akoporo\\atego s]'ntetlczneśo l|\ i nafu.ej' \\ Tabeli 15'11 polównano skuteczność \\.a przy7ep łqcznoLkankorw shrierclzon1ldi nic/Ije po l'. \\:1.7 142 43.9 6J 24. \\]l]ełnieniu po rnlesZarurq\tszczepó\\: zdecydo\lanie $iększej skuteczności \r}'pchrienia ]iościaub]'tkó\. n P : A' .ch i jedna]i porlkleś]ić \t. n]'ch bjomatelialó\\ \\'regeneracji tkalek plz}.4 r5. Podobnąs]iutĆclność. nie uz]s]iujĆsję tiko \\.5 11.i allogenrle. padków rlieudall}ch)' na ogół podobnej skuteczności lr1pełrrienia ko.1 21.niki zal\'a. v . J .abc]i 15'12 ZestarĄionoskutecz.ieniu koDtrolą'In.8 63.1 prezentuje natomiast zesta\lterlrc 0 <.9%pr4patlkórv w1pchie.0 1.r1reł.szczcpami polo$ateśo liarnistego ll\ \aton ast \r l.Irnikót\. R ' . I . n . h I n B \ por^. ścią ub1tkórr.ch IDB. nieniuub}'t]ówkostĄ(hZiarnist)m' poro\aĘrn lł\ DI]]BĄ i FDBAI W'ocenic histologicznejnai lepszl'1[.nani " \ .aczkol\\iek nieiah\e do ocen\ gd]ż pocho. .j oDeracjiplalo{el.ścicnnvch1r pońrrruniu z ]. z formacjc /alt'afie lv tej tabcli 1ts}Qzrdą$lTaznle na \iek\/l \ld||F'lnn! \'t/'llppó\ ||']B\ |Jż 'a|1.t lc /tlL'\'|\.6 15.\/'/^lu lu\l||pgn Di l)ll\ /d. uf I ' B \ i l . . .0 86 49.n. oilaz 22. / a p d \ \L o .nie' Biomatedał}' mogq b}'ćskuteczn!'mi cz}.2 66.Zqbia' Tabe]a 13'9 plezentuje takie \]łiki po \\lizcze. \ | | p h l / n c d | Ą | ' | .o\\€tego ll\ z kola]i ]ub I]-TCP stwiedza się ńększ1' uzyslr nolrego pvy'' czepu lącnotkanko\ego' niz po $szczepie lit(]go l|\ lul] po samej opemcji płato\\ej' Noł.5 6.2 21. Po wsfczepje makrcpo. n o i ' $ . pi)\\ kostn].t n \ .0%i 69.4 56. dZą Z $ic]u oślodkó\' a].kó\{ l€ n ego 7 blonq zaporotą \! pońtnaniu fc skutecz./ębial caikolritc (]T]elnie.\ \\.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Zestawienie skutecznośc WsfczepóW konnychFDBAWporóManiu z meszannąWsfcfepu FDBA kośc autoqenn€ j plzyzęb (WqMeion ga)' W \Ąypelnieniu kością ub\'tkóW a 53 3.i d u u c p n n . ralnego ll\ uzl'skanego z korali. re8enelacji t]ianeli plf]fę.raŹn1cllróżnic kliricznrclr po lr.atlr]. pach lostn]'ch DIDBA\\ zesta\t.l0% prz}padliów: Nie ma 1{.0 78. l . l 100.(cienrr].daie DFDBA' się B i n l n a |l'i a l r .ścienne38 fu*aciach 09óiem .szcfep\ k()stneauto. \\7rosfu]ubanb.te$'Tabeli l5'12 sqbardzo intere' sujace.ch oraz ub1.szczepach bjomateriałóNnie zawsze daiesię pot\lierdzić lustologic. r iJ l rr]pełnicniu kościąub]tkólv 1' i 5. .Zcnipo $szczc. bcli pochodzq z badail przeprolradzon\'ch \r 53 ośIodkach LISĄ' Został!'zcbrane pĘez f'Ic]loni./o 34.tkówt hlrkacjach lioźcni' I]ane uiętc \! tej ta. j / I n i .\" padkólv nieudanr'ch) \Ą'poló\\naniu z saml'm $szczepcm FDBA (66.0 51 29. \{ ga.0 78 23. bia z \.5 15 8. S.4 42 2 f. Tabcla 15. w furka(jach ]<o.7. W kolejn}th tabelach Zesta\ionĆ Zostałf \['liki badań dotl(zące skutc(7rrości \t{'Zczcpó\t' \\l:lrm.2%i 75. nia cał]iollitego kościąi > 5Wa.".US{ N'Iożna następlrjące Iófnrcc doll'czace: r\iększej s]Qtec7nościmicszalin!' PD&\ i auto.

jak PDGĘ TGF. wszczepówkości gerrn1rrri kościlub biomateńałami alloplastycz.chociaż nie całkowicie poznaną biotykami.uteczneniż oddzie|nezasto. Pofostałepreparatyi metody \tpłpvajqna lege.5%prz}Dadków nieuda.$zrostui/lub u anty' poza omówion].to o5i4gnię' lepsz]h u}mikow ne. ba.lvany potencjał osteogenrczn]: niektół.szystkm sposób skuteczność' łqczenia: ostatnio podejmo$aneb}'ł}.fikowanych Natomiast łą. dzo istotn4 polo\\atJ. b' IGF z rcsońo$Ź|n]mi' oraz białkamorfotJ. podwlższającrv rózny racji tkanek jej niu Bch prcparatówl Doryczyto pŹede \t. którc moga stosowane w SRT metody i pleparaty mąjq bo' \Ąfmacniaćwasl.ZesunieĘvchbłonabiologicznaEmdogain czenie błoly zapomwejkoĘeno$ej z błonąbiolo" z giczną Emdogain (biatka matrJcy sf]dilrnej) nie i przeszcfepami łącznotkan]<o\\Tmi).ch)' Mieszanina biomatelia]lów zawierająca wsrczep siarcranu wapnia.ulaĄf ację. okazałosię bardziej sl.Lutecznośi fibrcblastów i osteoblastó$i syntet-\'zować i białka w od]iesieńu do poszczegó]nych mechanizmów go.cmekości(BMP). autogennejze lvszczepamiallo.tkanekprzyzębia Metodyregeneracji pach mieszaniny biomateńałów (BB'37o całkowi. na plz]zębia niż po odilzieh1m stosowa.dzo interesu.n' TGF a. odgĘrwaja bai. W mechanizmie regeneradi tkanek plz}zębia' biomateńałówz cz}'Trikami. tkanekpżtfębiaW śWiet|e i > 50%\ł. la .onowolub bocz. Ęczenie r ie reg. so\ł'anie tych błon3l nymi. nerację tkanek prz}zębia.rniczFnikami.ch metod i prcparatów pozwa. sterowanq legenerację tego pach FDBA (44'2%całkowitego > 50%ł11)eł' współCf Wiedzy i esnej fapewniajq: zaporowe. nie pi. Zę. 197 . też jqce i skuteczne plóby łączeniabłonybiologczneJ błonzaporc\łl'clr Wszczepami ze biomateńa]ló\Ąl W'szczepem kostno łqcZ. nienia kościaolaz 46.\pehieniakościdniż po wszcze.ch nielesońowaln}th biomateliałów c2ynniki wzrostu. macierzy międzykomórkowej olaz lóżnico$ać ko. btony biologicrnejEmdogain ze wszczepamibio. n]. w leczeniulecesji tkanek prz]zębia'30 zmod}. tez .Emdogain f autologiczn}'m pobmĄIm z bezzębnego\łylrstka mateńałóul notkan]<ow]m płatów(doko.ildukować plrlitemcje $ipm /ńinj(o$anedrialanie ńinq. blony (bia|ka błona bio|ogiczna matrycy szk|iwnej). jenia i rcgĆneracji tkanek' móIki mezenchymy. biomaterialu/bariery kośćautogefuĘ posiada bowiem Zdecydo.

RyC'14'1 schemat budou. !v!'chw stomatologiizaló\t.Ir €nelf.iaszcza ostatnich ]atachbadania histolo.rrieżw teEpii pżvębią schożeń l'on ś]uzG \\. nia na tkanki' róźneich modele.lasel n-rbino$.. pompująr!).now diaglosq'ce. W stomatologiizastosow rmno po raz pierwszJ! zbudor"ny w l96lj r laser CO2 (carbon dr.oma. . noległe' kow-\'m enz}maĘcznlm omz ustalićbezpieczniej. gd5ź spójność' uzyskarro zgodność fazieo'clr fal.cune o szczegóInych fu.moż]iw'ości i rtska.jago\r].5rvno. w *lar r malq ro/bieżno\( duźą inlen.o\ĄJniJ (i€]P inIpnt]\!nie. cy ciągłej implrlsow'ejoraz dobraćlr'iaściwe i urz4.anid do il h.ija' Z\Ą.y uEqdzeniaaserowego T Yf'^ 'I99 .lo. chLur. . Źródta energii wzbudzania(u]. w ró$.jago\Ą.użądzenia ' .'. Dfugalista \\'skazań ]aseroterapii do dajekliniq" ście \Ąiele możIiwości Zastoso\'v'ań ut7qiIfeń lasero.\'oność. ref tor optj'czny(Ił}'c' 14'1)'Popżcz \Ą. scrolvejlv zależności dfugości mocypluy pra. dzenie lasemwc i dawki aplikacji..}'ch chirugii śluu i ówko.węglouy dimi'dela\eT Pńbcj )' rvano go \\5'koEystaćdo opraco$']'$'ania t\\'aldych tkanek ZębaDopiero w ]975r' skonstruowano laser Nrl:YĄG (neod1łrrollo. Za ukierunkoł€nic cmisji prcmienio\ĄEnia odpo. ale ló\tniez komóI.o(. . tj''lko na poziomic kliniczn]łn.l zbudowano 1963roku.?. a następnie$' 1988r' laser Er:YAG (eńowo.Khzespołóu': ośrcdkalascrowego(cz}'nnego)..cznl'ch: jednako\Ąe monochJoma1. w \Ą. i sze darvkiaplikacji.a.utlenJ<orvo. iq girznc poztloli\po/ndlsku|P( /nnśi zabipgorr nje k a h s a l I 7 e L l uI m r a d | : I d | Pt d p r a k | \ .ię no. n i p r ó $ . \tiadąjq d\'va. Podstawyf izyczno-techniczne urządzeń |aserowych jest Każdeurząilzenielasemwezbudowane z tżech podstalt.|o<]ziąs:lotęj 'l Wiedza na temat laserów i efek1óu oddziabĄ. gii' biostymulacji'endodoncjii peńodonto]ogii' Aby jednak rrŁścirriestosować]asery z{'łaszczaduźej mocy należyzrozumiećcharak1ery'sBkę eneĘii la.ja |aserowa chorobachprryfębia w Lasery dużej o mocy W terapii<horóbprzyfębia zasadybezpieczeństwa Wprowadzenie PienĄsze urząduenic laserowe .od lat B0. od fali. lrtaścit'ościac.$iele Zastoso\Ąań stomatologii.!.Zas|osowanie wleczeniu lasetÓw ptzyzębia chotó[ E|żbieta Dembowska Wprowadzenie Podstawy izyczno-techniczne f urzqdzeń|aserowych promieniowania Działanie |aserowego tkanki na Biostymu|a.}). fotony emitujq fa]n n tpi tame lllu8osl i enPĘij i r7ę.óWnoległe z$'ielciadła tw'oŹące ona.ład Komory rezonatola opĘlznego. lasero\\ezna]aul].]tnuszoną emisję fotonó$' uzysl(uje się promienio\rŹnie elekt.ln it\o( j.

PraÓ o praty t ią€ l Pj możcmy mdwi'.Ifiesięclumi.generuj4cych Do dobne poznanychlaseńw gazo. laser Co2 (&łutlento\^ro. (chinr.l]'mu. (mateńałlaserujący).jagou]') o. moc nie przekEcza kilkrr. ]iĆum. z teru oddfiat.2 spektrum promieniowania eektromagn€ t yaneqo p"ez'óź. Nalezy dodać. lasery stosowane Wunądzeniachmedycmychdfie|i się na dńe gfupy B lasery niskoenelgetyczne(biostrmulacyjne) solż las?rs. mienio\łania. WatóW)' tychostatnich. Iujaq1n. o laserach: ffi małejmocy od 1 do 5 mW E śrcdniej mocy od 6 do 500m\q B dufej mory pouyżej500mW Ze wuględu zastosowania na \ł}'nikaj4ce charak.dioda lub półprzewoilnjk' wie laserów półprzewodnikowych.az la. ale jed}. He:Ne (helowo-neono\rt').lrdIo$) Sa \ł}brancj Ikdnki{J ' m")'" Ryc. odparowania.s. to lasery pmcu.jago.ĄG) z domieszkq €ttriurn Aluminium Gamet : atomów odpowiednio: neo.o. wrazz d|uqosddmi p.gaz.\Ąpł}'$'a na prccesy prowa. sqto DoĘ/chczas skonstruowanookoło600Ępów la. chromium Yttrium.Scandium. balwę.Gal. ono (B30nm) i ekcymeroł€. tJ(zllej wafulajestnie tylko moc generowanego pmdziej populamy ły) i młodszy lasel ErYĄG (eńowo.o!\. dzącedo zmiany metabolDmu. icnhmeh k1\d.}'fikatii pod1ialou i ur7ą.l w Zastosowanie Iaserów Ieczeniu chorób przyzębia jqce na kryształach8r€nafu aluminiowcitmwego . ma:Iejmoq' na tkalrkę. \. pr. liilatd{ Głó\łniesq one konstruowanena podsta.Z prakt]'czncldinicznegopun]<tu czastrwaniaimpulsu laserowego.Ąmnia na tkankę.y oheślaniudawki terapeu.lmrd n lase.ą lrcdlem emitji fo|nnos'\Ą ld.14.rozerwaniu.Wych na]ezq: ńżne długości Pży działaniuplomie owana fal.lecz gęstość energii ap]ikowanana sery Ho:YAG (ho]rno\'t. seryo dużejśredniej (odpojedyn(zych setek i mocy do . tkankaulega . generowalego $anja. ZP względurla mo.c'p l | Ć. łe. źródłem emisji lasem możebyć:ciałosta.!zg|ędu bardzo W fe na kr&ki procedzeń laseroltYch. pr. 8linowo. kloryrhokolo 40 /nalr/lo/asloso$anie WatóWmocyciqg|ej) |asery r oraz impu|sowe Więkzej o (w w medyclrrie.y.\ł15okoene. koagu]acji)' |a.ge1yczne ldser. lasercwlmi.cr. widzenia można podzielić lasery ze względu na somfotojonizacyjnym ablacji.omienio.on|eniowdria towanego fa| en ne uEądfenia laserowe' 200 .ciecz.jago$€).y)' argono$']'. że jest lasel Nd:YĄG (neod]mowo.Garnet) pć'rprzewodnikouym i GaAlAs (9B0 jest także ciałostałe'Na]eży nm) Źródłememisji równieżmzńżnić lasery o pra(Y ci4głej(cot'hŁos oooe -c?r) i impuLsowej. ód]toemisji sposób sem.s |a.strukcji.nie.: \sGG @ńium. fwanych biosĘmulatommi lub systemz\'vierciadel) Gyc' l4'2) ' Materiałemlase. eńu i holrnu' kónc . nie obsenłlje się jej de. moc genemwanego światła sposób czy pmwadzeda wi@ki pmmieńowania (światłouodl' W tych pieńvszych. pracy la. mocyszczytowej impu|sie osiągajqce mi|ionóW moc |'unlljonuipwip|eLla. ! YAG 2100 Ho nm Lasery lvysokoenelgetyane do destrukcji usu słuą |ub Wania tlcnki(cięcia.giczne).a$eno\ły z laseńw zbudowanychna kĘ'tształach najbal. diodonyGaAlAs galowo.l.\r'''ęglo$.

/id!\ lP \Ą\póti\|niAją .sLil h(.'J.]. uż}'tej moc}.li 2940nm. ważnyclla biosi-mulacji laserowej. ppel nJ. w Eacy ciqgłej lczności naśrtietlanej od lub.Iestto nm. 11. nj. donro$adlpnje r-'Llposiedniej dJt\tu pmmipniu$r. clyli częścio.atości niej u'ody hemoglobinl me]aniny i ul.L.bmną tkanki omz efekBĄma fa. c\'fale o długości i 514nm' \. seże Co2 o długości l0 600nm.korz!stać nJ'chsk. rcdzaj stosowanejsondyi jej śrcdnica.Zastosowanie laseróww Ieczeniu chorób przyzębia Na R]'c.ap]iko$"nejdaw. miana enelgii światła lasero*ego lv inny r.pm) tkanki. fa]i ma.r.chcmicznej.w któĄ. \\idd.odzaj ksimum absorrlcjipromienio$€nia dla hemoglobin] energii biologicznej.r w Lr\\ionoinp.!r}źej nm.Iożna 48B ńur eżstoso' niq tkanki podlegapńwom fĘ'cznJ.l nai$i. rczległość tj'p zmian patomotfologicznrh i 'wtkancc-5 lvletoda Metoda befkonlóktowa Metoda konlakowa a.iu lubJb\orpr rnrpro. w cej eneĘii plrmieniolvania plfe}Gzujemyustawia.'ki o{ss) o \t'ielkości aplikowanejdawki cncrgii decyduje: technika naśWietlania.'In.zeniuprzeni. r " cha icncj'.miri.8PnPn]ją. ii.'lkood i !t. waćlaserban\Tliko\ł-vdhĘości 5B5nm' . nia sondy\r}stępujq różnr'chprcporcjach'Najwię. fali go zaleźyzarrlrno od pammctró\Ą.cieplnej bądź mc. tkan.neono\Ą57) biosBmuluje ele.da śviatlalasero*'ego tkance zależl'nie tJ.4. jac sondęw kontakciei pUstopa. długości. progłqb pozatJ''m mieniowania1! tkanki' ŚrĄiatło lasera obszarcmjest W \ł].sokimstopniu absońo(ane już w porviefichow'nych w'arstlvach skóry czy błonyślu.długość 2780nm i la. l ę p l l j e \ \ o b .ialła lasero\\'e. Zoweji nie dochodzi do efektu st}mulacji w gtęb. głębokość penetracji ś$'jatła danej długości o fa]i i mocy budo\\atkanl<i. Zc pocI1laniać promieno\tEnre laserowegona tkanki ki bogatew rĄ'odę będq o długości poniżej nm i po.wimpulsie. a]e równicżod jego mocy i\kd i\\ powicżchni ofaz usta$ic. E4cr:YSm .Iak\Ąidać. dobĘ dL{Ę' ję \Ą. \ ) . 0 0 5 9 0 n m . długości genem\\€nej fali. . \ \ 1 | a l a n L l . pmmienio\taric laserolte o długości 632'8nm.ĄbsoĘ. zand|UmiJ'luĄskJ. przedziałod 500 nm do 950 ka optycznego' . promieniowan!a Dzialanie sońcji świaiła lasercwegomożna zauważyć. l d r e . Promień ś\Ąiatła laseĘ w kontakcieZ pońelżch.ĄbsoĘcja i penetmcjaś$.lle do naś$ietlanej połieżchni' Nla to $ń'Vv' na maks}'ma]ny stopień (Ryc'14'3).jak i od budo$'yhistologicznej 'I. w te8o\ Nm' Flu.ladnikór1 takżeod lozlcgłości a i Bf)u zmun należY spekłlun od 400do 590nm. o fali sn uletsd ollLi.ć tzw obsza-r okien.fiZ}. z Ry.!t}. D]a' patologicznych tkance. 960 Ry('14'3 K|niczne pracy]aseróW dzia|anie w kontakcie sondy tkankarni. skuteczności stosowanej da\Ą. mentj moffologiczneknvi.' 14'4 charakteĄ^lika promieniowania absoĘcji |aserow€ g o W qióWnych sk|adnikach tkank' 201 . sz$h \tElst\łach-Rofpatfując obszary o dużejab.rn ('7)lipl7enikanle j. !t k"utiu gldbl kŹncl' . fali głębokość nia na $.czn]'ch fa]i lasel He:Ne (he]o$'o.Iostricm\ la"eraIBono$}. jej ślvietlnej./atrdn. co fali 400 1200 jcst Zostało Najważniejsz]'m zagadJrieniem lasemtenpii w \Ąlkoląstane w laseEe EIYĄG ilługość fa. idk .nJ Ry'. ki energii.. 14'4moż]na zauwa4.

\Ąskaźniki drantaclrpIz}zębiau danegopadenta. dontologii' Na]eżypamiętać.rażLi. dZą do uz}skania wtómyc. I rvsrłzł.owei. BioŚt}mulacidWpl}. \Ą Zane/ pobud?eniem milo(honddaó procesóW metabolicznych. eniano prz}zębiebrzeźne pacjentów u których wykonano u skaling w całejszczęce.o$a. O.cne. Dawk eneĘii lasera pruyrych zabiegachmoa1a na ap]ikolłać poszcfegó]nebrcdawki międz]. Zabie8i usuwaniazłogównafębnychczęstoi!y.a'\Ąności neumnów obwodo\aych. czę. a dopiero v.{LĄ sTosoll'ANlĄ Blos'r'} Do st]mulacyjna jest tylko terapią wspomagajqcą w komp]ekso\q'm planie leczenia chońb piz}zę.Na skutek pmdukcji endorfin lub \ubstant opiaiopodobnyÓdo(hodlido obniieni.1) ' W celu ]ikwidacji kieszotrekprĄzębnych rlyko. 202 . do.hlameny te śr'r'iadczq o przśpieszeńu gojeniatkaneł naświefla.laseróww leczeniu chorób przyzębia I Zastosowanie Biostymulacla laserowa w cho]obach przyzębia Efekt biost]mulacji. dniu po ustmięciuzłogów Ę.pryśpieszenie odnouy tkanek i sFtezy kolagmu'. wem promieńowania laserór"ro malej i średniej mocy (&-500m\Ą).. r odziennip.ł. toreceptorykomórek w}zwalanesa leakcje bioche.Ćzylipobudzeniaprzemian bio. metodqkontaktową'punktouą' Po skalingu biostJmulacja możebyć kontyluG wana w ryldu pner 5-7 dni.trefeków biosĘmulacji.wŹ ni\\. ńeu na białka u]daduodpmościowego śpieszenie s}'ntezyinte eronu' zlviększenieaktJw. oych laserem . jak i po ruolowo WkoĄĄVanych zabiegach usunięcia dogów nazębnych (skdlillg) i polemwa. pr4zębie bŹezne na.wa&Źncie' po. poprzezpŹy.a vko loladr€nt poddano tempii laserowej: wskaŹnik krwawieria z dziąseł GSBI (G'??-9'0dl Ł''s Bleeding Indeł) w n1ocrm s fuiu po skalingub1'1 niższy t5''rn w L.l ii poziomu a].że laserotempia bio. miczne i bioenergeb. n}'i\ane sq zabiegi chirugicae: kirctaze zan*nię. pŹeci\\óólowego czyli dfiałaniaprzeĆiwzapa]nego' i sĘ'rnulacji' Naj|epsfe efekty biostymu|acji uzyskuje d|apromie. w rórłndnjudo tkanpk be/ biost}. negozęba (rabela 14.}'iŹmcjmdlśota8ówi neuhofi]ów ora7 zwiększenie]iczbylinfocTtów T Przeciwbólowedziałanie światła laserajest zwia.Rmu]ację laserc$ą 5lo. W następstlvie absorycii pID mieniorĄanialasemwegoo ńskiej mocy poprzezfo. je pobudzenieosteoblastór odontoblastówi fibroprzenoszeniatlenu.efekty o mocy ciwbó|owe gęstości 50 200 mwcm2. konJManP profuakocznie\^la'e podtrz}muid. logicznych komórek i tkanek wYstępujepod $dy.m śĄietlanei bez laserotempii łykaz}tało podob[e lvartości uskaźnikaklwawieńa dzĘseł' Nalezy dodaą żepomiary głębokości kieszonek plzJzębnychpozostaĄ'na podobn]'mpoziomie' nie. /aróWno pżed. od pie tempii kompleksoweju pacjentaz chorobqprzy.|o brzeżne' bio. meostazyPodczasbiosĘTnulacjilasero$'ejrrastępu. niu powierzc. dziesią.trni zębów i korzeni (polishi7u). są mentu korzeniowego (!o't plł|ńng) narzędziami re(znlmji apamlemulhŹdzwiękow]łn' rc!łnież Tu stosowana t}mulacjaupłyua rradlq.\'. zależne biosbmulacji laseÓwej '6Na dalszlm eta.' hfecim dniu. norma]izaqia poten. wiającena c€ment korzenio*y Swiatłolasera po winno bJć ap]ikowanezaróuno na odkłty cement koteniowy jak i na okolicęwierzcholkakorzenia da.rn ji oienione u|a.że łykoMlstać jej działa]ieod$. pŻeciwzapa|ne 30H00 mWCm2' miastefekty dla temperatury Plocesomtym nie towaŻ}szy!4J2roś więkzyniż ]oc' Efelt pzeciwzapa]ny i pvćci\rbólouy związany jest z poprawqmikrokr4fenia.s MUIACJI Lekalże stomatolodzy oceniajq pozy. które w efekcie doprowa. się pŻeniowania gęstości do 50 mwcm2. cej lub jako faza leczenia wstępnego. blastóW \azmstaszJtlkość Śtoś( mito/ t\ iadęc komorlo\'łm. bia. ale możrra ta]. te' kiretażeotwarte.f ębowe zarówno od stony językowej' jak i poliokołlej w dawceE : 2J. po 10 dniach b}'ly podobnew obu L:wa. w R1\nje eteko stosot\€ n ia bios|JĄnula(ji peńo. dla mocy nato. ĆhorobachpŹyfębia' Po nego w zaawalrsowanych prawidłowych udrożeniu zasad higieny u pacjenta można bio. prowadzajqcdo stlmulowania mechanizmów ho. rębia w}kon}Ą\arre ezęs|o/abiegjpo|ejowaniat e. ( idfublon} komórl.operacjeplatow€ wlaz ze sterc. nosLj |a8o. są pżeciwuapal.

W ńiędzEębowych 3-10/pkt wrarz lecreniem miejscowym 4-1olpkt 35 3łpk 3llpkt 3/pkt 3llcmr codzienniecodrugidzień lub codzienniecodrugidfień |ub codzienniecodlug]dzień |ub . klu sześciu naś\'. plfeciwbó]o\']l pżcciu'7apa]nJ.\v b'ch pru1padkach \. |azie lecze.ietlań codzienńe ]ub co drugi pra]śCeperiodontologiczncjbiosĘmula..bea 1'] zaŚtÓsowane óerÓw b]ostyń! pEyzebia ujących chorobach w Przed ekc]ą ]n rniejsce wklucia ffi 1 3łpkt Ąlpkt podawanśrodka W przypadku a fnieczu|ającego o połowę skraca pozniecruleniu mieFce Wk|uciaszczęce W |ub otwór bródkow1.^]aWiąCe miejsce 'I 2-6)lpkt 3Jlpld t5J naśW codziennieco etanie ub drugidfień codrienne zabiegi codzennie codrugidzieivpkt lub 3-4rhkt 3llpkt codrienne zabiegi Zapa]eni.\Ąaną regeneracjq tkanek.i są'bko efckt plfeciwobrzękov'|]. fabie8i mogą b1ć stosorrane rv o. 203 .Zastosowanie Iaserów Ieczeniu w chorób przvzebia ]-. orc||ca 2arż0noWCowa nanie zęba się mą0losc| Wzmozone napir" oko| przyczepów ca ciemięśni zwaczy m|ęsn|zwaczy ZapaIenie dziąse| brodawka strony od językowej kowej nrezFowe i po]icf pżed PoIub usu. \1.odfiennie codrugidzień |ub Porabiegach oKolrca rany chiturgicznych naprzyfęo|u codzienniecodlugi lub dzień .orunu przrno. wantem ao9ow nafębnych Pokiretażach kieszonek pEyzębnych brodaWkidfiqselIub ruchem omiatającym Wpolowie Wysokości 3-6 przestŻeniach W1rostka. okolice otworu zuchwowego Znosfen e rfutWierzchołka a korzen nadWrażliwośc jokoIice szyikizęba zę0|ny ostre zapalenie rzut wierzcholka korzenia tkanek okoio wiezcholkowych Knł obrzęk ak' rnetodą omiatającq pozaDte9acn o0Jęly oDszaI chirurgicznych KMawienie kr.ó oko| zębodo|u.i.ósm]'Ó. dnion1nr rr1rzynaniuzębó$. ca poekstrakcyjne Wylostek fębodo|owy Uirudnione Wyży. dzień.rla.gt bio\nmula. !v cję laserowąmożnaZastosować ró$'nieżplfy utnr. Jniu /dbi.

ia i dnić przeciw.\Ąanej energii' Powinno się u\Ązględnićte u /.wfkonariu cięcia ji \\ spŻyjają aktywności fizjo|ogionej. czynnośćtarczycy). bodźce mogą skutek fototermicznego.artość ener..mo\łanieleków Zapaln}ch dawki są cze.gamet). lub prcmieniowaria laserorvego chemicznego. parcstezjach społachendo. wiążesię ze stratą apliko.efom oddfiĄ\. silnebodźce natoiub koagula( lka-nl<i . któle mówi.^/Pniu i Usunię. oraz laserJ polPgdnd lokaln}m/ni. nego. ET.perio.lNIA Do STosot\:łNl'./ność bio|ogicfną. \łielkości' stanach ostrJch W na niekiedy mniejsze o 507oniź w stanach pEewle" światłouczulająq7ch. nadziąślaki.Zeciwwskazańbez. 0 0. kowanympżef oshilo.1. eksbakcjach zębó\t!w Ze.jagowe).5Zamacfonesa r]rzńIiżone\łaltości PmgorłauEltość ltóra gęstości po. .fotojonizujacego foto. bĘk zgodypacjenta' po Znieczuleniu.sercowa(e!!ikontrolo.utek fotoablacji do około12J/cm2.5 Gmficznepredśawiene plawa Arndta'5chu|tfa. /apa]enie d/i. Er:YAG (er. wo-scandium. nie\Ąydolność naczlniowo. powoduje energii pmmieniowania odpo\tiadające temiczną erczję tkan]<i.lt.łse| rc.Najkorzystniej biosĘnulacgn}m I(tóń po$oduje pnrmienio$€niem o gęstości energii od 0. stosowaneprzy biostJ'rnulacji logii' Należy dodać'źenie są to szĘĄ\Ą1o ustalone aĄrhl a serca' ciężkiezałażenia\{irusolve'$fj'ti pż!. gęstości promienio\timia.ozldad 204 .rvskaza bez\łzględne uględnedo >tempii biost]mulacfinej.1 4 gowacenie błonyśluzowej' Crąza) Ry('14. żesłabe bodźce |J.msh.(Carboł pień skuteczności Mss terapjibiost]'mulacyjnej' dżoride)' Nd:YAG (neod]'rno'o. jest działać gii prcmieniowaniar'ltafi oleto\Ąego.lępuiP a lub na ia jq hamować.nadlltażliwość światło. elu /dlnymanjakn\dwipmian opóźniajq a|dyv. chorób Przyzębia stęp do miejsca naświetlania. na sl. tkanek w peńodonto. techniĘ bezkontaktową lub ld]ch' Naświet]anie po ZalecaneZwłaszcfa Zabiegach omiatania' chiilr. nia przeci\Ą'Zapalnego. argonowe.ch zaliczamy nowotwolTZłoś|i!t€.!\P liamino\Ą.Pno\'" {iz|oIogicfna' pobudzaia akBl'v1osć unIarkowa']ie ciu tkanek miękkich i twardj./ę. do naś\t'ietlania pżed iniełcją' Do przeci\łvskazań$zględnych należą: rł]'soka a takżew chorcbachsta\Ąuskronio\Ą. po wana pvez kardiologa). Do p. chorcbyklwi. wan]mi laserami o dużejmocy sq: co2 . Lasery o dużeimocy w terapii gicznyclrlub ze względuna anatomicznietrudny do. nieustabilizouana cukrzyca. u.ulosi około10 rTIJ/rnm2' Nąstępujewtedy .oshiro.zabulżenia\Ą]'dzie.urtanie de.za|eżność reakcjiod bodŹca' si' siiy ob€mośćrozrusznika serca.ch (nadczlamość i niedo.1 J/cm2 nietenniczneusu\łanie tkanki.vŹrniabiosĘnulaq. W TabeL 1.trul. diodowe prawieArndta-schu|tza półpfewodnikowe (GaAI As). plzy lorviakach. względn]. wszelkie zmiany rozrostowe... BIosT\]'ruLAcJI L'Ą. Na Ryc.Iziałania mocy (105-10t2 o duzej gęstości \Ąłcm2).żuchwouego'gorączka'padaczka. i 2 nadmieme ro.strlto}\[J Należy urłzglę. h /n\ aspekĘ7tecbniczne i oszacowaćmakjtnalny sto.CTYSGG (e*)owo-dmmoweitro. bardzosi|ne nia' L. 1 do 500mJ/mm2'natomiastprogo(a $. rĘnosi od około szczegó]nj.o. chifur8la Wańo Wspomniec o zmodfi.Iaserów Ieczeniu w chorób przyzębia Zastosowanie PltZtrC[Ts[ĄZ.1zestalviono pŹyldado\Ąe dah'ki lania $uczołów dokrcun}. bowo-jagowe).ch.miesi4@ka.l.14. brodałlzakowatość. l|dnlj na.galium.]bie8d( peńodonIologi( t h naj.' iej uĄ.o.

8 w .$]altość !.lzado uszkodzeńl{raf ze \Ąfrostemtempela.(ErcrYsC'G).asel co2 zaopatlżonyjest da. eńoi\'o.unjęLia. .to.3r laserekcyrnerouy. lcm zogniskowania punlr.Vvlego ustawieniai (. odpowicdniej odległości około6-7 cm ce.owy.o\dnjp..głębokość Wnikaniajestmała (Er:YAG). usuwany.szydo opra.foioiermicznych fotochemicznych fa]eżnośc ] w od gęstości mocyza9tosowanego |asela1: |aser Nd:YAG.\'ce (Ryc'1'{'6).Ęo plPlĄjn.]4.cn crbo$o-jago\\.h h\drdJ.. tc/ opc)ipsl 20s . aser Nd:YAG. |aser 2: baMnikowy. gtębokość rra cjacji wiąZanchemiczn]'rhpod \Ą. fomie mikrcekplozji.ly powstałe trakcie pracy1]m laserem\Ą' Głębokośćf uszkodfcn tkanki za]eży dhaości st€ od Laser co2 bJ'łstoso$anyjako pien\.Vv'an]Ąn prcwa. kryptonowy.go l ię. zazłyczajdioilolry około 60q5oc zacfJna sĘ koagulacja. i. 4: 5| |as€ r argonow}. lub b]iskiejpodczefuienilaseremNd:\AG.ica. tomiast w chirulgji błon}' jamJ. kacja da\Ą. L1óry samocr5'nrrie. Jest lv cralasero$e stosorvanc w ola isl.. ptzy t!'rnjest lasel pilotują' trĘv tkanki: po$lżej 42oc nieodwracalna "o'oo"on denatura' q.kd. cięcia tkalki mięI. na|omia\l plnpad|u promie.ch w fazach do.J.Ąp[. Nd:YAG. to\\łre odpalD\Ą]anie z tkanki.roHe.I s tponiżei mm'.\.cr CO2ma. fali prcmieniowaria omz crasu tn\.pl$\.{'nosi bo okołol0 mm' Pro. tkanek t$'ald}''ch zęba. (Ryc. ga rłprartnego sq pm$adzenl1 szt}. 0'] do l rnm'dldt.około o bafwic czerwonej' I. Sa lo ld. Wiązkina oplaĆoh}. cia i usutEnia tkanek na dmdfć wapol].. 65o-90oc całkowita mat\Ą.Zastosowanie |aserów Ieczeniu w chorób przvzebia = z 9 1 ! EFEKTY FOTOTERMICZNE 16. już lasery o kov!'stniei lrr obecnie są stosowane W pąlpadku promienio$"nia z zakrcsu ultlafio.facji'. śluzo\\. cie i6'c' 14'5. szych paramebach i uryskanych efektach na tkanletu (laser] eksqmerowc) i zakrcsu dalekiej pod.ej ustnejnadal nio$'Źnl1z zah€su widzialnegolasercm algono$l]n la. laserco.9: laser Ndcw:YAc.ego o dużcj gęstości mocy (pouJiej lepiej absońo\Ąane pŹef tklr]łi miękkie fc.l. zwęglcniei odpa' nie 'sJ<a'kón \Ą/nd'zrr\m.t0 Na" 0. krótkoh]'\'ab'ch impulsów pmmieniouania dtmfio. okolo 90o_100oc c\Ą'ał. ekspozycjitkanki.|zględu 109-l0l0 \Ąłcm2) Fiagmenty rozłożon]''ch molel(uł na dużąza.7 Efeky termiczne tkanc€ p|zystosowaniu w aseróW molel:ułnriqzków oIganicznych skutek fotodyso.!'ody $dka na głębokość i od i ruiazaffi I nimj \Ąo. h.ht\^ora8a. mienio$'aniclasem Co2 długośd 600nm jest nai I0 leto\Ą.10: aser He:Ne'pó|przewodnikow}.'ania Ęch laserachwyrlld.ki pmmienio\Ą.nic.C Ry('14'6 odzia|yvaniena tkanki m€ c h.chrcmo\Ą!.|opniuLlotNdnja i\ody opa. |asercof.llomjJ\| pt'orcs robtemicznego u. baMn]kowy' Ryc./. nJdaics.7 duż1mr o .em absorycji \tnikaniajest Większa.v ramienia\Ą' \.EriYAG.l k-atelu (fotoablacja) ' Takie Zirnnecię.nizmów fotojonifa q]nych.t'7).aniai przebiegu co$5ĄĄtnia jeclnakw Ę'rn ce. nadmuchempoltietfn]Ąn i wskazale jest stoso\Ąa. 6: 7| 8j laser argo. rc$€nie tkan]dZ ekspansją ciecz] i pal].4dej poszczególn}.9.6-37.edo niu.!. w Zakrcsiewidma widzialnego. czejwieni (laseryCo2).

nawet do 10 mm. oshzem skalpela. infiltrację prccesu zapalnego. tl. międzykomó.m laserem do oczyszczada powierzchrli im.aluminiowo. Aby 320/rmsta|siędobrymnażędziem leeeniaendodo w stosunkowokrótkim czasie usunąćpatologicfną dontyenego.lo\ i.on onolv}i]|ao|cr!ja(e.diatemią chiuĘiczną i za pomo.'ś\tiatła'' ulegarczprcszeńu w tkan]<achosĘga i sażony e|astyczny w śWiadowódśrednicy !m |ub o 200 się głębokiefekt koa8ulacji. zespo|ach W endo. lerr bardripj ęato.jago\Ą5m cementem korzenio$}m. w jPs|/arc!Ąłlo ag! acjętkanek. .seno. PIz]'pm(f IaseremNd:YAG o pmc]'bezimpl so. w których autol histologicznie mniejsze od 0'5 mm średnicya zabieg sfuje się oceniał nabłonek.że nadajc się na kontakcie r€m neod]rynowo. cz]''w zabiegach on t1tącznie do wykon1"wania mał}chzabiegórvchi.\ł.y o d]łuśości zastosowaniu skalpe. \Ą.. Wafio z\Ą'rócićuwagę. kóremu to\Ą'arz]. du. z kością' prfyzęb. przJ'ldad:fi.liz rozognisko$anq tfzn]m.maganiom b.kazujqcej plantów tJtano\Wch w ptebiegu peliimplantitis szal zniszczefliatemicznego tkanek sąsiednich.ch lecze. który nie stanowi problemu pnenikania wiązk4.m w poleko$lch pżerostach i]uiqseł jest zastosowaniezań. t\oĘpniplidmin) i fibrob|a.perio'LaserNd:YAG\'Vypo. go i pacjenta' Z kolei laser diodo\.Tn najlepiej odpowia.walrych zJ. Podczas opracolqvania tka. że lasercm NdiYAG d/enipopprowan\. tkankę.13.1. baItbo kożystne chtonne nD lasercm CO2 czy konwencjonalnl. ło 200 $'arstw komórek tkanki' a po elektrokoagu. niu endodonĘ( /nJĄnlnline u.l'c4'ł oko.m laser dic \t5'konanelasercm Nd:YAG o mocy 3 lĄ i impu]sie prccy.Zastosowanie Iaserów leczeniu w choróbprzyzębia możLiwie najmniejszyob.jak rv lase' dają elastyclne światłowody Absorpcja promieniowaniai rmiany temperatury Ife Nd:Y'ĄGczy laseże półprzewodnikowym dio.Inak stosowaćw bezpośrednim wskazujq.l bellruarrp.5 jest lwsoce ab. koniecznejest stosowanielasela o pracy impulsoweji o wT'sokejenergii pojedlnczeW terapji na pżyzębiu laser Nd:Y.ĄGpo\\tuen go impulsu' DochoiIzi \r. co dla wiqzk światła lasera' Laserem Nd:YAG może. pmcy ciqgłej' B10nm w mocy !V sońolrany przez hemoglobinęi gwarantujepetną lacji około400 {'arjtw komórek' Natomiast cięcie hemostazęw polu opelacyjn}'rn.aby uzyskać odpo\łiedniomńejszy efekt $' zjalviska termiczne. rurgicznJ'cl}. celem cięciajest ufu'olfellle szcfe. impulsowej'co umożliwia ję. w1'kaz5ltało co dow}'mafleksyjneśWiatto$.okół implantów l l 'r2Nie moŹ.tedydo usunięcia tkanki. jest wykolzyg!'.a. Wapoq'?a' ldm}kJ nJ. jęu prac1 rv ciasnych szczelinach kieszonek plz}zęb. cięcie la.magania dotyczące apikatoń\Ąr \Ą5. Praktyczne doświadczenia impulsov1m lase. l4'l).nP cq lasem Nd:YAG.\.zwiaszczafębiny i cementu (ga1owo. M^/m żw.\łlm).heinei$el(tomii u pacjentów \PlPm \d:\AG jF. żo.w technice bezkontaktowej. z i pnerostach dziąsła go je.la naciek zapaL{ dot.StlvaŹa to szczególne \ł}.aniepowierzchnio$ei ko.lo my $Tkonać cięcie' usuu. lkanekspra\em$oJno-po\vip.nąpracę techniĘ kontakową sondyz tkan]<ami.Izone tkan]<ach yka'15 na n}.11 o W badaniach prcuadzonJ''chprzez Pickals nad l0 600nm lub diodowego dłĘościB10nm' IŹser pracy urazowością CO2 stosujemyw zabiegachch lrgicz t'ch w cięcia błony śluzowej\łykonanego preqzyjne cięCiei zlokali. możliwienajmniej uszkadzajqctelTlucznre tkanki otaczające. kor4'stać do hemostazytkanek. placo\taćw kontakcie z tkanJ<ami kieszonki przy./ana w leczeniu tych do!Ęm Ga A1As pż}zębia W ]eaenjukana|o.a naciek Zapa]ny obejmo$'ał stosowanie lascrów w pcriodontoĘii \Ą]'maga t-vlkood 5 do 5 \€Ntw komórek' Badaniab}Ą pl7e.uniq(ie 206 . h cz}.\'i bartuPj ]. malnj. lotarcowe. Dla opracowania kanałówkoneniow1. o d]ługościosnrem skalpela. nych ze *z8lędu tkanłi' W zabiegac.uz}skamy mniejszą gęstość' można\ĄY.ody umożliwia brak w1'letów kr. PozaĘ.tenniczny w pozosta\/chtkankach pżyfębia (R}'c' nek miękkich lasercm Nd:YAG koniecznejest chło.7!'11ia /o\\aną knviono. 200 psek. prowa.ch. liny nacięcia.Larano' po mniej]'r$a!.tkanekpży chorobach i uej ciągłej absorycjapmmieniowaniajest mała.enl ektomia' usrmięcie na uswrania tkanlti Ziarnino\lej z kicszone]< na jego dużąabsorpcjępżez te małychwłókniakólr hemostaza tkanek.kowYch. i W tkanlGchtwardychzęba.\Ąnolasem Co2.sząznacznienrriejszJtn stopniu Zębnej. koEeniowego.

Podobne\Ą.vkazały dodlodzi do uszcze.dla światło\Ą'odu do o śednicy320pm i d]iugo. C/.Lin. l l u n l k a n e k m i P ( . i zeszklirvienieujść kanalików zębi kieszonek pż1zębry'ch ..!. so\.]\le(.r o!P| d' \ jn"ś^ Ą f pracą dużej Wkeszonce |asera mocy pr4zębnej' i w:łaściwe enie opraco$l$'anJch tkanek.lnienia że kana.5W przy częstotliwości impulsu pracy I.i |r.18. kiesuonek c.l ze do proł"adzeniem śńatłorvodolr1. znnurrę nych p.ĄG) odb}$a się szńko i obecnie p. BacefuI\es ' Escherbhill cali. WaniapowieŹcbni korzenia.ykonuje kircta/ 7a.rrr lńązki promrelro.ieszonek(po$iefichniolvcusu\anie tkanl'i).ra PdJo\o.vaniuulepszon].co zapo.nej' 'o miPnjo\\łrnjJ i nabicrajq ] .ac} laser. Do tc10}Ł 15}Ł aplikowane światlowodem śrcdnicv go zabiegu.sckundolvą' Letalna temperaturaa bakterii może d przekro nie prz} u/Jl iU |d. bowego.\Ąvouanc bak. leczeniu w biegawtómcj penetracjidrobnousfurj l7'l.r.'ęsto\ł cęl sp\tenia jak prz5.. 15-20HZ. czyć U.ch aplikatorów podobnxh do pG pamiętaćmoż|iwości Iezy o termicznego u5zkodzenia $szechnych k4mic z chrloabeniem wraz z \pmw?mrafgr.d. cncrgi.fy zasto.łfotne i untchamianielasera er. nlTosażonylv ł5'godneĘtnice z \Ąe1\. dzonJTni systemami z$. ni. \ \ ! 7 | 0 5 || P m p e t .c no\ł]./ki u|"gają r^odr $ani.sk1jesię tzw' pom}.stają sl.dniP Zlogos progu koagu|acji Więzade| d]a ozębnej.8' Ba. ii hoblemy pon. efekty tennicfne dotyczą waNt$y by bakeń w kieszoncei dcfakb'$'ację toksln nie od. órv opracorvanie tkanci( pv]"lębiaenel8ialasera'Zabicg Badania tkanek tnurdJ'ch zeba in vitro podda' laseroterapii usuha nekmo'cznc tkanki.omienio$'aniu lasem Nd:Yag o mo(y od i zapa|nynaMonek' Nlożnamówić o tf$l peelirĘu 0.jak i \Ą leczeniu enilo' donq'cznlm ma laser EtCr:\'Sm 2780nm.z gupy BdĆillŁss Łiźtllf. jego konsfu.'.' nyjest lasel EIY\G 2940nm' Inakt.. rłraŹli\l. endotoksyny plzy zastosowanejenergii 100mJ/l5 pps pnez 5 sckund i pauzqls.z1'ciorvo. leżqcych go (Ei:Y.ln].utekwannków anato. sĘ pulpopatii III stopnia.10 l4..jdgo\ĄA. na Kliniczne pojęcic steĄ. Niebezpieczensfua redukcjębakerii o 10ł CFU na l mm2 (Coł. mloięĘ Nlożnadołącf do tradycyjnegozabiegLl .'ykożystujemy o laser Nd:MG aplikując 200 /rm\. pżcz minutę na każdą kieszonkępąrębnq da(]ię ]ików Zębinowy(i popżez ich zeszkliwienie.['.ch obecno. W chorobaclr z pntvi. sa terie.Likcja: Iem eńo$f''In Lrrnoż]iuia śłiatło pilotujqcego(655nm) po{oduje diodowego]asem fluolescencjęzłogóu(konkretniebak1eń Por?hro' mDrus gh1gfualis)f\. cus unit). o głębokości 40/]m do 60 !m i uz].25 do 1.]' ro/biliL\ n.vstę" ścifali l0ii.1 nm' plży czasie impulsu l50 llsek Ni.ch temperaluĘod na pfpLr\lenli.r!tn]mi feedbocA.zqbnych._ stwaĘamozliwość redukcji licz.In spra}€m \\'o.75W pży częstotli$ości efekt zostałIó$ł eżw-vkożystany leczenia nad. bardzo pżyzębnej' blisko kieszonki dna Ponadto na.rr /pLin!po ek.ch.8-l.cl rt1'kazują reduĘę poddziąsłoł. powier(hd rpm{-nlu kov.laniapro\taiLonc in r'itl.rchopmcow1" na povieluĆhni cementu koEeńobego baktelii Do trsulvania z:logów i rvaria powierzchnicementukorzeniowego stosolta.ości cementu kożeniorł€go Zębór{ \Ą'. Ten o mocJ ok' l.Śgsfo?' 207 .h rpd.lizacji plzJ'jQto jako mic1n}'CJl kieszonki dfiąsłowej.m staje się poównJ'1Ąaln!' D. koneniowego.\Ą.skazania zaróruro do opracorqi'. clrłoilu prązębia pnebiegająq. mid/gi ścią ji ma.Zastosowanie Iaserów Ieczeniu w chorób orzvzebia jest selektj-Vvne' \Ąjbiórcze usu$€nie kamienia lase.nęhul\.?irrej hni prz}./ '/ - E astyczny śWiatlowód D}'fuzja pla ci€ Ry('14'8 NiebezpieĆfeńshva term ef€ k tóW anychfwiąfare umnż]i\Vid :dpdlnp ol \/l /anie po|.i t i ę szczeniebiologicznejtkanki za pomocąkombinacji nuial w moż]i\\'ościach adaptacyjnFh tkanki cementu cfasu i temr]era Ą'.-.lie ]-1]' stoso*anialaseraw periodontologii pżedstałia R!c.u!.

furkacji kożenia' plzed plano$ana SRT Zabieg bakteń' usu\ra ie złogównazębn!'ch.'anialase. popŻezzmniejszenie ryzyka niemWsieldzla fu tkanek (sRT).]id uw"SlcdnjPni'm nprio_ /p s/. pra\\i.. prec]z5'inie wprou"adzić należy ne8. to\tej oo ptataśluzóu'kowo..frenulek. i przyczepułqcznotkankowego |e.lzamyraclia]nie. bm celu \rf.anejest uzez cienrne elcmenl' (niekied}' /n}. nrtcrapii powinienzostaćpo$tóżony w c]'ldupięciu nablonkowej KhEtażotlvally: opmco$anie części padcnt nic zosta. czy gillgiwoplas['ki nie kie. jego \t. Do melaninę są selektj$'llic redLtkouane' tych bak. sto.ie mieit(J.tecz świattoŃód jest Laser szczegóIn|e z D|apacjentóW g|lpy ryzyka pod wprcwa.iest odtwonenie strul.konujesię zapale. rernm \d:\AU' \Ą B0.migóra.m klwi.Irętnnej b-vocenić i odnoto{ać pammctry ldinic. Częs1o leczenie chirurgiczne 208 .okosmowego strony ma8anegolaseremkoniecznajest ńą\..lnid(h m'l dlmm.cr: \.Zne zastosol. no\\rlie przeprowadzić Ga /ruP. Nd:YAG. by Clo.ażniejszyjest prcblem odizo.nuo.SGG.vede rudnnzljrlnśl cmenfukoP. czonych ia wrd/ /P \l' rosdna regenem' operdr f.Llow}mprl}" Szczegó]rriepnl zachowan]rrn protet}'czne8o'24.llatego taklc do regeneratji pvlczepu iącz.lato!\c ie u. najlepiej światłorńd.lno kieszonki plą-Zębnej.nfuj' . otltalcieropr]iapaŃdonta]nego lubzębopochod. po o.polo. Kifetaż zamloięB: usuwanie ziaminy redukcja lase.Ulgicz 2 /ab'eg' uży(ien oaktelieTi'' memDranq pienia od lo$'ania nabionka dziąsła sh\'orzone] negosąbezpieczniejsze' pEestŹeni illa rcgeneracji tkanki łącznejkosmej i \ł. je Zaopatżony opatrunkiem chirurgiczn}nn' po Retrakcja duiqsła oszliforvańu zęba. co naświetlań tydzień' Po Zabiegl1 płataśluzó$'ko\\'o.tur podpom\Ę'ch lJ pacjentóW powinno kontro|owane' być krwawienie utraconegow pże. Naj\'. błonkową '23 pżJuę. no}ootnie. u zagrożonych immunosupresyjnie. któr$h redukc]a notkanko$ego'l.inobdcilhlsspecjes. mii../cgoln\m cu]e ia do tegomdzaju zabie8!' U pacjentów'zkje' malologij szonkami przluębn}mi po\["żej6 rnm i Ltb}. na korzenia.lókicn ozębnej.ujemy śi{iatła m na. kości. c5. Leczenie endodont}'czne: pEetrz]rm}. \t. jest do ś\tiatłow'odem a]temaĘ$q.rastania keszonkę. rz radjJnie do /miPronPi \\i?'' redukcjaflorybakteĄ. \r w kieszoncepĘf ębnej'20 się opmco\Ąuje częŚć na. otEymujących nowotworowych W biegu choroby pż. Ga Al r\s 9B0nm.gd/ipnromiPniowEni' patogenypmdu]'xjace iasela Co2 lub Nd:YAG podczas pżeprol'a.łzębia.zatrzymaniekrrarvierua.asery te są stosohane\\'wch teńi naleząAc. Zcbńno moż]iu.ości Poniżej lub leczenie podtrz]łnujące po.chorób przyzębia laseróww Ieczeniu Zastosowanie kończ}'się \\l'twolze iem. hi.tloem dontologii: il fnt. rów Er. śniejsoncląkieszonki prz]uębnej.a chi.o: nin r. diodowego Ą As B50nm $. laf.inlo.długiego species' Ponieważpromieniowanie lasera Nd:YAG konwecjonalne przyczcpunabłonko1\ego''' absońo .1omia $ędf idełek' ab!' o$anicfyć hlstąpienie efek1ó!\'temicznych.'laserem \r}konany cieńutkim ciskiem Protetycznlm. bia i konl].przcd rt'v.kiietaż..tolo4i. opraco$aniekanału waćsondy na dnie l{leszonki'lecz ruchami pulsują.}stq.l!\'arsh\1eniu. SRI dochodzi pizs'.jpnLinic \Wma8.iść trudno Usunięcie śluzówkinadimplantemśródkostn}n' dostępnychoko]ic pr4zębia c7r' okolicy bifurkadi Hemostaza. h pV\ /Jt|oso\^dniU \Ą bJd. l.Brak knrawienia i bólu pozabiegowego ka' Gingi$ektomia."|d. celem chiruIgii peńodontologicznej przydatnym Następn}. gingiwoplasĘ pe\u1o.25 Korek1apod]loża podczasZabiegówgingiwek1c czepie nal}łonko$Tm lase. we$.wać półprzeltodnikowego t]lko zabieglasemterapii la. chemioterapię.Ązębia u pacjentów zaburfeniami .okółZęba.iest zaletą rych zabicgó!\iNależy dodać'że łenutel.okostno$€80' Niejed.ta kontrolna.Izanra zostaćabsońowane). Po tżcch miesiacach po zabiegtrk €tażu wspo.niosego' powil<lan!'m stanemzapalnlm w okolicachb1. kątem'2|2' fw|aszcza d|a narzędziem stomato|oga. nabłonkai opóŹnienia po zabieg! lasemterapii Nd:\AG dochod do '{0% padl€ch t!'lko do lilś\idacji W trakcie opelacji pla.nie korzeniowego nej.gdz|e krfepnię{ia z p. Nieńetkie zabicgichirurgicznelbiopsja.dół oklażaćświatłowodem toIlxa.

Zastosowanie laseróww |eczeniu chorób przyzębia ' Badania nad intemkcjq pmmieniowania lasero.lza lla temat laseróvq ich technologiajest ciąg|e u]cp.lla bezpiecznego pG wch sĘir'ania się urządzeniamilaserov'yrni'ponre$. rov{aniei Wapołzacjętkanek po$stajq w toŹe od.lk1 patrzenia na wiapkęprzez przylfqdy oprycflre.imocy niebezpieczne: nale.4kacja 5prfęfu i $ryt}. IŹsery i użą. jak waniem bezpośreddm.'lni \lrraźnąetyketą informującąo gę.Bezpieczeństwo cy przy obsfudzeuIzadzeń lasero\aych.popr.istnieją pierwsze poz}t}'ime\aTłriki dotyczącercdukcji ilości bal. nych baktedi we florze kieszonki pnlzębnej.|na.Izenialaserowepodzielonona lda. a. a będfie stanowić pełnienie. dzićdo nieodwracalnych anian w tych naiządach.l:. czas usu\łfffa tkanek ]aserempowodująqm odpa. ok ary porvilq1 poprzez odpowiedniątmnsmi. niezamierzonaeksporycjadla oka czy skóry na promieniovranielaserowemożedopm$. lektJwnych metod. i rouproszon]m.P. sy pod Względem zagmżeń od mieniowania: u Klasa 1 lasery całkowicie bezpieczne. ape$łrii roułliP.naueIdo 95%raniel4szrleli'':" 209 . osobypracujqCe z |aserami 3A. jedFie ich uzu. Łrtvlopa]ne mateńaty ciecze i gazy pG winrryzostaćwyl.los(i opBczneji dlugoiti lali lhmionego promipnio\łania'Nalezy pamiętać.m} o$€ l ' nal7ędfiarnj polcrowan}1lli.m. zy cbrońć oczyi skóĘ zańwno plzed prolnlefuo. I. kóre powinny być ściś|e dobrane diugości okreś|onego |ase. w przJpa. ldasj.. dydunia opary zawieĄące czqsteczkigań\! mole. kuł takżetoksyczne'Polecanajest praca z ssakiem pe$onelu w speqjalnemaseczoraz zabezpieczenie kifil|nłą(c./ możli\"de szerokie pole $'idzenia' oplawki są z osło.nychnarzędfi. Z peunością laser nie będzie mógł zastąpićtady. !d I asa2 lasery niecałkowicie bezpieczne. ne.1 lasery niebezpieczne.\r''' każdych warunkach. od zachowanyodruch mtugania.iodontologicznej.r'idzia]ne 400 do 700 nm. jednak przeceniać tych u}'ni.zala i JujduF suoje mjcj.emifują. z Pod.ia8an} dany efek i nie \lystępują uszkodzenia stnrk1ul pr/}"ębiJ. i . slreĄ belpip(/eń.tua' o. które pozwolą na ł]'tJióI.1eńiw kieszonce przy. pochodzących ich prc. padent oraz personel że wykonuj4cyzabieg i wszystkie osoby towarzysfqce przy zabie8u powirrny nałożyć oku]aiy ocbmlme' jest ocbrona skóry przed plzlpadkc Ró\łnie ważna promie W5'm be/pośrednim po(rdnio odbirym lub nior\€niem lasem' Aby zapobiec niezamiermnlrn odbiciom zwierciadlanlm w polu operacyjnl. l!' Klasa 3B lasery niebezpieczne dla oczu w każ. : l asa 4 lasery o dure.Juczone pola operacyjnego.Cc|em dal.4th prar będ-/ip rozt\oj. 2000ro]{rl norma EN 60825. zasady bezpieczeństwa ZaMdy bezpieczenstwaregt uje obowĘzujqcaod pra. c]'.] kot\'ni](a. dych watunkach. Cje w paśmie dobregowid/enia. nami bocunj.le równiPż w terapii pe. nic ale oksydowanJ'mi węglo\łFninie odbijając}ni lub plomieni.az przlpaalkowa. ce prcmieńowanie \. zębnej' Nie naleł kóW poniewaz nie ma jeszcze danych na temat gd/iezottaie poią.asery Nd:YAG są stosowanew peńodontologji od niedawna. wego f tkankami są coraz lepiej i szeŹej poznawa.|( Winni.'' /najomosi przepisów jest niefbę. Wie. do Ja|i typu poziomu gęstości plo ra i zapewnić t|umienie mocy maeniowaniacalkowicie do bezpieanego.cze usuwanie złogów nazębnych i rcdukcję patogen. Klasa 3.wanrrrkowobezpiecme.a. Zne d]a Ldl.38 i4 muszq k|asy być M/yposażone w okulary ochronne.

Wprowadzenie nnoś. eynnikóW Pżeciqżenia zębówmogą v4nikć z Wie|u na|eżq nich: do Usunięcia zębóW którespowodowane stanem Ę (powoduje Wówcfas przyfęb|a pżeciq.]iictwem go systemu nenvo\tego. że.h objawy kIini(zne dysłunkcji I Analizazwarcia Wprowadzenie narządu ojcem leczenia zabuEeń cf].Zębowego' stawów ma swojeuzasadnieniefizjologiczne'Zabu.zębodołowego Ist]:lienie wszystkich tnech tzif zębowo.soka staleakkorona.?. ny patologiczne'określasię to mianem hialinifacji u'lókien ozębnej. wiać siłom pne*yzszającym tzw.iovvych Ptzy<fy zabuneń <zy ny skroniowo.tLr . w PosĄ one. dzo ciekaiwch '!firioskówi roafiazań.'staniu zabunenia w jedn]m dJ'sfunkcji nanądu . poszerzeniem szparyozębnoweji za.4nno{ centlŹlne.3 jednak rczpatry. o ile jego stwiedfenie. chirurlogii.2 jednak niestety taĘ żesĄ.lr'laszcza latach 70'.ltosię zdeakfua]Łou'ało.stomatologiizachowawczej. neulolo' reumatologjiczy gii. .w innq stlonę i plzyrios\' całykomplek bar.. 21'l .most.czynnościovwch zahutzeń Leczenie żucia natządu Marekziętek .ypelnienie. jest \łó$czas zwiększonanrchomość Zęba.B0' dań pozostałJ': i 90. Teońa Helda za]dadaistnienie w u]dadzie sto" t mdlo8rraĄ/DJ'mIr/e{ sld$dw:<|a\u\klonio\ o. gęszczeniemblaszki z.vuZębowo.u. r'"mloś. IkdnPl pn}"ebia ra|eżv . lnvm loici ulrn. tkanek Występu.biĘ.prowadzqdo zaburzeńw rrlda. ParaJunkcje naŹądu żucia. zjologicznych. ow'ocujeto zmtanar w obrazieńg. Występują w]'lerryZaknep}'i mar.z. sta\. mięśni nażądu żuciaza pośre. zrt:łaszcza periodontologiczne. lo zapa|nym żenia zębówpozostałych)' l] PŹedwczesnykontakt z powodóW jatlogennych (zbyt\"r').'duża część zapaleń w arty. ku]acji''da$. pmtetyce. wej akĘrmości zębów' Przy blaku lub niedosta.sze mięśni'Stąd nazwaza. z8Ęfowe plze. Pomiędzytlmi trzema sta' korclacja czlnnościoua'którcj wami istńeje ścisła zabuvenie odgr}rvazasadlicz4 lolę w po!.jak w poprzedniej sl.tu. olaz zmiana gfubości mo prz}zębie potlafi.wać szeuej.Źucia'4 pmlvadzą do m1ian w pozostałych Z niĆh za\\. tywne e|ementy utrzymujące i podpielające). Zmniejszona Wydo|ność pŻyzębia jącana pŻykład śanach pŻy zapa|nych.bodolo\pgo. gii szczękowo'twanowej. 'Ia]<o. mia{ a]e mieszcząqłn się jeszcze w granicach fi. dochodzi tu do zwiększenia liczby lr'lókien ozębnej i ich zagęszczeńa. dzie rucho\ł]tn.nnościo\łych pocfątek nauce' żuciabyłXarolyil' W l90l t dałon która dzjsiaj ma sw'ojeuzasadnieniew pedodonto. następuje jej zwęzenre blaszki zbitej' Z kolei to sa. h i stawu żuchwowego.. ropnych ma swoje pot|łoże nieprawidłowej to kienrnki ba. r/Pnidlu \rtepuidtp mająwph\1na .I odwrotnie. tecznej cz}anościzgryzo!'lejzębów znrniejsza się liĆZba i\tókien ozębnej.' od io. Narząd żucianależy ponieważrie R'lko zmiany miejscowe. B}Ąva kraczajqpńg toleĘncji plz]fębia i powodujazmia. noma|ny \ły. acji.żu(hWo!'vy. oraz do zabluzeń cąmności buzenia cz!'nnośclow€. resoĘtia tt\ii P IejIkanki'\aslępujelloka|izowarra tlekem nini.się adaptolvaći przeciwsta.

lza się najl/ęśliej zakre. Przycz5nyzaburzeńcątmościorłych gnrpy: lić na dwie Przyczyny zabuszeń crynnościowychobiawy klinicznedysfunkcii skroniowo.4ubzaciskanie zębó1v wach 2. zwiększonenapięciei przemsb. 5.je te mają emocjo. Z obja$ó[ osok\d| lt}'rnienit głó\'r' ruchomości żuchłybez objawówlub z objawa' . l BADł\m KIINrcZNE Badająckliniczne pa. l stosować fun](je niezwalcio\.a rrawel paraftmkcjii z\t'Ęzane Zczlnnikiem Zwarciowch Ę psychogennl'rn.l5'1).żuchłVowych objaw kliniczne dysfunłcji slooniowo. czynniki Ry.l Pato|ogiane śar(ie zębóW Ryc'15. mie. na|neNa|eżą nichstres do idepresje' Również Choromogq by ogó|noustrojowe byćqynnikiem spŻylającym (reumatoida|ne zapa|enie stawów. obydwustronach. i \rych.afunkqji niezwarcio$T'ch. zlokalizowane w L!. bole.żuciwovv]m (zabu.n' 212 .zabulfenia genetyczne). 3' Rozchwianiepojed}nczychZębówlub grup zębo. 4.'e sprzyjdiqcepo$suwaniu pd. przyśrodkowch.5/twmośc ich ogtne śni. ta.'15.rn PAIPACYJNE PŹeplowa. skroniowych. skrzydłowch skrzydłollych bocznych. jednakow nacisk po obydwustronacĘ przede lłszystkim para. ji zwaniow1ehnaiutiniejsrą cjenta należy zwńĆić W\agę na analizę objawó\'r' parafuol.reto funkcje ząlHiało obce (dens-<bfplls alien1rm) r kojaŻyć $}niki badania palpacinego z bólem (da?s'.rrniki i. cia'a Dla umiejscowienia bólu w poszczególrrych go moźeona dotyczyćnawet 70%populaqji' obok mięśniach należyprzestżegaćpewnychfasad: bnrksizrnu desnrrkcyjniedziałańrtnieź drugaz pa. Patologicznestalcie zebów (Ryc. nego (stawzębowo"zębo\W) ' E zmiany w stawie skmniouo.no.rn'ur. endokrynne.2 i 15'3 Recesje dziąse| spowodowane eynnikem urazo\Ą}ł. i nenia ułożenia jatogeme' zębodofu' E nieFawidłowości zębolve'zgĘzorvei 6' Przerosw kości naleĄ raburzenia E l /JTniki miPiscor.wędrowkaĘbów główi kĘżków stawollyd'. Zgt"z]'tanie E zabtmenia zwarcia cent]rycznego ekscenĘcz.ic mięsni ż\aal mięśni w /y.i Śtasd$. cfyli zgtzy.1.ie zębami. opisanych wyżejoraz badanie mięśninarządu żu. l baddi pońwrra\Ą( jedloimienne mięsniepo Zo rańmkcji zwalcio\aych' czy]izaciskarie zębó\Ąl Para. hzernieszcuenia .2 15'3).m Ćosd) podcfas ruchów żuchiły' śluzowa '5 i ząb-błona iwstęprrjqc}'m I r. znlmi. mi al.. bóle gło\Ąy E] crvnniki pa\abalko$ego i]Jatlj pierśiosei' Prormdząone do poustania zwaiciouych omz rue \/yi. 15.usĘ.W Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia możnapodzie.Recesje dfĘseł(Ryc. Wysta.cząiącajest ńunież analiza podtoźe Wszystkie zabulzenia swo.] Czr.żuchwo głó$nych gnrp: łych dzielimy na sześć poszczegóInych sta.r Wśn1d i najbardzĘ destfukcyjnqjest brukŁm. mięśnidna jamy ustnej gabinefu i mięśnipodpoty|icznych'W \aarunl<ach jest palpacyjnemięśni stomatologicznego badanie wystarczaj4ce.W srtuaqjachnapięcia emocjonalne.

] I F'ĄZA|Analiza centl]'cznaDotyczyona kontak' położeńu tów w dory]n}m zwalcio. tkanek Analizazwarcia nie w prowadzeniużuch$]'i sposobieZucia. h jest I. njetzned]auz}.\Ąagę na: Ana]Lując zwarcie powilno się plzeshzegać pew. 8ulko\ po. .ol.il Najbardziej szkotlliwe dla uldadu stomato8na. .'v skfinrowo.na|eźl tloki podnicbienne periodontologa. cwi. norm}.JmLierunl.tki wosku. nych zasad.roj] Analifa cej żuch.ycznych kontaktów eksc€ jest zębóww obĘbie categopola zwa. Wzg|ędóW odonto' kalki o rórmej sile i o charakeIze punk1owym.Ltór.r'iczeniamiesfuowe |y( /ne8o są $e./o\Ąd pżez sz]ifowanie powieŹdni podniebiennych kościsk)' siekaczygómych. bar{zĘ szkodlirtych c4. w płaszcz]źnie czołowej strzałkowej lub omz ÓMcze.n odchyleniu od (cenhaLrqlre.| umzy części twanowej czaszki. ono rd\łoipż nic.Badając ten stawpowimo się zwTóciću. zgr)zu lezy lrziąć pod urvagę ńrrttież staw sklolrrowo. i rorpiętovi ru.lw omz pŹeszkody zgĘfowe \łystępują. ki olaz material znosząCy nadwrażliwość'? nia w}ń(nujące zabuŹenia ruchów bocznyclr' we.y 4n. l] Popżez sz]ifowanieguzków nie należyzmieniać \wsokości rcia' a\€ ':j zwichnięciażuchltll fi Nie na]eł s'ifować bŹegów siecznych zęMw |l. zyko$t'ch dolnych.. wo.-zabtmenia ruchomości glów żuchuy fi.lacją)..minacj4 węzłówurazowych.eniem'/MaIio$]m mięśniowe stosuje się przy każd]. chów żuch\W przeplowadza się z zastosowa.nowagę zgryzowq.ó'. n}'rnza8uzkowaniu zębóworazna dlo.nerwowej uldadzie stomatognatycznJ'rn.ciowego' lednymz zajadnrczych za|ożeń korelĆy zwarcia zmiana kierunku dzialania lgryzowlcn poziome sił z Aby uzyskaćrórl.nników na]eży obowiąf. rltarcia rosta|apold. lh!\!. dolnvlh. ] oliTesowe o8lŹnicfenia. omz zastosowanie szjm odciqżających'g. Na|eżyjednak pe że ze |ogicznych dął 5ięw tej ana|izie uzyskania nie do o(eniąiac całość uldadu stotnatognatycznego na.ch domeła nych. pneska.g!m. oprócz tegopowinno się mieć do dyspozycjikamie. i{!Jeżeli łystępują kontakt' płaszczyznowe po na żuchwouychńen.wnqtrzustnazwarcia.nomieme siłynacisku na |ek$vnesz|ifowanie niekórychguzkóW fębowych' zębyDązysię więc do otrzymaniana zębachodbicia podkreś|ić. należyw oby" go napiorola/y' uzyskania ceu slosuje se. Jej \. dn\Llją.. Arra]izę zwalcia Zależńe od rcdzaju zablrrzenia pmponuje się niem kalki artykulacyjnej lub/i pł1.eclenie zabużeń czJ'nnościolĄ].. do .hnjath walgowrr dob1ch '?ębó!!siel/. na]eżyW}mienić:analizę zwarcia z eli' . w Jest e|PmenIPm ZenidpF. opi\and\ł}żPi' P cwic/enia (P mied^ do|yln\Ąnpo]n.'będn!łn |Pl ńodontologicznego' ..doh' '7ą. $'Jkona[e. kiwanie główżuch$y dająsię byćdość zasadniczjrrni wskazaliamio: ll7Jski ilPeŚ/(lenid M . a f jak niem (z{"rciem centraln}'In).. w po. żuch$. maks]'1na]n}'lnaguzkowa. dwu fazach otM}Tnać D|a tego się ń\\.nalezyje fmienić w kontaktypunlrtowe]ub specjalistó\ĄI Jednak ich rozpoznanie. ków lekarza.epowinrrybyć 8ómych i Śoki policzkoweguzkówję.lzepośliugu polożeniami io!!5mi' miedr1ry'rni duoma ^.u.IJwie 5konio\\o.które nie ulegaj4zmianom od lat i wy.lykonanie jest ko.\tki$a(po.h uIE/ol\P po si roniP b. poslzgowego.7enid koqguiąlc iPi tol opu\/(/ania nie diamentoweo ślednimi mał}mnas}pie.!!]m.Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia\ Badanie to przeptwadza się w dwóch fazach: i. promieniowanie bólu ze stawó. Sz]ifoua.uchomości (szeę. a równo\Ąagę u. makslmal.dn D lI R\UA: Analiza ekscentr)czna Dotyczy ona wszystkich moż]iuT''ch nt.. e]iminacjanai Iiniowejak najbliżej bnegu siecalego.kaniaró\\no\Ąagi /qIJo$cmięsnio. żuchwow8 Jest on q'lko teoreĘ7cznie oddalonyod przJzębia'W prakb/cema o8lolnne znacze.w Bm w szczegóIności ]iczko\Ą'ych Spośród zabiegówleczniczych. ćwiczenia zmniejszajqce zak€s opuszczania żu.

omacząjącna brodzie glóW żuch\[y. 3. i 1995. Eliminacja stresó\qrela]śacja ogó|rtego sta' zmniejszenie przewagi mięśniskrzydłowych pacjentajest niezmiemie $'ażną bocz. 1981.rn' zwanetrzaskikońcowe(prry maksy. do strony zbaeania.K]einrok zabużenia M. o tę niu krążka stawow€go.diagnosis and treatment periodontal of Żeń czynnościo\ń/ych narzqdużucia. pomiędzy głowq koorc|ynacji żuchwy kqżkiem a sta.lok PEeprowadza je zaróWno strony się od twa.: eynno.neurologalub psychiatry 1. nie Ł5 mzy dziennie' . Tak zasadą jest rwkonanie na tych szyma|nym opuszczeniu żuchwy) ślviadcą tlzmożo. Saunde6. 214 . Wroctaw 972. ostatnie znalazłyszerokie zastosowanie \azględu ze na prcstotę\.London Toronto. Melcher. 1 CrasStomat 2002. . Nadmiemeopuszczeniesugerujenajcęściej rania us|. na nie.żuchwowego.:Biology ofthe periodon' zasad zapobĘaniazabuzeniom eynnościowyrn na. Ważne teżbadanie zba. pow. stoma. /eniem Śą óMt /eda mięfii jest podwichnięcie żuchwy. narzqdżucia. Paqjentnabiem po\'r'ietrra / usta i po. L1ór€ odwrotne móWiąo dopżednim kqżkastawo\Ąego' Mogq one poprzedzać całkowi obejmującałyłuk zębouy szczęki lub żuchw5ł To te zab|okowanie ruchomości stawóW. Trzaski śwjadczązaburzon€j mi.'i chorobybłony jamy z. kowoorazsłuchowo. zwane teższ}nami f$}zo$y.lpuszcza'czJ'Tność powtarzakilkakot. WH. Pato|ogiene obja!Ąy akustyaneWyczuwa dotr się Szlny odciązające. Wieżbicka'FersŹ. LondoFllew York 1969. ! ś|uzowej osterreichich.9. nianie mięśni i odci4żenie sta\r'ruskronrowo. ]0.l Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia języ.: na P.: Czynnościowe ruukladu ń5'Vońrag anHs|iBCh der40Jahresversamm|un9 des chowego naŻqdu żucia' sanmedia. Zahnheilkunde 1901. o do Powodująmzluź. Grranza. nu rzecfą' w przy. Glickman's EA. Maś|anka.'n' żuch. N. prz}padl-u b urzeń s|osuje podobne /enie toĘ każdorazowo Z€ powinien zasięgać się cwi. z w |inii śmdkowejpodniebienia.p(ademiePress.wy ńlrnoczesn1'rn tnj'maniem końca jęZyka ników ogólrjych Wwofujących zaburzenia cz}noo. z maksJłnalnie dotylr\F lub doprzednim położe. Ko|ejnJ.acadohorska.rnicwiczeniami o8ó|n}łni są ó/r'ioenja przewodu rzyoraz od śrony zewnętrznego śucho. czas stomat2000.y.AM.6. Wa6zawa 1992. Warszawa 1984' 11Wierzbicka-Ferszt sp|it.: periodontology. clinical Pre..mimicznych.4akowerowa. potrzeby próbyustalenia 8.17:279.r0 W przJ'padkupierwsf}m zaleca się opuszczanie Nie możnańunież zapomniećo elimitraqi cz]. Karolyi. Wpływ parafunkcji A'. nach plaskich powierzchni zwaĘiorych. Żądu żucia. wow}.w}ĄTsowanej lushfe linii pmstej podcfas otwie. Dzieli się o nej@ynności mięśni sk|zydlo\ń/ych bocznych. W: 5.9:594 600.vo\'ego. Zaburzenia N.lłuż go wego.Wigdorowie-l\. Tnn}'miwi. Wigdorowicz-Makowerowa. \ aania żuch!\.ungarische Vieńe|jahrsschrift fir ustnej p2yfębia.:Profilaktyka zabuvention. Parafunkcje wpływ A': i ich na 4. t ocenęcynności Bada5ięje pa|pacyj. KleinrokM. ] 77 180. Philadelphia 1979.6:343 348.: Uzasadnienie i 2.vykolrania. Trzaski je lla takie' Ltóre obejmujątylko pewlĘ grupę zę.lych nazqd źucia' T. Leaenie brukizmu i jego naśępsh^/' zwarciowychi niezwarciol. Możeono śWiadczyćzab|okowa. nych nad mięśniaminafunykoqmi' W drugim padkubraku efeltów takiego postępo\łania.r riber 6' M. Plot stom disease the practiceof general in dentistry. tium. Beobachtungen Pyorrhoea-Alveola. Ma to na celu ściowe. niem języka. ułożenre podmiotow}łn |(inicznym badaniem uwzg|ędniam}ł ka powinno byćpo strońe przeci$'nejw stosun]o pa|pacyjne t Badanie stawuskloniowo. sfużą leczenia obja\. loga. żuchwowego. stom1989' Prot Xc(X 4. zah in 1901 7' Jań<zuĘ Banach. Przy zbacfaniu żuchly.woli je M. dostosowania duze$Elory i uż!tko\"/e..H. pŻemieszeeniu bów (plltka Svedalub sątra Gelba)oraz take.9|564 571 ściowe natządu żucia' PZWL. centralvereines Deutscher nórzte Leipzig. opinji psycho.pmwad7qtżuchwę linii prośei' e w \Ąylonuiesię ie punk i prcwat|ząc wz. A. Bowen.PzW|-WaBzaWa.

y' się Dob" .dlrsor"va.m korcny Zębów .pl7P8|adu.7po.\łysuwa stosunekzębówszczękido żuch\Ą. Ponie. zębóW eciwstawnych naw€ pŻ i łuków zębowych' Dovcfyćto mcntó\Ą'zęba po Ędeltomii lub hemisekcji.ddś /\.okującegozęba. Rofpocz]'na się r'. .lLa lebodoloucgo\1res/r musi srvojepoprzednie miejsce.r i na co nale4'' z$.sokości o ma \Ą]'obnŹnistan zębó\Ą. mięśnio\Ą'o.stawolvego. tyobraźni leka' zęby ale dłuższe.jax r esrc.celem ocbronylr1.\oje szj.gd}' nych.Tacają i \Ą'jego rt]. się Ila pier'n.ot\di\{a\ i\ĄP .d]bo maLipp. ]eczeniechirur. Mamy jednak sJtuację. trakcje budfq wiele kontolt€tjji' Z drugiej jednak iekcentrycrnej. centrycfnej. rcstka Zębodoło\Ą€go.Tril.W końcu' to lekarz i pacjent podejmujądeqzję o usunięciu lub utrz]ma u po. musizlóWnoważonej zarówno jak ok|uzji.|dnid |e'/cniu myzwarciowej' i h fapewnienie bezurazowych kontaktóW protetJrcfn]. wziaćpod uwagęstan pźJ.zębiai przeplo\Ą'Źdzone ('eniu /abu'en r Ą rrnościol}' n. iP pizy t]m na]eży wlaściuej Pamiętać q.konania rtszczepów (implan.Ta Goldmannd '.l go leczenia' on sĘeruje pacjentowi jakoŚc osta.. czltĘ zgtaszaniasię pacjentów do leczenia..u na rhirurSie \\ro.ówclas przJtocą\c ono Io. przyzębia. gwamnfującejpralr'id:lową nkcję uldadu fu proteĘ'cznJ'chpo plueplowadzeniu kompleksowe.w1'c.'o pneprowa. Za( \|LlCi /nal mogąbyć\l5'dłruone ńe $.dl t nlchomych koveni lub frag.l plan picnvsn' h' ul /eśn. a Zwlaszczaw postaciach Zaa\Ą.IdĘ /d.rócićszczegó]lĘuwagę? z W postępowaniuprotet]'cfnj. m.pnie ho\Ąah(/P' IP.cale'''2 albo r. prawi.leczenieplotet]'cznejest następstwem hdbi]ita(ię proIeh. przy.n. tóu) wFaga podejmowaniabaldzo sz3bko deqzji ści lecfenia peliodontologicznego.|$ nielndjbainiejs/p terapeut]'czn]'m Wynikając-\'mdesfilkcji tkanek. ro. czy to zańwno stanu Zębólvrr'obec siebie.ei pos|ępo\aniP C/e\|o mó\vi \ię .h' W eta. tr/ki'Po leczeniuperiodontologicm].obo]. u$€8 pacJentólt L1ór]'m naleł \Ą.Jest to porvodemrvielu i ie. pip Lon'ow\m rolpoi/.ch $'iz}tach. pacjentpżeszedł]eczenie\Ą. nie macie ich ł. ważjednak sq one schoneniami o charakteve na. l5fuo.]źszej klasy stomato]og ogóIny tr'fusiumieć i sto.nr należyjednak Po opisan}m w1zej (w popźednim mzdziale) ]e.W chorcbach o usunięciunie . giczne i leczenie zabuŹeń cz!'Irnościo. pżrzębia i uzupełnień zwaftia.vnarr\lerzenie.mol'\ / pa'jcnlFm To |c|Źr $id/i o' Ą.iele rucji żepeliodontolog to naj.stępne. jedJ'rrcf}chzębówlub ich grupy' \V dobiPmożIi\o\ \qLol7\.Ifić leczenie protet'\'czne.ptzyzęhia w chotobach Marekziętek ] L Wprowadzenie protetycfne Chorobyprzrfębia Uzupe|nienia a szynowanie zębóW ptote|yczne Postępowanie Wprowadzenie Postępowańe pmtetycznejest ^vieńczeniemcało.l i !v ro. strony możlił'ość $]. 215 . rej rca wlacajqc}m. tecznlrh rozwiązań. utratazębówjest lajczęstszq' obokbólu.. eks.Llo. \Ą.7nd' Ćojc..i jest rv tJ1n u.

łxirinnc. do Wpl}1vkształfukorony pmtewcznejna pżyzębie ulawienie tej części tworzenia Ębka martwiczego na blfe$l dfiąsła' ma ogromneznacueniezańwno Fofilaktyczne. rczwój ba].moż.w].1użucia'Ma to dzi pr'}zębnych(Ryc'16'1i 16'2).\"r'ego\Ątręcr periodontologii' skie8omodelo$ania komn lr te|udosępu mięsnj sada obowiqzuje rólrtież W pĘzębia bEeżnegoprzyzbyt g|ębokoosaRyc.r 6..1 Zapa|enie dzonvm moście zakresieszcfeki.7 rnm. Wpuldość ścianbocznych (i punl. przpębiu. się nadwrażIiwośCi Podobnie t]eno\.zębiu kolona uwzględnieniatego cf}'nnika doFowadzić możedo obecńe sądzisię. cydujqo lĄrykonaniu korony poddziqstowej. jstniejąróżnicepogĘdówna te. nawet peliodonto|ogicznie Wątp|iwych.a siaj swoje uzasadnienie'ale słko w plą'padk do.6.l{. głębokość praw iłouq.Tooned€!.am taNa podstawie \'r'ieloletnich obserwaqii.brego dostępu tej oko|icy dla zabiegów hĘienicf. i leczńcze. błon}o\łyblokrje procesy fizjologrcznew szczeli. dziąsłowe' przluębia czlnnik urazow teorctyczn}th. który zaburza dziąsłai dopDowadza wy. w Ryc. rzenie się pł1tki bal1eryjnej.m.P eeso rq. Ponie\tŹrż pła.7 i Według Marxkorsa osadzeniekomny moze stwc dziqsłowej problemy w miejscu jej styku rzyć ńepożądane zębem sąsiednim i Ębem z dzĘsłem b''zeżnJ. szyjki doplowadza do ny dziąsłouej.tki' 0.a pżed uraza. możnateżzastoso. miel 5\Ąoje na ltudcja $ uŚtaLhuniemozliwia mod7ieLĘ' go miejscazakończenia konrny jak tylko w szczelinie ubocznena tkan]ri prz}zębia. wwierając ucisk.1eń bez. tłvo.16'3'16. od bnegu koronynie zależy rozważań ne stano1viq tkanek dla klini(znydl obiekĘv.wo]no nia res/el polarmolwch i /a]eganiań.d. Wśfi ldinic]stó\"/ dziąsla' nych. ale odkonkehych warunkóv{ (4 też(lęŚ(iąmoslu./ysuwają 5ię Nie\ł'łaściwe powoduje zaleganie rcsztek pokatno\Ąych.w przypadkach postępuje w p|zypadku (tych samych' którc .Vych rĄype|nień ub}'t|ub |ub w sIłnych /apa]enia(h pf7lfebia] i powsla$anie szyjek obe<nościich oko|icy próchnicy' Zb}t szerokie obceże korony w okolicy kóW pńchnicowych'4 rozciąganiabrzegów szcze]i. stycfny)powinnad onić hu eg dziąsła nie dzĘsłoweji prcwadzi do powstania kieszonek mi mechaniczn]'miw czasie al. jak zb}t glębokie jej osadzenie uszkadzaprzyczep na.żeplfv zdro.4 16'5)'4.m glębokość blokowaflia pźepłJwuślinyutrudnionego usuwa. oddział]'1Enia (Ryc.iqstępujq 1va8le.2 Pr.erośbrodawekdfiąs|ovlychpfty moście zak€. Samo poszerze e wlpuldości korcny bez mat lokalizaqlikoronyw stosunłudo brze8tr prz].przyzębia protetyczne chorobach W W Postępowanie protetyczne Uzupełnienia ptzyzębia a cho]oby u\a.W wielu prfwadkach za Ę lub komny dodziąśo$e nad. Niezaleznie od tego' czy komna jest konshukcją sa.i\ać pra]sce decpja o uniesfczenru Jednakw Nieprawidłowowykonane ufup€łnienia pmtetycz.16.5. pŹeciwsta\tnjm'3 szeęki)na pIan W pEednimodcinkułuku(zwlasz(za przyleganie korony do szyjki zęba pierwszy \Ązg|ędy enevczne. powirrna da wnikaćdo szaeliĄY dziąslo\łej leczenie potetyczne . w 2tr . ta Za" pro\aadfićtylko przy \!5'leczon}łn lub To samo dotycfy rriei\łaści.

/ę\cipd. wierzcbnię korony powimo być bez i(' U miejsc retencyjnych. żadne mięśnie utrz}mają\ł'laściwej nie higieny Niezbęd. z własnejpraktyki wnoszę. też ko w postaci do. Dotyczy to sltuacji. jest niezbędla. w Ma ne mzprowaalzanie mzpraszanie niekorzlstnych i dla prz}u siłz8r]'zo$ych' ębia ŚCIAN STYCZNYcH ffi trzupnrNlxlaĄ Til'rczAsollts (KoRo\Y I llosTl.noczesnymodtworzeniemw mialę fizjologicz.Za.tutżENIE KoRoN\ ZĘBA ffi uxszt.tłtoł''${IE Ź|ewykonane ufupelnienie może spo. nych kształtówkomny8 EILĄno\tTCo wvkonuje się je poprzezrł1cjęt ie dzĘsłabrzeźnego omz łycięcie części rł]. zapobiegaono logic?n\t \\brodat\i Łiaslowci. element jakicbłolwiek t}lln}. biście uwazam.la i amorĘzaqja uazó\^r czasieżucia.) To następny niedoceniany element le.r ll.3 16.protetycznechorobach przyzębia Postępowanie H W Ry(.oso.teżpMy\ańcić fizjologicz.\Ą7sze stosujęje tyl. na . dua]nie niżstandaldo$'e.d filariesl /b]'tkrólki' ffi szru'czl.BórvodeĘrĄ'a W konsekwencji niejestzadowo|onyefehóW nikt z -ani dużq rolę w |e(lenjupro|crv(. \^r których wafunki zgĘzo$'enie pozi\'a]ajq Wdłu. zębowego.' lub naddzĘsłowej' 217 . na jest dostępność zabiegów higienicznych do z ró$. że niu korą'stniejsze są uzupehienia (ykonane indyvi.óżn]Ąnprofilu' jednak przejście tkanki zębaw po. Blw dla szlifo\'vaniaze stopniem' Może on być o .żenie ma dziś altema.daściwe napięcie mię" dzy zębami' od niego w duż}mstopniu zateży ic}r sprawność cz}'nnościouadodatko\.\cJlzE. ani riodontopatiami'Wydajesię. dzJ'zębo\aej oraz zapei\'nia\. vmczasowe wodować uszkodzenie bŻegudziąsła jegozanik' |ub ffi tncnNrrr'łpnnp'rn. pacjent.16.7ejrie l. kosmetycznych lekarz. oa |dorynaleł Zwni( uwagę' ./n}Tn pd(jenlów/ pe. kich wspolcześnie zalecanychkoron.cjentów użl'tkujących mosĘ'obserwujesię starlvZa.żeochrcna miazgi zębapo szlifowa. Można to sfivien]uićpżede XORO\Y Ma ogmmrc /nacznie \Ą omawialej L:westiiomz \Ą7 utrz]'rnaniu\ł'laściwch rclacji łul(u po\{sta\laniuzmiŹLn pato.Zestrzeni międzJzębo\aych' Bez dodatkołych Zabiegów higienicznych.5Rodzaje do sta lych konnrukji protetyonych jednocf elśnie sz}nujących zęby języka i policzka do p. pżegrodzie h e mię.oron\llklddem. W pnzĘsŁo uosrr' Tokolejny prote.a pa]ne pod plzęsŁmi.rostka zę bodolowegow okolicy szyjki. czenia prctetycznegow chorobach pIz5zębia.Dorycryto stoso\r'r'ania wszyst.

wszystkim podczasich usui.6 i. wsz}stkim pmtezy podpafie ozębnowo'W każd5tn |p(dne |eżpręslao lmniejszonei sq .węższe płaskoguzkowe' prz1padku' który pozwala na eliminację p\towej cia. z takimi mostami b}Ą'!ają ne chorobamiprzyzębia. zb}t długie dysfun].terzeestewcznym. miećono stałego kontaktu aĘlanowe' Nie powirrno Ró\łnieżw tej oko]icynie porłtmo z Moną ślumwą' jegopołączenie metalem' z znajdo. żuchwowego osobi( iP za|ecam u pmblemy rceuł wykonania mostów ce z meta]u.idami złomnj'miniestety nie Wtrzy. wanie ich porcelalĘ ńe jest .Jednak możnado nich muszqbyćbezwzględnie uzupelnićprotez4opartąna przekonaćpacjenta.|6'7 Proteza Zmiany mą|ądra. pacjentóq k1órzy mająub}tki kosme spowodowa.a obojęh}annatedałemjest c]afuro\ła.żemetalo\łepo. ale Ę pzęs|akładkową me|odą Liągnionc pW śliny. Sądzę.wać się tej w odcinku przed]im ukształtowanie części konstrukcji protetycznej powinno odpo\^riadać przedsionto\aejw]Tostkazę' grzbietov{i oraz części rórłnieże|i. żebralujący zqbnależy pErMjrnniej dwóch filarach.twonł'lvo na poltelana omz stopyzłota.Ę'In bardziej. plekowego leczenia peńodontopatii to przede w lĄ]dolnośti żu. Li(ot\Źnic metali mate. oie podgas żucia's |iczbańlańw uzupełnienra mu.$ane' Ęlko jako uzupelnieniatJ. Zaakcentowaniaw1.4 środkami sĘ Wiele uwagi poświęca w tego typu opisach materiałom. i ich mzchwianie'l Jeżelichodzi o liczbę filarolr to padku \^}s|ępo!. łaczące po fuku oraz przęsła na jej niższąścieralność stosunhr do ułasnych prostej' PIżęsła w nii bieg[qc€ powodują przeciązeniazębówfilalorlych zębó\Ąr Jest to istotny aĘument' Dlatego w przy. teńałmąidującysię od stroĄv śluzówkowej. na śoso. wstanie ma \^pbv ńeplawi. tto(zoną choćciqglestosow:ane' jatogenne'l. naj|epszym rozwiązaniem mujepńby czasu'Koronyi mosv alaylowemogąbyć ze Wzg|ędów higienianych prz€ pozwa|ajqCe swobodny .g.l omawiąiqc u7upe| enia sldle nale/v leż Zwnicii uuagę na mateliaĘ z których Ę one łykonF!Źne.Ciista\'u skmniowo. żepkry. Najbardziej najgorsąm.l protetyczne chorobachprzyzębia W Postępowanie sfczękz magn€sami' utrzymania ruchome ko|zenie fakresie w wykozystująca swojego d|a Ryc15.€mmic4e.ladku za.vżględu korzystniejszesąpnęsłakńtkie. Przy większej |iczbie wierzdrnie źujące ulegajqzniszczeniu i odpry.|łowahigiena. kształt przęseluniemoż|iwĘący \Ąłaściwą Ęienę oraz ma.stoso\anie uĘtków do Uzupelnienia ruchome zalecane podczas komsi byćim ńllna kości \ł}Tostka zębodolowego.kóre znąidująsię na powiendrniach uzupełnieństałych.Uważasię. skom brakującychzębo\'r' lub większa.wskazane \.żew leczeniu peliodontologion]'n jedyĄm rozwiqzaniem chwili obecnejĘ uzupehienia lane' w Iimllane pon€lanq lub peho.rnczasowe. BioĘc pod uuagę względybiomechanicznena} żujących ze filary v''li.''ania' lń ra]Ćel zapalny przerosto\ay zaniko\ayNa ich po. tJm prz]. właściwe samooc4/szcanie oraz dostęp \a|omiaśkoronyw\Lon}Ą\anp jamy są higieny ustnej. Mówią one. przesfzegane. o Ćhalal. czyli oraz 2't8 .!€nia pońeęthnie 'żują.rnaga bodołowego' minacja ostych zakończeń brzegów oraz polączeń międzyposzczególn5mielementami mostu.

e mi prz5'zębia proteuy jej odmianę. odciążąią jed" one no. biennej jęfykowej i zębóWprzednich' nie sit żuciana ich większąilość.obciąże. ws46tkie odmiany sąn AET omz nych podpartz \ĄT'korzystaniem małs]malnejIicóy sąmy temoplastJ'cale. nę KóŁsd&ego..czy Gliclonana.koŹystujesię dziś mogąbyćruchomei stałe. przy Ltórych WstąpiłyubJ'tk tl'arrki kostnej.anie \Ąrzględu dużą na ilość miejsc rctencyjnych8' elementów utĘlmujqcych i podpierajqcych].lina czyszyM l(rlandskiego.l2 tologicznej.fjfjologiclne .Nie spełnii/ one Wmogów fun}cjonal. nia pionolve.nomieme rozłożenie obciażeń ich pic larniejsząspośńd$'są. pmjel1ujesię szkieleto\Ą. ne8oloduąiuzespoleń(Ryc.or'm U pacjentówz choloba. l. dngiej gnrpysą''I} Do caso\Ą.anych i niegd!ś nou'e ukierun]o\\Enie.lo schemat jej wykonaniapodanyjest szczegóło. m Dno lDwka po}aJ'lva cien]<ą się rvarstwą mateńa.9 Konstrukcja zakresieżuchwyz fastosowan|em W zamasKow protezy śluzówkowej' powirula być ona zastą)iona S4'ny dzielimy na cfasowei n\Ą. zale. wo $' instrukcji' W ogó]nych zarysach $yglqda to nlm iesl wiP|o|rotniPpod\ażanJ. \.16'8i 16.amęthrpńLa rrujpopu.7PśniP 7eb) o /rnnieiŚ.lla tkanek pŹ]zębia.|zenia ozębnej.n)i są'nęGrozowskego. spośród We.9)' nie zębów|igaturą grubości 0.są" ozęb. hom\Ó molnaumie. nawet nrchome koŹenie zębów (Ryc' 16'6i 16'7)' ny qasowe flrchome' zaliczamy doń sz]Trę cieszJń' skiego. surna\Ą/itkow. przy obci4żeniach poziom}'c]r możeb}stąpićńebez. sfyn szynowaniezębów WnątĘzębowych jest najpopula rniejĘą obecnie szyna sp|int. cam w tJm miejscu koż}stanie z najno$'szych osĘ. Ma to o 0.ldb7askd$ i roż. cychjest ń$. Iza koEystne \łarunki. łyd! Za]iczamy: sz]'nęNowotnego.Stabilizujeto pmtezęi st$'a. Fotezą PieMsza ich gfupato są.Postępowanie protetyczne chorobach przyzębia W W Ry(' 15.lla zębó\\.szlTa Bl. Powinny one być nych olaz estetycznych'Nie sa teź(ŁiśZaleGxe Ze minimalizo$'ane popEez i'!łaściwe pmjeko\Ą.stkich stoso\Ą.8 i 15. Współcześnie najaęściej stosuje czasowe się szynowa.'onPi rwdolrro'ciżuria. są skiego.4 mm. Hilletf rnornzv oz4rl. .3 swojeuzasadnienie ekonomicfne. JeJndk moje następująĆo I wie|o|eIniP doiwiad'/ełip pohvierda koniel/no\| n \Ą57konanie rowka standardoi\'yrn wieftłem' jego stosolr'aniaw kompleksowejterapii peńodon. piecfeństi\o uszko.Grupaszln tnr'ab'chsta. storyczne. Rola szJ'noi\'aniaw leczeniu peńodontologicz.ch (nieJuchomyd' to:sz]nalIruski. Mamloka-Griinberga./asut\. fllaro\a}'ch.:.ci. 219 .l fu podldadowego. manai Rotne-Ia.ałe' IGżdez nich podpańą' W tJTncelu \Ąl. W 8npie sz]n t$Ełych ru. .vazo.tmoltjuo\r''€ne prźez\\iĄzadtaozębnej.ych sta.są. nowe' Po\łinny one posiailać system zń\łnor.Lock'13 się napowieŻchniach stosuje ją podni+ sz}ny mąiąza zadanieZblokowanie zębówi rozłoże. gnlel p|olchkj i sto<oudnje.Natomiast Wynienione $'yŹejsz]'nymajądziś znaczeniehi. rtłasnychzębów Zadaniem elementów podpieĘjq.

clini(il Periodontology. Wrocl Slomat 3.Splin t'l aPo o(l)slczeniu powierzchni zębóvqllxtrawia się ją od strony jamy .:od|egłe \. weń ligatrtryoraz ka i wpmwadzenie osobiście stoso.. Periodontal D.55 w 58. teczme do pfzodu. Protstom1974. Derfunktionell R. Prosthet Dent J 1-1 l'4ag słom 999.23:3-4. Wzmacnia to s4nę i czyni ją tnt€lszą.r2 Jeże]ichodri o s4łly zeunątrzzęborĄ€ to za]eca się stoso\'aaie sl}m} fiber.ily'kolralrle pokrJcie nate. p|feriąże.. 11'Zię. 1969. Ouintessenz 1990i4:65H61.S. Niefbędne okresowe kontlo|ąkorckty.warcia. ne chemoutlvardzalnlanmateriatem kompozyc!nyIL Pneshzegam jedoak pned Wkorzyst5ĄĄ?" niem ich w za]aesie pnednich zębó1vszczęki bez PŹednie zębyżu.Przy starannyIWkonaniu jest to metodaz lĄ5]boru pacjentóWL1órychnie stać u na zastosołaniesz}nysplint-l. Ambro.r saunders.. szJ'nod po(zątkulat 80.Greefield. D: Splinting 8' ZuhrĘ Kleber Peńodonto|ogia. 14. 1.1 reśorative |nt 8'4|759-778. 2-Glickman. Phila.9. Dykema.Corc. M'I Johann WithWireand composite resin. w leczeniu stomatologicznym. l RovV€L 7 umjPs/czoĘ $eń sAna pokĄ\'a sie Erateńałemkompozycyjnym' m\'. polimeĄzuj4c i na}tadąiąc się 3 do 4. Radwanoako' M.i zweckmoissige Zahner 1982:281-285. Nathanson. Marxkors.3Ed. Innq. in 6' sj|nes' J. nietak plzyzębia' zbędnej utrzymaniu w zdrowego protetycz. nie chwyudenąjacwsz}'nę ryuo u]egnq na niu lub rozchwianiu. |ockeńen zahnenmit der sp|int. ] 197 5:33. satz' A Bańh.9.ale fadziałają zęby szczęki je jal{ aparat ortodonwcztry \a}pmwadzając sku.: 7' IMarXkoń.cĘ czy Splint. ktżdorazowo porciębondu' w.51:465-470' 1 220 . z\da.a r€vis€d approach' siusBańh.ykonJ''Wane a dualoie w pracowf protetycanej. Leipzig 1988' J Peńodont980. oplacowaniezęba pod koronęlaną. paeto momencie protetyaneosadzenia uzupetnienia w go. protetyena Leczenie rehabilitacja i rozpoeynasiędo.2: 1986:199-205.v}tlikI stoso. W| metod prof|akMi peńodonto|ogia4' Krt6iński. cavity of four dental materials.ZiętekM': MożIiwości zastosowania termoplastóW delphia London. peńodonta| 5' Loą H. schienung 'tark9e.l l with denta| Res :50-55.:Reactions margina| of ti5su6to Wania zespa|ających szynz mateńałów zęby kompo.o konsysteocjipapkoła. |\.: Peńodonta| G.. J Lipsl!1976.'.!5ki. tej. procedures.21178 190. 97 103.: Von bridges' Peńodont 1974. przyrnoco\^uje do zębo1v się standadow. l W rcwku układasię sz!'nę. DentJ 1968. następnieldejo. R'. lenia ko|ejną gemwałb}'rn przedzielanie warstlv taśmy bondem z dodatkiem kompoątu .Lock Melhode' Die R.1'9l 5.\4ałem ll)dfąi ten ridem złożon}rn. Zagadnienie Z': szynowania zębóWW palodonto|ogii.eated 13'Jańauk z'.D. zytowych.lasnego Z doświadr su.Wise. 12'ziętek M'. Borys€ w i@.: ogó|nezasadypostępowania R.ilykonarrra ind}'!vimostów adhezyjnych. Wrocł stomat nej W |€ceniu protetycznym' czas stom 1995. Taśmę w4ólora szklane8onal<]ada na ż] / się uqtnej.Wr The plaque-retaining nego w kompleksoM/ym le<zeniuperiodontopatii.5:351358.4aje\.l przyzębia protetyczne chorobach W Postępowanie Jeszcze ifuĘ metodą jest stoso\łarie stabch naldado$ych od strony jamy ustnej-Technika szJ'r1 ich \łykonaniapodobnajest do tecbniki . Takich warstw naldada wię mateliafu złożonego.10.teŁ Paw|ak ocenastosowanych M. Polimery Medyclnie1993. l. l Sz}Trę mi pinami. s. M.s4 one rĄ.plostsząi tańsząmetodąjest. a Ę su monitorowanie higienyjamy cza stanu ustnej. t}Tółnania płaszczpnyz. conditions patienlst.

pot\ /. Slotsi TĘ poleca.Jak !r]'kazał]'' ostatniĆh lat.' keszonce plfJ'zębnej.} bak1eĘ]jnej \łpł}'\Ą'a na takfe s}śtem odpo\t'iedzi irnmunologicznej. któ. zbJć się stawleczenia chońb prz-uębiależyusu\ĄEnie pĘtk bakte.l.ki. /Ę patogeDnejflory bakteĄjnej.ch.2 22'l . \f mencic' kana]ikach fębinołych.]nakstoso$€ne rJ. óa reduJ. anR poufedzone \t5. ją terapie skojanonąpodajqcpaqjentohimetronida.h gatunkówflo.ej z miejsc o największejintensyl\'ności procesu chombo$. $. boru w leczeniuzapaleńprzluębia.tącznotkankowego 'a. tcrdpii.ego. mer hani. bqdź ze to \1fględu bmk testów mikrobiologiczny. Famaftotetapia ogÓ|na imieiscowa Antybiotykoterapia ogó|na i miej5cowa Profilaktyka antybiotykowa Wprowadzenie Za postępo$''itnie anBlrakteĄ.ch dostęp rrarzędfi słuz4c]'(h mechaniczneBousu.].piuede {sz]stkim przy uż1ciu narzędzi ''Ąu/jl.tki bakterinej poddfiąsło\Ą.aI7 {peńodon|oLo8' ie. Zol z amokrqdiną (250do 500nrg każdy3 x dzien.'raz z polerowaniemkorzeni zębównie elimbuje w poc1. de braćmateńafu do badń' a tJm sam]m uzj'skaćwy. 'lomaln|og ].ojopmlo\\€ n iu kożeni/ę.timo' żetzw poddzĘsłollechirurgiczneopraco. nt'r u h i jednak badania bów (rootpld|ting). po\inny b]. o rnajdujq. do nięcia pvki bakeryjnej poddziąsłowej'lhrn]m źńdłem bakeń' które mogą infeko.konaniem no b!ć badaniamikobio. stąd u pod. w gann (P.liP po. Nie.os).e drogąmechaniczn4lub far. gi:ngiNąIis). usuńęcie zlogów nazębn}. DoLr<lnp slo. bio]ogicznr'ch badając]'ch floĘ beztleno$'ą. na L1ór1'rni lelarz móght po\hr4]\ic.Ie w!ma8.t je. Mejscami lł. ce dfĘsła(. nych anatomicznJ(h szczegółachutludniajac}.ch$.rni Ę kieszonki pr4zębne głębsze niż 6 mm. nik1lbadaniami}robiologicznego.r lnd.]i4 lnteńvencjifamakologicarej w postacianĘóioł'ko.nanĄs gingh)alis' jak Pretutelln intemĘdia.kii chemioterapeuĘ.Kh dta dziasłowej przyzębiapatogenó\ł] Polphlr(.'In antJóioĘ. Bacteroides tors. \Ą m.\ĄkomóIkach plf]czepu naMon]ro.Jadwiga Banach Wprowadzenie .Ld]. które Z nich loka]ifują się w poilrraMonkort'ątkan.lkojako terapiauzupełniajqca' o i]Plo mnż[i$P.4 dia i PeplosheptacoĆctLs miĆ].a').w o$omnej liczbie prz5padkówrty.to zapa]enia prz1zębia pncwlelde zaawansolr'a[ew ful'rc zat .trenia i zapalenilp \/cbiadsJPsjĄĄ. l. gifbiet jęZykai migdałki. furkacjach lub in.L1órc sq poza zasię' g]pmndĘĘd/i ui\$an\dldo ska1ingu. \Ą' t.rkologil po^\oli mak\llnaln}m\|opniulro.u P ran\ M kjPs/on(p poz.'pm |ole]u'.m chorobo{'oce.yjnej. loglclnegop\. nie plzez B dni)' Sąto ant]'biot]'ki pienĄ'szego tz$. płytcebake4jnej tak szkodli(.'P gingbalis' P int€rnE.l t\ .).Wać tkanti plz}zębia sq ponadto błonaśluzolva jamy ustnej. substacie kole. tię P \\ |kalrt dzia\la lP^dujq(p bjonje \|u/o\Ąeija. konanie takie8obadaniajest niemozti\łe.Ioso$dnie biorvku in. wo. zmienioĄ.l NiesteĘ.cją nje. (.ne w jamie ustnej na' leż!'runać takie.lJthlt oraz s Actb1DbLcillus actinomlcet?'mcomżtans (A'a. Jeś]i le.y.lak ńtnież ze $zględu na bmk odpowiednichpraco$'rrimitao.: $.o$anie anRbiofyko\\mo/e działać hamującolub zaĘać baldeńe osiedlonegłę. boko r. którJ.. Iub na my ustnej' W lecueniuZapaleńplzJzębia pr€pant! t rmalologiczre o rlialaniu pneJwbaktenjn5m.

zespć'l hni wsz}stki{ powieźt zęba. ai 1+36Ea . [! \łrzodziej4ce u\łzględniać pomości gospodarza poprzez stosowanie leków surzo. przPsl chorcba Cichna. AnĘlriolyk dzialnego fa inJekcję' Powodujeto w efekcie brak Ślosuje.iv me. JedJTlrr \rskazaniem do zastosowa' Bagresw\lre zapalenia pŹyzębia (Periodontitis aggres$. tów obojęttrochłonnych' '?iĆo) wfazie zaostfienia. makrofagach. jest obecność bakteń Acti\bbac.rrie przlzębia w pfzebieguchońb systemo. cho. chediak"HĘashi' zespoły ustnej oraz chimrgiczne metody zape\'vTliające \toit.fąoeniaantybioĘi. S|qd anB/biotvk' na zastosot\an) gestie. aby w leczeniu zamiast antJóiotykoterapii koterapii w chorcbachprz}uębiasą: jeszcze moż]iwość ulcercsa).incomit ls (A.tce przez 10-14dni. nazębnychz opmm. \'vych chanoterapii(usunięciezłogów zespól nabJtegobraku odpomości AIDS). osiąga płynie W l sĘżenie. i opomego na lecfenie zapa]eńa pE}zębia po za. od wiekupacjenta. Stoso\tanieanĘtiotyk&f powinnobyćogfanicuG jako dodatekdo t. hJpofosfa. C'łórmrmi wskazaniami do 1\.na|eży pod uwagę: kóle są lamakokinetyene.. ale kiedy i w tkance dziąsła. tenantybiotyk przez badaczy niemieckich i japońskich wadzone gEnu|oct. ts poewlelłe zapalene pftwbla (Pe|iaiontihschro. i oraz zwtaszcza nerek Wątroby spo' ści naŻądowej.fębnych. pfz]. sątni czrtni}ami w osiągnięciach sukcesu tera. zespółleń. ldiczna Baldzo dokładne mechaniczne oczyszczanie $ych teukocj./ę(' iei zamienonego efekfu tempeutycznego. ne i trałtouane u]'łącznie (nab}ta neutmpenia. za|eźne uJego u.ię nąj. i nabłonek kieszonki do płynu dziąsłouego(kie. czy.szon]rowego). ttl zapale.e.anh'óiohkoterapię (21dni)' do lub Wkazuje oporność s4 one wĘcz niewlaż]iwe dłużyć trzech tygodni pojawiajq. zapaleńa prz}zębia go wcb]łaniania!v przewo.o) w przebiegu zlokalizowanego ry peńadontitis). rzenj miedz}zębowl są naj$€ / niej.tach lub obojętnochłonnych wym.ś|inią balĆeń na zbJ't ujauniąjąpojawieniesię opomości przJzębiame. sobu anlybiotyku. w |e'zeniu r horobprztzębia 222 .I€feu. często nie zapeunia minima]nego dania nad naturalnym przebiegiem choroby wska. hamującegoantj'tioq/ku o'{IC)' niezbęd. możrra bakteryjnej z kieszonek pn}zębnych.09ó|nai miejscowa Farmakoterapia ogó|na AntybiotykoteYapia w cholób pŻyzęantybjotyk |eczeniu Wyb. f do połaczenia zabiegiemchinrgiczn]. s/(zPpóMopomych' Bad. w cfęsto stoso. Przebycieprzez anĘóiotyk ''dfugiejdrcgi. a nie.rt-Ll neutrcpeńa. białaczka'cu](rzyca. stosowanejterapii kompleksowej. ta}ze Zewzględuna lw.nia s|ępowanie jakie dziqsło.erająC brać ogEniczenia w stosowaniuantJóiotyków 1\ł'nikąją bia.|aściwoici flory bakterTj.tóWzespót Papillon.zębia $!\[trane zabiegichirurgiczne (implanty technika i uogóhionego a$€syl\łrego zapalenia rcgeneracjitkanek pEyzębia). Ęlko w przwadkach odnosz4cych rĄl. zapa]enie ful+d (Gingix)itis modulowania od.dobrahĘipna jamy h histroq'tarne.ięsu.Izie pokarano$yn do W przebiegu prżew]e]dego (Perio|l'o|Ltitis chronica) ant'tiotyk zaleca się tylko krwioobiegu.|ziejące zapalenie pŹyzębia (Petiadontitis podwyższąiąrych ulcerosą). zują.roslkd /ębodo|oMe8o zeki i żuc}wĄ sl( jest z okresami akĘWnej deshukcji.n'any leczeniu zapaleń i doksycyldinę' tronidazol ponad Zdaniem Kleinfeldera i Mii1lera3spośród 300 gafunków baktelii arajdujących się w pl}. peutycaego. w nei e8z}stującej kiesuoDkachpż. zespól Downa.horobypodnalvowej.a stąd pfez kapi]ary ozębnej'dziqsła w fazie tziv \Ą}tuchów (zaost*eń) w przlzębiu' Ba.'' od je.nemow.w). podania plżepro. de tylko z ogromnej ńżnorodności wydolno_ .ill11s ąctinonace' \! opome na leczenie zapa]enie te. zdo]rtości fagoc]'tane $anulocy. !ł}.ię do irrlelcjj . nia antJóiotyku jednocześniez mechanoteEpią przJzębia(Re[dĆfo. korzeni zębów) ńekiedy istniejąwskazania waniem ' ht l rób 8PneĘ( lnie uwarunkolrarryLrodlirrna o.żeuhata pzyczepu łącznotkalłowegoi kości stęźenia /wia/dnd nego do zahamowania \łaosfu szcfepu odpowie. ch lęca a$anulocJtoza.1'o.

ls acttrn. śIinie. dów i tkanek.. Bloku.eczenie t}m anqóiotł'kiem sprz}ja zabuIze.jlfwvno(i' l inkom\t \ na jpŚl $ l erapiju}lierdn. pierc po wielokmtnl'rn. po 100mg co 12 godzin' łanie.Lt{LfLs.Minocyklina (Xlinomycin) pźez ldindamyq'nę' Największ1mwalorem lir <o.obowo zmieńonych tkanek . I Amoksycyklina Daukouanie rou. tyków wskażańew |eczeniuchorób pEyzębia Az!'hlmyclna natomiast peneh. źenie ślinie w l{ Rodo$ (250mg Spinmycir + 125mg Metronidazol) spiramyq. niesedaB\anjrni lekami antj'histaminod. one rczerwuaremuwalniająqnr arr" ja1w rzekomo bloniastegofapalenia je]it. pad kolagenuw procesie zapaleniapĘ]zębia' DZię. ki niespeqrficmej adsorpcji na powieEclrni koŹe. niszczeniudrobnoushojówbeftleno$'ychi nadmiel. nia zębado spec!'ficznych wiqzań receptońw tr}ł}tki nemu mzplemowiClosfridżrrm diftblle. zaś tkanĆekostnej po podaniu l. gdyzn pnebiegupa. któm powodujemZI.' nie tylko mz.mi IkJotin). na ją one takżeenzlm kolagenazę. osiqga szybko Wysokie Wiele dmbnoustrojóWrĄ.m. b'fijqCych lv głębokich heszon. 12godzinwyrosi ono 5. płyniekieszonk kach pżpębnych jest wrażLi$']ch te leki.teofiliną i we. 8o pIz5zębia. dzi w interakcję.cyldosporyną. lh LinkomyclTa Xlindamycl'na (Dalacin C) TETRĄC.jako lek pomocniczypodczasmechanicznejterapii i kontroli 1Ą. akĘ'\Ąność wobecbaldelii bezt]enou'ych(Bacf€7oi.at\Ą pr7Pbie$ . niom fizjologicznejflory przewodu pokamowego. kiej fazy choroby . szaniajego stęZeniaw surowicykr. przpębnej i leukoqtach.\ nacqla dkr darasfuth:4.stoso$anesq mem i elf./iejar lapaleniddTiqrel.1eryjnej. F'usobacterium).solonem.mprzyjmowamu.tano\łyosiągajqsku.5mgA.na znakomicie penet.tk bal. jak i cho. lekJmi prle. 1r4Jcetemc. teczne mirima]ne działanieinhibującew stosunl.oi\'jcJ'lawi' stad des. methylpredli. stężenieW surowicy krwi.nych karbamazepiną. bal. \Ą.m Acti|nb\cill. w tj'In i do tkaflki kostnej.1eryjnej' 223 .Moż'edaćń.z którą wcho.i!'bicgrm kow\.Farmakoterapia ogó|nai miejscowa l!! }LĄKRoLIDY| Az!'honyc)'na (Azithmmycin) L. doustn].ujezalóWno do zdmwch.l tphgromonas gingi. ego riDdontitis z ndziałemPre|otella intemedia.KLI\T: Linkozamidy !\.6ng/t.$ te i .z' zego|rrie cjęr.]Ąn do 7 razy \ł]uszeniż w su. ITetncyklina zamidóW a Z\Ą':lasfcza ldindam}'qlrry jest \łysoka Tetracyldiny osiągąiąstężeniew lynie dziąsło.u Rowamycf'1ry należy poda1\aću pacjentów nie do bak1eń znajdujqcych w p\de dziąsło\ĄTm przyjmujących się dG dwuhydroeĘotaminę.II{TA}{o$T-: przJ'zębia.ioBkpowinjen /a]e(dn) pve$€ ' 7. bv.wi'Doksyq'klina KlindamycJna $ykazuje interakcje z niektółmi i minocyklirĘ. q. należv za|e.lttLisi Capnocutophagasq one inakB'rvowane pĘez beta.uje do narzq. .I. Zw'łaszcza s4 Bbiotyk do kieszonki pż}zębnej podczas zmniei u ]udŹista$Zych.faĄaĘ.a az!'furm]'cJ'aly pacjentówleczo.ln\anRil. 5 Dobrze penetruje do tkanek.0 g po upb1vie w x] Grupy antybiotykówi chemioterapeu.laktamazę \Ą. I raz dziennie.l . ze względuna ich pŹedłuźone dzia.]t$arzaną LINKOZA\'IU)Y: przez te bakterie). w tJm do tkanłi kostnej i ślin]a tej W ostatniej po 4 godzińe osiqga stężenie10.ykazują hzyżową opomoŚĆ Li Metacyl ina (Rondonfycin) w stosunl<u maknrlidów' ze *zględu na \^/iększą do l l Doksyc}tdina(\tbłamycin) . rĄ}mi. rób przlzębia' lekan wińen przest&egaćnastępu' jącychzasad: d.ĄNTlBIoTl'I BETA. Po.I. u :'Penicyliny natunlne (tylko u' leczeniu $'tzo. Augrnentin(Ńnokycyldjna + lś^as ldawu]ano\ay) bletek w 2-3 dawkachna dobę'zaś azJtromyq'ny Amoksycylina i kwas kla\Ą.trcmyqłrą (wzajenny antagonizm)l ' Zalecającpacjentowianq'biotyk w leczeniu cho.]spiremyc}na (nomm}dn) osĘa u5'soke stę. diazepd.

aby ńe pojawĘ' się . częściej stosowany w |eczeniu nie się bakeń winien być stosoi\'any pacjentów upoś|edzof mieszanej u intemkcje nycho etio|ogii nowo (7 10dni)' Metronidafol \ł].{. i zastosowany pod. dgEn'essiDo)' Dowie.zębia.teofilina i doustn]. jako najbai*iej akt$my chi.jlub w surowicykffi. fekcji ogó]iousbojowch beztleno\. gulantami (\. iż Zapi. metmnidazol$T.n.ujemne' Ze wienia się szczepówopomych' W prz}padkachanĘóiotykotempii zapaleń prz]" \tnikania do l\. byćstoso\t'ane \. infomujqce o malej \łrażliwości bia'zMasz(Zd tychpacie1lóW u kóŻy majq po. być Jego p@iom jest $tższyw pl]aie dziąstow:.m. metmnidazol w nasz}'rnkraju jest ciq. że c}profloksaqna jest sku. kńtkotemi. s/ględund niPdo. szczepy opome na wśńd ziarcnłow. Clprofloksaqna w-vkazujeinterakcje ci$bakteryjnq w tkance dziąsła sło$Ym. koagulantami (waffadn).ogó|nai miejscowa Farmakoterapia cwlofloksac!'Irę. hydantoiną. czyc]Droflokacynę + klinda. podejrze.uia ic oraz rt płyrie dzią. /eniu Wvżei wchła. uuględnj'mi beztlenolvcami.tatnio /al /.na ten lek. skoja. s/ybkouZ}.uteczny.kazuje odpornościowym' doustnyni anrykoa. Dlatego. q'rni sok żołądkorty) - 224 .mi peutyk w leczeniu infekcji $zględn]'rni i bez. stosowane teJ grupy antybroty.tale' aktw\'nos. szczepy oporne.poszerzenie spelfium i zmniejszenie rlzyka pojateńe tlenowe €ram.vnają l już jawiać się pnce. nymUk|adem z ba ]ituranami. mi $am. rzenia fun}cji glanuloqltórv obojętnocb]łonnych myqnę. lną no|on. antJóioryk będfie niesl. naleł kojarz:ć z ]dindamycyTĘ metlo. może wskazana terapia nD nieobecnościA'a'..mbóioRk ldwied/ie|akżPicśLi ras nie. . W niektórych pżypadkach |eczenia zapa|eń t ó\\ be/llenow] h.nętźakomór" \łzględuna zdohlość mo/epolerii iodnorre(nie.d. pamiętać'iż w prz}padkachupośledzonego w lc. Ich speltarm pizeci\rbakteryjne obejmuje bak. iż pa.ujemn}'rni.stępujączęściej pżyze po.varfarin)Disulfiramem. |ub antybiotykową innieje za sobąkurację A.AkB\mośćwobec beztlenowch bakteńi z kańamazepinq. cyklosporyną'methylplednisolo.an} . Ien naj. /e Metmńdazol bec beztleno\lychpałecfekgram. nidazolem. lc. i Taka sltuacja znajduje miejsce rv agrcsj'rmych ctxL\oLo\\-l postaciachzapaleń pr4zębia' Celem terapii skoja.wn5 lclami ann hi. nionego twu zapaleń plż]. ofloksac}na (Tańvid) qll.] kon(enlmt pr/e' rcidzs).dodatnie i glam. jest ona zastrzeżona ciężkichin.v}miP. IIITROIIIIDAZOLEl $o.tówobojętnochłomych /ębialpkdr . ki mahlfagów i granuloc].l)floksactna (Ciprinol) rzonej jest spotęgowanieefektu bakteńobójcze8o. zdanie'n Dzieża1ow'|.. nieseda\. stosowane dziono takźe.odpowiednio febranego \łpviadu okażesię. amoksycy.lJmino\^łĄni anĘ'" gle uważanyza najbardziej akĘ'V\'nychemotera' (astemisol'terfenadine). /n}m dnĘbiohLjPm należyuziąc pod niania M $}'Tku \(hozenid ogóLnou\lrojorĄego. horiażo. nem. mi że sprarviła. pIzlzębia. jeś choróbinfeką.klinę + metrońdazol.rnibaktena. i makrofagów (PerżodffLtitis penetrują szybko do szonce przyĘbne. które interferujq z nim (na ogEniczone do prz]'padkóWw których nie istnieje przykładtetlacyklina uTaz z lekami zobojętltiają. Aby osĘgaćterapeurycznestężenialeku w kie. możepojawićsię złaodpowiedź tkanek gospodaĘa dla uwagęfakt. kólv w leczeniu zapaleń przyzębia powiino być cjent pnfimuje leki.iej5'typterapii eona' w suo$'icy Mehonidazol ze lvzględuna uodpomia. klinę + metlońdazol.l.że chinolony tkalek przyzębia i p\nu dziqsłolvego'Zdaniem dawki antJóiotyku powimy byćuysokie i nie mogq plfez zb}tkńtki okres' Należytakze Eicka i wsp-amimo. w przebieguktórych sh''jeldza się zabu.ujemnych (Bac'e' Omidazol lub ŚkuIe(.tnmaIo|o8 polecane były w leczeniu t]'ch postaci zapaleń na pzyldad tetraq.

dnhfu L.q. nastQpne dni po 100mg pżez 1Ł21 dni' przyzę.kiba]<te. iżfasad. ce an{.aniczonego zapaleniamło.ym a stosowaniern anvbiotykóW prowadzoneW 15 ostatnich atach Wykaza|y.r\1Jniu iLd. r\em po ich stoso\t.qlina 2 razl' clzienniepo 500mg.'ły af$]mcntem do rc^\.npEo i r.aw.1.u) ]ub llindamlcFa (Dalacjn C) 300 mg 2 lub 3 razy dzienniepzez 7 ilni.kazują.biotykólv \\'ich leczeniu' Ponad suletni okrcs ich poparhmr tak.kotem.apJIeniJ p . Ponadto' miei*otr' l.owErpj ogólrie b].liuluci. dlr'óch lub kilku kieszonck pżłfębn$h' Zaapiiko$Źny tylko \'. pr]r"bia'.rpJlpni. Augrunentin575nu 3 mzy ilzicnnic łącauez me. jak kóWjestniewie|l(a e iminacja takichpatogenóW gingivalisarcz moż|iwy. łądko\Ą!'Ini.F. p.rnRbiohk(tuoni prz'rJJolcgli\or iami /o.larlni.ur. omidazolem250mg 3. na Dowodować jelitor\]'ch. żcniu do miejsca Zapa1nego rcZcieńczen]ago bcz w cał}moĘanizmie' Zdanicm Konrmana6istnieją prnr ilrl.ej hĘienyjam} ustnejpl4zębia'] Badan nadmiejscou.m}lra.dzo czQsto/aostEenie procesu zapa1{ego \\ obĘbie pnJuębia dot]czyjednej. nie Au$lmentin 375-625mg 5 razy dziennie.ł'4' dri). te m'. takqmetodą]eczcniapżemau'iafa]d.\ blżku k]inic.lepuiJ' /. spimmj.Źeniu.}mi h' na pojawienie się licznych problemó$l częsq'm obja.c.fy \\ plż. dżakó\r1powstaniakandydozy. 1 Porphyromanas dość przyfębia' szybkj nawrót infekcji bakteryjnej Il. ''.a. t.bioh..to. <|oso\\an'a len pv}zębiasldonilado 5/plokiPgo dn.anso\Ąfn}'ch pże' \t'lekb'ch.tdzlenie pzez 1:l dJ'r. poda\t'anie a co najistotnjejsze.k możnab1'łob1' aplikortaćbezpośrcclnio kieszonce lv pż]zĘbnei. P lu0-2J0mB(o l2 god. \ po$-t.10 dni' czasiĆ po posjłL. ścina zastoso\t. rue\Ątaścil'. ńi lecz dostar.negozapale a plż}zębia(da\ĄĄiej og. zaort'ocorrał uż}-wania obsen.az} curetuilc (n] pŹez 7. rcsyłnych lub opom1.'l1ej' będqcej dorvodem oponro. A.ilina200 mg pienrszego dnia.r/biot. lub amoksl..'iJrna polegać pii. ialaniaut'o. lub doks\.zaćlek \te $łaściw}m stę.LIP) zalecanesą następujq.cll. Za iż ba. b'a nra.on!' pźe$'oilu pokarmo\Ąego. leczna ich komp]cksou1nleczeńrrłączqc mecha.]padkach \r.ozplemll C]roż.vacjami żprrtnifumibJdJn nJuko!"}. poclclziźFło$q pŃfesjona]nai domoltqapli' ]GcjąantJrscpt]. L]dowodniona ro]abakteńi jako fasadniczegocz]'n.biol'ki: amoksyc]. po\t'oduje nie zmian W nomalnej florze baklertanejobecncjw miejscachodleglychod okoliql w której stan zapa]nyLiległ zaost. noterapię(skaiing+ rcot pkning) f labiegamichir.wlLko au. paclku podejżenia o obccność pnez l+27 '.)l znc ioh erapi .aniusq uablllfenia fe str.irpr:cr 7 dnj Terapia zapaleń pż]zębia faa$. 575 tronidazolem lub ornidazolem 250 mg co U godzin (!vczasic ]ubpo posiłku)pvez 7 dni. nicząniekoŻyścq stosowan ocenianych a antyb|oty. trDnidazolem. Na skutek długiego stoso ania dochodzi do selekcji szczepó ' opom]ch lub . \Ąltempii opomegona leczenie zapa]enia pv\.l.]dina mg co 8 godzin łączniez me.Fa rmakoterapia o9ó|na miejscowa i \\i leczeniu ograniczoncgo agres!\.jnej.\.cjrłblken jne nic rc\ifllo mnogiejopomości anBl]iotj. ich ł.ków stoso\!€niem anbbioĘ'kól\. metronidazol omidazol250mg 5 razt dzienlub plzez 7-10 dni. giczn]ni. /pnic pv. szcza o szelokim spektum działaniaprowadzi do zaburzeń ekologicznlch fifjologicznej flory bakte.: oraz \Vau1lnkiem takiegosposobu leczcniajest uhrj.reakcje nadumżli\Ą'ości./.any ant}bioĘ'k. nickonieclnie t-l'lko \! jamie ustncjpacjenta.jątkow-\'ch' s|Wierdzeniu pop.na1 500000iu 2 rd7. uogńlninncgn agrpt\$nABU . d . dzieńczegopifizębia .możnazaaplikować (Iań\'id) lulr qlrofloksac}nę (cipdnol) olloksac}Trę I dd\.aranid lakie8o lou nież spo'obu|cr zenia' 225 . antJtliotj'kó\i Z1Ąta. po\.h leczenc nre a€ na jed}nie na ogó]nejanl\.ińęcia systemó\! tednologiczn!'ch' za pomoca któĄ'ch an1.i zębia)sq za]ecane następująccant]óioR'ki: doksJcyklinalub minoe klina 200 nlg pien\szego dńa' następnedni po l00 mg plzez 10dni (wpż!.o^\oju /apa.

'.9 Nc' obecnie \\.\godnic jĆst loka]izo\\ać go \t. \! Jego Zdaniem1\'1'5tępujq 10somaści ziomu tempeu[czlego anBbiol]ku u' miejscu dzia_ so$any jĆsl on W postaci0'5%mzLw'oru' jest g. 18 micsiącach' Zdaniem zaśAinamo i u'.iodo' titb chfonica) ' pomamńcfo\\ego listka o \r.I U | |!l|\nrollu\/l /.Ios]|n\Fl'..$'ce'Pofue\laz Listek jest dośćszb'$rry $. kicszonek pEpębnJ.manifesto$'ał się na\. $ego puecho{]zi żel.ióknate sajednorodnc.ióknic o]<reśla na okoio l2. która jcst \ł'tcn sposób \\ikJ/-njprn do lc. l.zony |dnid.Jino\Ąch. polimerycznyclr' mikrokapsuł.|ln!' l lJilńcznymi \[nikami zabiegu \łJókien aplikoltan]'ch do kie' usunięcia Zło3ó\{' na7ębnych i opracow'anll korzcni si 0. Wlskazalriemdo miejscorr'ego Zastoso\\aniatetlaq. nasJcone 25dl. ( )'4śd .a'ji t!t1e6g poilaniu tetmq. lub \\ ukladach lamino$an$h.i l. monoLiĘ'czn]ch i \r]żłobio' nach polinelo(lch.o9ólna i miejscowa Farmakoterapia \\ leczeniunieisco$tm stcl.'la.\produko\Ąano \' kztałcie br4zo 'o. do io' łJmg' \{ czasie pozosta\'ania lv kieszonkach scol.lrosl sept] kiem o dziaianiu bakteńobójc7lm \{'stosunku Ęlko 48 ]'!gml' Niestet! badania ostatniclr ]at rry.łokicn tetlac!'k]ino\Ąlch i że. \'{oże qml na odnicrzc ie datki leku' NośnikcmmcLmni" jest glicenrlui olejuse.k]in! jest plże\]e]de zapale.7 mg tctrac\']din]i Kaźde z \t.rm i hunidd/o|u kr\\ pl7] pondo -. $ a o"drniu urlorLnnar"j.ku\r le.ku e \t. po 250 mg.ski\\an}m \\. nie $inloNo. qjanoakrylano$fm' Po t!'m czasie t.\-. dolo$njkami' po^\daja.l] \ \||-n\\i'\ . apii]owana mlejsco\ł'o tkanek $..nn. z lub $. niu.ancgo rczĆnltl.trp pozłaląjącena miejsco € ]ionlro]ou'ane Clostarcza. d}'nic ldeszonłi prązęb. e prz}zębia (Per. b]t poló\tn]$.\.ch 1'ę dot]'czącą głębo](ości Najlepiej Pozlan]'rn sposo_ i $Ertości$sk2źnika h$a$ienia podcas /głęlr i]io. do \łielu bakte.n!'ch zmian i dużej flulfilacjj stęZcnia le](u.et do sposób w]'kazująq jetlnak małqpopra.stąpić ł. \ośnikulcgabiodegadacjipo ol'do 7 dJriach' El]zol aplikte się dtukrotnie \\. tiq m|ri.. i ! n $ n / ć \ | o t n \ d | | d ' bia' Lek ten w.Jino.drie.\óN'.J..leiem tlrożdżakami' enterokokami i Pse2rdomo7ms'Lie. /pl|idmi. Efekt tcmpcut]. Bluun i Bóe12nie uz}'skalitalve istotncj climnacli }łenLelLa intenned)Ą po zastoso\łaniu 25% żelu \!ane' Da\Ą'ka ant]'biot]ku. gd]żzdaniem chństersson:i i $sp'' climinuje.rzol' ieJ runieszc. stęZcnie jej \!' p1lnie kieszonlo w\.'l| /śml /.co odpowiada dlmtjtL\ chranżĆa) p\tie da\rce 105 mg tctracyklin! stężenieleku w $ Jest to prepamt do miejscouel d/i.. stężeniu uą.1'd'.5 mś glukonianu chlorheks]. Iitóryjest pocho.de-Jacob1'8.rcztroren tetmc]klinl'w octa.kę ant}.czn]i jak w]nika z badań Stelze.sp.lo. ni k a u a h i.egojest przel.lTl1iarach 2 x 3 mm' któĄ' uaŃera 2.iolospgo.5 mm. llej.l]użonego ]{n\i osiąga rĄaltośćponiżej 0'l peiml.łókna są usu.. n}'ch nlatrycach kach. a dtugość jest ló\tna 25 mm' Da$. nym ulralniania. 24 rnjesięq\.i]żon]d1' jednorcdn}c]r rr1óknach' lv mikroporo\lat}'chbło. bioĘ.strz!ławce \!]1nielnrln1i c.krr.'nnIrnln$dn' go pf". bem kontlolol.d]ny Porlinien b}t przcchot1tlany w ]odó.i wsp-to oraz Pedi-azzoli $sp.7astoso\lanĆgo1 mz !r tł'go.t|' żcni.ieniem leku rl \\:adr. infek(jach kieszonki na okres 10 dni zabezpieczasię l.Icst to po$odem pulsa.nej $Tstąpit po Klugc czeniu ZapalĆń plflzębia są $lókna tetrac]'1.loken.Iriu pfez d\a t\godlrie.kieszonce pv-uębnej za pomoca skalem' Peńo 226 ...m\ I'.anego uwalniania ant-\'bioĘ.c uplc]ra siq do ]u Z meilanidazolu stlrieldza się pż].ii fltiązan}rh z zapaleniami piż}fę.rn\'lo/l ipńl/an\ i 25ożzelx o nanvie tl.1 i 7 dniu tempii' nie ]eku 7 oclpońednio skonstmo\\.Iną tatge \\].kJUlni.lĆL]c Zapalenie plzpębia (Pe7 ' 187 mm \t'lóken tetmcy].l}ko alelgii lub nadrrłaż]ilrości dazolLl żel. któ.hno'odi'/n. aru' \'v s!'stemiet'ln obecde poshżono sję umle} pefforouanJth sco$.1ón podrtpl1nem lĄrtu dzĘlo Pomimo takich trudBości$'dalsz]m cią$l tntają . PIf!' ogó| allil..\ż i..lności uhąmanlu po... fębó\\ (shalbq + raat plĄniruJ)' sZonki pEvębnej się Słabsze działanie t.20.m]'\\an]' pŹez ślinę'.mP \' l'ż'.on]d $ reakcjach oĘanizmu' jest \r postacizolu' l. ż ' " l l a ' r L l i n am i . \'. lĆn dopienrLrle8a sh\'ar. peletfuje ona w głąb lkanki dziqsło\ęj $lko na głębokość l-20 prn. la i Florcs. $ańa (BoP) ' Potró1 do I1oI1bak1eĄ.|nr.].l] ]dinicfny efekt że]u ne..mosi średnio mct.klinlr 4 razy dzienlie doustme zaŃera ch]orhcksJdynę'JĆst ona anL}.i\. tru. niĆ\tilrqŹo. prĄzebnej upnlĄfclzan]' Zankowego'Do kiesz.etyleno!!}m' Śrefurica rrtókiel lr.'\\.

ch zastoso. r l a n i r p l d o n .\. r]ostoso. I o " "a.cfas do bloko\łania odpł}lu tJ'dzieLini' ropnej z keszolr]{i \lskutĆk pol\iększe.c]' balĆeĘjnegozapalcnia \.Pack' Prcparat j€st \\.ku ra.ji do bakteń \r \t\.-l topi"n pn\.ou'adzącdo polimĆru' st'!'kar\ka B zarr.ur d id mi. l .riadontitis chronica).ł2. prze{lelde zaPalenieprŹ}fębia.\iśdlpIl ||' nĘ lni.$\o]lujacmniejsze ]ul) więirsze knrarrienia mog4 b1.^by klin]i \{ zetknięciu l pł]nemkieszonld '/ólta\\]. \aliu uźądfcń pu]sacf. zębn]'] dochodzi $..15 h J l .esońo$alny pl]nn} kompoąlt o stru]ihrże podafulena kolonizotanie ba]<terjj p. podczasuż]Ą\ania dcnt]st]'cz. Septopaclub Coc. 1\'poń$nariu do grup} pacjcntińtl u k1óĄ.PozNalato na stop[io\c u\!al.{ pa.\'kllną'Badania lad miejsco(.j[o.0 miLrorro\ a' { g i ra"i. ..ii ant]bioĘ.sienlzia k1óre' na\\'etobe. szonki. n1'ch ocz1'szczaiqq'clr pEestźenic międz1zębolre. i L l . Wszystkie o dzlałaniu |ekr m]ejscowym systemie W przedłUżonego kontloIowanego. nipm 'lu .jednak do 50 minut i jest niwelo.lębn]'ch 1\\'Ęliszq odno\ę prz}.\peŁiającją ażpo bźeg dfiąsła'Nlicjsce ap]rkacjlpokĄ.un stoso\a. a [a\\et po szczotko\\Bniu Zębó\Ąl Bakteńemia u lu.t U|' ]1o ąlP.Ą 7a$'jera nrgAtńge]u' 450 któi}m sce takie o \r'o]n]mpEepł}wieknti jest szczegóhic jest bjo. L. i . lącarotkanko$ego) stosując nrinocvldinę łącznie nia nici 7 usunięciem zlogó\'i opracow'arrienrkor:eni zębóll. l l o r i u \ J L d . bia e(.o\\F.. lep.an 'l. cjenló\\' Zapaleniem f dziąseł Zapaledempżvę.kol€j.stcm składasię Z dwóch st'xka. i ztlrc\!ąjamq ust ą. jest nunie sję altrt]iot]'ku W ciqgu 7 dlx' '\b] laaplilio. nicm inoq']diĄ' sq \' toktt' \\ś](alańa: umialko.ll Jl h |F' /'cnid I. r.stĘlkujacich zalrartość kie. nia objętościlistkjr W wilgotnrrn środo\\isku kie. laln .cpn1rz1nq krótkcl tNałej baktelicmii' Bakleńemię st]'. . l7e 100-l. r l ki i.ós olJ/ ilzi Z.oi. prz}.{0% chlorhc]i's]'drn!: lże(jł\\skaza.no\\ażrrik mg dolis}'c\.t. cnic' clesto liończy się zgoncm pacjellta. / J g m ż a j ą q m 221 .llia$Ce stanol.ieldzono ponadto podczaszg1ębniko\!'ania kiesfonck. cl reli minoq kliny Aplikator \['konany z rcsorio$aln"qo po\ploptJcnll/. \|t!ą( mjejsceapliliacji ldejen q1'jar1oakĄ1ano$]m' \\ ciągu 24 gotbin po umieszczeniu go w kicszonce ul'./o olo\\odo. uWaInian]a najbar dziejpoprawiajq przj. p d . j p n ud h ki plln trranbieje.biotJ. \lErrei cięZ]iiĆ sabiajqc miejsco\tejkolonizac.niP Lor7' 1i /ęl.5 }dinę.ę2611' ltana plfez spralln5' ul.apjj nie obsenĄ\ie się plzebanlień Zębó\\:EfĆkt terapeu. \\ek'SlrzJ'kan'ka. U natoml1sl fmriejslenie liczb]'bak1eńi Z gatunku pa.]a większa ]iczba bakleńi niz u pacjentów z cz!'stą minoc. niemkorzeni zębóW' Zabiegipcriodonto]ogiclne(. mjeszasię ralcm i'a\\afiośćma(h t^\:pflrfilakĘ']. do szonlri i \\.ór\. i łcczck obda'on\th ruchem i kIęLkóll w Cią8! hfedr bia znacznie łah\iej rozwija się bakteńemia. q d o k n ' i u u b i " : z n u r z n i " u po | 7. Poladto niektórc chorob!'ogó]noustrojorłeuspo.któIa stano$i ró\\..$. plż]'kład Z\\Ężeniem Ze Zasta$ki d\\uddelnej.Jad odpomościow. 1 F I i P m i jm o ś a' n | 7 \ i d ' . m jesję('1oraz ciemno-pigmcnto$ćIrh ba}Ćeroi. \ h | J l j o m .skafan!u.Farmakoterapia 09ó|nai miejscowa chip unrieszcza się \\' kieszonce na 10 dni.]{ll.rera c]lllicnrą doks1.c7epu stŹ].' h Ini. sama minoqlk]inę' Badania okud1'i lrsp'lr 11. I n n .k]inę' sJ.aling i onlll U\. pod. .Irotf'chtń\a.katti A i B \Ą.i.T".1rs'rn obszalfe' Podczas1ej|Ć. noc}L]in}' i 0'5 g maśd' Preparat runieszczon}' w pia. " 1 mg rninoc! ldiny \hn I\'ke i rsp. \ ' .lcc/eniu rjże1'leldego zapaleniaplz]zę.tó\f z gfup\ Ą'Zyka.lu.zębia' stosowane stan sq ]eś| |qcfnieusuwaniem z złogóW nazębnych i opracowa.nikI Preparat ułalniajaqi poddziąsłolro żlriu' S}'tuacja taka częstoistnieje u pacjerltólr na doks}q. w $ać lek do kieszonk.a]nia siq . i .skazane podaJńeprfed za.otn5'rnali lepsze $. .ciś[ienio\Ą]'ch płuka.ri. do jam}' ustnej.N{iej.lól\ ' / " .]\ie|d' l.\'iiki w stanie plzpębia (Zmniejszenie 8łębokości kcsfonek prz}.ią mi]cosfcry' o m/rnla. tFzny utlż!:muje siq o](o|o2:1miosią( e' Nllikrckapsułkon'an] 2. Z1o1G1izo\\an!' kieszonce ]istek nrożc b!'ć \' prz}'czynq pżejścio\\ej nadtrażlitości zębórl oraz uczucia ''ucisku'.ć mleży na okres 7 dni opatrunkiem bpu Peripac. biegicm peńodontologiczn]łn ant}. stiko\\ej stl7.

09ó|nai miejscowa Farmakoterapia N'la ona na ce]u zapobieżenie ko]onizacji bal(tcrii izrcLluLnsani'I'nl. b \\'zględn]'.iq r td.aŚlepJ.m olaz do pół ioku po splenekomii. lo\5.dzieci: m9Ę 20 (l pted zabieStem Cefalokstna* godrina doustnic) Cefadrolisl l" dolośli20 g dzicci:50 mg/Ę (1 pved zabiegiem .biotj.0 .er. 8 o . na Pz].Iro\rTnie \!.kańskic Toważ!sh\o Badań Serca (\}lĄ) jało pienĄ.ch implantó$l AmĆĄ. ]eczonych chemioterapeutjkami' pr4.łz!1l'om}'c}na godzina dolrstnie) Klall'tronlcl na .\'mi. śniotolub dożrlnie) . chirurgiczne naczyniowezespo|ena omija]ące' k i e l n \ t I c | | o \ l .aby zmńejszyć r}Z].ki anb. u pacjentów z chon]bą no$'oh\'orc\\ą.kład w następst\t'ie chorob]r reumar-v+cznei. Ponadto po zabie' gach pżeszczepó\r kościlub 1ĘIo!\'adzeniem mcta.domśli: g 1. I P n o . ki suprestjne' u chol"-ch Z tr]IQf}tą.ki antJ. na pŹl.ej. .rd. (€ A}lĄ W 1997r' uslaliłonajno$śZqrsję antybio.(l/iP(i' mpĘ L]nmi". sinjcze WadyWrodzone selca.n' jalnr' h IrnsilJdnpoop.yrws|aza. h n d a n h h i n h l . wsKĄZĄNE 'Ą]0YBIoTYKI I sPosÓB DAI'[1oI\'ANLĄ U DoRosŁYcH I DZIECI IcH Według Amerykańskiego TowazystwaBadań serca .ch czasic' fa]eĆana 4.bioR'kol'. . Ęvlotempji profila|tuDej. I p Ą i l l . -er do zastosowaara p. l n i a a l .]dad nie ]eczonypźclń. kardiomiopatiami przerostou.]bl no||aLllo' u pur go plofilakĘ. Fa|ota.dfieci:25 mg/Ę jelrra \\airc i^tI l1ma3aj4r. 228 q 'pu nosować osóbf nadwraż|wośc Waesnego penicy. niej r. ] L U i J \ | p l d l n t r d i l ' ' d \ k J J o Ą ' / nabJt}rnj dysfunkcjami zastawck.ko .oslomatologicfne (Ą|A) Zaleciło stoso\'. u którychzap]anowanejest Wykonanie kwa wego zabiegu stomatologicznegorrs pzebyte infekcyjne zapalenie wsierdzra.. \ .a.dorośli: mg 500 _ dfieci:15mgiĘ f l ostib u(/ulon}ch penicylinę nie na om. falecićw]'konanieich pod łączne oslonąj cdnorazo$'ejda\Ą.ma' nJ. nie jako plofilakĘ'ka siandardo\Ąa) dorośli: g 2.ch u ga takej terapji' Zminima1izo$'aniĆ' a na$ct Zredu.ubltek w prlcgroclziemiędz}'lnedsion1<owcj pien\''otnej.pro!\adziłopcewodnilr profilaĘ. wl]radńęciem płatka zasta$ki dwldzie]nej Zc pżcpł}.ał]' pżewód tętniczy Botal]a' ublte]< pżegrodzie mjędz1'komonrtej.n.jmująClrni le.o*' L]użl ' lub Lrrie "0 E U osób uczulonychna penicylinę (1 pluedfabiegicmdoustnie) Ii1indam}'Ć}na godzina domśli: mg 600 . ' d.linę' u na " Nlewo|no Amokst'Clli]ina (1 godzina pżed Zabiegiemdoust.1 n'ołujaqłni bakedemię sq pacjencjz| iększością \łIrdzon}'chWadseKa.\konanic kilkrr zabie. .acecho'oby\e|(" sq bezwzg|ęd.'jzji.Iniowa jest w plfen\a między Zabicgami. gów rozlożon]. r e p r i \ \o p o m \ . r e \r'szystkimstomatologom.kowej' istnieie potĘejeśli ba rr1'konania kiiku zabiegó\Ą. ipntó\{'z podostĄłnbal1eĄin]m zapalenien$sierdfia (endocdrditis). mogąq'chzaź}ć anMioĘI\:u doustnie I(indan}'c}..0 . / J p J ] P n i d\ " ' A | .sze w..\.u których dorrstnepodanieantyjest niemożliwe biotyku Ampic]lina(30minut pned zabicgicm) .lni. \i pacjenta' Pacjent o8óL e Z.przelożenie Wie|kich protezy wadyrastawkowe i zastawek.o1ally(i antyooty. a'Ąmel. r o ń .na(50minut plued ZabiĆgicndożylnie) _ dorcśli: lrĘ 600 dzicci:20mg/Ę lub ceflzolinlt* (50 minut pzed zabiegiemdomię.dzieci: 50 m8/Ę Ei U osób.mi $skazaniami z umiarkorr'arr1m ryzy' pnrfilaktJ. jej źyst!l.g. któĄ !t ] 997 r' zostałpoddany ostal.owel u osób.na pŻykład tetra|ogia pnrtętniczych.domślil 8 domięśniot'o cloży]nic 2'0 ]ub .ki anl''bioB'ku' Gdy zaś zaplanotane jest \Ą'. p o n r l a n i a r .ki plzed dziado stoso\r-ania ant]'biot]'ko\Ąej zabicgamiw. Lnuan p nzrLa nłpłrh' in tel' ii .\ł'ern \ł'stecznJłn knti lub zgrrrblcnrem płatkó\\' Zasta$'ki.\'łańskieTo$a. chorobą nerel! neutropeniq' lozsiaĄIm tocznicm rumienio$aĘ.

jako leczenie przj'(Zy.ipra . Ul'ocal (strathmann) tży razy dzicnnic po 1. krócej niż 20 dni. nie pŹez 6 miesięqi T ry popu]acji]imfoc!'tó\ł od 1983r'' kied}'podję1o pien.ant]'kon.aniu popu]ację na linrfocj. . q'tó\r T Leczenie łtn prepamtcm oparte jest na proccsu doj.urldnip h nd Pnecirqlskazaniem do stoso$ania TFX jest anich po\Ąieźchni Feceptolóu. ullmagają ponadto działanie komórck fagoq'tal.Farmakoterapia ogó|nai miejscowa nie.ibiąsło' Podobniejak Hlpocagel. nic /nPĄo\\ ph \' na poll. u i ]ic]lo}. ń\.rs.lśĄ'as]' humino\te i humatomc]ano*e. Biogeme st-mlulatory jako sldadniki organopie. $p\Ą\em legenelaq.nę' Siatka fibĄny lacji limfoq.tów olro.]9 \\\' iats fo'rrzasi.at1nv tkanko. se. kort'vkosteńdoterapia.v' lecze. (plasfu]. .fulwok.at $'spomagajQc! ]cn miejsco$o \. 1 st\\ietlza się ilościo$e i/lub czJ. Zel za$iemiąc\. po ulrolnieniu się tlombokinaz]'. nazębn}ch i polelo\taniu korzeni zębó\t moŻna stoso\. ków osoczaz obiegukl\Ąi do uszkodzonF h tkanek' w sltuacjach nadmiatu ich funkcji.koterapia. P\l\ m. mt możnastoso}aćtakżer{ postacitab]etekTh}''In.0 mg tające zdlowe tkanki']6'l''l8.n]łn' istotną rolę odgi. in.rnc głó\Ą. kórĄ' rrmunomodl uiąc\'ch .l'ltąjq de. tów T i pou ostałe elementykomórkowc układu n$h j po\.Ł. uldadimmunologiczny na na: pramaLing [ąctof)' móIek biał!'ch (Le1IkacatDsi. chemotakl.oby oral utrlld[ia ekspannck. paratówl lckót\. prZyśpiesza.vać miejscou'o.nrurlrlonrr.1 dniach nowc zl. nomalizo$'aniu stosunlQ ilościowego subpopu.łoso\\a.iąc sposób proces gojenia' w ten jest sję drobloustlojó\r z ogniska zapa]nego ota(Za.kr ęć można po\tóż}ć p() l.l !pnA. w pEebiegu któĄ(h oraz sole minefa]ne' l]a1.D]i' któm popŹez munologrznegoj zwiększanie pżepuszczalnościnaczvń !t. ko jmmunonodu]atol pod$]"ższając]' liczbę linrfo.. mu gla\.Iriąscł mechanotempii (sk17lt74] + post !. bodźcow}'chi prepa.Irnikiem bak1eł. Polfa Zapaleń prz!'lębia! rjrepamt ten jest w dal. 1-Ę immunnlogi. oIaZ blokuie \ówczas uldad chłonn}'i zapobiega roz.1g i mianku ordz k\'as saliq'lo$-yi mcntol.'atlanie h ']c|ekcinmo.. jm.lrrierając preparat 1'.skujc podsta!r-\' naukowc. pwemianę fi bryllogenu \' fibt].ciąg kasztanorvca nagietkaora7lŚlas sa.vasy ltalnie \r leczeniu cholób. Nalezydo irnmunomodulatolórvpocho.ł.t) ial .sta\'anie leukotoks].rrr' jak Pu1lńcenic fu cepcia doustna lub homona]na tempia zastępcza pomocą le. fałożcnill.nym na uszkodzonynabło' plżestżenianiu się cho.ałle: tabletkadzien.TFX należy stoso\Ą!ć l(ófi] oslabiają funkcje obmnne $anu1oc.ar. zależności stopniaciężkości w od się doboru odpomościow€gow].lno n ' żaLl].rażajqcego unacz. .\czn!'ch. czJ.[.n FLhn.Izenia naturahego' polega u]1ch $:1t!łażaja czlnnik z$'iększający liczbę ko. po usunięciu złogó\.1'rhnlrcji miejscoll1. sz]'m ciagu polecany w leczeniu tej grup]' cholób ja. non 7plblol. bbiot}.tów CD4 do CDB.Ilież od około 6 dnia C}'klu |t' R( gą mieć takze nie]Ćórc ilrne peńodontopatośen|\l u kobiet miesiączkujqc}ch.rurrriurki bl' l. \Ą. W zapaleniach plzjzębia tjpu a8les$\]1e8o! poza nJłn zaawalso$aniem zmian w pżlfębiu' Plepa.epa. Umozlińa to.i polisaclErydI pept]'dyaminok\Ąasji HolJnolly gmsic] znalazl! zastoso.nie oligo.taścin'.szq plóbę ]eczenia ejdlaktcm grasic"\' TFx. na Prepamt produl<o\r'anl' w postaci 5.\.miastc.s korą'stn]m oddzia!^'. u osób po 16roku żJcia' .opńcz PTT także\ł].\l Jako tcrapia uzupehiająca. zmniejszeniu ekspił]sjiant]'genówZgodności tkanko$ej lla komóIki prezentujace anBgen}' Ę(h ułah\ia pEechodzenie białko\\.k lo orguni. lub póŹniej. ńę 20 \t'stn].I/. p.yh s]dadni.]. dla Zape$nie a ciągłości żc Ee\Ąania limfoqtó\r T hormon!' grasiq' należy po' da\\'ać minimun pżez 20 kolejn]'ch dd' L kobiet miesiączkujaqcl1 podaje się picń\s7ą iniekcję do po mięśnio\ąw ampułkachź 10 mg bezpośrechio Zakończoncjniesiączce' tj' okoio 6 dnia c! Idu. i ogó]n\m mechanizmom oblorrn}m za tabletki ltń ir}ne fomy podania). PTT rvrr u szalniJ rui.nnościolteniedobo. po niu zapalelia .Icgo Wpłyn.

bom \ .l.i Cieląt o dzialaniu kerato.2% SOLCOSERI.\: zcloJrrość są. r y " e n | \ a m i p ł n ' i U | ż \ T U i ' ' ' r d .'upplnipni" \Ą. clcniu Zapa]eń t du dziąseli plz]uębia po zabiegachchi. $z.lu/osko\iLh luLJ Joln.ic slm. a . u r a ' i ' .90% Iedukcję Pasta pu].al.wot'ornil.legająca So]coseĄ. Klrru'iF mo/nJ I'o\ lcir'la !o kim spektrun działaliapr7ecivbakteńom€T am.urlr.rniJ u€t do 7 B goclzin u$al ajac slę z gladkich po.je się teifljnej' \\5órane z\'. . jak i stanufapa]ncgo głąb czucia i bóló}' 8lo\ł.cj.stlz].\/cLia.dodatnim' gram. gorszego samopo.'jeczorem) ml 0.deńt !'\' . jamic uslncj \'adu-ri]wstĄ'kll. pojawia się zaczerwienienie' Nielriedy n.rr\ dripnnippo2lJblelki-ld. jamy uslnejdwa płukanie bujesię'Jcdnominutowe gLuko. szczęk olaz zębórr.DENT.l. pżcbicgu HlV oraz czulajqco oraz rv o fizy(Znje Um]sło\{o. dtrdlpli.l' Z\riąuane komórkorlej ampulkę Z ItZtWoIem i siź!. n o -i p 1 7 i . polidokJnol iu]:i.rn rr1. do ciała ]ub mies7a sję w stżxkatte z małą ilością baktenj'Glukol an ch1or]rcksyd}.j i hamo\Ą"dć usu\Ji b. l p . do i. działaniem zbliżonm do niesr'oistej szczepionki logii może służyć jest \Ą postacitabletek klad po przcslczepach dziąsłalub tkanki lączncj)' Produkon'any bodŹco$ej' po oraz p\nu amputkortanego 2 nrl do w'stE]'knięć jedrrocześnjepochłaniająci' \!..i cie]ątcharakteĄfuje się \tilgotnej błon} ślltu o$ęj jany ustnej.r..wpeńodonto. n .sęo6'11' . skuteczny(hzaró$'no\r zmniejsza.knięć od.l 1 7k i r r n i r L i u .czaniu p]-\'tki o ist]' pońnna b!ć podawana mzem Ze śIodkarni!\]a. t]enu pżez zmienione Chclroboro tkanki' Zańera należ]' uż]$aćkrótko (2-5 tJ'godDie)' poIlćdlo|.lsięk. i tńclosan' CHLORHEKSITY\A Prcparal r gmpy o srcro' nr.n]''bak1e.!li substancje \{ożli\\ejest lcczcnie skoja'one: co drugi dzieir Anq. nrrglczn}'chna prz1'zębirr.tki po pEJ. (ranoi \. i Zapobiegać cŁĘseł }'policzeŁ kolejno!t'sfczęce żuch$.czepianiusię bakterii.1' mie. 5.\ł miejscu pEejściabłon]'śluzo$ej an\sept}c7n]m \ł stosunkudo płJ. . Bi stqpachd\!udrio\Ę(h.11!' kolr1..tki bakteilnej naddziąsło$ej.stżyknięcia n!'clrmiejscowo. nięć' pży ró\moczesn]m podal"aniur'.ny giej 8eneracji 1% roztrl. po 2gB godzin} po podaniu preparatu moze dojść iu odkladaniasię p\.iąZliichemicfnc o dziaianiu ńe 60tabletek'\\ po!\'iirnl: rr' przcdsionlot. h .\..jĘch'stoso\'-a. p n \ a 'l .jnc oraz prcdukt]'' ikanki mańticlcj 21) z:Llż}'ć tabletek(5 m.r' l'. nian c]r]orheks}'d!. gąbkę ZelaLyno\\o. u paci entów' upoś]edzonrh . po\lppo\\. go dochodzido zmniejszeniaich ilości'są wlkoż}''. Lr i IraLlor'rn" irko lt.Ęgodnio!rcj przcńuc' !V cclu lmniejszcnia bo. i ektór'\Tn$'inlsom' DziałanicplżecirvbakteĄjne " jest z uszkodzeniem błon".lqczńĆ 10wslżJ. . ona do podĘższcnia cicpioN ciała.m pob1cfanlc tkanek mickkich jam!' ustnej'2lcł orheksi'djnq głó$ne rv 1e.chdo polienchni zębóll lub plast}czn!''m i gojąci''m. 500 nrch' \a kuracjęDależ]'' Antyseptykistosowanemieiscowo ł' z-vdziennje po 2 tab]eiki)lub 20 r'. 230 .i r r r L ir l ] u l r a n r : r l * l l ' l r .ADHESI\T PASTE 10 razydzienDie powoduje 85.n1.bl./rir^ staneja ko środki Chcnricznej]<ontroli mi-||||' lĄ'tki bak.laLol. n drugi J/ i"n. ponie\taż posiada dziąsła.Farmakoterapia 09ó|nai miejscowa \ADlluL $lvciqg z zarodkotJ-clrtkanĆk c ncj' Prepalat ten. h m i n to g v p r .\ł'egetal\\ne jciina ampułka postacle pepardtu \:]duril w dlobnoustmjón'l w}n u te.l D.pnonAJob]nn\i't|/n\'i BIOST\I'IINn Zębólj pmte4 \\''\'pełnień' Za\1era bidogiczne sB-rnulatopMeci\Ęapalnie anĘsepĘ'hem \! zlr. bakte i plzj1egajqq.ujemn]. nic*\n. jako mięk]d opailunek (na plz!'. niszczące 'stkie \łsz c/.k.karĄkq do tempelatury na]eży .ieżchni błonyślufo$. rj.I-ru.rcl. plżl\ł'ej' pro]ifcracjęlrakterii' nie ]c\!c. lub domięśniorrlclr podskóI.rrt.bkego rurikania ł miękkiego zlo.S]. l. prxlśluzórvkolryclr.P.oru pnrkain} Rar(lzo ifadko \Ą' mieiscu lekórvpreci\'bakteĄ.\P jest 5% bezbiał.pckty o$o-karbo.nio. L l ż r n a i n |0 l.l ntl<nię'' tiq po'l. ulah\'iając}.i g l l ' a l ' l . Działa nazębnejokazala 5ię C] orheksYd}na irpr"n{ rutd' nd lLdnL nf.rr L. dni rraprre.\. d/ięki fdoLrościpv]'1egania do psórr. zębóui do ]<tórych adsortu\no\\ego. nna h nrr n u . Nąjbardziejs]rutcczn}.m Ą' uzyskane z ]iścialoesu. toks}. dlożdżakom.phid .ciągiem z knr. lub ks\met]locelulo7o\łą t'rsokiej zdohrości absorp.

nej. ks!'Ąno\Ąe sąpolecaoezamiastzaldadaniaopahun.szoEędoh]'ch Zwialków fenololr5ch o działaniu arrq. ślrrzowa n].ierających taninę (herbata'czefwo. powinien płukać nie.uteczności stosun]<u flory bakteryjnej pł}tki' gdjżbardzo szybko po przepłu. jęz]'kai \t]pełnień cz}rrićsię do przebanvicńzębów] .03% KP\Ą4]trd'Ą) oraz pas$ tńc]osanu + 0. Tńclosan łchodząc w sldad ptukanki Acti'brush (0. pacjentów spoż!Ą\ajqq. podobniejak krcsie akt]Ąmości u$aklianie się chlorhckyĄna' Jego długotń{ałe jamic usLnej zape$niakopolimerpoli$yrylome. I d n o s i I n i F j * F / c . '/ ' ' I l .out. orhexamed Paroplak.n|' Peńo.Plzebanlienia tc możnausrmąć pomo.ch\\ jamie ustnej. l n i d / ę D o \ ' . czych powodujedezolganizacjebłonyc]'toplazma. pacjent mienionymi prepalatami co 2-5 godziny Z tegoteż jeĄnie jako po$odu płukanld tc mogą służ!'ć jamy ustnej. w .o]1 Redukuje ńtkę bakter1. ch|olhekydyny dziascłnie po\ł'odujac t-\'m dfiała]qcychbazie na Do preparatów Peridex. Jest tjrznej baktelii i lł]. Błona policzkórv i dziasla są miejscami retenq.nq po iąseł 25-55% przeplukaniu w omz stan zapaląydu jamy ustnej 10 12nrl pblu w ciągu3(}s0 sekund' furnepreparaty o dfiałaniuznacznie mnicj anty.iejsLa pży roz\łojuani mikro.npnrlphr/n\. ks-vd1nieunikali płuka a jam!' ustnej wodq' Ko.\mi\Ą .'Iniilla triclosanu. Cor. w Z t-l']o\Ąy kwasem maleino\Ą}m(KP\'n{/N'Ą.toplazmatycŻna 1.Uad prepdrdto\\ pi"|egna.h. iamr ii ustnej.ip PoiJ!\iai.25% tidosanu i 2%PKv? do zębówPeńodenti (0. za ne wino). Aby uzJ. W stężeniubakteliostaB/czĄm przeciMdała do Podobniejak Tńclosan na]eży picft. organizmów chorobot$ólczych' ani oportunistyc7' co|odent' P|ak. Ch ubocznfh.n jest poin|ormo\taniepacjenta. o $ .U L'o|P8ti\\o' |ę |nU'na Znacznie zmniejszń informując pacjentóW aby po płukanie pneprowadza]i jedzeniui po chlorhc. piaskotania' cq pżys\l'ajaniu plfez bakterie podstawowych dla w nich aminok.ogó|nai miejscowa Farmakoterapia obecnie lr ńetu przyradkach płułankichlorhe. Perio) i p.Wasó4zaś stężeniachbakeńobój. tego prepalatu jest błonaq.arrl'trrkazuiaumiar. niccznJ. ni 8Uinary Ą iod.Pozbawionyjesttakżedziatń oraz sodyi. Alekydyna.wanie olheksyd}'nymożepluy.vch(Scope.lo ko\łanystopień sk.n4 \ . ku chiurgicznego (napżykładpo zabie8ukirctazu)' cl Doustne stoso.skaćskutecfność jamę ustną lrlzej wy.cepaĆol. kaniu jamy ustnej Ę.ch dużeilości najczęściej u produktów za\'. któĄ..eparatów Ioślinnrh opartych na dfialaniu san.t. * lntn labuvenia 'mdl.m niepożądanc ma' nipu]acje szczotecZĘ.5% N[Ą) redukuje odk]ladanie naddziqsłowejpt]tki stan zapaIly baktcryjnej w około207ą zml]. sq $ bie8! operac]łnego.tni płukankami dochodzi do spa.lku ich stężenia' ńwną cb]orheksydy.l ona ora/ u/utalni.22 odwailniacze ."''. . komóIki. Niektóny pacjcnci mog4 takżeodczuwaćprzĆj.5ęp6. nie zastępuje nie jamy ustnej chlorhcksyd]. Prcparat fenolo\ryo szerokim zapveci\ńakteĄ.s \ j ą | p L .Głó\rn}mmiejscem dzia:lania bakte.żepluka. sepBcfnym w stosunku do bakteń zawaĄCh w płltce baktcrj:jnej należądo czwaftolzędo\łych związkó\{amonio$. na|ezq: n}.'ciekzawaltości preparatcm kompatybilnJ'mz substancjamiwcho_ Llo d/ą.

Ón i LnJhŃ \\. $' ciąg! dtóch po\ltoŹone leczenie chirulgiczne' lat' a r]o Wjz}tach kontro]n!'ch co sześć n]iesięq' nie obse$'ołano utrat].olnp u \\).llkie higieni. r l 7 \ m u l .'\'i.t ./ne.' J n l]rol. Llotr.\. J l d a ż q ./.ff l. przrzqLia' oJ'unes1.apahll prn r.I.'eo |. trj miesiące.ipnl/ili u r-.lul-t.. horob tr.F.Lim.ierzchrri zębórr' i ich nad\rTaż. B o \ \ \ | d l .r.drali co roku . nirurgir t /n\ z m.l. { F . Ł2 ne3o postępo1Ąaniaprofilakh(Zflego po a]o$n].JJniĄln Lon|n)ltYmi udnou. sTa|!pIz)2ębi.pr7.r))dot h. pż]'Cf}'In /'|\ l5. C]entó\' śo 0l7d stmcjło 1v l]m cfasie fl.jÓb*n'J.ruu co 4.tgi rn luL . godnlołe Zabicgi Ęprr profesjonalrrcgo ocą.Jl. u .lPj b. uorlu.czepu.1| b.t.upa.rofil.ruJ |'e'iollonIo|Uqj' /n. h.Ie(lnakże .In 1\./"n|d R \ ' l .iifl ęd!rył' Ryc.m lF.t.l{r.ot.Jrlepu' .rkE( /UiżymUjąG sęnab Paoa n\m ||r.|.Łl lęb} (śl.l \Ą lg73 r N}man i $'sp' (c]t' 2) str'ljerdzili. n k.n\. nraZęból! Z!\.' \. i.Zbigniew Jańczuk Wprowadzenie Fazalodttzymuiąca w|eczeniu przyze[ia Gnoroo zakres program podtrzymujqcej i fazy Wspó|praca pacjenta Trudnościrealizacji podtrzymujqcej W fazy : \Ą h.o]nej natomlast \ lo.r-lrr' .rmuJd' stki denĘ'st]'cfne' J \! 8Ępie kont.-n!J1 P]n'. j ^ .tiondLr\i /dllicśo\ h p'oti]. 8u l2'q t|' di R9Ó.li{ość podtrzymuiaca B|ak podtrz fazy (Berktein .o\^o n|P\^'e|LJ uIrale.sp.rnrn I.?n]cnpo leczeniu periodontologicznl. |^nlo$pol]Ll"\'Jn!.?./Lbia frz".r\|-F/ł pmgramu poll.e.. Jdpii ko|. .. nu{\i.. 'i5'dŁT.. tj n. |lpd.18'1 Roiafafypodtrzymującej]ecze|iu W choróbprzyzęo|a . W denrukcji aĄ utlaĘ'!ż}'czepu' Pmgram profilakt\'kl u tl(n pacJeDtów b]l .zr \ \ \ t { a h i / ..l\\ h collni.i5 p.. 156 pacjentót' ./"reś m4oLJru' yD(rod l.'FLó\ |lU o l. /n\ |n' \'.9% z nich musiało mieć w t]'m okresie stęp cholob]' pŹEębia u pacjentól.h z !n.\ m |p'/enlPm p-riÓ./ n.2'5 inte8Elną Jest cf ęsoq o/l'r \|o\||n].vaclzenia l/\\Lorak'\il|'j|d/iP|c.|onIo|o!-.nt. . \rb"na i nsp u . Łenr zęDolr: po$odujq nieodwTacalneuszkoclzenie poll.' noLJI rnUiq. srondUt\ln /Jb|Fg''m hiśiFn:( m zalr:vmuIrpo. Iqczlxe Da Zabiegachlcczniczrh w fazie akt]Mej te. ia.\l'żr Io\ J nd niA. nip u|ru'i|o/Pbo\\ tr'l|o lr. Ó . \h.L)|j r. Jln dnio 2.6. prn. trezprogramuprcfilaktKznego 17' st$.{.(74%) poddanrcb b o ieczel1ill chiruĘiczncmu.FI utr4manra jego $]'iikórv 1.s2ęzą.l| 'U 2-J mi' .letńej m obsenĄ'acji pacjentór\l\-l]. ao\odo\\'/e |l( /-|LP óorol. .zębó\Ą') ' Pm$ie w'sfysq pacjenci bJll '!z].ro. . ciąoL!. . co d$ur}.\\{.'p rozlĄój pńchnic! i postępW utlŹcie p|4. a jn \ t \ k u .Jtr.v"]de ze ska]ingiemi polelollanjem ko.l1i"1i#'lif Tł. Faza ynr!iqcei (odzrenne dzialjnra enta oaazUantes i $.$oir Nawrót postep zapa|€ n ia.jc.|ni'iP j||/.znnr.' /.:|J.ea]izo\En] plfez sz\\e.."rlninl .bia |an oo. i^nlo$lp._.i.hniq.\ei'$'clągrr s.'J' ' ba.)'l.'t'cń.clt 2)_ bac \F|'. fe cC) wiill] do konfuo]i co . / . rr u mlesrqcl \ł'' celu kontn]li hrgiclr]'i poeprol. h a..l|'i.Jkh' /n\.

ovra a.a. pżepfo$a.rotom.iz!t ](ontrol.W chorobprzyzębia Fazapodtrzymująca Ieczeniu 7 RohND I BadanPlbru Gló\. pr4.l..'yszkolona higienistka.\m irrfe]śom kiĆsZonek' rpril. ' ukie nko\. 7 el.06% o|heklydtyiy ch Zno9en nadwraż zębiny e Woś. Po fbadaniu pacjenta po\''irrna lastqp]ć lozmo\\'a l ni na temat \miku badania.ie wodn. kowlch informacji i instrukcji.l). proponotŹja też w 198(j r pro$am \t. działańant}baklcĄln\'ch dążeua do 7miany nickoż} stnych oilpotie.entualnąrĆmot]}acj4 pacjenta do dalszych Zabiegó\\'higie.. lrolnlrh do: utrz}'mania hĘien} uzębienia.redukuja( $pł}1!C7!'nn1.. podczasfazy wił! kontro]ne] Ryc'.r podlv\ n r't.1. e\\entualnie asystentka.Ifi ptu repalrych gospodarza (Iabela l8.. t a . Drc'r^"pd e " . :f' gi międz!' czł'nnikanripatogcnnyn i odpo\Ąiedzią !. szości GńPn]! 4 Jsutn e pllki oaiE|y]ne] nić postqp chorobyi akh'$rla destrukĆjęprz}Zębia na&orlqo' nd! ę]a[yollyp.ta rymu tkanek 234 .5 \\iil]ta konLo]na podczas faz!' podtiz'\nuiące] Ame4liańska Aładcmia Pedodontologicznaza. skulcclnie zatlf]mać ]ub z$ol.i.tren el! i zapobjecjcj naw. 'l r d l i '/ n F g o o / \ . dniego lr rĆaLizacjifaz!' lltlz]mująCej.. i Program takiej \iz!'.10 minut' Niezbędnyjest ńęc Lltlział dobEe plf]goto\tancgo pĆrsonelu śrc. \Ioże to Zapetnić utrz!'manic ldrowego pl7}zę. Kontropł. 'eni lębó\\.alĘ \! d'ałaniach pacjenta i \\i4t kon.opoz]'cji Ratejts(haka'5 Rozpocz}na się bada.1qp.!maga około.] R"a|jzl'j l |"lu .-Jb' I'rla. o ile istniclc taka r i ' I n . bailania ]iontlolIe stanu prŹ}Zębia kontro]e mcdraniczną i chemiczna p|tki nazęb[ej. prridn' J r n inJnr i.'npv' z olileso\l! kontakt r pacjentem.1' Zapobie8anie reinfelicjom i no\\.r Odpo$iedlio p.n]łn celem tcj faz}'jestutE]manie ró\rro$. bia Z opsna]na funkc]ążuciaj estetJką u/ębjenia' niern stanu pżY7ębiai higicn!'jam} ustnej..na^ " "pod'.b"9rpo. s |r-L'r-<r l"' . .tki a bakteryjnei e hig uzęben a) futrfyrnan eny a okresowe aian antybakterylne dz skainsi polerowanle korzeni podczas okleśonych zębóW w zlt kontro nych Pro{€ s ]onaIne rcztworcm rygac]e chorheksydyny podczas 0. albo dobrzc r. któIe \:i'konlrjc albo lekarz stomatolog.06"1" M etr. zębót: $łacznie ze skalingicm i poleroiralriem ko. okr€ s owe 0.rlrna I'n.|u ip'l nnż. gospodarza2' aby obia$'\'cholob!' sję nic odno\riłJi popEez pańnĆ$hto działail pacjenta i olotso' nych \\izlt plofesjonalnlch. nicznFh i p|/ekazanicm mu odpo\iednich clodat...\'..\ lab\' \ie. .o\adzona faza poiltn1łrująca ]ecZenia możĆ!! więk.l8'2schernaiprogramu 25 kórv ry'z1ka.icraćbadanie kliniczne i mdiolo8j(7ne. \\.padkór'. Synernaiyaneeg hg eniczne za b uzębien hi9 mjędZyzębo\\'a a z eną codz enne iryga.to_. / r/ J n i J Pnelr " "'lr. po\\inna tn\"ć 50_60 minllt Pońnn] onc ZaF'ilustruje R](' 18'2 bqdqca pełnq mod}'fikacją nJ'chpodczasfaz!'podhf]mujacej'8 pl.

-LJUI.. l ' u1izu' IJ. nlrn sfupniu od postaci zapa]cnia pI] zębia.Fazapodtrzymująca |eczeniu W chorób przyzębia dzenie odpowiednich Zabicgó$' profilak1. . \./onck po.kon]$Eć co 3'4 lata' a]e stopnra stanufapalnego.cgnln.l mująl. edrż pacjentado dalszejdbalości higie.r'rnagaona duzej doliład.lzia. 235 .adzićodpotieclnic Zabiegiprofi]akłcz.s7clegóhrieregeneraqjnyclr' Bada. i. ś . lpnnin nJrlppn' \i. .ać o nę iamy ustnej'udzielając w mzie potrZcb! \''ie a na zgłębniko$anie.lub n.m. \!'skaźnikdziąslolT (G'I.) nie jcst pot'ebr\. k|óre da. . r d l i '.p 1". .sliaźnik API (pafufRofdział8 . $skaŹnik tcn jest wlaśnie opaĄ' na o]rjawic kn\'a.. a .o\.npj. kMawien]ana zg|ębnikowanie. r T i ' pE]zębia nie jest łah!a: w.j' Badanie głębokości kieszonek przpębnyĆh podczas $ i. Najbardzicj /alecanun i pżydatn]n \!' pmk|!'ce jcst l'.i pl ls id|or'a ' n. rowka ub kieszonek padku pEe\\']ekłcgo zapalelria pr4zębia badanie pozromupŻycfepu.\Pl oral kń\a\tienie na Zg'łębniko $anie \\iDny b] ć \Ę'kon}l'. niŹ nl ch zmian w pflrgmmie.ldacl o postępie gojcnia się opero\\.. gd]' pofosta$ia się kicszonki \ł.'.. a 579/Ó pĘeplol.do rowkadziąsło odpo\liedniątroskę o nie' wegow metodrie Basa.?n].c7x \\\ \r}. Badanie Nchomości zębów podcfas ńĄ1] kontlolDej dostarcza istotnych inlomacji na plz1.ProfilakĘka domora"). iu d /c niechifurgiczn}'m.\ pUJ||7\ o. rentgeno\\ś]de star. \l prz]padku postacia€ x esjm]'ch co ]-2 ]ata'2 ruchorrośc zębóW.iomupfl}'/' l|u |rA i struo("dniemgo odnośnie ntuahic propoDo\\a. \\i pEebiegu zaa\\anso$anych zapaleń prz1zębia Z dużą utrata tkanki kostnej'istotne. sła2.aric ri.\.skazanej est pżecle\r.larniL r.la.rp"l'nia.\h Lonlro. z i i : d o N l h ' .ic..lLic' ne i e$entualne lecznicrc. / l ' n i 1 .czepu w przłpadku Zaa$'ansou'an1'ch zapaleń Podczas$iz. prakl]ków wl']<onujctc pomiar]' u' badaniu rĄstęp spra$''dzić occnić skutecność i gicnic/n]ch.Vprz] ' g|ębokości pęFębnych. l J .. mu doilatkor. o ' F | | . f o r o \ \ n .iestbadaniez}.chgłębo]dchub'\tlió\ kostn(h hlb o postępiezapalcniaprŹ]-lębia $'pozo' podczasWizytkontro]nych sta(ion]'ch kieszolkach prr1zębnych' W oceniestanuprz}"ębia stosowane badaniaz: są jamyustne] (Wskaźnik baldery]nej).$i\kaźnik. r\otnościzębó\ll w cclu llc7esnej diągnostyh Zmran endo-perio-9 u\ldl.\ ^onr I nrln\. l a n n r . r n !t]nikó!r z ostah egobaclania' nościpomiaru' Autoż!'ci u$aźają że Ę']](o62% jego zabicgó\'. ' \ ' \ ' ' L I n r l \d u | ' ' t 7 \\f\ .. ocena klwawienia na zgłębniko.ch Badanie poziomu przlrzepu podczas$'izlt kontlol(wradc potżeb]'ile(/r1iczYch) bar'cbo po omz istotn4 ĄcL \.Ul i kie.r najbardziej zdeq'dorranym obja$em fdrotego dzią.obrębie niektórlch Zęból: Za]ecajqc pacjentoti Ryc'18'3 PEloźene szczotkpod kątem 45. Ó \ \ ł l ' d l ' i e ! Ó \ \ l i r i " [ ( / | | \ | .czn]. ni.hi. podc7as laz}' podhz]mującej' n!. musząb]t $.h /d1.tk higieny Częstość badania leltgeno\Ąskiego za]cf!' $' pe\\.\'kony\\'anc e\€ czqścjcj co tj-l2 miesię.]..p o / i o m U Jp prZ}..l ch infonnacii i instrukcji.skaźni]ii. \ / L b .a orul ln. o'PniJ L]1\J\icniP na z:lpLn:|'ur. p!.n d ' . umo\\ł.tl'kontm]nĆjpo$'illno slę \.ane podczas każdej\!il\' tl kontrolnej' Sa to najczt sze \'. jeś]i t|.ięc: u .lvaniejest ]rard/iej $Taż]it]m wskaźnikiern niż objarr zacuenvienenra .szystkim zabiegach cZęść komunikacji pacjcnlcmna tematskutecznG chirurgiczn!'ch. l ' J / | | iż .

w chorób przyzębia Fazapodtrzymująca Ieczeniu ?1. . \. odpowie. brane zostałydzia:lania podlr/ymuj4tpj' sjonalnP' kólF slanowiq |re(' |a.\Ąl'ko.wi.trlts. pacjentaolaz zabiegiprofc.szczoteczkijednopęCfkowei mię.jnych. jest metodaBassa (Ryc'1B-3).' I -Y z. ]ikvidowaniezastojulo.jo flr.a \ i r It ' 1}'ł Ryc. y d . dokła.1 ze.. leL/Pnja w oczyszczaniurcwka dziąsłowego godnepoleceniasą prZedewszystkim szczotl. 7a'ow.Zmniejsze.wieniacz]':furego. chach obrctowJch lub o częstotliwości dńr'r'iękowej naniu i wlmaga doldadnego pouczenia pacjenta (Ryc. n o r I n r o w p .!Zne szcfotkowaniezębów Najlepszq NIEToD.4ai b Skuteczne dzalaniaelekrrycznei szczotko ru (|a(h ob'oTo\Ąy(h Lsuwariu p\{k ba|.y 236 .\ C jRil.!ei sJ''stema1].1i lB'5)' Higienę międz1zębową umożliwia' oraz oklesowej kontoli' Masaż dziąseł metodą ją flitki zębowe.l v c v n y .lkouego. . pżez padenta umożLiwja pnede $szystkim \Ąłaści.eryjne] w !Ą}..pubute.la ta jest stoso. r d )F ( r o \ . Ryc18.ni|. t'. metodąĘczną Jest ona mniej skuteczna Jeśli wana \Ą'masażudziąseł' t hofui o <7c7o|ki PleIłryon.tn $ lej fd. o o r r (b)..'ch autońw Wibracje redukująteż te akt]Ąmość enz]'muaminofuansfemzy asparaginowej olaz cJ.. Chartersa porvoduje: przestfzeni międązębo.Izj'zębowe tj.lh pa.znei rcalizat tan nodtrlrrnuiaii cej w leczeniuzapaleniapĘ}uębia'W Tabeli lB.5 Działani€ Wibracji akuslycznych ne|ektrycznej Wlóki€ sfczotk dźwiękowej WpŻestr. zębnej)niż metoda Bassa..en międ42ębo\^^/ch' ach !y od]e8]lości .suczel1ie Szczegó]na skutecaość szczotekdo zęMw o cfę' \Ą1. a _ $yika z akustycznychwibmcji ł'lókien szczotki. jest cjentaoraz opieki profesjonalnej podstawoł5łn $rnlnkipm slfllp.obvękórv Wibracjete oĄyają bakteńe z polvierzchrri przemian}' zębaaż i lvzmożenie mateńi Paltnelshvo w działaniachprofilaktyon].ic (kieszonki przy. stot]iwości dźWiękowej HZ ]ub31320drgary'min' 261 zh'iększenieplfe]o.lne oczj.. \'IEToDĄ BASS]I Utź}manie higieny doulowej sane w Rozdziale B.l nrm od końców \r.18.jcst teżtrudna w . . v j .! łIeto..hz nalotói! w tjm i z ńtekbakteĄ.lB'. h 2 0 0 0 0 r n ..- t -. nie biemego. tacytnych7600/min.IIJ i Ilń' które są bardzo istotn}mi malkerami akĘ$nościchorób pIzlzębia. dzialn]Ąniza destnrkcjetkanek pr4uębia' ZasadyutE]mania hĘieny uzębieniazostały opi.tokinIL.lókien szcfotki' do Według niektór].

l n k . \\et 1\odenrors]ią. . " | t . L o 7 \ . i . t r . l r i p n \|ielzcfui dfiąsła7 lesztek pokann()1\1ch. . .cylówr Ryc'18'6schematnrechanfmóW nisf.e że]aliste. r l a .khm lr.ych p s rnechadcznc. . Tabcla ]8. l n j ln r r . . \\od\ sjai.](. .!rP! MMP. z S r | | r i .\\i baheotĆIapjj stosuje sic soldnki' gipsol!e glatlbe. an br! Pr GBmU€mn'rlr M|krofag|. i . r . . r . ..ć!!) !arva. Kolflstniejszc sa natN.5'3 atmoslcrdzjala podobnicjak rnasaż|oDfalan iryqacjiWodnych e naprzyzeb€ ze i. L r . l ! J . . / r r p . . . i . . r . teńi.c)' f]liałanie chemiclne .Lnieniu pulsująC\'In ciągł]rl' niż l]fiałanietenniczne la]e7}' pnede \'sllstkinl od temperatuavlub rodzajll rozh\onl stoso\\:ancgo dL) naLL\skórf (5B-']10. 4 I. n r or . . r . Jr i . l .10 50"C) i mcchrlliqne ocz]slcla. lalia żc chenj(zle w pż}pa(]ku balneote. n r . nalo|ó\ i I ' r n LL l i . / r . j r . .. "d l J t . .liol!.D.Pona(ltophn liieszonl{o\\t badania do pobicrano osiem godzn po iĘgit(ji."no||.2 pokazujemozlilrości r. .she. nc aogoracenie nablonka. . .apii. |''.Znj(tr\'o' clzia]ajq.Zc iń ga(jerrpllrraja na zrnianęocĘo \\iĆd7i $spodava (R]'c'1B'6)' Ce]em iI]gacjijĆst te7 opóźnieniepo\l.r. L u t . r r i " nleln 1.. . r .tónel ko lonizacji kies. .feniatkanekpr42ębia (kości i tkank lEcznej)' pżezendotol. tenniczne. nxr jam\ u stnej Zabiegi balneotel apeutl cznc st ()\1r. . L r " r ' .Fazapodtrzymujęca eczeniu w chorób przyzębia (o \\zmożcn]c logo\\'ac.'l'zg' beft.]fi i PcE' rr' pl1nir: kieszonek pr/\7ebn\dl. . jak i pocldziasłorqrni . . . r J 7 e . \lożna irrerl pv]puszczać. n b " r L l . ' .5-5atmosfe.|a\. IhlóĆyty inne komórki Fibrcb|as|yi inńe kómólk (k.l i t . r . p r o e . . .r'a a r e d u k c Pd | i ' P O | p h n q ' ]] q i E' . r r . . r r j r. J I jedlak skutc. .]nia nabionka dziąsli]. . .o N lub m 1eralnejlro(lciśl enicm (1. znamlenna d c op-e'c. iż€ a lynaza r euk.'onki prrez patogenne balitcria. .'iaia.ndo 90".o]o\o'll zębnych m. l . ]e sie $ posla(i phrliań' natryskó\\ lllb o]dadó\. badai1cllt]efa \\sD']l] i il]gac]c kicszonek pr7'\febn]'ch bard/o sq . pslchosonratrrczne. ai . . Redukc]a lL|]B Pcfu w pę}"ebru' p0Woou]4c anęo0poW qosp0dana zm edŻ 231 . ' z . J / . . i dr J nuahą' Pe\Ęą forną il]gadi plz\fębia są teżzabie.. i IL 10.. Zmniejszenic b je\t pra\\dopodobnie h]rfo]anc dzialaniern iĄlacji na tkanki Dlż\zębia' a nie zrrr. ' i . 6 qłębokoki znarn ennaredukc]a p o d d a s łd ' p ' f pał€ . l . . / F n in i ' . i a l r ..rzębia'zostałrl rpro\\adrorle pvez \\reisscnfluha.e znam c a enfa oe"el|a.oL"ś.W przyrębi! L spowodowana irygacjamdz ąsiow}rnVq'ĄĄ/e|a bardfo koEystnyWp!l! na oslabien skutecfnoś. . l u . r . zasadzic pobudze.o(]'te mogą d/ialać al]ialiluja. . wodujc lornież nasal clzjąsla' l\zmagajqc k()tf\.e cfę(]o|. / n J n . .N"i .r u \ J t r \ . .rł]ulrirranicnlr liieszonek' bo jcdno(Ześnie nie clochodzi do zmnieiszenia stęier a IF\1.eduĘi Llr:hbak. nie mechanicznc polcga na oczl:szczcniu liieszolek ' I i " J o N \ 'L . l r I F .p. \\.ja]<o d/ia]anie s\\oistc ... r ^ . ' 1 n . u z a n a lr . . ^ . n l . j p ./o'eL plzyz€ b nyrh 44 7 !" do glębokok znamienna..\ odclln tei l\od\' jej tĆnlperatnra (. zek gram (!zg bez. .L . u giąb liariu infe]icjil\ \l ś\[et]e $}nikó\.jĄrch e mechan zmóW dat]iolle fnaclĆ ie mająizasado\!.zależ]'naLomjast sk]adni]ia od chcnricfnego.) po. r . p n i .n \ ' o i l \ r ^ . r i r \ .\ . których sanaLoria(h'll \\odolc. r . nr plzlldad bororino\\t(lr S' ĄdnIidnd 'lJ'ii'' FIP1|j".asena?a z eu{0. t n . i .. . lrra\a ob\odo(cgo ]cażenla krri' oz1lricnie proce só$ miejscolcj pvemian}' matelii i unlchomlenlĆ mcchallilnró\! obrcnn]'ch' Natn'slii mają dda]anie tylko n manaredukc]a nr d. . \\bda nlineraLna .szają stqżĆniaII. na nia klażenia kń\i 1\ tkalrliach prz. 1 i .. r : r . r t F o .orrod znaczna poddz redukc]a q slowelp./loLll Lr. .st. s]ii o stl. 1 . a na. spor\'odo\fancj iĄśaqami Zaró\lno nad.syry fapoczątkowary bak (LPs)' ie|yine Redukc]a 1B PGE.]Zne\f usur\aDiu pl} t]ii bakteĄ]]ncj. p " .

.w Fazapodtrzymujqca leczeniu chorób przyzębia co. się A lPin!(h /JbiFgn\\ |'nL]1n. ę 1n I '. rriell-n zln:i Lan -ni" lr dLl.anic ]ub lalilr.]otlr'h' 1t1qpunąnie zapaleniai zmniejszanicfuchomości 4bó\t)' \\?runki te(hniczle [ahf''skó\Ą. 238 . że dobże umotl1!'o!1any pacjent e \Ą'.7).iny (co 2-3 dni) \'| liclbic kilkunastu po\r'oiltlją przede \Ąsz\.lapa]. pże$aznic w nicdostępn}ch albo w mało dostęptJ'cznegonafu!'skó. n i c \ Ą ] \ ' d o 4 i J . takijest jak l\iaclo.rd"q m3ora.1'ch Zaldaduoraz stanu ogólnego miejscoł€ g o pacjenta' ogółkurację i Na .Zabieg i A nie.8 KońcóWki (kireiy) (krety)do u|tradz^/iękowe9o węgowe do u|tradźW]ękowe r :l .stępne lec7eniepĘe(i\\zapa]ne. działaią cjent zgłaszającysię na okrcso\\ą \Ąiz]. odczulająco ściqgajqco.ię /'lnlli.tykontrolnej staowa H3 i pokrytanaty. naa popra$ę k]ińczną stanu przpębia stępnie '$]'kończeńo\\€.n}1n ]eczeniukorekqljnyn zapaleniapźyzęlria Brakjest dan!'chcz! wodolcczniczcnatr-l. I I ril r.i E I iri Ry!'18. i J .ma.m zabiegiem skŹ|ing! poddfjąsłowegoi go ocrysrczania koreni w fa pżeprc aclzalrJ. pem diamento!łym do oraf impla Zabieg po|erowanja korzen W giębo mo n'stępemdo leczenia stomatologicznego' kichkiegonkachpr4.rIuĘi ' i. podobnicjak Ęgacjc' fmDiejszajac t"rn /an'cllbda\m oL[ilrm .ania pacjenta pod(zas ko.f to pra.ski dzla. ]ub ultladźwiękow}mi (kiret'v do skaliĘu poddfiqsło\. 'dzo cennq metodę w leczcniu chorób pżEębia. omz Uą'ski$ana po obu metodach. . mogq tez dliałaćna obnażoue koIzenie zębólv ten przeprowaibar} w czasie h.rpol.''ln-i tĄ'ki bJIFr jnPj L/d\. 1eżą moż]i\ości ocl micjscoll.agę Zęb[e8o i stanem zapalnj.wartościach rozpoczyna plzy najniżsf}ch się tem. | P r o r a rr ' t r | | u )ra a .cgo R}c' l8. Biorqc jedna]< u\Ą.ch kon]łanego wstępie na leczenia']2.st.' śIóduslnlch Za. ga !v ogóle slGling!. ocl lanki Zwiękslają nickicdy wrażlinoś( obnażoĄ.arunkitcchni(7new obu uEądzeniach ncjĆst Wicc \Ą.nie iF.c).7 De]ikatne końcóWk Ryc' ]8.f€ podtrzyrnującej Hl. trmaga o ńele badziej delikatnego zabiegu. Po 'odu.WąZ użyciem profesjonalnej pastj./Jnie Lnrutrien dzi.m podczaskaźdej eczena \\izr. W ustnej.rvĘc plzeci$.l \Ąęglo$e (Ryc' 1B'B). r zabiegudo około 30 minuL Cała kuracja składasię z 10-30 zabiegówl nauet. Na ogól jednak skaliĄg jest potnebn]i Powrruen być ltlkonany stosunlolo delikatnie navęd'ami ręCzn]Ąni (szczególnie kiletami uniwcrsaln}'mi i Glacel. ntóWt}aanow}ch $' faziepodfuż\'mujqcej. r- .lv G<qpicli) ją one lub przFrracaja uczucie świeżościjamie nrh dla szczoteczki miejscach' są to Z(]'kle nie.pUm4Jjq immunotelapię korĆkcinq' Bol]r\Ąina i to. Jest podstawor-\.ciśnienja l. / il I I { EJ ) |" .olrrąpo ak.1":. profila\Aenej. lecz \lko oczyszczeniaZębó\! szczotĘ obloto. kim istotne zmnieiszenie objarr'ólr'zapa ln].szczanie fębót: Pa. .iq .m plz]zębia' NiepotEeb' podobncl'.]8nię|F \\niki i \. oczj. \\'ieidĆnl]'czne tl\''ol7t1\€ ' okłady z boro$.nir nrotonJo.1.] nJ/ębne8o' \\\dajF. na borcwino\ę zmniejszająją' t]1\. pod L.].iaJonegoJbo rnrinpnadto poprańąjq stan prz}zębia (ustępo\t. po.ualaia lllrrma' o\i.'t lFlnp"r.1 sryjelr zęlńl' ptxjczasgdy \todv siarko$e i okłady Pacjent prŹ}'chodzac} wiz]tę lioltr.l]] i PGE2 w plzjfębiu.zębnych. Idea]n]łn narzędziem do ska]ing! W fazie pod.Jmieni.\Ąidują częstopżykl]' Zapa(hz ust' a po. pelatury (około (około atmo5B. któIe delikatnie ocz]'szczająpo. podtEjmujacej różni się jedlak zasadrriczo rr].]3.5 sfel) i czasu tN"nia labiegu (około10 minut)' \\ miarę rjrz]6toso\Ą...I J pl7\nJjmniPjniepot'LL!"lr b''i pa'joł.lo3amiLan łają stęźenie / "ni" na.:..tękontlohą można że podobnie. Iik.1. a piżede $szł'stkim peńodontologicalego.ni' .p 'n.i. gającego na uzupełniajaqm ocz}'szczaniu zębórl Nie należ]' lek(e 'ażyć działalria też jamy ustnej.'icrzclrnię :. n.m /daża . prz1puszczać. poleps1'chosoma. tźl'mująccj ll]dają się bvć kiret.ch: w!\'$JiJ le. -.l..iz!"tJ kontmlncj fazt ord//logil.]. r I m o .

1. niu no$ego przvczepu łączlotkanko$'ego.\']i.z poe.żenawet po skalingu poddziąsłorr1.1. u / \r k d l i n S i " m .rv. solidnej !l'spółprac!'' pacjeDta lPvyjej braku' na\\.o nievvielldej prfestżeni. dzięki od.' i beztleno$có1t). pow..h \ \ \ k o n \ \ .'ciu.Podcfas Wieżchniq koŻenia z fazypodnZynuJace] chombapże$]ekła' ']etze.nic rl inlolmn\vln\' żA odladfaniu się pono$nego pluyczcpu lub powsta.h. żeskuteczDość leczenja pe./pnir. cfeniu' może s4óko nastqIrić poDo$tle zasicd1enic po ierzcIui korZeni patogelrnq flolą bakter'l]na 1nawTót zapalcnia. zap. ..lIa akqĄ\.e8o' Ply.iedni sposób. riodontologicznego zalezJ nie ttlko od koruepcll. nezagra7ajaca ż!. n i .r J p i "t o .lo..].l 0 rckoloniZacja flol}.€ t po najbardziejskuteczĄ. e.\Ą€ntnej terapii podhf ]'mującej' Zastoso*anie się pacjentów do rea]izacjiich Za. na\et Stosunko\Ąo często przeprc1tEdzan!' pod. rue nr. sprz1'jając lr. nll na\\ct agesyllny i powtarzanlt po$oduje eod\!'racaLne uszkodzeniĆkoneni j ich nadlrraż]ilość (Berkstein qr 2 oraz Gantes i wsp.enga i \!sp.8lcz.nego leczenia niż od systcmaĘcznej i konse./.e n"lebra 1e " we Ę |o5oą m e. mowanegoi stategokontaktu pacjeotaz lckavem mo bo\łiem. ci. e olr. matologicznej\Ąrea]izacjitej faąl przef obie stron]'] Leczenie uzupełn prfyzęb a]ące a o jej znaczcnirrśrt'iadczą Zdec}'dowane \Ą. rcnia .iednim \Ą'. U. Natomiast skaling Zb}t e!e. cz}'lr Zastoso$'anvch metod lecznicąth i ich \|]'ko.bakteif.nd pnestrZeni czasu .r o . na$et na stosunko\\. r n \ m l . (hi9ienizu]qca) dań ]v |azie podtrz]łIujacejjest jednak truC]ne.|a' M czQsto bezbolesna.e nlsożvć 5ię lroĘ pizJazep łqcZ.9 Różne ]eczen zapa]enia fa4l a puyzębiaFazapoczqt. a po|owa stosuje nie ocz}. notkanko$T.rnniej falez}:od pocz4tKL'!\.m le. u i u .t.nej plu]fębia (rcdukcja krętkó\Ą. !\€dług \!. ty ko po a 16% stosu]e W ciqgu ośmiu do zaleconego się |at programu. \\iia. nania.nej możc nastąpić już po hfech 239 . zno* 1".Js $i/\l konlroln\(h prl. . 9a zwyk|ena usuwaniukamieniarnocnoflączonego po z zapaleniepż]rfębia to: (ko|ol € ] ony). tż]. że colaf baldfiej jest akcep1o\\'ana $spó]na rola Pacjcnta i prcfcsjonalnej opieki sto.) u "ńd se 7ńĄ.9 pEedsta\tia opierajqc się na \Ą.(ęglol\]łn). ale i od konsekvencji działń \ł'fazic pocl.ymaqa WięcejWysilku bo Ćfas!'qd}.szczania międzyzębowego.5min'/poweEchnę jp .ln" 76'ąni w€ tloEe balĆeĄ.rlralcnia pr\7qbi" . Pacjent lvięc na llstępie tei faf} r]o\Ą'jrienbl'ć koluenia' nie niszcfąc jej. 34%pacjentóW fgłasza do Wiz}. ubltkl kostle rr' furkaciach korzeni).2). Taki dclikatnl a]e dokładny skaliDg pżeprolvadlon}' odpo\\. ten sposób tli\'i. r z i n r i c i e n .mujqcej' Ta ostatnia !v duż}łnstopniu Zależ}od Llmotj$o$'anej. scach (pŹestżenie międzpębo\te.'iednimi nażędzia. Ryc']8.kur. L.it .r. szczącym cementlr korzenro\\ego (periadontaL de" b]'żdenentJ ]no).t nie się kontronycn lafy podtrzymujqcej akywnym eczeniu. Wyl]arw|anie fębóW eMrozynq prfez pacjentóW W domu ma niewie|kr Wp\Ąir' ich długotrwa|q na moqwację' mi.]dominn\ ipo|^m Eula].pov\iedzi5.l'gięciomułatwiają bardzo ocz]'szcza' nie powievclmi koIzeni !1'mało dostępn!'ch micj.rrr' pro\\adląc'1m go- Więksfość pacjentóW czyści nie zębów optyma|nie. kowa M.ogra. r l cfqtkol\. Rycina 1B.oM\. chonrbapże$'le]dar[maga okrcślonĆgo.Fazapodtrzymujęca |eczeniu W chorób przyzębia plżepnru'adzon]'m \l] odpow.m. eI n i . Z poĘtiem diameDtow.'!p \\\/\\lkirn niF ni\/' /\ p17\' /F|'u Potłoduierpż l'r.?) i W fazie podtŹ}mująCej' \Ąliadomo natomiast. Zau\Ąaża się.0. |''pe|niając. KirctJ ultrailź$'ięko$e po(ldziąsło\Ąe (stalo\e.

ch r'.rpodlrr muiJ.zębia' w' Po mku ten sam poziom pv-l'czepuutl7. badanie mikrobioIogiczne kieszonekprzyzębnych rrłaścilie. $ted!' zastosowanie ilodatko$T'ch metod bailania i leczer a. hm i p d / \t J .l]a \r'szystkich pacjentóWjed.rn na lcczenie (refdctory periodonLiLi^s) jak więk. h |aIpo dkh \\n\ m lF' / e||iu l\]'niĘą plże.ci pro\'adzonejfa7ypodtvrmuja\\ \\i\'niku t.anych uzupełnień plotet]. obseruujc się nawTót i.djupreb\ lpq. \ł sukcesemleczenia. się pacjcntadojcj rcalizacji.l proNJLl/onJ nip.. i .nie uzyskujesię zatEy.t.ja|ny WfaziepodtEymującej.In na leczenie. we $'sąstkich80miejscach alc po \Ą 65 miejscach (81.lalszy postęp z oznaczeniem Wraż|iwości anvbiotyki.le \. hlie 7€odna opinia co ilo częstot]i\Ą'ości r troln.W chorób przyzębia Fazapodtrzymujqca Ieczeniu sku.et. kim hematologicrnych i immunologicznJ.ficzn]th n1e.laści\'ie się cej stan przpQbia nie po\\'inien zmieniać']ubt]'1.Chorlzio ob.Gottlow i rvsp. skulcczności doqchc/aso\tego pmgramu' stanu higicny uzębienia.jen.' hiru rgi. l\'iz-\t kon.pn'. ogólnego stanu 7dro$ia. 240 .rli fdla podln\muj. h i r u r s i ' / nic i niechi. a pżede $'sz!'st. co badaniekontrolne ffi tygodni.czepu B0miejscachprz].lo 6 m.NIożna po ldlku latach. scachszczególnie Częstotli1'ośći Zakres badań kontrcln1.). ncgo.częstotliw'ościu. czterech 17(2l'25%)po pjęciu (11'25%)' \Ą.en'a. czajqce ormacjiodnośnie inf ewentuaInej antybioty.n id .nau.t' Panuje \r piśmlennlc.rlp.łnalsię (1007.. n l r m i l " ' / o r \ m i .h o. jak i zróżnicowan}'ch ind}'$.. Niezbę.Jinicznlrh i mdiologiczni''ch ją osiągnąć sRT \\'róZ. częstsze badanieradio]ogiczne.(cl.t \tn\o\dn\'lt prpl pa.t ' n\.257Ó). o/orej lJ. /. tów]'ł. ni"chiiur glczncgo) . t. / n n \ ' \ \ \ k o f l d | | F p L 'd L i ' gojenia dostoso\lanie metodligien] jam! ustnci io oporn]thna leczenie. szość tod diagnosĘ(zD]'ch. aby zidenĘfikować iakich pacjentó$ll Bardzo po.ej Częstotli\toś(i ńąlt kont.^riLr .iĄ.r. ko lv bardzo nie\Ąielkim stopniu' \Iożna rłtedy mówić o zafiŻ]maniu postępuchoroby Stabilizacja jest pełn]n objawóv\' ].'erripParjon' z. konfurlnrh. nako\t.rprl"niem \\\maga.lne jest bóW higienypęyzębia. t r o L r t .si \Ą'okresie tifech miesięq po zabicgu rr]..idual.. mino stosolrania faziepocltżymują. /"-ip joienjJ -i" tdlly poopencJLnel.dostar na choloby Niekiedy jednak nimo ttaści$.}ć pacjentaodnośnie dokładne inforrnowanie sposo. kontrol.l ]. .ie pro$-a.7n}!h' Nie można usta]ić . stopnia łVyka i odpol. cięŹkościi zaalransotańa stanrr chorobo\\ego.lla 75%2' Pow'hna istnieć różnica w częstości\ĄiĄt kon.o]nych podczas fazy podtlz]mująccj' \\'magajq oni lóżn]ch okre. ności tkanck pacjentana leczenie.ulgicznie' Ci pien. z zapaleniem opomJ. i $l'ni. h \ . u tl1n i mikrobiologiczn"u'ch. tżedl ]atach\t' tach j po \t' laiach 40 (507o).i . micjscach 9 / ołonJ /.n podejrzani oporność ecfeniepowinn|tez Pac]enci o na program miećspe. nlm stopniu 17) obseń\.lnego Jorloru\dnid KOterap[. ki nicktórych badan dodatko$lch. nLl. fazic podtrz}mujacej Zalcż}'od tielu cz]nnikó$l ale pżedc $'szystkirnod: stopnia umot\-v!o\\'aniapacjenta. nocna jest ur'ażna kjiniczna obseńtacja Dacjcnta (odpo\tiedźtkalek na skaling poddziqsło$].]śu nd.szystkim Z odpo\Ąiedzi pacjenta pr:izebiaoporiz n'r le'. / do CejŃókien tetraq. i. a nowicie: l. $. n].l|olt\d tPAl q ld|' mnni|n|lial po/io.iz]t niż co }{ miesi4cy pacjentó\{ Nie ma jeclnak specł.magają dodatkowl'ch \r'lz]. po dwóchla. któIc mogq znacznie podnieść r\' miesiącaclr' pu.ot"dli59 pacjcntów leczonych tą metodą no\legoplu}. ją częstszych \.i pr. Natomiast róinice $.lJariekszo.k1ino\\i\th kieszonek \{'miei t . obecnościrrszczepórv zębovlych oraz skompliko. i..1(d jF. n}(h programów tJ'ch wi4. mania postępu chorobtl Na]ezt'sie utedy lic/.ipnta$ . sów kontroLł'ch..mE.

Ta prczapalna q'tokna sĘmuluje fibroblasly do conychzębó\rb].lępow€ n j. nie sz!' uzysk plflrzepu lacznotkanko\\'cgo kości)' i Na nra.ieimplan.łngces ^cti:noncetenca|ni kl|Ls' t hm 37 pala. nlepalacyz ńżnica staĘ'sĘcznieznamienrĘ. glandln)20 r4stne dla osób l poąĘ}'nJ'm genot]pem'nielależ.r islotnym czynni Wiem plf}fnać' żetludne jest utn}'mao.Lipżez olaes od 2 do B lat i kontnrlowanico tny miesiącebadaniem ldi.nlm niżenie h / chemotakji fagoqtozyneutrofi|óW i wzrno stanem plż]zębia (15pacjentów z periodoltitis ag.m2r podldPsLa. Izajacedo redukcji p(yZiomu IL1B b$oby bardfo ko.]ącej.i\uje irrne procesy la utrataprzyczepu też iącznot]ęn]<o$'€gw pozostab'ch o (\lfrost t1t'ożenia IL.la udan.8orazrnod.Jcnia na zębia.FazapodtrzymujĘca Ieczeniu W chorób przyzębia Szczególny problcm st\Ą.sił]al uhfJ. Porynlro. illB jak r!Żyka.ldail Ziomic.]d na faĄ/ Iulko\Ą€ny genct!'Qnie'U osób z poZJĄ'V\'n!'m genc podtrz}'mujacej pacjentównaPżonychna oba u.mującej \Ą' sta.zez jeden Bdzień' ocenę stanu plu}zębiaopalto zęoo\Ą'e nawe.B i TNTo../arl.ll h toniu.skazujące go6ze \t5ni..7donii lnka dla rcp. Tlo|1tls F)eL. Wiedź immuno ogicznq komórkowqhumora|ną (ob' i Li"niem.l wsz}ścy jest Ii.ch osoD b}t u\\a. donti'?s.\. korzeni' co sześć ż" miesięcyw osłoniemehonidazolu na utrzj'mać!! stosunkow'o dobłlm stanie implanB p.'ch około100pa]i]to z papieroq.esowa 241 . na pr4. u bpem IL'1 q.ż.lo.tki) iba.. \kuIeC? niż noi. pźyl1ad Sodel i $sp 2l lecl/i w cią€u pięciu ]at 64 niczn].m opraco\Ąaniu'r8 TrZebabo.n}m' okeśleirietej \ĄQżliwości genet]'cfurej moż.nienione cz1rmiki ryz1'ka' Axelsson (crt'20)ocęniał Zy\t'Ększr'cllilościach.)^/ya uje. a|e podtrz]mującej 29 pacjentów częściowj.nie od bardfo przestżeganegoprcgŹmu w fazic pn\.ch Ale u A1ioamel]'kanówna 1570.\^m. Sąń\\.. Io|owania -'ó(I pa|erie nó.ttl u z uZę. i G'I-).tokin:TNFa.acjach znacznie nizej.tońi śenotj''powo a poĄtlrrnyc\ śrcdnia ticzbautra.nicżdane$.ych' k]acze qtońu (^ nnil<nn nohiobp(noi( pln.I. 100implantn\.iadairn.o$'anru ora/ ranl8Pno!{\Lim '\u|ol7\( i 5h\ierd/.Jl-Psl ' l furopeig\ko\ (ze.mniej. giessi1)a' z peńadontjtis cłrołźcd 51e zdrcu1'tn lL.1 clrTnikó$.pnjc l! zr Poryhlromł.!.ła hą.utrzl1nu. rcagnnaLj lccrenjcznd. pomimo du.niki lecze.clr kĘjach Zap(> utż!m]Ą\€]i opt]malnqhigienęjamy ustneji podda' mocą odporrieilrriego testn |Periodmtal Sensitnit! ni b1'Ji rcgulamejprofilaĘ'ce pmfesjonalnej' pala.alzarealizacja tcj fazv pa'ien|ó\ / /apdlPńPm t| podwyższenie nr/)/PbiJklor} mdją Genetycznie uwarunkowane poziomu implant]'zębo$e' Zagadnienieto Zosta:lo jestczynnikiem szczegóło.lnie ru pj \kute. niemożiiwym dotqd wo omó$ione !v inn\.lo opisują lqniki skuteczności fazy mn|e niety|ko nacfynia na kMionośne.] c4'tJtoniu z negat]M]m genoĘpemIL.. szony}roziom IL.u pacJenta a8res]$n}m zapaleniem na badaniubak1eńologiczn1m z pł5mu kieszonkorvego pl7\/ebia' /LohtipLu^\kane\1\ J' niki .e Wp. rd. podoonie Drugir.otelk int. kiemr}uyka pe odontitis a|emoż|iwym kon. IL.n"na w (zter-v ra. i naodpo. d|a do tó\ł zębolwch u pacjcntórvz zapaleniemprz5zębia.].mar a hĘieny Podobnie uT"ższa b}" ia się w osteoklasĘi Akt-\'. żenie ptodukcji prozapa|nych ct. ryloniu. dańu ]eukoqtóW wielopłato$. IL'6..odukcji kolagenazJ! osteob]asĘ pĘekształce' żego a do lrl.jak u niepaląc}'ch' u pacjentówpalaq.mienion!ch dukcja zapalcniai głębokości kieszonek oraz lrtue.Li' moi.Źło jest w granicach 54B%' tego genoBpu okeś]ana się uhą'maćstanpr4Łębiana podobn5'rn doblyn pu uI ilrnJ'Ó popu].m (Pl..IB moźe u niekóĄ.tokinata jest plduko. Dużą tudność realifacjifazypodtlą. paclentÓ$'z zaawanso\\€n}m zapaleniemprzpębia. p. Nfengel i tsp.rrylcetemcurrLitans. u cbińcz!''ków2'3%. u osób z genoĘpen nesa. u pacjentórvze zCIIo\l'\m prz}zębiem' gillgbJalLs.bakedologiczn]m pł}'nukie.a szgególłie ILlR i palenie btoniu' Pod$']. po.mjp]eukoc]tów wieloplatorł.y.pn. szonko$ego (4c|in.kDtnie więkza.|e jużod ldlk1l]at w niektóĄ. chociażdomo\la konfurla hiĘie[y i ok.pbiJ pal.|ęIx]$aniP h ie . U I.emPdiĄ !JF. h |oniui 27 niepaĘqLh LFi.|ąs gi|whnlLsi heDatel]A intenne(1n) podtlfs'mujacepolcgałona skaliĘu i pole. rud/analen u /v Sumolralrie sĘ obu \ł.d gor:/eniż (Ąctiln||ryces actin. Iy-\'kajest jak doĘ'chczas do pokona.\€h olau produkcję plosto. migracjei aĘlrację /qbal \.20 tJ.(\\. Szereg danl'ch hskazuje na gorsze\rJ.do ko1Óolowalia.fikację 9 i stęźenia lgc2)'20 pn}zębicm)' Pacjenci ci prowadzenib]. lJkiego lec7Pnia 283patjentó!\ / p-ri} u tJĄ\. kóĄ.

eqf]in]m i systcma' nie lue faza podtrz]. \r tej fazie co +6 miesięc.]'' do|ó*.nikach cnia' Flora baktel-\j.\' utlzl1nuje stan prf-\fęstosun]<o(.lań cut]era i \\. donoszqteżo możliwości a \yman i Lindhe23 lcczonlrh pol!. ve IrmL\ \!' 1 i N]man.adzonego gotsz!' się !1.vtoczoĄ]rh faktó\t! dotr'cząc}ch kanl'prakĘkórl jak lecze ie akĘa\'nc.26 . Hirschfeld i \Ąassermann22 profesjr'ln:lrra nadpmdukdi tomiast\r 19?Br. n|. że dopiero gdy utNalila się ś\iadomoś. clużego do. ska]ine! naddziQsio\Ąego rDł}ńe Ę.II3' ale i PGE2.5p'10.ana' chociaż trzymujqceiu'leczeniu chorób plz]uębiapoja\\iła póŹno. "./ sposób e\ridentny chodzi o pogłębie.iąZane dalsząutrata plf}''c7epu.l(c periodontologicznej 3doJ |.li.o pr.mujQca iest jeszczc obecnie bardzo I|]l].choćbynajlelĘ pżeplol'. ność r/\hko. Lunożli\.. ]ecf na \łpłI\u lL.nie kieszonek. kon /i 'ip. pofytJ'wn}'ch pacjentó$: ILIB u genot]po\r'o peńodontologicz. pontalające na lramotanie rcnroju ruryiczn}m.zaró\\Iropo ]ecu jak i chirurgiczn]łnnie jest niu niechirulgicfn]'m.1eryjncj gicznie ]eczon!€h pacjentó\'w ciąguki]]<unastu lat. co !\' świetlepż. leczenia . z \\l-'l\ Doia\il\ I'i. dziej groŹnychc-ltokin dla pżpębia' jes7(Zev\'ystarczaj4co pronadzonejfazy pod.na pojawia się bowiem !\.to. (c5. obniżenienie tylko IL. Ęrznl'm programem.. d\'.o $.kieszonkach po skalingll bia.l\\ doDrvn|.iają obniŹcnie florybal.lo. Ros]inś Lindhel2sllierdzili rv 1975r' poddfiqsło!\ą kieszonkach o głębokości 6 mm' pozytywnego profesjona]negoocz].gacji dziasełna Skutcczność nosZqceo ko]ż]'stn}.W chorób przyzębia Fazapodtrzymująca |eczeniu ocenili na.. pral(t. !\anego\\' Ialie po.Li.ldni.v dlugolelrPj u. z\'. niel(orZ]'stnie \ł. utratęzębó$ u 600peńodontolo. l\Tkony.ty\{n}'ch rt]nikót' podczasfazy pod.juz po ł] Ę'godniach.żelabicg ien t]. u t6) Caffessc i !!sp.arr's\1ikns le'/Fni. tńĄając]'m do 50lat. Koncepcjasystcmal\.fę.szczaniazębów Ale \Ą' kcszonkach 8łębszyc]r tego skuteczność po u pacjentów pefiodont(]logicznych leczeniu chi \Ą'p\\lu jużsię nic obsenłuje.unajbal.wg Kiesem24 Udokunento.I\'ch ność dzialań pmlilakĘ'czn]ah.n\. nie i plotclycznie' ^utoEy Ci stwierdzili teżskute(Zuz!'skaria poz}-tjĄĄ.i.ltź}mujqcei.cznie wiadomo. no.1'cznego Zlaczenia nabicrajqq.In e.. skutecz.25.1R na stan baftlzo negatylr'nego prakl.e zmnieisza znacznic l.1 traklo\łana Z Ió\\IJln Zaintereso\aniern pfuez ]Ć. odbijasię pż".lorę Slraling nadrlziqsłorr. ale objęt'1'ch od..24 rranc popcedlio rr1niki ba.r.'konFtlanv się l'.\. tElmującej u padentów geno1]po\\.

(l]rramikęprccesu chorobo. pirefercWanie l]'In lejonie metod chi. do zakresuspłlcenia kie. szonck i odbudo\ty lo\.Tomasz Konopka MarekZietek Wprowadzenie Estetykapefi w odontologii Estetyka niechirurgicznym przyzębia W |eczeniu Estetyka chirurgicznym w lecreniuperiodontologicznym cc]cm \\. i szej kontro]iplfez pacjcntańtki nazębncj.Ini estet]'cznym' Nażuca to ko. estet]'ki i fuIr]śi. co położenia przyczcpuł4cznotkan. KóW.ln il $ ..a/ębowy(h' szerotosL igrJoośC df|qs|a Vdas( i\'. p|ektwarfowod.JegO Or.) z. cho$anie natulalnego uzębienia. i inr" el.qo | p(/.n/np bl. \Ą'ego' doB'chcfasol'. ce cfckt'\'$te w przednim odcinJ<u rrzębieniai bez. Estetlka leczenia pedodontologicznego spro\aW badaniudiagnostycfnym nalefy uwzg|ędnić kom. pżegt.odach kostn]rh' TĆostatnie u\r..ględne W ą i e L / n U ł \ .nnohr' 1oIar rerr" uIrr\m.ni' ni.tnni. W uzębieniu długość iszerokość klinicznych koron sz]'m dostępiedo zmienioncgo patologiczniĆpżr.pj7 mm niFma i L \ i.maniudo k]a. w konstrukcji algorytmuleczenia kompleksG \\ago nale/.?p r\!. nlm.'dominację zębiai lelatj.. \Ą.V'ch W dziqś Występowanie e i M. nnory 'e. ..}nikiĆm cstet}'Czn]łn'$iedług Amcrykańskiej ]\kademii Peliodonto]ogicznejlcelami l]mi sq '.za. $i.' hirurgl. Ji' /nee''|U\. || o n i ' ' a n a l i z r l l r ' u r ] ę d n i a j ą ' .]ch pźyzębiu.'u}. spojżeńem cz\'stopeńodonto]ogiczn}'m.P.. ortodonR(fn]..: 245 .kooĘ ro' .kompromis pomiędz} pfoteF'cz.. mo. dza się $' prakBce do możlirrie najlepszego lrizual..spółclesnl(h metod leczeniapcriodontolo.l. jego fulrlqi Zakccptoltanm pŹez pacjenta bienia i l. kztah' symetrię li linii uśniechu) ' nii uśmiechu.gicznych nie jest \t'iaści\r€ ' tó\r i $\'rriku ]eczcnia. \Ą7. / p l l | . na ]etnie olrscnlacje rlskazujq.padku k]i ic7. prowadzenia NaŹuca to \ńw'(fas konieczność niechifuĘicznego leczenia periodontologicnrego. kres iest uincli'\idualifo$any i za]cż]' szelrkości od w Wargach sfelokość.r\. utrŹ]ma e i po.'\\i kazd}m pn]. że rv przJpadku rr1j.ysokość brodawek mrę. kow'o-jęZ!'ko\Ą]m omz \!ężsu}chmiędz]fębon.ąestet].. far\. poziomych ub}tkó\fkości ĘTost]ia.iq|lowo q|i zębov4a nięo. zębóW ich Ustawienie.ri: e lr1nikrr r. napięcie. j ru. mPIodami hinlrrir ni"r n]mi a c]rirurgiczn}rni.s.iają'u' odcinku że tJTnnajczęścicj dochodzi do kO 90.miarze df aj kontalĆóW międzyzębowych.\! którc jest nrniej recesjogcnne poró\. s!'cznFh /abiegów płato\Ą'.Jk...y inny.\\ie]o../on.arunko\\anra d.]a pJ' iP||LJ iPgo oł/^ki\.!'uzlskać mądĘ. łahliej.'e spra\Ą.boko* ki"s.lrowia tkanck pr/ zębia' komfortu.Io|||Pi lożni' |ńT'cd.a\|-a stanu Z. n!m.tia U/ę.kę uuębicnia.nie cicńsZejkości po]icz. pr. zakresodsłanianych zębóW i dziqseł Spec}fika odcinka pizednicgo polegana łat\tiei pod(fasrozmowy uśm]echu.odcirrkuprzednim uzębieda (]eg0 ZaW twafty sym€'trię.

kłady ](om.ob ULn|\ 7d.gabhecie lub pocl naclzorcm lekalfa.Ll' clziałaniach' zarólno pa(jenta. PRZDB..I t u' hnmnil \qd-n$La /qLo\'\\!tul a ą.ard]. nia po ]eczeniustanóW 7apalnychZ\'.ać splawę z jego \1!\$u na stan rĄ'lasnlth zę' bó\!: Elcmcntcm nicdoccnian}m bywa tcz osobo' \o. \a r'vnku jest ca\' szeleg past do zęból'.':" m\' jJ na \\\\ol.af Zapo. } n l r / p l r d n \ i t s n z zębodo:ló$]wędrują \l'stlonę brakór' zębowT'chlub .ch tkanek ZQbaf pow'odu ich mikmpękięć (i'?Lcczcnic tych ostatuich omz innych fildno oczyszczalnlch plzebań\'icń jcst dzisia. układająsię \t-ach]a[o$ato.iąZliami hcksyd}ny \Ą]. r . slwierdzenie 'Jie m]'je pan. o b's.1 ' h 1 ' r " c b a r n ' c np a ' 4 ' r n i io kach ze$nętlznlch moga mieć Charaldel tNabl ponie\łaż dostajq się do struktu fi'.rlnn\rni $.IITI]\IA TR\\l. / n ' .h /o-|. pJ.. \ zczasem' Dlatego $'iz}'\'i zabiegikonilolne sa obo./l bów (piuebaniają się pozostałośCi ńtki bakteł. kor'. szczanych Zębó\\.czy to nai nq 'hvj" |i' n'. dontologa. Niestet] dot].]koPIPkI niPdo.i nie p. t z nrl n 3 .cznego' m]eży \lrkorŹ]stać r a / l .$. rie.jak i lekarza' Efek.i .jent zglaszającysiędo lekarza częslo cz!'ni to spr..L ' n . T i ' ' h | | S p n .\adfić u osób doios\rh' Na]eżyt-\'lko^. żc po usurrięciutvch pacjenta i lekaĘa' \\' sJtuacji. t . blvają \Ąidoczne goł}'nl okiem plży mółieniu lub j. ' p n l ] ś l ' l } nn n i c \ \ | ń i n d nj' p ] : r . prńb\ l. r\ane jest stoso\\anie profesjonalnego\]óielania u. struktum]n}'ch omótionĆ Zosta..I-zi ]eczenie orto. n r n a / ! b n \ . n b l k j i L .o\pj z' lrt /d. 245 . l \ p .ać pacjenta ce. ll\' pf\7ębid pl7pbiFgają .-^"rd jcBoLullUrai Ll. m i n . r i .lepro$fdzać lecze[ń zb\'t kontroli stomatologicznei.lrl' nu'1. p a l .posol.J.i . Ę1n t]pailku cierp]i$. t \ .ia Ir/A/ |.ń'" częściej ze. gien}'jam]' ustnej' Njesje to za sobą implikade p .ch \r \!-\Tost..bów\r linii uśmiechu. cz]' rout$'orcm $od!' utlcnionĆj' ocf}\.lL. i e s r 'b l .eL'(l''los'ś''|l7emip. l h p / ! l .ób p.odo\\c' lo$arŹyskiei pl]'u'at.ulan. t}'$nośćfabicgót' higienicznych W}raŹnic maleje RUCHo]'I0ŚĆ I \lĘDR(i\\łiĄ ZĘBÓIv Chorc. .po.i... \ ĘJ|. dnnn. clrane'. .stająq. h' Polinnr Lr' nne u. r ' i p n l o l ! ' o/ n . l e . zlrr.m lem uniknięcia niepotrzebnych napięć podclas le.iąZ]ów nadtlcnku kańamidu czy lł.Iakże nikę szczotko$ania lub ja popmtić''' \Ąl Ęm miej. p . to pnede wsz!''stkim pżebaNienia po ka\\'ie.t l a m I ' u \ ..]o L. okr. . gd! nie no7na zastoso.Estetyka periodontologii w Estetykaw niechirurgicznym Ieczeniuprzyzębia Piu}(z].\RIIItrNL\ PolY[ltZCllOI\NE S4 lle' w tej s}tuacji z pomoc4 plf]. . tszlstkc mctody Zacho\t€(Cze (odbudo$l' mateńa.'ni.ość Cuęstopa(jenci s]Grżqsię. z zastosowa- inacfej brŹmi .odó!v cstcti/czn!'ch'Kamicń i pł]tka nazębna ku zębodoło\[m' Konse]ś\encją tego stanu Eeczy .l. ' . skalingu czenie a implantach). ( / p t u o n \ ms i | | c . o||e i.ania zębórt DuZq rolq odgĄn'ajq lu clynniki osobowości i 5atnod]6q. pizebanłeil zębJ ciemnieją sąńciej' Podobnie b1.P'Sq onc.n$n'' lliązkiem ob}d\!u strcn' ]ckalż pro$adlaql jak i pacjent gęsto nie Zdajasobie Pac.cl1o. sŁ\óko. .rn moznr proL r .odol. r ' r ' n i ' . a n i . \ l { . o s \ n i ^ j 'm n i " .ldl-'/nF3UU'. tn]'gl. r n i ..] jFnIa' \\p\ \ają nd jcs' ' samopoczucie' ż}ricfa\l. łaml złożonlmi) i proteb'czne (Licó\Ą'ki' \. hcr. r ń dI r / . ze z\Ą'iązkami\!.l. r n u / .]. p o l " r o n a n i ar ę | ' l ' p n no\!'o-koŹeniowe o fałalnancj osi.fyzębia j est brak hi. \t-aćleczenia ofiodon1]. n i u t ! l n nu r .p ' h .tków' kosin}( h po$.Li.rair puru'1.LE Dość $anq sytuacją cl]a lekarza i paciellia są plfebanfle. koron}i m()sB'i |e. Pofifebna jest 1'.llli"lon lrigipnir Jn nF. i ' .nsLo\ i \\ o\|Ld.'ro. i u ' plam g]ębokich.ną \tiększości cho."nic s]iompliko.uniq.ię on" u . . r \ \l'r . znp Lfor. \ J \ p l \ \ l p d ! g .ciągalni zioło\Ą]łni (kola dębu). lajqc}'mi' \\ prŹlpad]iach trudnicjsz}ch propono. nĆj)' Po$inno się o R.. f po\ł.jq . r ' . p r J s i d .musim!'Zmienić tech. chlor.\kami pacjenta a oczeki\\'Ź]n]'Il1 sposobem szczot./\\.rprzpLnnl"ania.I n r n b ' t a r . m : e n j Jo r J .|tY z ub].iście po\lstają /dnid /ę.bardzo t dno jest zlinah\i.Zmieniajq one !v za. PIiZEBĄR. r ( lecrenic pcriodontologicrne. ' / e n i d . .nn-i fomi\J/l rrn\.' flaża j p r ( p n l J i . n i .jstosun]o\to łalwe.|iocić u$r]gę La.plin]l Chory musi sobie lda\./panizębów. l .l... lnr'lne . m dokładnegousunięcia p]am i kamienia o. poinfomol'.o k o n i " ' / n o . scu tźcba też t'spomnieć o \r]tntałości W swoich niem ^'.

l. go leeenia przpębia powima popruwiaćestetykę uzębienia'a pEJ'najnniej jej nie pogarszać' tego z wzg]ędu znaQeniu staciĄ/ techniki prowa. przeszcrep GBR. polvięk. GTR przeszczep Platusrypulowany. kowanaopeEcja Widmana. Zowanejpostaci a€res]'\\nego zapalenia prz1zębia.sterowana regeneracja tkanek'GBR sterowana regeneńcja kości- 247 . ko to musi być $'liczonew każdytego twu zabieg' UpośIedzenie estetyki po fabiegu płato$}mmoze być szczególniespekakulame w przj4)ad]\.u zloka]i.\Ąykonuje u pacjentów Z \\. go w kości'o możliwościach wykonania *szczepu decydująogó]nezasadyimplantopmteryki.Estetyka periodontologii w wiele kontmweNji \łWołujeleczerrieimplaltG pŹyzębia' /enip logirzne hor1ch zapalenjem u. dy zabiegówZ tego za]rresu.. c głó$'n}mcelemjest popŹ\ła \'vygląd dziąsła.ynika./abiegowr |ubmody'fi|acii th istniejąrych' Niezadowolenie pacjenta z wyglądu przyfębiajest obeo e $'ystax-uającyrn po\Ą. wg skiegcAvidmana-Neunafi Postulat mak!'rnalne.aniapłatów (zmodfi.gowego 4 do l6 m/J).c( jest moż|iwe' takie Daime poglądyo przeciwwskaza.r6y a6i11gę.yleeon}'m się plflfębiem. a nie podczasobecności stanu zapalne.nej chirurgii Ryc.Grdnildpood plasĘiczną między chinĘiq p. na giwcktomia.lg.l Pozabiegowarecesjadfiąs|azwiązanaz brakiem famknięcia błony zaporowejpiat€ m ' E zabiegi p|ałowezwiązan€ u mi!lf ębowyrniubytkami przyf ębia Tradycyjne techniki fomo\Ą. la.8 Estetykaw chirurgrcznyrn ieozeniu periodontologicznym slosowana Ka. poniewa]ż tych przwadkach obrazprz}zębiaplżed w lecfeniem możebyćpozomie niezmimion]r Z]u0D\T'n. pzykład gin. juŻ niu no\\!h ledu | . zastosouanle bar. iach są Mędne-IrnplanĘ tak jak i leczenie pmte.GIR .h.] !Ą\pd'ł. tyczne' ..]dasycĘEopeEcja płato\ła cieszJń.żepo$'ildanie to zależy od badyc]'jncgosposobuprcpamvania płatal r!zy.otrł'ł\\ }tL'I'oD'.2 zebmno śEdnie zaldresy pozabiegort5'ch obnażeń kożeni zęMw po uastosc waniu ńżnyclr sposobówleczenia kieszonek kost' nych' Z ana]izytej !\.ob]$l EIi W celu popla\ływ}niku esteBrcz' nego po Zabiegachmających na celu rtpełoienie Redukcja el minacja ub recesji dziĘs|a odb|ldowa brcdawek międzJ'zębou/ych 0dbudowa f ębn€ g o]'!yro!tka bef Poprawa kJztaltu dziąs|a i t.odem d]a poJiecja|Pczenia hirurgir?ncgo'ZabiPgikorygrrją .Z}zębia pozostał}'rni a jest zabiegami obeo e bardzońtnna' p prz]. one viT&onywane są na obszarzekilku milimenórq jest to de fąĆto mildldli' spP(jalnrt} rulgia\Wmagdia(a ret. zębia'W Tabeli l9'l pEedstawiono\Ą.ybrane przylda.abi.. l L. go oszczędzania tkaneł decyduje @ęstoo powstawa.plastj'cznejchifurgii uzy. się cesjogenne zabiegisterowanej są regenemcjitkanek (Ryc' 19.. nyc. L.i.tóryCh esteĘ'ki'tworządfiałtz$.1). /cśnie me|odd( hiruryic7 n. 1\\Ti'il{P.lzące na do utrab/tkanek miękkich lub kości.Lo cienkich iqiet i dostępno.zębia' Tabe|a19'1 P|zykiady astyc.lyd|użeni€ k|inicznych korcn Pokrycie recesj Rekonstrukcja brodawek Au9mentaqa Zabieg resekcyjny CTG. \1A BR.W Tabeli l9.7. ścimiłmskopu opemcyjnego(\Ąymagane 'zpniepola.k]asycznaoperacjapła' towa)pro$ad'zqdo powsfuniarccesji dziąsła po lub głębienia recesjijużistniejących'szczegó]nierc. kostny Gingiwoplastyka pEesuwanie Dowierzcholkowe plata podnablonkow€j cIG pEeszczep thnłi lącz'ej.a\.

lsionkoN'cgo(v pobliżu granic1'śluzówkowo' do sfon]<owe sz(z$u \Ą1Tostlra przestrZenimiędfjzę' dz. Piono. stronęjęZJ'ko\łątam powtarza' ponadub]tkiem ró$.6 3.okostnoNlmi.iqsłotej) podstaNędata jęz-vko\łegobie8nie i i sąsiaduj4q'chz ub]'tkiem'W bouej nad ubtkiem' u poilsta{y brodawki\łfkonuje pod płatami śluzówkoło. po\\']Tn pokĄĄ{abłoną' . FDBA allooenna ioril.8 1. lub toda $}'h\€Eania bmdawek orndified prpi Ą pTe. DFDBA d loqenla kos( n eoowapnrona.oper.]cfJ'zując lub we$'nętżńe cięcie.rialcm blonl Pnplożpnip.ch W \{ lkance łącznej puje ptedłużeniecięciapoziomegou podstały bro.. 1997 Hed-"nwsp.8 0.SPPĘ. niereroroow"ln". Widmana aplikacia FDBA aplikacia DFDBA DFDBA aplikacia aplikacja DFDBA aplila(iahidroksy.mpolożeniu. glubość bmdarvki i lrl'konuje skaling zębowejnic dukuje się oraz \5€ladzenie korzenia rv ub]'tku. da\Ą'ki jej \\preparoNanie. tlzne sz!r! materacowe (6-0lub7-0). swoim mię.7 4. zębach plz e.osc liofiiTowa'a odwdpn ona. iI]lF <po\ob\ lębia. 1989 Barnett 1984 Melloniq Blumenihal 1990 1996 Masters i\'!.ld/i 'ip Io/.1999 i wsp. i \'. bow-\'ch 2 mm) fa]ecana zmodńko.ch. z łqczynajbardziejdokoronową brcdawka pokrt. jq tkan]<ę miejscu cięćpiono$}. pżestżcni międ4zę.h okesie minjrnlm W uby./va. tąIilm tec]xniquę prcwadzisię cięciewew'nqtrzkre' Pient'szy poziom!' sferv łączy podstawę płata wej i międzlzębowo kostnegopr4.2000 Parashis 12 1f 13 1f 12 12 ll 18 48 1f 12 12 36 t9 32 39 14 15 19 14 f5 rmod.lr.\' płatapnedsionkouego Ze szc.o w pżestrzeniach międz}'zębo\\Tch pżIla on "'*"'" .8 1. z cięciem się pży cz}m koronow4lepoz!'dę płataprzedsion]<o\\ego. 1994 Yukna Evans 1989 I Kocher wsp.ch płaB w ilrnJ.yi7. pżJ'pailkx szer. za]ecasię uploszczo. pżestżeńach część blodawki W $.l oPi"*'.tków pozabieqowchrecesji dziqs|a eczeniu W międzyrębovlych Tabe]a ]9'2 średnie zakresy od 12 miesięcy zab]egu'19ia 1992 Proeltakis iwsp.Ź}tcm picr 'otn].NIPPĄ 'l5 Po stronieplzedsion](o.1991 Weiqeliwsp.4 1.6 .rowa'a pTFE blon. stnąpłatapfedsion]ouego w celu łahtego płata.5 0.zlu się poziome'lekko skośnc jęz]'ko\łego pieńł6z!m' TwoŹy się pehy }'at w 8rubejpodstańc płata umożliwiado.'" pżeilsionko\.7 f.okch W jest (> Ir-b}tek \\lpełnia się mateńałemwszcze.mcząqc lvszczepamilub regenemcję ubltków kostn}.4 4. plz]" bieżnie pionolve cięcia uwalniające. a następnie plfełoże. BRoDA$IEK Jeżeliszerckość pźekracza2 mm.6 1.w Estetyka periodontologii kostny.f 1.lz]zębo\[(h pielwsze cięcie pżeilluża się międz]zębowej i Zapewnia szcze]ne zamknięcie pojed}'ncze pżeshfeni międzlzębo$€j. przestrzeniachmiędzpębo$}.Je.4 4.ch preparvtania połąclenicśluzó\t'kowo.2 '1.4 1.obustlonnie ną metodę wytważania brodawek (simplifźed 20' yesefL]ationflap.q<iadująry( ub}4Ljem p'o\.lvająca ubJtek pozostaie cią8le \ĄJ szew materaco\ł.któle \ię ponadma|. plżedsion]{orłYul\'ido(znieniemkości. SZ!1Y zb]iża.dziąsło$'e' Podcina się oko.sp. /aprclono!\ano jego\Ąy.3 1.patytLj GTR użyciem f PTFE GTR użyciem z PTrE GTR uźyciem f b|ony EMD zastosowanie zastosowanEMD e 1.3 1. łQc4. stronie przcdsionkowejprowadzi się ukośnie /ębn\ h/ 24ó .ltana mc' dłużania' Zakładasię d$a wewnę.7 0. i poprzez przestgeń międzvębo\Ąą w \Ą1riku UPlłoSZCZo\'\ ]\IEToDA \:[\-nr[ĄRZ'ł\LĄ nie pżestneni między" uz}'skaniapełnegopłatana stronic językorł€j' Re.4 2.nież i nastę. E[ID oialkd ndra/. 1995 scufean iwip.5 1.przcl.

.i iF8o i nadmiernego napinania..ko\Ę ró\tnief plo. !pr.. .jc się poprawę polabicgovlcgox]'niku cstctr'cznego. stronie ięz].De i atrarrmalycznc ma.ka międz]zębota' ka 7ębodołoNego.ki\\J . nrozli$ic najb]iżej ]./\$. / a t ' n r o\ ' r | i i U $ n i .a. Cięcie to ło ażdo sasiadująC!'ch bloda\\ek' Z ko]Ćiprepalu.ttro\'1.u $os(.1 .l/\..iania optlmalnego \\-\1iku esletl cznego po labicgu płato\lm na pĘ. nn' pr/edlużasię ł. ^onieczności dokorono\\e8o ich leponowania nale. l l ' ' | .L t.o.. \\ipł]\\a to ró\\ eżzasaihiczo na przeŃd1lalność Po $adzi się cięcie \r. ub}. .Li. nianie kieszonck kostnlrh $szczepami l(ostnvmi ]ubbiomateńalami.f m ębowych.ip orlbu.w Estetyka periodontologii wbrodawcc nad ublt]iicln kostn}rn od bve$l dziq. / .1ost. podniebienną' Pźcsłanki te \rpl\\.j"żeli istnieją \\arunki alatomiczne .a nad \\kpółczĆsn}m celem le(zenia zapaleń plz]lzebia F L b \ | k i .'egcl srnre.\ . sła zęba ze zmianą na po$ielzchni plf}'środko\.. \\' pl7ll)ad}iu cienkiego dziąsla \\].Wmialę możIiwoścido no\\e. I n ] .\. L re \ . . l''^J|/F|| P Iniell.czĆnie peńodontolo8iczne (skaling poddfiąsłotl: do trycznĆgo miejsca !r t'acie jęz}'ko\\l'm' s.ch ]ub błon . no\\attoścjoĘch histo]ogicznie tkanek przr.płata prfedsionko\!€ .\ '\ /. dni zakres recesji dzi4sta12 miesięC]..śn4'\ meiodą z \l:bo. Ąn'' t/p$ n|.4 mm.tek \\]pełnia ncgo pżyc7er]u . Sre.tzębiu na]czy: u\lalniająCe cięcia piono(.e proradzić w ostatecz. . n c i | ' . jest zape\!'nienie najlepszlch wafunkólv do ponow. podciać okostna u podsta$). (zapewniajq zycj b|onzaporo\Ą^/ch zamknęc]e oko.loN\ pprpod..ej ub\tkiem' podobniejak nad miF.j' ". l | | | i r a ' o r I i l ' | d ' i i p | . l .ko$'o. któIą pźeprol.Zębia c!ch brodat'ck międz}zebo$lch. lub się maieńaienr ]ubla]dadabłclnę' ptz1padkubra. .Lt powinno być niechinrrgiczne lcco Z'lJJi]a od śrcxlka dziąslapłatapIzedsionkor.lcdsionko(r i ods'laniasię kość . cie policzkouolęZ!kowe.tku co ma szczegón€ znaczenieW zapobieganiu ekpo.\\ I.\.bielać \!}!eł. plzl'jak najkorz]stniejs/]m pozabie \\ ku nozli\\oś(i zamknięcia ub]tku piateln' naleźv ! o \ \ \ m \ \ n .ka międfJzębo$.p]żez t})2. peln]'plat p. 249 .o bard/o nr. dach i!. \. a.ew ten \\.chmeto. nipldacjc l\ Lkanliacht\ ard}ah i miękki(ll' Jest to na około5 mm' slczcgóll c t?żne dla obszam kĄtjtznego' co do p I nn'1. u'ld\1.PLo\' ' /. r .u luh nll.]1. i . .i .l G]óWnymiza etamimetod MPPI i SPPFsą: je f achowan brodaWek ędz\.7akesu regenelacji i efektu kosnreĘ'czncgo Zabie.fl.l -'ę / n a ' .o\\'bi.JLle.fo.tek oraz rnoż]iwość bardziejdokoronowegou1ożenia Drony. titego f anknięcia pieNotnego.rt Dla uzysl.| " / l ] o l J d l | n jo ' l \ .cj $ Li..\. l ń n n .hn.-rd.lla ich całko. go plfl(zepu.nosii0.1.ermąrzkieszonko. h l.|Ą.n c m .t e . lF' hn L rcg^nc. .h i r u r { i ..ol. W pż\padku ub].n\aŹa się ni.i 'r razi. t p o j r n p l d n l d . chin[giczn]n leczeniu kieszonĆkkostn!'ch.adza się poplżez \łąs]iie przestEenie miqclz}'Zebołęna stronę jqf]. a nie tcchnjki GTR' s7!rami ęzełko\\]mi' \ \ l e ' h 1 i '' I ' i ' l z i 'k i p i p r r . o d tn r i k o . / n i r n \ \ p c z r p : d J .]'P|. brakucisku szWóWna materiał WYpełniający Ub}. p]erwotnegozamknięca moż|rwość płatem.. ' ż a por\'ienchnie zębo\re \r.lgiadzić' Ub]. \\i\..9 '.df. . I'rrl. .Jr. ] Io7cj4gasię nad pnestlżeniq międ47ębo\'ą.'odcinkupr/ednim. dzające brodall']dmiędlyębo e."lnpj $ ubo.tkót pionotfrh dobĄ'1Ą]' co nie uciska b]on} lub matefiału'D]a zamkrięcia nik kosmellczn] $ postaci zacho$al a btodarck tkanlri międz]. Llnl\ h ^J' $ Jdui.r.h urar milvu. / nirn $.ermqtż]iieszonko\le do sąsiadujq. plefelo\lać metod!' mjkroc1inlĘiczDe osŹczę...\i r\.rk p.ii or. \IPPT i SPPIr5.i".. prct'aro$a.Zębo1.'ająna isLotnc Z(ięlśzenie .nr.. rUn}U. sn.kupu o|"rJlin"go umożIitia bafdziej plequJ. r / i . .90%operowanych ub!. z p n r r k u .tkóW Wobec20-50% po zastosowaniu technk tradycyjnej).'bo$\. \ral Lrniesiona zostale bfoda}.l.pot].d cr/'\ni dalv' i l' b. m u u cięciu prle7 bloda\\kę uzl'skujc się mllielszą ilość tkanki.\konuiF. |o 80. r I J '! ' rnś|.. gu.u\\u. tip po.r.io1^ .i r.n1\ Irldtrlu/u$L. ji po/Ą\|a|.lti fastosoranie technik mik" hin rgi. dniego. n .losn\\a. mrh ub]tkór\ kości \!'\'lostka $.\g]adzanic po\\ielżchli koizeni i kifi]taź zamknię. r h . lJ'podciąć okostną).jakim jcst pżcstżeń ibrcldarr.rh l.r/ . t ' u \ \ kostn!'ch' mateliałó\t ]iościo7astępcz].

w Estetyka periodontologii
Fecesji dziąsta. Dla cfcktu pozabie3o\\ego $a/ne jest, abJ nie pokĄ.ć całko\\icie pvĆszczepu platem' Jest to jednak metocla rclaĘ\r,nie fuudna technrcZ. \\i \r-r,borzemetodl' zabieg! r, ramach plast-\'cznej nic i $.l'magajqca d$,och pó]Zabicgo\\(h' chinrgti przyfębia należy u\zględnić czterr' pod. o r\iele proslsze jest Zmod]fi]o1\ane dol\ierlchoł' stau'o!\e zasadyl kowe rcponorlanie płata20\\ Zabier $m \lfdfuż po. slansę na sukces. przcwidJĄĄa]irość |q. /enjJ:Iu/o$kU$L,{]/ d.lnscpoofirNJl/i.ie l iF' iF \\].niku' e pnzionr' do' hod;1' no ^uvi ripzra',nio I'nni'ei . brak pon,ikłań. \a szcz}.tu\t.\.Iostka. jcgo końcach rł.lkonuje sĘ d\\a aspekl ekonomicznJi piono$e ciqcll u$'a]nl1jące.$thodząCe !t'błonę ślu. Im pr.ostsfa metoda' Ę.ln większa ptertid.rtral. prpdlunl.d. I .panr,' ri^ pl.rl' /ea'io\ei!.rno.i tr ni]<u mni"i.z.. l\\ ma€ a nid \ /J].rF.iPu]niP. /o\\.1 i jętnościtechniczn]ch operatol.a' Efekt każdcgo Za. bości'L1óry reponuje się dokor.onowo do pożądanej i Li. gU ś ńifurgij p|].h',ne zal"ir oJ z.|u|n.ll ma. t!so]@ści (jego \,sz}cie jest opcjonahe). P|at ten nualll'ch oasami !!ręcz aĄu mu 1ek2j7ai od \!łaści. plą'fiąm}ł'an}' jest l'' tej poz}qji plzez okolo 5 mi ' ' Pmpn|U hiruĘi' '. l \pgn \\po.a;"nj.r B-binpfu lrudn. lH hnili onpriL. nu|',/.ll' aIlPjet| ,,a.Io-osdILje qlne nroga prorradzić do powil<łańpozabiego\\.1'cl1 negonl orc.e- ' |nJ' 7 Lui. IiAIn\.lĄti.m |'€ n J ' :n.. nl;*.r,.ge n'no.i pogańzająq'ch $yik estel](znll C7ł.l1nik ekoto. ,lnie por,crz'nie .tr"h (Lj.t.l.r o !!. ]orze metodi'' zabiegu. 2.5 mm.20 Zaietami tej metodr icst bard-zodobry poniczn!'rórr'liez dccyfttjc e-lpr\,,,n\. br.rkk n -, /nu', i r/\na pE].kład plefero$aniu technik jednoĆtapow]'ch, raLi'gosr trt nil< postęrjo\ta. cia i jedno polc fabicgo\Ą'e'Plzi'' poszeEalxu dfiąsła cZ}'$],boŹe mateńahl autolo8icznego. \Ąi niu lłm, jak \'. 7adn],miJrn}'m,nalcży u$fględnić Ę p [ablonl<o\r.\m pveszczepem dziąsto\]m naleił' pa. p , h a r a L "r n l n g i , , n r J ' j p n l . r ' s : p o l p r J , u i q . a . e miętać' że irn glt]bs7.]ltJ.m jaśnicjsz]' plżesucfep ni pato]o. i tym sam]m go$Ze jego dopaso\anie do otaczają. rrspołpracuj4ql scepB\ narcyl. osobox,ość ' ',h .l,arpl lm bdril,,' i LlokorDno\oipsl on /Jim. giczna, na plf].kład zespól N{unc]rausena). p]anto$an}l R.n korŹrstfucjszy jcsL pofabicgo\Ą.\ efek1 este\'cfiłl kosztem jednakźe fakr.csl] poszc' podzielić rzenia dzi4słalub pogłębieniapŹedsionka' nej można zab egi p|astycu chirulg ii pżyzębia na następu]qce metody: poszeżanie po tkanek: dfiasła, Metodyodbudo\,!y kry/Van recesji e dziqsła, augmentacja kośc u,yrost ka zębodo|owego' Metody resekcjitkanek gingiwopastyka,chirur giczneWyd|użanie koronzębóW. Najr'.aż. niejsz]rn k]teńum ocen! Ćfckytności Zabicgów lF lokn\\.l]ri.r e.i. \' d.t.l, -.. r |\l,i no/dL.Bo.\a całkol'.itegojej pokĄ'cia tzn' clo połą. .jest moż]iwość

czcnia sfk]i$no.ccmento\\ego' Pod słn \lfględem llljl"pwe t'tlLi|i UĄ.l!\'dn'' l|L'/d'|Ą.osaniut'r,,e. szczepów podnabłonkol\ej lkank lącfncj (7(H0% lc. Ze \Ąfglę. cfon]rh recesji w I lub II klasie N'Ijilera).Z mod]ńka. dlr na najkorŹyst iĆjs4'pozalriegow]' \\]'nik es tc tycz' cji tcj mctod}' szclcgólne \Ą'aloryeste{J'czne plż}'non! nąjba.J,i'. |r.[crnsaną mnIodq l'ot/^żan'.l sZą ZabiĆgi Ę']on]\.anc bez bocfni'ch cięć piono. dziąsła porinien b}'ć pveszczep podnabłonko$'ej \.Ńh wmiejso biolc7}m - $. pokl]'}.dnilr re.esji po. tkan]ri lqcznej 18'1.! Połqczenie tego mdzaju p]że" jcdlnczlch tecbnika kopertorla \r,gRaetzke (1985); szczepu z dokofl]no\q:1n pŹesulięciem płata (meto. rr poĘ\Ąrniu rccesji mnogich: tecbnika \\g Bruno (1994).koper|a nadokostnow'awg .Ą]]ena (1995) da \\g Langcra i Langcra lub \\'g Bruno) pż}nosza poszenenie dziąsłalr,taścilr'ego ob. i technj]€ tunelo$a \ł'gZaba1equii 5p' (1999)' śr.ednio mm 5 'W sen'acji odle8lej wyik możeb]ć j eszcze ]epsz}'dzię Najltiększą minjmalizację cięć Zaplopono\ano ki pmcĆso\.'i pełfajqcego prfl1fepo lc}eeping aLLnch. | | ' ł h r i l ' l J n ' . o \ \ . j. n . ! r , \ j d - ń s n i " ż i d . , \ n i a . u ' ' ' ? l l ' I p J | | o ' , p \ nnAo ż l i \ ^ e l n o ] ' l l i e | 1 | | ' ' ś . I niu pizeszczepu'Zabiegi te pr/}nos74stabiln].efekt i. iA.

250

Estetyka periodontologii w
pokĄ.cia Zc n'zg]ęClu popm\tę\rarunkó\v anato. na mic7n]lh w $Jtiku poszeżenia i pogrubieniadfiq. sła'Zblifony ĆIckt\\.ZakresieodsetkapokĄć calko. titych, a p'ede $są.stkirn estĆtykipo 7abie8udajĆ \\-Ykoż]'stanie sterc\\'.ancj rcgeneraciit}(ane]!szczegó]nie \\' przJpadl(u s7eloldch i głębokichrecesji II klas! rg N{illcra. j Truclności ograniczenia z\Ą'iąZane tą metodą z to: moŹli$'ość zastoso\\ania lr1'łqcznie przypadku l'l rcccsji pojed],czycL niekicd]'konieczność odon. toplas{ld \r,celu slilorzenia rnieiscadla \vrostu .egenelujqqrhsię tkanek,brak możlil'-ości zasto. so$ania w pżĘadku \rąskiej slrcĄ dziąsła tfud. ność całkowiĘmzaĘ'ciu błonypnez płat oraz u' użycienieauto]ogicnrego mateliału' Efekt Kosmc. t}lznv \\ obu metodachjest zbliżonil(R}c' l9.2 i l9'5). z ]epiejoccnian]mpżez pacjentó ' rtfm. stcm gruboś.i dziąsrapo GTR' jest usta]enic kĄ.te ó$' sukccsu clir.u.. \Ąażne giczneśo poklTciare(esjidzi4sła' Jcdna z propoz5'

(anowiqceo czterykMeria pozabiego. sumarycznym WVnW|JżFriu e\tery(z.y.n ch|.u.g|C1nyn W leqe.iu
jedno|itość recellidziqs|a stopieńpokryca recesji, to: barwytkanek(w zakresie błony uzowej,dfiqslazro ś gowacia|ego, prfeszczepu dziąs|oWego do otoczenia), Wyg|ąd tkankim

grubość, zwióknień, pzebie9 po|ączenia utkanie), ś|u zóWkowo dziqśowego'

Pon mo dobiego cstclt cznie i stabilnego r\trlil\1l pokĄda rccesji po pżeszczepie podnabłonko\€i

tkanki ł4cznej i stelo$'anej iegcncracji tkaneĘ mc. todl te sq fi]lat]Ąl'nic trudne tecliLricfnie' Techniką Zdccydolt'a e najp.ostszq (brak koriecznoścl slYcla' i.ullu pote /'abi.go\a' ip.l dokoronn\a prpmi. szczedc płata półkięĄ'cowatcgo (Tanol'. 1s86)' PL) jcj Zastosotaniu ró\\,nicż Lr/yskuje się zadolt,alajac.l \\ nił ko.me|\. /n\. nt,lLierł"r,i prnla' |u .ię . i1' nie i . i i , | ' n l . ś d l . lp o I o t n J n : | | t I d n u r e d I n ' , p n i p l n pionorwch olaf nie naruva położenia broda\\ek I p i 6 miesięc'u. póŹniej, na fotografia(h przenrcslo. nliędzt,..Lo'lr. \\.fu/.nidn ; .a 2-J m]T l' ' ' . ' h' nych na eklan komputcla pŹez d\'och njeza]eż. w s7c7ęce (ta]rżemnogie) z \r-rstalczająca szelo]<o n].h oceniających, któlf}' ńe są po\Ą.iadomieni ia irrul,o.,ia 'lriarlar\lJ(' i\pgn \\udlp;lo-;1r" poLll^ga po/JbiFgn\,\ nimun 2 mm od blżegu ilziąsła (rrażneilla Lrnacz . " mplo,l/ipl.',cria O,.nic i\l'I1ik estetlczn]l kodorrany r'. ska]i tńjs|oprlio. nienia plata) prc\Ą?.Izi się cięcie łuko$łrte i de|ikat. rrcj: dobĄ| średni zly i nie podminorvujc się skalpelem tk.iłnkę$.'kierunku

Ryc.19.2a l/lnog e

Ryc.l9.2b Stan po 12 miesięcy po

Wei tkanki łqenej,

weso.
Ryc.19.3bAkcep cjentkę W}g|ąd dziqs|a12 miesięcy

Ryc.19.3aRe(esja klaly wg Milera

W}gqdu dziąsla'

251

w Estetyka periodontologii
ko.ono\ł.vn dla uzyskania płata śluzó$,kowcgo' Z kolci \tl.konuje się cięcie przez szczelinęclziasŁl i całkorrą, doclroilzącdo cięcia półkiężyco\Ą,atĆgo pla1-Waznejest' aby slGlpel b!'ł wicic u$Elria się pefora. co W Ciągł}nkontakcie z kością, Zapobiega dokoronowe cji ptata' Następujełahveprzesunięr:ie płata połksięi,]cowalego ab-r eznacznicpokĄ'l tak. połączeŃeszk]i\\io.cemcntowe' poiożeniu pzez Płattcn stabi]DouaĄ'jest !r t]1t1 poprzezgauę'Nie ma po. okołolo.minuto\ĄYucisk hueby zaldadania cementu chiruryicznego,gojenie tnrE kjlka lvgodni,pżez CMamiesiacezalecanejest Ltż]$Enie b''lkomiękkiej szcfoteczkiw opelo$anlm rejoniĆ.W pląpadku sąsiadujqqchp\.tkich recesji nrnogichrr*onujc się kilka połqczon$hze sobacięć luko$atJ'ch' ńrmolegfuch do krarrędzi dfiąsłai po , o\\Jhch /ts\ilr\.i gnru,\.kirnju nlaln\' I'dlk\ieh, rcponujesię ca\ ten komplcks dokolDDorł'o' bości nego {]Tostka i pżcchodzącena stronę pźcdsion. kowq' 2 nieznacznln pżckrocfeńem linii śluzó(. .ię PrcparujP ||d ' /c.' insnigru. ko\\o.d/iąJosAj' bości'u$idaczńająC okostn4' któm stano\ri łoże (okolicazatuzonou,cobiorcze.Z kolei z podrriebienia (nalcż}' przesfczeplącfnotkankoŃ../ wa)uz].sk1je się \unij' \ , dlo! r ndLtnn.k klon umiev'ra .ie . v.'.\.l1)stek p(} lub \'.łożu bio.cz]m tak, abyposzerŹyć piono\t].Ę e\enfua]nic pG wĘkszyćgoW\\:.miaźe \tiększyćgo uarótł1o\t $lmia'e popżccznm, jak po. śl,lLi| id pnevl /PpI n.l.|tspui/dl i !'iono\\ln' pżcz \\'szycie .esoótljąq,mi się niÓni do okost. go nej' Zabieg końcfy repoz!'da płata oIaZ szcze]ne i bez napięcia pokĄ'cic nim pneszczepu' a następ. .i r r r a , ' - ! , i c p o j p i l \ n r ^ mz n a m i, n l o , " n i " m i rł miejscu cięcia pozjomego piono\Ą:.ch'

s1'!]Ro11'!\l,r P'EGE\EP'{C.I'ł Kośfi Tech. (GBR Elt/idpd kości bo. niki sterc$.aneiregener.a(ji \t1'1 sa '\UG]'IENTACJA Augmentacja kości ostka ne rege eralilm) v!.\''kolfł'st]'r\ane d]a odbudott pożądan}m jest uażna metodą p]astyczncjchi. kości \Ą].lnialze' Za. $:rcstka 1,. każd}m fębodołoh€go pŹed \tplo1'.adzenrern \Ą].konać rm. rurgji prz]'zębiai polega na w.l/peŁańu zloka]izo. bie8taki można jc.Iiroczaso$'o po w.r. podczasimplantacji]rń \'.anJ'chubJ{kólf bezzębnego\t.l'rostka' Dochodzi planlu. po nieostroż. konaniu implanlu !! plf}'pa.lku periinplĄrLtihs' \ł do nich najczęściej \rJniku uran od ub].tku ijego Iodzaju(de. n]'ln usunięciu zęba,floka]ifowanegoi progres]ĄĄ" \{ zależnośCj rozległości poekstrakq\'jn]! dĆfekt[J.IDstka) nego plzebie$l zapaleniaprzyzqbia,Złamadazęba, hiscencja,zębodół uapolową' błonę \!raz z auto. rozległychtońieli' stomatopatii plotetl(znej. Po. stosujesię samąbłonę błonęz al]oge. lt,oilująone prcblem!'estetllznc w przednim odcin. logicznjtn pneszcfepem kostn}.rn. \\5^ h.,/(,/ppudsJpnion\. /ct'.mko.lrr\m Lu luku/\boMe8o. v,7eqe[nie planui-.ie r 1- nr,/n)m 3dt U^'skuie się zamlożony \fsuszony DFDBA) r0'1lj i \Ą..vróżnia się: \Ą ten sposóbbardzokosmet]une poszcl'lcnie i/lltb ui klas}fikacji ub]tków \Ą.arostLa po[.r].oso.ję. podwyższelie $ltrstka zębodo'łol'ego' tJe.ę l ||lIala l|dĄ"L\ lr miarr. $]'r.ostka, z}'ko$l'Inz zac.howan4.!t].sokościa z }ILT0D\ LsŁ.ll'lN'Lł TKĄ\EK PRZ\7ĘBL]. I{lasętrIulrata tkanek na t:rsokość zachollanq są slcmkością \tlTostka. \t'bmlle metodyrcsckyjne Za]iczane ń\łnieżdo n'Ikon],Wa. iilasę III utrala w}'sokości i szerckości wT'mstka' plast-vcf chinĘii plz}f ębia'ponie.waŹ nej u.ł.rostka w ChiruIgicznemetodyau8rnentac.ji d7iela ne sqw cclu poprall! zaĄIsuiIfiąsła, pŹlpadku je. po\''iększenia miękkiej go nadmialrr.Przykładcmjest gingiwop]as1].ka st(} się lra zmieifajacedo tkalrki pżed \['konaniem mostu)lub iegenera. sor\ana dla odh,vovenia fizjologicznego ksztaitu (planol'.ane plzerosnl. (plano\taDe implantó\' 2l dziasła s}tuacjijego nieod\Ą'Taca]nego w cji kośCj \\}'konr,!tanie ZabĘ tel rr5.kon]tran!'jest naj(zęściej polcko. w \{ estcĘrzncj augmentacjiub!'tkówtkanl{i mięk. pod. \\}m rc/rcsto\\'].m lapaleniu ibiąsła'Llą'skanie l'.:la. kiej klasy I, II i m $lkorż}'stujesię przeszc7ep nabłonkowej tkanłi lącznej(IŹngeri Cala8Dal9B0)' ści$ej$.spóipmq padenta \'. lakrlsic optyma]irej niechinr. $.miejscu biorc4,mjęZyko\\'o \Ą}'lofulic hĘicnJ jamy ustnejorazprzeprcrtadzenie W bm celu leczcnia pcriodonto]ogicznego ogółzna. na się cięciepoziome oraz d\\'ź| cię(ia pi.)Ilo$ep el(ra. gic7nego jegozakres' czającc odległości 2 mm od zębó\\' !r l szcz}tbezzęb. czącozmniejszają

252

Estetyka periodontologii w
Ryc'19'fla Uogól

Ry..19.4b Sian prawidlową gi€ . h ek' śom' 5 Tyży ka). je optyma|ną hi

Istnieją ró\\Iież moż]i\\ośCi !\1.cl]lużania koron!' ldinicznej za pomocq elistruzii oflodorlb.cznE' ]ub Il{' h( /ru..J /.ln|' iei \'ron\ F'ol7p/ ' hJ.Urśil, n.,l międf]zębo\\c' Dla zmniejszcnia 8nńości d7iasłaod. .esekcję tlanck pŹ\zębia' Tak z\ane dol..ieĘchołcina się c1ęść tlianlii oclstron! loesuon]d (Z\[]ątk]em kowc rrr.r]łużanie ]ioron}' może micć n ejsce $ 1r1. brodar\ek)' dokładnie oplacolllie się po\lieEchnię niku gingiwcktonii iub pl,esutania płata N Ęrn zębó\ i lakłada pojed]nc/e s^\.\:facho ańe pr.e(Jr lricnIrrirrr rt połączenirrlub bez osteoktonii' \\j\|ór 4i pr\'\\1konywaniu cjęćpoz\lala Da uzys]€nie zado. metod}'za]cl]'g'lótlxe od szerolości grub()ś(i i dzia. r\alajqcegoĆIektll estet!'cde-go (P$( 19':1). sła\!1aś(ił'e8o od g]'Llbości oraf bias7kipżedsjonko. \\ prTtTradkachpolekot!-tch i idiopalycTr\,ch \\cj kości w1Tostlia' tl.'\ni.|.''l n|i'|Ą. { '',id.^| J|Fż\ i' |''l\. . n \.v przypadkl ĘEtafczająCei szerckościdfiąsla na. z inożli\\'ością nawrotll' \'V picńlsz].m prZ}l)ad. lcży preferorrać gingilre]Ćonrię \elmętżną'g Pien\. ich kl $e lvspó]praq. Z lekażcln pro\adlą(ln nalc7\: sze ciQcie pó]księż]co$ate biegnic \r drie kics'/on]o podjęCiafarmalioteEpii alter- i osz(fędza bmda\\'ki nxqdf}7ębo$e' Dngie ta]dc Foz raŻ}ćmoż]ir\ość r.rrrrr'-i. Ir.r I'r,\lJ.r,ItFn\Inn.-^,rd,o1 ir7"pina. cięcie odpo\riada przcbicgowi polącze a szlJi$no. c}]dospoĄna -łtaliro]ismus. njf ed!]rina-am1od}?[l|l cemc[tor\ego, \.4lqLInje konturcl,'i dziąsla pif} s4lub diltiazem. siaclujqClrh zębach' lĆórc nic (]ma8ajq i'\dh]żenia Jec]n\m / l\ażlicjs/]Ch \\s]iafail do \1..\'clłużania koron]i \astępuie usullięcie \lciętcgo dziasła Z od. korolr liJniczn1lh zębólr jcst dqZenic do poptarr1' sionięCiem ]ioron]. do 8lanic}' szldi\lno{cmelto1\ej' esteĘ'k pżedniego odcinka uzqbienia'Korelita ta Plf}' tąskiej shefic d/iąsia $,laści\le8omctodą ka porrmna blt rozr,.ażana pż\'tz!\: uśmiechu dziq. Z \\.\bonl jest do$icżchołkowĆ p'esu[ięcic plata' slo$yn ' j eżeli Ę lko rte iest on łltikiĆm \$sokicgo Trz1'majqc skalpcl ró rroleglc do Cllugicj osi zęba. przebjegll LL i \lt|rgi gófircj 1ltf\' fizjologjcznej dlugo. pm{adzi się picn|sze cięcic po shoniĆ pżedsioDlio. ści](oron k] ric/l\(h zębó\\,góm]'ch lub prcgna(ii' tei i jęz}dorr,el }5 mn] r.xmoleglc do bEegu d,lia. Szczególniedekorzvstna cl]aĆstel].kiulębie a jcst s]a. dochodząc do kości .\.lDstka.\\ pĘcstżenL1ch as\metna l\. d'lugości ]iororl sie]€czY międf}lQboł].ch u|v}muiqc cięcie ló},nolcgle do Innc $skazania (lla te8o rabieguto: bżĆg! dziąsla,następuje odd7ielenie$Ęsloej \\aI. ' J , l / i J - l o \ , L ' \ j p n \ h i ,o $ . r L , t m a | | i . r . sh['bloda\dd. Dnrgie cię(ie biegniĆ !r I t n' dnie i{Ćsloll. /L,\ .nJ|n,' ||'ń'Pi . |".'.ln'ii /F|'a I J |||r/\ | ' |nJniJ kj \f kierunku kościt]mstka i jcgo celem jcst u$,olsrę kolon}' protet-\'czne]. edc plata (kohieĘa) dziąsło$e8o i'oko1 lęDtjl\i Zabużenie tf\\i szelo]ioś(i biologicznej' ./\'li Z ](L)]ei następujedo$icvchołko\lc odpleparotane sldóccnie pasa tkanki za\lartej pomjędz} slu,\. p]ata śluzó\\']iol\o.okostno$ego obu sfuonachb. po Lcln kości \\.()stka a bże8iem dziqsła(isLotIego ku zębo\\ćg() odsłoniQcieporricrzch kości'Trzecic i dla prat\idlo\lej ]o](alizacii p()ddziąslo\e8o brl{! ciecic protadzi sie wil]uż gr/biet1l]ioś(j \|]]osL]Q gu korcnt ptolct!cznei). i p]7eśróCi Zębodolo$)clr rrd przedsitlnka clojt:zr1io. u l d n \ i e r , d , ' r u \ \ .L i a . , n n r r l , r, r i r i F t - m \ \o. Dziqk temu odd/iela siq kr nier d;Ó4srorir r " r ustnej w rc]onie szJ ki Zęba od kościl\1Tost].ai usu\a

Plzedsionkollo i ięZ],kol\o odcina się nadmial dzią. sła,\astępnie po pomiare 8jębo]ości ldeszoncli pro. $adzi się ciqcic girlando$Etc. odl$ażajqc bn]da\\ki

253

do l|ark|daw(zej.laścirvej nie leczenie periodonto]ogiczne Blko \Ąśpótczesne od winna \ł]'nosić 2. wek międzJ. dieta ubo9obia|ko\. Nie {eł dąż!ć zoyt Tałeji|ośL' oozy\karie jezeli plfed zabiegicm b!.dcjap|ata' u5'sokichbrcda.t$ażo*ego jest temz do]dadneusunięcieziaminy i \Ą!" estet-lcznlan prowadzonego leczenia. postępowanie szwóW)oraz niew|aściwe fnaczq.nPgo danegozald€su \Ą]. ponieważ ność pofabiegowe upodobnianiasię do pier.r'ch pomocq szwów \łielo1.i pozabiegolc 5ą my ustnej. sferokości miętaćo $. Na ł]'niki chiruBii plast]czneipvł-Zębia rlredoslarearalubzbyrdgre5yw.7ębo$'1'ch. nje inlerd\ ptina].]an:a pozabiega (szacolranena okolo 57oliczby zabiegó\' lub \łTęcz zatoźonego @ęstopowodemnie uzyskania niepo$odzenia. ustabilizujc się położenie zabiegu(naprzykład W B|ędy techni(fne trakcie prepamw'ania . dniejsu pn]'padkach\\. biologicznej. Za międf]'fębov'.'ł preparacja śronybiotcfej.|ępoMJnid' korcny ldinicznej możli.W}.5do 3 mm.'idzenie lejonu dziąsłowoDopiem całościowe decydujeo końcovlm efekcie zębowo. gia oszczędzania rcgenercwaniatkanek przpębia.kiedy sześć dać naj\łtześniej no$ego bnegu dziqsła' peńo.niestabil. W naitru_ Możliw€ jest ych gładzenie !v od korzeni zębo.1/a) n splts maią po\vi].pa|enie otoniu.Wotnego kontufu.a hig. nieodpowiednia ma dziąsło tendendę do przeszcepu.23 estetycf nego' w€go efelĆu !. u$'zg]ędniającego która p(} gicznej' leczenic ofiodonĘ'czne lub/i protet]'czne.dłużenia obok terapji cz]'stopeńodontolo' \\e jest pEeprowadzenie osteoktomii' Na]eżypa.Estetycme korony prctetycznenaleł zalda.w Estetyka periodontologii miesięcY po zabiegu.ch' za]eŹności poza.nieprawid|owa technika zak|adania one sl'asz(Zonc.vars1"tvG i \Ąych. tń aI8onlmu no.22 esteryki uzębienia'lecz musi ja Zabieg kończy zszycie płatórvw przestrzeniach ńe możepogarszać popE\{iać'w czlm szczególneznaczenic ma stmte.\lnagane \Ą]{)Iaco!!E.elaja_ pacjenta n|olo. z)4 .