P. 1
Praktyczna Periodontologia Kliniczna [red. Z. Jańczuk]

Praktyczna Periodontologia Kliniczna [red. Z. Jańczuk]

|Views: 2,550|Likes:
Wydawca: Sebastian Pol

More info:

Published by: Sebastian Pol on Jan 09, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/16/2014

pdf

text

original

Pra znaPeri ontoI ia ktyc od og Kliniczna
prof.dr hab. Jadwiga Banach, E|żbieta Dembowska' n. med. dr RenataGórska,prof. dr hab. prof.dr hab. Zbigniew Jańczuk, Tomasz Konopka,dr hab. n. med. Joanna Szymańska, med. |ek. MarekZiętek,prof. dr hab'

Zbigniew Jańczuk

Redakcja naukowa

OD
bibllotelio

Wydawnictwo Kwintesencja 2004 Internationale Verlagsgruppe Quintessenz Berlin. Barcelona, Chicago, lstambut, Kopenhaga, Londyn, Moskwa, Mediolan. New Delhi,Paryz, Praga, Paulo, Seo Tokio, Warszawa

Spis |teści

Rozdzial 1 Morfo|ogia przyzębia zbignieW Jańczuk Wprowadzenie przyzębia struktury morfoIogiczne przyzębia Uwarunkowania morfo|ogiczne a fizjoIogia i patoIogia

11 11 17

Rozdziat Etiopatogeneza 2

Renata Górska Wprowadzenie przyzębia Mikrobiologia pomiędzy gospodarza Interakcja bakteriamiodpowiedziq a Analiza czynnikóW ryzyka

23
23 24 28 37 37 38 40 46

Rozdzia| Epidemio|ogia 3 chorób przyzębia
TomaszKonopka Wprowadzenie MetodoIogia badań epidemioIogicznych Geograf Występowania ia choróbprzyzębia przyzębia czynniki zapaIeń ryzyka JadwigaBanach Wprowadzenie podmiotowe Badanie przedmiotowe Badanie

Rozdzial Badanie 4 kliniczne

55
55 55 59 65 65 69 78 79

Rozdziat 5 Badanie radiologiczne Joanna Szymańska Metody badańrentgenowski€ h Moż|iwości radiologicznej oceny W periodontoIogii Monitorowanie leczenia Ograniczenia diagnostyki rentgenowskiej

Rozdziat K|asyfikacja 6 chorób przyzębia
RenataGórska Wprowadzenie choroby dziq5eł przyzębia Choroby Wady wrodzone nabyte lub

83
83 85 93 105

Spistreści Rozdział7 Wprowadzenie do profi|aktykii |eczenia zbignieW Jańczuk Wprowadzenie strategia zapobiegania i Ieczenia choróbprzyzębia personeIu profiIaktyce Ro|a średniego w Rozdziat 8 Profilaktyka domowa JadwigaBanach Wprowadzenie Motnir'acja isamoocena jamyustnej Wskaźniki hi9ieny pomocne Wybarwianiu płytki Preparaty W bakteryjnej jamyustnej leczeniu Znaczenie higieny w choróbprzyzębia przestrzeni Przybory higieny do międzyzębowych

't09
109 111 114 121 119 119 120 121 122 126

profesjonaIna iIaktyka Rozdział Prof 9

zbigniew Jańczvk Wprowadzenie Badaniejnstruktaż i hi9ieny Mechaniczne oczyszczanie zębóW poIerowaniem i szyjek SkaIin9 naddziqsłowy z koron zębów Kontaktowe stosowanie IekóW persone|profi|aktyka profesjonaIna średni a Zbigniew Jańczuk Wskazania poddziqsłowy PeriodontaI SkaIin9 czy debridement |\,,letody usuwania zlogów poddziqs|owrych

133
133 134 135 136 140
111)

powtarzane Rozdziat Leczenie 10 niechirurgiczne

't45
145 148 150

Rozdziat l Leczenie l chirurgiczne reparacyjne (resekcyjne)

JadwigaBanach Wprowadzenie Kiretaż płatowa operacja przesunięcia metoda plataI Zabieg dowierzcho|kowego Nabersa Gingiwektomia Osteoplastyka

157 158 159 160 162

Rozdzia| 12 Chirurgia ś|uzówkowo-dziqsłowa TomaszKonopka Wprowadzenie Poszerzanie dziQ5ła 5trefy Pokr}vr'anie recesji dziqsla Zabiegi wędzidełkach na

163 163 163 166 175

6

Marekziętek WDrowadzenie przyzębia Estetyka niechirurgicznym W Ieczeniu periodontologicznym Estetyka chirurgicznym w leczeniu 245 245 246 247 .materiat wszczepowy/bariera Siarczan przyzębia Wszczepoweregeneracji w tkanek Biomateriały przyzębia tkanek skuteczność regeneracji metod E|żbieta Dembowska Wprowadzenie Podstawyizyczno-techniczne f urzqdzeń laserowych promieniowania laserowego tkanki na Dzialanie przyzębia w Biostymu|acja Iaserowa chorobach mo€ Lasery dużej y W terapiichoróbprzyzębia o |aserów |eczeniu w chorób przyzębia Rozdzia| Zastosowanie 14 199 199 199 201 202 204 żucia Rozdziat Leczenie 15 zaburzeń czynnościowych narzadu Marekziętek Wprowadzenie Przyczyny zaburzeń czynnościowych dysfunkcji skroniowo-żuchwowych 0bjawyk|iniczne Analiza zwarcia Marek ziętek Wprowadzenie protetyczne przyzębia Uzupełnienia a choroby Szynowanie zębów z't'l 211 212 212 213 215 215 216 219 protetyczne chorobach przyzębia 16 Rozdzial Postępowanie W Rozdzial 17 Farmakoterapiaogó|na i miejscowa JadwigaBanach Wprowadzenie Antybjotykoterapia ogó|na Antybiotykoterapia miejscowa Prof ilaktyka antybiotykowa zz1 221 222 225 227 z5ź Rozdziat Fazapodtrzymujqca |eczeniu 18 w chorób przyzębia Zbigniew Jańczuk Zakres program i fazy podtrzymujqcej vv)PU'ProLo PoLlEr rrd Trudności realizacji podtrzymującej W fazy 234 239 240 Rozdziat Estetyka periodontologii 19 w Tomasz Konopka.spistreści 'l3 tkanekprzyzębia Rozdział Metodyregeneracji 't77 117 179 181 186 187 187 192 Jańczuk zbigniew Wprowadzenie przyzębia tkanek Mechanizmy regeneracji Błony zaporowe matrycy szk|iwnej Białka wapnia.

n obnażaniem się szyjck zębów. są.uuaia.ie pouohy'rn u zasadzie i rou.staje tej $]'iostka torvarz}'szy nie międzyZębcma dziqsłem okolicy sĄ'jk fęba.ki zębado około25 30roku Zycia'Potcm z $'o]na brzcżncgo nego loótko prz}zębiem.rll. 1. czyli tZ\'!: jeśli loem łącząqmoraz prz!'czepłącznotkanko\ty ocz}Ąviście nie dołączą \Ątóme prccesyzapa.wchodzątkan]<i sB'kajace Zacz}nasię plżesu\''ać szkliwa ku granic1szldilr.. w sĘ ro$'ków dziąsło$}'c]l 8łębokość pż}'czepnal'onko\Ąy zwanytakżenabłon.lączonyjest cementkonenio\W Gostniwo). obniżanie dziąsła. gdlżrttedylr'laśnie bólq kszta:łtujq stosunk ana.h.l ha].i"' JPs| |o |^\' biPmP \\ r/lnanje <ię lę.i ku WjprzJr. się 7l r I Ryc'1'1 schematyczne przedstawen]e wyzynania 5ęfębóW ffiffi.zębla Rozrvój prz}zębia wiqżesię z w1tz1naniem zę. nomiem}.owi. c zqb Wy znjęry.lla tkanek pnyzębia i badzo ścis|m nt. kó\Ą' mi tkankami 7ębodołow}'cll i dfiąsła(R]''c' i 1'2). klesie legeneradi tkanekprzpębia' to stalcz} zanik prz].ię jul stna i kość w}'mstkazębodoło$'ego.anik puyzębia f q/raŹn}mobnażen korzenia em fęba (w9 furmy) 11 .yfanik pz\żębia. bia $.zębiebŹeźnei \tievchoikou. fwiąfku nic tJ. ncrcnentowej' Z lriekiem pr4'62gp nabłon]{o\W prle. też jest mimo Ze\\'taściwie tkankq zęba'o ro]i cementu bó$. ze się w obrębieszyjki zęba. ptlzniejich a połącze. po lemPn..prawdłowewarunk W pz'fębiu.a mianowicieidziasło' oko. t''.allpn/uiań.Ęsła szkli\łemkorony ze ]i się na plfj. może pozostać niezmie iona do późnej starości.yżyna nia się zębÓw a .e zaawansowany nalczy .{adow4 nażądu żucia'DZie.fujologiczne okolicy Po\Ą.e' W skład zęba(pż}(zepnabłonko\r}) utrz}mujesĘ w okoliq pż}zQbia (Pno dontiummalginak). spolenienabłonka dz. gdrztdltnorreśnie z prznsulranicm pln. polegające $}d]lużeniu ich koIon klinicz. sldad pż'\'zę. p2edstawi€ n iebierneqo Ryc'1'2a-e schematyczne !Ą.zbigniew Jańczuk Wprowadzenie ptzyzęhia Mofio|ogia przyzębia strukturymorfoI09iCzne pEyzębia Uwarunkowania mońo|ogiczne łizjo|ogiapato|ogia a i Wprowadzcn!e Plf]zębie jest częścia sl. z\^ła. korzeni' Ponie$'ażobniż]aniu tomiczno.lkoanatomiczn}mi lon'ojoh]m z ty' clepu nabtonlowegodochodzido obniżenia w1rost' pnekonują $]'rriki badai z ]at 90-!v !a. rra sĘ rię koveńowego .1 Procesten (atrophiaseniL^ prio&n. t\ędIUic W ddl. d rozpoe}naiqcysię starc. ostatniafaza WyEyraniaa}nnego' b.

--.tl i--I i3pŚ|a rl ---.\']l\ Nablonek l Dziąno srqr'. -:']\--f.. '.' -.. ł.hematWg Woelfe|ascheida i Rorek dziqqlowy mm 2 Nabloneł lążący mnr ].-1. I =- t_-a ź:.rr.9 DfiąŚ|o fębodo|owe ]2 mm 3 .-.przyzębia MorfoIogia . Blona ś|ufMa dfiąŚ|a mm 10+ .'3 Loka|ifac]a 1 prf}zębja' elementóW s..I i'. ) ' n posfczegó|nych Ryc.r.

(/tm ' harakerwu.dljiJa prLy. rra dna (param€trów) prz}"ębia' Tabe|a1 ' 1 Zestawi€nie WymiaróWpos.0 więcej i 13 .'olne dfiąsłołączysię brodawkamimiędą'zębo$5'.e 5ię latem po$o|nyrn. umz zgĘŹowy' błę.4)' lub Rycina 1'3 p€zenfuje lokalizację poszczegóLrrych \iebiP\kic. cz]'! miejsco$Ych(brakizębo\łe. mlm i regrrlarnJmobniżaniem łolłych.uprz]ćpieszonejwędrówki przyczepunabłonkowego' Prz}zębie w wieku star.widoczneod stlony ualgowo. przyczepione'T\'|'orzy ten sposób i w c]zas taci on cechyr€gu]amości pŹebiegaintensyw.5 1. orak \ł]TaŹnej jest \\T'nikiemńwnolegle przebiegają. jest pEyczepione ani do zęba.osteopo.przyzębia MorfoIogia w lenia dziąs.ostka zębodo|owego szelokość szerokość g|ębokość dtu9ość dIugość grubość grubość szelokość 0.oza kości.2 250 !m 10.la.mi między dwoma sąsiednimi zębami.5 0.1o\łych' Poniżejtych pła. zwężenie brak pżeshfeni dzi do punktu st!'cznego.86Made) 0.szczfiów.38 2.0 0. pr4'zębiaodpowiadaj4 olo.!on4cmdfaj koł. 7a]aesko!Ądepola są das/(Ą7nami elementów pŹ}uębia.'dochodzą.lr5m wrażli\łości obnażonych szyjek i ko.77 '|.eślone objałyrctrtgenow. \qTostków zębodo. dy w lecueńu zęMw) lub ogó]noustojowych'Wów. pzestŹenie międzJzębowe.przechoćlząc wYsokości mwka dziąsło 2 mm (międfy siekaczami)do 7 mm (międzyzęba.585tm 0.a Tabela 1'1 ich \ł}miary kontakto\ł].tach Regt arny i bezobja\łouy tach siodła|ub pze|ęoy Widoane od śronypowierzchnisiycz 1a moźezoŚać zmieniony \Ąskutek '1ź.|zĘsło plzl niejrr okolitar zarlliłIrni: czlmymiejsr h orrcj' mwek dzĘsłowy' przestrzeniachmiędfylębowch W opisanFn objawomkliniczn]'rnstaĘzegozani]ot i. mi. l..0 t. kości. przyzębia cych do pun]dów sĘ'czDych'rrają jednak w śrcdku struktury morfo|ogiczne międzyzębamiksztah siodła prfetęczy@c. go. otaga fąbw okolicyszyjki. po/in.:: \!'()LNE DZL{SŁo Dzi4sło brzęjne @inłiDa tóv stj'Carychlub konta1. nych (wg Rateitschaka). rzeni zębów ' w rych zmian \Ąstecznych miazdze zębów) W brodav!€k dziąsłovlyĆh|śzta|.5 0. wegow .33 50.lawki dochc skie| poziomy ńlteł brzegu$}rostka Ębodołowe.policzkorłej języko lub wej i podniebiennejw postaci .t\.stosunkowoniewielkim rczchwianiem ob" przebiegiem nażonychZębów oraz bezobjawo.9(\ivoaffel) 1. ]tóre w wafunkach klinicznych noszq naz\'r'ę :. w}Tril.aegó|nych e|ementóW (brfeżne) WoIne dziqsło (pżyczepione) Dzią5ło zębodołowe Rowek dziąsłowy (pżyczep Nab|onek łączący nabłonkowy) Przycf |ą(znotkankowy ep ozębna Cement korzeniowy B|ona ś|ufowa Wy.69 0. mniane \łyżej siodłalub przełęcze szerckości o od nierza.12 0.ani do szczpn kontakto\łych ffd7gindlis)nie widocznesqna Ryc' 1'4uspo.14 Zag|ębienia szczy. o pEebĘ tego pocesu Ryc.Brodawki międzJuębo\ł€ lub ozębnej'na\aaNtlvianie cemelrtu(hapercem"ntns1s).08 3.0 12. Ltóre w prawidłouychlvafunkach qpetoiają Sz(z]'tblo.97(l\tavnard) 1. punk.

periodontologicznym' Rowek dzi4słowyto prze..ance podniebienietwalde' Błonaśluzowa lub łqcz..na.zależnie możeb}'ćnajlepiej zbadanyi ocenionyzgłębnikiem głębokości rowka dfiqsło\t'ego) od umiejscowienia' Dziąs.ło zębodoło$.c i aźrr 50.lcllŁtr Pżechodziono po w błonęśluzową $.dlis) albo (po Szerokość dziqsłazębodo:łowego odliczeniu szczelina dziąsłowa(Ryc.najczęsejpj i od 5 do 12mm szer.dziąsłowe' L\.5 prze. kaczy pEyśmdkowej trzech dorosłych od u osób w tlm df}' dfiąsłcm\'volnyma prZyczepion}mu około1/3 samJm ńeku: 10mm' 5 mm i l mm' osób dorcsłychobecnyjest tz\Ąlivolny lo\\ek dzią.Jest ono najszeNzepo przealsionl<owej stmnie górnych pŹednich Zębólvi jęZ}'kowej sht.policzkowej zaró$no W żuchwie' jak \\e tgiilgira ahpolaris) ma przclraznie :abaruerue i w szczęce. dołorĘmt$'oEq . zwanc jaśniejsze sze. co Ryc.\t'l. e Ne '/el\/P \Ąsrcze. przebieg gi andouaty (LitĘagi. powoduintens]ĄM ejszegouna.Iest to połaczenieśluzówko\Ą. 1. graniry z ruchomqbłonąśluzową' mocno przy. cicmnoczeńĄ'ona.3).że szerckość dziąsłaZębodoto.Je do \Ą5Tostka zębodołowego tą ]inia jest ruchoma. czynieniai cieńszegoniezlogo\łaciałego nabłonka' (bżeżn]'m) ruchom4błonqślufowq słem. u ku 15 1? lat' plfy czym nieco częścĘu iIziewcfąt' \Ąpdlug $op]r{']d S. ta ma niż Linia a blond}nijaśniejsze bflmeci.3) nie jest widoczn]. ró$Ąrieżlini4 śluzówkorvo".oniertargowejdolrrychsie.ie)yr^rvie. Jest z czepionedo kości'Zloka]ifowanejest między dzią. jest po nie Zębów tMono$yh żuchły Naj$ęższe predsionLowej ."u żuchwie miod.| lPj tinii s \/'{ /ęLppo 5hlniP pdnicbiejlnPj' gmmadzenie komórek bań\Ąiko$T'ch w warshvie gd}z dziąs:ło pżechoduibezpośrednio Zrogowaciałe komórek podstatnych nabłonka rv tl.ię stlzeń międz}'szyjkązębaa strefą dziąsła rvo]ncgo na ogół. walgo\ło. tkaneĘ (w9 Rateitichaka).Ifiqsło zmgowaciałe leiąrcz prx]nir'bipniem h'"dld}m do.rlardifomis). mi huono\t5mi)i głębokości 0.MońoIogiaprzyzębia tkanck mięl.Tostka Zębodołowego stonie 1}ZL1sŁ(} PRZ!1]ZEPI0\E Inaczejzębodoto.lronip dolnli h prcdt17ooo$. Istniejąjednak duże indrtvidua|ne ńż]nice sze. dziąsłorvej' Rl. iP.e bJ'1va ZwJ.z.egomm (niepEyczepioneśo)' 2 Jest wyścieiony naMonkiem warunkuje odpomość dziąsłabrzeżnego rrrazy .\ł]łn. niżlr Źuthtlie'Przrimujc.l'5)' DZIlsŁo ZRocot'l.'o. os.|ziqsłową.2 do 2 nrm.1'5 ZrÓżnicowana sfero' czenie w chirur8ii peńodontologicznej. plfy zabiegachpłato\t5lch stem$]anej w regeneracji nychslekacry 1 do 10 mm od jak i W plastycznej chirurgii śluzówkoł'o.owko. ma istotne zna. Mię.w'o]nJm a (Rr/c'l'3 i 1'5)' w]Tostkazębodołowego |iOl\iEK DZL{SŁol\\ (sdtx1sgingi.. że dziąsłozębodołorre szerokości2 mm i węższestwierdzono $' ]1% r' .ldch(pociqganie wędzidcłek mięśni) i ' Z badań rt:Iasnych rt1nika. rę. rra który łqczysię na brzegudzi4sła wohe. u których nierzad.óżna.Dzieci maja nieco dziąsło doroś]i.cina 1.o. Bftk niż ko sposhzega się nawet me]anoplakiędziasła(na. h. sło$T(Ryc. .thal.l.: jest . (Ryc-1.az po stronie jęz}'ko$ejw żuch\Ąie' 5/arclub bladornio\e' \4ożp iednak(iemnipj.lsta\t'iazńżnicowaną po szerokość dziąsła sh.idal ma j.zań\łIo kość dfiqsłazroqowacia|eqo u tEe(h osób W obrębie do|. w zrogowaciałe poza nej)' Przebaru'ieniamelaninowe sięgajqz\. .n.okości' DZLlSŁO BRZEZNE (]\l)L\E) Razemz zębo.lreĄ iuiqrc' jamy ushrej. w rckościdzĘsłazrogowaciałego.

Powiękzenie wieftcholkowej(ws Lenza).1.em a wewnętrznFn nabłon./). zębatżonowego i nego.le ]ewej)' bo (po a cement€ m korzeniov'.oznisĘ istot.kai jest łqczni.l'Idad dol 2'5Itrmsb'Qnie iv obĘbie l.1.ry ozębnej' a .Iuu}nip posinjcn1. nowegoszczęki. Jego fi€. / \l o o . Rornck dzia. ro$.ko$'ym' W warunkachpm. l. sĘcznie niżpoliczkowolub jęz].5 mm ma lvid:low1. nie dria długość pEekracza l mml' Jest to miejsce polączeniaoszkliwia wf'l'Z}najqcego zęba z na.Prz5'62ęp naŁltonkow! x'tnlolnx (R}. blon]<iem dziasła' dzo istotnąrolę w fizjologii i patologjipŹruębia' Sta.dc s. ro$.owkow]'m' jak wspolTmiany plzyczepu'l. szcfeliny iIfią. u h .3).5)' 0'69 dzieci w okresie WTz}. t) .Lkim nm. 1' ldad 2'l mm po stronie po]iczkorvej zębatlfo" zębó('pżed. czy1iprz5'c7gpęm rowek dziąsłowy od 0. 1. żPnjPule8Jro8o\'€ l Pniu ta Ryc. Z dokładl5'ch p6. \ m .] mimo de]i że dochodzi ona do dna mwka wlścielonego J D k a l n \ mn d b l n n k j elm.6 PŻestreń ofębnejmiędfy kościq śro.ryrn stronieprawej)' |\.9 Pojedyncze włókna ko]agenowe ozębnej. / J . / \ s i purvidłow}ch.l.c.5mm policzkowo). l1cztr(a. słowejmiędzy Poilobnie kicm dfiqsła' czJ'linablonkiem. nal'onek nie od nabłon]<a ze\ł!ętnnej powierzcbni dziąsta pv.przyzębia MorfoIogia go Ze zrogowaciabm nabłonkem dziqsła.'ienchołkowej ko$'ego\Ą'cZęści kiem z zębem. ścieu'arunków miarórv u 267 studentów ameĄ'kańskch dokona' że nrh przcz Woe]felalw'r'rrika.. cl}'Li nowi on dno m\łkadziąsło$ego.8 Uklad naczyniota.1..Bclo 1'9 mm w obrębie]da).ch głębokości (średnio mm \!g Gar8iuloi wsp.zl: i.|iędzy Wiązka pEestrzenie naczyńkMiono mi Wlókien ko|ageno!Ąrych da x570 (w9 sveidyiKrejsy)' śnych' Powięksfenie Ryc.nacfynia przFt bia breźnego.a$ p"ńL'(lontdlnd' pr} /ts|pbnikotlaniu'ond.ko$o(napr2.b naczyTia środkowej częścizębodo|u kontakujqce się z sitem fębG doiowiłn' c n. szkli\t. w drie a rcwka z nierogowaciejąqm nabłonkem łączącym.7 Schemat prreplywu krwi W ozębnejpodczas ruchu zęba (Wq L€ n za)' Ry€ .7rnm jęZyko\Ąo1.ki dziąsło\ł€sa głębsze: w obrębiezębówbocznl'clrniżpnednich (naprzy. się Prz]''czep nabłonko\Ąy odgĄfuabar. który stanowipIzedfużenic naMonkarcrv.51. xs70 (ws svejdyi Kreisy). '.5 do 1.nania fębów może być U g|ęb.czyIia części Ryc'1.do którego pEyczepia się.J'!.9 mm w obrębie tżonolwch i 1. i.

08mm). Pońeważ poziom plzltzepu łącznotkanło\. 1. Przycfep nabłonlow delikatnlm' Pod nim zrrajdujesię przyczepłączno.i teźróżnicomplzepł}'\Ąu w ozębnejpodczasru. Prfestźćńe metrów ocmy skutec7'ności widocznesa między wĘzkami 1t:lókien rracz5niowe cry zabiegu.t ooery*u .omiji b|aszki przesbzerrmiędzybtaszkązbitą ozębnarĄ5.]zo Wiadomo natomiast.noścjq jest poddany @c' chów rctacyjnych.podczasgdy zawszewiększew okoli.odgĘ{ąiqtĄ'iókra przebieg(Ryc.czyli odległości keszonki przyzębnej wia R}.pehia pionego' Jego długość waha się od 1 do 1.ła' sitem zębodołouTm z od granicyszkli\Ą. 1 nie odtegłościtrrmmiędzy połączeniem cemento$.co jest jednak zwĘzanejuz zbitejrębodolr-' tkankow który waru*uje moc dzĘsta przycze.rosu<al.1. zębodołu cenentem koŹeni zęba.no{ementowej.raea 1 rnm.2 nosi od 0. na 1 mm cemenfu ko. jest dostępny badaniu ]dinicznemu' stanow \tręc bieg hoĄfonta]ny maj4pŹebĘ skośny części ozębnej na w środkowej bardzo istotny parametr kliniczny uĄĄ4€ny pc do ńencholkowej zbliżony piono$'ego' zęby a w części wszedEie do ocenystanusystemumocującego prĄlczepułąe. one ^jżnj.yrn (szyjka zęba) a bifegiem \aT1tstka koscią /ębodolu a (Pmentem' Sklada się ona z *'lókien ĘcznotkalkorwcĘ komóreĘ naczyń.rn nowP nadzębodololnP posuczegó|ne !\'lóknaozębnej(Ryc'1. 7 nl.ot\€ny Mają s/( \ĄymstadiumchorobypŹ}zębia. chówzęba Byc.dznić włókna dzĘsło1\€) omf z dziąsłem korzeńo(y fe szc. odpowiada to pmkrycz.1. M.{iem 0.Morfol ozęb ł'atwowięc poddajesię nawet słab}mulazom me.jest jedn}tn z podstawowch para.rni .Vegoskupionew prz!żębiu (Ryc.9.'lokna Ątu \Ą}. Lldad naczJmiow Dtategopoń\tnanie poziomu powicraho$n}.eżnych' tb . Bardfo istotna wĘ efubość informaqjadotyczyfaltu.lokien W duiJ. |icq wieżcholkowq' Sieć dacuń ozęb[ej pogrubia łEnJ. anniejsza się z wiekiem do0.Posiadają prze. a wg Maynardai Wi]sona szersza niż zęba rłłitqczonego ńn*cji. DŁ'gość nej w tych trzech przyczepu łf'rrosi od 0'3Bdo 2.5).notkan. mary stanowĘ\Ą'łóklakolageno\rc.łókna (R}t' 1.97rnm.a e.5 mm jej a (średnio około1. Brak jest sĘłnuluj4cegofimkcję zębaa' antagonisty bo\. l pro.77mm' na Ęba będącegow funłcji zgĘfowej jest nreco nablonkorłego z śr€dnio wgwade 0.6). ku rctacyjn}m. pved i po zastosc nacz}'dami dziąs.l mm.zcfegó|nąmtę w prflzębiu. Należydodać'żeozęb.86mm. żew kazd}m wieku ozęb. baktwjnyn itp. zębodolo\'rego. k1órychrttókna kolage. jej przyczepiąiące z jednejstlo się a zutaszcza u. ny do kości' z dlu8iej do cemenfu a wiązadlaozębnej kiedy nawetdo zębiny Gnbość w.fćnio\'r'ego powiek/eniu moŹia r1)7. one bzezn}'rn. odpowiadato cy szyjki zębai wierzchołka . na jest sze. jest połączeńem bar. wedługWoelfelal nie przel. Te średnie dłvóchkartek papiefu. gnrbość mm 0. je poszerzenieozębnej. toksycznlm. jest PEyczep łącznotkanko\ĄT/ utlvofiony przez uów i substancji Mstawo\łej ' WedhĘRateitsdraka2 pźyczepiasię ok(> w wiązaniaĘczrrotkankowe.elem rc. ' 10 sóemat prz€bieguMókien br. duniczdlm. ' |ą(4 cemen| koPeniow! |o28000$. lo Z:!vią/ekinlens}ĄĄ.szaprzy szyjcei wierzchołlolniżw śmd.9)lub ich (\ło|ne cement r.1'8)' stąd ńżnice v|'szerckości rcgiomch.żehipelfunkcja zębapowodu.| krv'. . kożenia.ner.nlle@eniu danej metody leczćnia' się w kierun](r wiefichołka korzenia.około 607o między biegnące szldilvno.Ątem 1{tostka zębodolowego vliqzki o baduo chaEkerystycznej budowie'wśńd u'lóken oĘbnei oajistotriejszqlolę w pocz4tkc (t\.3i 1'10)'podaas gdywtók.12<lo0'53 mm' Śre<lrria stano. ldóĄ''l1l ząb 1'?' Przechylajqceruchy zębasq minima|new śmd. Md ku korzerua|?. koĘenołych na Ryc. ozębnej wg Ićnza pnedsta. M ozĘnx.' l'8' Uuad ten lq(/}<ie7 dna kowego oraz oko.

bia. fi pok''i\a cienkawarstuacĘmmtubezkD ni korzenja 250 m&kow€go (około prn)'natomiaŚ rcsztajest po kł'ta cementemkomórkovwm cement bezkomór. gąbaastejmiędzyoboma (osqpoł} r kości blaszkami jestodpowiednia grubość Istotna !'vyrost9/b5a).u 500p (B) obseMuje sĘ |ei fuchomość fujologicznązeba.to nai pzedhzonowó\i[ Tbki częściej siekaey kłów 1ń hŹk ze\ĄIętrznej blaszki kostnej przy kilor zębach przewainiedopiempo odprepamwaniu slwierdfaśę pod(fasChifuĘjczne.dle tł]'r Aająq ju' z pełmejelastyczności blaszekrł5. widoanenapię.przyobciąźeniu (B).orzenia ueests'io5 g]ówdje n jegorcsorpqjącementbezkomfuko spowodollaĄr:h uy z . do protevch naprauy l. drobnymi z otworkami naczyli i neMów (/aml]Ęa cn: d|a duń brosa)graniczącej ozębnq.. data ś|u.11 Ruchomo( zębatzvv'ozębnowa' czy|ipooqtkowa pzy obciąż€niu 00p (Ą. posiada nieregulamie Ez[rieszcrone ko mórki omz \Ąłókta.cerwonepo|e nronie po (wg prawej Rateitrchaka).ia 1 Włókien obrębie w (snona prawid|owej o. go (zabalwienie czerwone).larst\łąl. Wiókien Jest to w9 Rateitschaka2 ruchomość fizjo|ogiczna ozębnowa.składa onaz trzeche|ementóW się ana' tomienych: I blaszkizbjtejtłyście|ajqcej zębodo|y. Dotycą. 17 .ł' nacisl.Vnętaa warstwa zawiera\Ąłókla (cElnelt $łókistd ' cenent komórkołlyWstępujeg|ó\tniew 1/3wiencholkowej korzenia. pr.IĆórenie pfzechodzą fzębnej. Wrostła ĘMołowego Re8eneracia|e8ocemenfu ZJpocz4|kor^1jc r€ge leż pnłzębiapodczas neraqię tkanek zabiegów chintgic. Ruchomo(zębażw. kołWnie zawieracementob]Źstów Jego ze\.y.rostka zębodołowe.ll pfedstawia fiZjologieną ruchomość /ęlE prry rĄzrasĘqr}mnaciJo| 5W /e!{nętlznPj' Przynacisku100p (Ą obserwuje tzw ruchomość się ozębnową zęba'wynikająCąróżnej z szerokośCi ozębnej.e}ruIościowo na]eł do apara.óMkowo. Kośc wyrośka zębodołowego stanowi strukturę porowq zęba. pod. zapewniająca ko2eni zęoow. rycina 1. Ta chomość jestwynikjem ty|koróżnej zęba nie szerokości ozębnej' i funkcjijej ale wlóken. nych5. środku gdzie ozębna W jest najwęższa napięde jest minima|ne.którenapinają się po stronienacisku (wlóknablfeżne) po pŻeciwnej i stronie(W|ókna bżeżne).1.okostnowego go leoenia dehiscencji obĘbiejednegozęba' w Ry. żekorzenienie sązupelniepokĘ4ekością albopoĘte tytkocienĘ jej \. JeŚ to wg Rateitschaka2 ruchomość fizjologiczna pokrywąiąca B]aszlra kostnazewnęt-Zna korzenre niekórych zębowjest częstobardzo cieDka' zdarza się nailet. pokryCie kazębodo|owego. zębnowa.a|ebez deformacji zębodołu.przyzębia l Mońo|ogia xoRm\To\łY Jest alatomicnie I omr czę&]ią konenia ze}a. kotyjest odpowiedzialny Lnnoco\aEnie w ee za zęba ści wierzcho&owej międzykorzenio\'/ej' i mortologiczne Uwarunkowania pato|ogiawzyzębia a fizjo|ogia i Jak łynika z połvrrższego opisu morfologii przyĘ. wtórna. Natomiast pr.e\ĄnętŹn4 w?rstiłązawierająqłdókta koĘe' jest odpowiedzia]ny połączenie z kością nowe' za zę}a za pośrednictwem ozębnej.WedługWoelfetai Schei<lal fu utrz}mującego w wanrnkachpmwftllow:<h środ]ow€powierzch. ma ono bardzo złoźon4 struktuĘ' Posiada to slvojeodbiciepźede Wszystkimw nielĆórych fimkqjachtujologicrnych. ząb. poQqtkowaru.powodująca Ey'li 500p defoffnacię Wyrostka zębodolow€go.ębnej |ewa). z t b|aszki zewnętrznej zbitq lamina dura). i wedłl€ Schrtlderao Mtiuera?cementkomóI.

iększająp.4 13.rn \! miejscu sąvjkizęba(połączenie średn d|uqości eni zębóww mm wg Woe|fel.! Rozbieżność koveni $fmaga stabi]ność nre1.rrizabbardziejodporn}mna siĘ zgr].8 10. Izająbardzo korzystnąkiell]nko$'ą orientacjęt-vch rdókien' co czl.P pżedtżonowce.. t4!: Ln fiIkacja Znajdujesię biifej korcny zęba.ni]ęZniej' żenajdłuższe w l5. 1'12zestałione zostałypżeciętne $.13 Trzon koEeni Na Ryc. Ryc.rcdkol\P .ar. ęba.8 ozębna 12. trzonowce (wg RateiBchaka). cja zęba'DodatkowylrlĄrł na stabilifacjęzębawie.9 12. cz]']i ozębnoNa.1 13. poczatkol.0 rnm odpoiviednio wżuchwieiwszczęce)' Mają one o wre.9 12.Zt. kacze (śIednio 12. a ruchomość się v! granicachB-15 Nołananaciskiem 500pmieści na mm x 10.0 10.przyzębia MorfoIogia !!! 't! 15 fu.0 12.iada tIopi'n .9 14. ność zęba. Dla umocollania zębalr.6 13.kazują siekacze. 1]rnlepszajest stabiliza. zorrc' [m rrie|.\'l.0 12.urvegoblr grutrrcbos.2 (dolne się pr4zębnowa w'1'.9 13.2(góme waltości rlcinie)' Jak W!ri]€ fizjologiczną(zarólt z r!cin]' najl.8 10. le lepsze Lrmocova e niż jednokolżenio$e.6 mm i l3.a najkrótsze pomijdid.7 14. dyśta po ny' . l.0 13.5 15. /eb\mddroŚ'i maiąpln. sz]diw' Ffecan]. i!'uĄ'ołananaciskiem 100pmieści w granicach 5 10 mm x l0.'a.hpodańodlugoś.ednio mm i 16'5rrlm i odporviedniolv żrrchwie w szczęce). pole plz!. no ozębnorta' a najmniejszązębytlzonowe..Źcdewsu}'stkim czepu *tókien ozębnejdo zęba.cf}'Liim kńtszy jest truon konenia.ainajest teżlokalizacjaflrkacji koŹeni (szemkość tŹonu korzenia. korzeni poszczegóJnych zębólv Średlie długości Zestaiłiono Thbeli l '2' W}.9 kolze e posiadająk\' (ś.1 11.h kÓżenj W śzoęce okowy pżedn.!2 PEecętnewańośc M zębóW |-sekaae.l3). Lo l posoduió m/.po akowy Vn' podńiebisnyjW żo.4 14.Ą ro/miar /eba u pn"ldlrju po.hwe moja n].homościposzaeqó|nychqrup RyC'1.ie. c kly.Ryc.a dodatkowosh\a. e koE 13.'Ększąruchomość jak i przJ'zębnową) \t}.Rurhomo. rł tościna rycinie).2 11. po'ąegó ny.2 13.4 14.5 13. (ozębnowejpż]Źęb fizjo]ogicznej i tości ruchomości h n6rrej po.1 ' W fębeh tżonowy.1. i kol7Pni Iokoncniorreso F.la\icnic' a]el prverrv iekz"nio mas} kości międry korzeńamil' na Zagłębienia koneniach i\fma(Jdająteżstabil.biPŻroś' .

lzon]mi lub nab]trmi tkanek mięk. plzJzębiu$yvołaneumzem zgĘzo\łym).kich. Dziąsłoprzycze.v lzl1slr PRZł-CZEPIoNTGo Wpt}'wa zanik prz]żębiaz osteoporozą prz}zębia\qĄ. pluyc4'l a się do kształto$. Ęcu!.ieŻpiJl ślu7ó$ W latach 70. postęp pl. pż}''kła.'ać możIi. a lvięc zwiększonqilościq o znacnej redułcji lub bmk zeunętrfilej bla.linicun]. miejscu zetknięciasię z tkankami w pżestŹenie międzJ" ZębóW(oko]icapż-vszyjkowa. iam}ustnpi'sldnowi/abc/pie(/cnic tlrnikająqru z odełzania i żuciapokarmów Może waćna jego przebieg. naleł do.himrgi<łd4'zębowych.kmi lMo. lub istotnego cz]. ki pżedsionekjamy ustnejomz nieprawidłowe jest na. ]lacznie naMonłiem łącząqTn' z rowka . na z wa.przyzębia Mor{oIogia no{ementowe).jest łatlł'oprzepu. ścimogąteżmicć wpbv na stabilność kładem_ jeszczefizjologiczn}m.ch'Płatauz]skanegona tlvald}m po.P idm} mwą a niekiedy i jedno. co \ł]'nika postępplocesu cholDbou'ego przeteżz doświadczeń l.Mogą teżwarunkor. NiedoskonałoścĘ str€fu jest nablonek tej zębowe). nowejmięd4TMmdowej cryfi prz]'fębiaz 1999I' (pahf: Rozdfiał6) tkanl<or!]l NaMonek łą(aąqi\!arunl.$a. ani bocr ic.ie.Lltki &Ę.. dniLh !. stanowitrudnypmblemhigiencmy nego ub].i drugie'W}dajesię' żepłat przyczepionego cieńszy niż l mm nie możespełniać ustnej nawet niewielka szer.x rra ząb.7c uIormowanc brc. nie mówiąc już o jego moie zabczpiecla. przcdszerzeniem za.ecesji korzeoia w tej oko]icy ] DZĘsŁo ZĘBoDoŁoltE Stanowi bardfo Walur <ianatomicznepodniebieńa t\rEldegomogą istotay element nan4du żucja.n. chemicz.ż wcześniej. tkanek kich (recesja przJ" prz].rni.ocesówpatologr(znychtych tkanek' Jak w klasy" rząc \Ą'łókna rradzębodołowe.lnego tię pMyĘ'cia. przyczepł4caro hspomnranowyżej..bona znacn a cienkość blak blaszkikost.u brodawk.okos }.rn przede i wsz]'stkimdla endotokyn.jako Wrc.lziąsła pr4zębia8' z da]szychba. sh€fu lub grubości dziasłapż}(zepionego.okość wafun]<ów ta. wspolnnMno szk kostnej \rTrostka zębodołolvego ju.tków kostn]. niemojliuo* przeprot\adrcnia pżed wciskaniemsię Ie(/enia.t.!t.ch przy bmk] odpowiedniej co nawetcfęściowego Zanil.Inego zabezpiecżenia p\tki nazębnej. pione stanolvińlmież oÓmnę dla glębszych dzĘsła. kiego szcze. czasem nawet a pokarmów do p&estrzenimie.Vvańwlrez na pr4" na Zęb&f Jest ono bołiem Morfologia t]ranek ń. ale mogq wpły. Gęstość shuktura ko. temicznJtrni i bakteryjnJ'mi. bańzo duz4 $agę do |$ory Lorvo.jeślisię \ł€źmie pod na stopień u\\.łókien ozębnej]. prązębnej.' pnede wszy.lub nauetLrnlemdliuiar pro$adfenie pokĄcia . brak dfiąsła Zębodołovego. rzepy tvęd-ZidP]e| mię'ni7 |ub rębóu 1zmial1 PokĄte Iub n]mi. $'skazujena peltną \łagę tego prcblemu.. nej ze\łnęhzlej $yostka zębodołoilego ułatwiają pŹ]'zębia's]'tuacjata.z8'lędnienie kacji chorób prz].w!rcwadzony niegobiomateńałlub blonę zapo. Z kolei lvolne przeszczepy 19 . Inou pryczepionego. który w połączerriu powodować konieczność Zastosołaniairrnych tech. ptj.irnia z zębami odpo$'ie' nik opemqjn}. dzią. taki posiadaniełątpliwie wptJ1v Stan stabi]izacjizęba. sięto nie tylko z większąmasązęba.agę szczegóInrelrumożonqsiłęnacisl. Nablonek ten nie logowacieje. 8ru ptyoTnia się do stabi]ności Ęba.aruI*ów e\iPRCffJl h.Iziąsłowego.Ia jednak w ostatniej klas}'fi.Irież stabi]izację i czepionei do kości. które prz]'Idadano pr/e.u w prz!T]ad].ale stkim z większqpowierzchnĘ styku zęba z koścĘ' i\. też w jakimśstopniu \\ł odĘbniona/o5la]a paóonib pr^zebid/wiaZa. pnd(zJt mo$iPnjJ' dniebieniu nie możnabowiem plzesuĘć ani doko. nikłychrozmiarach' pa]eniag'U.t]Tn lepszajego stabi]izacja. przy tzw uśmiechu a szczegó]nie dzĘslolr1m' moroi\o.u $ dobreihĘipn) dano].Istotn]''rn b.hvo. prcwadzącą ruchomości do nie Dziąsłopnyczepione (zębodołoi\e) ma jed. runkującegoodpomość do pnr'pad]. b|onkiemrogowariejąrym.lo!te ZabclpiPc?ają dem możebyć ogrcnrna trudność. mają. ] srł.zębia wad tkanek mięI.ch' La moi{'lci uhudnid. szczalnydla pmdu]dówbakeryjnych. teżZapobie8ać lozszeźaniusię Zapalenia głąb' w D(} wości niektórych metod leczenia. lv b.1'jqcyciągtość fi]€cji chońb poĘczerriadziqsłaz zębem. qy pŹykryć szcze]iie nie tylko ub]'teł kostny ale odpowiedniej szerckości.nd}a w rozwoju chońb pIz1zębia. zęba' PIz}.możebJć staftzy kości.a/a]o. i . pżed tlvorzenremsię nak ża.zębia przed urazami mechaniczn].|reb żuj4' ej w pżed um/ami Wady te nie inicjują zapalenia.do cementukorzeńowego.

szłtsza utata zęMw rr'''ielokol'reniowdl a wręc trzonowch w}'nikajednak z szercgu Ńżn}'chuwa' nmkowań: pEekonanie.obowiemokolica częstychrecęsii &iąsla korzeni /ęh'\! przedtTzonowcb.lusElą l ishieje powszecbne w bo@nego estety-E. żeotwór bńdkow nĘdy rre r. 1.legoz nelwem bldkovr'Jm i tętnicąo tej sa. i w 17. o łlyki co do miejsżejdbałości zęby tnono\'ve.a więc pG chirurgicznych'Z badń tencjalnemiejscezabiegółv łynika.ętych tkanki z t\aaldegopodniebieniaę bardzo cenrym dziąsłołe Ęcznor lub mateliałemjako pfzeszćzepy pobieranesą w okoliry pĘ€d.przyzębia I Morfo|ogia Y IJJ" N (J N = {J . mej Dazwie'Jest t. o mniejszejroli uzębienia i I niepŹdkie są tez nieŚet} przyzt. '14 odsetkj lsun.Przekonuj4o tJm rł}'nikibadań epidemiologienych Wc.j Mdwiąc o ujściadlnen'vliw Warto wspornnieć o wynikach badaĄ dotyczącrd polożeniaotworu bńdko\. powo|niejszlmprzebiegupmc€.|ności pr'yĘbia w tej oko|iry \łychi . 407Ó bów przedtrzonow}'ch.Na prryldaĄ mimo najlepsze' só. go.5%bezpośr€dnio pod w wierzchołkien drugiego zęba przedbzonowego tego zęba10. nie za\Ąsze ze korrysmiejszewantki rrorfo. powodu trudniejszego dostępu przybońw do z ocz!Śzczaniazębów patologrcane r isbdeją specrficzneuwanrnko\aania gYupie (procłmica na powierffibn'al w tej ĘMl^r ocłBzoania szerckiĆh niach żująryĄ b]rdności i niedostępBych przestneni międzyzębor.| (brakują€ych) zębówu osób w wieku3'. 42. logicznedecydująo patologi@aycb.vr' go umomwania zębów wielokorzeniort5'ch. z o dzącego ot\łoTu tej same.ly' 40 czaszek l' Śępuje pod .vydl tworzenieulołtych u|q'tkówkostnrh międzyko. one są najsłtciej tracone.14).r^r' Wstępuje międry wienchołkami dwuzę.5% dysta]nieod wierzchołka wracając do morfologii tkanek pr4zębia naleł dodać. zreszĘ s. rzenio\aych przebie€u zapaleniapr4zsia)' w leczenia fębów trzono l uzasadnioEesą tnr.N T % ---- .44 |at' Ryc.Najczęściej hzono$ów 7e \^z€Jędu na Loniecatośiominięcia większegq łycho Ętniry i nerwu podniebieDnego nazwie. kanko\łe.i{ierzchołkiem zęba przedtnono\łe.lycząienia na.

ki stomatologa' niektórych badanychosób nie ob U Ćharaktef]''srycznych.onn]'rni pluez czy iki Ąfyka' z kolei mod}fikowane są U osob/d-row\Lh /dÓowana jPs| ńwnowa8dmię. ńe tego zapalenia po usunięciu pł]tki nazębnej' Udo\ł'odniło żenajwazńejsz}m czj'nnikiem pfi} to. nej a tkankami Do pżełomo\ł-vch {ydaĘeń lv ziczunierriu etio.hanizmami obr.'fi- . że b1przyzebia'z spoŚlże. wadzqc}mdo Zapoczqtko\łanialDzwojuzapalmia i dziąslajest sp.ikorvstdia 7 opie. klżycaoraz cz}'rrnikiśmdowiskowe' przykład na lenie Moniu czy stles. choroba przJ'zębiarczuija się zatem w r\lniku za]dóceń ń\łnowagi pomiędzy oddzia\. bó$' przezokes trzech tygodni.2).r)7umie(f.Wująqmi na tkanki prz}zębiad]obnoustlDjamiń't]<i nazęb' gospodaua.\ł}stąpienia chorobyplf}fębia.ale zmienne ilościńtki bakeryjlej konto.lecf faleiało to zależnośc..fębiadrobnou.1)W zdrcu]łn oĘarumrc małe. nia prz5. plą'cz]'nowo.ch' takich jak źlezałożone \ł]'pełrienie(nawjsajqce) stło. CzJ'nnik genetycznymodl.ilość ubaconej kości liczba zębów pozosta. dzy oddziałytująqtni na tkŹnl{iprz]. p\. lub (Ryc' 2.tk nazębnejw lrrniku małoslrrtecznegoczy. fabiegówhigienicfnychw obrębie żeprzezłiele lat pozbalr'ieni opiek stomatolc by]i gi(znej' okazałosię.lan}.2.lla cholo seńvo\. się międzybakteriami znajdujqc]'Tni w p\'tce nazęb.zębia. na. ści Ś'7( qs|ąpi( niP Rlko '?\\in} pa.enia fe i silenie choroby. cz. l.a tak.vano objar. pa. i potwieldziłotezę.ysokorczwiniętrch.Ltórc nej a mec.nanocz}n. Badania przeprowaclzone przezLije i \Ą'sp.vów /asu€ e rchdły.1óre obserwuje się u ludzi w krajach $.tki nazębnej a mechafuzmami obronnl'mi organizmu.tki ba}ćeryjnej lenia dzĘseł]'Lije zaobselwo\łtsł bystępo\łalueza" palenia dzĘsta po zapźestaniu szczotkowaniaze.1ltekintelakcji po.żep\'tka nafębnajest przy. njl /nP'lłóre dzy mikrofloĘ p\.i ilości od ńwnież od imych cz5nnikóW L1óre naz.a mechanizmami obron.W€łw bezpośrcdniej ' zagmżonych utraĘ nie pb{ki nazębnej. \tie wsz}stkich ba.jak ńwnież ustąpie. gicmĆ i immunologicznepźeprolladzone na prze.obio|ogia pomiędzybakteriami odpowiedzią gospodarza a Interakcja Ana|izaczynnikóW ry'yka L'rJp!'owadzenie Badania epidemiologiczne.k]iniczne' miłmbiolo. u jeszczeirnych r.ch$}'stępowało zapalenie dziąseł' innych doszło rozwojuciężkiego u do zapale.ale rór. ń.że chombaplz]'fębiapowstajena sl.vnież trudności obiekt]wn}. nikami Ą'zyka. równo genotJp. gospodana.jak i choroby ogóIne' takie jak cu.Renata Górska Wprowadz€ n ie Eti0patogeneza pŻrzębia Mik. patogenezychońb pź}zębianależą obserwacje k]i. strojami pł}tki nazębnej. 1965mkrrw sposóbnau]<ouy w udo. U pra. shzeni ostatnich kilkudfiesięciu ]at wykafały . kórz}' s/czolkrjd /ebydsa m^ aLienni. lowane są przez meĆhanŁmy obronne i nie powo. czenie zębów Na s}stem obmnny gospodarzama \t'p\Ąv za.JPlnoscipomię. npni gospodana (Ryc. poAoĘlJ.łrą wystapieniazapaleniadziąsła. dujądestrukcji tkanek otaczająq'chząb'Wzmst ilo.awa' rf]' szczotkujemyĘby czy też nie. a się lenie pn}zębia podobne do tego. obseNacje te nie Wjaśnił jednak wszystkich \Ąątp|iwości' koniec lat B0' Ińe i \'sp' dokona]i Pod kolejnych obserwacji wśńd mbotników plantacji heńaq w Sń lance' kórzy nie \aykony\ĄEli żadnych jamy ustnej. że stopień nasileda objawów ldinicznych różnil się u poszczególnych osób.skrrtkowq wodnĄ' zależność między porvsta\łaniem obecnościa a zapa.ozwinęto Zapa. /enjd/ębóu moŻe cjenta.

c. pehi W pł. Ryc.nazbudowana z manycy i bak. dens F.2'3 chorobapftyzębia na k1rjeosobniczo odpowiedź baktede znajdujące się w pł]tce nazębnej' osoby Ltóre chonrjq na cu. Ąr:h b'lączajqc to ufupeŁienia protetyczne'Pl4jmując w taĘ definiqięnaleł $rraźńe odńżńć p\tkę od in. telŹkqii pomiędzyCz!fuikiem etiologicznJm..rzŹdzie: Eikalela cale (C.2'1 zdfowe pr4.2'3)' uystępują. do lub powienchni aujdujących się w jamie ustnej. tjm w prypadku spc.rrr<.f ębie' przyzębia Ryc. te. a Natomiast olresowe znfany międzymilaofloĘ a odpowiedzią8ospodarzas4 przycz}rną stwierdza. wśńdńch r!5'.vych i niepalącJch (Ryc. Tak więc Idiniczneobjaw najcfęściej q t h przeulelĄ ó zapaleńp.fi( allmi bakeńami obe.'rr! Etiopatogeneza ó IL. bidka sutwic!).Toego. Biofilrn stanowią ba]tede \łrazze $odowjskieą które \lyfiĄŹĘają' jest Ą. ldz!'Ćęlub palq papierosy sq bardziej narażonena chorobęplz}zębiaw pońwnaniu do osób z&or. Bacte.). marłekomórki.). lletloletu denticok G.7\zebiasa W}.2.CatWldncter rectus PrcLotelk intempdia @:. den gram ńt]{i zawieraokoło2\10tl dmbnoustro jów Bakerie pbtki charakełfuje dużańżnorod. pŹyczepu łącznot]Gn]<owego zębnych' utraty omz kości \ł}Tostkazębodołowego.). miękkim osademmocno nego.tka balĆel].. a gatunki| mienia sięnajQęścjej następujące Po'?ŁuI& monas Eillgirnlis F. n}'chklinicmie epŁodów niszczeniatkanek prz]'zębia prowadzącychdo pog1ębiania kieszonek przy.F.).nikiem in. 500 tunkó\"[Jednak2apatogenne przlzębiau\łafasię dla bezt]eno\ae bakteńe gram.BactptoidesforyfhJ (B.labillarji slanu ldini(. Ątka bat1eryjna sldadasię pźede Wsą'stkimz ba]Ćerii(50 907r)'Je. _ ność wjamie ustnejmoże $ystępo\łać około ga.r ner<mnr'N'Ą (Da'iolpl4q&e) 2' Ryc.}. histologir Tnegoi radiologicnego przlzębia.'lm. fukLesforsath s' Tąry1enn denticolĄActin.).n5mi w p\'tce nazębnej(PoryhanmmĄs gi11giL@lis.f.).g.ii. MaĘca składasię z elementów pochoduenia bakeryjnego (polisadMrydy) oraf ze s]dadnikówpG chodzacYch gospodaEa (glikoproteiny od ślinyobu.r.2 choroba 1' MikrobioIogia przyzębia zapalnych zasadnioą mlę w inicjo\'aniu proceso\'r' jednostek chombo*ych toczacych się większości pr4zębia i \łraf z cz5nniłamiogó|n5mi W t]ljankach rł'pbma obronęimmturologienągospodaŹaoraz rra współdec}dujerczle8łości o i lnamice Focesu zapal.bacill s act:inomlcetemcamitĄns)t]€nlrami gospodarza. nych niezmineralizowanyĆh osadó\rtakichjak &brjs (resztkirozłożonego pokarmu)IDb|ruteńAąun ( L> stancjabida)4.Ątka bakteryjnajest przylegąiqcJ'm powierzcłnizę'bów intrycht\łar.3 24 . okesy zaoshfeń i progresji plzeplatane są oklesami remisji' czy]i .).tlobac'terhnn mkbatuxn Ft.d.ujemne. ostatnio w piśmiennidwie uzjruEne jest pojęciebiof.

Iikulę zaczFajq zasiedlaćbakteńe. BToz}'nę. patogenó\a chombieprĄuębiajest tudna.rgodzirrachpe. polimery glukozy zrłane glukanamr oraz wstajq transferaua f ktozylowa powodującaodczepianie z czqsteczkisachalczy fiukozy i powstawaniepo|i. Byćmo. że zane z choroĘ przyzębiasugefują. ucześniejsię mi ułatwiającpnitworzenie się masy IĄtkowej są W]'pustki bak1eryjne . za]eżności po. da.któIe biolq udziałw kolonŁa.tce nazębneji jej roli W etiopatogmeziechorcbyprzJzębia'oloeśleńtych u4't po Iaz pieNszy Walter Lesche w 1976mLu. \Ą jett 16p1''. m}Tn istnieje zwiqzek charŹktełstycu nego spek. mów z Istotne znaczeniemają:transferazaglikozylowa rozbłąjqca Cząste@ki sacharoz$w \ł]Til{uczegopo. l. W}różnia się dwa rodfaje fimbń bakeryjnych: anykłe. Nie wsz!5tkie dicbnoustmje posiadaj4zdo]ność adhezji' Te ba]derie' którc tej zdo]ności posiad4q' nie {ykorzystuj4 zjawisko koaercgacji. fimbńe oIaz g]ikoka]iks osłonka węglowo.Etiopatogeneza naddziąsiowai poddziąs|owa' Tab€|a 2 ] Pł'.Hipotera speqficznej pbtki zaldadanatomiast. tzi{ pe]ikiq' osłonta stanołj (ąąui'red doskonałe podłożed]a ilzrosfu wielu gafun}ów drobnoustrcjóWbowiem jużpo kill.tóry \\}t\'valuany plfy udziale enzy. krótkim czasie po doldadn1tnoczy. polegającena pr4'czepianiu mikooĘanizmów do ba]{1elii.Polimery zewTĘtrzkomóIkowe odp(} 25 .białkowa \'lTtwarzana przez baktede. ptz5pi. pżedŚtawiono międrl mdaiami p]. ze złogi bakelTjne oddzia]łujq gospodallz. Hipoteza niespeq'ficznej płJ'tkinafębnej zalda.ie kolo. bakterie 50% pżewaga Miesfana.'tki na7ebnej w Tabeli2.a ilość p\. e M s|osuj\-u bnegu dziqs|aa' lożenia do Rozni. meru lewanu. glupy bansferaf.rn.ficznej lub spec}ńcznejptl.r."wiania Śię hipole/o nie.ikabakteryjna NłatryCa ftora Ruch l\. hipotezietej od wielu lat opiera Na sĘ koncepcjazapobiegania lecueniacholoby przy.żetylko niek1órc bakerie znajdujące się w płJ'tce są patogenne i wzllst tych bakeń powodujechoIobę. jużmałeilości miłrooIganizmów rnogĄ dzia|aćjako patogenne IdenMkacja ba]Ćeryjnych w F@esie choroboi!}. że q. Ponad 90%bakterie GłóWnie beztIenowa ruchome obecnebakterie Bialkolvy DUZa Pł}tkabakteryjnamoże}ystępowaćjako pł}'tka w od naddziaslo(a lub poddfiąsło\ła.''o '. cji po\'r'ierzchni oraz roaodcze. jest kowemu. ldóre plzyczepiły Dodatkowymi cz]'nnika.a Ę"Tn sa.oiot\ nd drcdze mechanicznejlub chemicznej. trum bakteryjnego wujemyw przebieguprzeideldegoi ageslmego zapalenia przy7Ębias.ię Dużezna<zenie pdtogenno<ci \Ą glikokaliksowi' to jest polimelowi ze\ĄnąhfkomóI. odpowiedzialne zeba za rotunnazaile. i rebia'dazalado rpduk(jimaŚ) drobnou\h. którv.l na jako biomasa.uje.tki niespec}ficzny w sposób (co decl'dujeo narusze iu obmnygospodarza obserprz]padku zapaleniadziąseł wujemyw u$vołanego plltka nazębną).hisĘd}'nęoraf mucjnę' które mają powino\łactlvo hydmksyapaĘ. bakterii t|enov/ych poruszających Brakbakterii się Wę9|owodanolvy później rośnie Najpierw niewie|ka. wa (zjawiskoadhezji).tów do szldiv{a' jest osłonĘ nab}'tą Powstająca warstwanaz}'Vlana pellick). Bakte.4etabolizm gatunkóW Różnorodność 50%matryca. etapow5'm. nizująją dzięki obecn]'rnna swojejpowieŹchJriad. po. i błonkaszczeliny dziąsłowej na powieżchni szkli. Rozwój pł}tki bakteryjnejjest pmcęsem wie]o.1 Badania oceniające miloooĘanizmy p\tki zwią.lanowo. W szczeniu fębów ich powierzchnia pokrywa się war' stwa adsorbowanych Ze śliny białek bogatych w prolinę. f chorobaprzlzębia' jaki obsel. hez}mom.h ro|a po|P8arra ro/po/nawaniu rcceptorów znajdujących się na komórkach na.pe.

cje zań\tno pozJt1me. śńej kolonizują bakteńe z gatunl. śię Po pałe<zkj' okresie dniw pł}. na zarówno zespotowo.któr€ to \4ykoruystywane ru przez są wienie podczasbadania. co po.ego). szybko namnaża się go rozwoju' 3-5 dniach pojawiają gram. nia irrnych gatunków beztleno\.ParyWamanas gixlqiLlaLis.4). Ponadtoba]Ćedete obsel. rra przykład B. że Fusobacterfum ostatnie badania' które przeFo\aadziłsocran. przez inne gatunki oraz produkcjasubstancjiodsła.których w W wFtępuje kruawienie częściej ActinDb aciLh8actino|nace. goraloni S.ffifi Etiopatogeneza żóttv zesDół S. nabiera przeĘ'\ĄŹnia plĄzębia.a zo .!Źrfebezt]eno\łców Badania \łyka'zały bowiem.u|shepbcoLans niających receptory co sprzyja kolonDaqji innych wiedzialnesąfa przylepianiebakerii do powierzch..tce W 7-9 zaczyna. grupa gatunki okr€ baheryjnych zespo|ów idenMkowanych poddziąsłowej Każda ś ]ona w Ryc. forsathus. oftz Acthamu ces. nie (] W pien. jedne gahn <i. teruln|it ]s oftzba]neńe z ga' fusobącteriw\ CaflWlabactBr @c' 2. żeos.w których stwiedzano kfua. FLlsobacte|h1m się maczenie alla przetrwa. sangub S.lonkę nąwcze. kłasów duszczortych. i robotwóreychdla choroby p|ytce nazębnej. być T K wowanow miejscach.2'4 Wybrane jak są Gatunki zaznaczone czerwono.mr'fis s. ce. swojego$odowiska izolowan]'mi bałteriami w mie} nej niszy ekologicmej dla bnych gatun}ów beztle.Vych' takich jak lozwłasiępłytka F|ora ce(hcho. Te ostatnie mogąjednak \Ąl€tęporłaćzańrĄno u osób z chombąprzyĘbia.'tka nazębna ma złożony ekosystem. późlnej gafii] (hpnd'ltopha. rcdukcji utle ana sĘ oparte na analizie 15000pńbek p\'tki poddfią.ujemne w którrm pomiędzy bakteriami zachodzqinterak. inkmedius S. i pojedynoo.tka sa samejńtki i dhrgość podał cukróWta Wczesna oloesu łeaki' Przy dużej i two2q sięwarunki jejda|szedo Pł]. oftlis ptytce. Badaniate wkazały ńwnież. dentbok'. analogów\'r'itaminy i \'r'odo. zdohość F1Lsobacteriuin mjnować bahe e beŹ|enowe. badania wykrywane miejscach. jak i negat$łne' Badania ziarniaki i ją pojawiać bakeńe nitkowatqkĘtki'wżeoonoM/" płitki in vitro wykazaĘ żeobecl1ość. że ną'częściej Ę chombąprzłzębiabr'ł'v gingixujĄ nou1ch3' klademLofz}sm}(hinteralcji możle P Pr4 scach objęĘ/ch prcdukcja substanqjiuzmstouych. jak i u 1udzizdmwch.N/óWimy wtedy 7r cled'łm do \tslńllrego zańwno z ga. nyrn) zapaleniachprz1zębia ńżni się istob: e ja. miczne oraz sityvan derwaalsa. u6leąfuxn zfiIiejszA potenqjał pomoĆ4 i umoirliwiatworzenie odrron słowej za metodyhńrrdrzacji DNAwykaza. funkami mogąqmi istnieć w warun]€ch tleno. oznaczona i odpowi€ d nim ko|orem' i€ s (wg podczas pr4zębia socransk. poglądniek1órych autońw że pb'tka twierdzałoby w nielłórych (w przewleklyn' lelikim i urnia*owa.uazniejszezrlaczenied]azapa]enia i dni)dominujq jej oddziĄwania'? pł]. ni gładkichoraz zlepianiebakterii nie posiadających adhe4n' Prry pows|at\€ n iup|yki znarlenie maja ńwnież mechanizmyfĘkochemiczne: zań\łno dc datnie' jał i ujemne oddzia\tvania eleltodJ'rra.tszej fazie tworzenia pł}tki 5ię nazębnej 2 kościolvo spotykanejw zapaleniu dzi4seł'a nai od prz}zębia ma" gram-dodatnią ma bakteńe ziarniakipa.uŻęsione bakteńe obdazone ruch€ m ' stopn|owo ruEleatum ma zasadnic-zq poddziąstowa' którq zaeynajq W do. o dojzałej bez wch' jak i w śrcdowisku tlenu możeułatlviać przebr.

taksji' pochłaniania' jej cali fagocltozy opsonlzowEne. san4n jesl hłoręmdobrzezoĘanLow?. m]nej. śtinot\€ &s LU(TIrrtltt r't Pro|eina n}łnjest stosunkowo[Iałosfkodliwe' |azo:. wej bakteń.L Przeciwciala wydzielniczetej klasy produ. p|z€d działaniem di ply{di . Monę śluzową żasię.ldniąiąrychzasie.d1jAiabakteńostatycznie adsońując żelazo.W ogtrisku zapalnrm cych tkanek.o któĘm będzie mowa poniżej9'l0 L slgA.że niektóre i wspólzawodnicząo pożJĄir'ienie' wierzcbrribłonyśluzowej zętń. obIonę tkanek pr4rzębiaprzed działaniembez.lAnp7.()Śc BŁo\\.r ciągłość śluzow€j jamyuśnq. wiek uszkodzenie mechanicare nablonka. duiałaon niestety przede wszlstłim na DojrzalapM La łm' potrafiąclm opieraćsię naturaln}m mechani..ystnych inteiakcji . opsonizującei aglut}nu.ujemneiźfódlemjego s4 8rucuoły oraz leukoĆJty na ]gmmnej itościbaktelii oddziałujqcych tkanłi ńn szczelinydziąsłowej ]Ęanizmu.ch W slg.i blony neutralizacji wirusót egfotoksla bakteryjnych. lakto{eryna. ilość 27 .ojów' Jakiekol. ńekor.Jednak pomlmo ńe gram. [W uzonru itancji hamujących opierasię na które8od. ! enrymy: lazozym.'"prawidłou'a śliny ci4gb przepb'\". znacznie śabiejna bakte. żenabłonekpokr$"r'ąiący ńeprzepuszczalny dla drobnoust. \IToDZo\..4 glikozydouych l.w której decydującq ( I'l(. lr.. są ważn]. is8. głębiejleą' Opartajest na mechanizmachfilogenerycmiestar. ślinowe.ztostA actianAcBterrcc'?rzitdns. działanie to dzięki bańerom ochron.ił'Ponadto śIina l-robnous|roje zavriera wiele substancji cz}'nnych' których I pmdukty jednych balteń stanowi4 sldadniki Do wspomagaobronęgospodarza.ią.j nadzoruirnmunologrcznego. mn ruw komórl. nie śluzowe. migracii samojstnej ukienmkowanejchemo z powierzcbnifuobnoustroje: .\t?suN. wodu. Mechanizmy humoralnei bacb pvJzębia warur*Uje njc$loi(ta odpomoś( obrony nab]. a co za tj'rn idzie na lizie komó*i bak.ie przerwanie cią8losci blony śluzowęj.ŚLUZolvx. nazfvane profesjonalnlni fagocltami oraz limwą oblony organizmu jest foc}ty NK uldad dopełniacza' lŁozJan omz intelfe.Ełi^n'fń. wiąża(a że.\ \lł./ia|anic ddd \ĄĄt$arzanie H2o2 pnrl S' son4&b hamuie ba]deńolityon}łn.ta. pośrcdnirn pośrednim flory bakteryjnejw choro i 'agocytam€j' L N4echanizmy obrorry .anitĄńs ha.s\l()lsT'\ t}łn id.iepenehaqię dmbEoustmjów do nab]ńa. nai obemość Do dla )dż}wcze iJrrrych.komfukowąlinię obmnyprze.a ulti'taEame )akteńoc}'nyprzez A actinonqcetan. gi.I Jest podsta. rmom obronnlrrn gospoalarza. nuje wzrostS.llWśńd wrodmna' jak i swoista odpomość i komórkowE. .polvodu. dlenie bakterii nalezą: powierzchoimych warstw na.{Fa8oc}ty lll stałe złuszczanie receptorcwej mąiqzdolność adhe. Ponadto zaobselwo\łEno. ś|iny: majq także$. wie|ugafunkó\\ bakteń' nie/będne mzwoju dta w Do bańeto<hronnych organifmiegospodazaza. ich dżiał2nie polega na . teryjnej..l. Do czrlników utn.wainiejszych nich należalifoz}m i lakofeIJ'Ira' f ŹIiczamy na pnyldad konkurencję o substancje jak ńunież produkqję sub. Ś4'ch niż odpowiedź folrnuje ona piervszą. ).lżywcze receptory omz Hydrolaza glikozydowao <lziałaniu wzrost inoych bakteń.i je spłukiwaniedrobnoustmjówb}tującychna pG nfunków. tylomuraminowegoobecnegow ścianiekomórko.Ń i przed drcbnoustrojami'Uwa. badzo istotną medunifmów odpowiedzivyrodzonej mlę odgrywaobronanafuralna. baktelie 8ramdodatnie. rczldadzie wiązań 1.łaściwości |]lMechaniŹmy obronne o8niwemvI systemie obrcny humo' ce. mIę peh ą granuloclty obojętnochłonnemakofa. bak€ befpieczającyó kowane są w śliniankachprz1usznych oraz w bło metabo|itów możeryza|i@]&: jamy ustnej. a co za po t orlponrtlŚ(. na przy.rn s przeplyw ś|iny. z blonka' co powodujq że\łTaz nimi usuwanesą dzięki akwwności i rcncji. ciw iniaazji patogeffrych drobnoustojó\. L\Zluvczanie nablonka.ace.

komórkowo. Be/pośFdnje fuia]aniPIoks} ją skuteczlość mechanizmów odpowie. ko.lim. i endotoksyly i bloko$Eniu en4tnów bak1eryjnych. $1mi subpopulacjami limfoq.nątrzkomórkowego tmlłienia i degradacji bakteń' hlcesom tJ'In towal4szy degranulacja i uwalnianie el)f]'Inów lizosomalrrych'które mogą uczestnicryć procesienlszczeniatkanek pż}zębia.lzipierwot. która powstŻymując in. pamięci noustroje. w pEebiegu chorobypf}fębia współdziałanie (odporviedź ci}'ciałz neutrcńIami humora]naz . ploglesję nasi|a choroby pomiędzybakteriami Interakc'a gospodarza a odpowiedziq Bakterie obecne w IĄtce nazębnej powodująde. RoIa nab}tej immunologicmejkomórkorvejw etiopa.z]5zqc}th' Me.pu humora]negoi komórkowego. się i Średni mPJlanifi odd.{b).rn dfĘśleĘG' p\tki w głębszć \łarsti{y tkanki łącznejjej lozldadu. a waniu w plz}zębiu uszkodzeń to\Ąa. prz}"ębia11' wazję bakeryjną. Takie enzlmy jak kolagenaza. Ts. oddfia\'\ĄEniana ant]Eenowq do 10.n'1o balizowania przeciwciałi aktj'lvob'anialimfocjtólv i]zoną nieswoistą) zape\Ąłri nie ochronyplfed anryge. ĘĄ Z akt}vacją przez kompleksy antygen-pEeciwciało' sh'ukcji tkanek prz].późrra komórko. ściq selekĘ$negorfipoanawaniaant]genu. $[i onr'onNoŚĆ l''cBr'lA W}mża onazdo]no. ścĘ rcakcji i pamięcĘinmunologicuną'sldadajasię dni wiażesię z u\'r'alnianiem na ńą: wczesnareakcjahumomlna.niku w czecodochodzido drobnoustmjamibltująqmi pozakomóIkowo-Ha. 28 .. za dfają obmnne działanie\łEznychimmunoglobulin. \Ąe. prctea" limfocT'tówTh. Efe]d plżez bakerie enzy. i Lomorki go\poda-rza produkujaerv)nej fagoc]''tamej \4ar1u*ują i zacho\łanie ale inmunologjcznej' Pl7ekłanic a]<i]'wnPj inJormacji my L1d€ niszoą stukfury nablonkowelub upośle. cznebdk Prij /wiąfa. która fia zdolność niszczenia leuko. shrrkcjętkanek prĄzębia poprzezbezpośreilrripo.Th2.hlmlmo8lobt]liny sĘ do enamat}@neeorozpadu nabłonkowej strukfu. przlspieszonej penettacji prozapahy]h ploduktów mowanie mzwojubakteńi (w zdrcu!.lviedfi Substancjewltwarzaneprez togeneziechoroĘ pr4zębia wiąZesię z czJ'lrnośc1o. foq't T (prezentacja antygenulimfocltom.swoisto. Najbaldziej poznanąegzotoks$rqjest (a].ty\lacja monoc5. pośrednichvem powodujeufbudze.1' TNFo. |oskla1ź.t. mów prcteo]iwcznych'takich jał hia]umnidaza.tki nazębnej.\Ą.?id]]'lvania' be. W rczoronqly odpo. od licznych tkaneŁ popEez bezpośIe. średnim pośIednio powsta. ułatlvianiufagoc5tozy kowe tok]. uualniaaie IL. dochodzido proliferacjipmdlktów balderyjnychi aktJ'vacjis}stemumotroq. od8l]Ąłajadecydującarolę w zwalczaniu załazeń ry międzykomórkoi\'ej.c}tokin' JeśIi tenconita1s. możebrać uihiar w takwcnie.[\\W Etiopatogeneza go (opLaszczonego) nieopsonizouanegoantygelub nu.zębia odgĘlvąjqwielocząstecz' klasycznejdrogi dopełniacza.poire.elaŚtazaomz toks].bakerie i wydalanena drodzeegfoc]'tozy ze\MĘtŹ. ne jest z ich uni}nięciem do tkanek Nie b'lko d'rcb. neutralizo\Ą.neu. uykazujq więc w mie} chanizmy obmnynies]woistej pełny scuinfekcji za}resdziałania: desbukcjioko.aniu toĘ'n ńżnia się e8fo. na wzmaoria.tów T 1Th1. \Ą]. nych Foduktów przemiany matedi.suprcsom\łych. nie linrfoMów B' które po przeksztatceniu w pla. \ła omz tolerancjainmunologicurra.ocesie mIę de.n(egotoks]myi end(} cne iv chorobieprzyzębia{$vołujqjedn@"eśnie od. c}tów i monoc}tóW hamowania chemota}sji.t Limfoc]tD prl'ez A. 1A.AnĘgeny obe.l2 nab}tą' swoistąimmunologlcżną odpowiedź nami bakteryjnlmi.|ostolipafacĄ Ppi|PtiafapPyoyr'jąjq się zmoclty \ł}twatają pfeciwciała. niszczeniubaktelii. plfez opsonizacjębak1eń. actiiwftUcemałmfagami osi leukotokslna prcdul<owana omz dfiałaniemimmunohormonów.odpo. inmunologicznej przez antygenyp\. lagenaza. hialuronidaza. i ll zapahic zmienionlłn l€c' ĘA l€\'l l wiqzcsię obok enz}mówbaldzo ważn4 w pl. toksFy)' jak ńwnieź poprzez działaniebakeryj. T.rry o \Ątaściwościach anrygeno$ych'wy. IFNy pŹez makofaśi)' Naturaantygenup|usczynnikirrzykawarunkują ost/ośc reakcji komórkowej. wicd/ite tvajernnie siebieoddzialują.ll.lnie njszczenre mi]rroorgani2mó\ł. działaro\łnież chemo. w L[{ładdopełiacza natomiastbierze udziałw bezpo. powiedź Ę. prze.

w4 lolę od8Ą.lPs FIBROBLAST i NISZCZENIE KoŚcI przyzębia' struktur bakteryjnych niszczenie na Ryc'2. dontologiczrrą zwiększeniemprodukcji E\al pły.zapalny powodujqc lozpad tkanek przlzębiala (Ryc'2.okim biologicznej. W nieswoistej rc. Lulr C\TOKr-\1. cja antygenu.rva P meLaboli|ót\ prz}twieJdzonych konglomerafupłJ.5 Schemat oddziaływania endotoksyn (LPs) ' E\DoToXs\\. tej (humoralnej i komóIkowej). kowodól kńasy tfuszczowei inne zapoczątkouują pm8iEsji zmian uszkodzenieprzlzębia lub sprzyjajq palologi( (h.tki nazębnej do baktedi' Xlinica e objawiasię to hławieniem przy Zg]ębnikowaniu kjes/onki pl7}7ębnej\onda pefio.lnikidopelniacza(przyewen. i om7 nic nu $}^ięko$eao w\m!./n) przyzębiaułatwia. tomiast picdukty metabo]iczne\ł]rtlvaŹaneprzez bal. ciężkiego rób prązębia'. nu kieszonki powodujemi8rację neutofilów i mal.1er5zująsię sze. W !Ę'niku działań enz}'rnóWtoks].1eńe'do których zaliczamyamoliah indol.. rzane przez pobudzonekrwinki białe (elanuloc]'ry' limfoqty monoclty plazmoctty). akc. niczyćw mechanizmachniszczeniatl€nek popŹez Brak lub osłabienie aĘ'wno u\'r'alnianie enz}Ęnów. opłaszczane fuahej aĘ.Na.Hormonopodobe nohormony którc wplywaja na fimkcję kom&€k i warunkują ich rrzajemne oddziabvanie' W}.ii immunologicznej gospodarza uczestniczą głównie system immunologiczny błony śluzowej neutrofi]e' makrofagi' komórki NK i biał. Da m/Mój o .twa. obecność antygendvbak1e.5).rofa. ka oshej fazy (opisane nyżej)' W swoistej odpor. siar.q prfez s]da. kowe (Ryc.\Ąazję balderji do tkanek.o/.) możebyćprzycz}TĘ prz}zębia.ujemnych'k1óre w lqniku mzpadu komórki bak1eryjnej zostają urtolruone do tkanek otaczajacych.5). speltum aktyuności kle istofuą lolę w mechanifmie obrony ale także i destrukcji tkanek pz]zębia odgrJwąjąlel {oc}ty Ltór€ opńcz tego. \Ą ko|ein}m tf]<sji]' eldpjeanhgenJbakervine . nach chomborłyd' plue.:tefiigram.n oraz plo.który się wiąże z zabuneniemprzezbakteriemechani.-\ lv. ktfue umozliwiajqłatwiejsze śnych. komórck (dlsfunkcja w określonych ści117ch (patrzrczdz.zereda drobnrch naczrn lorvionoprzenikaniepb.Etiopatogeneza LPS ---------> MAKROFAG rL-rF rNFd v OSTEOKTAST PGE. duktów prZemiany mateńi dochodzi do Wstępnej deshukcji okolicznych tkanek. . Źe fagoc}tujabakeńę z płJ. które porządkują przemiany komóIkowe i tkan.wa (opńcz immunoglobulin) sieć rofpuszczalnych p\Dnych mediatolów i q. bieguzapalenia W pienłszlm etapie dochodzido odpowiedzina.lSą|ipopolisacharydami błonykomórkowej ba]. fagoqltoza). sta. i Ózrnnafanie komórck tkanek jq( inl"alię bakteryjnai odabiają| mc(balrizm! obronnegospodarza. cz)'niosej .EndotokJly dfiałają na mechanizm inrmunologiczno. a ponadto zapoczątkowany zostaje mechanizm pośrcdni. i śliny.Zatem e^!y. moga uczest. bialka lub immu. /mó$ obrcn}ndturd]nei lchemotak5ia. . fibroblasB kelat]noc]'ty charal. opsonira.'Klas!fikacja cho.wacji prą' powtóm}m zakŹżeru plzez 29 . Dzia]aia onp hamują.2. jak i odporności naby.lN.tki i hamuj4 in.tokin. oraz przJzębnej. ryjnych gów w kerunku ogniskazapa]nego (zjawisko chemo. nościnabfiej humoralnej i komóIkowej kluczo.malcofagi.

akt!Ą\o\łac dopehia(z na je powierzchnibakerii oraz opłaszczać przedfagocy. Rozpadowikomór€k obmnnych zawierajqcychsfagocyto\aane bakterie towarzyszy lizosomalnychi ni.MMP oraz immunoglobuliny IcĄ ĘM i ĘG' większość 30 .oraz T po.uj4c}Tn odpo.G (ytotok$cznels. mocniczych(Ih)' sĘmulującychlimfoc:. TNF.4. wiedz humoralIĘ dultem antygenorym z zapalnie anienionych tka.6 Mode|powltawania wg po\łstałe przeciwciała)pocbłaniane plfez wcfćśniej i neutrofi]e i rna]śo|agj' cze( malmlasola mi8IujP drogą naczyń limJawcalych do lokalnych węzłów chłonnych celu prczentaqjiantygenulfufoqtomw Fjbmblast7dziągowepmduk]ją kolagenazę.ła.ńezwykle si]nychchemoatrak' tantó\r'r' indu]<tońwWdzielania c5'tokinFoza.PGE2. Bodzcem akĘ11.]uębia.8 i meta]o. nek pz}zębia do węzłachłonnego' \łTTrilol W tego produkqję timfocrty B dojrzewaj4i mzpocą'nają pzeciwciał.dmoistn).zaczytająucze.horobypży"ębia Page. Postępujący s zapalny jest pr4lcz}rrą obrzęku i rczpulchnienia duĘsła.ek. lisacharydów (I.d) i enz}mów degradujqcychtkankę łą.tyB do p. pro.obok wsponx an}(h \^eesniejkomól.$'r'oisĘodpowiedzimmrmologiczrrq humo.5.PS).Ą'nni.a. ki pochodzeniaautogennego.]zielane jdl przezba]deńe.!adzi dalszejdegradaqji do tkanki łącznej dziqsła' Na tl'rn etapieńeswoistej odpowiedzi fumunologicznej dochodzido obrzękui zmiany konsystencjidziqsła (bald/ei rc/pu]Ónione)' ]au. E2 Foteinazy (MMP)' która Fowadzi do degradacji ploc€ kolagenutkanld łącznej dziąs. dalszalaskadę realcii tmakrolagi stagland]'Irę (PGE2).vtv i Udział w procesie destnrkqji przJzębia mąą więc zań\ano enzFny pmteo]iwcune vly. stniczyćlimfoc}ty T i B' Zapoczątkowuje kolejny to etap . jest dotarcie makrofagów z pm.Tnie spektrum -6.awienie możB mieć (haraker .l.wienienie obejmo\ła. makrofagami. ni zęba r€a palna Fovvadzi do u\aalniania pzez baktexielipopo.-3.IL.tr Etiopatogeneza PMN <_ ----> LPS {MMP) ----lr- . Ta pula kom&ek .lp.którc wni}ajądo kwiobiegu' Przeowoa" ła mogą mieczrnniać prcduky płJ'tkiĘdź jak tn\pornnianowc7efiiej . możecałedziąsło brzeżne' Tocący się pmces zapal. oraz pa]nJch l$ Ęm 8lównie ILlp i TNF. i mela]oproIeina/y i itrnP. ny nasila zjawjsko chemota]$ji. Ryc'2.o.zną. o1 anqńłps5tty i o2 rnalaoglobuliny Z dnĘiej sbony postępująca kolonizaqjapowierzch.iłydfielaolbrzJ..ly mo. i q'tokin:IL.lvq'totoksycznych (:rc). w pŹekształcasię mencie inicjacji pmcesu zapa|nego w $1sięk' zawien on więcej lizosomu' kolagmazy neutrofilouej. tozą' odpowiedź komóIkowa cechujesię po\asta\aa' niem limfoc}tó. IL. -10 TNF-o. -2. przez balteńe i zapoczątko\łana kcja za. któr€ nacieczonejest ]iczn}ni komórkami inmunokompetentnJani:neubofilami. u\.Zapoaqt}owuje to tły&iPĘq pro.Va|rliarńe enzJ'TIów szczenie tkanek pr.w Ltóryn . a ZaoeJ. ralną i komórkową.limJocf'tamiTiB.łor. duLejiprzeciucial lirnlo. Ą'rr dzias. co \.

osteoporczai stles.'ład ża.owano. oraz zmniejszailości tŻ.fitzn5ch baklerijw ńwn}m ry. 1v {i $.ponujq. nich tatachumoztiwiły jącychpodatność gospo. baheryjna odgry. się. lenia' pfy b]lĄąiącej statejpodazynouych bakteń. Z ue' Aktywacja makrofagów w połqczeniu \ł:.śniono. riodontalny rcpień pŹJ'zębny ekfoliacja zęba.lp i T\F.m JI . bowego.'iekiem Ina Zwiqzek grupybakerii'ą odpowie. za przyzębia. stopniu są zdo]ne\aTĄ\''ołać choIobę-Być może\. lepszych i skuteczniejsz}'ch dań jest opraco\"r'anie metod identJ.Zespć'ł akcji bakteryjną a tkankami Dolłna)lub nab]. PoiawiPniP IL. jest znikomels.w ten spo' sób można byłoby doldadnie przewidziećind}Ąvidu.mmi inmrmologicznj'ni wToduon]'mi przykład pomiędzy płytką gospoda. stępowaniuagres}'[nychzapaleń przlzębia' AnaIizacrynnikÓw ryzyka Ana|iza curnników sprZyjąiących chorcbom prz}zę. str€s.utr"ty pMyczepu połqczeńa zęba łącznotkan]<owego' więzadłowego z tkanl<amiotaczającj.l\łl! \lmK Zaobseń\.lub obu rych c4'lrniko\t a co fa b.kiem ze lrzm. .a \!łrefgislvt na. osteopolozęolaz chorcby przebiegające niedobo" z jest Destrukcja tkanekprzyzębia Wynjkiem (na zespólure. rriż z gatun|ó\Ą r Ęch spe<l. gospodaEa.owadzorra podstawiebadń epidemic na logicznychwykazała. palnd degrada.slŹrenicm jq komóIki obronne gospodarza. cą'li determinantyomz ł'łaści\łe cz5'nnikiryzyka' modu.'r Etiopatogeneza wtmienionych substancji Fowadri do desttukqji okolicznych tkanek i podhzlmarfa pmcesu zapalprzeciwzapa]rie.lanana \ĄysĘpieniecholG by piz}zębiana te. zanychz wszystkimi wyżej wymienion}. żeną|większJm\ł}uwaniemdla piz}szłychba.i oĘanizmu zwiazŹne togenna źespecyfiane i i patogennych. Je. dzialne wywolywanie zmian z destfukcjątkanek wydaje sĘ' żeprze.l. lujących odpowiedź n}łnna rĄYsĘpieńe choIobyprzJzębia. pl}'tka pźy].6 stóW co zapoczątkouujedeshukcję u]Ąostka zębo.rni mechani. do rł'łaści. tońw moze to byćspowodowane kumulujaqtn dzia. llraz z wie. pa|nydoprowadza kolrsekłencji do destrukcjiko.lsIL4 i IL]o działają obecność arrniejsza Wdzielanie ILlp' IL6 i TNFg rcceptońw d]aIL2 na limfocy. Cdo\łrJm. są: cuk'zyca. niejszą lolę w patomechanŁmie chomby odgrf'\Ą'a. że sla r17yko d)ombJ Dobch@a\oie $yia.y się po.llaniaru{homos(i "topniowego zębaw zębodole'Mog4 dołączyć lównież obja\. jest nielcżdap|ytka bakteryjna równymstopniu pa.dzie. bieg procesuzapa]nego osób starszychjestsz]ószy u d zmidnJ destnrkryjDc$ pr4zębiu są bardziej zaa.h' Jefualoe it} t\]d. dolonego. dodatkowe'za]eżne cz]'nników miejsco\. w kórym Wydaje że się.fikacjiwinrletrtnychbakerii i metod rozpoznawaniapodatnegogospodarza. datności korzenia zębaz tołaĘysząq'.lnocześniesugeruje się. status genetyczny.lrnikgeneĘicfnypalenie Ętoniu. Do pierwszejgrupy za]iczamy: v. na Ltó. laniFm phtki nazebnej'$edh€ ilnyÓ .logiczn]'mi(na AIDs)l6' WaWiodącą uruchamiajqc ro|ę kaskadę fjawis| zwią. wię/a.e nie marĄ.lvnego zapaleniapr4zębia' Wedfugnieldórych au.ro'tka i uwie].ich nego. najczęstszJTni że czJanikami. cukrzycę.wch. sie /niP pmdukcjęinhibito.lr kolaScnu 7a. sIerująrymprcd1.wych społecmyora-z cz]'Tnik a czJ'rrnikówrlzyka: pa]enieqtoniu.linitznej manifestacjizapaleniaprz}zębia.I]o o/ębnej' Doóodl do l.'Źz.odsłonięcie mi objawamibóloł1mi.'ielanie na |}m et.Ini. sila rlyŁielarrie N.tki nazębnej' na gospodarza czJ. Niezakłóconyproces za. od osobniczejomz d}namiki procesu chom.Wpl}'wając}mi odpowiedź opńcz plj. laniem PGE2 i IL. pr/}7ębia' zmami'Jednocześnie ostatnie badanja Wskazują.l. prowadzido aĘt\acji osteokla.apip/a|a.ieh płeć.\ań'\'u./!ma obpjmowa( $o\M/a.llyjątkiem agte.rtreki i iuthwr tRyt. aby zapobiec\ay. że nie wszystkie rłaI|souane u ludzi młodsz1r:h. zespół endodontycu nope.Dlatego wydaje się orgaaizmu. 2'0' [r$aj4(ala. jakim stopniu starzenie się przyzębia W w jest z \".Ą'rrnikiem i prz}zębiajest cf}I! am do w]stępowaniachoroby nik genetyczny Badania przepmwadzonew ostatpodziałczj'nników zwiększa.Ix'[Ę osłabia a ra t}rh zwiqzków TIMP'przez fibroblaswdziąsło. bia przepr. cz!1liąc go podat. a|ne ryzyko \łystą)ieńa przyszłejchoroby l stw'G r4'ć bardziej efekĘ\a!ą stategię.tj'rni niedoboramiimmuno.

aktywnoscien. któle mogą I srnns J"go znaczenie w patomechanur e nie są cechymońologiczne pierwszych k|inia.i'g ?esf) Wykorz]sfujeon polimorfzm genów ko. osoby/ rzadlej tvy\tępujaq.picie alkoholu) oraz rzadziej stwiejdfono zalezność z Mendlal komórki homozygoty(zne allelem 2 i hete.'ToNIU Jest najpowazmelszlm nie chomby pEyzębia u tyci osóbl6' chońb plzlfębia. zy więcej IL1 w odpowiedzirra ał'nrLik bal. 5ię do Badania nauko.LżJwianial ko|agenu Więzad|ach W krostrulctuŹe i dziąśle.1a' nl'In organizmu. wzicstu ilościbakteń leczenia wz]. ńw zapa]nychPGE2 i IL.}ś/ei że chomby przJzę. {B' proteo|itycznychomz zabuzeń tnmlmolo zJ'mów przyzębia gicznych (upośledzona związekmiędfygenomem zapaleniem a fagoq. bardriej nasilonlnni pielwszy mlal Komman GrsĄ) opraco\'lał W 1997 geneĘcznyPsT (Peridont^Lsensi.LĄ i ILIB)' dujqcrch IL.l6 d|a . chomby przlzębia. cech decydować powstawaniu o prz}zębia' 1ych zapa|enia lv|ogą bycróżnice mi to w sie napięćpsychiczĄvchdochodfi do zaniedbń na. a choroba przebiega u pa]aczy do zapalenia lub na w por&\rEniu z niepalacy.nao{/ekit\€ ( ' wię. bia niż osoby u nió 8or'zahigjenelam\u. IL. Ponadto (z ndfa. ga zapa]ne jest pomooly w oceaie plfjpuszoa]nego \!ystą)ie" niem.r8 genevczwe v\.ykazały również. choroby a |iczbqrqpalanyĆh papiemsó\"{Badania no|}pmo.\Ąnością ge. nia tkanek prz}zębia w odpo. Genotyp przyczynqclrombylecz wzma. że cz}nnik genewczny modfikuje odpowiedz złogów nazębnych. fmieniać się odpomośćtkar <owa gospodarza' W nab|onku mórek nabłonku W |ączącym umoż|iwiające ko|oniza. klje podatność odpomość mzwój zapalenia z większąintelrsJ. ńe jest bezpośrednią działanie czj'Tniłabak1eł. Z dlĘiej shony może |ącfącym zabulzenia odnowie {ub w ko. ńutież na zmianę mi]<roflG gospo.1eryjny i$ sT]lTUS sPoŁEcZ\lgiczne wkazaty związek s]'tuacji finalsowej osób niźkomólki homozygowcfilez allelem l. picie.EĆ częstsze IL1p (zŁW ale. nałogami(pa]eńe.1p. I PATENm T\.zmniejszonJodsetekkom&ek CD4).zębia Ja-k kaAja badanja.\4ystępo\łanie prz]. /więk\/onąpodatnoścĘ in|e]<.1& i IL1p (odpowiednio .odpowiedni genotJpwanm. pEyfębnych przezba|derie patogenne dów możeprowadzićdo zmian w ukła. mi. pmdukująodpowiednio czteryi dwam' mzygotycune Badania epidemiolo.owadza r horob przyzębia.tki rrazębnej dopr.ne8o'Testten nej.W Etiopatogeneza idfie zmniejszoną odpomościąimmunologiczną na oIaz oĘanimu.Róllnieź sporadycznewiz}ty u stomatologa brakiem śmdków finansowych na nia ĄŹyka chorobypŹyĘbia' spowodo!. czFnikiem ryZykawystępo\łania LlStcztNNIK GENtsTYczNT obecnie wiadomo Ma ono wp\'r'łzańuno na nasilone o.zmiany sposobuo.telii pb.o\Lu bezt]cno\^ych Io]"sułrrsl.vzrostu peńodontologicznego.Związanyze stesem \Ązrcstpoziomu koftykostery. odbjĄ'r'ają wizlty kontro]neu stonratologals. nalkoryki) i odzJ'\'r'ia.Izieobmn' cjękieszonek 16' 17 przyzębia. /wieksza nzyko t\'vs|ępowania i przlu ębia.l]dada ie się jak już.l. sJ bard-/iej fgodnq z prauEmi genetyki żenina nałogi(palenie. że pozostauaćw zwiqzkrr Z Ę'In' że stwierdza się lem 2) zapadają pozostałe Łw allelem 1). iżw ohe. chorób przJzębia możeilT'Irikaćz fakfu. p|zyzębnych lłyków higienicznych. komercyjnytest ' 'i. o nizsą'm statusie spolecznJrn z higienąjamy ust. mo mi w populacjiallelami kodując]nni badania' u męi(lpn n' u kobiel'jakrł1kaza\ na 6"ldltnie częściej chombyprzpĘ. chorób !Ą5 ]i:Pł. połqCzeniach W międzykeratynoqtami częstego palenia Mońu.vane na śrviadczenia niekorzystnie. istnieje także zależność pomiędzy nasileniem przJzębia'U pacjentóWktórzy mająodpo\'r'iedni progiFsii lnis/l^7c. Palenie Moniu utn-rdnialeczeme patogennego bal. nieogranicfa wy|ącznie IL.co \łpłF!aIrapowiększeniepotencjału ry jamy ustnej.wiedzina obecnoŚć łykazał}r więkza intens}'wność jak ńwnież gorszych llyników produkqjimediatc pbtki bak1elyjnej' bia u palącychwynika ze \.lana. fdeterminowane że pż}zębia.toza' chemotakja.ję prccesami desttukcyjnFnil4.$płJĄvają \Wstępowa.lnei.

jP.tka byc dziąs|a miejs(ac1. Nale4 do nich: kamień nazębnyniet.Iniczą puycąną zapale' nia dziąreljest pbtka baktełjna i\raz z cu]. Wieloletnie badania u 156 nłodJ'chludzi z a8lesy\łn}{n zapaleniemprzyzębia wykazałyżew miejscach.\łTnikiem jest powstawaniekeszoneĘ te z kolei prowa.\łanie agodnychze sztuk4 lekar. d. dP.tkj przyzębia popżezutz}. osteoporozapomenopauzal .k]to pod. s|ężPda / naie. ą. Ltót€go .tG kin (intefleukiny IL-la.]zą od]dadaniapbtki oraz \Ąiększejilości do bakedi w kieszonce. ń.\Ąę w}.\ł}stępo1vaniem zapalenia obecnoścĘ dzĘse! ale korelacjanie bla tak istotnajak pomię. dziąsłowy wano więkzq utratę przyczepułącznotkankowego rv ciąg! kilku lat. w któ4'ch w1.'ykon}. sadania epidemiologiczne osrnoponozt pomic.Ęsłoły poddfiqsło\lyNaddzĘsłou}.rn}wanie choroby Waniu powieżchni. La.lm8Pnó$ po.ry stopnjem leżnieod wielx i stanu higienyjamy ustnej' Zau.gd/e nieToże u'u'lię iw powinni zębóWzatem|ekaŻe ta podaas cĄlszczenia pos.huł(ii pr\Źebida fuk'f.]ro nie cz}nniki iahlgenne Niestaranne lub nicwłaściwe (nawisajqce niepełne) lub iq'konane .va lo|ę Kamieńnazębny pb.ykonania ujść śLinianek to pońcŹchnie językowezęb&! Sa siecznychdoLrychi powierzduriepolicfkowe zębów . b|iskim ztkanlGmi W kontakcie naswojej pł}.adać usunięcia kak|iniczne j ętności umi€ niety|ko pred}sponujqcych.nallku P.W Etiopatogeneza iiiitl ctxnn-ce ścisł zaobseńvowano ^viązekmię. także aynnikóW a|e mienia iinnych powinnizdawać sprawę skutków fe zaniechania sobie procedury Usuwania ztogóW nazębnych']9 !\.zabufeń mecha.]ronych badań kamicnia pod(Łiqsłowego $}.l<onarle w]lełnieńa protewczne' ńepla\vidłoily zgĘzi inne' i uzupełnienia Kamień nafębnyjest frnineralizo\łaĘpbtĘ nazęb. makmszczelin pomiędzy rl5" lub peł:rieniami powieEchnia Ębą k1órc predlsponu.wygaśnięcia jajników Bola estroge. u dzy osteopomza\łystępującą kobiet zie a nasileniem się resorpcji struktul kostn]Ch plz}zębia'Wzicst destfukcyjnegochalakteru choll} by przJzębianasila się znacznie u kobiet po meno pauzie palącychBtoń. rv L1órych na początku p. na zane z obecnością poz]''tpmqkolelację pomiędzy nej. lub jest widocfny Jest twardej położony dokoronowoi białyżółw żóhobnmatny za]eżnc lub w konsystenqji.W}lelnieniasa przycry!ą mi]<Io. t]'toń lub od poiJĄĄ/iPnje' usunię( możP \Ąóko na$m(ai. zlviękzonej akĘ$noścr nizmów immunologicznych' mi]ooangiopatii' I€czenre koĘenazy i obecności pfebiega wolniej u osób z Cukr4'cąi ma korzlstny $pł}\v pżebiegchombypodsta\ło\lej'r3 na I'i$. jak ści kontal. st]'jest hamowaruesekieqji przez te komórkl q. odgryl.łaści. ska Wpełnień olaz uzupehrień protetycmych' aby zachować zdrowiutkan}i pląfębia' w 33 . ńa i aktJwności metabolicznejosteoklastórvli |ii[ I\NE CZINNIKI Zasa. w badańu wstępn]łnobselrt'o. a ja do zalegania sta.Wa. w porót.47pki'Kamiens|dadd / nieorganiL/.kfto.} po menopau./Ą fdlAżnoś( iej erup}knbiPl\\ | SA $. IL(j oraz TNFd) stal not\iąc} h wine pJJnkl]Tne 5BĄnu]JIory doivet\€.Zeprowa. godzinpo zaniechaniu nq. u żono więkze jlości w co możepozosta\Ąać zwiąZkuz dietątych chorych' Chombapr4zębia u osób Z cułrzycqjest \ĄYnikiem' na zńększonej podatności infckcje.tki nazębnejmimo stosowania mnnych zabiegówhĘiericanych' Dlatego niezwylde jest \Ąażne r. pb'tki nazębnej osób z cu]<Izj'cą.IlP/ulldtem . dzy obemoścĘ ńtki a zapaleniemdzĘseł' U młodychosób częściej Ęstępuje p\tka ńż kŹlnień' ale sltuacja zmienia się \łraz z wiekiem' PłJ'tka bak1eryjna rozpocz]na zapalenie.lrstająca hlkanaście ł jako zabie8u czyszczeniazęM\arMoże \tystępo\Ąać jest naddz. Po iu pacjentnie przestrzega fasad prańdłowejhigieny śLi jamy ustnej' Miejscem \łzmożonego od]dadania ka.Wano kamienia i .i du.tuz takimi substancjami. kamień. nych (70 907Ą i organicznyci sldadników. Cą'nności \Ą'odu rcsolpqlnej nów polega[a hamowaniuaktsĄ'ności kościotwólczej osteG osteoklastówofaz a]<Ę\!ności blastóW Efel1em dfiałaniaestrogenówna osteobla.naniu do miejsc. niPza.nJlikami predysponujągmido jej odldadania.po. ILlp. poilieżdrnie zębólv zrrajdujące b]isko mienia są się główną W podtŻymy. Zaobsefuo.ię |ruono$Lh. około 75% stanowĘ fosforany wapnia' Ltóre \łystępuj4 w postacikYsta]icznej' JegooddziĄN"nie jest zi\ią" odkładania nim pb'tki nazęb.

nażądu żuciall. jqcrtri do \'V}st@ieniazapalenia dziąsel. bo\r'r'iem Utmta zębów i bĘk odbudo\ayEotetycznej niń.8 wypełnienia ' Ę przrzębia'podczasgdy inni tych korelaqjinie ot} ęr\otł€li NalomiaŚ !\rykafano sJabaLorclarję po je.a Laldf w . iv których przrzębia ((r'lqczając reakcje a]eryiczne)'f wyjąt.(o ulahlid |uorzenjcsie pb{ki' Nawilające nasilenia przejścia umiarkov{anego zapalenia w}pełnienia dĘżnią brcdavlkę międz}zębową w ciężkie2o. Błędneodtworzeniekztaftów chanie ustami mogą być cąmnikami predysponu.7 Nawisające i2. języka i po|iczków omz języka palelia dziąseł albo chombypn1zębia.11).polerowane. aczkol.. Również nie\Ą'laściwie u. P\tka nazębna się pl}tkŹ nazębnaBrc.lych i do wiek nie wykazano zależności do między oddycha.zapaleńa dziąsta. międry nieówĄm brzegiemgrzebieniakośLi Takie wypehrieniapowimy byćdopaso\'Vane. a po.8)' kich lub defeĘl powstałe przebiegrr w chorob]a Do. jak wienchnie odpowiednio iq. dzpębowej.. na slaltek tnrdnego oeyszoania s4tko gromadzi kiem w1pelrrień krzemouych. no w osi pionowej (wlrĄnanie bieme)9J0.2'9' i 2. powierzchni stycznych. podobnieosadzasię na powierzcbni\\. wę&idetek ilafg. 2.2'10. Takźpd}Śfunkcje języka i oddy.{dkjenmię. anatomicznych zębów i pro\"r'adzi rctencji rcsztek pokarmor.7i 2. jak i na powierzchni zęba.2.utek zalegaria pbtki' pod p\'tq prctezy czy w miejscach ldamel którc zrrajdują w bezpośrcdniej się bliskości brzegu dziąsła'20 NiepfawidłouTzgĘz Uraz zgr1zowy możebyćńw ńeż przyczlną trudności utrzrmania prawidłowej jamy rxtrej' \ĄĄeluautońw \Ąykazdopozy. i po. Ęierry t$ĄŁą korclacię międzysdoczmiem zębówa cholo Ry.l Gyc' 2.r1 Nieprawidlowości 2'10 zgry"owe' 34 . jq wiele do życzenia.pod warunkiem ze możebJć pr4(/yTĘ przemies7(/eń zębó\^ 'ialó$. !'}TG ( hod7io brzegdod'iaslolq. wielu autoló\g nie wpłyva draźrriąco tkanki dy zębowei stłoczenia na t!łorzątzw nisze.9. utratąpnvoepu i zapaleniemdzĘeł' Wa. rzenia kieszonek pElzębnych na sl. niektóĘ wady mzwojove tkanek twardych i mięk.Diagnostyka)- Ryc..ykonane korony lub ty(zy to międzyinn}'l1ri przycfepu niepmwidłowego uzupełnieńa prctetyczne IBogqbyć przyc4mą za.I etbpaogErm ne uzupeforieniaprctetyczne mogą być przycz}ną \.fe wykona..2. Rekon ziomej.warciu' stka zębodołol'ego porrstawaniem śLi a kieszonekprzysam mateliał \aypełienia' jak wkazały badania Ębnych. szkodli\łyllt}b'\"/ prz1zębiemajqteż na i uniemożiiwĘą i!łaści\'{ą hĘienę przestrzeni mię.5'peł. Wklno$Ą'\Ą2nia 5ię polarrnowych iĄ. co jest prfycjŁ}Tą kolei zaburzeń fin <cji z shukcje powierzchni stycznych częstopozostawa. lqlpetrienie jest prawidłowo rłykonane.two.lzrosfunrchomości zębów. olbrzfmiego (patrzrozdz. niem przez usta a zapaleiriem dziąsel z wjątkiem snv(h.

A. granu|ocytóW 1. R.Clinfurio peńodonta| crobial complexes subgingival in J disease. niektó. H'Y. nychW pomłodzieńczym prawa 2. Gen<o. Kongman. R'J. M. 13'Górska. Theroleof denta| and J'E.25:1 1 34.J. H. Oral Newman.Wi|son. Experimenta| 12'zięteĘ Aktywność s.13: 445.1 jamy zapa|eniu Mag 0|42-4' 21.omór|ii.251231.v A.50|472475' rychqrtoń' L Scannapie<o. EA.:Peńodonta| Microbio|og)r Pe odont 996' c|inica| tal disease. nie mod]'.: o{ infec. l': pod przrzębia |a..G.: 1w Periodontology 2000.AlbandalJ. Lóą H'E'. Socranslq. czasstomat 1997. Wang. di Giovine..111. M'G..K. s'K.34' p|zyzębia. Contemporary Periodontitics Mosby1990.Wyd' I po|skie red..l pżyfębia' in Periodontol 1965:36'.: b|ony ś|uzowej (hirurgicznego Ustnejpżtzębia' ] 1' Laskus. Konie|/ne nie są tal ważne. WydawnictwoLekarskie Choroby na PZWL. Cugini..17. Praca Warszawa 2001. Periodonto|ogia [l': k|iniczna' Mechani 20.J. Mechanizmy pato|ogiczne 7' Urban Pańner: & R'..A.' H'.fikowany jowe warunki.:Mi S.Warszawa kompetentne.J.lensen. .J'trnir\7l ki zauwazalniew!łyrtąiąna inicjaqję i rozwój cho.stanisława Potocfka. Natura| A.: Ca|cu|us other and ' predisposing licles. Kowa|ski.. bia'Praca dolĆorska' Warszawa 2002' 4' Haaką Newman. Newman. F's.19'Hinńchs.e z nich Czasvfendikujeje' okazujesię.A.S. Warszawa historyof periodontal diseasein man rapid.e do slerowania rob1pv5zębia. R. zapa|eniu Roz.źe jal przJrpus7( lano. 1995.D.o.B'I N4': obojętnochlongivitis man. Chemotherapydental WJ. SciRev1976. 9' WieŻ bicka. M. tions". choloby Z. pod Parodonto|ogia red'W Ketter 18.. pruez miejscowei ogóJrroush.etal. Levine.'4icrobia| |nteractions the Hoś Periowith in 43'1 1986.Cohen.. F'W.nnil<a-lJli ka. Rolainterleukiny zapaleniu J. chorcby R. Jr et a|.Kornman.l M.. plaque 5. M. r wane r r].: et Gingival infla' pMki zmypowstawania nafębnej' mation subgingival and calculus deteminationts as of gra progressionearly. Ks'. c|in Peńodontol J 1997.1. Nisengard.Górska. zachodzące tkankach w osób użytkujq. Periodontol996. !!1siJki a t1rni cąmnikami sąobemie istotnpni sldadnikami zapobiegania choroby i jej leczerria u dorosłych.Nissengard. Haffajee.: AM 2000' moderate no lossof attachment S Lankan 14.onset peńodontitis' 10'Ziętek Konopka' M'. inter|ekin.rSaliva dentalpel. 5i .W factors in clinicalperiodontology. Wy. Lóą H'. N4'G.lańczul( Bana(h.Kowalski. T:ZabuPenia czynnościowe disease in J c|in nu|oq. Wiele spośródczlnników rluyka jest niejasnych.tóW obojętnochłonnych w pomłodzieńa}m Periodontol 1998. dokorska. Loesche.190. s'K':Etio|ogyoJ przlze 3' Haaką Pedodonta| Diseases' c|inical 15. 72-77. są więc dalszebadaniamającena celu dokładne Wjaśnienie ich działada.8r 132. Genco. rmierąją. D. as factorin adu|t plaque. andsaną I6. gin. Boysen.Anerud.: Pirlę TG' The genotype a seveńty 6.. E': habi|itacyjna' Wlocław AlV] ]990. Tp (. dontal Diseases. Wr R. Brown al.KT| l.M. Goldman.:cuftentviewon skfactoE periodonfor .: |ecenia i Podlęcznik studentóW d|a stomapżyzębia |.l prłzębia' stomat 993. Clinical Periodontology 2000.9:65..nTuno|ogicznie tologii. Thei|adą E'.J. St Luis 2000. żeporzą|eki poŚtępinfek(ji pŹyębia iest u}'raź. N4olńson.I Etiopatogeneza Reasumujqc rolę wpłJmtr cz}aników ryzyka na \lystł)ienie choroby prz]zębia można stwierdzić... cranąA'. J.24: dontol 998.3.67 J 1 11041-1049.Haakq and in S. Miyasa14 Labores to 46 yeaB of age'J c|in Peńodontol ki. dawnich'o N4edyczną WloCtaW 1995.furcndyĘWpł}Ą.

a.ra'grxllę].:l Wiedza o rozpo$szechnieniui zaauansoNaniucho. .ip bp/ znr. 8rupy et.'aniachorób' okrcślenia po upł]. Ryc'3'1 Rodzajebadań ep]demiolog]cznych Jędrychow skiesor)l pomiędz].rodn"ralon\' i niPnar. dontopatii. populacjach \'. jP.stę.r-3 cclcm epidemiologicznych badań opiso.nnlrolną .Przypailkami sqłórrczas osob]']' k1óĄ'ch \1} u stępu. i nieekspono\łanych domniemany cz}nnik etio.plci.skutko. \Ąieś. \!'}Tóżnia tutaj badania]diniczno.]'ch na r zt idPnrrti]. ko\yesq bczspome. 4 amonprofilaktl. pień urbanizacjircgionu)' (wq \v badańach etiologicznych(nieekspenmental. c |ub w w choroby ' hurub" '\. kiLh osob tr populd(ji. menialnych (inter. na po!.dernrm. 1) ekperynentalne: aasle A ekporycjabadanego nJ'ch) chodzi o interpretację zależności w czynnika W qrupi€ badane]' zapadaniem na choroby a ulr'arunkouańamr sro. c (chorobowośÓ' \Ą}bórkohorty cfasi€ B' c ub D W za]eżnoś.| \ażnd lołr'Łp)' $ któĄch \{ g. czasu chorobyi jej miejsca (klaj. roby odnosi się najczęściej \\'ieku. 3) kohońowe: się ne (cdse'Ćonirol).]żo.l we (c?.bófprzypadkóW oasie B.seĆrio?zrl) ocenie Z'lviąfkupomiędz} służą pato.s1ęp69211i2 każdcjchorcby jest roz. mie ubczpiĆczcńspołeczn$h oraz datać podsta$:' sztabadanejpopulacji' Badaniaetiologiczne mogą dla rrn.(h rc!\.kontrol..v. znrrh Jo LomnlFk5o$ego /pnidpcrin. zaivodu.1. lakt-vczn}. etiologiczn]ch (ńeekpel]mcnta1nJśh) i ekspeł.| (.skut. jc badana horol.ch. logii po$ima ledukowaćkoszt} ekonomiczne pro.ośCi oraz zapadalności różn}'ch w i pod$upach ludności' częstość $''1'stępowania cho. tia lrnri: ! .stanu socjalno-ekonomicznego.sztości. któt]_chocenia się zapadalność 4) klinicfnokontro|ne| w W]. D chorych fa|eżnościod na Ladana h 5) przekrojowepomar jednocześn ekpozyc] ] choroby e nych na domniemany crl.!.\Tnikólvchorcbo.lrr le'zni'z\. lp( jeże]ib lko $'nioski przycl}no$o.ji nnilou nz1J'a. poni.TomaszKonopka Wprowadzenie Epidemiologia ptzyzęhia chotób MetodoIogia badań epidemioIogicznych Geograłia Występowania Chorób przyzębia czynniki rrfyka zapa|eńprzyzębia i |. do nicznej.oss.ch.h.l. W \Ąf'ch. biologiczn1'chi śrcdo\Ąisko\Ą. \!Źć\\]. htblem rt1.da\Ą'ać podstal\ę do podejmowania dfiałań pmfi. miasto. patĄlvan!' na hfech poziomach|badań opiso$'.bór prccedur stomatologiczn]ch\'.la\l€ n i.o'oby ^ (' d'ie B ll.'ych Choroba jcst okrcślcnie\Ąaftości $'spółcz.lno\\i a re.pdod|rosc l^ c7asie 2) opisońe: dovisko\Ą'lmi W kategońach pl7!'cz]nowo.no.nnik etiologiczn! w plfcw crasie c. Im]m rodzajemsąbadańa kohoitowe (lblji rol pvrrcLia '' o'pnian"ipo|uId. .emarjirr r za. sto. progla. ob.lencyjnych).\Ąie zespotuunarurrkowań logicfny okresu obsenracji określa się pelioilontopatii' zapadalność dana chorobę' Badania plzekrojo.upach ekspono\Ą"an]''ch z hielu \tfglęClów: epidemiologicznego opisu \.]. czlnnikicm ryZyka a Ćhorobo*'ością i plogrcsji' \Ąliedfao rozpo\t'szechnieniu tj'ch łśńd wsz5st.

epidemiologicznych furk API @pptctimIl PIaEE Innei wg IŹnge?.Ve prz}pisaniedo gfu.badanyi lekarz nie Ę o Ę'In pG in. ny tych paEmetTóW \łFnienione mstaną ld&€ mają szczególneznaczenie dla prze. cierl. Do Ł\. a !!€rto badń prze8Ędowch Wkorz}sB\łany jest zmod}fi. wizualnie ńtka jako 0' ZĘBNEJ obemość stanu zapahego dziąsła GI wskaźnika dzĘsłowego (Gin' na jest na podstavr'ie gi1:4l Innei vl€I.utIatA prz'aJgp.2.'lvność we krwawie. l. należywska. W działarriu ocenianego jest randomizaqa ooso\.eDełi 8łęboko&]i kieszonek (PPD . Wartość tego uskaźnika podawanajest procentach. brak hrławienia i niewidoczna ocenra. przy brah lcwawienia okęśIana na podstawie nieznaene Taczerwienjenie . ki jeś lvska'łik o.rnenta]iej lub kontolnej).vyana elubość dziąs.łąenotkankowego jest iako dystans pomiędzy polączeniem jesl jako 3' $ana ishe8o la!ławieniarejestro\łane po zgłębnikowaniu lo]Ąawienia kie szHiwoccemento\ł}łna dnem kieszonki przpęb.anie kwawienia t5 sekfd po zglebnikowaniu jednostekdzĘ. przesu" ki złóguwidocznionydopieropo delikatn}'rn dziąsło\ae8ol.oceniane Ę jako 1. programówprofilalrtycznychi lecznicrych' (mod.LL:nrn pr4'nŹjEmiejco 1 mm.IĘnngnrĄ[ Celem badń eksperymenta|rLych inteMenqji (zabie. ąych cech zapalenia dzĘsłaoznaczanajest jako 0./onek wykor4ĄtJĄĄana wskażnil. wiadomieni) dla zapewnieniaporowny\łalnośLi metodatestołania hipo fomacji' Jest to skuteczna ponieważ słttł ocenieskutków tez w epidemio1ogii.w miemiku Ęm brak wizual.nej.badanynie wie czyjest poddawany działaniu bodź. Ró\. w którFn ocenia się je6nie łystępc !\.łowm. stawą py ekspeĄ.az połozeńaprĄ'czepuĘcznotkan.y brzesiemdziąsła dnem kieszonld/szoeliny s nia z kieszonłi dzĘsłowej i Sorns' Dla potrzeb dziąs. z do wraźlie faznaznne zapa\enie tendenqją samc Depth).ego Uproszczoną bokości kieszonki i oce.Pomiarowaglębokość kieszonki to odle€lośćpo. sh.trałł. ca lub podwójnie . i odnosisię do \ĄszJstkichzbadanych słowch. s.be4.towej' Fomiarow dokonuje Śię pamdontome' edinq IWiEIĄwMnhlell. sfirdE) jest oc€na skuteczności gów Fofilaktycznych lub lecznieych) poprzez po ńWEanjP ió sku[(ów pomiędzJ dwiema gfupamj jest badanyĄ z któlYch tylko jedna podda\łana bodźca' badaniachtych pod. \'r' iintenquno. i p\'t.b1gh)a]'suk Ble' międ.Mix\g Pd:]lpt definio. dóg \". Metodo|ogiabadań cych na zasadzie'lłsrystko albo nic".vnastępstwieperiodontopattr jest pomiaru poloŹenia pr4. . kowanywskaznik lswawienia z kieszonki dzĘsło\łej ści 38 .lr iest a GsBl (c.I Epidemio choróbprzyzębia (er.\aiązaniu ocenąv!5/stępowa. glądo\lychbadń epidemiologicznych.faczerwienienie.1. I ocnnłurnłrv rrrłnnxPRzizEIA UtTa.GSBD. pl}tki Badanie stanu prz}zębiana potrzebyepidemiologii w lc&}n ocenia się jeąFie \Ą5. po W s}stemie Bm kwawienie z brzegu duiąsła oraz ! ocnxa sTANU ZĄPAINBGo TKANEK zelębniko\ł'aniu wido(zna gobm okiem pbtka PRZIZĘBIA I t[YsTĘPowANIAPŁYTKI NA. ta tkanek prz}fębia \. pońł|rłĄval' pńĘ cednosnonnie ślepej nośó zastosowanie 8Tup. jak i płJ'tkinazębnejw badanychodcinkach przrzę" tylko te.mole€le do oceny\łystępowania ści reakeii zapalnej tkanek pflzębia ocenianejest IĄtki Wstępowaniepl]t}i naĘbnej' we \'Vskaźniku (PaqueInneĄ wg si]nessai Irie6 rcje.bazują. I. weBją \'skaźnikad?iądo\Ą.q wskaźników dychotomicznych. tlem \Ą}skalowan}m od(4tuje się w cdych milimetrach. bid w odniesieoiu do \szystkich oreniarych miejsc. Bmk pĄ'tki mnaaana jest jako 0.2.zenimiędzyzębowch' rejestraqiępomiaro. w kor5'rn w5raia się ko!te8o'hmiPje wie]e wsk2iników i s}stemóĄĄ jednak w prccentach zarółvnoobecrość stanu zapalnego. centad\ odnosząc do \łs4stkich badanych przegłę. 8luba warst\łapłJ'tki!w" docanygobEl okiem pehiająca pf€strzeń międz}zębo\aą omaczanajest jako 3.ii' brzegrr waniu sondywztlhrż . (CAL-ainimlAttoc|menr podczassondortania obrzęklub czepułąonotkan}owego przemst dziąsła przy jedno(zesn}ryn kn'awieniu .flzĘbnejPll jest płrtki przy brzegu zalegającej stTo.tvej nia p\. Intensf.tki nazębnejor.stępowanie w olaeśleniestanu zapa]nego w przestrzeniachmięd4Ębowch i \ł}raża prG obejmuje najczęściej z tkanek przpębia w po.|.

!\ d\o(h lub bTpLhpllnkd.ch wskaźnikchoroby pfz]uę.po. ftliższy.Z}Jcz\-fi 11 Wskaźnik oceny periodon' s4"językoły).s]{. i dal. mj: niP od/wicrt icd].Tveba lrólr'czas pveprowadzićbada. parcdontomeheln (\M{o TBs.t'l'' .PmD zosta] opmcowanypzez . jach cfimwitu Petid1antalIn. 34-37 33-13'4g7.liniczne (tzw fuIlłn. 1l. pr/. pŹy sites fuI|.F. (se1. pa]eniadziąseł(skala od 1 do 3) oraz zakres uhaty pżyczepułacznotkankowego (skalaod 4 do 6)' W s}.nie (/esloici \ĄFtępo\\ania olaz zaa\{'ansowania chońb prz]zębia'niepeŁle opi' prz]'fębiaw pn5pailku rckomendowa.ożnym zg|ębnikowaniu kamień nafębny uwarunkowanja lub sp2yjające p\'iki.nprzez Carlosasocenń sĘ Do \ładsJ'stemuCPIIN Za]iczasię mięĘ' ifił. notkankorĄ€go' L]\\iP/miPfure: /dk. protacDl.głębokośćzoneknieprzekracfa rctencji ki€ s 3 mrn gtębokość kieszonekod do 5.].62l)' .5mm 3'5 głębokość kieszonekmm iWięcej 6 kompleksowe leczenie periodontologiczne instruktaź W|aściw€ j hisienyjamy ustnej W|aściwej instruktaż jamyunnej.] Kodyobjawówchorobouych kategorie !@ 0 1 2 przy?ębie zdrowe prfy krwawienie ost.|t cie zębyhzonowe).chDane z wielu kmjów sq gromadzo.]ril _ Ąenę \F|5lallfu'musząby' $ nim Najczęściej to:tzlt Zęby sq Ramfjorda 16. Iubteżsą częścĘ s]stemólv oceny utratJ tkanek prz1zębia. liczkor\.37' 5l.Lrant szczęce w .iebadany w t. h pomiarot\)( h.I11outh) wsz}stkich 28 fębach ne w bazie danych\\rHo Globa]oral Data Banł]o.13 23. nia w l68 miejscachwjamie ustnej (\. miejsc w przyzębiuz utrata plzyczepudo wszystkich PRZIZĘtsLl Pełnebadaniel. h badaniar perio po]iczko$'J*. zaawansowanie punktach pomiaIolr1'chlvokół zęba utratępŹy'cZepu' zębiaw sześciu ł. Jedn]'m ze stal-śz].'SC B. loso$T $tfuóI miejsc w pn1zębiu (random się specja]n]'m badając dtxlkoła wszystkie zębylub zębywskaźnikowe half'mouth) la przykad jeden L. b]'ł (Peridorltal Diseaseltu1e. higieny skaingIubl Usunięcie letencyjnych' .) wg Ramfjonla bia PDI t |959roku'or enja]o n nim zaar''ansonanie się ra.'APERIODO\TOI. tologionych potżeb le(zni(zych w dułch popllla.OGICŻ\YCII PO.24. stemie zapmponowan].. polegajacena ocenie określonych bienia 17-14. rtych.oilkowo"policzkolr1 dalsz5" cpidpminlogi.Ąinamo Na potneby badń epidemiologicznychłykonu' i $sp'gw l9B2 mk1tz inicjatIly \łTlo.bliższy. Badanieprfe.}tączając hfe. 39 .Zynąimniej zębyPojed]ncze d\Ąż zęby$.] bliższy środkowo.po]iczko{y dalszy. 2Ł27 .iabe|a potŻeb|ea. jest naJ$!z' i żuch$.PRĄ. sanie stanu nego przez \Ą. (tLrBd..EpidemioIogia choróbprzyzębia .^s lej. T]rJFjni l.eri.4'l.Ho badania przy zębach rmkaźniko. je się badanie uprtszczone (tzw parti\I recarding pro\Ą€dza się w sekstaltach' Ltółmi są odcinki uzę.l?nl ' o(enidjąq pnrponję NIETODI \1:iTORU -! E. |or Nee.t6.'ch miejsc w przjzębiull' lub ..łącza do 36. nip uh\r3r\ u zn).Zech miejscach przy zębie i dla każdego sektanfu rcprĘzentaĘ'$łu sza ualtość kodu cPI' Wskaźnikten jest po$szech" .c!1t TfeafuĘ. zęby we wskaźnilrrCPITN badane się plżeplowadfa w sześciu seksta4tu sąsiedniego' Zgłębnikouanie miejscach 17.]aych Wlkaźnika CP|TN' ].W".27.L!. 26.ł6'47..31.kod}'CPI nie korelująZutatą p|zyczepułąCz.Ą4)powirrnoWlzględniaćocenę stanu prz}" badanychmiejsc u pacjenta.językow1. p.l)oceńajqce śrcdniq środkowo...-XlD!L\fr.policzkot'1iśr.pmt!Ź.Aby zębów wskaźnikou]. h ustalony W-vbórmiejsc u' pIz}zębiu ilontologiczn].36. OCEI\.za(hy|kóW Pomiańu'Ę'ch dokonujesię niezaleińe.11.po|iczkorty języko!!].

ób (średnia miejsc maksJ'analnej Zaawansowania Z de. oraz iłykazylvanoznacząceńżnice w stanie przy. 21. ńodontopatii' Badania dekady lat 60' do\^riodĘ szczonych współczynnik chorobowości że ważnie niższyodsetek pacjentówz 4 mm i więk. do zapalenia prz1zębia. zacz}'naj4się jako zapalenia cial Research (NIDCR) w USA z 1985-1986 roku dziąsełw młod}lIrwieku i nie leczone pro\Ą'adzą pelnvm badanilrldini(rnlm. ustnej' od lat 60.vych. Iozpo\'|'szechnienie osób mających utlatę przyczepu pĘrrajmniej 4 Badania epidemiologiczne w latach 50.zepui 4 mm n badaniu mipjsr\ jamie dziąsełi prz].iąca całeuzębienie je się zaawanso\aanie na olaz zakrcs zmian destruk' czy sektant).zębiaoraz w populacji dorosłych1!y.= -!!BL jestjako| badania Uproszczonego okreś|ana czu|ość a+c TPru procedura i oznacza odsetek naprawdę chorych.stępuje wysoka chorobowość ustnej w ocenianej destrukryjnych pe. .7% w gicznych w prz]'fębiu w populacji możnawytłuma.3%plzy zę. mem ogólnospołecznJ'm' szą utratą dotJ'czqwiększośĆi osób niach National Institute of Dental and Craniofa. pnyczepu łącznotkankowegow bada. swoistość badania =l. któryCh idenMkuje badania uproszaonego uploŚzc'on.qo. obecnie występowanietych chorób nie jest raczej prz5"zębia) stfukqji tkanek oraz zakesu (śrcdnia odnoszone do glup osób ze zmienionyrn lub nie liczba jednostek w przyzębiu. jest pĘe.1%\. prz]zębia są często uzupełnianeo analizy ich zębia pomiędzy oraz wewnątrzróżnych populacji.W badaniach upm.' b+d d poddanych ploceduże zawsze idenMkuje osoby spe|niające nie WarunkóW chotoby PRP ay|ijeden Pmwdziwe rozpowszecbnienie (chorobowość) Geograf występowania ia chorób periodontopatii odrrosi się do pełnego badania Przyzębia k]inicznego' Dla pĘykładu. wvnioll 29.rn W badaniu klinicznyrn badaniu iw uprovaonym Knqman' Ta be|a '2 ogó nystatus 3 (PRP) Badanie uproszcrone Pozytylvne Negat}ĄVne Razem Pozytywne a c Negatywne b d !+d Razem a+b c+d n PRP miejsc badanych w FM' b = 0' ponieważ badaneW sączęścią w pr.Epidemio|ogia choróbprzyzębia (Wg ĄbandelI)' chorobowy pein}.zębówlub kieszonek palologir /nie pn5rebiem. ryjnych prz5zębia.yzębiu miejsca a+c plawdziweiChorobowości preyalence TPfM) (true to: Wskaźnik n chorobowości Wynikająry z badania uploszczonego l+g PPRP. zaczęto opis}Ą'vać bach Ramfjordall. wykazĄ. chorcby prz]'zębia są na świecie ważnyn proble. 40 . l68 populacji.około 90%zmian patolo.' losoulan miejscu Lr\c wieliem pacienta stanemje8ohigienyiam) i periodontopa.2% w ustalon]'rn miejscu przy trzech punk tach pomiaro\. 25. Wskaźnik a n --Ł. mm oznacza liczbę osób z maksyma]ią utrat4 że z rviekiem wzrasta zapadalność zapalenia na pny. w trzech pun]dach pomiaroWch i 20. tie w kontekściespeq'fiki miejsca w prz}zębiu Badania na temat częstości \aystępouańa cho.ale u badanidch opisuzajęwchchorcbowopŹ}pada..ł .powyżej 3g0 lat.

eciego śviata).4 6yal4-9) 8oń 8d/o 3v. Średnia li(fba sektantów na osoĘ z keszonkami 6 mm i 8łębs. 0.1 o.6 0.lo(Gf}) 130/.ch i w ubogichloajach trzeciegoświata)' bm sam].3 0.0 Węgry (Guangdong) 1 9 9 8 chiny Polska Turcja Brazylia laponia Grecja Wielka Brytania Niemcy 1995 1991 1986 1991 1985/1988 r 985/1988 't985/1992 1985 Hiszpania Slowenia Izńel Ro9la Bia|oruś Nigena sierraL€ o ne 1985 1987 1998 1991 1986 1995 1991 0% svo 1Yo 70/o 0.O. $'ska. 0 0 1o/o 0.2 0.1 0.1 0.2 0. 16) t11 (8-t 13% 9) 14% 0-18) 0 't3ya 116 21) flya 118-24) 220k (20-39) 30"/o 31'/olfi36) 400/" 53ro D.choróbprzyzębia EpidemioIogia z krajach świat.09 0.rnoasie odsetekpa.ch ldajachpozaeumpejskch 3M. Ź ik CPITN dostarcuainformacji pozwalajqcych na porównanie stanu pEJzębia pomiędzy poszcfegól nr.0. zie dan}'ch \ĄIIIo('Iabela3'5)W Eumpiersw badaniachz lat 1982-1992 odseteł pacjentów c.mi kĘjami' \Ą'yniki badań Z użyciemuskaźnika CPIIN w grupie rviekowej35-44są dostępnew ba.]mi wahatasię 4'l .0 0. 5% zYa 11o 2% 70k 1% 10 If.8 0 Pomimo pełTlycho$afczeń. osób W wieku35-44 |atw badaniach |at] 985 1998 1217 u Wańośc koducP|oi cP 4 W brybranych lrlandra 1990 1991 395 8f4 157f 1900 510 33Ą4 848 847 712 1708 21352 975 406 519 f85 321 6v" 50/a 26k114) 4ok\1 15) 0. W cjentów z cPI4 walrał się od 2 (Irlandia) do 51 (Białoruś) średnią ze 14%(łobec97Ów bogatj.PIsl\żhał od l5 orla]ldia)do 54 (RG z się sja)'ze średnĘ 37%(wobec 33%w bogat]'ch kĘiach pozaeumpejskich407o ł}blŹn}.7 1. $'WbrEnych ubogictr i Ia]ajach tr.

pelnebadanie k]in]cfne uwfględniajqcePPDoraz G|. (1988.owo osób w wieku 15 65. pęć pEebiegu roku. i dwóchmiejscach zqb na uwfg|ędniające Występowani€ kamienia. 3ajn' > iwsp. 40 stan zapalny dziqsla. ods|onięcie furkacji i recesje dziqseł' Huqoson 22 iwsp szńecja 5 3 7 1 9 7 3 .5 W stycf IzĆhn]a. 83% dla 15-44 92%dla45-54lat i 95% lai. icAL. 2.) p|y. badanie radiologiczne .) W5zynkich fębóW. cAL.1-1 mm 1Ł30 badanych lazplelwszy ]970 W blak20zębóW wieku ]at. sowane. dziąse1 średni WWieku lat cAL 35 utraiy zębóW 0. >4mm cAL wszystkich u 68%wWieku 25-34. 1983 1993 i plzyzębie8' 23 stwierdzono| 2dloWe i 22olo. 35 W]985roku.l"/.yblanych |o. (8. stanu zapa|nego dziqsel. PPD brak7 zębóW Wieku |at'0. badanie częś.09 mm 1 mm.8% u osób. W 30 53%pacjentóW i 19.4% wleku70-79lat z w cAL > 5 mm. 96% 45-54lati 99% 55-65.5 0 1 9 8 35 5 2w 1 9 9 3 w 5 w i rokuw wieku20-70.o umiarkowanym .3% i pęyślednio > u osób 13.05-0. 1131tł. pa|en]e przyzębia f utratq kości47.0Ł0. 21.powyże] at Wykafano 60 Wzrost chofobowości i faawansowania pEyzębia. 50. i cAL napowie. kamień.PPD. 97opacjentóW1'6%zębówf i PPD 5 mm. plzyfębja.Epidemiologia chorób przyzębia pzekrojowe doroslych.2% i WWieku 70 79 latr PPD> 6 mm.tuchomość PPD fębóW P|ytka 75 95%.8"/o |agodnezapa|enie frekwenCja faawansowanych zapaIeń plzyzębia nalasta pEedzia|e 70|at.iowe dwóchwybranych W |osowo NHANES USA12 kwadrantach III.91% 35-44 dła |at. Albander badanje 1994). 9. następnie razy' ostatni raf rocrna cAL. Odpowlednio w latach 197i.1olo zaawan. zapa enie plłfębiaf utratą u3 kości 1.2olo WWieku osób 30-39 1. ono 480mężczyfn dostępu programu bez do profiaktycfnego n ia pEeb przyzębia i lecz€ periodonto.20 Baelum Kenia tonevaraws0.30818osób w wieku13-90.okreś|ano kamień. z cAL d|a55 65.kamień 10 85"/o na na powierfchniach.2 Japońia 319 wyb'arycr lotowoosobw weku f0 79joeJne badaniein|(zne I -wzg|ęd.20% i6% cAL> 5 mń.tkę. w wieku 1% 2029 lat 12. gresylvnym eguzapa|enia (8%) średni W W]eku lat9 rnm.łednicALWWieku |at4 mm.oddonięcie min' 1 fu*acji 5o/" wieku 39 lati 40% u w 30 w wieku 80-90. > 0.ecesje dziąse. rbieraczy herbaty wieku w cAL 35 po W 40 0. tylko z zapaleniern (11"/. r alące PoD'cAL i .6% zębóW cAL>3 z pacjentóW zębóW2 mm. zapa|enie dfiQsei41'22i38rk'za.niski osób/miejs( |Ub % PPD 7 mm.stan zapa|ny dziqda. kamień 91. dla dla PPD >4 mm u 87%w wieku25 34. 10%. l/3 p|zwębiautratq 41 i 21o/a] zapa|enie z 1/3 do 2/3 kości 2' 11.5olo ś|ednio zaawansowane. logrcrnego.h nychi prfedsionko\Ąrych mm rocznaCAL.pełne badanie k|iniczne uwzg|ęd' niajqcep|ytkę. u Badania LóeiWsp]9 sriLanka Wyodrębn trfy grupyosób:o plo.5yo zębów kMawieniedziqslowe.brak roczna CAL. ZapaIeń 30 U osóbpowyżej roku| 3.

$.ch ten te. zapa]enia od w pżeklacfają B 12% populacji'odse.'Inprccesie' \Ąl więk.o nlonc (po' a8res]ttnezapalenieprzJuębia prcd}'spoz]tjiosobniczejw b.'17". ]icfba sckstantó\t na osobę z kieszon]{ami(j mm c. pnrried4 50-60 o<iągaid( apogPum postacią rckjem^' ia' .iekiem.przewleldezapalerriepr4'zębia' 43 .HongKong 16-17%).ponie\\'af 1995ro.!V krajach naj. mngd$ hm s ie|. na Ńzacji Zdrcwia (Śoa na 2000rck (cPI4 odsetkiem a odsetkiem przyczepu' tymWieku genera|nie W Więk' na 2010mk (nie \\ięcejńż 0'25sektanta z cPI4)l8.-.u.bd5pl. . CPI! -n.h badń epidemiologicznJ. -' Naj(uestszą Z wiekiem $frasta takźe zaa\tansollanieoraf Za. bęz utratq . ] .. stalia.m kont]nencie średnia żeokoło rckU ^. tek rjacjentórv bmi patologiami z \rŻastaz y. Zd]owept7rvzębie u męzczJrzlr.]ŚĘpić przj"Zębia pżechodzi lv zaalrunsolvale i uogól. tek ten $. faawansowanej i średniej utraty cPIl CPI2 frekwencję g|ębokośc| pomiarowej mniejsfej z \\. lv k-a..'eys) UsĄ12w. żeW 1995roku nie Zrca]ifowano a bmk zdrurego celu zdmr!ia Zailfe i SieIIa Leone. : 5%)oraz pomiędzy osób zębóW oso.!. horob1d-/iasel ^viąfan.z}znpod \tfględem fiek$'encji zaa$€nsouŹn-vch plz} i glębszł.Inoto\łano\rAĘ'cel0.a Ii'.tĘ nazębną. lll' sledn.n1|el|7q |ic7bę7ębóW 7 7d W Ęi i oceanii]s l.]pa]Pn /ębiJ'.ię / doLhoddmi $ $ieku pŻyzębia' awansowanQ destrukcjq lln\. na n1'Ó u doms\'ch z ńżn1'chl\:rajów śtiata12.ilizo. Wie]e stanólv zapa]n$h sełzwĘzanez ń.t wahatysię od ŚoZ do 2000ml..5%.47.4%)Zkieszonłamipo$'vej 5.ię suprematja ' B0 męż.Vnie CPI4 _ 5%. w Ffedfiale (!]..-il. przyrc|at).\.obę kie</on. sięg zapa]eń plfluębia.ozldadwaltościCPl4 u osób szośC osób na re|atylvlle 3}-41IdId poLĄ\a] . ności rcalilacji celólv Zdro\r'ia u w ŚoZ na 2010lok dla ściła w zakesie 0'l-2.IL\ESItr o'lational Health and kompleksowe]eczeniepeńodontologiczne(Bangla. pacląiąqrnina jedrregomieszkańca. No{a Zelandia 5-87o.5%). Sudanie.u6!?4lat.Libii..żenajbar{ziejagleąvu'ne zaa*€nsowae i szansana rcalizacjębfeciego celu na 2010mk nie pr4zębia' nieza]eżńe stopniauq. (c-Plo 6. Tabc]a3'4 przcdstawiametodologięomz \lyiki 75%minimum z 20 czln\łazniejs4.tanlo\nJ o.5sektanta z CPI.chz 1995 mku -9. staćzloka]izo\ł€na).]zono 10%dorcs\chmieszkńcól. nie więcejniż10% osób z keszonkami >6 rnm (odsc.. cPI.19-22 mat z polskch badń epidemiologiczn}'dr)'Jest \\'}. h naiuLużwr.h polskicJrdanyc. Japonia B7d. 27.I.chbadań pżekmjo$}'ch pźeprowadzo.'A1gieńi' kolr-vc.choróbprzyzębia EpidemioIogia pol. bogatszych\łl'kazanonąjnizszelvańościCPI'{ (Ąu.ii i 53%w SieITaLe. NienLYkle zlóżnico\łane waltości wskaŹnika nież tłLunacą'' więkzq d]TtamĘ utlaB zębóW sĘ gfupach$ie. nościolr'o w]'doln5nri zębami 6Ia]< dan].l''karuie na /nal/enip z ń.3Bsektanta. ńe uatośćta $Tnosiła0. CPITN o.|r Z epidemiologiczn]'ch \Ą]'. njka z niej.\'padajq dobne' pu.vkafano. sfcfegó]iie w najstarszych u stllĘĆr. ni}a.7do 6.16.ą .!tpŹ}'zębiujestwo]nyi ńeza]eżn]' stanu higieny od jamy ustnejońz leczenia.. kami 6 mm i głębsz]mi mieszkańców^fĄ'ki mie. wplywajq k|inicz.}( h /.l W badaniachNIT.1L.0'09sekstanta CPI4)I7 u. |eńprzyfębia Wp|yw duża ma dynamika utraty zębów Z badń Ę'c]lw. lĆóre na zdrcul1n ońz cAL w setka pacjentówz kieszonkami 3.tĘ nazębną' opró@ nich \Ą.|ać t!d. Nutńtion E:amination sur. który z3ldadał 4%rłZimbabrvedo 40%lv Nige. $jęcej niż0.Tfli w"hatasię\r pżedziale 0'l-2.nika' powiększa również się rv W konsekwencji się rozbieżność ta udało frca]ifować Polscecel Śtiatowej oĘa.57o) spadekod.5-5'5Irun (z 4l do ne pomiary Na obserwowany tymwiekuspazawansowanych fapa. choróbpląuębia u dzieci i n odzieł sq chorobydfĘ.y\|ępowanie-n lat wzrostosób ze Iieszoreł' JesttofWiazare czę1tyn z Na plżestrzeni ośmiu odnoto$'ano plzlzębiem (z 0.uM.1' się tej grupy \Ąiekow€ji nie więcej niż 5% bezzębnych (w 1995rchr bJ'lo35.ia kon.ł(Iajlandia a jl.il.\Ilosił Une / 26'47Ó) NależysĘ spodfie.m.Indie 32%) Na Ę..7' Na tlm tle ł'1niki ostat]rich na Badania osób polvyżej Lat 65 Wskazujq na]Vlyższą skic.udla wiek. pv]zębia w Egipcie.l%. .5mm (z 15do 57o)' dekchorobowości i najbaldzjej żed]agrupyńckowej 35'{'1]a. w desz26%. WtymWi€ k u recesjidziqse|. szościplflpadkólv postęp zmian destrukqjnFh w krajach o niżsu!'mdochodfie śIednie\ĄŹrtości . l3%. \\'altości CPl. pzycze.o\Ą.l' islPclnjo /. nie ni" pcńUdonlopd|iP. L:Ll \tEnia kĘju.naiwicl:ze rapotvebow'anie h n.o ro\.

470 13-17 24 f5.7 44694 1+17 f .76 (0.4 (mężczyzni kobiety-22.13 0.27 cappelli wsp.3yóz>1 miejscemCAL z 5-8mm 2.6 1. Chile 1991.flo z PPD >5mm 2500 432 (kobiety/ .02 bialych.5 22.3 0.wrzodziejącego dfĘseł At]G) w \viek]rd.Norwegia 1991 UsA Lde& Brown 1992 USA 4565 780 157 1516 6-'.l.3 28.obegie w $rsc w ko c$lilizouEnych lłajach jest to choroba baldzo l7adla.8 6.1-0.ltudziesĘmznaczącosp.\ajr arii': U\\oLr b'pkMpn( \UC uh4mujc td 44 . podczastr wojny NUG (14%) dła'\Ą'soka częstość śviato\łej spada do 27o lataci 50.0 7..|anowi 0'00|%Zalhorowan w Danii i \Ąlielkiej Bł. na pż]]Jad. 1991 lzrael A|bandeĘ 1984 1993 i lrak 7843 690 301 I 160 516 502 i 1+19 18t9 13-14 7.53 (u '4urzynóW 2.8u Afrc karaibów) 1.1 u {0.7 16. u 2'9 u |\. : Wstępowane zapa|eń Vande|Veld€ n iWsp' 1989 Holandra 2000Wlochy 1992Szwaj<aria Saxby 1987 Wielka BĄtania A|band€ r 1989 D.56 1'13'1ó/o rCAL>4mm D 161 N 241 5013 1314 1726 3.4użynów) 0.8 marhficze chombypżpębia. 2001[4aroko Ben Yehouda iwsp.7 1.86 1. .32 6.r'ęilczyźni 7:1) 1Z-19 12-f5 0.iczo. i 1994USA Lopez iwsp.9razy cfęściej niź Mulzynek) u 1. 0.nia.0''0.6 0.2) ]995Bńzy|ia 1999 Uganda Haubekiwsp.09 białych.74 2 l 5.14 t9-20 '15-19 0.7 0. a najrzadziejzapalenia pE}"Zębia przebieguchońb ogólnych' w fapalenia Irekrcncja martł.taŃ' 0'0370 wśródrckltów !r S.chorób przyzębia EpidemioIogia pźyzębia \Ąybranych w krajach śWiata Włód dziecii m|odzieży23 n ]. .5 0.

Ł1'0% panie i PofuClniowiAmerykanie.fy Zdrowese. 3'5_5.U l2]atkó\r zdlo\ł€ prz].l0 roku żjda mająchańk. U o. h.kanie kiem. Genemlnie uystępująone częściej szcfęce w (Tabela3'6). IGukaska. uiększa zapadalność' od choro.5% dzicci nigeryjskichponiżej10 roku żrcialtl' ne nad \\ystępołaniĆmrccesji dziąseł u U dfieci Ę'dl patologiata w:./cw u a ipj porównaniu do badń pierwszJ'ch ł!. od (0.'s% . osobni.kaza. . i PółnocnąAmerykę cechujebardfo iska zapadal. cji przeprcwadzoneju Sz$'edó\Ą' recesje rozwinęty Północna.3. omz ich najczęstsz4lokalizację. no u 24%badary'ch'krwalvienie dziąsłolleu 55%' kaczachi ldach. W l2letniej obserwa.5-5% postaciprze\Ą'lekłej jest zńżńcołana na konty.7% W Tabeli 6 zesta\tiono \!T'riki u'spółczesn].ób pomięd/!20 a 40 rokicm żJlia mo8. u 40. . niu fapaleń pz}zębia rv grupie 11-25 lat mozna rzając]. pPeJhzono\\LaLh .'lko u 2''ł% patologiata teżj est problemem ogó]nospołeczn]m' ba. ilrne rasy cechuje zebnej'która indu](uje prfy postaćprzew]ekła b]'stępuje do uhaF pEyczepu łacznotkanl<olĄ€go wszvst.W konsekyencji z up\wem 0'ł)'B% Amelyka Północna.jak i niskim standardzic higieny jamy ustnej.1u. fĆ 15.\ł drugim ustalićz3: rasę kaukasĘ zamieszkujaca Eulopę wstającltnpodczasszczotko\łania konsekwencjatr ania p\tki na. się jeszczew ]oajachnozwijających lra prz}'ldad \Ą'skazuJą. b!'łato najczęściej l.Wo badan1. poglębiah $ 87o'prvpadko\'.5mmĘ. W pieńł'szym i młodzież1i ta o Na podstawie danFh światovlT'chiĘ"stępowa.2% A4aci..prowadzacq nośćna zapalenia przJuębia.Iatków (1459osób) z \Ąy. ndj(.l \q'ch nie stlierdzono Wlstępow'ania i głę.U mlod. dniowa. ńtkich bokich kieszonełpŹ]zębnych.lwstępowaniurecesji 2000 roku: B4.0. AĘka). 45 .2 5%AmeĄ'ka 8lębianiasię jużistniejacfch. j. doblejhĘienyjam]'ustnejorazu 66.ji rralula sie od 6. nych kontlnentach (0. W zależności łystępowanrarece. 0'6%kamień nazębnyi b}" pnrbierar rharaLter uoSolnion).kazano u 5'9%młodzieży l8.' .:wencję hĘienyniedostatecnej'Częstsze 1!. tnmunosupresjioraf niedoz]'\ł'ion}'ch' wielu osób badanych. z\tiązanaz odcinl.częstość .!t]Ąlosi]l CPIs (celzdrc\ria.l8 61..obemość keszonek mr ou'aniasię oddziabłEnia czJ'rrnikówetio]ogicz.W}źej l07o). nąj( iej lokalVLlją.U dzieci około? rck. 10-20%AfiYka).0.7%stwieri]zono zdrowe pIz1zębie.amci 8rupip\ńelo\Ąeirplp\ip{/e\ iei Dowie. i lronot\(al s 'ut h$ie naŚie.ja reresji rolrnicżrmienia się z wie. cja do rozwojurecesji.l' formy agresJ.jem łuku fębowego.3do l00%'ptn Lr.l-'0.Łl% Azja.5% (w}'rnóg90vo)oraz 3.latkó\! (1140osób) i l2. chorobowość lat u pacjentapoilatnegozdecydowanie mniej pż}.u ż-l'cia \ĄYstępuja i Afu)amertkanie). Powlżej kamień nazębnyu 2l%' W obu rych 8rupachwieko' |er najbard-liej uogólrrjony mo8ą!Ą]\|ępo$a( i n.77o t a.16. lś% AĘ. NEĄNES I z UsĄ pży 5B7.yka Pofu. plfJpadl.\{tę. H% Afja.ch w przlT]adku recesji dziąseł opisująq.letniej' n}Lh'\Ą |Pi .zębie \Ą{.u'u.r. 20 rcku Ącia |elpsj.co jest Zapewneskutkem ku. . z Ioku 1987.Iziono speŁrieniacelów ŚoZ dla l8.ch i \t5'Śępo\Ąanieagrcs]'wnego przewleldegozapale.5% 0. ll ZL:::jNl!. rr:r.l klwa\Ąieniedziqsło$e.stępują mężczJzn (na przyldad w badaniach u młodzieży miało t.dki istotnie lepszew umiejscawiąjqsię w szczęcena kłach. ńunje/ /. kich powierzchniachzębo\łyh.ĄmerykaPołudniowa.p z0*.243l rvprz}padl.chorobowość esw'nego zapale.ach i tżonow.latków do ił]. obserwacjeserino okołololazJ częściej postaci a$es}Ą'mej. w tJłm]''ch. 0't17o Hisz. gómych pieńlszych koMJ'staniem systemu CPITN17' U 7latków rv 58.ię na przedtrzonow.ch kstanty miało rv poprrlacji 30-90 lat' odsetek mężczpn . i r. by'va no\ĄYchrccesji w poń\łnaniu do stopruapo' też nentach (1ś%Eurcpa Zachodnia.h. 0. zwiękzata się z wiekiem' Patologiata \Ą:7stępobEła nia pż}'fębiaw ńznych laajacttśńata\śród dzieci zańwno w populacjach o \ĄYsokim.m 11raŻnic W Tabeli 3'5 zebrano\\ł'nikibadń occniąjąq.g).to \ł]. się rv 53%no$}'ch miejsc w prz1zębiu'podczasgdy a€r <ię e nia pŹ]zębia jest ńżna w zależności rasy istnieią.ejc poszczegól. BadaniaepidemiologiczsĘ.'lrnej ńżni się na bowość Eulopa zachodnia.rr jest od po$Enie NUG opis]"V\żne u pacjentówHNlpozy.. dańl2.stą}iła b. kobiettl.0 Ame. tokatila.. przl sickarzarhdolny(h.choróbprzyzębia EpidemioIogia il rr.naj.1-ł.prcd:'spozJ'. wszystkich zębach.u prawidłowość b]ta zwiąZanaz powta.3-l.msię ulazem mechaniczrym prz1zębiapo' zębów.eakcjęzapalną.chfrel./ieljponi/pj 1995roku pźeprowai]zono W Polsce w badania /qy u 7.

Ifie nie plzepnr\€dzono celo$a.pż}''czym \Ą:vstę.](a. zasięg (piro.ierdzenia znarniennejsiĘ zwiąZkunabie.e . po\\'ima być speŁiona cztercstopnic 1dem ry.a on statu..spoącji na badany c4rrrrik i olłeśla siQr]z]'ko }zglęclne i pr4pisane' Po pohtiefi]zcniu znamiemego n. zaa$'alrso!\'an]. n].}nni.l \^i.iąz|:u c4rrnik moźeb].ny \Ądy\ł$ieku na poziom pż!'czeDu możnazleduko\\aćpopnez poprar\'ępoziomu hi.h iPdnokoPenio ll}ch s4 bardzicj mzległe Inżna hzono$(ach' Nlierau i FiebĘ2alrt'kazali rlpłrl cz}nnikó\r socja]rroekono micnlrh na fi€klencję r. stabilizuje się \' plzedzia]e6lH0 ]at. ną formę t-\. giczne lĄskazujqjednoznacznie'że\!'razz \Ąiekiem . j' U\. su w's]<aŹnka Ąz.ana.}\\n\' h /Jpdleń!17}. loka]ifację i mzklad rccesji dziąsel w pos7c/egól. tl u m u l u .e(esji. gienyjamyustnej./rlctn'^' . (lo?łqifu kohorto\[ch. minantl) orazmod!fikowalne . nr jako pra$'dfi$'\ cf]łrnik Ązyka dla patologii' \\ mndomizo\ĄaĄdl badaniach intenenq'jnj'ch modJfikuje się oddzia\$anie czlTnika ry}ka i okrĆślasię efekt \t postaci powsta ia choroby jej progresjilub odpowiedzina terdpię.\'stępo\t.i].ka (tz\Ąl możnapodziclić na niemodł. Poz}Ę1\na korelacja pomiędz}' $je. t l 2 r ] oi .lqtnrani"nr ri' . na.vka' . czepu łacznotkanko\łego55' prz}zębia. d€ zębia utrz]łnuje się takfe w tżeciej Clekadzie fJria' . ku 12-15 lat23. ] r a z t r z l i r i p j jak zapadaj4 zarórmo na z1oka1izo1'.lrasta tak.![rasta \\'stępo\Ąanie(plocent osób). Dla ocenl' łz-vka \\Istąpienia choroby lr danej populacjipod \\. odniesienilr ilo dzieo w .EpidemioIogia chorób przyzębia Ybne]ama i \qip'2r w badini^ch popula(ji japoń.] i] oftŻ \Ą]jccła\łskich dorosl]rhs] potrr. tĘej \\. i uogólnio.'Ppo\aniem r P. ło\'.J l.\.cL ze szczegó]n]mu\rzględrrieniem ncj' \cgatJ$.v 17lat j est \Ą. Zc f. u sce w ostatnicj dcka. a następnic spada' pomiqd.arie.ojo$e badaniaepidemiolo.. Ń"nl .32liii DużepżelQ. d]iugotńl.||hirI tLdn. nic.o\\ Je .d!'$embadan}'ch cz}Tnikó\Ąstosu. L młodzież-v pomiędz. d. \ m r r \1. ch!' $rodzolle lub Dab}te. $iek 15 nikiem Ą.fikou'a]ne detel.a]b'ch !\i badaniach di&l) obseNujĆ się powistallanic choroby pod ltp\rrem e|.IŹicci3o (qc + ol nojed}rrie vęstc tlstępou'anie tej pato]ogii..+d=n (odds raiio): llorazszans : -EE (attributable = plzypisane risk) Ryzyko n1'chgrupach Ńekorr5.L dlurafu /d\ip.ch.ch w.ck$cncja Zapa]eń po\\'aniepostaci zaa\Ą"anso$anej \!7rasta do okoto 60 rcku ż]'cia.]. 7ostaje sfonnu. P'p.'ch chorólr \l./]'ka dla agresyrtl1ch zapaleń prz1zębia.Pol. ccnt ZQbów osobę)i Zaa\!?nso\ranie na utratj' pży. \\ ocl1icsieniu do peńodontopatii sq to takie ce.nio$ cgo /ęb.ćhirkto\rlr. r o J o n l o f d Ll il iu m d .tki nazęb. ściej osób Z niast i u lepiej t\.opĆjskim Clabela 3'6)' C/lnnik rlzyka to cecha osobnicza lub narazeme śrcdowiskote Zńększajqce r}.Ńpo\tia.!t]stępo$ał}'onc Ćlę.r) r h\ (relatiye Rvfv|o Wzo|edne ł5l.2 M erniki ocenycfynn]kóW r}2yka' dającedanlm cu.ch badań ocenĘąc:. Z Wiekiemlt.w badaniu pże}cojo$5.dli''.ien]zo. Brak b d b+d :* b d a+b c+d a+b+. je się szercg mienrików (Ryc' 5'2)' Człnniki rrył./. \\ badaniu kliniczno-konhrlnl'In hipoteza ta jest sprawdzana.)= )*'. Ryc'3.f]. plz}'Cf}m niekonieca e jest to jej pĘ}'cf!.ic nd /"bd.f}']io roz}inięcia się chomb}.wlc.k.mjest ona testo$ana Z Ęlorz!'stanicm ńe]ocfynnikou'ego modelu stat-\'stlcznego. d . u u .stania Zapalcnia prz]zęlria lub prowadzą do !!.ana hipotefa sugerująca ztiązek pomiędf} potencjalD]tl C/lrnikiem (cz}nnikami) a \\'Yst4pieniem patologii.kształconrh' \\.]''\b\ ok.. czasie \lp\}em r\ielu czJłrnikót' etiopatologicz" p\. \\ badaniach szcfecńskich l. p n n i " $ d ż n t n b \ l t t m s i c ] .którc lriększają 4z1'ko po\\. r-a proccdura bada\rcza: Na podstawie opisrr prłpadkó\'.P.i p .un|.cm a rr. \\' p]zlpaalku poh'. rniern"ikllLirzrLi.skaź. / o 4i.

16'35.36 36'46.choróbprzyzębia EpidemioIogia Wynępowanie najczęst9a i |oka|izacja recesji dziąse|' N4ierauebig iF 1987f4 Niemcy 2410 (Wilrzburg) Niemcy (Berlin) Szwecja 7500 570 18-22 19. 31 f6.26-14.26.9ak 4i6Wszczęceiźuchwie 34.26. 14 41 .26. 26 16.34. vanPalenstein i wsp.24/.44.13 f4'.14. 26. 44 f7.50/a 36.34.1 98.5 96. 199210 Konopka iwsp.16. 1 82 9 30-41 42-53 2510 334/" 4Aak 33Ók 191a 5+65 444/a 464/.64 30818 3039 4449 50-59 60-69 70-79 80-90 69 9-12 11-19 20-34 35Ą4 brak danych występowanle w popu|' 30-90 lat: recesje>1mm 580/0 rec€ s Je3 mm'22.16.94/o 30.34 16. .|3.13 16.46 16. Ą4.33.4ak. Ą4 31. .50/0 > 97% recesjiżuchwie W Wszystkie Wżu.14. 199217 Norwegia sriLanka 480 20-29 3039 40-50 1 82 9 30 39 40-50 1978 bad.24 Banach iwsp.34 26.90/a 33% recesji klach na i pEedtrzonowcach 16-15.41.9% 100% Loe rwsp.41'11.hwie 14.24 16.1Ą'26 16.33. 199531 PoLska 501 (Szczecin) Polska (Wroclaw) 18.1%.4ań) 24-9 14-8. f2.24/a 42.26. 21 44.36.f6. 23-l'/o: 33-5.31. 100% (3 10% mm) (3 190/"mm) (3 31"/omm) (3 40% mm) (3 45% mm) (3 60% mm) 6. 15.8'k: 34.23.46. brak danych Kleber 19902s Kó||esta in i Uh 199ff6 20 24 35-44 16 18 39.3f 21 13.41.1-90.9'/o 28. 45.31.2ab 84.6-11. I 18-29 Serino iwsp199428 Szwecja 225 3041 4f-53 54-65 19901bad. .24. 45 16.f%. 13. 43-5.24/o 74.14/o 87.41o 4Ą'3ll 22. . 19982e Matthesen iwsp.41.so/a. 35 16.23.80/o 94. 198616 Albander badanle NHANES lll 198&199412 Tanzania 575 2A-34 3444 45-64 12 3039 5059 314/o 514/o 90k 18vo Gwinea -Blssau USA 83'/.26.14. 3f 41.16. 16.44.34.41 f3. 13-5.40/a 6f.5% 47 . 454.&89.Ą3 3Ą.

Wykazano perme chaiakerwielocz}tmikow anajestwielo_ genetyczna detemino więkze zaawansollane l za. 4 i 5 mm obserwo\ĄEno 3H2% populacyjnejzmienności czyn. cir'vciałami prz}"ębiaW}^lPpuje przy. ności 4. zapmponował w Iujmóww odniesieniudo biabrch5a. zapalenia przlzębia od braku istot.U podłozazmian łystępo. a agtesywnego ge.'mi. ą)mtttt|ls.lrcrcba może \łystępo\4anre zek z płcĘżeńsĘ (częstsze o dziedziczeniu ?€ wano od 1.rtnikiem powstania zlokalizo_ w cją zwię]śzonej tej populaqjifr€kwencji łystępo.mcz].rr4 gorszejhigieny podsta\'r'ą w}nikająmiędzy ilm}'rtrlze średnio mrue} postaci pEewleldego i \'r' socja]nc alozaawansowanej jamy ustneju rasy czamejorazze uzględó\'r' fomr zapaleń prz}zębia' szFn stopruuagrcsF!11ych ekonomi@nych. moie by. sji agreł1nych zapaleń rneó grup ernicnyl h u \'|ur}'nóra w}Ątępuje (odpowiedni prz1zębia.chhomozygotani pod \Ązględemtej taminy D lub rcceptom fMLP na neutrofilach 4a .i\?ł w w obrazie klinicz.że istomie profil itościowy gospodaEa (aktyw w1zszeniż u bia\ch' Uhata przyczepu5 rnm jest uĘbnej)z cechami odpowiedŹi chemotakwczrraneuhofiIi i produkcja Ęc' u u o ?3%częstsza MuE}. spole Papillonlefelre'a. Piętnastokmmie częstszew}stęporłanie rczwl. s\ĄoiŚr\łni prZyĘbia orazutfatatkanek niania i nisrczenia opsonizo\łan)ch choroby ku doncs\'m komórełAciinobącill:usactinonucetan. Dlspmporja ta w ndjrnlod5/ei pie przyldadwertmdzonejneutropedl' ze. padkl g|ębokości który możebyć ' s:\ ga lv tych grupachw5'mo 2l1% i 1yIośRóiiice te polimorfizm genów cx.9do 7 razy)'obecnie podkeślasię upb'\v |eno|ypor^yi "polou óorcbou1c}. paleniem przJĘbia \łskazpv€łyna jegoistotny zi\'ią.d. częstsze genowoi \Ąsńł(Łiałaona z cĄTnikami śrcdowhko. sięg uh?ty przyczepui gtębokości model ldinicznejekspre. keszonek u Mu.\łanie Częstszć wielo na tę . działanie czFnika środowiskowego lliusze ryzyko mzlvinięcia się zapalenia pĘ'tkina.r'ieku cu'mościowe niellobo_ zespole g 1 2& 32lal 1. U (cD32) na komórkach fagoq/tujqcych3s' osobni. nia przyĘbia u lasf' czamejw porórmaniu do białej nię.7) Istotn]. nąi.rexłerrcia zapa]eńprzJzębia (poligenołY)' t. zn.Irówi 28%częstsza Meksy. (I-ĄD.'z-rl n}rn peńodontopatiimoźe ytldaie cię.o. że I pł.tokino\łych' genetycznejprcdyspozyq1 molekular. że być si]i ejsza odpowiedz chemotakwcna neu.iJ Śię pre$|e]de8ofapalenia Powodemmo_ cięższJm pźebiegu wahał się od 3. jakościołvy poddziąsłortej i u Meksykanoamerykanówjest ono tal.M.jowe rmkazują. zlokali.:wen. netycznej predrspozycji do przyzębia wania odmialy allotjpowej R151 receptora FcTRtr wanej postaci a8res$lnego zapalenia gcnu l ei ep|orawi. omz awansowanie zasĘ zmian destrukcyjnych zębia jest większy w poń\'vnaniuz kobietami' Dla żeza m przytdadu badaniachNIT. ność |anodmeĄ kanow \Ą pomwnaniuz bid. teliczną gerrotJpuIL.iętnoddonnyĆh' 5. natomiaŚ ręcesji dziąsełponad l | 3 fifi o 12Ta dL geneBczn\33' ńżnic badanianad rnlodzjeliczrmza.!ystępo\!ać ta obŚerwo zębia.. d'iiedziczenie Nąiczęsciej ffi nłst l.nĆ sudal'i" pr.zn' i collana w gtupachraso!\rychemicznych.75 do 1B'B. byćodpowiedzialny o odpowiednio 23. u]'nika z Fedyspozycji genetycznej. ' do hofili u tżsybiałej.5:. adhezyjn}th uyrąna. u w$lępo aniu ora-//aawansowaniu jakojednaz cech \. dziedziczonlmiv"ielogenowo.ĄNES w USĄ \Ąlstępc l cnNottp naa"''ia u btiznĘt sugem.3: w u dziewcząt ńek1r 12-18lat w]'nosiło l' w \.9 (Tabela3. ro!t' eżpolimorfim ków będąc]. u przv. pefiodonlopatii jest zńzni. niejsrych uwarunko1vń międz'osobńczyc} i 547ol2\Ą(ze(niejs. UsĄ spośńd w}mi' IIart36 przlzębiaw opaiciu o wspoł.LĄ i IL]B iloraz szans pr}uebia o n4i. zowanej i uogóIoionej formy a€rcsywnego zapa]e. prcfuspozycja \tystępowanie. w wie odBrianyrcceptora cD32 wlstępuje pre. tórq przelr4eHej md'lŹ. W rasie kaukaskiej u osób z odpowiednĘfor:nq al. jednogenolltnr.żejcst to iedno/ \\€ Ż .zespoleDo\łna.o i 55-" częscieiu mężc/. u c7ę(Ljei mężc4 Równic7Z.Za]ealość' lub ilościowe limwanej postaci ag€s}Ąvnego zapalenia plążębia w ich pnebiegrrmogąlezećzaburzenia na gran ocltów obo.Możeto byćtakżekonse]. zespole leni$ych leukocy' niern pienĄsz]r-h chombieziaminiakowęi.l).c zapalen przy.ek.c. ru motekuł w whżesię prawdopodobnie wcześniejszjtn hzonolłów i siekaczyu dziewcr4t.prewa..I choróbp r Epidemio|ogia defelt pochła. wanie utlas przyczepuo 3.w jamie usfuej doka. Badania Kommana i wsp'37Zwńciły uwagęna 5 kjeszonek mm i wiecej.

1999 Pa hilliwsp. leniepżyzębia odniesieniu w Allele dlalL-1A-889 3953 1. dla gicznegostanu pfz}zębia.$I\ US'INE. 133osóbra5y kaukaskiej 35 49 f postacią lagodną. wv.kontro|a 56' 104osoby żóJtej Wieku rasy W 29.chorób przyzębia EpidemioIogia j'7 po|imońizmu genów .7lazy więkze Utńtyzębów ryzyko Allele1 dla lL-18 3953i palacze tytoniu plfyfębia oD = 4. tej 8resji ki deq. 10 ze dniozaawansowanq. 21' 49.53|ata.toniu 7.zdolność s'Zńkiego szńkiej reko.kontro|a 46' 112osóblasykaukaskiejwieku W 20-35 Iat.R(hjmmu.konano szercg pmspekĘ'rmychbadań oceniająq.ytokino!ł}ch powstawanie pżyfębja' Tabe|a Wynikibadann. i u5.67 przyzębiaodniesie. agresywne zapaIenie -z|o|Glizowane Uogó|nione kon. łe. lonira'ii powierrthni Lolrcnia.pEew|ekie przyzębia zapa|enie 34.zaawansowane zapalenie prfyfębia44. fe sT. żc poziom Ęieny jamy ustnej i związanaf nim bezpośrednio płJtki nazębnej ilość korelują Z \Ą]Btępo\ĄaniemZaarvansowaniem i cho. i 200f Yamazaki iwsp. J. wej higieny jamy ustnej na fapobieganiepeńodon.d Wpbłlern na zapa|eń 1997 Gorc wsp.df lencji wskazujQna specja]nąrolę takich bakterii w etiopatogenezie a8r€sjĄłn]'ch peńodontopatii' Wytiki wielu badairsugert|ją. 10 z postacią agres]. ciężkq 43z i uogó]nionq' 64 osobyrasykaukaskiej średnia Wieku 42.oRA PoI)DZI'lsŁ0l1 [J PŁI. 32 42 osoby kaukaskiejwieku rasy w 33-62 lat. uogólnioneagres}u/ne fapaIenie przrzębia56.].duje w duż].tce zapaleń dziąsełi pneł]eldego Zapalenia plz]zębia dowodzi możliwości modJ'{ikacji tego peńodontopatii' cz]'rmikaetiologicznego poddziqsłowego obecność biofi]Jnu mikrcbiolo. Allele dlalL-1A-889 3953 = 2 i ll-lB OD p?yzębia od l8'8naręższe fapa|enie w nresrenru pos(acr 0o ragoonel nrepau lqcych Wiekv W 4G. topatiomi próch icy zębów W1'kazano w1sokąsrvo.ł\ HIGIE\\. gramówopaloci na rcdukcji prytki nazębnejw plo.ej hi8ieny jamy ustnej i blaku zapalenia dziasełjako cz]Dnika prognostycznego fiZjolo. genotypo.60 |at' Allele2 dla lllB 3953 0D = 4. 2001 Ł czynniki modytikowa|ne filal. 90 osób ńsy kaukaskiej Wieku w 35-55 przewlekle lat. najciężsfe zapa|enie w niudopostacilagodnej i agresylvnej.chwp\'rv łłaści. Allele2 dla L'lB 3953i palacre ty.n. 49 . nioną. 142osoby kaukaskiej rasy w wieku 62 16 pżyzębia Iata. Speqfika s}dadu pbł.M/nq.|ępolanip w ubl'tkach o sz]'bkiej utracie Fryczepul rv!-sokic po/iomy Śs|Pmnse i mipi\lo\ĄP st\oi. do Allele dlalL1A889i lL-18 2 3953 niei paqcych = 3. rób prZ]zębia'Na początkIlat 70-. FI.75 oD zaawansowane zapa. plzy uogónioneagr€ s ywne zapa]enie zębia18.m stopniu o zmienności r1zyka postępuchomby. i zapaleniaprz}zębia.2 ilL-18 dla pa|qcy€ hi niepa|ących istotnych brak pacjentami róźnic między a kontro|ą' Haplotyp genulL-10 = 2. do N/ccvire iwsp. 2000 Hodoewso. agresylvnego zapa|enia W niesieniu przewleklego. ze zaawansowanq. i I998 pow}żej |at.9agresywne zapa|enie w odniesieniu kontroli. gicznegojest dezbędna dla zapoczatkowania pro.I I ]\III(Ro. Actinobacillusacti.42 średnio. ciężką 12z i uogó|.Wysoka skuteczność pro. 2000 McDevitt iwso.39dla ATA 0D przyzębia od.kontrola 52. kontrcla.TKI \tZEl!NIJ od pueprowadzenia w polo\Ą'ielat 60' przez Ióe i w'sp'zflallych badań intelwencyjn]'chu stu" dentów wiailomo. noglobuLin możliwość ielania czlmików wĘ. istość dob.

5' u]mstka miemik ten dla Dta alaczącej utraty kości bakterii tych wt'nosi odpowiednio1.3a populacjitej w 2.lku obecności Pot?h3rlomoi?as gingioalis tĘTosi l. a Lakips7c7epy $Ą\okiPiIolś)r4o((isa identfikowane u osób z sz}trkąutmtą przyczepu i kości \ł]'rostka(szczególlriew pM}!ad]{achposta. U diabetykóww}stępuje większe zaawansowaniei zasięg zapalena prA'zę. bia. jest dlategoteżzmienione chorcbowopt'Zyzębie rc.u \4lTostka3.Iku . u którJch w najoęściej świecie ystępuje cuhfyca insdinoniezalezna (\TDDM)' we rłszystkichgnrpach wie.6. co takiego|eczenia. nie chorób pżpębia \ł odniesieniu do niepalącyĆh.\. nych wykazano istotny związek pomiędzy ogólną gęstoścĘ źuch*Yistot. a iloEz szans ub}t.zycy i l. przebieg! zapa. o bdkPń.? i z obecnoścĘ w keszonkach bakterii ualawanych ra wirulentne (oD 2. stanowi jako prawdriwego na wen.występowaniem zalElenia pą'zębia' Na pod. mająwiękzą frekwerrcję.tylko dla cu. ci Zlokalizowanej)'Spośńdflory poddzĘsłowej osłych ze z!''iększonJ'mrlzykiem progresji zapale.lla ciężkiego że 2.h wirusów z glupy IJe7pes' szczegó]l e wirusa q'tome8alii (EsV"s)' w}stępouanie tego wirusa jest uwiqzanez ciężkimprzebie" giem zapaleńa prz}uębia (oD 4.TE cHoRoBY oGóI.:ązane Iloraz szans (oD) sĄókiej utraty ides fffsathtLs.|zonych oś. wm.E spośńd wie1u chorób u]dadowych badanych jako potencjalne cz}'nniki ryzyka dla zapaleń prz}zębia.źe wirtsy opryszczkipoplfez miejscowe dfiatanie immunosupresyjneułatlv'iaja wzrost bal.iż zaawansowaniecukrzycy' kamienia naddziqsłowego wiek pacjentai obecność są istotnie związanef nasilon]'rn.te om chorobotwómzJmdla pŹ]'zębia' Dodatkowo mogq one rcpliko\aaćw kieszonkach. oftE zaawansowaniem iż stawie badń rych oszacowano.4. wanie zaawansowanej kich keszonek pn}zębnych u palaczy w wieku w 20-35lat jest 1.2). ku badń) obejmującałącarie2361 pacjentów wy.o. kowych pacjentów z NIDDM stMert|zonoczęstsze peńodontopatii. kazała. potwierdzonotę zależnośćbadaniachpŹe' w kr.Balr Ęp 1 zaleźno. choroby i od 5'3 do 4. czynnika ryzyka Wskaźnikem ITzyka dla zapa]enia przlzębia możebyć osteopoloza.a rcsoĘcji kości wykazano dodatkowo. koho. wirusa Epstein.|aw\kim równieżpoMerd7ono is|o|na uiemnq mineral' korelacjępomiędzyparametmmi gęstości kieszonek dziqsłolwch. gabinetstoma. Dla te ści $Tnoszą|oD 5'1 dla pro8l€s]Ą'vnegoprzebiegu bakeńi pato.toWeoraz interwencyjnedowiodłyżepalaczeMońu zasięgoraz zaawansowa.82'3 W}stępc lenia plŹJzębiau palącychwTmosił firary pEyczepu oraz głębo. zei\\arcm dlaHetpetaDiridae.chorób przyzębia EpidemioIogia jest głó\\'nrm czynnikem nom1JceterncomLtans etiologiczn}m aglesJ'i\Ąlych zapaleń przyzębia speq. kościszkieletu a gęstościa nie większą utratę przyczepu łqcznotkankowego u pacjentek z osteoporoząoraz wię}szą sldonność do utrz}łnania zębów z głębokimi kieszon]<ami w pMlpadku prawidłowejogólrrej masy kostnej.ficzne odmiany genetycfne tej u młodzieży.33 w Badania wskazuj4 na }Wstępowanie kieszon. Złrócono takżeuwagę peńodontopatiina pEebieg cukrzycjł na \apl}\v na mniejsze zapotrzebowanie In zaobserwowano pe. pŹyczepu w plf}la. w W badaniach przeprolĄa. \\B\.5.trazy częstsze oclniesieńu do nie. i sąPopharomatus gingfuąIis BacterG ria zj^. w]stępo\Ąanie prZyczepu łącznotkanl{owego i!5''Ilosił nich u L. Bardzo spektalulame badaniaprzepmwarlzono u lndian Pima z Gila Rivel w AIiZońe.6-3.7i 2. się sz}ókim postępem kach charakeĄzujących zmian destrukcyj[yc.yjnych statuscukrzycy periodontopatii. ilolaz szans. do. nzyko uzględne $ysĘpienia peńodontopatiiu pacjentówZ NIDDM jest 2'6 razy więkze niż u niediabetykóW pźy uwzględnieńu plci i wie]o.iodonto|o.2 dla obecności gennych'SugeIujesię. mają od 2 do Genemli1e szacujesię' źenikot5miści 7 mzy większe Ęfyko iozwinięcia się zapalenia przJzębia' Metaanaliza (zsumowaniew]'rrików kil.B. dla Bacteroidesfo|suthus2.oojo\łych kohońowch. |eczonych u osób Właściwie sulinę gIikozy|oWej poziomu gicznie spadek orazzna(zqcy podWp|}Ąvem Pima hemog|obiny u Indian z NIDDM dowód z badańjnter.s8 nej kości głębokoścĘ a illl NIKoTnTZIu Badania pwekrcjowe. palącychl€8ulamie odwiedzajqcych 50 .U kobiet postmenopauzal.

esps}. sh. ku 15-18lat 35 75%. l ] srr'.DKo\oNIICZ\.2dla sz}ókiej ut"ty pP.us W uaaniactr pżekmjou5'ch$.obr po ut\/Blednipn. setek pacjentów ze zdro\ł](nprz}zębiem:dla \Ąie. ffi sre. Indonezja) stuicrdzono odsetek pacjentów ze zdrcw}'rnplżrzębiem:dla wieku l5-l8 lat w przedziale 0-77o. Chiny.f}uębia. Noła Ze. Korea omz o średnimprcdu]<cie Pofudniowa.wpl].rus SPoŁEcZNo. nikami Ą'Zyka dla chorób prz1zębia. niu mają4]gotnie l ięk/p r}"ykopouslani] .dla pal4c]''ch przycf}n tak niekorzystnegorłp\wu 2.fębia- jak kie warunki społeczno. patogenn}.espsychologiczny może zu'iązany większą być z frekvencją i zaa$€nso\aar em pŹeulekłegozapale. lcnia prz}zębia. (Indie. przpębie może acjęfinansoNa.lm\ moi{' . o r]zyko rczwinięcia się kacji mają istotnie r.dla wieku 5H4 lata G-2%.W krajach o niskim produkciebrutto (Tajlandia.I.n. bruł srirq. z kieszonkami pondej 6 mm: dla wieku l5-l8 lat 0-2%.'ieku 35'|. nikóW ĘuJ'kaob]icfono'żeosobypŹeżJĄ'vajqcc s!.wcześniejsi w odniesieniu do l.Ircwotn-vch.Genco i wsp'40 martwioych chońb zaob.'yższe chońb pIą'zębia' Azja stanowi dobry przyklad ilu. szą]iczbędn]bnoustTojó1! kach i ich utŹ]m]'rvaniesię po leczeniu. wT.ekonomiczne. z niedostatkiemfinansou5tni manifcstującys1ę prfebiegprze$leldego ko depresja wńwa na cięższy zapaleniaplzluębia.Wśród nikotJ'Iifmu na stan prżpębia \Ą. dochód' poziom edukacji i miejsce zamieszkania są wskaŹ. powiedzi komórkowej i humoralnej' sieci qłokino.Australia.lpvna więk. stfujacy {Tń]nvczJnnika ekonomicznego na stan prązębia.Wna odpowiedŹimmunolo' gicznGzapa]ną(mod].?dpa. obniżeniĆ stężeńaoksyhemoglobiny na' w czającT). czJ'niach dziasła.ouai obniżcniem ustnej)'które decydujao pogorsze iu stanu klinicz" negopź].EpIdemIol09|a cnoroD przyzęoIa tologiczny W badaniach amerykańskich NlJ'ĄNEs irur\.!.ch) funłcji fi. nia prrrlębia. żesh. Iłaje o najłyższ}mprodukcie blltto na jednegomieszkańca (Japonia. landia' Zjednoczone Emi.mienia się39 e Upośledf ie mi}rokĘżenia (efekt naczJ'nioobkul.t\ . h zarhouańtna prz\']Jdd d|. dieĘ i dostępu do opieki stomatologicznej. Irak. wieku 3H4 lata 3 20%.aĘ Arabskie i Ifuwejt) brutto (Malezja. serwo$a|i. Wiet.u h ( /.fiłacja flm]<cji neutofili' od.uczc8ólnośti potł\ldw"ni.chw heszon.Wńl! stesu na bJć jednak minimalizowany przez odpowiealnie zachol. ' upośledzenie h.I' Ta. nikają z innych zachowań warun. ńw. Bangladesz. jak żc ia odpowiedzikomórkowej gospodaĘa.rrikaz obni. proz. Po uwz8]ędnieńuinnych t7]. )l . wej i molekuładhezyjn].4lata 3-327o.zepu tą&notkankowego l'9 dla uĘtlrr kości i $TTostka o. 0l '12329 o.l]a powstania peńodontitis \lTnosił poniżejdziewięciusztuk dziennie 5.chosocja|rry źe nl'iqzanygłównie ja.'ania' Zwiquek pomiędzy stresem a zwiękzon}m ł4kiem destrukcjitkanek przlzębial\t.r5 Różnice te \Ą1. dla po\\'yżej mm: dla wieku 15-18 lat z kieszonkami 6 0-1%.9.Arabia Saudyjskai Turcja) notują od."nników ryzyka dorriedziono'że aktua]ni palacze Ęto.oblastów ozębneji osteoblastów.dla wieku 5H4 lat 0-9%.dla l.lrdesieniu akceptująq'ch w do s\ł'oją sJtu.voje niedoboryfinansowemająoD 2.812. Iran. io\ĄPj higien} i.ykazano. Nepal. ków środo$'iskoi\']ch.Glupy ludrro' ści niskim dochodziei /lub niskim poziomie edu. s}Tia) omz najniższ-lĄn nam. homeostazyw sieci mediatoro.a w.7 ilości wwa' niepaląc}ch'zaznaczyłsię także\łpĄ^v papiĆrosów dla palącychpo\[żej 31 szhrk lan]'ch dziemie oD .m / p. ńeż z upośledzenia }'ej łączącej układnelwo\w endokrj'norwi irnmunG logi{--nyWiele deprcsji pro$'adzi takze do nievvtahnoł i Ą.utl.

.Z lqtr'iadu zebranegoplfez lekarza w rozmo\rie z pacjentem |ośdv\\/q'4 Ą u/}sl.'ch 5ię skafg ]ekarZ Zbiel"ja.r' bie. dziny Dlatego przeplo\t?dzenie anarnnez]rczęsto nie jest łat\ve. doĘgqce obecnejchomby osobychoregoi jego ro.Iłorvego rozpoznana jest dokłailna znajomość metoil badaria cho.Zębia. pmktycznc Zapo. zt. nośćfcstańeŃa llynilólv badań i $''.z za. bad7o czę. cholego'Postępw dziedziniechenii i nriazane]z ru4 tecbni]dlaboĘtorincj. bó]ui obnęku orazruchomości zmianJ pozJcllZę.'Ą/' klini(/ne8oi rolpo/nania Badamic p o ti l. eW umozli\łiajqq usta]elrieewcnfua]n]. dzi'' r.znalzenie iaJuni.Ji doswadcze.]lub /ębo\r' l.akte. czej postępuje z pacjentern się onieśrnie|onym. Zna ic się 2 obja\Ąamichorobowf. nia się pie sĄ'ch obja\Ą.h logiczn}chlĄ'Iioskó\Ą' podsta{ą irluumo\\ani3 ldioqn. doeg Woścach' zJpe.qpo'.E-rpo\Vinien z chorym' za|eł to Wznacfnymstopniuod osobowo.inJnma'j..r.a szczególrńc chombąprz].zen. Wania|ekaża pooątkowychmornentach W kontaldu b.nieIracze] osobą a z t. musi staraćsięnapnr\lE.któIe 55 .entgeno]ogiiitd' o8l1rmnietfbogacĄ' \!' ostah ch latach sposobJrozpozna\. \Ą'fględlieistnieniatego]ubinnegoolr.\'czącJ. sto zdaIzasię' żechol-".u p].udnością Wypowiadajqcym o swoich fomacji do1.mikrobiologii' . w ramachpostępol.lasanl" .l'ch. ich leclenia lub chońb q'Śemo\Ą.Banach Jadwiga Wprowadzenie Badaniepodmiotowe Badanie kliniczne Badanieprzedmiotowe '.{Cprerqiad.kle od posta\t'ienia chorcmu pJtń. lecz w1.potrafiok.leldej'a do takich należą chorob]'prz}zębia' pacjentó\r z chombamijamy !V odniesieniu do Z ustnej. tinien zebnć ta].poaunia na dodatko\r.o Zasadniczl.ldóra poprzez|icfneWift.''ciągnięcia jest z ni.'ch mowanym.a osoby bddd-qce. odpo\Ąiednich rof. lrunimo. niu uniciq.l przeu.i ił1'. pewnqŚiF qrviad.vania pedodontologicz.eśLić nie dol. sferegll ęs' Ro.] iÓto Badaniezacą'namyZ\]. ściskh regu|doryczĘcych lub pon'ol' tlposi".' nd.ie żałować c/asu na jego przeprotadzcnie."n'n" przl rn m popn. jalru. lub o5ob4 na]. osĘgnięciarr.l.ania chońb' qla'. baftbiejjeśli czyona choroby t"\'In clol.ów k}a\tienia z dfiqseł'ich postępo. zaha mowęna \tŁści\letory Po uąśkariu od pacjentaingló\łn].\}iadogólnolckŹiski zdobywaduże dośw]adczen tym Względzie.ch chońb ogó| n.'mi oraz umiejęt.tń. Nie ma.\'ch. badającego piensz}'ch objalrólv Chodzi nie Cfasu \. niestety.. /d$t/" I]a]r podstawielqników badań ustalać ro7. ie nip muina \a|ł)l jcfual.W.lqczńena podstawiecałokztałtu oha. czy]iod zebmnia $l'wiadu (dIĄmŻe. zu kliniczneśo' obok \!ięc znajomości teoń.Pl.\'ch.ładnej poczatk.Izić sci' cha.v}'stąpienia ^vhszcla o pż}'puszcfa]ne usta]enieczasu po]a\\'ie. pJ.ty gabinecie W lekarskim nego.obJ.że.tania dary c]lolobl'i dopiercszcuegóło\re poz$alająna wfględniedoldadneokrĆś]c.m $'annkiem prawi.

2.zmiany u lekarzarodzinnego lub specjalisty domatologicznym. Pomo(n).chorób krwi. niż pół paczki dziennie. llĄ o c/ zdrowotnego Aktualneproblemy zdrowotne. zmiany w le. Papillon-Lefevre.'tając o zaismiałe w międzyczasieprcblemy zdmwotną stan upnednio lozpoznanych chorób. zespół chediak Higashi itd').nje.m pr/pprowdd/pniu w l-akiego wlwzó. binetu po mz pier.tę nienia kwestionaliusz zdowotny zanaczając przy jednocześnie p}.'kowania pŹestrzeni mię.l[Lłl jqc do lqtviadu stomatologic lego na]eżyzapl'tać pacjentao: gabinetustomatologi(znego. karty pacjentape. niekontro|owana). inJekciawiĄsem HIV AIDS) nabierająqchmraz więkzego anaczena w Ptiologiińońb pr/Jzebid'\Ą w\'viafuiezwKńc rla.e8o.4.hypofosfaDowna.nając $vwiad i badaniepeńodontologi(zny po\"r'inien uzlskać doldadneinformaqjedotycząc€: pa(jenta sbon\ pr/}"ębia /e do|e8liwości dotychczasoiwchzasadutE]'m]'rĄŹnia Ęieny ja.Prawidłowo ny Lwestionariuszpzedstawia IVc. tazja. fizycznego i chorób zakaźnych skóry upoś|edzenia j umysłowego.. ag€Ewnego du powinno dotyczf także c4mników ryzyka (na pryHad Śtrps.szcza.' lub.. dole8li\.tanie zęMw).podajac swG je dane osobowe.tanidch . ze !!ych. czeniu oraz o ewentualnąwlz1tę u lekaiza ogólne.kliniczne Badanie Dokładnywywiad dotyey: skarg gtóWnych. rraw5/ki zębami. rĘra. się DobŹe b]'loby aby paqjentzgłaszający do ga. dzlzębowego do ocz3. ze Pacjentz€lasząjący dolegliwości strony prz!Żę.zaĆiskanie zabiegi profilaktyczne (cfęśtotliośći metody 7ębó$.i\śfy wiz}./onp /abiegi .o adres e|aża Ieczeni€ zaap|ikowane rodiinneqo Iub specjaIisty.wanie s}slemumię. i]sóW naduz$vanie alkoholu). gor' 4.!su leczmie ortodontyczne. wiadu możebyć dołaczony ńodontologicznego' sT0]\I.ostatniegobadania ogó|no|ekari skieooi ieqo wvniku. chorób uwarunkowanych neutropenia.1 Pacjent gabinede w tkanek pr4lzębia (na mają up\Ąv na reakĘ$ność prryLlad cukrzvra. o cjentaw gabinecie pmfilu peliodontologien]Ęn. ogó|ne W odniesieniudo chorób serca. Ryc. . 56 . statusu zawo. rlłrlnl lekarz czr. ] Wstępowania la1r"wień samoistnychalbo poja. . L pd(jentd4|dslajq. \l\. uĄ. Kwestronańusztaki zawieradane dotyczącechońb przebltydt obecnycĘ ich lecze nia' a take eilenfualrrychnawków G)a]enepapiB \łykona. i] zaburze a z€Rzo\Ąę' (zgĘr. (padaczchorób neuro|ogicznych (zespói genetycznje ka). nadużywaniaaIkoho|U.tał. p].tki nazębnejob(> paqjentów: wiąfujew stosunklrdo wsz}tstkich plinIonoNT0l0(ilcz[Rozpo.ĄToL(XiIcZN\' hzlstępu.hirugiczne w jamip ustnej. na otrĄTĘł do $yp€ł. bia winien udzielić inJomlacji odnośnie: l l początkui czasu ich tnaora. upgol rR}ł4'l)' Nie be/ zrra(?enia zebranie ' rodzirrnego'gdyżpredyspozycjagenetyczna wiadu jest po\tażnie w brana pod u\łagę niekórych tlpach i zapa]ei plzJuębia(doka]Ło\aanauogólniolrapo6tać zapaleniaprzJzębia)'Zbieranie \Ąywia. czepy urupetnienia prctetycznei r. (lĄz\q HI\ł ' ponadtou\'vagę choŃby za](ame rra leży stomatologi@nego.óorob\ u]dadu seĄow(>nacĄ'niG jeś w\.pa]eniepapicro<oll. a to w celu mbmny zespołu )onego ru niebezpieczelisrlmkontaktu r lawĘ pa. na7wisl.ię na ponortn4ńz). cukrzycy (kontrolowana. 4. szcfote(.{ościstronystawówskrcniowożuchwo. $resu psycnrczne9o. pa|eniapapierosóWWięcej dowego i socja|nego. IiVWiad dotyczqcykontoli pl].ria dzrzębouycn). go tę winno się tylko uaktuahić \Wwiad. powódjego zmiany którego uczęszczał i . częstość odwiedzania do nazwisko popEedniego lekana stomatologa. my ustuej. przycz}Trę utraconychzębót przeprowad.

E:g. ł' s. E ^. e I U 5ge:9. ł ł . .9 'ó E 9 I € ś = E EĘE ł g F3 e ł ł :g T g I I P 5 == ł r d p Ól.) a E 9.-a !ar aflua a! E-3f ! t tl L] -l O -] -l fJ .ali]! F!-- a:]!a 'E l]]l a:] --!!!!!!a!! .2 Kwestionarluv zdrowotny o o o i ' E E ł Ć o o . .9 . =i B:: o o o .: 95.: '=Ę_aE EśśEE E!aa- :ż' FE 51 . = a .': ą e p :Ei : *: ==E ł 3Ś źE ł ł * E Es . +ł a E E o{J Ry( 4.€ 00{J I35 ł ł I P - €P = ! o o o o o zao!aa!fr FaaaaaO!! !aft:l !lll:r 9 ! d:ę E E € .9 E e '.9 -9 : : ! .:a+^.. . . Y .) ..9 e E -9 ^. ś.9 rl rl Ll - a . E 9Er x ! :e: i E:-e = = 6 6 fi* € P Ź EE!€9$ Ę l3. ś I ! .9 e g 6 U -' - E9 a s. iEE€ E I E E = = = ź = 6 ł f E ! ś a a : BEE : ł F q E E5 .Badanie kliniczne za-.

=! o+E' <f *..ĘEElTe:Ęś :E '.:JJ +]J. 9H'F s 9 9 9 ó ż = z 5 I s ó- o = = ś f I B c I B B B 0 0 E 6 c s ż )ó .I Badanie kliniczne ŹE E F@ :a ' ! b Ę1j. EE* E€ś FĘ E: :p ą: EgE E i B E E 0 g E*€E ą.

Aby uni](rr4ć blędu dia. pźeFowad7a się bada.zaleca się jeszcze badanie Wykałaeki. powonierua opukiwaniem zm}słem oraf mierzeniem (7'?en&ro'io). rodzajużylvanej na kształtnosa. tle dzielnłm' bar.oks}. zowej oraz obecność pzyboów do oayszeadodatkowych . 1łej formowany o wzrcście na]daduczasu i kosztólg ja. remu Mlu. {nitki gaoteaki międz}zębową go badanie fe\Ąnętrzne. i podoczodoło.lub foik ap.dzo delikatnie. śosowanie nosa i w fałdach nosowo"wargo\Ąych' Pżed prz}sĘ. n. W prob|emy: mowaćnastępujq.a zldaszczaba. Badanieprzedmiotowe pr4"Zębia na celu ustaie. lonegoschemafu' Najpierw nip ogó|ne.ścio. prrya}nę q/ch miejsc. & ści bólowe posługjwaniadodat.rnalny i $skaznik płJtki Pl'I wg si]iess i liie .i\yk. ponieść' kie musi Informacja taka może być do' datkow]'anczJ. w badaniut]'rn poshrgujerny ogĘda.możeto sugercwać istnienie oloesu zaostrzenialub ismie.witówwokół skrzydełek (zas pośWięcony ten zabieg. powinienobej U pacjenta rozpoc4najqcego |ecfenie t\ę8ooml /ębodolo\\e8o do|ne8o). badaniuna.balwę skóry wil8otność błonyślu. szenia wysiłkuw celu utrz5'rn1t\ania odpowiedniej jamy ustnej.Ę Badanie k|iniczne wiającYch podcfasżuciapokafinówlub szczot. zc chowanie się paqjenta'$. obecności \lydzieliny rcpnej \'rkieszon]<ach zębnych.abyńe sprawićcho. szczególną uwagę na| skó.\Ął. 9&n'rn'łNrnznrn4rRZUsTNE z\łraca tu slę 59 .wierrie.rndo zwięk.Wlstalczą \łó\aczasońentacyjne inJormaqje o mięl&im lub Zminera]ŁowanFnosa.I. badaniezełnqtrz. $ystępowanienieprzyjemnegozapachuz ust' Stan higieny jamy usttrej pacjenta odzwreiroe" dla zakres zabiegów.Badając skóĘ twar4. W prz]padku higienyjamy ustnejpa.Pl. szczoteaki jeś|i pęakowe).oczy oko]icę prz]'uszną' nos i węĄ chłonne. obrazuje on stan jamy ustnej. usta ich na|eł okoliry uszu' Niekiedy pacjenci zgłaszają dolegliwo.a pżeśżeni międz}zębowych dentystyane. higieny ok€ślenia stanu higienyjamy ustnej na]eży do jamy ustnej (wska. pieniemdo badania$ę/|ów l hloonJ(h' kończą( e.Iług usta. prŹepm\ładzane ono we.. \aykwiB obrzęki' W badaniu gło!'!y z\łTacasię u\'ragęIra ewenfua]ną bolesność lub zniełształcenie.Wuje pżede wszystkim jej się zabar. nie stanu higieny Na pieJwszej wizycie nie za\Ąszemozliwe jest higieny jamy ustnej (na przy. uogóIoiony lwsięk ropny w przyzębiu).ę twarzy. badaniem palpacyjn}'rn (penj?^io). jamy ustnej nia ujść ooktadny Wywiad dotyczącyhigieny nent! tójdzielnego (nad. usta|ićg:lówniestan spojóweĘ popzednio rtosowanametodasreollowdnia i jej r ich zabarvrienie. okeślenie\łskaŹnika }iładWzodziejące zapalenie dzi4set ]ub przyzębia. va'egolnlm lwrd(eniem utlagi nd Zd. jest gnoswcalego. bóIu i obrzękudziąsel iąseł. na . w .\ły popmwęlub pogorsze. następnie przechodzimy do bada. się kowalia zębów cżykńĄawieniasq ciąeleczy z przerwami. ma Badanie p.'IrnikiemmotJwując}.j"nt winien b\( poin.wilgotność obecność i $'ykwitólv @ęstot|iwość' W badaniu nażądu powonienia zwmcamy uwagę szczoteczkido zębóW . cjq stawów sl. Wstępowania owrzodzeńdu ruchomości zębórl wędńwki zębóW obnażeń korzeni zębów przy.lanie prĄlębia' Badanie pżedmiolo$e obejmuje adrówTo jak i we\łnąt-zustne. zapześta| uż}.i\'ych chombami sprawdzania sposobów 5ię lub przyborami łowymi m.roniowo. konaćstosującwskaźniki hjgieny p\.jakie \rykonrrje on \'{ domu w celu usunięcia pĘtki nazębnej. nia cą'alnikauldadovego. się (plptio)' niem (inspeĆ'io).ędzyzębowymi' ślinianekprz}usznych. odnoto.żuchwo.yglądi skóĘ jego t\łarzy a następnie badaniejamy usfuej.tki API \agI-angego lłsp.zedmioto\łe pra€ nie stanu obemego (st4fuJ sans)' Polvinno ono pr/y w bć przepro$adlone miaĘ możliwo\Li 5wie.|zienazębnyrn.e rząduufroku naleŁ.) (patrz Rozdział8)' Wartość WskaznikahĘiely winna być zapjsana każdorazowo karcie badń pacjenta.Wania. głowę.jest to zwi4zanez d}sfin*.

chwie.lkowe (ndi ]. nieplawidłowametoda szczoteczkowania uzębienia) Dochodzi wóWczas ' do odryWanie dziqsła obnażeń zębalub zębóWw w1mikutzw recesji dzią. stopień wiĘotności. sta. węĄ chłonnepowię]Śzone Z powodu ostrego Pży stwiedzeniu In lub IV t]pu pEyczepu lvę. streFrdria. kztałt i przebieg (obżpLlmidn} prem\|o\Ąe' wienie.|alcj do t.szrzelin Stillmanna lub i eu'enfua]ne zabuuenia rozwojorve waĘ..zy' obecności \lysięku w szczelinie dziąsło\Ą'ej.Izidełka Igi gómej i dolnej' \\€ Placeka i wsp-si. )|epuiai nicn! diagno\hlznei jak pfedsionka jamy usfuej.rn. odnoto\\'uje ełenfua]na obemość się postępo\Ąaniu lekaiskim' często są one pG tok. .ch d2iqs|a i'łubzgĘzu umzowego' nieprawiilło\lypnyczep wę.czy jest ona {ystarczająco szeroka (po*l.ęJĄ .borłei i m. \Ą/edług po.ka jP\| ro!\nieżp17} lR){' 4'5' Te\l lPn \Ą\ka/an} iTr. Liot\anc jest na granil\ d-/iąsla pvyl/epionPgo pżedsionka jamy ustnej. oraz \\ylś'ity /d]iko\Ąe. \Ędzidełek bocznych.Iz.rłG. festonóWMc calla)' konsystencję. tflv penetrującj.zastestupociągania Ry(' 4.lmphaticisubmentlles).d pru e.P.]l jP balla się r(e\\'nę|17ną ich spoistościlub ewentuaklie \Ą1vołaneob. gdy wędzidełko pnyczepia się do dfiqsłaplf!" leżyspra\\dzićczy powiększe e jest zlokalizouane gi jedncj grupy węzłówchłonnych)' uo l Zepiun.. i błonyśluzowej itd. \łzględnie kalibro\'vanej sondy jego sfemkość' Badanie dzĘsełdoĄ. i Na]eżyocenić. Ruchomość dziq5ła dfidełkawarg i.Ifielrn]'m sztucznJm' lub brzeżne' brcdawki . pu \łystępuje wówczas'gdywędzidełko waĘi zloka.4ubjęfyka.g.hń.'ej strefa dziastaFfycżepionego' je (dziąsło cz}na badanie wewnąhzustne'Przeprowadzasię Wzmkorrc i palpacyjniebadamydz.Ęsło ogĘdającwargi Zwracasię uwagęna ich zabal' zwTacając uwagęna jego barwę.którcmu to\łaEyszypielwotńe lub wtóInic \ĄaĘ i pżedsionka jamy ustnei mzprr Zwężona ny śluzo!.\łT' i u]Ąvijajqc zermątfl pa]camiobuĘk ($'ilgotność' knrawienia' Umoż]iłia ono ponadto stwien]zenie na zabań{ieniei stan strefu przejścio$ej Ideina). rcs)' po./ęśLidnie W kieszoncept]'zębnej lub dzĘsłowej. w z pod:lożem są rvórłczasnieprzesuwaLre'hvafde. za pomocąq'I. $'zglę.Ifiąsłowe.i szerokości dziqsłai gtębokości 60 .ia./proLo.tak w szczęce.iqsło pżyczcpione).lżuchilowe 1bdi Lamphaticisubnkndihtla. w pźcźutach no. dzidełkanależyrł]'konać test pociągania(]łll. danie . 8rubość (rozszczep pżetok cą'nnJ'ch. bm.vlrńżniasię cztery typy i nowotlvorcrwch'Badaniu poddajesię węĄ chłon. w śviet]e.pia (dotyclącc prz!. na. brodawkęhędzidło$tlika bolesność uciskowq.iPkd'/ami przyśIodko\ł]Tni' zrastanrasię Z otoQeniem. czyjest zwężona pierwotnie (cecha 1 BIednięciedziąsła wr:odzona) wtómie (obecność lub wad zębow].ierdzeniu II t]'pu pfzyczepu wędfidełkawargi B'ID'ł\IE \\T1\T{]\TRZUS'I'NI' Badanie MG do]nej. gicznie pży@epionegowędzidełka i wa€ lub jęz}. niebolesne' lub st$. przetokirvaĘ i ich spojenia) W ba.z.o /. Pier'\isfy t}p przycze.3 Reakcje dziQse| wargi Ióżnic4 całkowite. Ziamino\r. przyczepuwędzidełka ne wa.ne' nad. Badaniewęzłów clrłolrnJ'ch ważn]melemen.ide]]. szerokość strefy dziąsłapEyczepionego jest pod. nałżerki)'Następnie powiĆżL}Uie sa]g' uno\Z.iLa.kiempozlrala na określenie Ętów ust (zajadypęknięcia. jest Z klinicznegopuiktu widzcnia pożadane ba. ' a daniu tj'm dokonujemyta]<że oceny t'ony śluzo$'ej ].lvohvorowYch często zrastają się poluszania lub odl]M'aniai|ziqsła oko]icypato]o. l w zu.TYT dfui podobojczyko$e ' Jeś|i one powiękzone.) sq . . obecność wargaolbż]mia.ruchomość ich stosunek do do brodarłLimiedł. bolesnci m. tzw chome.jest plfe.u zapdlnego nd ogolmielkie. w prze\łlek\'ch stanach zapa]nJ'choraz Ęłdrome) w celu st1vierrizenia objawówblednięcia.Bo' ĘTie flecim !\Fd. czy l4 gó|rrione(polr'iększenie węzłówct onnych obwodo się do brodawki międf}zębowej'zaś t}pie czwalw \Ą5'ch)' Ponadto zwTacasię uwagęna ich spoistość. jak i niekiedy ob\ł'odowe (kaIko\!e' szJ.la plz)(/ppionp8o.żej mm). a także prawidłowość tem w większone zań\łno w procesach zapa]irych'jak pźyczepuwę. pozo.

B a d a n ik l i n i c z n e e
kieszonek przyębnych pźy badanych zębach' pomiar ten dokon}'$€ny jest rvobszarze Najczęściej gdzie stefa ta jest często fębó\t siecznychdoln],ch, \Ą ,na.znie rucżona6' pr}!ad|u obc(noś(i niepra. pŹ}.czepionego podczas vidłowo rvędzidełka \Ą]a.gi, .!.vl,kon}.!va tzw tesfu pociągaĄra |pull.sunnrame) ia
można /aob\pn\n\\.ll

negoobjawj egoblednięcia.Amerykańscypeńodon. tolodzy llaz}1vają część tę zrł'ęzonej st.e|J dziąsła tz\Ąr wątpli(ą sh€fą dfiąsłaprzyczepionego'

"

obrebie dZidsld pl7}c?cpio.

a

okreś|enie ruchomości zębów

.@r.

Do tego celu słuł również badanie palpac]pe. Ryc.4.s Ustawieniegiovly Ryc.4.6 Ustawieniegiowy pacjertaprzy poniarze upa..enu prry pomia?e ru W.|dnalh thoroboĘ(hprzyębiaich ru(homoś. chomoś.i zębóW przednich chomośc] fębów w odcinku bocfnym' znaczniez\Ąiększa i z cfasem dochodzić się możedo W 9cfęce iżuchwie' posługiwaniasię rozchwia. zupeblej niemożności n],Tn Zębempodczasaltu żucia'rozdrabnianialub pĄkania pokalTnów' tr stopieńruchomości: ruchomość łu}u>1 mm, w ale <2 rfuĄ . trI stopień Tuchomości: ruchomość fuku > 2 w Prfybadaniu ruchomoścjzębów posłułć płaszczyŹnie pionowej, moźemy się nrm i/lub w dwoma metodamil lub zgodniez ł1tyczn],'r Niemieckiego Towarzypomiarem statycznym ruchomości, stwa Parcdontologicznego 1988r: z pomiarem dynamicznym ruchomości, - 0 stopień: brak stwierdzonejldinionie nlchomG Ścr, ' I stopieńi llyczuilalna ruchomość l mm do oba pomiary możnaprzeprowadzić Ięcznie lub w kierunl<uporiomFn, za pomocaspecja]nej apamh]ry(Periotest) Badając powyżej mm \Ą' ' u stopień:ruchomość 1 kerunlrr pomial ruchomości stat}'czny poziomFnl można$ykorz}stać instrumenfu (luste.ka,zgłębnika) palce lub m slopień ful homo\ poiawiajq(a pry na(i. Ękojeść się \!łasnej sku wJrg i ieA].a nd Zqbtrębyli,4ub ruchomośr Ęki (Ryc' 4'4). Ptfy tak pŹeprowa.|zon}'n badaniuprzyjmujesię w ska]i Hal]a,D: w kierunk1rpionołTm' . 0 stopień r'uchomości: minimalna ruchomość lub zębów przeplo. Ętramiczny pomiar ruchomości jej bĘ\ tadza się \Ąykor4stujqcaparatrrę mechanoelel{tro. t I stopień ruchomości: ruchomość łuku<1 mm, niczną aparatPeriotest (Ą'c. 4'5 do 4.?' w

0 I
Ryc.4.4 Badanie tuprfy ']ryj! Ękieio gienxh (vW Rateit-

l

-08 +10 +20+30-

+09 +19 +29 +50

Ryc.4.7 Wańości ska]i ]chomości zębóWmierzonych Periote stemi odpowiadające k injczne im nopnieruchomości ,ębóW ol

Badanieliniczne k

g|ębokość pżyżębnej iednejz ba kiesfonki na RyC' 4.8 Różna j zęba. powierzchn danych

g|ębokość mieźąca kie Ry.' 4.9a, sondaperodonto|ogiana b .7onti pŹ}2ębne a pld.^|dłowo -T"./(/o.a.ł keś7orce ' umiesrczona keszonce. w b - nieprawidlowo

jest istnienia Uruchamiany eleLhoma$et]'cznie i sterolvany wieEchń uwarun]<o.!ł'ane mozliwością jej głębokości jednej z badan],'ch ston znajdujqcy \t specja]nej ńa1ej się na elektroniczniemłoteczek prostnicy udeEa 16 mZ! w korcnę zęba od sbony (Ryc-,{.8). zapisiediagamu w karrie pacjentaodW .l mzy na sek.un. notowujemyZbadane głębokości pżedsionkajamy ustnejz częstością kieszonki \tpisujac je po odpowiednich podstawiedostarczon},ch shonach. dę.Na danych,mikmkom' pulAls\Lic/a uaio.. pPńo|e.|u' Iu MiP.,7l /ą.ięone Pomialu 8tębokości dokofuljesię sondąpeliodon. -B do +50.ApaEt ten określa ilościo. tologiQną cechouEnątępozakończona, łprc.Wadzo n granicachod kiesfonki na głębokość uT'czu\łane. wo chorobo\te i,llub cą'nnościo\\e zmiany tJ<anek ną delikatrriedo pżez dno kieszonłi-PżJ.rZqd plazębia, łąonie z kości4 u]tDstka zębodołowego' go opolu sta.lvianego $lsoka cena cz}ni go nie.lostęp. pomiam\ty\\plo\ła.lzamy kieszonl{ipod nie.lriel. do Niestety .iegodość gabinetówpeńodontologicznych. ni'm dla.\łielu kim kalem onsiPflL}lniP \Ąf7ne),.l 'l.lilepiPj '.o\\. nolegledodĘiej osiĘba (powieżdnia waĘoŃa lub gdvż polioloua i ię,1].osa|' tuvskrmtrtótrrzu.n.l'i. Badanie rowka dfiąslowego E] kieszonki dziqslowej i/lub przyzębnej mniejsz}blądpomjaru(R].' 4'9)' fiłologicmych rowka dfiąsto. Badaniew lt.arun]{ach pŻyjęto pomiaru Zaś żadnej kieszonek z wegolub szczelinydziąsłowej, w warunkachpato. Aby niepominąć ' keszonki dziąslolvejVlub pnrzęb. powieżchni ]ogii plzJzębia stosować zasadę badania dystalnej od ostat jest jedna z najistotniejszyĆi (zęścibadania niegozęba łuku, od strony prawej |ewej, w idąc ku bądź nej? - oddf prZ]zębia'z l.ilinicznego punl.tu \Ąidfeniajej głębo. odwrotnie ie|nie szczęce, w oddzielnieżuchwE. w 1\'\Ąafunkach fizjologicmychwahasię od 0'5do kość 2 mrn, u osób st.uszych przfimuje się głębokość nie w kieszonkach pŹluębia hfonowcólv na\ł'etdo Siła użlta do zgłębnikowania powima b}ć jPj nie pnelru 4l. nale)5r9. 3 nrm. Rcjcstrujemyten pomial oddzielrriedla każ. \\ięk\/an' 258''.\b} degozębai oddzie]rieod stroĄ' policzko\łej ijęzyko. konać kilka lub kilkanaścje razy próbę podpaznok. śro.lkowej komny Zęba omz na po. ciolvq'Polegaona na umieszczeniusondypeńodon. lej w części wierzchrripoliczkowejod stmny blizszeji dalszejpo- tolo8icnej pod pbtkę paznokciowądo momentu W \ieżlhni .l\C7n1'Ó' |en.posobo|17\mujPmyodczrrcia bólu' Jegopojawieniesię Wskazuje pŹe. na kesfon]d pff}' jedn}m ki.oczeniesiły25 g. Prfy badaniu głębokości kieszG 4 lub 6 wańościgłębokości pG /ębie.Bddanielo \\ ld]].umiejsld(h tpi samejpo. nekpvyzebn1r należ1 h lp( iedno( nie odnotońa(

62

postu€ującsĘ skaląs.stopniowq, użyciem z specja]nej (dębnik Nabelsa)Byc' 4'10i 4.1l) sondy cechowanej pneraczonej \d.tcnic do badaniatakirh mjeis,: ! 1 klasa (slmbol F1) - sonda uprcwaalzonaod jam\ ustnpjwprpŚtżeńmie. tron) predsion].a penetTuje głębokość szero dzykoEenio\'r'ą na l/3 kości Zęba(do 3 rnm)' zg|ębnik N.bersamierący utlatękości .' 2 k|asa (s}łnbol Ryc.4'10K.|iblowany w Ę) sonda i!ni]<a przestrzeń niż3 fum. ale nie penehujejej na \Ąylot; 8Jębiej .1 3 klasa (s,mbol n) - sondapefletrujeprzestrzeń jawiąjąq się objalt,k.wawienia. Świadczy on o czyrr. międzykorzeniowq \aylot. na nyn plocesie zapaln].mtoczaq.rnsię \'r' obĘbie ba. danej kieszonki' Jest on także ważn}łn WskaŹni. pŻ}zębia, obrębie kiem tempeutJ'cznyn' Ustqpienie kwawienia przy W zaawansowanej chorobie W zę ponołn}m zgłębnikowaniu kieszonti po zastoso$,a. bóW tżonowych dochodzi zniszaenia tylko do nie nej terapji świadczy jej skutecmości.8 o dziąsła, i tkankikostnej; a|e ods|ania WóWCfas się ich Pomial głębokośc]i kieszonek powinim byćpŹe. o|o|io międ.,ykozeniowa i hvozą sięw obębiefę prowaiIzony baldzo doldadnie,nie ty]ko ue wfględu bów vfonowych w żuchwie tzw bifurkacje' zaś - t fukacje. na ustalenie foLpoma a i rokowanie, lecz tałże W szcęCe postępow z uwagina śledzenie choi]by plflrzębiałub leczenia'Niekedy zb'laszczailla oceny wytików le. powin. G aenja' pozapomiar€ m 8|ęboko.(kies/onki i ocena stanuuzębienia oo dokonaćsĘ pomiaru k]inicznejutraty przyczepu uhaty tego pEyczepu Bierzemy tutaj pod uwagęliczbę zębów obecnych Ęgnotkankowego' Waltość popnpl doli(zenie 8|ebokos( obUgam! do i kiPsón. w jamie ustnej,ich kontakty z ZębamipŹeciwstaw. ki* odlegtości' brzegdziąsla- połqczenie szkliwno{e. njĄni, stan .\ł]p€łnień - szczegó]nie klasy I], m Eentowe' W prz]'ladkach,w }dórychbraluje punk. i v omz ocenęzębówzmienionych choltbo$'o, uzu" jakim jest gmnicaszldi\łnccemento. ppb ony( lub pokra.tv, koronami protebonlmi. tu odniesienia, h h E. konshuuje sĘ specjalną sz5nęałrylanową. a takżestan uzupehrieńprotetycznych. jednak zdar:Zyć, okolicamiędzykone' MożesĘ źe odnotowujemy ponadto obemośćwad zębo. j'rłŹ. w obĘbie której doszłodo ńznego stopnia ltYch (stłoczenia. obmĘ \Ą,ychylenia)' wad zgĘuu poh]ta jest w da]sąłncią$ dfĘsłem. i korzeni zębów Bardzo ważną jest kości' cz}nnością rÓw. ń.tlql ien uwko&"nia miPjv międ/ykoŹenio$5c} pG nieżustaleńe mdząiu zgryzuoraz WkrTcie węzłów byćpoddany\,nildiwej ocenie.g oceniamy je urazołlych.ro Badanie przeprcwadzasię Zapomoca p\tki wosku o szerokości cm. lekko rozmięk. 5-7 czonejw ciepłejwodzie lub ko]orowejka]ki od naj. gfubszej do najcieńsfej, w ostatnim etapie moż]]i. wie dwukolorowej.Z\amcamy ń$'nież uwagę na ścieranie zębów (obrosio), się Ltóre możebyćobja. wem bmksizmu. Niezbędnyn uzupełrrieniem badania podmioto. jest \aykonaniezdjęcia ra. przedmiotowego wego i diologicznego, którc jest niezastąpioną pomocą w \łyk]Ąvaniu i ocenie stopnia zaawansowanta zmian chombowch w plz]zębiu.
Nabersa bifuńGcji W zęba36' łc 4r 1 fg|ębnik
t Wańość pomiaru dia kieżonki pEyzębnejdo g u dziąśla. od bż€

o5

Joanna szymańska
l l ! I

Badanie radiologiczne
Metody badańrentgenowski(h Moż|iwości ocenyradio|ogicznej periodonto|ogii W Monitorowanie |eęenia Ograniczenia diagnostyki rentgenowskEj

Badanie radiologicznejest wainą metodą diagno stycżnąktóra uzupeh a kliniczne badaniepacjenta ipomaga u usta]Pniuv!ąaścilleao mzpoznania' jest w dia8nostyce chońb prz],zębia' Przydatne w l.tórych dochodfi do zmian strulĆu.ry kosmej.Na. tomiast w patologiach,w ktdVc.h zmiall koshych nie obseiłujemy pozwalana ich \aylduczenie.l'2

Siekacze

Klv Przedtrzonowce

szczęka 0 60-750 70 800 80 900

Metody badań rentgenowskich I zdięcia wewnątrzuśne

w schoizeniachprĄuębia bEeżnegonąiczęściej \ty. torzysĘ'rvanesą zdjęcia wei'nątlżustne _ zębowe e. i 2€ Ą lo!.o.Śkr4dlo\Ą z /as|o.o!łŹniem napię(ia trądu lzędu 70 75 kv zĘBowE Mogą byćWykonanetechnik4 izome. Cieszyńskego olaz techniĘ Ęta prcstego'

w splzęt l€ntgenowsk. Ważnejest pozranie technjk ich u'ykonania, aby mialy moj,lilvienajwiększąwartość diagnoswczną. obu technikach ważnejest ustawienie orto. promienia centra]nego,czy|iprcstopa.]łe \łraz i danego $ycinka łuku zębo\'|'ego i zębami. Prcmień środkow biegnie powierzchni stycznych zębów Aby unskać
ienie ońoradia|ne trzeba zat|o.ol,racodor.

ie ( oral . /ęś( s|omalo|odz)w}|.onujq|co ici i zdjęi tłę 14".n,.1-. 8abincld(h w}posażo.

poziomej w stosunku ie ĘĘ w ptaszcz]źnie ii środkowej ciała.Jest to tał zwana skala

rv\tększość apalatów rentgenowskichjest zaopa. tfzona w skalę poziomą tużprzy głowicy ułatwia ona ustawienieoltoradialne pmmienia środkowego dla posz(zegóInychzębów Część apamtów tałiej ska]i nie posiada i odpowiednie ustawienie Ęta q4ko od dośWiadczenra w skali poziomej zależy oso. by \łykonującej badanie (k4t ustawia się w przltli. ' żeniu' odch\ |erriPod projekcii ońoradialnei po\ oduje anie]Śztałcenieobrazu vr postaci \ay.lłużenia jednej czsci zębaoraz shceńe innej. W tecbnice k4ta plostego (ńrł'noległej) błorra renĘeno\,Vska umieszczora jest ń.wnolegle do osi długiej zębą a pmmień centralrrypada postopad]e powieŹc-lrni do błony i osi długiej ńg zęba. !\,yko. Ah!' nać takie Zdjęcie,Hisza relrt8enoraskamusi być umieszczona \^r specjaln}'n tŹ}madełkq kóre urriożli\ir'ia utrz}maniepłaszc-x'my filrnu ń\anolegle do osi dłĘiej zĘba.TżFadełka są odpo\r'''iednio przJstoso.wane poszeegó]nych8rup zębówszcuę' do ki i żuchrt5ł Pozwaląiq takjt na uf}skanie $,łaści. one wego padania promienia centralnego (pod kątem pmstjr1r)dzięki pierscieniom,w których r,mreszcza się fubuslampy w badaniachtą techniĘ łażnejest również,aby pmmień centralny padal ortola.lia]nie do stycalej danego$,ycin]€ hrl.rlzębowego.

65

wewnąt.jejumieszczonejZazębem'Warunkem ta. b.erwujcjest w taki sam sposób (Ryc.ale po na}rośćzdjęćjest największazaletą tej techniki. w stosurrkudo dwusiecmej Ęta za\tartegomiędzy czy]i zgodnie z promieniem kołado badanego*y.zustnych badzo .okreś|a W sfoę. /iom przyzębia nie ipsl dobrze uwido( to Umozli\\'ia Zss'ndrronizowanie jest ustawie.lledo dwusiecznej kąta zawar" będzie padał pod kątem mniejsz:łn od prostego także obraz rwdłużony błonyrent. pmjekcjęwierzchotkowq projekqięna lub niczn}'rn albo \\TTostka zębodołowego obiepmjekcjejed" brZeg p|zyb|iżone' Pa w Kqty ska|ipionowejj€ d nakty|ko Ę ustawieniem Śobą się cjen(i różniq m|ędzy napEykład posz(zegó|nych zębóWDlatego każdy i pochy|eniem W pacjentpowinienbyćustawiony tej techniceindypionowej wóWcfas są ty|ko Kqty widua|nie' w ska|i Niepra.esąto kqty (-)' (+)' żuchwie poniżej plaszo}zny fgrFu jako sięjako W W technice ifometrii cieszyńskiego wĘka prG obrazuw badaniach teÓnĘ \ĄY.otElmamy sloócony obraz Gdy h$' Powinien badanychzębó\łr rratomiastpromień centralny vu'eLi |ubżu( cinla hrkuzębowego padaćprcstopa. wienru geometry(znj.m rzecz}tvisĘzęba.za każdj'm p l. zębó.homień ze wz€Iędu na sposóbłrykon]''\Ąania padapod Ętem. WskazóW|ą powodo. przedsionkowych). istnieją jest zdj* jednak pewne ograniczeniatej metody Wymka to na z ńżnicy gnbościstfuLtul uwido(znionych zdję. l€psza jakość Ę raza się lv minimaln1nnmietształceniuzalysórv Pa mieniowaniajest skemwana na dwusieona i głów.Dlate' go naleł rtT'konać zgodniez zapotfebowaniemldi. centra]nyw płasfcfyźnie nież. pońvĄrya]na z długością Znionj' tubusaf trzJ.jak w tednice kąta prostego.radioloqiczne Badanie w.pnebiegchorobri |erzenia.!Yiększr.w kiego uloerurkon'ania pmmienia centralnegojest schorzeńplzylębia jest metodaĘta prostego' obnzolłEnia uzyski\tanaza pomoca R{udzielczość . (głó. to na zdjęciuotrz}Tnamy zęba'a osia długą tegomiędzyosiq długą metodąw dia8nostyce zatem kofzjłstniejsz4 genowsl.5'1). st]:rego na żowiękza rrapoziomiewielzcholków korzeni. osią klszy a osią zęba.Wnie koMeni nenio\łych a takżestnrktul beleczkouych czy ub}tków brzegu W technice izometrii ciesz!ńskiego łatwiejo btędy Jeże|i uyostka Zębodoło\'r'ego. W |ampy pioniemoże widloweustawienie obrazu lub waćskróCenie Wydłużenie badanegozęba' 56 .ltlsoka. nie korzeń omz ńenchołek zęba'Przy takim usta. (osĘm). ^'Źlaona moni|om$il. nip lampy ni.ortomdialnie. 1q i moż|iw€ od nichodstępstlva.i w tet hni( jaEmo\aarfu' my $tedy oblaz powiększon]łpomniejszony lub jest teżto.laszcfa zniekształcony fuje się ponad$iefichołkami zębówhfonouych.taściuych zastoso\łanie Ętów ustawienia lampy skala pionowa' Kąty rentgenowskiej'które okrcśla \ł]'liczone: te został odpo\Ą'iednio szczęka +300 Ry!5'1 zdjęcie W!k& Zuchwa -100 -150 -200 Kły Siekacze +400 +50o +550 p|zFębia bftfnego' p|aszc4zny po!Ąyżej zglyfu.ątd pmsleao' ob.szcuegó]nie poziomieprzegńd międązębowch' a du.'m prostego(mzwartjm) od poziomej pada futaj ńw. promió cenha|ny fdjęć. żekość Zaleta tych zdjęć zębówwieloko Doryczyto ^!.rnadeł. lazem zdjęcie.\Ąykonane W technice tej łatwiej o nieprawid]łoue kem i fi]nem . jest zęba długość na Zdjęciu dającza kazdjłnmzem poń\łnl\€]ne zdjęcie'Powta.fe€ zamaczasĘ mala grubość u kG ciu .

logicznej cyf.l n.'mięL&a.vyrostek linii zębodo|owy' 67 .lnn€ \Ą}konane techniką cyfrową a znacznik na pleqzyjnych pom]alóWib pomiary (GENDEX)do dokon}Ą. (.Badanie radiologiczne tE]madełka' w kóITch Z jednej użlwanespecja]ne rentgeno\t.zdjęcia.no zębowe.( Zdjęcja wewnqtf.łtmień centra]ny wany jest pod Ętem +10ow stosunl.$''l. r dobrze zarJ owan). Zaslo. stnrl<tuĄ'bcleczkowe.ktad.vidoczna' może Przecirł{skazaniaI zaalransowanezmiany w prz}zębiu (zdjęcleurfl.Zo$e Ryc.|k\). z &ugiej a stion]* umieszcu sięL}łonę a Lamp} ' LLjękj'7pmu ol \mui' m\' ń€ stron] |ubu< jednocześnie ustawieniekliszj' olaz kie' odpowiednie skiero.2'4'5 tdięć \!'ewnątrzustn]'ch.zgĘ. runek padaniapmmienia. no(7eśńe' Nlożnateżw zależności skielD$anE Wskazania: od lvarun]dc]rspozJ'cji dostosować .Lrrl dloxovgrl roue moipm\!\yLonl /. jak zęMw dolnych.sĘ. C-U&ie progra Vix.że Blon\ n nlgPnotl'\kl Zdjęcia weunątrzustne zaló\\. do<znesą lepiej shul1ury pI:. utrzlrnujq fi]rn.Do tego celu mog4 byćteż dzonew 1987r (dr Mouyen). lub ldjęcia o więkzej htlrrdości sowania. przylegado r]owierzchni i dolnaCzęść l\]dada.rni blaszkaml zbi ścią blon rentgeno\Ąskch'szcą't korzenia.2owo'skzyd|owe' Widocf' zastępujedwa zdjęciazębo$e' ł4czy się to Z mnie} breg! v!ryrcstka zębodo na górna do|naoęść pacjentaolaz oszczędnc napromicnio\\'aniem szj.Nletodata porwala (GENDEE' ka|ibrowany (kó|ko) pofwa|a do' b.h\aldych. i doczne(Ryc.2). n!1!ać plą.rn loweqo. tylo]'Vv"anie cz}'rnikó. zębórvgóm1'ch'Klisze majq skrfy.vanemonitoŹe na komputera.'cienką odwapnionakość \a r'3'a pozostać nic!.j nie ]iczbyzdjęć jedno zdjęcieshfyd]owo.ciL.perio'r.. moĆqladiogtafii cyfrowej' Do radiologii stomato.l/ebneBo.!v spżyjająC} Zapaleniom .grJ.5'2 zdję. a zatem !m] fębodo|ui p'feglody mĘdłzębowe]' plz]'zębiewieŹchołko\ł€ pozostajajednak nre.udo plaszcz!. zny zgr}zo\Ą€j. gónla latomiast do powieżchni i . dłoweł$etnienia i uzupcłnienia ońją się lttedy naivetcien]<ie próchnica wtóma i na po\łieżc]rriachsB'cznych' zdjęciach.}fębia'gd1zuwidocz.rfn\\a. któĄ'ch widocznesąjc.iqs lcn. górnych i dolrrychzębówodcinkarttaz ąnie korony zębodołołgo' r bi egiem W]Tostka E: Radiogralia cyfrowa jęzvko$ejko.po..o\te obrazo\ranie zostało \ł!rowa.wYkG kV zrnienić wczesncstany zapalneplf]'fębia bneżnego. niepm'vi.5. protet]''czne.i€.Tpt. gómej części ! sxłmlorr'o'zcRYz()\\:E Jest to rcdzaj daczniajed}'nie1/3 konenia) ' na f espoły endo.lmieni.'ban]ziej na miękkie'.ornanie melod\ pn/walana ograni. (JkY) zmianyw plf]u ębiuo mniejsz]m stopniuzaa\Ąan. ch \a zdjęciachrtt'konany'ch technika wi.' prĄuebia rlogj |. k1órepołożone plaszczJźnie \r zglluowejodpo.\4n rnu i zdjęcw systernie c!4ro\Ąym Wykresana ]fy gęstości W"d|uż poprowadzonejprzez!.

r pacjenta (obniżenie da\t'ki rzędu 60 90%). to w diagnostlce chońb mo. jałiemu kładn}ch pomiarói\l gd]'f obraz jest pol.l ln powi. zneiobrób|. Iei mplnd\/mniejtza iP ni.(o md cej informacji. obrazie. wtedy doldadniejsza. jest znacnik o okrcślon]th ul..'iększony mo\\'aniu.Kykonanie wiclu ekspozJ'cji _l-i i:i:: :.ch. ZdjęCia pantomografi czne \\. są dok]ladne. Zo$ania film do zdjęćzębo$ych.ł odtsoPone ne' ^\Vi.ii kundyr naj1\.5. a .ko. \ł' bJ'ćpżecho\t. !^! kr}Ą\dnia( /!Tnikó\\ . ent ..oio'\i zęby oraz ub:'tki kostne można u\Ąidocznić stanu zapalnego prz}zębia.h struktul a także $. h rol\.IJ nu pżwębidb|/"żn"Bo' i ocenyosteopolDzy osteoĘl 1!.-l na pIlanie monilor.\.wĘkszenie. /PMnq|l'U\lne dokonaćpomialóu'po Liniachpmst]. prz]'datnc.anieumożli\Ąiaalchiwjfację Zdjęć.v. oprcgramo\\.c s.\. szystloe etapyjego leczenia Z Zaanaczonq chlonomogąbyćodpoł. \\lmjan' n]1rElliaZdjęcia(R]c' 5'5ai b): po\iększać odpo\riedniefragmenw .koĘyst!'wanesą do: lub obmzw odcieniachszamści rrpIowadzić oglądać ogólnej oceny kościi żuchuy i szczęki oraz stanu (ednakote kolorypojawiają \'.Po.lę. sa o około 15%' uległznacznik i w tald sam sposóbkory'gowane Je.L\/PniP rn'dnjP.łanie filmu rtg' Niższa dawka plomieniowania 8w. plz}zębia baldzo ważna. \Ąarstlvo\teZdjęcia znataĄ rólr.1'.lr_ :al .'staje . co dokonaćpomiarów gęstości' umożLir\iaja stkich zębach.m: -pdnlomo$dti(/neldięliJ lc mai. Zdjęcia weunątrzustne.l za..$any postaci c!'frc\lej ' Uzyskany nitolować leczenie peńodontologicznĆ' pokazaćna monitone lta monitorze obraz jest dl.Czas ekspoz]'c. się i usioa'rni.utek ńeróunomiemego \Ą)miafi.Poz]'fY\ r stapiony p. jednak całościo.l. 3D". Na zdjęciach pantomo8ra.rrieżZastoso\Ą'anie dużeznaczenielv leczeniu periodontolo$can].dzięk pomiaryi zapewnia standardytech.nr/viaja. nie obmzu (RJ. na precyĄ-jne temu ufyskuje się lepsze u!. kresy analizy gęstości oceny osteoporof -vogóLnoushrojo!. we\tnatźustnedostarafajq tkanek Mimo.miaEch. obrazui dan}'chna o. takiejak: kontrast'nieostmść zdjęćjest lepsza' logią zmian' Uzyskany obraz w technice q.ITowej zatem jakość dnio rcgulo\'.iest co ojednako\ręj o8ulncio." jcdnoczesnej ocenyub}tkówkostn]rh plzyi\sz!.Zez innego t]!u detektory promleluo. iZ zcljęcia oplócz korekĘ kontrastuobrazbadanJ'ch pn}zębia e d.'idocznienieblaszek obm_ niczne.lamiczny Parametr! nej ńzJ'cie pacjentamożemy .]'wionychomz pomiafów ĘtóW (na prz}'kład mniejsfą zdolnośćod$'fom\lyvania szczegółów pomiary ub].ri: i: ul'nosi 0'02se' jedlego leczcnia.|ej' wego(R}(.1 PIży kolej.re. /djęi.Tostalza_ ob.lniemu oprogt?' ficzn1'ch nie ma rólmież moż]ifości dokonania ilo.miejscach sĘ kotory głó\łnie uzębienia. T. w wania ńg umieszczone jamie ustncj' obrau rtg choregooraz list)' paclento\ll natJchmiast przetworTony wpmMadzaniedan5'ch danegoobiektu zosta.': czułość \'.tkó\r poziomych i piono\łych).ob]iczanejest po. h n.azutajonybadanych \. wzdluz \wrcstka zębodoło. 5.\stępuje zniekztałce. Ize poziomym. na obracaćobrazgóra .5c).ppodlp8.Pi obrob' terlx '/nei. Nlożliwejest czujnikówi pl]tckjest wusza od czułości tMeba ani ciemni. umozli\tia'jezcli jest to konsultacji.o trrjąca podczas konieczne. gd:ż l'1maga hemi.ocenajest bailan].ane' na możnateż!. ani odczJnnikó1.dół i prlełqczać negao}' struktur.lległość celu aran.4aib). do gęstości).pseudo 68 .r. \tiek5/'F\ $\TniJnas stfuktur' Zatem u]r pomiaĄ' jnteresujących plono\lTan od konane pomiar1sąnieza]eżne stopniapowięk.1.c.1drukować papieże' Technika nie ndpromipnio\Ąanip | ż]'. Po w5. teżprzes}. naniu ekspozycji'dzięki odpońe.radiologiczne Badanie stoso{aćfiltrację i $mocnienie bĘeżne.na którym po. można niż k7. \\ie wszystkch systemachc-\'ftowego zbitych.E ll 9lo cfltelny obmzńg.ie ord/ moip Archiwizacja zdjęćna d]'skut$ard}n pozivalamo. /dIem po.rl. a mlxejsze w l[mrarzc poNĘkszenia w d\róch szenia czy pomniejsze ia obrauuir trakoe uT'ko_ lvsk.fa ocena poniervaż każd]m zdjęciu aparatu stomatognaB'cznego jest w schożeńach rra miaĄ.

ocenie podlega też Śosunek części ze\Ą. ne U osób młodychsiatka ta ma €rube oczka. mniej dla wie $yglądu istoty gąbczastejmożrrawnioskować o osteopolozie. szpara ofębnowa. ZĘBoDoŁo[]EGo Na jak zańMo części miękkich (dfĘseł). i /eboMej podś|a$a rddjo|ogi( /ne8oro/pozndni.Kość sldada się z isto|y gąboastej i zbiĘ. ka zębodoło$.€nie podlegają: t tlGn]ri t\ła.tsaoanre raotot09lczne Ryc. jamki i twoŹąc rnniej lub bardziej gęstąsiatkę. ore możemyTkanki miękkie przepuszczajq anie rcIltgeno$.-u komn pm|PtJon}Lh o(enia sj\ przyIe8anie ich wp\'\' ru przyfębie' omf 69 .eżnego b}.rrrosrr<'c. Bla\/ka.| utedy dużo ją tomo8rumu ńekza. ib pŻFębiabr.Ifi w strukturę gąbczastej' kości Badarie przebiegu.pekńająca be.co 'naoenie w diagnuowaniuzespołów endo. Moż|iwości oceny radio|ogiczne| w periodontologii Na zdjęciu rcnĘenortskim \tTostka zębodołowego o.ego obĘbie pżegńd międzJzębo. być i omz\Ą.. i zmian nich uystępuj4cychna rentgenogiamieuwidocz.l.peńo.iu na pantomogEficzn}m ułciu radio.5). bowejodpolviada blaszcezbiĘ zębodołu blaszce oraz (linijnycień na bĘe.z dngiej strony Fzecho.ające rozi\.l iesI patologii w pżJzębiu' fi xośĆ\r.rie ocenie o(cnd 8lebokoś( i kies/oneL dZi. je. go).ojowi statru zapa]nego przlzębia. @rnniki sprz].hipercementozyzmianw oko|icach ńfkacji oraf Zapal./bila/ębodołu liniin\ Lień olal7ajqq lo korzeń zęba. jak ma to miejscew pŹ]'padku Zdjęć zębouych (Ryc' 5. podlegatakze polączenieszkliwnocęrnentG ie Jego obrazmoźć ualdóconypopnez występu.\łnąhzz ębodołolvej' rentgenogramie uwidaczniasię jed}ł e kość \. pro.]Śota zbita w pżegrcdziemiędążĘ.de zęba.r kie komputerowegoprzetwarzania obmzu. pzegmdy ma budowę Istotagqbczasta $]. La dokonlT. z upl].ypeŁrienia po\Ą. . E xonznŃ' Na podstavie zdjęcia ocerrićmozna (mierzy sĘ ją od ksztdt koEenia oraf jego dłueość sze1tu koIzeniado poĘczeniaszkliwnotementowe. w podlegaocenie.5. w pż!pad]. nych zl[ian okolowierzchołkow5rch. moźna po.r'f j (GENDEX)' row€ obecnie możliwejest także iłykonanie zdjęcia panIomogra|]c7np8o $ Mel\ii .ieŹchniach na swcz.nątizzębodołowej do zęba c]Zęści r.kształfu regu.Pozostała \ĄYchi ta jej część część' rzutująca się na koźenie zęMW pozostajenreM.rta PantomogEm.ve. prfy grani.skiei nie dają obrazu na ]diszY ie8u brzegu dzĘsla podlega jed}.$'yrostka zębodołowego. zbitejprzegtodymiędA'1Łębo$'ej gu kostn}trn międzysąsiednimizębami).tki po Przewlelde zapa|enie U Ryc.]sIo\^ych ora/ EoRoN-^ w obĘbie koron}' ocenia sĘ Zaslęg priduicowycJr (ich stosunekdo miargi). .}Tost. doczna. prar ir iui poba.}trowpj.leczeĘ które ułożone r€gulamie otaczajac sa kost. Jałoii pan.Janiu ienLd. i lamości blaszki zbitej zębodołu pŹegrody między. wem lat oczkazmniejszajqsię.di pd( .a obrazkości stajesię przepuszczalny prcmieni ńg' Na podsta. od sbony korzenia graniczy ona z ozębna.5'5Pomiary dokonane zdję. l kość .Analiza obmzupozualana wykycie rcsorpcji.

6 Oblaz rentge novvskizdrow€go pżFt Dobrzeua.39mm) w zależ. międzykIawędzĘkości s odległość dzpębowej a połqczeńem szk]iwnGcemento.l6.poziomy b piono\. pod ST. ta}że uwagęobecność bIzegi uy.Zmian podparriakostnegoomz tl€nłi t. prawid|owa śruk' bodołu. zamkniętegowielżchołka ( o moie sugercwa.ębodofupŻ* grodyrniędłzębowq oraz kąta zaokrąg|eni€ ich poią W Ry.. fmia. b/la|fu kor/Pnia uC|awienia jego przekrcju. nieprawidłorlolr5'konane (nawisające) protetycznych' Diagnostyka Ech pehień i koron zmian jest moż|iwajedlmie pny powierzchniach stycznych. Zębowej) łączqsię ze sobą hvożqc \tlTaŹIrre znaczonyo ostr}łnhzegu zewnętEn}m Ęt.ia.U osób mtodych ozębnaprzy szyjce oraz przy !ńeŹchołku możebyćposferzona. radjolo8jcml \\ obĘbielkanekt\t6 tó.1eryZqje następujqqtni się (jako Linijne zaoenre.rozĘs]{o\\Aozębna e rdję.7Poaqtkola/e W ny zapa|ne pzyzębiu b|a Niszaenie brzeźn}. jest pońWn}'. i B obie blaszki zbite (zębodołu przegrodymiędzy.5'8a.5.IxIK sPRZr'J^JĄcERozwoJolvl mozliwa na mdiogramie'St ktura kostnaprz}zębia jed}nie na pra\'r'idłowo uykonanFn jest do ocely Cdv patien| nie ma zmiarr ldjęciu\ĄewnaLv\stnlm.vy' Ryc. jestjednakowej szemkości i noś(i wieku' \Ą okr\ie njcu|omnwane8o fue.h ia|o linjinc pęeia(nienie nrzebie8dia. roz1zedze. za.l4.Warde nie dziąsła da się uwidocznić obejrnujqcyclr zapa]nych Ryc.rs.'zębiawierz. od ozębnajest poszerzona. bia b'zeżnego' znaaone bla'k zbite zę. prżeglody mię.5. szpary ozębno. cnT.az iego cednmi: pr4uębiachant. Konieczra jest wtedy dokładnaocena chołkowego. blaszką zbiĘ zębodofua kostniwem zęba.PA]-NEGo wśródnich na]eżybrać a kamienia poddziąsłouego.ĄN'flZ'I. przlpadkach na podsta\Ą'ie szerokości nej możebyć ątpliwe. ob]az ńg zdrowego przyzębia brzeżnego Na zdjęciu IĘ możemyjed5nie o€niać ele-rnenty zęba. korzeniabez ognisk o charakterze cej do]nączęść (Ryc.w zębachdojŹałychozębna (0. b Kierunekniszczeniakości zapa|€niach pEya fębia brzeźnego.rraiśoty .2. obr.0M. gąbaaśej' t.6).nia2.l7 5. wT'mnie jest większaniż2 rnm' $ obĘbiP kośrigqbcras|ej m slnrldura 8ómei(7e. jest Wraźnie zaznacŻona m Z nie) btaszkaZbitabrzeguzębodołu blaszĘ zbitą gómego brzegupizegrody międz}zębolvej. pomiędzy od szyjki Zębado wierzchołkakorzenia. Szerokość \\'ej Zaleł jednak takze od innych cz]''nnikóu od cn /ębarl rębodole. blaszki zbitej zębodołu.radiologiczne Badanie na widocznajest 1łlszperr..5.. RyC.1s 3. 5unl rapatnepn. i szek zbit'th.rn.\łatla pne8rody międzluębowej ści w zakrcsie oblazu do stfukfuIy kostnej otaczają. Wnioskowanie w pen'nych oraz szpary ozęb.13.9 fmiany zapalne z w przyzębiu bEeźnimprze Wagą ubikóWpofiomych' 70 .

halg in dir) (Ryc.zn..laateru. łuko. n}'mpolegając}m całko\Ą'itrm i na zniszzeniu kości skrzydłouydr)(Ryc'5'7)' obserwujemywtedy] jeiczĘsLi jdk i nieoĘani. e miseękowate' B objawy radio|ogiczne obrębie w fuóch sąsiednichzębowNiszczeniepońome \Ą55tę.8). wietrzLl(ang.}Tostka zębodołowcgo kierunku u' l zmiany o chankerze ub}tków w obĘbie furkacji poziomJĄni piono.. w Najczęściej obserwujemykształb' tójkątne.9).\Ą. b. w I ubltki poziome (osteolizapozioma).ve8o ponad c4tn Dle jest moż|iwe podstawic zdjęcia rcZpo' na 3 mm od połączenia szkli$'no.gdyjegobŹegjest do tej linii ńłnole' przyzębia g\ Gdy rratomiast bżeg nisz&enia kostnegotwotł' objawypoczątkowe świadczqce o staniezapa]n]'rn to taki bp osteolĘ nauyĄŹmypionoiĄF lub Ęt(} pŹpębia brzeżne8o toczącego już w obĘbie \łym (Ą/c' 5. (poziomego pionoi. zębów.' d trojkątn€.|0a{ Ubytki pionowe w kości: ó.s. b' c.lla..vych. I ubltki pionowe (osteolizapionowa).padku nia łącząca i zębówtójko.\Ą!qnfustnych(zębowT/chzgfzowo. obu blaszek zbiq'ch (zębodofui pże$ody mię.lt. we miseczkowatei linijne (Ryc. Niszczenie \Ą. ry ozębneji naz}'!va je kieszonl{ami kostnJ[ni. c.l9. a ObjaBJ' w zaalvansowanlm stanie zapalnlm je powieżchnię języko\Ą'ą pżedsion]<ową.5.tek. fizmem. do wierzchołka korzenia.20 l osteoporozę brzeżllq' t'. się dfyzębowej) miejscu ich połączenia.Badanie radiologiczne ffi RyC'5.Ub]'tki pionowe oznaczająnato. zdjęciachwe. l ńżnego stopnia zniszcfenie blaszek kościzbitej l]bltli po.]m cechujesię dużpn polimor.lr FURKł( JI KoRZE\t Nai|eplPj wi.j' /drót\no oĘaĄi( zlrej. (l(ążuje się z nią)' struktur kosln\(h moiru . doczne są fuIkacje zębów dwukoŹeniowYch.wq ocenykienn' do l ntrq.'iomp o.na( poslępująrobniianie /Jjq e będacejzewnętĘnąbalieĘ kości blaszki zbiĘ brze€u $]'Tostkazębodołowegoobnażanie i korzeni zębodołublaszkizbiĘ przegmdymiędzyzębowej. 5.twielrl/i.bitki poziomei pionowePodsta. d)' Mogq ny bMe8u\'lyrostkazębodotowego' one dotj'czyć dwóch. niszczerria !o'I kości jest lub punlty połącleniaszldi\Ą'a cemmtu W prz5. hfech lub cztelech ścian.. poszerzeniegómej części l szpaly ozębnejod stlo. i l zatarcie ostrości (zaokĘglenie) kqta połączeua miast niszcu enie kości strony gómej części od szpa.obserwujemy wtedy obraz \a zdjęciustwierdzamywówczas: . lub Gdy lv miarę rozwoju procesu zapa]negodochodzi do $ ubyku r 71pro\ pnebiegaai iennlm niszczenie <lalszego niszczenia stluktur kostnych pż}uębia.Lrb]tki poziomei pionoweW cholc się z tą linią mniejszylubwiękzy Ęt.16.zeniołT'ch furkacjajest 71 . d). pźy l obniżeńe brzegu wymstka zebodoło!. zębów (Ryc.kostnegoi tZWzębówzawieszonych po. wyrostka zębodolowego przebiegu w zapa|eń puJewówQas.cementowego' znanie ilu ścian dotyczyub}. jpd}nje nd bach zapa1nych pfzJzębia są pmcesem osteo|itycz.vego) Ii.. b.lvielokorzenio\.l0a. takżecfy obejmu.l8.

5. na lokalnyrni czl.tach $stępuie ona $ystępowaćobjawosteoporozybŹeżnej'Polega on w zaostzonej postacichoroby (Ryc. stanu zapalnegodziąseł do przeciwle€lego koŹenia.|o subipkĘMa' Pre\ĄJż'njF zębia w szcz]. do uwidocznienia. nych. q d w kztaiciekrateru kostrego (niszoenie cztereÓ ścian dochodfące wież. polzeEenie kamłenia nazębnego' szpar ozębn€ j .i ona u Ęłnpl"}Tadkuq\Trikiem sie s/Przenid powieŹchni f. . na M Klasa 2 2/3 jednak Jp.s.5'13aib osteoporcldb?e/na . nie jej zu. żebyna rcntgeno' rra odwapnieniu kośĆi(zmniejszeniu mineraliza. plzrzębia.to ostcołiza flrkacji hlt\ła&ającapże' ków nacz5niowych do stluktul kostnych' Prfc. leżące osteoporozabrzegówkostnychjest spowodowa. W ma to miejsce w oneolityane obrębie w furlęcji ko Ryc'5.vite plz]])aalkuosteolizy. zniszczeniekości dan}'rn na obsfarze.obejmujezmiany niszczqce pŹestrze. ' oznaczaniszczenie kości fulkacji na pełnybrak. i jako objawńg roafedzenie strukhrrv osteoporo. jpdnot ub]'tekkostny (nawyloD' śWitujqcy że kvi Zmiany w firkacji mogąbyćjednak rrie Ęlko po' przepł}'. Nie iest to jednak ry Istniejq dokładniejsze jak zy (naprzykładdens]tometia' ale w stanachzapal.Za rzadziejniż ("anik kostny) w przegmdach w chorcbie przJzębiajest obsenmrłana ffi osrnoponozrt jej ocenajest objawystanu Zapalnego'a międzlzębotych. diagnos$ka jest jużhudniejsza2'l3'ld]6. co w obmziel€ntgeno\'vskim \tidocale jest jako (Rlr. czyli stanem zapaLtlrm nlm z korzeni. do chołka korfenia)' obraz żw zębóW fawie'onych w po najczęściej zasłoniętapnez hzeci korZeń i trudna sbvierdzamy (w przwadku zaniku) mzEedzenie jej ale kości. jest bardzo ograruczo.2r ne' Kość na. W przewlekb'm zapaleniu przy. .fłogi 7Z . co naz!'$amy zanikiem. cji)' a tałżena zmniejszeniu ]iczbybeleczek kost. chodzeniaprzpębnego.rie'ówny b"eg M. w :.W w dJobnychnaczJĄiachpowoduje.tedy nieuwapnionajest kościqosteoporotycz. zwiększonq przejnystość.loshfieńZić rozrzedzeniestn <tu. obEzie rtg rlych prz]zębianie sq $ykorzystJwane.NicniP |yth okoliĆ. metody oceny osteoporc. musi utracić około307o gEmie można b!. a nie czjnnikami ogólnoustrojoiq''Ini.5'13ai b).1]}J Ubytki pionovve a.nnikami. Kość wapnia. /ę.ale takżewermqtrzzębowe.rkacji nie dochodzące ni pzez ciągtość drogqkanali. dostarczaniewapniado kości go i . całko!.12a b). pozostałe plze8lód międf]zęboilych może .yronkd fębodolowego' lozĘedze'rienrukury kośln(. b.radiol Badanie Ryc. w d Klffia 1 przyjed.r2a i b zmiany ŻenizębóW t|zonoĘ(h' Ryc.] Klasa 3 /e(nje /mniPiszon} a l. obszane nie więksą'm niż2 mm.W..

tuiesię ne.26 W zapaleniupffJĘbia dorodychnniany mogqdt> E pEyzębia Agreswne zapa|enie większości $'są. Ryc. rostka zębodo|owego róWny.Dlz€g Wy. u iaĄ to zmianyte t. jest to jedrrak i Nie dowódpew.stkichzęMW ale mogąteż lń s|łąć &tygyć rylko zębowhzonorĄ5(hi sie(zĘrlr. nie odpowiadajq osteolifie. w w stosunle do umiant]pu niszczeniapionowego (kieszonki 6. W 7a]cżośtod |dinicznego nia(jężko. dostarczanie l ŚIednie utrata koścido 1/zdfugości korzerua. ńwry brz€g ''{'yrostxa zębodo|o l'l/€go.dd$anŚnlaanja stanu fapa]ne8o nie pod]e8a i moni. gd!1z to zmiany którc histopatologiĆz.rh dlatego i jest badaniekaźdego indywidua]nie.5.5.14a. qliska zniszczeókości dos'czątylko ogrŹniczonego kaqiiAAP z 1999r) ' k&e zastąpiły grupęwczesnych tt6zanl \ĄltDstkai sq \ł obĘbie jednej lub dwóch zapaleń przlzębia \4ystępujących lu<lzimłodych.ladkach klinicznych nie jest też\łskaznikiemstopnia zoajdujeto potwiedzenie.ratcru i 66ęj. W ĘrchpEJpadkach jest teżzjawiskiem roznia się trzy typy zapaleń przJzębia: po]ecreniu.Prłzębie wokółńźnych zębowmoze ńzne rrasileniezmian patologicznj.E Badanie radiologiczne Ryc. ka zębodołowego nie . rmniei. UMd poziomei pionowe' Nie mieży się stopniazaawansowania osteopolc ki' ńwny zarys o przewlek\tn chamlterze procesu zy w pfZegrodachmiędzylębohych. wygladzony o zaznaczony.. b' c z. l zalik kości przyĘb. ne 8 mm i \rrięcej)'2.7 mm)' czy cfa się pionowautrata kości poziome8o..ny gdyż we wszystkichpż].u1o*i.dlatego objaw (Ą7c'5'14b c' 5'15). zęba' l. l Lekkie radiologicznie utrata kościod l/4-1l5 gdyz d]n!mi U\lępuiP odwra' jacy się obrzęk przytraca prawidłową praę drob glównie pozio.poczarnarle_ brzegi przp*lTostka Zębodoto\łego osteopolozq bŹeżn4 z mogąo faostzonej fazie choroby a gład.s zęba Nieregulame zarysy. Nie porvirmosię uż}'r\ać telTlinu zanik kostny Do poziomegoniszczeniakości obrazieltg dolą.r6 stan Zaawansowania znian w przJzębiupo\ĄTuen opisanymdiologicunie oddrielnielv stosunl<u do iĘo zęba.20 fDzioma2s. n i stop i tom aniu. rakter prccsu fapa|n€go ni€. ten jest niespec]'fieny osteoporoza brze8ó1v.22'25'24 piono\r'fa wę długości korzenia.la. I ciężkie. a obrazIentgenowskilly'glqdabar{zo podobnie uogó]rioĄł Rozległe mjszczerria pr4zębia' kości obserwo do lmian \apve\^|ekĄm zapaleniu gtlzaszczękimogąsię8ać na zdjęciach oko]icy w do pozjomu dlra zatoki sz@ękowej'2]3. \Ą}Taźna utrata = osteopomza.immunologicz.*zoi zębowtral.blak podłoza są kostnegopźek€cza polo. . przy na ldadpionowa.13'16. kości obĘzie ftg (ldino\aate w kieszon]<i r nis/rzpnie ko(ci osleoliza. Jeż'e]i Jest to grupachońb zapaln}rhpr4zębia (wg}dasJfi. dfueo<(i Loftenia o cham]<IeŹe .h b|aszkach fbitych zębodołu i przegrody'niędf}zębowej' 73 .(Ą .a].18.tuje jako prrxesmiejscolry w t'm nrłodzieńcze się zapa]enieprzyzębia'U podłoża ub1tkikości dotyczą całego obrłr}du czyli są tych chońb lezącą'nniki genetyczno.\ł}Tost.15 P|z€ r ylekly charakter procesuzapa|nego.ostżony ch. a zatem i prawidłowe nych naczyń lawionośnych m}łn (kieszonłi prz}zębneŁ5 rnm)r'apnia do kości.

/djpLiłh ip.m mozna strvierdzićgłęboki ubltek pionowyi poszetenie szparyozębnej' L]b].ok}ma1n}.5.d. którc obscfuujemy na .ji (brzeg się) Wmstka uygład-za ' W a$esywn}mZapale.radiologiczne Badanie Ryc.zęk) shemai .16ai b Agres)'wne rapalenie p|zyfębiabreźnego'a zmianyz|G pEy siekaaachW szaęce kalizowane ub}łk pionorĄ/q zmianyuogó| b Jednak drnamiła zmian.n. tę podparda kostnego'Iśztahub]'tków pionowYch jest w lłm Ę. Niekiedy zespołyendo" perio mogąmieć pochodzeniez obutych Źródeł jed.r'ć tr'lko i (lub)zębówsiecznych(postać zloka]Do\t€na) lub ca.l.l3'l{l6.fnjany wu dilarąolja. pląfębia doi]dych biak jest zalezności niu międąv ( miPjslo\\'J. kanató!'' bocz.rczmiafy komóĄ . no('.2?'28 choroby przyzębia związane z chorobamimiazgi (zespolyendo-perio) jak Zańuno chomby prz}uębia.em!.clcsn}mstadiumchomb!ł we jak gd. zapa]nezmiany okołowieżcholkowe' .a tal. h.ażd}Ąn nje cz].próchniĆęi jej sto$mek do miazgi' . lokalizacjęotlvoruwierzchołkolvego. lub oba te pmcesy mogq rozwinqćsię niezalez. neniowe8o i komory zęba. zmiany w fu*aqji korzeni mogą być jak więcpochodzenia wewnęhznego.W innych plzwadkach stan zapa]nyw pżylębiu przez kanałydodatkowe bżeżn]'mmożesię szerZyć lub dmbne szczelinyzłamańw kerun]<ukanałuko. r1i Zębn]. łegouzębienia(rvpostaciuogó]nionej).\łypoziomyub}tek wlekł}.17 obtó/ ldd|o|ogEny tsw |Ln|z.. pr}pailku / mian. da. pŹy ujściukanału koźeniowego.m' s4óko postępuje i kości c'j''c' 5'16ai b)' obse$ujemy okresyzaostŹeń Ir PrP8uldm\ $!'n]stka bI"pA lębodołol"ego' i r. gdy Tludno jest wtedyje odróżnić.tkiĘto\t. .iacub]tek kości \łyostka zębodołowe. zapaleniaobsenrujemyw obĘfie rtg całkowitą utra. zloka]izc W postaciobseNujemy chaĘkteĘstycznyobmz lvanej mdiologiczny postacitzw lustrzanychodbićuszko w dzeń kostn}'chna powierzcbniachstycznychpo obu stronachłuku\t5.eś ' W ]. i chomby miafgt mogąbl'ćpzycz]'ną. . plfetoki.mi Ptiologi'l]l}mi a ClopniAm Zniszclc ia pżJ"lębia.nyclodbicpo (|ub stronjepraweji ełł€j żuch!ły sz.mi.tlętlzn4). 5'l?)' W cią8uki]kx lat prfebiegrltego &c. Zmiany w obrazieńg pieNszych zębów trzonowYch mogą dotycz.\. i pŹ]'zębnego. Ryc.vdzĘda \Ąlglądają zdmwe'lv pzlpadko$]łn badaniu raclio]ogiczn]. dotyczązębówze stanem zapa]nymmiazgi. cę flrkacji.Prcces chombowyrv zespoleendo-peńo możezaczlnaćsĘ rvprz}zębiuwieżchołkoł}m.nętrzną i we\Ą.pie zapa]eniafazwyczajmiseczkowaty i łuko$'al].ch.]iczbękorzeni i kanałó\ .miĄ nnik. perforację. nie od siebie./akl7}\vie kor/eni' nia E Patologiezębów: .IesoĘcję korzcni (ze\Ą.5.długość kamłó$l .złamania.e najcfęściej obseńWjemy na pc wieżcbniach p. go. nyrh i dodalkow1Li |ąL sięue zmianań pny.a talże skutkiem tegoschoŹe.ostka zębodołowego szcfęki i (lub) żuch\ł.t Lillv rd^ wieLsrani/ r zapaleniuprz'piono.Tra od leczenia endodontycfnegoi pod t]'an się kątem lależy mzpatlf$ać Zdjęciercntgenowskc' Na zdjęciu oceńam}'i * Elemenry budouy zęba: .żeZajmować okoli.l . rapid. nia.

r'iekgutaperkoi. i 75 . procesy Gdy głębokiepionowe ubJ. biegu klinicznjąrr'częstociężkim.W białacz. Nigeenie kołi od sironyprzyzi i '^. na. /la.tk poziome i pionowe) łystę. w .niszczenie kości fulkadi kożeni.ffi radiologiczne Badanie p Zmiany w plzlfębiu brzeżnJm: . Infol. ono Zębówleczonych endodonryczńe lub obraz rtg możebyć wtedy zIóżnico. dzenie przpębne procesu. 13. się' E łączą povr'stają ' iąceaj do wiepcholka korrenia 1R5l 5' |8a i b.29.wot.enłujem} górnej cĘściszparTozębnej. PEetokę można uwidoczńć \łprcwa.lją teżplfy irnych zębach.]zeńa miazgowe. lub Najczęściej ie piolowe (całkowite częściowe). o charakterze kaau leczon). .fespół Papi]lonai l€fe\Te'a) przebiega.peńo sie. \\ pl7)padku zaoslr/Pn dorhodzido Jrenaiu !'!vsie' a ku śródzębnego. p.vy pźeśle" ją ażclorrierzńot|a' cz}TmJpn"lola Śpryjd d'tir gromadzeniu nh4kj podd7iqs]owPj' klorŹ prc.m. . sie $adzi do Mómego uszkodzeniaprzFębia' Na zdję.16. moż:na uwidocznić na zdjęciu rtg fachowanych bele.W ńżnico\'raniubierzemy pod uwagęzłama. duży( roniJńu ub}'tkiporiome b ipionowe. mych i pionowych.lku). ujścieprzetoki znajduje się a w obĘbie keszonłi dziąsłowej.poszeEenie szparyozębnej' Jeże]izmiany obsenwje się tylko przy jedn}'rn iĆh zębie' możeto sugerc.!wch granulocJtóW zespół chediaka.tki się. Zawsze miazgi' w Ę'poiłych miało badanie ż}'\'r'otności plz]Dad]€ch pielwotnego pocho. podstawowesq takie same. furkacji.l9Zmiany zabutzeniaogÓ|noustrojowe W przebieguchońb ogóInych.rn zapa]eniu pz}zębia z dodatko$1mi cechami cha. w okoJicy wierzchołka część omz \ł]aaźne ub]tki eek i blaszkę zbĘ zębodołu pionowe i poziome w pruegrodziemiędz}zębowej danego zęba.to Śugerujemy pocho. Róźnicapolegagłówniena plue. ponadto i w przyzębiu brzeżnym i wierfchotko.5'18b Znisz@ona próchniczo korona' |ączą Zmiany przyzębiu w bźeźnym prry ośeo|ityar}łni sięzezmianami Ryc. rakterysb.Tnacji dostarcza nam także obraz innych zębów'Jeżeli zmiany zapalne plzyzę.h. 8ulamych brzegach\^r pochodzeniezmiarrjest natomiast pier. Prowaduito do suybkej destrukcji \łyrostkazę.którc dajq ldiniczne obselwowane obja$y zmiany w prĄzębiu brzeżn}tn Ędiologiczne sa podobnedo mian w pnewlek\. cY i dzając do kieszonki ó'.tkarrlipoziom}'rnii pionowlmriobsemowanlrnl na zdjęciachrctrtgeno\j{skich' zespole Papillona W i IćfelTe'a w obĘbie pr'J'uębiapoczątkovr'o zębów nJerrny.zq się pro(e5} nisrrrenia Lo<Lin gómej l lę(. niekiedy w okoli. tomiast obja\Ąy by układowe defekem eianulocltóvl (zespól leni z .5. Higashiego. bia hzeżnego (ub]. ob<erwuie niere.18a prry endo.31 Zmiany pzyz$i'r w Ryc.20).iełfcho|kow€go' biab2eźnego zrnianytypu endcp€fio' Ryc.5. go rr okolicy oko|owierÓolko\Ąej oblerwuieml przeiasnienia ubJlpk kostn) M poslaLit\:. je.aniszczenie kościpod postacia ubJ'tków pozio.duż}rni ubl.30. piooo$eo niPrc. niezależńe od siebie w zmianach połączonych.Wać pochodzeniemiaz8o.i gpary ozębneji okołowierzchołko\'r'o. b.Inał rozshfygająceznaczeniebędz ie we. 9).czn]'Tni. Jeśli nie prz}zębne.gMałtown].rn mdodontllfnie. Chom. ze mniej lub bantziej ogt'aniczonego. a poŹniej sta\d|.Tainego zdafla sIę. Medy ubJ''tki cial b ob. lie gulamP. bodołowego utraty zębów (Ryc' 5. (ale nie w każd}m plz}pa. można uwidotzni(\Zclelin) pionow€ . jq z ciężkimi uszkodfeniami przlzębia .

zębiubźeżnm.u których z racji wieku należy spodzie\. w pŹ].2. się przyzębia.'"q powodować powstanie ognisk niszczenia kości Chorobyprr1zębiawystępujQ eęścieju ludzi star.Ifeniem struLtury kostnej i osteolizą I brak uwidocznieniazarysu kanałużuchwy.lr naciekowqw międz]u i vę\ma odwapnieńe jego ścian. szych. r/s i breżn}Ąn Ze.Taźnego z mz8laniczer a na be. dzi do po$Śtania głębokichub1tk(w pionowych. nie sporyka.kości(poziomei pionowe). Badania rcntgenowskie pomaśają mzpozna\{a.a !Mpd}podobne /mianJ wirrnarl5mosić ltysokości żuchwy pozromle na ]/6na poziomie zębów przewle. od 2/3o. stwiel{Zo.i. .23. powinien być na poziomie rh odległości czę. często oba schorzeniapŹebiegaj4jednocześnie.osteopomzaza]icza do czj'rmikówr5zykawy. c) Jego złogi b.!. osteopomzyogólnoustrojowej(czyli zariku kostne. w imych oko]icach szczęki i żuchw W Zębówtźono. Ryc. Mieiscoweczynnikiurazowe W ZespoleAIDS obselwuje się z kolei dużetem. ębo\aych w okc licy wievchołków korzen| Zmianom w pr4zębiu I ściFn' Zenieis|o|y /bi|citżonuźuLhtq' ldorapo..2. ciach mzne. stępują rylko w plzegmdach'a]etakzew pozosta.5. no teżścisły zwiqzekmiędzyosteopolozaposhneno. kach dochodzido nacieków w ozębneji w kościlly.oce sem niż osteopomzabżeżna1vpżebiegu zapaleń przyzębia. widocf. co na przegmdac.22a. pE}padku zanik.lYsokości w]'1!stka Zębodołowego jest o gładkimbrzegu. tarczyc obsemuje się osteoporozęi osteolifę kości leczki kostne pE]pominajqce sieć.21Ob łolvegoi orrr sŹrmJrm nasileńem destrukcji kości jego zapaleń' w przebiegu porozy ogol Cechy chaĘ]. nie żuchuyi szczęki oraz w innych ko. . kostnych.24 \ĄłTostków Podobny$'p\Ąv na przy. noustrojowejobseNowane na zdjęciachpantomo.v]Tostka paufalnąa ZrrniejszeŃem 8ęstości fębodo.lległości wujemy osteopomzękościpod postaciąjej zwięk.1'l'u'la. ny są odwraca]nei doryczątylko pze$ód.W po utraĘ. t zmiany w położeniu otworu bńdkorvego' który W niedobofzewitamin c i D na fdjęciach obsel.21): I obńżenie !. niem się ścieńcfałych odwapnionychbeleczek i mstka zębodołowego manifestujacychsię na zdję.20 Zmie strojoła (zanik staftzy) jest zupełnieinnj/m p.]3. tomograficr€rafiotrych są następujqce(Ryc.20. W nadcz}'mości pźy' powodubraku w]. niu miejscoilych cz]aników uazorłych' któle mogą często dochodzido sekwestracji. łcI częściach 5(iań lr organi/mie' rapaleniar pryzębiapne.osteopoicza ogó]nou' st ienia choroby Ryc.vać się Kamień nazębĄy67c' 5.ll aadanie radiologiczne go). Ębodoło\'vychzębie majązabunenia hormonów płcio\. \Ą h biegających osteoporoą'ogó]noustrojowej bez zmia.usta(zego obja$5r W wy.\łyctrokoło i kł1mzapaleniuprzJzębiabneżnegotych zmian się pŹedtI]Zonouych.5.co spowodo\łane zapada.16'22.ale nie docho. jedrrak obja\Ą' niepe$'ny ze względurla odmiany 5' i wwoslkn$ zebodolow1Ó i lemcnfu LorzPniG Meso'Podobne /mian\ t\Ą5tepuia niPdo{ \^ /}Tmo(i l obrazkości gqbczastej Wgląda jak matowe szldo tarczycy i po t!1€idel1omii.!ych.5.i:.lolo$al7ys. podstawnejtrzonu żuchwy ści oraz plzedniego szonej przeziemości' niedocz]Turości W od gómego zarysu części zębodołowejJest to plata pzysadki stwierdzamyosteolizębrzególv ko.terystyczned]a osteopomzy ogól. ne sąna zdjęciach figjako lacienieniańznego kztaŁ .

h (możrra służyć lupą) i \łykonanychza pomocq radiogta. się fii cyfrowej(Ryc.5. c]' b. iach rentgenowskich przy prawicllow nyo pracach ploteĘ'cznych obserwuje się pre Ryc.fylegania jest możliwa na zdjęciach p. ńowate.22a. urazowego) Nawisajqcebrzegi q1ełnień ob.b. kor.zejściena powierzchnię W przJ'padku protez jednozębowch' ńżnego typu Wk]Iadów korcn. na zdjęciach rentgenowskichspnyjają in fniszczenie kości (głó\.5.lkie'bezscho.il Badanie radiologiczne Ryc.cz.5.c Ziogi ksztany.24).Nawisajqce'. diagnostycmiew pizwadku poddzĘsłowego lia kamienia przy stwierdzonFn ldinica e dułtn Órzęl. muszą być i pmwidłowejo]duzji i atrauma.lkoweprzyleganiebŹezIre ścisłe. !tcwDąh7usInJ' b kon\aPnljonJ]nJ. z Wielkości prz}zębiabEeżnegopm$. \t5'konane pŹed leczeniem prcteĘ.r.adfi do utraĘvkG szparf ozębneji różnej ub}tkami leniem (Ąc' 5'25a. hry ldinicznie rozpoznan5rnurazie zg4zowlm radiologicznierozpoznajemy: (tzltl węzty umzowe chaIaktelYstyczne dla ii: miejscoweposzeżenie szparyozębnej. pokazująstao plz]zębia. E Zniszczenieblaszki zbiĘ zębodołu. chalaktery. pży pog|ębianiu Ryc. b. grudkowate' jest czJ'nnika&ażnĘcego uż]teczne 80 miejsco\łego poloże.Inieniezęhiw i uzupełnienia oraz ilne niepmwidło\łe kontakty gła.vnie iu się płl. kładnego p. twu ostrogi)'Rozpoznaniete.tkii sa przycątą miejscouych ą resoĘcję kolżeni zęból\'' zapalnych'Najczęściej objawiasię to posze. \. Wypeinienia tżonowcach sprzyjające zmianfapalnych' fu Wstępującena polvieEcbniach Ębów (pierście.5.:u dziąseł' i(Bolae tlTpe.24Korona 77 . pionow€).onyi wkładóww okoJicy sryjki zęba. kierunłują leczenie k1óre musi być wtedy skojaizofle z pe. Uraz zgl]zo$y w połaczeniu pnewlek\tn zapa. ści w przegrodac.2]a' c '. mostów na zdjęciach powinny mieć ' bezstopniowe p.ltmiędłzębowych.ocena do.J.V]łnogi W stosunku do tkanek okołozębowych.

idch konie(lna iesl interuentja chirurgic la. hzegil Wmstka Zębo Merzy się poziom obniżenia po stmńe mezja]neji d}śtalnej.20 b7e9u !łvloslkd /ębodoio. kostnybez ub}'tków raźny' Ęto$y (piono$y)ub}.tek 3. poIó\anylvane które /ębiabr/cżnego. nia ozrraczasię jako 0u' a szczJt korcny jało 100. szeniagtębokości jest dzoważny doldadnyzapisbadaniawstępnego' pomiarów kieszonek kostnych możnastoso' Do wać ćwieki gutapelkoue. a w latach na' stępnych0.iimplantitis' jest ze statremzapalnj'n przy. wygĘdają kic\. ale nie towar. a nawet zębiny po\aodujace jest nieo&qacalny W łyniku rzenia' P.15.. ten ne za pomocamdiografiicf. regeneracja trwającego uazu mo8ąpowstać na' W w}łi|.V}pay ją dokładne ' Wskaźnik po.udłużej rr. i cz}Tności Na zdjęciu rtg obseń\ujemy wtedy rcsolpcję ce.lviększenie leczenia. Zdjęcie rentgeno$rskieunrre. zaleźna z€Iyzu urazowe. ltalvczlm' w prz}la.l.zmieźyćzmiany w przy. czyćpo.owanie or"enę ńlrlóu wskaźnika Engelbergela.\{ego tworzy się przy dan}anzębie ły. 78 . szczasię na specjalnejpodziałce.|zić ' pionowychnadłamańkostnych. obr"E ń8 poka. zębiui ocenićskuteczność pozlomyó rrlatwia laslo. wielkość doło. Ryc.Yynikający zniekształ./onki Lo<tne glębokości o żej5 mm.16. Ltóre wulwadza się do zmianyw przyzębiubrzeżnym w przebiegu leczenia implantologicznego Leczenie implantologiczne ma ńrvnieź *p\ł na przyzębie brzeżne' Do oceny zmian nąjbaldziej pEydatna jest wtedy mdiografia cfiowa.wego w wskaźniła waruntach prawidłowch 60 79%'Niż.18. srycale są zwilaszcza cholkowo poszenone szpary oĘbnej poszczegól.uie Med} Zmiany rypu ro/red/pnia Śin|kturv kostncj i \ł]'Taine brzeżneub]'tki kostne wokół implantu' Zmiany te i mogą być częściowo odlv'raca]rre na zdjęciachob. teczność leczenia możnamier.Iramik Zr an w plzJzębiu moźna Wkorzlstać zdjęciawe*nątrzu. my ubltek blfegu kostnego:w pietuszFn roku po \Ąszczepiemoże\!:mosić 1-2 rnm. lub cenia obmfu (wydhźenia skróceaia zęba).25 ocendobni/enia ERM' Wegoza pomocq wskaźnik. gdlz umoż]iwiadokonanie doldadnych pomiańW PrZy implantach można stwierdzić na zdjęciach pozio.rnę) W patologii implantów możedocho. skocenie ko.lku dużychub]'tków obserwo.Reteitschaka.yć stopniem zmnie} kieszonekw ohazie ftg.lko stosc zębodolowego.'frowej fe zrłalaweliminormć Łlłąd r.które \'r' obraziertg jak po\Ą}. nego) pacjenta z chorcbązapalnąpżyfębia na]eł przestrzegać zasadyżekoĘne zdjęciapowinnybyć pońunylv?|nej tech. menfu. obrazu. sze uErtościoznacuaj4obniżeniebrzegu \ł]'mstka Metoda ta obemie jest rza. milimetrG siatki z podziałka stne z zastosowaniem wq o skalibrormnejwielkości możnartedy ob|i.yszy im stan zapa]ny(czyli ' nieńlĄność brzegów i osteopomzanie \ł}stępują) z patologii należy1\ł'rnienić tzvł pe.Sk. pomiary \łykon}'wa.oces ten Zgryzuuazo..32'33'3. wana'gdyż \.r'mdnienia ozebnej i dorbo&i do przerr'rania kości cementotwóMej. od nych zębó\nl Utrata kości go obserwowana zdjęciachmożebyćod\anca]na' na Gdy jednak stan zapa|nyprzechodzi w przewlekły poc|łcza kostnegomoze byćzahamowa. stad bar.| poziomychłf'rcstka Zębodołowego.ffi Badanie radioloqiczne ub]'tki Ętowe i bardziejwierz.5.25). serwujemywtedy ich coftrięciepo lóczeniu zacho.Mańhalera @RI4) (Ryc' 5.l leczenia Monitorowanie Aby monitorowaćpostępanian zapalnychw kości czy Iub . \wkon}'wEne zastosowaniem z niki rcntgenowskiej' Do o€ny dl. t]b}tek poziomy możebyćwiększy lub mniejszy (niewielki poziomy ubfiek należytm]dowaćjako do nol.w:mikileczerria(zachouawczego chiruĘicz. gdzie szcz}tkorze.2-1 mm rccznie. WanyÓ na 7die.

Można wtedy oznaczyć każdąz kieszonek inn1tn znacznikiem i uykonać zdjęcia rentgenowskiepod ńżn]. nych rozpoznań: & ubltki kostne od stronypoliczkoweji podniebien nej nakładające na cień zęba mogą pozostać się ruewidoczne.a]e kieszonki dziqs]o\r're doczne.36 ocena rcgenencji tkanek plfJ'zębia oraz ocma zabiegówchifurgiąnych na pżlzębiu skuteczności jest uła liona obecrie dzięki ztracznemu postępowi radiologiiq'frowej. stępujetylko w pewnyĆh sranicach (Ry{' 5'26ai b)' o. odtworzenie kośĆi na.Można też stoso\łać ó/r'ieki srcbme z podziałkq wtedy moźli' i \ajwie.16. wedfug Dlch tedniką c}'frową Wzoru| odbudowa w mm konna oozabieou ---= \ostnei -l 00% t odbLdovw qlębokojć (odinii mieF.Od 0-30o/o ubttLu masy kostnejZmiannie mozrra<renićwzroko \Ą. te pźef trzeci korzeń.o podstawie na zdjęciartg. PrcceŚ:yosteoliuysą w większości ńeod$'raca]ne i nie można uzyskać odbudowy $}:.37.czy pmcesjest za(! stfon]1 czy w okresie klinicznegozłagodzenia ob jawóW y l}"an]<i miękkje'd-liaslol mo8duwidollni.ei w1 je't doNadnr pomiar g|ębol.39.hudowakostnauz}Śkala podczaszabiegów chinr" jest gicznych ocenionana podstawie zdjęćłykonr\'a.26.zie uprzednio stwierdzono ozrzedfenie stfuLtury kostnej.nttp t\}Ttikileczenja można urnać ie na zdjęciurĘ: dtworzenia blaszeł ZbiBch zębodołó\'r' i przegro' ja)' międ4zebotei'naslępuje mineralLa( ith Q tEz}mjĄvanie ilyrostka zębodolouego stałym na piomie' nie pogłebianie znian w obrazieftg się stabilny obraz).ostka zębodołowe gobezzabiegów chiruĘicznych.26a i b ocena odbudov'ry konnej po lecreniuchi wsfoepu f hyd'oksyapaty. liczkowej czy językowej' Podobna metoda sfuży w ndiologii do lokalizacji zębów zatrf}'rrlanych i ciał obcych' Metoda ta jest też obecnie rzadziej $Ykorzyst]\lana. tnrdności spEwiaja ub}tki kostne od str.'Jkonaniem Zdjęcia.owa ub}'lku szk|iyfi o.20.Jest to tzw re.(grnenlol^€j konnqo) dobnElr Ryc.20.2.y są prec]'fyjne dzięk kali.iłi Badanie radioIogiczne kieszonek przed r.tu' fdjęcia ruĘianym f użyciem vry{onane sFletrE qlrovrym. zdjęciu.o. które utrudniajądia8nostykęi mogq byćprzycz}nąMęd. paĘcyjna minela]izacja.'anie blżeg! \ł}Tostkana tło zęba.@yli osteoporozę brzeżną.35. mincralia( ję i odbudot\ę ubeleLrkouania w miejscach.5.40Jl Ograniczenia diagnostyki rentgenowskiei Meto. sionka i od stmny jamy ustnej ułaściwej często na zdjęciachlvidoczne jest wtedy podwójne Ęuto. B a[iany \v f.38. Za potltr. a p?ed rabreqreml w b-3 miesiące zabiegu' widoenaodbudowa śruktury Po biegu) poprzez odbudowę kostną. wariu leczenia' Ma olra wiele ograniczeń. Flrametry techniczne mogabyćre8ulo\łan€.20 Metoda q{rowego obrazowalia struktu jest ttostsza i sz}tsza niż konwencjonalne techdki ie' Pomia.la rcntgenowska oceny zmian w prz!'zębiu w przebiegu chorób zapalnych jest tylko metodą pomocniczą w ustalaniu mzpoznania i monitoro. ie uysokościłlTrostka zębodołowego granicath mozliuos i biologi. a nie zawszemoma strdeldzić. \Ą. . gd.26. p ostmpomzauwidoczrla się dopiem fow(zas' gdy nast@i 307. stnej zależneod jej umiejscowieniapo stronie po.2. zrtyLh po /alub 79 .16. znacznikowi Widocznemuna zdjęciu. się na pozostajqniewi.13.ni Ę.rkacjach korzeni mogąbyć zasłonię.ubltek rrasy kostnej.(i.ollypŹed. tami' Następujeplżesunięcieobrazukieszonti ko. m nie zawszesq widocznezłogikamienia rrazębne' go.18.

cukrzycq l typu .EoP) Wcześnie Występujqce przyfębia zapa|enie {earŁonsetperiodontlt.vadzenie xlasfjłacja prezento\.vanie systemów ]dasfikacyjnych. na opinia ta była przedstawiona i pŹedyskutowana r. i .fikacji w podmioskanychpodczasbadaniaprzedmiotowego.Princ€ton 1989' zawiefa ona fdaniem ucfonych wie1enieścisioścj' (adult pe.Wrzodziejqce zapalenie gingfultA dziqsel necrotizing ulceratlye przyzębia poddające |eczeniu 6.2' 6 1 Kag'ńkźia cho|6bp|fyzębja. któĘ Zgodnie $.|opnia. i . ne z 1989 lokul' Nor'vypodział chorób przyzębia Dia€ sĘ po staĘnn}Tnprzeanalizo\Ąraniu danychuzy. lończł.JeilcnjP ' chorobowv. zapaleaie nie się 83 . się od potwienLenia jej obecności.'anaw t]m rozdfiale jest @afia na najnowszej. nozę sta.ia}v i'nq można wpd]u8 RamfioK|a A\ha / |979l'.iodont'tA AP) ie t. Diagnozowanie choroby prz1zębia powirrno wg Pagei Schroedem l9B2 r.zespołem Papi||on. towegooraz badań dodatkorłych.zlokalifowane (juvenileperiodohtitis JP) b) mtodfieńczezapaleniep|zyzębia .. pato' logię i leczenie chorób niezbędne byłoi jest opra. rra wyodrębnienir waną przez swiatowe Walsztary Peńodontologicz.oŁ.uogó|nione . gla i Cattabri8i olaz obowiąnjqcą w świecie Pol. nasi]enia i roz]eg|ośl sce do 2001 k]asfikację chońb pŹ]zębia opraco.1Tazili temat chońb i stanów tkanek pżlzębia. ol.1999roku podczasMędzFarcdowych Warszta. Zapa|en przFębia dorosłych .Le'evre . ostle mańWiczo.AIDS innymi i -ANUG) (acute 5. i procesówją powodujących. h.j (p/epubeftal a) przedpokwitaniowezapa|enie przyfębia periodontitisPP) .uogolntone . ąrrarodowq glupę uczonych opinii.z roku 19861\'BVoz po. Aby ustalić ogólne zar]sy i kĄteria' w których w uponądkowany sposób bada się etiologię. Periodoltologicznych w Stanach ZjednoczoZoĘanizo$'anych celu pzyjęcia ldaE.zespolem Downa .zlokalizowane (rapidly pżebiegajqce Gwa|townie zapa|enie prfyfębia prog|essive periodonfifis RPP) pEyzębia zapa|enia związane chorobami f ukladowymi . pŹedstawia Tabela 6. od lamlecol/dsu opra(ollano l8' \Ąymienii ith ó\]QdemiePeńodonIo|ogi. coy.Ę pod.zaakceptowanejprfez mię.y\.Renata Górska Wprowadzenie choroby dziąseł Klasy|ikacia ptzyzęhia chotÓh choroby przrfębia Wadywrodzonelub nabyte wpi. Prensze Idasfikacje opracowali Mc Call i Box w 1925roku. Amerukali.

bezinnych (fylr'\ow n eF(o\.\. śluzóW|. (CAL 3 Zaawansowane >5 mm).fikowane lekiI zapa|en]e dziqse|' a' poLekowe rofrostowe dziąŚel' b' poIekoWe zapalenie 4 chorobydziqse| zaburzeniam odż}vvianiu' W modyfikowane nie chorobydziąseł zwiqzanez p|ytkqnazębną jamy 1 choroby qseł fwjqzaneinfekcjq ustnej' f dz qenetycznle' 2 cho|oby dziąsei uwarunkowane 3 objawy w cńoroo noustrojowych: ogo ozlałowe orzeoiegu (|iszaj pemf]goid. pęcheżyca.ych z nazębną dziąse| zwiqzane płytkq choroby p|}.a Wg 2 Blakdz ąsiazębodoiowego' 3 Plytki przedsionekjamy ustnej.rych i. a pochodfenia 4 Zrniany ogiczne pato ulafowego' dziqse| od miej5c utratąprzy(zepu z W zaIeżnośCi rozk|adu (<30% I zlokalizowane miejsc).oWo-sIorne p|asIi. uraz 2 wtóńy u|azzg|yzawy' 84 . przycf 4 N]eprawidłowe epyWędzide|e|y'mięśni' urazemfgryŹolvym zmianyW przyzębiu W}Ą'ołane 'I Pierwotny z9ryzowy. b.witaniowe dllarel.periodontaIne ś|uzówkowo.wrf iejące odf chorobyprzyzębia ' MańWiczo'WrzodziejQce fapaIenledziąsei' 2 MańWiczo'Wrzodz]ejĘce pżyzębia' f apaIenie Ropniew prfyzębiu zespoły endo.tikowa1e czyr1iki d7|Ęsel z uk|adem hormonalnymI a' zwiQzane po. a faburzenia toczeńrumieniowaty). rumeń Wieopostaciowry.chorób przyzębia KIasyfikacJa cznych 1999roku W Pe WarŚztatów odonio|og k z UproYcfona as!. prryooeclosci p. reakcje ergiczne.tkę nazębnq: 1 zapaLenia Wywo|aWy|qcf przef ne nie dziqse| czynnlkow mlelsco\.dziąslowe Nieprawidłowości (podzia| Mi e|a]' 1 qe(e'je d7|ąs. zaPaLerie menstrLa(yinvrr' l 7apaIenIe dliqse| zwią7a1e (ykIerr cuktzycy' dziqse| przebiegu W choroby krwi: b' ZWiqzane z chorobami białaczek' W zapalenie dfiąsei przeb]egu cho|óbkn/'r'i' W przeb innych egu 3 choroby przez dziąsei mod}. l Zlokalizowane.rrycl^ b.tych/ a.oby nody.7ef o9oIne: 2 cho. 2 Uogó|nione' przyzębia hematoIogicznymi' 1 ZapaIen]a zWiązane z chorobami genetycznymi' prfyzębia Iub zwiqfanecholobami zespo|ami z 2 Zapa|enia W innych choróbsystemowych' 3 Zapaeniaprzyzębia przebiegu lVIańwiczo. (>30% 2 Uogó|nione miejsc)' od W za|eżności zaawansowania (cAL| mm)' 1 Łagodne 1-2 (cALi 2 Sfednio zaawansowane 3 4 mm).fikaciaM]ędfynarodo!^.

tk4 jej dzi4seł 1999ml(l (opraolwanienowej klas5fika. 6.6'1 zapa|€ n i€ dziqseł zmianach tkanld.4. $upy' postaciąchońb dziasel Zapaleńe nazębną.ti. iąc}mi się w pbtce nafębnej (pł]. oddy.!vobĘbie brzegu dfią.lo hamlle ryło$ jalo zapalenic W obecności4' jednegolub ry podgrupy pielwsz4 z nich stanowią zapalenia ne do brodawki lub brze8lrdziąsłowego plzyczeputącz."Vvcila.\Ąać netycznie i W}Ą{ołane ..ficz. po l. słowego.tka nazębnq' wolanepbtką.nnikami miejsco. istniejącej już wcześniej z PLYTKĄ NAZĘBNĄ (Tabele6. Uwaga powinnabyćskoncentrowanana !!ry.pęcherzyca)omz gmpa cholób w].5i 6.] cHoRoBYDzlĄsEŁ . a taLre lekami lub nicprawidlouym z kolei możewohlvaćna nasi]eniei czast|walua ' Nliejscowecz!'nniki' takie jak nawisajace protetycz. pemfigoid.Ry!. ia powierzchli koron i koneni zębów (patlf iopatogeneza choiób prz]fębia.chorób przyzębia K|asyf ikacja . Ćhońb nie w]. z s}. }]rni lub ogó]n]. ldinicznych dziąseł tnie.6.nego sełmod5fikowanelekami. podfie]ili na dwie podstawowe Pierwsząsta.'lvołanych poziomiepEyczepu i a€dukowanej !\5'sokości kości p\tki nazębnej' Znalazły miejsce choroby cnością (aedukowane prz}uębie)' przel \ł]Ą'\ołdne spec\.. ostatńch badańustalono.chociażjuż obniżonyn obe. pnez chorcby skóme (liszaj.Pl zwjązane p\tĘ przy Zreduko$a.zapa]nego. rji znajdującychsię w IĄtce nazębnejjest nącfę. p\'tkq nazębnabez miejscowych wietuzębórqbez zmianyw położeniu uT'lvotane dziąseł czjmników tub z miejscouTmi człnnikami predy. dziąseł ń\'vnieżw obrębieZębów może\Ąlstępować stępn4 Jest wane cz]nnikami ogólfl}mi.'\:. objawówda]szej bez nych rcakcją alergicznąlub urazem. ściej i{ystępującą nowią choroby dziasełzwi4zanez pł].tĘ' f iłyjątkiem obecnoscr zW|ĄzANE dzĘseł$rywołanego I cHoRoBYDz|ĄsEŁ uhaty pruyczepułączno.|rębniono ane czte.Ą |! zapalenie dziąset wywo|ane wylącznie pEez pMkę naŹębną na Choroby dziqseł (Tabela 6. Zapa]eniedziąseł jako na.tka na) a komóIkami obronĄ'rni gospodaila.)'W ocenie trzeba postępować konse.glżybyoraz choroby dziasełuwarunkowanege..żezapa]enie W ślvietle grupę stanowiq choroĘ dziqset mod1flko.ystępuje skutek bakte. rji) b). kolejną choroby dzią.afębnqpży przy?ęb|u' zredukowanym znaczeniediagnostyczne. . notkanl<owego. hani"m. nlm prłzębiu można schaĘ]<tel]u o. ostatniąchorobydziąseł to stan. ianiu' leczenia peńodontologicznego ustąpieniu stanu mnJ}ti-ko$€ n eZabur/eniami odŻur prfy stabiln}łn.Ńagamożebyć zmieniona cz].lk zapalenia rty kJiniczne są takie. pł]. ./ne bd|terie'wiru. z ldinicznąutratąprzyczepułącznotkankowego' jaki obseń\ujemyw następstlvieakĘ$... tkar <owego Zapalenie dziqsełlwwołane pł]'tkąnazębnąjest $-laikiem interakcji pomiędzy bakteliami znajdu.\ańt ba]deryjnego zapalenia ubaty prfyczepu'obja.Ta rów oo. niespeq. W grupie drugiej.\Ąaż moga Wo|ane one pt'.2 zapalenie dziąse| \Ą]y Ryc.rni]ub jednjmi i dngimi Ęzem. ponie.. lelnieńa' Źle\łykonaneuzupełnienia stloczenia zębów spźyjać mogq odldadaruu i nazębnejna skutek utludnionego oczyszcza.2) autoży klas}fiłacji Zapalenie dzĘseł'k1órc \Ą.2).1i 6. do Drugą obejmuj4chorcby dziąsełńe związanez ( ograniczo grupie pienszej \ĄYo.punuj41mi do odlJarlaniaph'I|ł nazcbnej:na. Ryc. .2 85 . i[mstka zębodołolvego d/ią.l jak w pŹ}'!a.

Zana duiałanie wykazafu żezapalenie chomby dziqsełmodyfikowane pIzez cz5nniki Dane epidemiologiczne p\tką nazębnaWstępuje w każ.€l vlywołanego Tabela6'3 chalakterystylę możemieć $. ciążą. Wstępowanie krwawieńa. zapalenie dziqsełZwiqzanez cyl.5"J choróbprzyzębia rIasyfikacja p{). men. dla p|}tki' po bakteń patognomonicznych tejjednostkicho.określenie koloru. k1inil h możp Zn}( N. klwawienia i bólu jest pod. przJ/zębiu' kąpzy zr€dukowanym rĄ'eji bocznej mi$acji komórck. na oraz nieprawi. zvnia.pobudzenia utraty stwierdzenia wcześniejszej p|zycfepu miejscoltych fibroblastów i nacielu komórek im.4 umiejscowienia.ponrewaz inmunologiczną gospo. \ch ilościpll. o Tabe|a charakterysvka 6-4 błont<a łaczqcegoprotadzącej do do\t'ieŹchołko.ficznych s Zmiany histologiczne.płw budowa zęba lub inne cz}'nniki miejscowe.na pnyldad źle\łykonanerłypełnienia lub uzupełnienia pmtetyczne lub ortodonryczne Zębowe pEykład stłocze. konsystencji. tkankowego kości g obecność płytki brzegu munologicznie kompeteltnych. zapa|enia dziąse| !ĄryWolan€gpM. a Brakutraty kości Wylostka z p\tka nazębnq.lddia t horobymo8qb)( małn wido( lub niPwj. Zmiany histologicfne dorycza pro[feracji na.ni' Śie dziąseł. do w nacz}niach przylegających rrabłonka (możIiwość postępującegoniszczenia włóken kalogeno. częściej W]ŚtępującąchoIobq dziaseł.|a Temperaruryszcze|inie i|ość wysię\u ŃiellonIidfias|owei.cuk.. i pod$yższoną dziądowej' ny dziqsłowej ze r zwiększona Wysięku szcze|iny iIość linie dzi4stowej' przy E Krwawienie zg|ębnikowaniu' Pomimo ńżnic pomiędzy florą bakteryjną przyczepu |Qcznotkankowego' 6 Blakutraty a zdmwego. obrzęh k. l7t mod}ti|oManF doczne.nperatury Ś/cze|i1ie wsięku ze szcue]i" temperatulę w szcze.lrrrar j tiażvmogąptn. . wrafiwość na dotyk i ból.3 dziqs|a' na na ' Rozpocfynanie choroby blzegudziąsla' 5ię .]ziqseł. Na nasilenie 86 .lemmen.lłowości p|ltkina brzegu dziąsła' '] obecność nia zębów. Różńcuje je tylko Znc pl7ez nni. KrWaWienie eńa hormonalneuystępujqcew okresie oraz zabuIz .tki nazębnejpokwitanioweZapaleńe Do chorób tJCh należą: stawądiagnosĘ'kichońb dzi4set' nbjdwót\ Io.nie nYizolowano speq.czego.iace| pr7robccnotrire|aĘłvnie ma. niczne stają się wyraźne.Początko\.jak i w zaleźności zmian zapalnych kiwiotlvó. Zmiana dziąs|a' konturóW crynniki ogó|ne W dz|qs'owej' Zmia.'iazanym fębodotowego. po przrfębia ' Występowanie zapa|eniu |Ęczno.tką' fapa eniadzią. dziqsla' n Zmiana konturóW Stwierdza się zwiększonq ilość W dziqs|owej' Ę zmianaIe. z Zwięk'zona prfy zgłębnikowaniu' chomby ogolne. Iub Wyrostka).zycą i chorobami uk]adu zrraczniezarórłno osobniczo.r'e Ę. zmian zapa]iych łqczące. $Ych ze zmianami w Ęlach kolagenu.Iziąsła zapaleniem dziąsełzi. tsodwracaInośćusunięciu ii się do powstawania zapalenia .]silenip od struacyjn}tn. go. Zmiany histologiczne. kio8ólne $ystępuja ksztaftu. Zapaleńu dziąsełtowaIzysza zwykle: dziąs|a' się na * Rozpoczynanie choroby brzegu zaczerwieńenie.kololu' konsysten.rvawienie samoistne dfiqsla' 3 Zmiana zabaruVienia lub podczas badania. Zmiana zabarwienia dziąs|a' ia choloby dz|ąsg| modylikowane plzez . z zapaleniem dziąsełzwiqzanJ. po dojrzewania. zmieniaja one odpowiedź pł}tkinazębnej' da. p|}tki. ogo]ne majq wiele wspóhych cech klinicznych dziasel \tTĄVotane dej z 8rup wiekolwch uzębionejpopulacji i jest naj. choroby krwi . ale w miarę rozwoju zapalenia objaw kli" Io'że( holob)d.. cji. takichjak zmiana kształtu.rn yłaczniez pbł. takie jak cuhzyca. ł odwracaInośćusunięCiu roborvej.

lecz faza endokłlto.w re. obecność preks/laLenja tĄ]s zapaIna dziqsta' logi( h /mianpl'woduiq(a /n!.m Cy.iqse| eiąfanego f q'|dem ffuacljny W czasie tego q'klu udokumentowano Tabe|a6'6 charaktg'yśJ. rc i!]Tóżniatę cholobę6Gabela 6. Pokwitaniowe zapalenie dziąseł Pol$vitanie jest WystępowanieWieku okotopokwitaniowym (>26pmoyl)lub testo pmcesem dojEewania plciowego.l poziomu hotmonorr Brakutratyprzyczepu łqcznotkankoWego' . Krlvawienie i !(5rr1 nanie 7ębó\\'\Ą/no.*a p|t. jak wykazano. obraz k1órych sldadąią na pĄ. stości \Ą]stępo\.pł}ł z kieszon]<i dziqsłowej. do ob. odwracaIność po owu|acji' PokWitaniowe zapaIenie dziąse|' 87 ..vania zapaleń dziąseł wwieku około.i.m. 7łożonym szegopoziomu estradiolu (>8.]TaźnJ'ch tomiast Zdażająsię pż].iom hormonu |uteinizującego >25 mlu/m|. ' ^ljązanez objal. Zmianaabarwienia f dzią5|a. mniq20% przyczepu notkankowego' Brakutraty |qcf Brakutraty kości Wr/rostka zębodołowego' .tk w okesie poklitania jest t]1n' się jasnocuerwone.tki w bakterInej' zwięk!/ona i|o(. lone i występujadość rzadko' hzed miesiqczĘ rra. Ę' Jednak skłorrność tYstąpienia \Ą.Wysięku kievonkidliaŚłowej' l le cz]nnikólq rvliczajqc to ilość .6'5 i 6'4)' daw P międ/J.ębo$pj' ipj spoBk/ne 5ą/mid.l|oęenid pro.tj o pąruj podeasowl]lacji.4ub pofiom >200 eśradio|u pEm|' zwięk'ot i|ośt \Ą^/9ęku zesz@eliny dziąśo\^.tnpień/adwan\Ąt\dnid /a. d/iąsP] osobdofuslJjqc}Lh \Ąpl]^\ u mJ pł].duielaniuestrogenui progesteronu'R]'tm \ły.5) (R]'c.. przyzgłębnikowaniu' u5m} tol odJ)(hdnid.Badajria\r5'k6ząry c2ę.lpmiJowll (psfradiolu lpslo\lcronu r.. z poll'itaniem ma liele wspólnych cech |dPmmPD.'ch hormonórv płciolr'vch n okesie 25-50 dni jest opispvany jako cykt menfapa|en]a d. ma\'ch ilości łatwoklwawiące Zmiany w bro.5 horobynie . którcgo Wdzielanie. i. po u *pb\v na odwracaInośćokresie w21651 stan zapalny dziąscł. rn]<\\i|dniow] \\frostu ilościpł}tki nafębnej' Zapalenie dziąseł szości kobiet z zapa]eniemdziąseł związanJ. do steronu zultaciektórego następujezdo|ność rcpmdukcji' jest to pojed}'nczy pl}tkina brzegu dziqs|a' Nie epizod. c/ęw ny zapalne w czasie o$'ulacji' Dotycząone uysięk1l zapalenie dziąsel nriązane z cyklem menstruacyj. zwiększona odpowiedź glQdziefĘczn]m i zachowaniu dolastającej mło. gdy v]Ąstępowanie W okesieowuiacyjnyT' po.yż.K|asyf ikacja chorób przyzębia a zwiqzane z uk|adem holmona|nym Tabe]a6'5 charakt€ryśykapoh]vitaniowego eniadz]ąse|' zapa W \'\. Wynosi i.Tasip BrakUtraty rw h lub kości Wylostka fębodotowego' po].b1|a( yjn]. zTianakonIUrow d/iĘs|amoż|iwą f znianqjego &iP^ Nd $1ttanienjc pa'enja wiP.6)' dzielania steroidow].tki brzegu obecność na dziqsła' przed NasiIona odpoWiedź zapalna dziqsia oWuIacjq.q na.hnire zebórr.7nmol/L). podczasouulaqi u po" uzrasta o 2070 4m Po miesĘczce następują okrcso\'fe zmiany || \\l.!adki'międz]miesiaczk(} ja\!ów fapalenia dziąseł przy obecności re]at]'Wnie wego zapaleniadziqseł'. < qccgo $idoąne ZmianyZapa]ne dfĘśle' m u obu p]Lj bP/ w\pob |njej w Jednak u \Ą'ięk. nad 75%badanychkobień (Tabela6.witania obu płci ma przejściowy pokwitania.. klinicznych z zapaleniem(ŁĘsełzwiąfanymZ p\ć.

tkiw cżasie (Tabela nie 6'7).rn niżkontmla pł!.GuZ !'!ystępuje. wyrostka zębodo|owego. 6.u czego powstaje pojed}mczy klwawi nawetpo de. p\.Brakutlatyprzyczepu łącznotkankowego.na brodaw.głębokość e obraz histo|ogiczny przy dębni. występowanie żamychlg pomrmaniu z paqjentkamipo porcdzie. związanego krzycą Bpu I' objauy zapaleniadziąseł z cukrzyc4s4 podobnedo objawówzapaleniadziąseł uwĘzanego płytkq.tki pozostawał podob.tkinazębnejg Ry(' 6.rn płlki na brzegu dziqs|a' ptzez okres kilku miesĘcy W czasieciąży łzyko wy. o zwiękfonaodpowiedź zapaIna dziąsła.W}'rn ciqzy7. nacz]'niaĘktóry łatwo twórcfy p|}.tt) tr (cu. .8.o w1glą.9).z t]m.co więcej.zależnie od Źńdeł. pomimo że \łskaźnik na ropotwórczego.tki brzegu likah}'m sprowokowaniu'Guz ten przedstawlasĘ na dziąsia. !Ą'łosolłatych. duiegt4'ba. iIość ze dziąsłowej.u 0'5. BadaniaWykaza' ts MożIiWość Wystqpienia ca|ym w z szonei nie zwiąZane iloścĘ Wrystępowanie w szczęcely zrramiennie wższe nasilenie chombyu kobietcię. J in. choloĘ dziąsełv przebiegu cukrzycy Cukrzyca jest schorzeniemogóInoustrojo$yn. wpł}'Vvając}. zwiększona odpowiedź lub |ub s zapocfątkowa W okresieCiqł(2' 3' trymestl). dziąse|' mpo ciążowego zapa|enia Tabe|a cha6kter}^\.ższona. p\nu w kieszonce ilziąsłowej obja\ly sq zapaleniadziąseł podobnedo objawówzapalenia ziarniniak ropo ziaminiak ciężamych' do z pĘtk4.. żesystematycznakon.ciej . nikiem. . dzj'zębowej. umieiscowionv nie . kająqmi Z tego/abu'cniami t\ melabolizniel u. dziąsta' ' Zmiana konturóW kobiet \\lepuie c7e.ozwinqćsię juz w piel1\Śz]m i] Krwawienie fgłębnikowaniu' hfmestrże ciąfy cofającsię lub ostatecmie zanika.amych jest Ępo. ! Postać masy egzofityenej.pcrza więkzą skłormości4 wy. jest ponadsto lat temu 8uz ciężamych określany ja. bezcechnowotworzenia. stąpieniai nasilenia zapa]eŃa dziąseł okresie ciąży. ziarniniaka n]'rn poziomiew obu grupach. z \łydajesię ważniejszlrnczJm. Ziarniniak zwiąfany z ciążą(guz cĘżox'y)opisany jąc}m sĘ zabufeniami w produkcji insulirly i \!}. 6 częstsze |ub uszypułowanej nie' p\. pogłębiona.|G 6'7 nĘce' w uynil. . stqpienia objawówstanu zapalnegopŹy lelasunie guzem.tlę." do S.choróbprzyzębia t r|asyfikacja 6'8 cĘżov'e zapalenie dziąsel Zmiany w jamie ustnej Tabeia charakerystyka towarz}szą clqzy o podłożuendokĄmologiczn}. e lń na bnegu dziąs|a ' Zmiana zabarwienia dziąsła. chank1elffu. kwawienie kieszone}b]''ła nasilone.5 Guz CiążotĄ/y' 0abela 6.HarŁella i inne.zaś ilość ł cofaniesięzmjanpo porodzie' bardziej kowanrui szczotko\łanru podw5. w sbukfuu e i funkcji naczyń krwionośnych' g|ó\\'ne (ulr4q: r}p| ( ukr^.u\z)eulowan\ nie. zwĘzanego h!órczy choroba crockel.lak naczlmjałortary' W1róż. mie.leczrumożonąod. Guz cię. quza ciążowego' 88 . .cukrzycanrłodocianyc.3 niskiej ilości powiedziązapa]nąw czasie ciążyna cz]']rnikidraż.. nionodwd $pJ i t}! sulilozależna. D obecność zapaIna dziqs|a' ldinicznie jako bezbolesnewygórowanie. ż. jąc po pomdfie8(Tabela Byc-6-5).Zanikanie stanu zapalnego porodrie. trola poziomu cul<ru na zaawansowanie zapalenia. p\'tki. Brakutraty kości po . od krzyca niezaleźna insutiny cuklfyca dorosłych)' zapa]enie dfiąsełZlviąfanez cukrzycq zwykle jest klinicznie rwkr}Ąvaneu dzieci z nie\ł}'róltnanqcu. nad-liąślaL r natryń krów białek i tłuszczy a także zabulzeniami ko: nadzia. ! obecność jest podw}f.ffżLieżamvch n zwiększona Wysięku szcze|iny przy w ściej szczęcei może. * częstsze interproksymaInie.

przy KrWaWienie zg|ębnikowaniu' częstsze występowanie dfieci f niewylóWnaną u cuKzycq Typu |. 8ranu]openii. ' zmianakonturówdziąŚła powiękzeniem z I! Rozrost pocątkowo obserwowany na brodawce międłzębowej. lb'ch. H Zwięl6zonaodpowiedź zapalna W za|eżności od p\4ki.aplazja szpiku) mogq powodować dnio z ostrą i przewlekłąbiałaczkq'Przerost dzią. (może poczqt. feracjqi dojrze\łańemlub zńżńco$.imiem leuk} qt1óWi ich prckursońw we kilvi i szpiku kostn}'n.s w r przycfeprone. pocrqtkowo opisIĄano \Ą'białaĆzkach loie ustnej się osĘch i s}dadały na nie wTómczlny i nadżerki jak również zapalenie dziąseł ich błonyśluzowej. Knvawienie z dziąseł jest częsĘm objarvem u na(iento\Ą r bialatzka ie. p|ytkimożeogranlcą/ć ' zmniejsfenie ilości nasi|enie zmian. Białaczkę dfieli się !v opa.tpienls/]mobjasPm i Róźnomdne chombyu]dadukwiotwórczego i cbłon. pży zg|ębnikowaniu Ktwawienie być " kowyrn objawem chorobywjamieustnej). w *ia się oblzmieniem . jego loz. wjamie ustneju 17.77o4.jednakobecność plytkinie j€ s t ko. Zapalenie dziąseł pIzebiegubiałaczkiobja. Ryc.|nżńące moga zapalenie dziąsel rł przebiegu bialaczek Bia]Iaczka predysponować nasilać zapalenie dziąsław pIze" i jest postępując}m. Zmniejszenje plltki może ilości ogranicfyć nasi|enie zmian. 'ego tozwój niedolawistości.6).teryzująq'rnsię nadmiemą pioLi. .10.6.?ębo$ej.ciu o czas trwania (ostra pEe\'lekła)' tJp zaangażowanychkomórck lub (szpikowa lub limfatyczna) i Jiczbę komórek łe krrri 0eukemic?nJ aleukemirrnar.47'pacjentów i odpowie. zmianw jamie ustnej2.lziąseł fabalwieniu czerwo' o RyC'6.a takżezmiany w wędach chlorrnychszyi' Badania ostatnich lat do.6 zapaeniedzjąsei prfebiequ w biaiaaek' olan do ciennopurpurowego.K|aslikacja chorób przyzębia fapa|enia dziqse| . Pornimo.I eż w bialaczkach przewle. pomości.l2 (Tabela 6. obecności jamieustnej' niecna do w}.'istępowaćró$.!ńoĄl żeobjawyte mo. 8a $. biegrrbiałaczki'ńe sq one konieczne do powstaJia lociczn}'rncharal. lub Obiart]M jr. b związane z chorobami krwi 89 . (bialacuki. się a na. złośIił]'łn schoEeniem hemato. pEyczepu Brak utraty łqcznotkankowego' Blakutratykości Wyrostka zębodołowego' pzy odwraca|ńość pGwid|owej kontro|i stanucukzfcf.Wiqfan€ g o f c!. LtóIe z kolei mogą być pży@y a zlruan slępniP ro/pr/Pctrcnia się na dri4rlo brzeźne jamie ustnej. zaburzeniaod.e| /a(ZJma od brodaMkjmięd7y.żeczjrniki miejscowo. i przerost.rakterysryka 6'9 kEycą' w biaTabe|a 6'10 chafah€ r ystykazapa|€ n iadfiąseł pŻebiegu p|ytki dziqs|a' obecność na brzegu zwiękzona odpowiedź zapaIna dziąsła' Zmianaabarwienia f dziqs|a' zmiana konturóW dziąsła' Zwiękzona Wysięku sfcze|iny i|ość ze dziąsłowej.stqpienia zmianW ]j Zmianazabarwienia dzjąs|a. Tabe|a ch.

E \^/ystępowanie Wodcinku u dzieci' rĄ/ystępowanie @częstsze procesu chorobowego okre.ie. h konrepryinyr stępowaniei rcZwój zapaleniadziąset15 od ce€ różnic a W].toira.wapnio\r'r'ego prPrc\lu \^ gru|ie ie\| n's^ |pi pł].Liąseł stanowi charal1erystyczrryobja\''' W zapa|na dzią\ła fa|eżności g1ó\łnieze stosowaniem leków r zwię|śzo1a odpowiedź uboczny zwi4fany pł}'tki' od i|ości obecnej przeciwdrgawkowych. takich jał ryklospolJna i inne. i. pnvjmolĄaniem e pŹepi!Ąlane iało|ekiobnizajątcisnie. Ró\łnieżwrastające uż}'Vvanie pvez kobieh mo'e $p\'\Ąa.viąZku Z!t'ięk.11 chalaherysqła nia dziqse|' Liczba zachorowańna chorobydzĘsel mod}fiło. rozrostow€go Tabela 6.po$odowanv i\ą c?ęs|o ata.ię ra. usuwanje ładrrnek kana. jak nych' pacjenta.że.il flasyfikac choróbprzyzębia ]3] choroby dziąse|mody|ikowane Przez leki po|ekowego zapa|e. lek anĘarjłniczne i zapobiegą|ące prfecyldosporf'naA.l'z że obecność i]l. niu epilepsji uTĄvofuje$tóknis$ pnemst dziaseł pohĄ'ierdziły ńepoĘdane działanietych zwiazków u okolo 50%pacjentów pfyjmujqcYch ten lek' ja-k nje przeroście pbtld nazębnej\'r' rĘł'lo. rozmiaróW początkowo na obserwowany brodawce !. dziąseł częściej przy gupie fen}toiny.óW " zmiana dziąsła. nej.|ecz bezpośredniego pŻy@epu ląenotKanKowego' Pnerost .'wołania jamy ustnej pacjentama l\pll'w IIarastan higieny stopnia ich nasilenia. faty.stępowanie w za|eżnośCi h osobni. kerów kana]łu zmian. q Zmiana zabarwienia dziąs|a. odse" rłystępuje autońw Ba. lekó\ł przeci\dĘav{ko\wch.l3 zmian' Badania na zwielzętach.W]stepuie m|odsrej . Zmiany k]iniczne zmian. umiejscawiasię w przednich odcin.leków inmunosupresyjnych. /e dla 1ł].lo' Podobnie $ plzwad|u len}. mil i ime. immunosuplesyjnych i blo przemst ograniczyć nasi|enie i|ości moźe u Zmniejsfenie płytki Lekopochodny wapniowego.\ i szacowanyla okoIo 2vvo' Rola p\. oraf blokeń\a kana.wego p\tli może za.na !n!.}rrolaneprez powczególne nic roznia. blokeńw kanałuwapnio\'r'ego' nie lołi. jest odpowiedzĘna stosowanyle\ a]e nia dziąseł pl}tki nazęb. przemst dziąseł. verapa. hrq i sa /ęki. takżeniew]'kluczonyjest współudział śmdkówanty. Rozrost międzyzębowej. pot$'ier. a na$et cofĘ. na &ią. ze z ne lekami \^zrasta rcku na mk w z\. njP zmian' lecz Ina istotne Znaczeniedla niowego jesl twiaśniona.u |udzi okreś|ono stężenia |ekóW nie miesiąca po rczpocfęciu tempii. że kontmla nału. dziąslowej' vlysięku szcze|iny ze '' zwiękzonai|ość pŹy zg|ębnikowaniu' E Krwawienie polełowe rozrostowe Źapa|enie pŻy kośCi lvyrostlc w B W}Atępowanje dziąś|e utracie dziąsel iil związku Utratq z bez |ubbez.tki zmniejsfa nasilenie przerosfu dziąset.loinv dziąset Rota łan].Wyka.lloiowi zmian' VodP| 7wierę. 90 .or.|zĘseł niowegow 1984r i od tego czasuliczne doniesienia nia reakcji odrzucenia organu po przesrczepieniu. cyk|ospow d \Ąlystępowanie stomwaniu kath żu. po zastoso(Eniu blokeńw kanałuwaP gularyjn]'mstosowan}'rn rost .laria kliniczne WkazaĄ. FenJńoinastosolvana w sad iczo międzysobą. a]e Iek\ły\lępowania r. i CzynnikóW zewnętŻ @ych pżednim głóWnie dziqsła. W 4 Zapoczątkowanie |eku' od sietrzechmiesięcy podania prowadfqca zTidny do dziąs|a kontu. łów wapnioiwch.'rn fen}toiną była plfedlniotem badań Wielu u wszlstkich pacjentów pEyjmującYchblokery ka.tki naĘbnej njP /apobiega p\tki nie jest konieczna w uystą)ienru przemstu po blokerach kanałuwap. szonJrmstosowaniem takich jak fen}. iPdna| \Ędaje. do w surowicy koniecznych wywolania |eki l.iest silnlrn lekiem immunore_ kom dusznicyPo raz pierwszyzaobserwovano g1órmiew celu zapobiega.. na plzykład nifedlpina. naleĘ do lełówrły' awansowanie Blokery kanafuwapnio. Rozwój i nasilenie mzrostowegozapale. /ę!le i dokladne wierającychdziałaniena posiadające jU7 w ływapnioweuloka]izowane błonieplamatycznej pobie( wFlqpieniu prcro\fu.lviekoweji rozpoczJna się z\łykle okołotrzeciego blokerow kanalu wdpniow+ A lubo(reslonych ryny poziomóW go.miejąry pPercs| . lecze.Wa.

7 i 6'8 Po|ekowe rozrostowezapa|€nie dfiąse|.akazano.W grupie śrcdniego zakażenia(zmian}' tej znalaĄ się ń\'\. zmiana zabarwienia dziąsła' jego l zmiana kont!lóW dziqs|amoż|iwq z zmianą loz' miaróW r Zwię|Ślona Wysięku sz(ze|i'ry i|ośc ze dzias.ch 1eki2(Iabela 6'12)' Klinicale obja\ły nej po mZ pierwszyw l9B3 roku cyk]ospoĘlĘ opisano pacjentów ia choroby dziąselmodfikowanezaburze. d.o wTĄvd.elaryrmieniskiej ilości przerostudziasełspo\Ą'odo\Ą'anego u kobiet przyjmującj. objauy zapa]eniadziqseł czepu łącznotkanłowego. żaczka.uje. R]'c'6'7i 6'8)' dzĘset{\łnagaobecnielr5iaśnienia Zapalenie dziąseł z\|.ch Irazębną'częściej fmiany te obsen\.ekonomiczn5m kla. w jach r.lko pł}tką w pońwnaniu do ĆhoróbduĘseł \'lywołan]. możP na modclu Zwierzęcfm nad osobńczą podatrrość infekcje. obecność nabeegudziąsła' I Zwiękzona odpowiedź zapa|na dziąsła. Jednak doldadnam. Krwawienie zgłębnikowaniu' po r odwlaca|ność zaprzestaniu stosowania doust.Pomimo braku pewnJ'ch pl7yjmo..K|asyfikacja choróbprzyzębia j4q''Inileków tego rodzaju. na c.. do grup\ nąjbard.tki. Niedobory ąttle.4.iąfane z infgkcią ia. szonyni dl.owej' przy . rozwłajqcesię u kobiet w wieku prZedme. wany W badaniach na rrp$lem q.1.[volane8o U osób niedoż]tvionych rłystępują zabużena .klospol]'!1ą zostałwialYgodnie udokunentG w u]dad-/ip nie odF'mośLiow\.m. objarvów zapa].]iązane doustną antykon.ię. że higiena a |. takich jak kła' że. z cepcją homonalną l€ki antykoncepcyjnenależq rorpolrrerhnion5r na srtie.aherysty|azapa|eniad7iąsF|7w|4/dre9o nością ilnmunologicznq'z -L choroby dziąse| z]t. niPm dl. koncepcję hormonalnq częściej występujązapale. pierwotne). nopauzaln1tn w1niku stosowanialeków anĘ/kon. ność r. w cepcyjnych' U kobiet pŹyjmująqrch doustnąanĘ.waniem cepcji sq podobne do objawów zapalenia dziąseł zwiapanegoz pł}tką.'fstępo a ia W].ch. pb. i $}daje się' ZeĘstępuje on u 25 do 307o niamiw odżywianiu pIzyjmująclch ten lek Związek pomiędzy zapale.onvijających i u osób ze anniejszonq odpor.a d $lstąpienjem i stopniem nasilenia przerosfu dziąseł !.ipj h cie' W badaniach ldiniczn5.ujesię u osób Z niskim statusemspołeczno.8lzJóicze i inne mogą\W. .' 6.P] r^ia/aj\ąnJ p\a].ł.belao 2 CFa. L]oloddl w]daje. doustnej anrykon' związanegoz plżyjmo.obsemuje się jednak sldon.ll. / rua nie &: cHoRoBYDz|ĄsEŁ zW|ĄzANE N|E z PŁYTKĄ NAZĘBNĄ doustnych z p2yjmowaniem ekóWantykoncepcyjnych' W przebieguchorób ogó]n].lvołane speq. nych lekówantykoncepcyjnych' my ustnei choloby dziąsełpochodzeniabakferyjnego chorc.ficzrJmi baktenall1i sq w znacfnFn odsetkuzwiqzanez choŃbami pŹeno. żedfugo|effnino\e wanie tych leków możebyć pżycztną utraty p.el rv pnmwnaniu Lobietami pryjmu. Zmianyw jamie ustnej.klospo4try i pl}tki na plfemst dzĘseł ńolłe mogąza]dócać rclację pomiędzyodpo\\iedfĘ jamy ustnej redu.ch \łYkrlto zmiany \ dzĘśle.'raźnych do pł}tki nazęb.tki .ia.uo\ła ł. nikiem ogó]nejinfekcji (Zmianywtóme) lub bezpo. gospodarza bakeńami ń. pmwi. chorcby\vinrsoue. się . nych jużprzy r.ogqpłcio\{ą' Należądo nich neżączka i Źadfiej kiła.Zmiany rvjamie ustnej mogąbyćlry.W obĘbie tkanek stępować pżluębia zmiany uystępują stosunkowo rza. by dziąsełĘ. Ry. lecz nie eliminuje całkowiciepowiększenra la oĄł'iania lv zapoczątJ<owaniu i postępiechońb 15 (Tabela mas]'dzi4sełla 6.nież zakażeniapaciolkowcowe' 91 .

opóżniai u]'ujłrade fębóW mogą im towaŹyszyć Zmiany ogólnoustlojowe'2 w chorób E obiaw dz|ąsfowe p|żebiegu o9ó|nouślojov{ych Zmiany w obębie dziąsła pEebieg! chorób skóI. u uŻ\MJiącJ(}l urupelnleń tetrcznych. wjlusat?. dziąsel. U osób zakażonych wirusem HIV obserwujesię jamy ustnejw postacizaczenarezapalenie Srzj'bicze nienia dfĘsłaprzyczepionego linijnego zacfer\\'le.Jedn4 z najbardziejznanych chońb tej grupy jest dziedziczna$'tókniato\Ąratość dzi4seł' Przercśńętedziąstaw przebie8utej choro. /s4ds/clŹ parjenló\Ą pm. podstawo\'t. Obniienic odpomo.stępują u ocobzJrowych. rcbą W R y c . leczonychsterydami ze zrnniejszonl. talp koron} Zębo\^.zlokalizo. w zap.rl 'Wydzielaniem ślinyz cu]ozycq.10).lługoterminowej terapii ant]tiorykc wej o szerol'im spelrttum dzialania. zy zaczerwienionq krwawiącq lub Wielf(hnię. waćtkanki prz1zębia. po\ł]m dla Zfuszczajacego zapalenia dziasełmogq towarzyszyc ilrne obja!'!y miejscołve. po|i(zków żem obrębie W błony i|ulowej Czy ga. w pęr r L]ei./r'i. Na|oty mogąbyćusunięte pomocą te za pozostawiajqc po. który w la.łókniakowatość dziąseł choroby dfiąsełpochodzenia genetycznegomogq obejmo. i połączonego zapale. Liszaju płaskimbędqto \wl.ikacja K|asyf choróbprzyzębia Ltórc mogq $Tlvo\avać paciorkowcowezapalmie dziąsełlub paciolkowcowezapalenie jamy ustnejobjawom ogó]nJ(n (pod$5ższona temperafura' złe samopocfucie) tolvarzysz4zmiany w jamie ustnej o chaml1elfe zapalenia dziąseł z naĘstająqtn knł?\'r'ieniem moż]iwościq i tworzelriaropnil6' chorcby dzĘsełpochodz€nia wirusowego choroby dzi4sełpochodzeniawiruso.śluzówko$]'ch Wstępo\4Ećmogąjako zfuszcfa' jqce zapalenie dziąsel (Gi|1giDitis desą1runaturl).d organi. jest cz]'rmikiem splzyjająqtn uwalrriania się zmu (I{yc.ystępuja infekc]e Cdndidl albbafu9. 92 . tentnej fomie znajduje się w zwojach czucioi\'ych ncn'. i 6. oe( iej llaIomiasl obserwujc je się u osób z obniźoną odpomością irrrmmologicznąlub u których zaburzonajest flom bakteryjnajamy ust.l8 6I Chorotv dziąset pochodzeniagz}ticzego Chomby dńąsełpochodzeniagr4'biczego rzadko h].linijnci ĘA dermatozy herzot\ejrl n|mie. dowaneprzez wirusy DNA lub RNĄ najczęściej przez wirus opryszczkiHsVl' zmiany te mogą nak uTĄ'r'o\'i\ać zapa]eńe dziąsełlub Zapalenie jamy ustnej na skutek uaktF\'nienia wirusa. Rzadziej\ł}stępuje przebiegrrpęcheMycyzi\'y. jed. nej na sk1rtek. nieoia bżegu ilziąsłowego Z niem dziąsła' Diagnozapowinnabyćpostawiorra na podstairiebadaniamykologicznego-lg E]choroby dziąsel uwalunkowane genetycznie Dziedficzna rł. W ponad B0%przJpadkó\j{złuszczające zapalenie dziąsełstano\'{iobjaw pemfigoidu błon śluzo\\. nia \łysiękowego wie. Najcuęściej $. 9i 6 .lopostaciowego' Zmianom ty.ą.lvego mogq być spowo. związanez cho. w no. 1 0 grudko$'eu]dadajqcesię w siateczkę. 6 .|eniedfiąseł walle [ajczęściejna błonie śluzowejpoliczków w oko]icyzębówtlżonov!]'ch.ych lub liszaja fiaskiego. b\ mo8J poknĄva. obnDon}mpH śliny jamy ustnej Gżybicze zapa|enie !Ąlystępować moze postaci W bialych na|otóW ściś|e złączonych f podło jęlyka.u hrtj&ielnego.

Utrata plzyalboepizo.taÓ lłska/uie obecnośt zapalenia mo.fuje się wielopostaciowością. c7epumoie wFtepot\a.vych. ją.'$łrą jako objawschorzeń ogó]noushojor. i poź].ter. kaqiironych klinicmych postacifapa]eniapżlzĘbia' Mo.ymagać badań być zmianmoże trudna może postaćchorcby niź35lat. prlef siebie możnazaliczyćumzy szczotĘ do waly speq'ficzrytni balteńarni lub grupąbakteń.bone nab}te' i ostre stany prz}zębia. obselwoilalo u pacjentówńefaleznie od wieku'l uploszczona' Przedstawrcno Klas}'fikacjazostała grupyzapaleniaprz}zębia: trzy podstawowe bowiem pochodze. recesji dzią. jednak wietoletniebadaniaweryfiIowa\' je uskazural. wego i ruchomość podczasbadania to stencji dziasłaoraz k.l. ńókien ozębnej i kości\aymstka zębodolowego &nĘ'stycun}'rni'Do urazówzewnętnych na]eżą wykon$\€ne plfez lekaźa podczasopram\ły' z tlvoneniem loeszonek prłzębnych. w spe.i\Ykwitó\. W s/czegó|nośo nicdoll. śnie plzpębia związaq z cz:tmika.mi miejscowmi.'ykłej pęcherzy Runień l.lniP c7e. o}'ch destrukcji lub !Óóir ńtk4 dentystJ'cznq inqtni akcesonaml wu}tliku czegodocho. kieszonek obecność Grrzodzeń lub recesji2. takimi jak p\'tka nazĘbna wie}a' i w. La]<ze jamy zapaleńpż}zębia. sto zaróWno materiałami Mogąbyćspowodowane ft1cloryp"rnx1onlilił|. ł}stępujqcych |ub do mato|ogięnymi środkamj pielęgnacji ust.rn postępujqcej choroby' \j{skaźnikiem pdmie|a'. pmjfębia jest kliniczne stwiel{zenie utraty b.'fchoraz nta ulatzoweEo waną .lzido postępującej za. rv}niku urazu może dochodfić do rradżejeĘ chońb przycfepu łącznotkanlo\'{ego. stan zapa|nytkanek podtrz}mujacych spowodo. t'Ą'(|ępou.''a\'r'ienie nąiczęściej uystępujqceobjawyzapaleniaprz}zębia' Krrmwienie nie zawsze musi być poz}t$fl]. i n}Ch na pMyczeput4cz. potenqja]nyrn miejscemuhary żebyć notkankovego w miejscu lawawienia.nad-/erkiplamr tumieniowP.a a$es]Ą'WĘ woeśniejsąm cjalistycrnychlT.zębia dorosłych wanie zapalenia prz}rębiaopomegona lecfenie (7?. 4 zmiany pato|ogiczne dziąsel plżewlekłą i chorobęprz}zębiaobselwc agresj. jak płyny).wwołane na skutek Zapalenia pnyzębia chalattełfuje prfewle]dy zrniany lrazowe mogą być ząb dfiałń $łasnychlub lekarza-Do uszkoilzeridokona.'f sięko\t5' wielopostaciowycha. tych no bolviemdestntkcję Diagnoza nej(pasty.l':l choróbprzyzębia K|asyf ikacja mogąbyćobecne choroby przyzębia w pemfigoidziebłonśluzo\aych blizny po Wgojonych zmianach.1.ond]ości' i 841ob\. słalub obu jednocześnie.o.Lacirrcze. peihef/p.lvieniem. stosunkowo rzadko' ti'is) i zapa]enia leakcjewystępujq A|ergicfne a mzlrń po. pn}uębnych oraz ubJtek kości zębodoło.ZaobseMoua. WiĄ.$ ŚposóbLią8lv podczasnasilenia chomby2 dycznie 93 . \iemnjei nalcĄ iP stego krwawienia Mcuas badania sondą na koĘ. liegi cechq dulak1erysryczną rŹda ub}'tkulub imych zabiegówstandardor. \ł]'tDstka zębówizmiany kszta]ltui konsy. na ticzne $spierającychoddzielneklasjfik(} bmklo do\Ąodów (dddi p€riodon' przj. jch Za. . a w pęcheżycy wiele klaqfi' stŹępy nabłonkana obwodziepęknięFch W minionych 20 latach przedstawiono z\.\łady !r.

ni€ pr4"ębla' bia. źadziejh(.lub teżoklesowo gwałto\Ą.Acti|bbąciu1ls acti]1omacetem.. \łaćw postaci zlokalizowanejlub uogó|rdonejoraf przewlek\ch za. utrata kościw1'rostkazębodolowego (BL).|notowano obemość kieszonek i utratęprz}czepułącznotkan. c'omitd11s. kot'ego i ubltek kości'natomiast w postaci uogól.a jestklasyfikowane podstawie na stopnia zaawanso' rilon nucleąh]|n Eike||el]ą i anodens '20 przyaepułqcznotkankowego' Waniautraty Przewlelde zapalenie przJuębiajest chorcbq in.a takze zwięk. jak pa|enie takie t]^oniu Czy to:Porpwnan1s gh1gi1)aLis. w których o..ros. s]fikacji ostatecznie z f|orą je!| pntzebia. lub się Przew]e]de zapaleniapr4'zębialelrkie i umiar.nie rrasi].ać' się pEpębnych ń'tszych niż 6 rnm' cnościq kieszonek Ryc'6. Ryc' 6.a|e fda7a się u jest Przewlelde zapalenie prz].varzyszy porczat obemość ńżnJ'ch gatunków bakerii umiejscowionychna powierzclni Zębatub pżez ] ńożebyćmod}4ikowane Czynniki niż inne chodfiąśa. Najczęściej Łolowane z głębokich kieszonek robyogó|nouśroiowe. PRZEWLEKTE |l enzYzęall 'j' ..L-) pżyzębia Przewlekłe zapa|enie V!4/óźniajq następujące .tki dysponujacymiodHadanie na nazębnel \Ąyni. pią a|emoże pośępóW miecokesy szybkich bacterrcctlts.kc postaci ZalMleniaplzlfębia to \Ąane cja zębów Większość chaĘkteĘfująśę utrat4przyoepu ĘCznotkan. |ekarza pżykład nawisające Wypełnienia).cechykliniene: . Fusobacte. !Ąystępuje najczęście|doroslych. . pl}. możemieć pżebieg lekki.'łli. objęte jest mniej niż 307o miejsc badanych' przyzębnych stan zapa]nydzią. wany poprzednio'...przewlelde !' jestpowiązaneróżnolodnq baheryjnq.. nad.ponie\łaż ono pojęciem ' może powiqzanez (zynnikami rapalenie prc być miejs(owymi szelsz]'rnniżpolviązany ściśle z wiekiem telmń uzy. stacą tego schoĘeniaobserwoua[qu dorcsłych. sja oraukrwawieniepodczasbadania. ale lv patogenezie integra|IĘrolę odglT.) Klasyfikacja chorób przyzębia .il ZAPALEI{|A"'' .i. bądź pn}zębiajest infekcja cfj'llą pDewlekłego zapa]enia (uraz warunkami miejscowymi zgryzov'y). ale ł często stwierdza obecność się kamienia i pod.l z przez byćpowiqzane Czynnikami z spowodowanymi (na Wedługwspółczesnychpoglądó4 głównąpży. nionejwięr n} 30%miejs(objeĘch ej bddaniPm' szonaruchomość przemieszczanie i/lub mta. balter]. u dziecii młodfieży. .rką''.uębia Mj(zęstszą po. zakażenia m H|Vosteowirus€ przyzębia to\.ukcji PĘewlekłe fapalenie prz]zębia może występ(} lltókien ozębneji kości rq'rostka Zębodołouego.. seł'Dodatkowomożewystępować obrzęk lub rece..na. stres. l-2 rastać.zapalenie Fzlzębia domsłych'' kającymi budowy z anatomicznej zębóW|Ubmoże lub . pEyjęto okeślenie'. u dziąsłowego.'. 7 rozwija wo|no W umiarkowanie się |ub szybkim tem.12 Śr€. które mogqstopniowona.Lntelk intemedi\ C'amphlla. łlstępuje ró\łnież dzieci i młodfiezyW nowejkla.|l Ła.Peptjstreptlxocars m:ic. Głównj'rnicechami kliniczn1tni paleń przyzębia są: kliniczna utrata przyczepu w pocIa(i l]o|alj/o\ł€ n cj/mianamipalologic?D}mi (cĄL). koi\'ego(odpowiednio nrm i g mm) ońz obe... fekcyjna tkanek podtzlmujących ząb pmwadzqcą do stanów zapa]nych i postępującej dest. .'fapalenieprzJzębiazwiązane trĄ. pnewlelde stanyzapa]ne. jak wają mechanizmy obronne gospodarua' Zapa]enirl takie Cukrztta. Treponmn d"ntimla. BacteroidesforstthLls. ? może modyfikowane z chorobyogó|noustro prz€ być jowe. umiaIkowanylub ciężki.

22 gozapa]enia prz}u ębiaopiera się na analiziebadania klinicznego. zapa]enie i ter'\'Zuje utrata ]dinicmego przyczepu łqczllotkan. predpokwitaniowe Bc.jn}mi tkanek prz1zębiarozpoznajemy postępującę Czlan \{obec tegońżni się przewlekłe Zaa\łansc gwaftouTlie zapaleniepr'Jzębia czy uo. kowego $'lókien ozębneji utiata kości\Ą. w lfe(]z$.listości (]lelpina wego zapa]enia pzyzębia 6. AGRESYWNE ZAPALEI{IA'::]]].zębiaciężkiecharak. Ńenie rwstępujacepodczasba. więc terminem agres$me zapalenia pźylębia' i ' Pacjentmoze miećmiejsar zdrou'elub ob' które moga łysĘpować w formie miejsco\Ą'ej lub !ńlnionej zmianami patologionymi w ńżn}'In stopniu.. dych' Jednak kĄ'tedum r. W klas}'fikaqji 1989rol. słaoraz kwawienie podczas Jezeli !'vystępu. wskazqle.13 Przew|ekie ciężkie fap.n'ansowane Zapalede prz}z+ przJzębia'Wczesne zapalenia prz]zębia zastqpiono Ębórł: ba możeĘ$ępować w folTnie zloka]izowanej uo. pzlzębia. ne Zapalenia ElrzyLębia(aggressżDe które zastł)iły grupę wczesnych zapa|eń (Earla. nicarej w l98g nrlll.11 6. . onset Periodonntis .nie postępu.13)'T}po$łmi cechami Zaawansowa. niż .6. prz}zębiaod popŹednich postaci? gó|nionapostaćm]lodzieńczego rrŹne Zapa]enie pżyzębia. frzekraĆząjqcl'ch gĘbs4. f (po\ĄMej5 mm) z posĘpującądegradacja ne i uogólrrione(IJĘ GJP) oraf gwałtoy. p.. .chombyrv tej gmpie dotyczftyludzi mt(| nego zapa]eniasq: obrzęĘ zaczerwienienie. postaci podstawie klinicznej utratyprzycrepu W (cAL) p|zyeepu iekkiejq/stępuje k|inicznego utrata od 1 do 2 mm.chorób przyzębia K|asy. a w postaci ciężkiej Więcej 5 mm.ecesja dzią. nie przekacza ono pierwszego Do grup!'wczesnychzapaleńprzylębia zaliczano jak stopnia i takie jednos&i chorobowe.lasę.:.lerniP8omę. ile im. uoglrrionej' KIJteńum rozpomawaniaagesprne...|enie stopień zaawansowania choroby charakeryzuje na się (CAL).mdiologicznego.12). mi destfukq. GPP). je obnażerrie fuIkadi.. .?( a więc te same objauy k1órc \Ą. histologicanego taboi ratoryjnego.ą u 2l . wqĘ]i$ych prz]'padkach w mikrobiolo.EoP) ilyodlębnionych pod. na być I l. omz obecnościq kieszonek podstawieLtórcgo diagnozujemychorobę'jak ńw. Dodatko\Ąo mo.]'r.. przlzębia zloka]izowaneuogóllrione(LPĘ Przewlelde zapalenia prz]. gly przebiegać miejscowolub pr4bieIać postaćuo. gicznegoi inmunologicznego. Podczasostatniegospotkania najłyżsą. umiarkowanlm lub ciężkim2].. w L1órych dzieci z uzębieniem nr]ecz. lekkicgo lub umiarkouanegozapaleniapŹ}zębia.ostka Zębodoło.|!.krrm. h kóre mo.że $lstępo\łać obrzęklub r.'7ds5!tlaIowy( \Ąd^/laIou Penodonlo|ogij h KLi.utratą przyczepułącznotkanlowego większq Ętetów w dziedziniepeńodontologiiuzgodniono'ze oiż 5 mm.7ębia.u istniałań$'nież grupa Z pPedpol<wilanio\$l/apd]Pn pr/].f ikacja Kolejną glupę chońb prz}zębiastanowiąa$esylv' periDdaxitis).'ieku rozstrĄgająceo roz.rni/ midna.chaut(} zębia.riodonlologjcznp D!'rnmial\ poM. podczas . PRZYZĘBIA 95 . młodziencze apaleniepżyzębiazlokalizoła. . badania. dc/ morno/aa!\an5o\łana dctnull ja kosti nie m. 6.rznp z. poznaniu budziłodużowątp]iwości' Dyskutou€no.l zapa]enia Fo pier-wsze większąniż r/3destrukcjqtkanek przy. obecnością ubJ'tkówkostnjth i fukacji wiek nie moźe \Ą']znaonikiemczyklftefium. gólniona.h niż6 mm' obP(DPsą radio|ogiczne /mid.}stępowały 'łzny / uogdL on\.lanialub samoistne.W postaci umiarkowanej 3 do 4 mm od cAL.rbur7enia Dzisiajjużwiem3iżelriękzośćpadentóW u k1órych zdiagnozo\t'ano uogó]nionąpostaćprzedpoL:witanio. jące fapalenie przJĘbia GPP)' Jak sama rranra \ego (Ryc. lv kości'może!'!5'stqpić pod parasolem wczesnychzapaleń zlviększonaruchomość że ukrywaćsię Przewle]dezaa.Kate8ońę taką uhvolfono w celu objęcia pz5padków.r q.

z|oka|izowaneagrcs}1..adzac]' obsenĄujesię defekt immuno.ficzn]''ch 3 samoistne Zat.możnaw'ł4<zyć gnrpę prze.. przewlelde' jest chombą tkanek otaczających ząb. /d. rMmożonej cydowanie częstsze \Wstępowanie speq. zębia uogó|nione' WyeIiminowano pujące pŻ}zębia (RPP).zębia. kamień)'25 jednqf chońb ogólnouśrojowych.czajacy chombyod. powinno kwa|i{ikować ru uogó|niony(h się do g py agre t]. glngigo (remisjaĆhorob]') tirbrnUetencamitans Paryfulrornonas ' Da|Is' anph! Lob C ącterf ech 1s'FI1s actef ob itrn nllclea.rerie u dojrzewania' (w sum$.o. Ustalono na" 3 micsĘc1': tomiast' żemłodocianyc. pŻyfębia' Ry('6'14i 6'15 AqrEsywne zapa|enie 96 .zujesię| W\. u których nie stwiedza się współistnieją. cz]'Tników ogó]nych. Etiopatogeneza agrcswlIego zapalenia pż}zę.tka. ĄIesJĄĄ'I)e il'łn i inn$h. podtE]mująrych ząb.oby' Uczestnicykonferendi zgodzilisĘ.w sposób$'ysta. '] Nadireak{Ą\.90Va).1c.zębia stnrkdę pr4uębia bez zadnych wspołistniejqcych u osób. !j Upośledzenie fagoq'tozy' paleniem prz1-zębia pacjenta r]m\Ą. wleldegolub agt€sJĄmego zapalenia iij Ro. o&óżniające postać wsze zallczono: tę ryjnie. bia jest z:łożona i ńżni się od etio]ogiipfewletdego kach Porpharcm(fiasgingixnLh) .obselwowane pżyfębia' w badaniachklinionych mzległe slunychlubpzew|eklych ciężkich zapa|eń destrukcjetkanek prz1.pror€dzącą do sąibkiej utra. \łać postaci zlokalizo$'aneji uogólnionejw Ę z|oka|izowane Zlokalizowane aślesw\'rre fapalenie plf\fębia cha" rakteĘ. jąrych do się "qb. podobnie jak pżyuębia Młodzieńae zapa|enie miejscowe i uogó]nio.l lł obecność tkankach plzpębiaAci:nobacjllxLs w . Zapalenie prz]zębia może \ł]stępo. jednak u ludzi ogó]rriezdronych' ne diagnozowane terazjakoagresywne są zapa|enie która \łystępuje przy"ębia prfy pned 30 rckiem życia. w t]łn pŹede WszystkimAc.icy kiwi silną odpowiedziąhumomlna shvierdza się podw1zszonypoziom przeciwciał pEeciwko czlanikom infękcyjĄ'rn).h.ny fenotJ'I} do logiczny rodzinne \'v}stępo\Ą?nie produkcji IL.ż i się jednak od przewleklegozapa. spPrr'fil zlr\m rodzajem ze.1/ne ]ub zapa|enia częściej gwa]townje poste waćpoź iej.Ltórych stwierdzono u de. cz}tĘc go bafiZiej podatn]..pluewleldego zapalcniaplzjfębia''. choroby oĘz zde. (.. Do cech i na infekcje bakerljne.iIobdcill "sac.rn okr€ślone ceĆhygłó.!t'ne dlgoplano$'e. Do ( eLhdflr8opldnoBy( klóre nic t\}\lępują h.K|asy"f choróbprzyzębia ikacja Agrcsl\łre zapalenie pn]fębia. l. tinorvJcetemcomitlns Cv niektóĄ. przyczepu łącznotkankowego. Ró.tóW ue rqldzon]'ch niedobomchinununo.] i PGE2. i tq rosll'a zęborJolovego>2 rnm s ciągrr logicznychomz neutrDpeniiq'klicznej.z}maniepostępuutlary pnyczepu baktedi. którego odnoszą cechydąją.zębia niewspćilmiemedo cz1nnikórł mie]' sq sco\łych(pĘ. horobt' n].h plf}pad.. lrń'vvajqcąna od" Ęres3. !l Wystepowaniea8rcs]M'nego zapa]eńa prz].rrne zapalenia przyzębia chankeryuuja porność gospodaiZa. że.ale możelłystępo.binne $! stępowaniecho.ages5ttne lł Ilość złogórv rrazębnych niepmpoĘonalrĘ do stoP /dpJPnic plzwębia'. w cych chorób ogólnych' pŹyzębra.lępowaniPm. ce się WraŹnie Zidenbćiko1\'ać klinicznie i laborato. Defel<tobtony gospodarza główny'ch zaliczono: obseNujemy międfy iinJmi w Zabużeniach adhezji tj sąóĘ utmtę prz}'gepu łącznotkankolrego oraz gŹnuloq. nia zaawansowania destrukcjitkanek podtr. zapaleniaprzlzębia' U pacjentólvz agresJ'!Ąn5'm fa.pacjentówdanym lenia przlzębia znaczńe szyrsządestrukcjątkanek zapa|enie a z rozpoznaniem fdaniem RPĘ ucfestnikóW konferencji.zmu. łqcznotkankowego kości i !{Tostka zębodołowe. iPsl pa]eniaprz].

ograniczeniem procesucholobowegodo Irle$'rę" rze zaś .tów poniżej500/mm5może stano\t'ićniĆbczpie.orr' opi\anl lv części doĘ."1'likiPm lakażcn baktcnin}.iedfia]nościza lecze.lępo\ĄdniP ki fizycznc. po1'ażnrh Zakażeń' tyczyto fębów innJ'chniżpieńlsze siekaczci trZC].znotkan.dLieqimu. qriln]ch.]'niku . $żnie Zmian w tkanłach prz}zębia należy wiele \ie]'lóre/ ni. . moga po\\oJoMd' l7e\|\/P \\}.Pacjent rz]szy im zapalede plf'lfębia omz błonyś]uzowej Grpiacr' na .l-.2 mojnafrobonaro8lani- tv choroby możli. lĄ . jest inicjatolem clDroby pżylę.rniP.c 6']6)'\! neuIropPnij ma mnżLi$n. niżejJ0 roku Z}cia' Innechoroby SlJl.pn\uj.'\ obniżeniegranulo.\Ą.|n. mozlilr:ch plikacjach i slojej odpo}. rm 9ę d}sploporcje io\^ym' u<|ępujq.mi.lębia mogą \!-"-st4pić na8le' To\\a. *iedf zapa]ną' Uzrrajesię $'śród nich chorob]'ogó| \\\l h.ldoD.rpycz5nnikórv rtpłIĄ'ających \Ą!'stępo. ) lotoL). szą btć rt1konyrrane w osłonie ant-\'1rioFko\Ą€j' 9l . siekaczylub tEono$aó\ł stałych.|Pka./n}. po odslalr'. jFnlo\\.ch' .lki. lh h. żeodpowiedź bją \lsĄŚtkie postaciezapaleniapląu ębia'szczcgól. r zl po.s'!Źźńe \\5'stępująqni epizodami destlukcji z chorobami hematologicznymi tkanek plf]fębia (utrata plz}'czepułąc.. a cji do rourł'ojuakażeńmiejscou:. lrych plfy co najmniej tŹech zębachstałych(dG c].] hi8ipnęjdm}U. cfeńst\Ą'o rówlież w jamie ust. piPn\o|niako\Ą\ i innt't Rot'nier ' zynni.o.]ziąsełlub za.?dkaż. . korĄ'egoutatą kości i $]Tostka zębodołowego) ' \!. ńb ogóIryrh na przebĘ i leczeńe chońb pżpębia' cej niż dwóch zębów qmi powierzchnie miętlzlzębowe pienvszJ'ch na Do gn.czqcejzapaleń dziąsełmod]tkowa. Phtka bakeĘ'jna bia.Cz}nniki ogó]rremocl1fi. nie\ielkim udziałem /midn\ rinno się rozważ]''ć wspć'ristniejqq udzial czrmików w tkanl€ch pż].poza zmianami obe]muja. Chorobylub zespolygenetJ.pniJ njc i \] o rrpłpvic c4tników ogólnych na /mian s pr\/eLiu.ię .. go.h rviru. dzenia fagoc}tozydrobnoustrojó$': $' konselo^en. idioparycznegozabuvenia lub \ttómej supresji gospodaża.alc znaczącą w etiopatogenezie rolę odgĘ'V\a tak.iB\-f. Nab}te neutropenie mogą być stanem plenja prnrpbiaI pa' u pomiędz}' ciężĘ chombąpż}zębia pl7Pj'.nja ulż]muj4( idpJn. a td]'e Lonse](wenl l/)' l\l/pre\|17P ni.]' P8oll' u neLlIrollcnii cz]łr]ików miejscow]. 1 zapa|enia przyzębia związane u./PniJ. Blona śluzo\Ąa ZAPALEN|A PRzYzĘBlA scem. bardzobolesnymi oruzodzeniami (R5'c.lt'ościach leczenia. 23 nowce) 21 nej' NiedobóI kn''jnek bial}'chprcwadzi do upośle.' b\l \\. llr/prrr' ial surnwill Lrvi na czlrniki infekqine.KIasyf ikacja chorób przyzębia powbni b]ć ś\łiadomj nacze ia $r']Ą!u cho.]'stępo\Ąaniem uogólnionrch zmian chorobo r]EUTR0PE\L. mórek. <nsania lp].cniu nni. chłonnych!t€ k1łi możebyćlr1rrikiem piem'otne. upośledzają or-afz$ię]śzaćnasilenie zapa]enia \tTtwananie prawidłowej ilości ko. modfikująqch przebicg Zapalcń przs'zębiaza|icza Uogó]l one a$esyl\Ie zapalenie się trzy glupy scholzeń: tel-lzu]e stę: \\j'stępowaniemcholob!' pneważnieu osób po.1óll.h' może iei nie pop ez i\pł!\v'na układimmunologicznyi odpo. OGOLNYCH biczych lub bakteryjnFh. 2 uogó|nione n]'ch pżcf cz!'Tniki ogó]noustmjowe'2J2 chońb Do pn]zębia charak. Chorob ogó]noushojo\Ą\ch pnsinien lr!. ka ic \Ą}\\oluj.]/iq s]stemowe.j \\w. jiniPrcdję' d lc.rhi uogó]-ronych u jamy ustnej jest miei (posocznice).ąodposip. Chorobyhematologi(zte.| N.spółist' z owaln].tirł' nai(/en .h /o\|a]] r horob|ubl"l.chemiczneomz zabuĘeniahonnonalne o€ ' l.h ob.lapaleniepżlzębia w l. wśródnicll choń! uldado$']rh. l.czne. szpikLl'Neutmpenia nabJta \Ąlstępujepodczassto. \Ą któĄłn często dochodzi do nie\Ąie]kch W PRZEBIEGU CHOBOB uszkodzeń cĘłościtkanki i rozwoju zakażeńgrz1. Zmniejszenie ilości$anu]oc]tów obojętno.

12 waćkńĄŹwieniez dziaseł. postacią' U podstaw procesu białaczkowego leży sow]. pż}"ębia pżebiegu glanu|ocytopenii'nj.KRtl! Prz}puszcza Ze pacjentami'U 3670 slę' chorychdzieci ponizej6 rolu ży. om/ Miejsrorre czj''Dnikidnżniqce nie sq konieczne do powstawa.l2 eń wość.padekodpomosLi. nia .wej. spadkukĘżqcychrvekr1vineutrofili w regulamych ffi rtłrłcznł.Ljem i zanilipm girlando$alo(i.ię d7icd7i. cz}amikifizyczne (promieniowaniejonizuj4ce. początek okreśłonemu komórek potom. Roalzinnatreutmpeniapolega m zanikaniu lub s"t'olfenia prz]'zębiacręsto ob.Ąlępuje o8ru. może\ł]stępo. liczbie neutrofili poni. tr't}.Zy. nia brodawek międz}zęboiłych' tostatyczne)'a takżebiologiczne Tj. ffi znsr'Ól norr'r*'q. kóre dziedziczą tę sama uadę genetycznq' żell500 \\ mm3/na(/dP t\fas|d poddtnoii na /a.7eniF RyC' 5. dziąseł.powe ne)' U 36%chorych z ostĘ białaczĘ i 107Óchorych ogĘniczenie zmian zapalnyc.]-/inna neutropPnia hujP .!va i ziaminowania.fale cego we \łrzoiIz iejqc]'rnzapaleriu dfiqsełZ ob. bami lub zespolaml genetycznymi Ro.r'stępo. Przeciwrvskazane ruchome aparatJ oltodonrycz.naniu ich z mdzeńsb\em lub inn]mi upośledzonjłni Lnnyslowo ffi rnn crronorr.7Pniem cc( autosomaln]mdominującF' obja{ia się obniżoną całkowitą liczbąleukocltów i $zględnąlimfoc}tozą . w szpil.wszystkichtJpach białaczek. slnc |ub indukoltanc( /lTnikami uważan}mi Zd nyszyć owzodzenia prąpominajqce afry obraz ldi./ poModu nis/.tt ź]voczerwon}m Iqb. odpowied/i ncutrofilind 4kdżpnia. o ń. zależqod sta. na. przercstem dzĘseŁ Plżebieg sąóko narastąjąC5łn ffi nolzm''ł I (\T[IĆZNA NEI. Wraz fe wfrostem ilościneutrofiIi stan plz]zębia popm$'ie.o$anie' każenia' Zmiany zaczpraj4 się już w uzębieniu Nlutacjew aparaciegenetycznj'mmogąbyćsamol.mZatż]maniem dojże$.chemiczne (beMen. plf}zębiaz fomowanrem schożenia uldadu czerwolokwjnkowego.w. Przy Ępowi nych. mleczn}m-obniżeniuliczbyleukocńói\' mogątowa.tkc cia obsenuje się zapalenie wego czy zaburzeniakrzepliwości mogą mod1fiko g]ębokiń kiĄńnek pmzebnrÓ' Naioeśclei anian1 waćchorobęprz}zębia'Nie ma jedrrak doldadnych destrukqjne obseMuje się ptfy zębach sie(znych danj.chw tl'In zakresiei koniecznesq ilalszebadania i hfono\Ą)Lh' ZdpalPnje pryfĘbid ro'?poo. dać jużu dzieci' zmiany w prz]'uębiu jamy usfuej' obseru'ujesię ż}woczer. tów obojętnochłonnych. leki q/. stukcja kości\ł]. nu higieny są prcteryczneze względuna możli. i monol\'1ofą' W].e (wirusyonkogen. ne zabar.16Zapa|enie W .Wienie ne i uzupełnienia dziąsełz tendencjq do o\ttzodzeń a o\łrzodf błonyśluzowej. wft|Iocz}(r].ńrażliwość tkanekpźyzebia na stość \Ą}śtępo\łania i nasilenie chorcbyjest więkua rozwój choroby przyzębia'2J2 u pacjentówz zespołem Downaw poń\Ą. szĆzególnieostrq q'ldach od 15do 35 dni Spowodowane to okrc.zapalenie plzJuĘbiatowdl. jest senvowanesą u osób z białaczl.wo.r Czasowopowracaich dojrzewanie.aniatych komórek ffansformacja nowotwolowa komórek hemopoe.P tc tP7. szczegól.Jna5ię nntwiPnl?rir. rł1Lazuialnieprarvidlni\y w/ro<li rożni.ffi K|asyfikacja chorób przyzębia |zjzapa|enie pfllzębia związane z choro.TRoPENL{ 98 .zę' eleklnrmagnetl'czne).Zrnian tkankach prż}zębia' w lecz mogąrrasilać szqcezesp{'owiDowna ma duraker uogólnionych odpowiedź zapalną' Sama obecność choroby pod.€.7pjest ost. nig" ale q'cznych' Bia]|aczkowa komórka macierzysta daje dy nie utn}mują się prawidłowe wartości leukocy. Mogą to być niczny chorcbymożebyćteżpodobnydo \łystępują.rostkazębodołowego' We a Cyldicznie nie w postaci osbej monoc]1o. do usposabiające rofwoju EĆh chorób. z przewleldą białaĆzĘ obsenĄuje się przerosty kiem wzdfużbrzegu dziąsła'sąóko postępujede.Iferki lub ulega czaso$'ej owr/oaLcnia zanalenicduia<el. i stat'owej zwiększa.2. zrrian oĘmujacycl uzębieniem]ecune stałe'czę.

w powoduje ści zaburzeniaadhezjileukocjtów i zwięk.LEFE\. pno$adlić podsIawie nie się na badanja hi:ltopdlologi( ZnF.rn lmidn} postaciach:ostĘ mzsianej histioc]'tozy'fiaminia. ńofująrc cjer.w fależności postaci choroby'.po]em' ro. metabolizmu.na 'miany w obĘbie błonyśluzo. Klasyfikac1a choróbprzyzębia jest choroby są4rkii zależy od \łafunk&! miejscc też pmgTesji q'ch.nlZoNTJ IDIIEZJI LEU. destn&cjq tkaneĘ szczegóLlie w olaesie poku'ita.Ificzone schorzenie ogniska w kościach czaszce' i r 5q1e pnebiegąiace nadmiemym ro8o$€ ( eniPm obja\ływ szczęcei żuchwiepn1pominajq zaawal.rybko na z lóWbioĘcych udział adhezji'Zmniejszenieich jlo.ońel /ne arjq się sąbko pmwadzącqdo wczesnej uhaty zębów jest badanie całegouldadu kostnego i fig k]atki Ff]zębia.stłoczenia zębórt olblf]'rnijęzyĘoddychanie usta.bko j.lIEDLĄInt. bakteńi w prz}zębiu.. kwitajliem. wcześniej a ']est to grupa zabufień ukła. Eleenych i stdych. szczeniazęMw i uhaty ich Cz]łnrości2. Jeśto rza.rn :lącry destukcja tkanek prZpębia sowanącholobę prz]zębia z głębokimikeszonka. prz}zębja 2.ł.2 !1 ZEsPoŁ c.}pada.Iuiedaczenru Podobn]mschoŹeniemjest zespoł autosoma]n]'[r lecesJĄm}m'Polegana upośledfeniu @ii tej chorob}a im. cięzkoprzebiegająclmzapaleniemprzyzębia'Zmia.va. obĘZ choroby możebyć podobnydo lufodziejace. Rozwojowi anian sprzyjają wadyzgry. go zapaleniaplż}zębia'a różnicowanienalezy prze" plzJĘbia pojawiające najczęściej przed po. giczne i immunologiczne mateńału pobmnego ze i przebiegajqcą zapalną destnrkcją /mianami t\€ !\tze.Munka. występuje w tŹech \awęl naimnjejs/e l re.IDzlanemgowaenie skóry z towa.r.Zapa]ne KoCYTÓ\T Badania molełularne podkreślają postępująr.oboh]ch.Ifie.'lrt}t tr.ja lkaflPkprwęLia plotadzidopremic.węglo\Ą.t2 a u 16%\łykl]''!Va chorobę na ich podstawie.t2 ko\ładzi to do cięż}iej destrukcjipE!zębia.Spośród50 bada. du inmunologiczlego ze spó]nj. z i leces}'iĄnej hwcrkeratrzą i agresjtn]'m Ęeniem fiu*cji i obniżeniempoziomu neutroflli. go' Dia8noza powima obejmować W badańe histolo.ncze malnie rcces}'V\łrie .u.l. się prtptltox.z utmĘ fębóW ecfrrychi stałych' ja. nia. Ęuyko {t'stępowaniachońb plzJzębia 2.lkiezabuzeŃe geletyczneo. na tracqstabi]oość i . troŚr.odze auto.\Ąych powielżdmi neutTofi.obl ru ni. Zębyobjęte chorobqs.niu n ec7n}. } znspÓt.2 ree5t\łnei'c/e\lo Lońq sie rejsciem lo. o\łrzodzeniamii bujaniem ziaininy' Klinicznie pĘ na plfe\Ąlelde.)' noSr 8lanu]oq7.IlD Jestto autoso. ró$rnieżte dotyczą@ nie w takim pz}padku ogranicza się do l.. Zmiany nie poddajqsię leczeniu.a postępor. pieNiowej. rrejomz lmiarr1u przyzębiu . E]sząc4 nadmiemq potliwoścĘ oraz ciężkiezapa]e.edukcji na szoną przyzębia' Zaburzenieto dzie. stnrltx€]ne w cząstecukach adhezyjnychpro$'adzą ka kłasochłonnegoi lr. tryw przpębiu dotyoq tylko dzieci i dotądnie zaob. siane lub pojed].Ificzysię na droi]zeau.2 dziqseł mozebyćńżny a]eutratakości począt. mie ustnej aniany $ystępujqwcfeśnie charŹkerT.. lia od lol postępujesąóko.ozlane :]znspÓł. się ri uz''bi. poważnych zabużeń funkcjono\łania do hlonnpgn. stologiczn}.rnii różn]rynpżebiegiem poszczegól. ka lśrasor tóq obniźajac odpomość i zwięksfajqc worodków dzieci lub dorosłych. selwo$ano przewleldegozapaleniapEJuębia u do. ho'enie moipdoB.]'DPshr|. mi.Tn' o. mi. 8ospodana nych chorych 36% ma zmiany w jamie ustnej.l2 jesl lpn dTied/icTony Dadlroclze dulo\omdlrpirp'esYimej i to\łarzyszy ciężke Zapalenieprzyzębia mu będqceskutkem defektu leukoq]tów i monoqitów (nieprar. podatność pńdrnicę i złahĘierrajamy ust]:rej. od tu gene. Iolę krwotocmo.ieloogniskowego zianunra. ń\łnież dfie.Ificzonvna dr. zu.odanów z to\łaĘysząqłn Zabu.l.nei farie Lhorcb}'r.Ą śmiefie]n}'m.'idłowabudowa komórck)' leukotaksji i nieprawidłouejfagoc]tozJł Pżebieg chomby jest buz]i\ay i chank1erJzuje się sąóko postępujqc}mi \ię /akŹżenjami' objawy\Ąjamie Us|ncipojawiają poczqtkużycia'WysĘpujq ortrzodzenia. Uhata zębównastępujew ko.IIIGr\sHIEGo Zespć'ł 99 .HRZĄ\aĄ GLtr(oGENU bnościich ul'Iz}TĘniai nie rna dotądskutecznejte.oma|nei popneduonejest bardro M HIstloct-roz.rni objawami hi. podatność infekcje.:. skóry z kół. ffi złsrnznnr'r SPIc.Występujq mz. stopień zaawanso\łEnia Zapa]e. nych jednostek cho.1 Ięceptońw komórko.

ozwijasĘ beztlenc urodzonyrn W okolicykieszonekdziąsłowych E tmorosrlrr'łzl't Jestrównież jej lecz zabuEeniem metabolicznym dziedziczonl'm za_ wa floń bak1eryjna.łnijednostkami chom.chorób p s K|asyfikacja innych przyzębia przebiegu w l nzmt4c'r rmolzoNrr'ĄGRł\L1. obrzęĘ stomatologicznq' moga mieć miejsce juz w drugim rcsĘcu ciazy .Ę'gaśnięcia nymi objawami dotycząc]. ostatnie pub|ikacje^łracają wc a iwĄ'tępuią.iutraty już w pielwszych la. fr ctxnzrc. pacjentk po St.większa.zeŚnm ńe. Niezń4zanie zębów z kościąpro.nia międzyosteo. . r koś(\^ i ub!.']aikiem działaniaestm.lrNl-osA tochoroba osób Z osteoporozą osteopeniąWkazały żeub}'tek i utrata zębówsąza. a estmgenówz powo. brze8u\.t]Tie IV i u jednF z pośiódobjałów jest teżzapalenie plzyzębia' W t}pie \IIII obsenłu.iuŻ $. adpaleniem jak najwcześniejsze objęcie osoby chorcj opieką ttuje. jamy ustnej.\łysięk ńerlie dziąlel.']rrostka pżede wsz}st. zębodołowego tkanki łqcznejchamkteĄ'uującasię defektem s}'n.t ką neutrop.tkęnazębną. kin (IL. / PppbiP8d rP( \Ą\po\óbautocomd|nv es\'a\łry. i dominująco.o) stanołńqcych\aażne jemy kruchość naczń błonyśtuzowej i utratę rakĄlrne Śt\.ię przpw|eklvm i zapa]ny l. pok.mulalon dojEewania i akNĄamoi( ciężkiezapalenie pĘlzębia i prżedwczesną że ró\łnież.a ich powierzch a możebyćpozba.tLi łuszczeniemi kruchościaolaz zmiany w małych mniejs/e jąq'rni hormonów2s stawach' Początkolvotjlołlan objawemsą klwa.wŁrcstu nrchomo.Z. fe ciąfŹmoze następnie szybka destrukcja tkanek K HoRMoNl.vo odJJadanieoraz Joltvój pb. możnaznaczniepoplawićstan plż}2ębia'25 szczęloi żuchwy' Ę ziarninową. Dziedziczy się autosomalnie domi. leżneod gospodalki homonalnej. ZwięLslłą ryzlLo r^rstępo\^ania nonip/dl"żnd' bo*yrni należy lłykonać badanie ńdiologiczne. to Choloba nie poddaje się leczeniu i celowe. homonów płciolwchna tkan]d prz]zę.fi/yawienie . odpowiedź modtdkować przpębia' tkanek miękkich i nanife. pa.6 ofauTNF. genów na osteoblasty które hamuja sekrecjęc!to. szony poziom fosfatazy zasadowejw surowicy lub jest wpł}Ąv od bia w zależności fazy qklu miesiączkowego' nadmierne jej \wdzielanie z moczem.nns.2 l. jlości pl]tki rr I o/na(l)apo/iomlnslalan alLalitunei surowi' pale ia plązębia niezależńeod \aiekui od Rómież przebiegchorobyzależy długo nazębnejkrwi tub poziom fosfoetanolaminy w moczu. /a. ścizębórtl a gospodar rla p\tkę nazęb. IL.rrasadowekości nie dziasełi zwiękzoną odpolviedŹ cz}'rulikimiejscowepo. zańwno insulinoza]ehra. B osrnoponoz.wita[iaczęstoobselwuje się zapale' Do objawół k]inicznych tej chorcby należą: W ok€sie gospodana na niepmńd:łowe kostnienie pIz1. i insuli.vodcinku pŹednim jac sklteczność Korzenie zębów otoczonesątkan. vr'spółzależności u!!agęna możli\ość ku znacznądestrukcjąpŹluębia'|2 polozq.Czy g}ó\Ą!rie J/ą5el'Zagerwic.Meldzono osteoblastóvll zębów2 maja meoopaurie poddaoP e\trogPnolerapii Towanyszą mu zmiany skóme z nadmiernJ'm porórvnaruunie pnyimu. du. Dodatko!.iest ną a]edot!. jak W ńżnicowaniu z inrr].ll'jm schoźeniem dziedziczon5łn ( ie/.l2 100 .]Zapa|enia chorób systemowych Jest bardzo rza.ocYTozĄi!. nujaco' Wlstępuje \'r 10 podĘpach (I-)0 z klinicz.rni jest to \. menopauząa choroba przpębia' Badania i Jest Bs znspÓr BIrr.l.l powildalie cukrzycy wadzi do ich szybkie. jest cukizyca. za szóste Zkolei co do częstości Jednym z cz]iników lylyka dla chorób plf]fębia tach żJCia.D'.wu na uapa]enie równo autosomalniercces}'lr. dIugirh i nieprawidlotłe cementu kolżeniowego. tefy kolagenu. Nie\Ąątpli\łie W \aóW. bez wienia Z dzi4seł uch\t]tnego pł. nie udo\łodniono bezpc prA'zĘbia' jak łp\.nie.ctolru Wadomo. średniego hormonaLnych Inn]'m pE}'kładem zależności PaijPnci ( ierpĘn na lo sńolzeniP maia /mniej. plązębia uwazanejest zuputut1ie wiona cementu. hĘienicznychjamy ustnej Zabiegów objęte sq zęby szczególnie !. Procesem chorobou}m wodująZaoshfenie prccesów zapalnych. kim ał'iązanesą z niedoborcm jajników cf]nności głóWnieskóry i sta.

uj .oby prz]zębia. pomośc| ZcspółAIDS do l. l Mańwiczo.ostry pfzebieg $y.m \ażnJm ( Ąnnikjem uh7}mdnia Zgodnie 2 no\rąklas}fikacjąchońb pŹ}zębia przy. ną clorcbą dziąseł' ta ków pod ńznJ'ni naz\Ą.r zapalenia d'/Ę.Plor"' m.l związane chorobami z miazgi ' chorobyprzy"zębia Badania nie \'lykafały kanalowej. flory bakte. do nip etiologii podki€śla się rolę spec]'ficznej 26'27'2lJ do końca\riadomo' podobne czy zmianyzachodza ryjnej:krętków i lr. do niedobortl odpomołi bami miazgi kanałowej ibJddn\Ąn ll.Iednostka b}łaunanaod \tie.l 101 .}.oby należą grupyosbych cho.rcpnie tkanek Z\KIZENIE HI\.lziejące zapalenie nie shfieldza sĘ u nich patogelu]ej flory bakeĄłnej bia \Ą.rzecionowców w tkrikach plf]uębia. na cronl.l jęĘ plzez AmerykansĘ Akademię Periodontolo. ] Ropnje tkanek macmą utratqpźycfepułącznotkan]<ovego. I.mujacych hydrckolĘfon przez MarLuiczo.Wzodziejących martwiczo.ltEny jp. upośledzenia (bJĄdo$' \Ą bddanial inn)lh dutoro\Ą g'upip s h pacjentów plzj. .tapienido\teoporor).ITI]Go pżyZębiazwiązanez chorc. z chońb przrzę.m zespolemupo.z zapaleniem iprzlzpbia' Voga mie' pvebicg miej*rlrn] vi|'Lts) LależąC!. śI-EDZI'VĄ oDPoR]. i . stępie chorcby w poló\Ąnaniu z pacjentami nie le.ni objarva.LówCD4 obser uje się pŻe$ielde zapalenie pr4.Z]'cy chorobypEyzębia pod kontrolą.u do Zdpa|eń stomatologa aniany w przylębiu'Poczqtkowo Ę jąUnet hara]<1Pr diagnosrykii leczenia każdejz nich' /apa]enid dfid. i STER.1órcgodochodziw \Ą}Ttik.en'ż?ir"'łlde. Ij\I]'ttNo slTREs. ści V osTBE STANY PBZYZĘB|A piąCychna tę chombęod wielu lat' Ustabilizo.ty T pomocnioe.\Ąlspó]ną tez ilnmrulologiclnej poczatek. stępowaniesilnych dolegliwości bólo\łychoraz obję.$t-zo.|b}t}Ąn Zetpolem jestAIDS.rn podiod2inyl.aftowny ne stanJlw k1órychmożedojść upośledzenia jest nablt. gicznqmarhlicze cho.ząb'Mogąbyćone związane lub nie .''ouylll pżyuębiaonz chor.mi sterydami.wvodzicial zębia' obydrviejednostk chorobowesą częstouwa. choroby ń$nież ciężkie 2 pż}zębia. Istotn]. pż}'ldadjako choro.wrzodziejące przyzębia. d-/ią.m komórk posiad4qce Ieceptol CD4.mujqń\łnieżlcki przeci$bal(teryjne.różniamy p rapalpnie prrr. Badania niektół'ch auto.wlzodzieiącezapaIenie ńw potwierdzajausfkodzenie przJzębia na drcdze dziąse| fivożenia kolagenu i mukopo]isa. oddzie]ne sldas]fikowanie tJ'chjedno.Pl'\^lool]dmud\ie ind}Ą'vidua]nej e8o do!łwod'/ieja( zmial) na.u cie procesem chorobowyrn tkanck otaczająrych śledzenia odpomości. głólrtrielimfoq.alni.uk]. MARTW|czo.chdo stek chorobolwch świadczj' ich odĘbnej etio]ogii mi będaqmi (fęsĘ przyc4tĘ zgłaszania pż\'?ebia. I ZE sPoŁ N^R. koniPc7noicj ora/ ma. chociaż ccchą rqżej rt1tnienionych \Ą}'stępuja in' rób przyzębia.eruĄ atakrrjąq.]Jtwi( /o.chorób przyzębia K|asyfikacja twania cuhżycyi jest cfęstszyu pacjentówcler.iDY Pomimo że sterydoterapia moze żaneZa dwa różne etapy tej samej chorob}:W ich prpd!sponoMa( r$. Prawdopodobnie tego powodu w grupie maf|Wiczo.I'Ą chombyprz}zębia ńżnicy w stopniuzaawansowania międzj''osobamiz pier\lotn]1niniedoboramiodpor. o choł.c| do ci. w.To. strojoił]'Tni.Io.IoŚcI Najbadziej z. lub uogóInionyz ewentualn]ni obja\łamiogólnou.ch na A]Ds fa|icza się: Doośrych stanówpż}zębia ze zmniejszonaliczbąlimfoq.wtzotlziejące zapalenie dziąseł(Necrotl' cztely lata nie stwierdzono istotnej różnicy w po. do od' chońb jest gw.fębia ze Martlviczo.WRzoDz|EJĄcE oraf poddawanpni immunosuprcsji a 8rupa E ności bĘć pod uwagę'żeczęsto osoby cHoRoBY PRZYZĘB|A kontrolnq' Na]eży podda{aneirnmunosupresjiprzJ..l mPlaboti. in{el<cji rctnrv usem lTI\r Ghrmon h nltnDdefi. sic zapa]eniadzĘsełlub pl4uębia' U choĄ. jamy usmej i póŹniejszego plzJzębia. ?iry uceratil)e Gingil)itis NUG) jest oshą infekq'j.i]aia doprc\adfajq.

chatal. cie.rwawienie duiąseł najmniej różniĆujacą ce.takimijak stres.ietŁi immuno.teĄ\Ę(. dĘ kliniczną martviczo.gorączka./ni. nia dzĘseł'ponieważ $'ystępujew wie. pa]PniPd/ia\e]i ldpa|enjepr7}7ębia. kim objawemmartwiczo./n}mi obiJ\Ąamik1ini' mi 7n\ \l md]"twi. powaćsamoistnie (Ryc' 6.l |o .g K|asyfikacja choróbprzyzębia ba vincenta' krętkowezapaleniedziąseł. /o. ce zapalenie nie . w któĄ.niedoż]'1Ą'ieńe. cej. pa]PnieModu' pogarś/a odi}avianic Śię !ł7rd\|d oraz następujeupośledzeńeodpo$. jak i humoralnej (dotyczącej poziomu immunoglobulin IgĄ IgG. w . fagocltozy fdolności bakedobójczych PMN). owai z opryszczkowlm zapaleniemjamy ustnej lub mo- Ryc. Zaden z tJ. pa]enieĘ'tonu. cjami wirusowlmi.\Ą srrmwicyki'wi omf moczu. czo. W stanie stresu pogarszasię higiena jamy ustnej.!Y.wierrioneobrzmiałe)' i Należypamiętać.złesamopoczu.t cfę. ze nj. Rozlvój martwice\ufodziejącego zapaleniaduĘ. poborowych' ste \Wstępowanie chorobyu żołnierzy u osób uzależńonychw okresie odstawienialeków omz u sfudentów w czasie sesji egfaminacyjnych.amopoczu(ie naIeĄ rc'. kie jak limfoadenopatia.}stępujeostra i pfze. pzysadkowej drcgi adrcnoliĘcznej' Po. munologicznej.benieszćzJ. nach ĆhorobyPrzwadki./wią/Me z pl}tĘ nazębnqEadko b].chobja\"''ów jest jednak patogno. nie ponieważmoże \łystępować innych morriczny w chorobach pż}uębia.]]nje pou'oduobc(no(cipł}1ki / ndlębncj' l Ból dfiąsełsamoistnylub przy doĘl. dziejącj'rnzapaleniem dfiąsetsą podatni na na\łTG ty' co ie oznaga jedna\ ze choFobawystępuje u nich przewlekle. stego lłystępowania chorobyu pacjentów zaka. |oadenopaIiJ i 7le.na k1ór4.o ieŚl 5po\Ąodo$ane .zę.iąseł' 102 .\\-rzodziejącego zapaleniadzi4seł może \!ystę.a.17).!!1u o.6'17 Wrzodziejące zapalenie d.lk|5vatją podtlzgónouo.ostTerqzodziej4cezapa]e. W przebiegu iufodziej4cego zapa]cnia dziąseł może$ystępowaćlefor eJ' or.rólnircwanic martwicy broda!.u (tlpoweza. . odziejq' r\']f jamy ustnej.ch \.t. Iimfoadenopatia jest nad. dzj. bą.\'ek br. takimi jak od. stępuj4ce wcześniej zapaleniedfiqsą uraly tkanek strcs jest ściśle zwiazanyz rozwojemmarh!'iczG Wzodziejqcegozapalenia dzĘset' Stwierdzonoczę.ied-.. żP 7 brcdahek międ'f'fĘbotq moŹe$ i ńrv.IzĘseł. obr€ rh nież anieniony przez ńeprawidłorly ksztalt lub uśa$ienic /ębo$'ls|ohc jPs|la]df.[stępuje lim. U pacjentówz mar.rni z anienion]'mi w wlniku unzu (na przykład są.eł l Maftwica i o.zębowchlub całego dzi4sła brzeznego(dziąsła są zaczer.Wfodziej4Ćego zapaleńa dziąseł i\rystępuje ostrych zaawaJrsolvanych i w sta.upośledzenie odpolviedzi im. martlticze zapa]eniedfĘsełoraz osh€ mańwiczo.16 76p3dajq &iPLi w kĘja(h rolwi. zapaleniempŹ]'zębiastrvieldzonopod\\']'zszony ziom kortykosterJdó. powiedzi komórkowej (chemotakji.$. sełjest zwiąZany speqficznJĘli cłtni](anx r'vtor.luinnych chorobachprĄzębia' jedrrakże odńżnieniu od w innych chońb' kmawienie w przebiegumańvi. iajqq.lziirnmuno" ĘNĄ' o t!m' żeupośledzeńe logicznej ma Wńw na rozwój maltwiczo.rzod2iejącJm zapaleniem dziqseł stwiel.Ini.h się' Zwialallc ip.luzo. jącegozapalenia dziąseł śrviadczy róunież fal.'wa zwiąfanez ostifm bólem)' jest I K.\anodziejqcJm po. wlekła postać chomb]łPacjenci Z narh!iczo. odpowie.U pacjentów z martwiczo. tej żonych wirusem HIV lub choryclr na AIDS' co wię.w]zodziejącego zapale. ż}ĄviP.ei objalry ogólne. logicznej.!. ta.odawkamidzĘsłou]. w .tów bmdawekmię.' niedoborami niowlTni szczegó]lriew zakresie białkaoraz infek.\ĄEodziejace zapalenie dziąseł(ĄNUG)' Wediug niektórych autorów y.tor\ j4o ie (PMN).lwyższony po/iomLortlzolu hamuiehurk( leukoq.m) zmipnionl'rni zJp.hvie | lubbrodardęmi did.wr/od/iejqqńlapd]en d/ią. draclrrvielokształtnJ'ch t\\iczo. NUG możebyćpierusz]'Tnobjawemza]<ażenia wimsem HTV wźodziejąceZapa]enie dzi4sełNUG jest chorc.*fzodzie. dzono upośledzenie zań$'no inmunologicznej od.

czerrvonq.ną przyczepu utmtę łącz.y opukiwanielub mo.!v lia u pacjentów chorTchna AIDS. notkanko\łego.'!vanej głębokich w Źekomobłoniastj'm na]otem'Częstowystę. ozębnejomz kości lł].zn}łn\ĄłTazlr} głę. na]eży ie oko]iczDych $ęzłow cb]onn].m infekcją w obrębie tkanek twolżącychkieszonkę bolem. prz]zębia (Ne.hf. podobniejak w pnlpadku martwiczo.waódziejącego zapale. Ropnie t]ranekprZ}zębia miejscou'ąinfekcjq tka. odńżnieniu ndmj tldto|o8il w Znyrnju obrębiepn]zębia wien. Llinięn}.js{ owąropĘ in.Mfo.2? 23 poddzĘs.\łnego zapalenia biegu martlviczo.ać cją chalakteĄzuj4cq się maltwicą tkanek prz]'Żę. U pacjentóWniedoą'vio. de samopoczucie. Stwiedfa się obecność destrukcyjnąchorobę. choroba ma pżebieg znacżnieclęższy !*'1 norrnŃ rnn'z4rNT Jestmiejscol\'ą mpną r'omościq objańa się głębokimi owrzodzeniami. rv brzeżnego mogąbyćpokĄ. Mańwiczo.wej zmnieJszenń lub cboroby dzie flory bal{teryjnej odpomości oĘanizmu' Spotykanesa częścĘ osób u zapa|enie ie lecfoĄ'ch' Do czj'1lniMwwpbĄrajqcych \Ąystę na l ? i Martvviczo.biał}m lub zębnychjest Zbliżonado \.lziejącegoza.zadko spotykana w pże. ia pmpębia sq podobne do objawów maltwl.Zab może $'1azlilĄ. łf'In.lorut} i r alego kazaĘ że mikroflora llykr1. sz}ŁĘ destrukcją kości$f'r.ozwinąć w miejscu nie objęt]'m dawkę międą'zębową. nych epizodów martwicfo..a heść kości' objawyjej są zbliżonedo obja. Podstałowm objawemkliniczn]'m jest bole. ]aryid RopniPlkdnekpl7}7ębid wz8]ędu $aoje zapalenie MaftWiczo. 103 . od tej jednostki c. objęcie furkadi. NIoże\alstępować ropny.owadzido destnrkcji \ł'łókien moisnrjłn klwawieniem.U pacjentów z upośledzoną od.' \4ożna obcFn\oual .która prorvadzido matwicy bokej kieszonki prz}zębnej'z kórej . opnie przyębia lub ropnreokcłokorcnowe'2. lenie pŹi'zębia \łystępuje częścieju pacjentów sne \4ygórowaniei obrzmienie w obĘbie dziąsła (na powieżch. stosowarte ogólne antjóiotyMw ońz cu.ło.g1adĘ.2g bia: dziąsła. na 26.ch2g ' ogóIoomedyczne8o stomatologicznego i oraf po do. fekcjąobejmującą dzĘsło całe bŹeźnelub Elko br(> nia dziąsbł r. ozębnej i kościW}aostkazębodoło$'e.W}p\1Ą.NL]P) jest infek.T'stępujq nai €r o/e.Wzodziejącego jednak wystqpićpo wie.wrzoCharakteĄzuje się obnętiem i zaczerwienrenem . jest zanik kości\'Wrostka zębodołowego' mzprzestrzeniajasię w tkankach prz5'zębia Ropień j położonych. nych. ie8oruLhomoś. w}Tostka zętrodolou€go' zmiany 8o' niP le' /oncgo. Ropień prfylębny możebyć połączony zmra. i kości pPJ"ębia'Badanid\Ą].Klasyf ikacja chorób przyzębia RoPN|E PRzrzĘB|A no\uk]eozą.lziejącegozapalenia dziąseł'obsentlje się ostrą tkanek omz bolesnoścĘ' głę. obja\'y kliniczne martwiczo. nPk otac?ai.LholkotĄego'W obralP radjo|ogi.teżółto.rn go i kości \Ąlaostka Zab' obiauem zapalenia dziąsel cięzkiego przewleldegolub agrcsy.r.chorobie mogqto\łaEyszyć prz1zębia. lśni4cą z wirusem HIV lub chorTch lra AIDS) i u pacjentów ią.rvarra ropniach pny.po. na pnyldad przewlek\rn zapaleniem pn]zębia. z obniżonąodpomością pnyldad zakażonych brzeżnego. Ę jest . ze fapalenia dziąseł. że$slępowa.lłrzodziejqce zapa.rostkauębodołowego. Iopna.lokrotnych może nawrotach prz}zębia' Ropnie powstąiq skutek miany Wslda.V}. go' Choroba ta możebyć następstwemwielokrot. pochodzenie mogąu}stępo$. zmiany matwi. Utrata przyczepułącznotkan]{owe. obĘbie tegozębagwałto\Ą.hombowej.Fetor ex ()remożebyćzwiązanyf inny' 3 mi chombami.wnoozieiące przyzębia polvaniercpni nalezq:zamkrięcie kiesmnki.' Rrrplg\ DZ|\sL\ Je\l mi.Diagnozę obja\Ąl' częściej spośńdmpni tkanek fe'or" postawićna podstawiei\'nikliwego\lTĄviadu takie jak goĘczka.\ł}sięk'29 niedożFvionych.wrzodziejącego zapaleńa pźylę. miejscu upżednio zdrc. siln}. . lub się w wcześniej zmianami.7Jpa]cnia i' /P w obr. i sekwestraĆji być na *ów martwiczo.ostka oraz sa' prz}zębna' który pr. kieszonkach pM}zębnych'Ropńe te }.'alodziejqce /P na jako: IDpńe dziqsła' cra zing Ulc'eratiiePeriDdoł'itis.ebiP broda$el dzią.]Q!h Mogab. następujeutrata przyrżepu łącznc jest częstp objawem ]diniczn}m zaawansoivane.

ń n]rh węzłówchtonnych' Ropnie ostre mogą pże. ronę niecatkowicie lub całkowicie\łyrzniętegozę. byćobecna w jeśtj pr7elokirrlegnie kana'tu zatJ.29 prz]'zębia'Zapalenie miazgi do klas!fikacji chorób pnzolt'r-nxł-nnoPNm PRZizĘBNE Mogq może powodowaćpiocesy destrukcyjne tkanek E ilystępo\łaćpfiez . ektruzja.l. giami endodontyczn3'rni. ropną infekcjq w obrębie tkanek otaczajacychko. zmiany pzewlelde mogą przechoduić ostre.choróbprzyzębia I r|asyfikacja mpni prryĘbnych mogą ńw. take jak złesamopoczucie.częstopodawanejest i obrzmiały bolesny plzy doryku' Może \łystąpić Infekcja moze ń\łnież uczucie ucisku i rczpierania.jakpÓŹniejszego i czynq rozwoju Ujście ropnia ma zazWczaj postaćkanafu Ffetoki. zqb tkanti otaczające możetowarzy.r\tepne7 różG tL|ze środowis|iem Ustnej' orllorem ''lę 66cy tkrnki larrrirro\"ei' opmŻnid mpnia nic się i perio. nież prcdysponowaćnastępująceczpniki ogó]ie kieszonld przlzęb.le.W miei dziąsła rzucie kożenia w w1niosłość jest obrmiałe 1zaczenĄ. kłatiry'In badaniuldinicznyl i radiologiczn}nr. zapa]edu mpny *Ysięk oraz szczękościsk. różniamyostre i przewlelde mpnie prz}zębne.aniu' ujśLiP 104 .Ro. zajęcie firkacji. takie jak cu. podczas ból dotyku Wysięk i ktd€j Wlstępuje kieszonka p|z}zębnej' pŻy. stwierdzić utratę Można ropień przyzębnyjest zazwycząibezobjawotwĆho' z kieszonki i kości \Ą/yTostka zębodoło. go znalaztouzasadrdenie ilprowadzeniatych zmian kieszonti pr4zębnej. rczpnestrzeniać się wstecznie do oko]icy około. Pacjent rra ł'ość opukiuanie lub ból w czasieżucia.hzy delikat. w sĘpić sąóka utata pżyczepu łącznotkan]<owegomieć trudności przeĘkaniu' czasami $lstępują objalłyogólne. bez |iniizłamania Ujściep]zetoki może być trudn].ll-ol''oRoNol1l JesI miej5. zapa|enia miazgi.ka.złe samopocfucie. tkli. choroby ogólne. jeś]iich zawafiość u się przez pŹetokę na powierzchnię dzĘŚłalub do chołkowego osób z zapaleniemprzyzębiabrzezne. może Możena. prowadzić całkowitego i ohvierasię na powienchniębłonyślufowej pŻ pŻebiega kontak. żu( palpacji obrzmiałego miejsca. na i Toże zębodołu. pień pnyzębny należy ńżnico(ać z mpniem dziąsła i miejscowe:zamknięcie ujścia nej.perio i mde b)i po]. ounq dfiąsło scu \łygórowania powierzcbnią.29 Zmniejszenieodpor. krzyca lub chorobypowoduj4ce pRZYZĘBNY ChaĘktełzuje ności irnmunologicaej. i ropńem okołowierzchołkort1tn. Do po$śtawania Wy. poduyższorra ZM|ANYENDo. i poustanie keszonłi pE}zębnej' Ropień plulzębny możebyć związanyz patolo. obejmującemu do olaz przyśrodkowo podstaw języka' zęba. pŻyzębia.goĘcz.PER|oDoNTALNE tempemturą limfadenopatia \Y obrębie regional. gardłowej szyć zwiększona ruchomość zazbyczaj podaje w uT'viadzie ból. powiększenie okolicznych węzłórvchłon. leaenjeendodontycfne głęboko tkankach prz]zębia pa|enia mofe a sĘ w k1óry rozpocz1'na pż}zędo Wygojenia tkanek dziąsla. by. E noprrŃ ox. nej pa]pacjilrfdłuż .endo po|ączone lub mogachdńkleryzować nic może W16tqpić obrzęk dziąnastępujqcymj objawami: za\łsze\łystępujerra tę samą stlonę kolzenia' po pIz1zębna'Przelvlekfu sełlub błony ś|uzowej. Plai d/iąs|ot$ jest /a(/PrlviPnjon\ dyskomfortu do ostregobólu samoistnegolub prfy !. nione z gładĘ lśniąc4 bżegu dziqsłowego możeilydo.1.]ługiczas i mają tendencję do Śię mc okrpsoue8o oprożniania \aa]c opróżniPnic przy.Czasami mogą \ł]stą)ić nych.m do wykrycia bia'jeże|i ebieg jamy pur do\a5Tn Zmiany endo. zazuYczaj powstajew oko]iry plata dziqsłowe" brvać się lopna .2e objalły ogólne . paqjenta zwTócefua do stomatologa' Złamania obrębie kolfenia mogą równiez być W żeskłonić do się za.2g I ostny nopmŃ' zęba. czepułąCznolkankowego ciażpacjenci mogą odczuuaćMl niewielkie rqsu.od niewielkiego go pokiywającego kolonę tlzeciego tnonowca przez pacjenta są aóżnicowane hwie. }spółistnieńa patologii pŹJuębrawrerz. uwa]r a Możliwość chodzićrv pnewlelde.wydzielina' Doleg|iwości z8'łaszane ba. żuciei nagĘua" wego'zębymogą Wraź|iweooukiwanie nięcie zęba z utrudnione szcze|ina z|amania' nie.

'}Ąvołują chorobyjednak się w prz]'u ębiuwierzchołkow5nr ujściu p\tki nazębnej'cz}'nni]€ końecznego koneniowego lub kanałów bocznych i dodatko.W zdrorl5rn pŹvębiu \ł]sięk zapalny po. prz}zębiu. Budowa anatomicna zębóWkożeni.Zenia fęba pźez kie. ko. omz zmiany połączo. ktde mogą predyspo ńodonryczno. którc zmiany tJpu e[do. wzdłuż mieć swoje ujście ją szkli. w obecności mogą mod]fikować Nie. w . Proces chombo\Ąy zespoleendo.endodontyczne i lv ne. projekcjii percł .ołe'baktene z mia.30'3l konenia' Nieprawitlłowe kacii lub inryrh częściach leczy zmiany w ZlogiV|J$'Ire M tei okolio predJŚponuiado nivcfF. możebyćutrz}Tnane zdrcwiu. \łych. gdy oba te predysponujqcychchoróbdziąs€łi prz}zębia na|eąi na|crvmówi.ilai jej prPbiee. w kiennkr firkacji. i choroby miazgi mog4 być lub mogqrozwii!Ą/ype|nienia' kiem schorzpnia obalc s.llni. do roałoju'procesu zapa]nego. pog:Iębiaj4c czasem aż do powo położonego w korzenia' W zębach tnonouych wy.me bżeżncgo. '7ą|kobanjc zmiJn za' wanie szkliwa w postacrszyjkolĄ5'ch zgi mo8aŚpoltodowa( palnych. wego.7apo. przy one karrafu bia. do rótłno(/eśnic 5(hoflenia\ł}5|epuja i uśawienie z+ . prz]'zębiew każd}łn t okoloszyjkowa resorpcja korzenia hipercem€ntoza.i\'a znajdującesię w obrębie szonlę prĄzębną. protetyczne pźycz]łĘ' jak i skut. Grupa ta obejmujecą''nniki.iłne duże' od jęte leczenie chońb miazgi zapobiega]ub sĄŁko się ekopo\łefogi szldiwneznajdujące w obrębiefirr. fifkadi wierzchołkowo stosuntu do polączenia wierzchołka sięk może znaleŹć ujściew okolicach frrrkacji' szldiwno{ementowgo. W wie|uprZ}pddkdch t$orzy<iępŹelola v\ óżnej z'ł^\yęĄ mają kszta]ttbójkątny zwęzającysię W to sfel]Łfire odle8łości miejsca przyczJ'nowego' poĘ pod.endc jak olaz olwartekontakty międzyzębowe' bów i korzeni donrycznych' Zarówno chorcby pĘ}fębia. samodzie]nienie r.Vo r7}.peńozacĄna nowaćdo mz\tojuzapale ia r]zĘsełchorobyprz}zę.]łowo jednak w prz}pad. obejmującpv}zębie brzeżrle.H K|asyfikacja choróbprzyzębia kierunku w okolicy wiencholka zębai szerzyćsĘ \nr WADYWRODZO pr/}7ębia Cborcb) płyębia /wią/.Szyjkoweprojekcjeszldir'ne to obszaryelĆo. horzenid .endo bal1elie z kieszonek we w okolicy fuków uzębionych nieuzębionychoraz i W zmianach plz}Źębnychw przewleklych lub agfes]ĄĄnych za' uraz z8Ąuowy2. nia t}anek prAzębia i mogą byćuwazaneza jeden z miejscowycłt cątmików Ęzyka chombyprfJĘbia' Iolejnlm czpnikiem miejsm\aTmprcdlsponujqc}m do alomulacji pŁ'tki i rozwojuchorobypŹy' położenie zębówi ko zębiamoże nieprawidłowe być ustawionych rzeń' PrzJzębie zębów nieprawi. PeĄ szkli. W przlpadkach.stopnio\. i Prcces zapalny możeobjąć micjscu kontaltu z miazgąi mofe byćw zależności od sił obmnnych olganizmu ostry lub pźewlekły' jest Wstępo' anatomicznej Zabuizeniem budo\Ąy Jeżelijednak prązębie jest zdr. uzupe|nienia r Aparatyońodontyczne. nąćsię oiezależnie. IUB NABYTE możnapodzielićna: z chorobamimiazgi kanałowej zmiany pezmiany endodontycao-pedodontyczne.peńo początkowoobejmu.Nalei4 |u mieiŚcowe ją t]'lko miazgękanało$q' ki fębopochodne' deformacje ślufówkowcdziasłc peńo. Złamania kozenia. lub nd. szldi{nych w obszaĘefifkacji zębórv tnonowych' co okołowierzchołko\tych może możebyćprfy@ynąutraty prA7czepu chodz4cy z tkanek Ęcanotkanko. o złoźonychschoEeńach peńodontyczno.ię plD ku z]ejhĘienyjamv ustnejmoże ro^^'irĘ( 105 .32 pale ach prztzębia mogą przedostawać się do korzeniowe i mogą \ł]Ą'rołać miazgi przez kana:ły |ub @ynników modńkujagd przebieg Domiejscov4]ch stany zapalne miazgi.

Inczęsto towarzJ'szy zapalenie tkanek prZylębia i trudno je odrcżnićod tJpoi\ych endodontopatii cuyperiodontopatii.ch przed pr4 N layów w okolicy poddziąsłowej równieżu'p\'wa rue.Iło\ł'ościmogądotyczyć leża.chorób przyzębia K|asy. pojawiać teżna innych zębach' się uiele pŹ}padków podobnychdo siebie pod tzglę. LonIal.Złamalria w obrębie korZenia moga powstaćw {}'niku umzu mechanicznego$T\!'oła. nego siłamiol. nia naruszajqc lvarun]dfDjologicznepanującew ob.cz}nązaleganiarcsztek i ń.1ni.jak i nieuzębionJtn' rczll. szane pod. Proces chorobo$yzacho. są nie.?ębó$umo.\Ą}pełnie. zlobserrrolai moŻna trywać nie Ę.arja d"forma(jiopiPra Śię i st(arZa dostępmikmoĘanizmom do tkanek pod' prede $. a dla pacjerrta katego. lub n}rjednak b'lko resoĘcja le\Ą'nętrzna możepoulrdo. h' Pżpl dpformai (lu.jako powildanic lecfenla PndodonRl /ne8olub odbudorł1 ZIJm.6% plzJpadków usuwanych Zębólv siecznych ńwnież. ki nauębnej. się się chołkowow ń'rych kierunkach i na ńżnej prze..ale przede\Ąszlstkim.e sa stoso. Ta ostat ia cecha jest powodem miejsco\łychrccesji' od strcny !v którą Ząbjcst wysuniętyobsei. jedoL]ddnp lcganiewl pelnien. ńwnież cfęsto obser.a.\Ąl w 4. sprzyjającym cZJTr4 mogq b]''ć uhudnione zabiegihigierricznew1.lko w kategoriach patofiZjologii. Badania ostatnich lat tskazują.Ą]enie tylko.?Liwia h u. zowej'Nieprawi.o'lLolo.( iami rozuoiolwni obsel. cia i szczotkolr'aniazębów co możebyć pIą'cz]'ną nrwanip<r^nai mrpcii Zb}t bliskic ustałielrie korzcni zębówsąsiadują.dziasłolre mogq fo]ogicznych' Dzięki względnieniu morfologii. Wo. jamy wość szpaly ozębnej śrcdowjskiem ze kontal1u ustnej.r\o\ĄJn}mi rozmiańw i morfologii dziaseł i/lub luznejbłony ślu.ch.r]rią{orn"zarowno Do ni. miemy wszelkiego rodzaju odstępstwau fakresie k1ore pratvidlowo. cegopod nimi \Ąlaostkazębodołowego.h i mordziqsło$łth. \łEnew pmtetr/ce'Usunięcie pIą.Iziqsło\ł]'m powodo\łać mogą rczwój ch(} icby pżylębia.koron. Zębodołowego' Jeślidziasłopokt-\.prowadzqce akumula. Ęsłowenależ]. . (nie odbudo. Również znacznie cieńsza jest w q'm rcjonie kość Wrostka Zębodołouego i tkanka łqczna.'na w kofu ie zębai rozpościera dowien. Defomacje śluzówkowo.f ikacja dolłczy stłocfo.dem k]irliczn]'m może być rozńżnian1./\slkimnd kJvcrid(hlJini(ln). waćzapalenieprzpębia. usposabiado sz!'b co kich ub]tków kości.JuĄjnj.Dz|ĄsŁowE niepEłidłowe \ł]peh1ienia klasy II i IV \łanepunkty sĘ. i obecność bfufd ńa(}! esteryczn}.ą\iPdnj( .|uje się podatną na resoĘcję blaszkę \Ą}mstka zcieńczałą.'ch drugich w szc. N|EPRAW|DŁoWoŚC|ŚLuzÓWKo.7anie Potl1ztzalJasrfi|.]u Iozpa.'czne) mogąbyćprZycz]. q'ch ze sobąjest kolejn}'rn miejscow1mcąrrnikiem powsta\.|nu h mied4zębow}.tki nazębneji twovenia prccesów fapa]nych' starcie ZębóWniepra$'idłowości anatomicznezębór! 3.Bruzdy podniebienno. PŹy.e.v]'stępowaćobrębie w korony lub kożenia. przez pacjenta.wające $TTostek od tej strony jest ń$nież cienkie.. u obĘbipbrcg! &Ędn$ego urruilnja ocłs/. Ltó. in. tozamogąmiećcharakel zełnętrŹny wewnętŹ. picn'vsz]. ces Zapalny'R]'zyko to najczęściej nych zębówlub zębówustawionychpozatukiem.Wsrystkiete . \b7cnj' |ę nj.lvczasie aktu żuciaBrak kontaltu lub zblokowane przestfenie mogąbyć plz!.pmwidlo$otci budo\q i k5/tdJtu korenia w odcinku uzębion1m.nq nadmiemego odkładaniasię pt]t.zęce. g'łólr'rrie obrębiesiekaczyszczęk.owadzić mavoju recesji' Ponadto ząb i do jest Z $-Ysunięty łukunarażony na urazy podczasźu. palny może łahvo powodo\taćdestrukcję tkank łącznej pr. krżdy proces fa. że prawid:łouy kon|a]d.vaniu chońb prZpębia.niom zęba' t]. okoloszfikowa rcsoĘcja kożenia i hiper. w Defekt ten mzpo.ną z\Ą.lzi wtedy w pobliżubżegrrdziastowego' Daje to mozli.cZJ'nypowoduje poprawęobrazuklinicf nego' ZłamaniakorZeniamogqr. sutek pokarmorwch z pŹestrzcni międąuębohych .prd\vid]ouoi.umoż|iwiajqc $łikanie balĆedi i destrukdę pżyzębiai kości więZadeł w]rostka zębodołolleśo' '106 . na|pia bru/d}poLlniebiennoiziąs|ol. tc też cz]. tak jp nu h oBvarty. określeniem etiologii'33 ich kolf]''stniena stan pż}zębia.cemen.uwanie|e. konJ"Vvane do cji ńtki i nasilenia zapalenia prązębia. Komnowe złamania Zębów jak nie są plżycz]'ną zapaleniaprz}uębiatak długo' nie są przJ'cz]. wollane sąaleĘie na metal lub ahTl.

uszkoi]Zon}tn g|ębokość pżedsionka' pogłębieniekieszonek . stlvierdlono' ic ura? Zglyorq rłobernoscjzapa. $andje.3. a nieprawidło\. uhŹta przycfepu łqcznotkankovego ' Nieprawidłowe uabarwienie dziqseł.dżda w oNu/ja. przJpadku przyĘbia .lrpbv uIazuzgr}zowego poziom prz5'częptl na iem działania oklufyjnych. Nieprawid|owe zabarwienie dziąseł' W uszkodzonegoskutki umzu są większe. wstająsily uszkadzające apaĘt zawieszenio\Ą5r zęba' r zmniejszona szerokość zębodołowego.ly kŹah btfegudzią niem nadmiemych sił na zęby ze aedu]<or{an}1n d Przerosty dziqseł.azu Zgryzowego' tt9lod/pnipanara|u zęba Podeas gdymla pł}t.nikuczego łącznotkan]<owego sił i powstawanielqeszonek przy.fuJ .dziąsło.uzmian w obĘbiekości lr1mstka zębodolo.u1.. w przebieguu.rn defomacjiś|uzóWkowo.lqonior^ cj.fi K|asy"fikacja choróbprzyzębia polożeniu pŹycuepułqcznotkan.:'stępować bole. słowego. kowegoi z uiIfiałemnadmiemychsiłzgĘzortych.rn.ych. lq'l działanianadmienych sił zg4zolt. u pacjentów z przewlek\'m zapaleniem prz1zębia' dzialn}Ąnza stopień nasilenia objawó\ umiejsco. ! Nieprawid|owe Wędzidetely'mięśni.w]Ąłotać zapalenia dziasełlub puyzębia' 4skusji Anerykanska Akademia Periodontologicz. od wie]ulat uraz z8łzo. dziqsła Tak więc uraz Zgtyzow może\.Izenia tkanek prz5zębialub w przyzębiu pPyczepy przez chorobyprzJzębia (utrataprzy.Wy lliniczne uazu zgĘ. podtlzJ. Zębnych ie usfkodzenieapaĘfu za. żejest on odpowiedziqrra dfiałanielub kusji.'otnyi wtómy ul'azzgĘuo$5r32. l!] Wtórnyurazzgryzowy 9 R€cesje dziąsłatkanekmiękkich.w w1. wstąją oraz na w w i jest tematem wielu kontm$'eNyjnych szonel< ki przyfębia kostnych.enia zębolqból zębalub Ąlskom.obecnie ki nazębnejw chorcbachpz}zębia nie podlegadys. lub przeznadmiemedziałanie na zqb ja!.1 e: rębot1retesje Y naŚępujql Mdmiemaruchomosi prfemiesfc.prawidłot5.1orej bodolowego.q/rostka należą: Lrazu uważ]ana po. ze ?Ęby zdro'Wym Dochodzido niego obecność nadmiemie staĄ'ch powierzcbni Zę.['sĘpić przy braku t Przerosvdziąsevtkanki tqcznej' cech uszko.w stanie !a w}ńżniłaparamety doĘuące urazuzglylo\łego Pb. przlzębiem') TolvaE]szy mu ub]tek kości.wieszeniovego lń tkanek samegozębaalbogrupyzęb&vWJ. omz.r' ./mianę NE URAZEMZGRYZOWYM lenid/wia'?ane8o. ś|uzówkowo. pEJzębnycĘ ubJ'tełkości).Sam uaz z$!zow5' nie jest jednak .(cii ojuchworr przJzębiem.nież\\. DoĘchczas uraz zgĄzow b:'ł definiowany jako wieńe zmian w kościi miejsc utraty Ffyczepu rawieszeniouego u w1ni. poruewaz znrłiejszasię odpomość tkanek na działanie sil I ZM|ANYw PRzYzĘB|uWYvl|oŁA. pozostajedo końca nie lq'jaśniony zę.? pEebiegu pmcesu zapalnego. dfi.nic.|ziałarienormal. więc działa. bral. bóW nie$'spółnierr e do ńeku i konsystencji die. uego. !qni]. Do okołozębovvych wychna|eżq: j które mogądoiy. dziąsła zqblub zębyw przebieeuzapaleniaplżyfĘbia zrc. trraża się. |ub czyćpowieEchniwargowej/policfkowej języko (brodawkowej)' wej i międzyzębowej Povstaje w uynik1 działaniafizjologi@nychsił na a Zmniejszenie szerokośCi zębodo|owego. Podstawo\łe obja. f mniejszona czepu łącznotkankowego. ' Pionowe poziome i/lub ubt. sił ioln*id).l ondjako ].tki bzegu Wyrośka zę.Z}.rnujqcych uszkodzeniem tkanet ząb' snośó uciskowaw obĘbie mięśni żrtaczy irrneob. przycfJnę Za Do deJormacji jest taumatogenna oHuzja' Defirdo' bezzębnego \.]możP po$odoua.Wy jegol\pł}'rv tk2n.ńż. nia z umzem z8Ęzo\łymdożon]. 9 Zmniejszona przy@epy s Nieprawidłowe Wędzide|ely'mięśni.lk.zowego pien.Fą Pierwotny urazzgryzowy folt Mczas żucia.dfiqsłowych dotyaqcych nych lub nadmiemych siłzgĘŁoi\5'ch.zmiany kości postaciub}tków kości kie. ze głębokość pżedsionka' dukowan}mprĄ /ębiem' rczasamjmam} do .tka nazębnallydaje się byćczlanikiem odpowie. łrailiwość opuk\tŹnie oraz na na zmianytemperatuy Możeńy. 107 .w \aT'riku czego po' . pb.

Reprod 199q41r'. chapter Pe odontol Med J nuloma).4154. Tooth_Related Ann Periodontol 1999.S.:Clinical Clin Aggressive Periodontitis.K.96-109. .26:398 Chapter turiodontology cńt oral N4ed thepeńodontium' ReV Bio| 1994.Holmstrup. asą andma|nutrition.Huan l\/eng: 1999. patotogiach'W różnico\Ąaniu nieżw innych ne mogąbyćdodatkowebadania diagnostycme.NovaLNl. poszeźelie przestrzenr byćnastępujące: zniszczenieblaszk Zbitejfębodolq resoĘcja kości. Coles.5r71.1.J. Dental l\4.1:102. M.5:27-53.l'I 1999.. ńodontoIogy kacja cholóbprzrzębia Gingivi U|€ Necrotifing e rative W 27'Randa|. oral mucosal T. Pe odontol by modified syśemic D'F': 12'Kinaną Periodontitis Ann Abscess.J.siennicka. orzy.lMaurizio. in role J. AnnPeriodontol rol1999. {V. parasites.1:1 of Periodontology PZWL i uśnejprzyzębia' 1995' and of Diseases conditions classification 2. Nova(M. AnnPeriodontol tol2000. 2000. 1999.. badanie radiologiczne- mo8a WskaŹnikirŹdiolo8iene ulazu 'ZgĘfo. Ann Periodontol 1999.:NoWa R'.stanford.1999. N.. . Monteil. l3:345-355. Rossmann. Non-Plaque-!nduced Lesions lssues.Blieden..Pini. 2000. 26.Nagy. furiodontol dis+ system hostdefense.4:1 fębia. R r lnfectious 108 . Akademia i pr4. fac. in roleofthecomplement Ann Deformities Periodon_ Mucogingival PG. Sposto. C. 2000.998. 13. K Y. 8:47. Newman. Borakowska...: 8.Sakamoto.F. Carranza. 17.l. Kinane.A.: 3.: M Zegarelli. 9-GórslG. r Ph)'siologic Hallmon.Ress. TM. Flemmig: '] 6. Hoschander. Lesions. lNe. 22.choroby chapter 2o02. waniu u. Banach.Haake. Sanz. Nagy. Nagy. Rivera Clinical odontology 19. sexneroidhormones ce|l 2002.G. fungi microorganisms and caused infective by sions 2002.Pagą R'c': Gingivitis' c|in Periodonto|ogy 1999. d}namics 2l. Tonetti AndrealMombelli y_ 0. RoWIandI giaWspółczesna.: Drugsand oral discorders odontol 31'lour Peńodontol' 14. Pe the Affecting Periodontium. 200a. Fujisawa.: 4.lzwiqzek and of O.1:39 Ann Periodontitis.: R. 20.4ańotti. Nova(K.1r74. tis. strider.J. J Dent 1874. Periodontol hormo_ Onset of and diagnosis management WE. Gingival P: 16. 1999.C. 7. nyś|uzowej 1999. tol 1999.1. tors. niczne. stomatologia PeDiseases Clinical of Systemic as a N4anifestation M'I Nowak|asyfiR'.ocenaparafunk. pż}zębia podstawie na porozą chorobą a S(i prcgnancy. piśmien... of Parameters Gre' supp|ement Pe R. N..Hallmon. Ea and S.:The of drugs WW.: L Armitage. 1999. Medyczna 2000. 15. ]0' Górska. Chapter 999. że powyźsze ńw. widoczna jako pEejaśnieniaw fifkacji lub przy wicnchot}o korzenia zęba: rc.: le_ F: Hidalgo.G .na zęba. zapa|eria kacja Chońbouyfęoia and Periodontitis Refractory Pe Ulcerative odontitis. M.siennjcka. Periodontic_Endodontic overgraMhPeriodon.l:91. Periodon Periodontal Xin 29.Ann Periodontol b|o.1 1 dontol Annals Diseases Conditions.27|403' dziąse|' stomato|o..4:64.1 RJ.: 34. Periodontol F 1986.J.J.8.: R. and stem Periodontal for ś|uzowejjamy b|ony choroby Z. Borakowska. jednak pamiętać.siennicka.rotiring R. 2001 Ł22' Współczesna . and Effect lmpact Traumal WW: Occlusal 32.Huan Xin N4en9: of the pathogenesisgingival 1999. Nishioka. Newman. Ann Periodontitis.nidwa..79. Ann on thePeriodontium.zębia.67414 pomiędzy oneo.21 1125. ora| responsive o€ 9 nan(ytLmor(pyogelic na||y 2002. On the condition the mouth teeth 25'Borakowska. z chorób doóM@eń zakresu R': 11'Górska.D.1:84.F.18:21.P: Nutrition 1998. I\/.NowaStomatologia M.J. 23.4ateńały Ann Pe Necrotizing Ulcerative odontitis 28.1:32.orpcid korenia' W celu postałieda ntaściwejdiagnozy odnośńe urazu zglyzowe8oniezbędnejest urri}]iwe badalie ldiniczne oraz Ediologiczne34. gra.W.E. Novak. Mariotti. :84' 999.21 2000/1 Peńodonto| clinical Periodontitis M. mouth Perio_ the affecting human diseases Sy_ tropical of Development a classification G.1:20. chronic in and A': 5. and Nl R.28:409.Thomas. ]8. s..1 Periodontol DiseaGingival Plaque-lnduced A.pzewlek|e EA.14:391-398' 33. Bloodand lymphoreticular 2002. przy}dad badanieżWotności cji.3:52-59' 2001 1999.Scully.llego ozębnolve].Jańczuk.8.moga róunież świadczyć uystępo.l:98. Nisengard.1:7' of ses' Anna|s Peńodontology in PeriodontalMicrobio|ogy clini€ a |' Periodontal discorders D. 1998.65.21r176. sills.ty oraz pęknięcia szkliwa i złama ia koEenia lub o korony Zęba.M.8:361 Am ounng 2001.azu zglyzowego.24.Należy objawy kliniczne nie sq patognomo.30.lla tego scholzenia i mogqw]stępować pomoc.1:53-55 k|asyfi..

Wnrowadzenie dontolilaklylti
Zbigniew Jańczuk
Wprowadzenie i chorób przyzębia strategiazapobiegania |eczenia persone|u pro'ilaktyce Ro|aśredniego W

i leczenia

udptrowadzenie
\'!T''stępo\rErxa za. \r Jużdzisiaj$jadomo' źeczęstość celem postępołanialecZniczcgo chombachplzj" u o zębia jest p.fJ,\.'Toceńezdmwia - mozliwie pełrrej paleń dziąscł dzieci możebyća.edukowana 507o sobie tr'lko pizez poprawęwafunków higienicar}'chjamy sprawrrości narządużucia'Trxi]no w-vobmzić postępo$Enie]eczr cfe \\ chorcbachplązębia bez ustnej, Natomiast systemat]'czne usu\Ąańe Złogów \,I"m fu n.rm\.li no\\o. nazębnrh' poparteutrz]traniem jam]' ustnejw do. l.8o nal7ądu' FhdbjLild.ji po]egającq tJ''lkona b4'ch warurkach hĘienicznych,możezleilukować pojętąrehabi]itację, nie cześnie prote1}canJ.ch' oltoped]Ł.znych'chirul. \tystępo\tanieZapaleńdziąsel nawet do 90%'Aby zabiegach giczn5'ch fĘkaln1'ch, ale i psychoterapeutycznych, profilaktykachońb przJzębiab}'lask.uteczna, nalezy i ja jako żekafda ingerencja]ekajzaw strefęfifycznapa. stosować na \tszlstkch poziomach.lz,iałania opie. ró1'nicżuwzględniać strefęps]''chicu i ną' ki /dJD\\ornPi' Z8odnj"/ Sol rolroiniaŚiq /dpnbiP. cjentamusi jest skuteczne 7r\alczaniechorób prŹ}Łębia moż. ganie:pieN'otne' \t,tómei hzeciolzędo\łe. przez połaczeniedzia,lań profilak. Li\!e \ł.\,łącznie Z lĆczeniem'Są to bo.\Ąiem bardzo cuęsto Z,\POBIEC:\\-IE PrER\T0T\E DotyczypopuR'cfnych Powimo się nim objąć stany chorcbo$e o przebieg! przewleld].rn, lecze- lacji ze zdrowtm prz],zębiem' a pro\ad/ido \}lP(/cnia' pvede \\'sz}stkimdzieci i młodzież' Po]egaono na: ni" i'h rylko\]ją|ko\\o b}'ć edukacjizdfowotnejskierolvanejna popra\łę wa. Sukcesemw ńqksfościprz!'pa.lkówmoże nato. - chociazbyna kilka lat miast zahrlmanie choroby fu nkó\ł'higienicfnJ'chjamy ustnej. pro8tamieżFrreniolr.1tn, który pozt'o]i podnieść a rvĘc uz}'skanieokresorvejstabilizacji.\,tożlirre jakość jest $plawdzie uzJ'skanleznacznejregenemcjitkaw1Ątienia' stomatologicm]'ch, l.1órych nek prz]zębia, Zniszczonych prccesem cholobo. okrcsołychbadaniach jest zapobieganie\['stępo\Ą€niu zapaleń s\ m,al. Lllr7]manje |ąme|odq !{rni. o.iągnięĘlh cclem w."v'łqcznie rvspólnp dzia. ków' możnazarrdzięczać dziąseł' łaniompmfilakryczn]m, zaló\\'no ze strony chole. Rola zespołu stomatologicznegoZapobieganiu w go.jak i zespołu pienłotn!'mjest ściśle stomatologicznego' określona. Polegana działa. niach oświatolvo.2dro\łotnych. skutecznej ualce z nalotami bakteł'jn}mi (pl}.tkanazębno.dziąsło. komunikary śWiatowej Zębówi b.aków zę. oficja|ne organizacji zdrowia $a) olaz do]dadrrej odbudowie (śoZ) próchnica choroby borłych, aby uniknąć moż]i\l'ości \'\,yraźnie \'vskazujq, jeże|i że i zatlz}''In}1\ania pŻ}uęb]a zostaną powszechnq profi|akykq, nie objęte to się nalotó\^/' p7e|.roay | P d n . l k / P/ o h l : J | n } ( h r d p o ń o s 5 o 1 U ! d Ą . h |\osfT egów|egrigych tych c|.orób zab rroż. .1a15owe prospe.ulących li\łości nawet |ep|ej 1a Vajov,V na udokumentowanych .\Ą]łkach badań nauko. $'l'ch wiem};żenieskuteclne będfie Zapobicganic

109

i Wprowadzenie profilaktykileczenia do
publicz. popEednio z.Iro.lllem pien\lome pozostawione\lyłącznie ind]Ą'vidualnej m Piervrszyokreślany jest obemie mzumiatrysze' n]'nr (p bliĆ i€altD, relacji stomatolog-pacjent,sfczegóhie w warun" rzej' jako zdjowie śodowisko\\e(efuiom1entąI kach niepełnegozapewnienia opiek stomatolo. gicznej' stąd bardzo istotna rola promocji Zdrowia w lrcal',h), odnosisię do popu]acji ogóle i rych dzie. na &in łcia' które wyvierająwpl}'\jy to udm\łre' zmierzającaprzede Wszystkim do popra\łyZacho. pmmu. ffi Drugi kierunek dfiałań to mzi\ój samoopieki Działania Wańzdrcwotnychspołecueńsfiva. pruezśrc.lrri jące zdrowie, dotycząceszczególnie zachowań hi. i opieki pmfilaktycznejsprawowanej podstawową personel medyczny w stał}'rn gienicnych, spełniają kontakcie z leka. rolę w profilak. już tylko u1ónnych gIup spG pierwotnej' Mogą one w1nikać z róarych ini. rzem' Dotyczy on tyce łecznych' cjaĘ\ nie musz4byćrealizowaneprzez zespćilsto' jest podsta. gdyż podnosi to ogmmnie koszt opie. E Trzecim dopiero kerunłiem działan matologiczny, worłaopieka medyczna,powĘfana ze szpitalem' ki zdrowomej. przeznaczonych na Pochłaniaolra aż2/3 śroilków |t z'qrosrnc'wlE WTÓRNE Dotyczy JuZ w]. opiekęzdmwotną' branych osób z wczesn1,rni objawami Óońb przy. zębia. Ukerun]<owanejest przede wsz}stkim na jeś poziomach na dzia|a|. Zapobieganiedalszemu postępowichomby Polega Profi|akiyka istotna lvsz},stkich jednak stomalo|ogicznego' Najwię|Śze ności zespo|U ono na speq.ficznej edukacji zdrcwotnej ukietunpierwotną skuteczne metody zwalcfa. znacfenie zapobieganie ma e|ińinujące rrzy kolvanejna szczegó]rrie jednaknaitrudniejsze pbtki bakteryjnej i korekty nieprawidło$ych ko l.,Vyśqpienia choroby, ono Jen ńa W rea|izacji' cf|owiekzdrowyi mlodyfadko prześtfe nawyków higienicznych. ga zasad prcIi|aky|i Wierzqc, może nie że zachorować' Zapobiegańe wtóine, czy]i dlworzędowe, jest jużtylkoopóźnić postępo\Ąaniem ponęp łńęc opal\m na wczesnejdiagnc zapobieganie Mórne może choroby, tzecioŻędowe a fmniEszyć skutki choroby' srycei profilaktyce profesjonalnej.

czy pacjentów leczonych z powodu chońb plzJ'zę. bia. I kierun].o\ĄEne iecL na zminimalizo$anie skutków choroby a nierza.lko i leczena. ujemnych Polegaono na: B konh.oli osiagniętych\4ynikó\r M zapobiegarfu.la]szemupostępowichoroby Ezapobieganiu moż|i\ł]m powiłłaniom, związa. nj'm z nie daj4c]mi się usunaćobjawamilub skut. kami choroby Yl specfficznejedukacjizdmwotnejuzaleznionejod aktua]negostanu chorcby ze zi\'ńceńem ulłagi na szko.lliwość qdko !Ą/tki bal{1eĄ.nejna' nie zębno.dziąstowej, i gromadzącejsię na uzu. ale pehieniach Foterycznych. Zapobieganie tżeciorzędowe jest lealizowane w mmach fazy podtz]mującej leczenie (patrz: Rozdział 18). System opiel.j zdro\łotnej\'r'laajach rczwinrę. tych koncentnrje się na tŹech kienu*ach (Łiałń:

ffi złrosIBcA\'IE TRztrcIoRzĘDo$ID Dory.

Kierrulek pierwszyjest ściśle zwĘany Zpromoqą zdmwĘ kóra wspćrłdziała z zapobieganiem, Ęm, z ze odnosi się w ogóle do zdrcwia' a zapobieganie do konlaetnych chońb. DziałaniapromocyjneZdrowia wobecwielocz]tnikowego u\łafunko.\łanja zdrtwia (śIDdowjsko b]towania. pacy i $lTocz]1 {l-Lz$v. ność' woda,powietrze, stan sanitamy),rĄ5daaczające. go pozazasięgresoltu zdmwią musząbyćrealizovva. ne na zasatlach$'ielolesortowejodpowiedzia]ności. Nie są to więc zadania doryczqcet1ł4canie opieki zdrowotnej. profilaktyka Ina na W nowocresn],mujęciu zaś celu nie tylko zapobieganie chombie' ale i zatrĄma. jej postępu.Cele Zapobiegania nie chorcbom przy. zębiazostały ściśle okreśIone: F utrz1,manie zębówna całeżycie, t utE}manie c4rymości rrarządużucia, e]iminacjabd|u i dolP8lwoś.i/wią'/anył / nje. s$ŹwĄ.rn uzębieniem.

1l0

do Wprowadzenie profila

iIeczenia.'ł

i zapobiegania leczenia Strategia chorób przyzębia
Zastoso\łŹniesprawdzonychproEEmó!.v Zapobie. w k4id(h dolnd(/nei doprc\Ą€ d /i|owieIu 8.]\ĄL/\Lh próchnicy redukcji intcns]Ą'\,ności Kjlka falttów pnemawia za tFn, iżtaki pro8lam w odniesieniu do chorób pŹpębia teżma szansę: inicjujqcetło ustalono ponadwszelkawątpliwość bakteryjnec.horóbprz],zębia. ziden8fikowano szer€g cz}nników ryzyka, wa. kon. nn]<ujacychposĘp chomby,z możliilością lrolowania niek1órychz nich, systembadania suemkojużprz],jęb' \Ą],praco$Źno pohzeblecznicąch (CPIT}q' peliodontologicayĆh sz&egóIniepl4datny do działń g po\WÓ. niekórych systematycz. spEwdzono skuteczność dobrc. nych dfiałańprofilaktycznych(uhf]''Inanie go stanu hĘieny jamy ustnej) omz lecuńczych (stosowanie ńek1órych zabiególvchirurgiczn}'ch, przede\r,szj,stkim omz antltioregeneracyjnych B'koterapii) w kontro]owaniu postępu chorób przyzębra' sku. dopracowanosię poz]t'rm}.ch doświadczeń pelsonelu stomatc tecznegodziałaniaśrcdniego póLhni.\. k1ór. moi. t\ lapobiegdniu |ogi( /ne8o i na w],'kolą'stać pr.ofesjonaln]Ęn grupo\!5m w pm8lamie zapobiegania chorcbomplz}fębia. .\Ą,!nika' dotychczasowe \aT'siłki Z badan ŚoZ że do chońb uązębia \Ą]'lącz. zmierzajqce opanowania wizlt u stomatologa są nie podczasind5'tt'idualnych i nie pmwadządo wyŹźnego zrnnie} małort}'dajne i a szeniaich oęstości intens}amości' więc .lo zaha. mowania utraty zębów lvj.niki badań rmkazqą ze poprawa hĘienyjamy ustnej- najbardzĘ skuteczne zapobiegawcze stosun].rr chońb pŻy. w do .lziałanie - zwiazana pnede wsz]'stkimze \łzmstem jest Zębia ku]h]Ą /dro\Ąotnpi' wie( rn).regn poziomu.wia. a zdrcwotnejspołeczeńst$Ź. bez znacze. Nie domości i nia sa też\łarunkisocja]ne ełonomicznepopr acji. Wyliclono na pŻyldad. że lekaĘ stomatologmoże pacjentów sl.utecznieleczyćrccznie tylko 40L}-500 przlzębia' z chorobami tę Gdńy nawetpod\a'oić ]iczĘ' to i tak prcblem nie zostanie rcaĄ1azan} Podobnie smales i Shei. haml rłskafujq. tradycyjnepodejście opanouŹ. że do

nia chońb plzlfębia podczasindy'vidualnychwizlt jest nie ttlko nieprattyczne i mało u stomatologa .kutpr lne. /np, dlp przpde!ns/Jslkimnipekonomi' obLiczyli oni, że w \Ą'ielkiej Bł.tarrii jeden lekarz |ubwie. il dPnĄs|-a mu.iah]po(więr u rolu |60dnj leczyćpląuębic u 100pacjentó\r co Zredu. cej, aby ko$Źłobyut]atę zębów i bezzębie zaledwie o 5% larunJ<ówhĘieniczrrych w ciągu]2 lat. Popmwazaś jamy ustnej u tych pacjentówrylko o 5%w ciąguro. ku ' dałaby sam efekt. taki możliwości bar. Poł]zsze dane dotyczaocf]'tiście chorobompl4zębia' dziej sl.utecmegozapobiegania nalomiasl \\€ f l o.ci i t]..uleĆlno.Li \ie podważaia profesjonalnejopieki peńodontologicznej, którcj do profilakrykapmfesjona]na' oprócz leczenianależy Rozważającjednak ogólne kierunłi stmtegii w zapobieganiui leczeniu chorób pżvębia propo. wiele nowanejprzez ŚoZ i FDI*, naleł podkrcś]ić jeszczebrakujących danychw tej dziedzinie.Trudno jest na pnyldad ustalić'jałie powinny b!ć \Ą$onio. w ?apobiegania. ne gmpy dyspanseryjne pr.oetamie Jak dotqd nie możnaoprzeć się na sprawiluonych wialygodnych wskaźnikach(ind]'katomch)aktual. procesudestrukq.nego w plf}u ębiu nej a]<ĘĄ!ności w ani na prze\tidlwniach takiej aktjĄmości na} prz}szłości (prcdyk1ory)' bliższej

progńmzwal(zania choób prz},fę Praktycfny i rea|ny kiebiapowinienfdaniemsheihamar zmieżaćwtŻech runkach: popu|acji całej dqżqcej popra do Jjstrategiiwobec przede Wsfystkim hi. Wyfachowań zdlowotnych, gienicznych, . strategii wobecarupwysokiego ryzyka, W l strategii Mórnej profi|aktyki, ce|uopóźn|enja poŚtępucholoby,Wobecosób |ub zatrzymania jużniqdotkniętych'

po. Jed}'nFn -jak dotąd istotnjtn $sl'.aźnikiem jest stępu chorcby $edług niekórych l.linicystów i utrata przyczepu(nabłonłowegołacznotkankowe. go), nieproporcjonalna do (ieku osobnika' są4:!. kośćzaśutraty prz!'czepu zależygłównieod czlm. ników ryzyka.

. Jo|r Wo| I kingc'oup l 0 on Pe'iodo.taqedk| seruices I|e FD|and ń€ W!o' of

111

i do Wprowadzenie profilaktykileczenta
że świadomość' krw.awieniez .biąsełw cfasie cz-v. szczenia zębów wskazujerla nicdo}dadnei niesku. teczne oczyszczaniezębói{ Rea]izacja Pofiomu l zespolu sto. w]rma€a pe\łnegomzsadnegol.vJsiłku matologicznego podstawou'ej opieki stomatolo_ gicznej w danej gminie.

opieka eraowa komp

ffii;:iil# iliil:tilf'*"

I

' . o pe | "' " d o laż^a.ow!Ą.rIlE oEyoaorow

.pB)i:l'f#'.

.---1 :{
l

l; l;l !
l€ r l€

pżekazaniepojedjłr. P0ZIoN{ 2 zaldadadodatkowo czemu pacjento$'ilub małejgtupie osób niezbęd. śaaoop'Pu sam"peka ctlombom pr4'fę. nych wiadomośc]iZapobieganiu o | --l l -J l -_Ji i irh bia z poin.truolndtem o.posoba'h ufrnmanla Pozate8omdlaju nadmrc\łErĘ hĘienyjamy ustnej. samoopieką oferuje się też prcfesjonalne Zabicgi w postaci usuw€nia złogównazębnych,szczegó]nie - \.\--\ jq9! q9Ę!!a I personelu naddzĘs1oł}.ch, wykonaniu śtedriego w nateiahrl(h > Wzranpaaanu zaŚabóv{ jednak r\5']ąCz. stosując zabiegi te stomatologtcfnego, jamy ustnej'W prze. nie u osób dbającvch hĘienę o penodo.Io ogiolej 'wg iol ooietu Ryc.7.1 Model oTwojowy ci\Ą'nFn pr4padku Zabiegiprofesjonahresą nrało iFDt). skutecale, RealizacjaPoziomu 2 $lmaga udziałuśiedniego personelu upmwnionegodo profesjonalnychzabie. I r ur pmponulP vYspommajra lrspoLJrd Eilrpa 5uz rozwojo\\y model opiek periodontologicznej gów higicnicznych' hofesjona]ne zabiegi profi]ak. (Ryc'7'l ) s]..ładąjący z cztelechpo.Ziomów w.lnrźa' tycznew odniesieniudo większejpoprrlacjiw tvko' sĘ nych,w zależności dostępnychzasobówmate.ial. naniu lekana stomatologasą nieekonomiczne. od nych i poziomu opieki periodontologicarcj.Model ten opartyw zasa.lziena ocenie potźeblecznicfych Poao]\'I 3 oprócz dfiałańpoprzeilnioomólvionych CP]TN oferuje głóiłnie opiekę prcfilaktyczną (P.} faldada badaniaskriningoweza pomocąwskaźnil..a potrzeb leczniczych (CPITN) się ziom 1 i 2,a nawet3).nie odcina.iqc jednak odpto. periodontologicznych grup populacji,abyuTtrać osobJ,; k1óre (Poziom3),a nawetopieki kom. określon].ch stejopield lecŹniczej pleksowej(Poziom4),jeśli takie moż]iwoścl sq należy otoczyć staĘ pmfesjonalną opieką' Bada" niem takim należyobjqćpnede \Ąszlstkrm osoby programu edukacji upośledzone, chorcby uldado. cierpiące na cięż]kie P0ZI0NI 1 za]dada rcalizację ga. i rloruńp. we' kobiery cięźame p.acoiłników $T;branych LtoĘ t arr^ilbJ mip.zLanrom /drc\Ąolnpj, nie rc]i zd1rwe8opż]"Zębia utrzjTnaniauzębie. łęziprzemysłu'W naszym kraju należyobjąćbada. dla ze niem skriningo$Tm rńĄnież młoduieżl8"letnĘ, nia w ciągrrcategożyciai korą'ścirt-r'rrikajacych Zdforvej c4stej jamy usmej' Program ten porłrnren gd}z- jak \ł].nikaZbadan epidemiologiczĄ(h plże. i motp\ujq. prowadzon]'ch 1987t - od 1'4 do 4'2%l8.latków w }ftwożyć w mieszkańcachś.lviadomość dbałości hĘienę jamy ustnej (samoopieka), W l /ęćt i WojP\Ąód/h\ md kje5/on]d o glębokos( i po. o ca do powinien objąćwĘkszość nad 6 mm i ł]tnaga tneciej kategolii potlżeblecz. a tŁścilvie zaplanorvany popuiacjińżĄłni sposobami(radio,kino, telewizja niczych w zahesie przlzębia' W],niki badania skri. . nin8owego{yrnienionych grup popt-acji mogąbyć i odpowiedrieprognmy miejsco\re) $ykoE]Śtane w mońtorowaniu sJtuacji Należyńwnocześnieuczyći zalecaćstoso!.'anle dodatkowo (samokontro]i)stanu hĘie. epidemiologicznejstanu pvl'zębia' Ie8ulamej samooceny W prcgamie Poziomu 3 powiino byćtez Za\t'al. ny zębów i prz}uębia. Najbardziej skutecfn],'m przwadków i praktycznJ'n sposobem takiej samooceny stanu te leczenie śrcdniozartansorvan]'ch jamy ustnej j est ClroróbprZylębia,z usuwańem poddzi4słolrych zło. i sposobówutrz]m]Ąvaniahigieny

L.l,:::-"

._r

:łf*:$"."n 'J t tś

I

-t-I -1 E r\ l FĘ E Ą

I

lE

't't2

pacjentowiobiektJ. począ\{szy leczenia pod.nych ] nalaeślenia możliwości pehą opiekę perio. jej postępowi omz zapobiegania dalszemu W Stanach Zjednoczonych leczenie periodontolor uryskania jego zgody na pzeprowadzenie tego giczrrestanowi rnniej niż 3%\Ą.czy[ leczenia niechirurgicznego.ych zabiegówlecfrri. żq do najlepiej realizowanych elementów opieki t wskazaniamu jego mli podcraslecrenia chomby stomatologicznej.lowego.wości ujenrnychsl. żeZastoso. zawsze lPj poziomóW uryźszy może gdyż niapopŻednich nie być Iemby\łd niera. przejściortychńek1órych zabiegóu ków . są najpoważniejszaplzycz}Trą ekstrałcji zębóly ny i uzupeblieniaprotetyczne. ści.In istotn}1nl\Blunl<iemskuteczności lecze. podopi€ a nych.4.BrzL]ubniedol]adlośi komunikat / paLjen.lpposanja|P. osiagnąc aby md|śimum koz}'sci ceń Fofilakrycznych i lecniczych. zdrowotnych i ekonom ^ wpoi' pre|onanie. wane poslępo$dnic d]d lvego leczenia (Poziom4)' Potrzebytakie zacz}nąą mzwiązaniem.szlstkichushĘ st(} planu. nych doleg[$'ości' wskazujena koniec choroby. nie wclągnlęcia powy'ższych do działań Toź|iwie naj.neso i /p. Pacjentowinale" jcznych.chi rehabilitac]jn]'ch. Profrlakt]'kai leczenie c. 1izacji dzia|ania.v}maga $'ięk. pŻypadku W każdym na|ełdqłć do: nia iesl koniec/no(i\)stemaR'/ne8o /cnid. badań dodatkowch oraz nowoczesnej wiedzylełalfa' ji 2. korelta zg4zu.zni(7e8o P0ZIo]u 4 powinien zape\łniać i granj''L. Więl6zej |iczby mieszkańcóW ].u|eonośLi dontologiczną.zedewszy.ut. i le8u. ztnu. I uz8odrfenia z pacjentem zarysu planu profilakprz]'zębia nale. spotustomatologicznego. się jużu l8. RealizacjaPoziomu 3 \.ow\Ó kontro|n\Lh wiz\.Inisz]mi niż 6 mm (tlżeciakategolia pohfeb leczni. h podstawowych promocyjnych rozumień i niepowodzeńw leczeniu. szczego|nie higienęjamy ustnej' o W niektórych lDzwiniętych krajach sbategia ta Faza korckryjna' czy|i aktyĄnego leczenia to daładoble u]tiki' kompleksowelecfenie.rnaln}Ąn nie8o osób wieku 35'14 lat.Irorób nie tyczno-leczniczego. a szczegó]rrie niektó. pl7\golowania szegozaan6a)owrniape$. ie pfiepro\!€ d /one|e(?enie jego ńe bęilfie skutecznebez systemaĘ/cznej dbało. jc\| op[. jak ekhŹłcje cz]. które wftnagająkomplekso.żębia.ta(h. jak zaawansowanych z z nihilizmu leczniczego. przez ńżne metodyleczenia chirurgicfnegoomz le. badania przedmio.systematycmość bowiem powinna polegaćnie tyl.rrawet powildań i niepowodzeńpo a nawet możliwości lecze-niu. peńodontopatie a zębólr zabiegi chin-rgiczne. sta\. niepo. Pacjentanależypowiadomići uprzedzić. zrcsztąnie tylko w nasz}m kraju.'padków kieszon}ami gtęb. skuteczny bef dziatań i profilaktycznych.tałich gii odsetektenjest niższyniż67o. stkim uwzględnić koniecznośó $'łaściwej i stałejko.z} in. po. i samoodpowiedzia|ności za wiasnezdrowie i swych żepopmltawr'raraiqr sie uslapieniem a bolu. i nadmiemegoopb. towego.ona oLtP. u mieszkańców tego klaju po 40 roku życia' gów nazębnych (dn-Ęa kategońa potrzeb leczni' czych CPITN). od .lło prvl zr'nqpciżniei. gminy.$. IrrnJ. po. samoopieki pż]. lpr na przewlekł}'mprzebiegiem chońb orientacji promocję zdlowia profiiaktykę i u\r{arlnl<o\r'r'ana rozwijania śWiadomości zdlowotnej. 113 . czych).opallan na dokładnej ana]iuieda. ale pzypad(u skutecznej ooarcia w {aidym się przestżeganiuprzez pacjenta\^r na oqa lam}Tn domu uale. Poziomy 3 i 4 powinny u\Ąrzg|ędniać założe.'wiadu. munilariil pacjcntcmPowinna doĘ(Ą| : ona czenie f armakologiczne. W naszJ'mkraju jest jeszczewysoki odsetek i \ł}.Wprowadzenie profilaktyki do i leczenia wskazaniapacjentowimoż|i.iUZ w leczeniu chorób pz}zębia należyp. matologicznychdla ludności tego kraju' W Nolwe.twolzeńau pacjentaprzekona ia.latków' nych uzyskanych z \ł]. łqczniez leczeniem kompleksov}m i rhabilitdryinego' lqpmnadzaiąr 80 Zalo\łno pź]. szy.

w mmach nov!5/ch chorych. pe.tylko pod takiego dfiałania doszkalania i speqjalizowaniasięs.zmienił się mdyka]niewi. prze Eczonego w niekórych fazach potl.l'1l. Rateitschak2 od dla dzieci i młodzieży 6 do 1B roku życia.z sJ" Chodzi o udział higienisteki rlziałaniach. Wykztałcił się nadforem lekaŹa' o oplacaLrości fakt' że okolo 307oprąpadków zachoro więc najpierw zawód as}ste[tki profilaktycznej.tępne s^ne. Powsta. też rzony w latach 70. konJ'.sonelu w tych w Zawod hĘienistki stomatologlcżnej nasą''n u. peńodonto|oqicznego |eka' 9aćgó|nychfazach|e.aktycznieprze.sprzęt oraz gienistĘ i pacjentem w leczeńu chorób pŹpębia ne \.t'kach pl]'$żtnych higienistki filaktyki profesjonalnej..zenia pomocniczywg Ratefuchaka3' ża stomato|oga persone| i Na tle ogó|negoschemafudziałańprofilakĘ'c rych w stomato]ogiizapobieganiechorobom przwębia plo powirrrro opiemćna działaniach doryczących się 86 5 gnpouei prordrowolnej mo. poe7 nie t\.ji'd /abie8i drogie' filaktyce profesjonalnej.a do lat 50. leczrriczej' ibiałaniaw profi. oba te zawodysą wań na peńodontopatiemoanaby uniknaćw \aarun. a dalwc 304. stomatologiczne Znajduja nadal zatrudnieńe w plo.w ra.{itab \Ą z w]cjera[ podlogi' Lalaó 60'.w Szwecji od lat 60.!TaJ$ |d.realizujący po\vffł niestety do stal€j konceŃi stomatologii program profilakĘki glu' . (Ryc' 7.cdul<acii oraz na prcfilakryce domowej i profesionalnej 95 75 14 lligi::qF.W€nesą stosunko\Ąo pomoce dentystyĆŁ z Zagadnienielvspolpmcylekana stomatologa hiaz W Niemczech3.ji rdrowia. moind baldzo intensT\Ąnie do do reaLizacjipmgramu pofilaltyki p. haju przeżJva obeĆniepo\taź]ny kĄzys' gdj.'-l|-d"l'-l1"-j.'. stem opieki stomatologicznei reformie w 1999r istnieje zawód hĘienistki denĘstycznej.*". pmfilakryczna profesjonalna w zakresie chorób $l'ł4cznieprzez hi. po nlch asystertek Na przyldad. z ryciny tej hynika' żedfiała]ność tulv siedzącejdentystyki.Inkraju od 1993[ Laeh racjondlnejprofilaktyki.l P5Mjl:[#ffilą:i:Lm poszcfegó|nych chorobom Ry.' 7'2 Udzial d.pl.do sl1rtecznego cy jak i chońb pnlzębia' W laaju t]m stworzono dodatkowo zawód asystentk profilakrycznej do laktyce $upow€j i pmfesjonalnej.ji!Ę]6ńjĘ.ialań zapobieganiu W Pż}żębia' 114 .ofesjonalnej by kontolo. \ bowiemdo. prz}tacza fakt powszecbnieprzyjętegow niektórych laajach bar.2). pacjentó\{ czyściły narzędzia. {'lqcfane w t]. stałbyćwięc w tych warunkachpotzebny Jed}'nie HĘienistki nie wszędziesą w nieltórych pra].J. przy współpracyz pacjentem. i nadzomwaniaprofilakryki gl.Iziału śreilniego dzo anacznego przeszkolo.\.Llpowej rea]Łacji pro. świadczy a dopieropotem zawódhĘienistki.zer hnyth ube/pieczen ZdrcrĄom}(h' wienie cuasu mań . prz}zębiamożebyćpm\ładzona zerunek zawodowypomocy denĘtstycznej.ileczenia E Wprowadzenie profilaktyki do personeIu RoIaśYedniego profi|aktycechorób przyzębia w w aasu pżeznaaonego po Tabe|a 1 W|iaenie pfocentowe 7' pr.e.oc7enjem ilustruje Ryc' 7'3.q"'ęlt*p1-. wab wtedy szkołyasystentĄ nawet z możliwością gienistĘ.Rateitschakz podkreślając wagę działań pmfitakrycznychw peńodontolo8ii.prawie\Ął"lącznie kas z ogromrĘ skutecznością pouej i profesjona]nej' Zawód higielistki stonatologicznejstwo dotycz4cyzańiłno pńcbni.i{ać'nie dopuszczając ubaty zębó\Ąl plzltacza bardfo intercsującezesta.!.

o8ra. sz@egó]rrie chodzi o zabiegi prcfilakrycane. położFny że ślają jeśLi i ze \'cznie pracować ssakiem z asJ'Śentką na 4 Ęce. DoĘ/czy zań\Ąno to śrcdni jak (higienistkatubasystentka).']^m ntr. W leczeniu chirurgicznlm rola asystentk (higieClanowiska na.kon}Ąvaneleżącego (asy.W}'rnaga.78 profi Tabe|a7'2 Zstawieniezabiegówperiodonto|ogi.jej rola jest dominu. Xlasyczne zasady ergonomiis. nierza. Paqenta że irrnychautoń\Ą€ r0wskazujq. W zakończeniutego rozdziałunie sposób pomi. niczajac się do przekazania s\łychZleceń' ewentu.to dobEe . którePowinny wykonywane siedfącego ęściej M lrYkonujączabiegipmfilałtJ'czne' (podmiotowe d m]otowe) .chodzi o to. cl'In praroua. aby więkfość zabiegóq suczegóLie dłuższychi w]'magajacych w większejkorcentracji' . gdJż: . do Zabieg&f\ł]magąjącj.'aćmetodą Solo ze ssakiem też .\ł].i do Wprowadzenie profilaktykileczenia Od Kongesu Eumpejskiego TowaElstwa Ergo_ się nomicznegow 1997x ł Kopenhadzezaznaczyło od odejście szĘwrlychzasadcztercchpodsta\łoi\ych metod prary na 4 ręce (metody schóna. piaskowanie zębóW .lłĘG Sq biegach a trwałe. analirakorekta zgryru warowego ńf^J l. badanie i pż€ nawet. ir h / ka ia.jednostajn}'ch jących llygodnej i stabi]nejpozlvcjioperatom z ła."drcj |y(. to ia ind}B]dua ieJ . problemuergonomiipmcy w za. spra. jest przydama pacjenta szczegó]nie Pozycjależąca . góLoiew fazie podtrz}nującej. . R lko /e ŚlinoLj4giPm pacjenta ' mozrra u najcu Zabiegi. praq/ na 2 Ę. jamy ustnej' hłxĘndostępemi dobĘ widocznoścjq i Takie Ę prfer.]znq tiberalilat \\v. Zesta.6 szczegóLnie.Jeś|i pracujesz". fluorkowanie nie zawszekoniecznyjest ssak w pracy przy ]eżą. ok|adyże|u/pianki z f|uolkowej lyżce moż]na pmco!. lahycznych leczniaych. m{hananemózynowe plzy lezqq'Inpacjenciena 2 Ęce moznapracować . najacYchsię. poddziądowy ing l jeś]i . kontakiowe pacjencle.lakso\łej i koŹ}stnej pozycji' Zestawiede zabiegów peńodontologicznych.\łykony'\ać tej lE.znych pacjenta'to należyautoma.skalingnad.'ch ruchó! a wjęc. peĘonel3. rażającq klótkim stwiedzeniem Skovsgaanla: się dobrze siedzisz i dobrze widzisz .lka nawet podkrepreq.rĄ]magajqdoldadności. tonoforeza f uorkowa ]ing ultradźwiękoĘ piaskowanie zębów).iA 115 .gdyjest pohzebny ssak (na pŹyldad ska.o$ai przy leżąq'rnpacjencie. Doświadczeda l@@t@@l $'a nie jest takjednoznac Ę. hi]patri( i Beatha]' r\'\T. ce nistka z aslstentkd.'ażńezabiegi prtcfilaktyczne leczni. as}sto\'vaniu rzędzi oraz czeniu $'stępnyn (hĘienizacja pacjenta). dotyczy głównie zabiegów ńwnaniu z leczeniem chilulBiczn}m. żezabiegipmfilak. i na 4 ręce (Irigie. i na nis|ki)po|egd pry8oto\Ąaniu lekalzowi. ]nstrukraż hi9ienyjamy ustiej . u którc mogąbyć \Ą}konywane|eżącego zabiegi. jqca' Lekan nadzorujewtedy tylko jej placę.. natomiast w !e. ska nad.ipn.a szcze. .\Ąrenie to to]oga śrcdni i profilaktycznych w po. ahie konsultacji i zbadaniapacjenta. nąćpodstawowego peTiodontologicznych' one często.zji. pacjenta u które mogą być . peiodontologii' cze w stomatologii a szczegó]aiew \ie /nd('/ylo iednak że /a!\s/ena|ei\ pra.1.lłuższego cfasu i po$'ta. pol\(ii Śa /nP |e./ne naibaid/PieĘonomj( V\ jeślis4 rłykon}Ą'vane przez pacjenta4.{u Na wspomnianlm Konglesie w Kopenladze za_ akcentowanoteżbardzomocno. śomatologa higienistkq z Ryc..7'3 schematl'Ą]spólpracy i |eaeniucholób przyuębia' śentką) zapobieganiu W przez lekarza stoma_ Ieczeniapedodotologicznego peNonel (rabela7'l). Barkera.ipoddziąślowy d&iękowutndźWięko$ry (metodaSolo).6.

leczniczą'Wady dow. w \15Ą!jest o wiele dJobńejsz}lnD uytlvarzany przez la. o 95%'jeślisĘ pIacujeze ssakiem tak. Wprowadzenie profilaktyki pa.u/ania Jeś|i ustawieniessakapoilczaspiasko\.zabiegiperiodontologrczne pa. i które powinny być n].\T 1 W nasz}'rn prfy leżąqm pa.znoio' odno(nie ny(ho en poddn\ó \\ tabeli z |ub z higieniśka asystentką asystentka as!Śentką zabiegów \r'r oi]niesimiu tlo posz@e8ó!:ry(h ' metodą Duo' za_ Jak $}'nika z tabeli.ała'Uż5lie na też w pmcy na 4 Ęce12.zestawiolo w Tabeli T.kon$\ane u siedzqcego gene_ cjenta. ale jednocześnie RozpEestrzeruasrępo matj'czniew}€Iiminowana' i grzńy omz inne substancje' pacjentaW oterech rożnych u Wykon}$/anych leżqcego zab|egóWprofi|aktycznych.i leczenia do .u]Ąikąiących z wieku i jego sta' potożenia jest rrai 30 ca\.1óĘ. jeśli chodzi o zawartość jamy ust. ce.rn gabinecie'na$'etna odległość m i banlziej szkodliny dla opemtoral3Aerorol ten moz_ bakterii na a€dukować.ale moż]iwe w pmcJ_ 2 Ę.ciei itinocią8ulnieldorejeLlnal wr.t€nia stomatologio o. ' lekaEstomatologmetodą so|o.]. Można i lu poń$nania ich shrteczności kosztó$l 5olo. o 94%po slHo sekundachppepłukaniu roztworem chlorhekyd]. lcaju stosuDl<owo $IĄRLĄ. działalnoścĘ z konieczności' pracy i \Wsokichko. aby ch\Ąltał j"Zsza Ta on aerofol bezpośre. jeśli gabinecieznajdujesię Ę ko Jedno stano. 0.1óry wi to znacznypostęp'bo sk]teczność tworząry się aelozol D ślinociąg' \łYłapuje niskich kosztach Zabiegó$. cjencie metodq SoIo' Ponadto sporad-vcznie nuje on zabiegiprofilaktycne' fajmujqc się z\t!lde.3zestawiono czterymożLiwościce. pracy Jeślihigielristka (asystentka)posiada kątnicętuiino\Ąą. się ko spot]. wisko pmcy wada ta zostaje auto_ ślinę.2% nej przez paĆjenta ny przed Zabiegiem' Można go też zrcdukować nu fizycznegoi Psychicznego. ność (metoda 5olo) na stomato|og 2 ręce 1' Lekarz (metoda so|o) na |ub 2' Higienistka asystentka 2 ręce (metoda DL|o) na + stomato|og asystentka 4 ręce 3' Lekarz (metoda Duo) na + 4. a Tabela7'3 skute. metodą |ub l higienislka asystentka poszczegól. tub wanesprzętemultradźwiękow}'n dfwiękoulm) ' i-''. pacjenciemetodą Solo-Stano.'ać ocz]'"Vviście z stomato|og asystentkq metodqDuo. l..!h skutecz.2 Dotyczy ono ta mh1iezańwno metodySolo' jak i Duo' Tabe]a nie uwzględniaogolnie plf}łętych przeciNwska7ańdo pacjenta. . Zawiera kropelki wodyo wie1ko. soka.ch. chodzi tu o zabiegi*Ytwaizająceznacznyaerozol (na prz]''ldadpiaskorłEniezębórvi zabiegi w]'kony. plzy jednocześnie zbieratylko nadmlT plJnu z jamy usmel profilaktycznych'Wadą możebyćblokowanie lbte. s.kl€w bakteńe oddzielne stanowisko ści 5 l]m. Aemzol towav]Śząry urządzeniomultradńr'r'ięko.]rfo. |ekarz 5k1rle'. rtydąjności czq niskiej na ogoł sztów zabiegów prcfilaktyczn].zność ko9zrpro{esjona|nych rzad. metoda pod jest prof€sjona|ny<h znaczmekomfort lecrenia Podobmeskuteczne o chodzi możliwościWykon\.T f HĘienistka (lub as}stentka)pra.lpowie.|nie w gabinede profilaldyanych zabiegow zęb&vl3 to pacjencią Ę onenastępujące: nymprzy|eżąqm w te W Tabe]i7. przy leżqc]'m w pE}padku tych zabiegówssak o lńele skutecfrueJ cujqca możebyć\Ąy.l. możebyćjednak \Ą]soka.magaia ie o wielela|wieis/e svkaje<loL/$Vi. nad trafuością dJ6kuto\.[\]\RL\N.ka lekaĘa pmcującego \!yko. równo Fofilakffczne' jak i leczńcze u lezącego gló\'nje pr\ uŻ\ou ' ien|a mo8dbJi wrLonwvarre naiLle. Higienistka asystentka 4 ręce wysoka wysoka wysoka bardzo M/ysoka bardzo niski \Ą'ysoki bardzo 116 .

pmcujqcmetoda Duo na 4 Ęce. W za|eżności atbogdy zabiegi te lwkonwvane są u ńespokojne. Ltórych doświadczeń pomocedent]stycune \Ąykonuj4 skuteczńe organizacyjnych i teclrnicznych 8niarki i \łfch cz}'nności pź]paclk.' doldadnego pomocydentyslT'cunej zalaesie tych zabiególr w stanońsk pmcy w gabi. jamie ustnej' PehĘ od. przeszkoleniaasystentki. fwiqzanego lń/ykonywanyn ll!\RLjrNT 4 Jest bardziejkomfortowyi ekonopaqentem' stentkę gjem |ubz trudnym zabi€ miczny niżwariant 3' Higienistka z asystentĘ lub może as}. potrebymogqpra(ować oddzie|nie na a w raz|e nie uzasadnion$ ale rylko dla tudniejszych zabiesolo' metodą dwu 'tanowiskach górv profilalacznych' rt1rnagająqch użyciassaka |ub higienistkęasFtentkę. może być że zabiegi pmfilaktyczne' Skuteczność podobniejał i wdajność. matoĘ' po zba.m zabiegów profilaktycznych bardziej. k niższychkosztach. że pielq nawet pmcując na 6 Ę\ lwkon}Ąvanie dodatko. Możnasię dopatŹyći innyc.Wykonujqcą jeśli co nadzoru. gnialki Ilie mająbowiemw naszJtrn kĘju upmwTlreń mniej wmosaione. asynentka jestW pełni Koęyśd obopó|ną są dośWiadaona' nie pracy zespolow€J' co sprzy]a w .lvania opisana $]żej praca zespoło$aw różnychwels. tak. bardziejpl€qzyjnego radzofu lekaiza stomatolc gdy necie stomatologtcznJ'Ir. $ykonuje oplócz fabiegów lecnicą'ch.laniupacjenta. stomatologiczn]. przez uykonyvane sa na osobnych stano\Ąłskach Kualifiko*ane pomoce den$styczne.rn w rvo]n$h c}wi]achĘ. cajacy rtykonalie tego rodfaju zabieg&v Z fue.pielęgnialki Istotnyproblem w prwadku wariantu 2 i 4 sta_ . matologtcznaposiada uprarurienia zawodowe do gńlrce lub asystentcepowinien \!ydaćlekarz st(| zabiegówprofilak.ofilakrycznego pielę. Trudniejszyprcblem stanowĘpv]'padki. nowi koncetrrjaoddzielrrych . Jest on baduo merl'torycz_ zabiegi profilaL'ryczne. z prob|emu. i piaskowanie) lekażzatrudnia Jeś|i (skating ulhadźwięko\ay/dźwiękoĘ praca od potrzeby to dwie as}stentki.lnoznaczńe wTsoka pvy ndi.jonalnpi. n]. \ł]magające: stentk)' pracującejmetodąSo1o. jach gwaranfuje\Ąłaści$Y nadzór lekana nad prac4 kiedy zabiegi ptfilaktyczne zleca się k!. ale Jest to m^viqzaniemożliwe. do wykon$ĄEniazabiegówW ponosi więc lekan stomatolog.tn pomocom dentystyczn}urlub pielęgniarkom' asystentki. prary (na pżyldad wspól powiedzia]ność ścide pojętejzespołorvej ne pomaganie sobie przy trudniejszych zabiegach.3 \łynika więc je.zle. korzFci: ma stanowisk następujqce Mode| oddzie|nych kontakt asynentiq|ubhigienist.'alifikowa. 117 .kute(/nosaprofrlakn prole. jestszaegó|nieważne.stent|ę.u zlece. Lekarzmożesię vv|ącyć raziepotżebydo roz jakiegoś baldziejskomp|ikowanego stŻygnięcia pŻez asy.i do Wprowadzenie profilaktykileczenra ]] $iARLł\T 3 Lekalz. tycarych. na sta się metodq |ubso|omoże odbywać dv\. zabiegówprcfilakwcznych musi byćbardzowysoki. mPtoda dwi" ds}s1en|ki pracować metodąDuo na swoim stanowisku. wańant ten jest lvięc bardzo nieekonomicYnyt].Ą] Duo go pacjenta.) ' Istotny jest też aspekt pnwny Higienistka sto. ZabiegiFofilaktyclne' W każd]. z Lekażma lahĄy profi|akyene moż|iwość i zabiegi ką.lo z nią rvrkonuiar zatrudnidjednq Jeś|i|ekaft prdcujq Duo. zabiegipmfilakĘ'czne ga nir w przlpadku higienistki. że większość możebyćdobrzeuykonarrametodąSolo. nie na llYkonalie zabie$l p.ch $'ykonJ. w}Tika natomiast. koszt a]e bardzo\ĄYsoka. w wykonaniu hkienistki (asy.ltkonyścitakiej u'la. podobnie peńonel' stanowiska przezrraczone rlykc> do średni n}Vania zabiegówprofilakĘczlrych mogq być skrc zresztą i asystentki' jak i nowo zatrudnione pielę. Z Tabe]i7.

1'ch.e metodą oceny przez pacjenta s]<uteczności 8i.alki u kar. lpnie pr:rrcbiar orrl \ ulrv\maniu zdrouiapo go pacjentaczynników socjop$'cho1ogicznych' Nau. są możliłę do \WĘ. poza i ja.vbańviąjacyc1r po" mato]ośiczn4 metoil i prz}'bolów higienizacyj.tkq bakeĄl.rnane lt.Ii /dl'a. (faza czając] zabiegów higienizaq.h można prcrva.anie każdego pzńorów higienicznych.h.ule( /noi. nych. w z(?lczańu nalotów bakteĄ.alcfanie płytki bakteĄ'jnej odgry'\Ąanajwaz. horobl pll}/pbia'zapaleniP jcst d/ią. $'zroku' ani ję4.Jadwiga Banach Wprowadzenie Profilaklylra domowa lvlotywacja samoocena i Wskaźniki higienyjamy ustnej pomocnew wybarwianiuplytki bakteryjnej Preparaty znaczeniehigienyjamy ustnejw |eczeniu chorób przrzębia Przybory higi€ n y przestrzeni do międzyzębowych liilpro!. osiągnięciu cz]''stejjamy ustnej i uzębienia.ska.ną jest uśrtiadomieniełskazarrie i ' Il 9 . osobnicząsplarvnościq. zdefiniowanieu każde. mooceny olau ocen]' pźez lekarza lub hĘienistkę się d r l ' / d o d p o ! . ca:ląpe$łrością Z należ]'stwlel.2.cjentów nie fdaje sobie jednak spra\rl' z \rtasnlch d/i' dlbo i. różnorodnamolfologia musi tak pEekazać i pokazaćodpowiedniąmetodę zębów i dziąseł' zaró\ł'now stanie zdrolvia' jak i zastoso$. z i choi. \\'jększośćpaz popr/c/uapobi. że samoocena oĄry-wa łażną rolę Eliminację nalotó\t nafębnJ.ic lhorob1 sk. Wszechnie przyjętejako prosĘ'i widocznysposóbsa. przede rvszystkim w warunkach domo*ych' Inną /ne8o obejmujp dolladne monilororran.ch niejsząlolę w Zapobieganiu leczeniujużistnie.. \!ażn}m cąłrnikiem w \Ą. sa \Ę'soce skuteczne i stanowiq dominująq. higieny jamy ustlej musi spoczyNaćna każdjłn dzić' iż wimo ono być stoso\Ąaneplzez pacjenia z pacjentór{ odpou'iedzialność zespołustomatolo.. i p d / i a l n o ( i h u t l 7 \ I n a j l i u $ l a 5 L i ! \ e j stomatologiczną.przeshze.ka lub mięś harg i jej zwalczania. nauczeniupacjentaposługirvania nimi. walki Z ciągle odk]adającą p\'tką nazębnąb1'ty zówki i czut siQ umot\wo$'an!'do luete]iego t\'}ko. pżez lekana ]ubhigienistkęsto..nych w jamic ustnej skuteczn]rm' komplekso\ł]ryn ich leczeniu utĘJmująca)' Ponadto.n]'.i jcgo\\r.lków Po wskazaniu jest $.]óoŹe metod służąq. albo popżez ich usuwanie' Według altualnego niedoĆią8nięć oczyszczaniuzębów często także.vlenieza pomocąśro.ob]'.aby stosowanemetod!' aby Pacjent właściwie zmzumiał otrz}. w pacjentów stanuwiedz1i większości dla metodyte z$taszczamiękkie złogi utEJmujące się $.jak al1iplf}'pomoq.Sanie h po\51a\\aniu.cia nic sób ZaIó\Ą..il|ó\\ z p:l"\. \Ą.Io zapobieganiachorcbie plfJu ębia. się odpowiednio udoskonalane celu zaspokojenia narriazaleconychcz1'rrności' w t!'ch zlóżnico$'anychpotrzeb'l.iaozenie Motywaciai samoocena Z\. zmieŹa do tego. i.pi .. niach międz]'zębo$.spo.i' Uważasię.a i policzkóll| Uwidacznianie ich popnez ich ł5óar.

I Profilaktyka domowa
mu obemości stanu zapa]negodziąsła, Ap.okjyma|nyw,każnit (AP|) bądź krua. 1 2 wienia Z dziąseł miejs(u, gdzie znajdujesię pł].tka w rD 1 i ich bralrr - przy zębaÓ dobrzeoczyszczanych. Nauczanie rĄ:laściwego oczyszczania zębów po \tinno u$,fględrriać wazne elementy|moty\aa' trzy cję,jnstluktażolaz kontIolępacjen. Jeśliistnieją tnrdności umotylvo\łaniu w ta lub nie jest on w stanie prawidłouoi przez ca\ ąas wykon!'lvaćzabiegów hĘienicznych, a lekarz plz}stępujedo leczeniachirurgicanego plu}zębia, na niegospaddnaiwieks/a odpowied/ialnosa nippr} /.r wodzeniai powildaniaw lecreniu.Liczba wizJt pizeznaczonychna tempię higieniczn4 Za]eł ściśle od mzległościciężkości i choIobyprzyzębiat'Aby osĘ gn4ć końm\,!ysukces w le.zeniu chońb pfz]uębia, Ryc.8.1 Diagram oznaczania do aprokyma|nego wskaźnika średni przeznaczony moB1t,owanieinstruk. p\tki(APl) ws bnseso. czas na i tażhigienyjamy ustnej powinierr.\Ą,]'nosićpr4óLi. w żeniu1 godzinę12 minut na jednegopaqjenta.s wskaźnik ten jest godny polecenia ze Względu Wskaźniki higieny na jego prostotę olaz bardzo laótki czas badania iamyustnei (okołotrzech minut). Uzyskane z badania za}resy Przed zademonstrowaniem pacjentowi prawidło wskaźnika API powinny być inteĘretowane w na. wej metody szĆzotkowania użyciaprz]'torów dG stępującysposób: i datkoł]'ch,na modelu' a potem w jamie ustnej pa. a API100%-'7ryfa:AaBena jamy ustnej. cjentanajpiel'wnależyocenić,określić ]iebol\o tub I API70% 44vo| przeciętna' ŁEgtena pro{entachi wpisać do kalĘ choroby \'rskaŹnik l API39vo-257o:tlgjelaw miaĘ dobra,z\ailasf(za w higieny jamy ustnej. gd1wska,;nił zbti-ia do 25a..|slniej4 \Ąót\czas się wanmłi do ocbronyprzed pńchnicą i chorcbami I lvsrr.ł.Źlu< i.p""i''rrri Ptaque irrr przyzębia. móc przystqI]ić zabiegówchirur. lrulel)G Ne Aby do lcżt do naimnieirza.o{hJonn}Lhobe(]rie gicznychna prz1zębiu, i ndjc7ę. wskaŹnikmusi być< 157o, ścĘpolecanych wskaźnikó\M uwidocznieniupłJt. r API < 2570: Po opĘ'malla higienajamy ustnej. ki w przestrzeniach międzj,zębortych pomocą za zgłębnika po \ĄlŁaMieniu pŁtki tabletkamialbo I rvsrrMlu< PŁYTKI BAxTERI-JNEJ el'I) lub .oztworem \tybalwiając]an. ocenia się higienę $g si]nessi lije' SłużT ocenygrubości pł}tkibak' do w przestneniach międf}zębo\łych' k.wadrantach teryjnej umiejscowiotrej w okolicy szyjki zęba.7 W p\'tk bakeryjnej rra powierzchniach oceny dokonuje się na cftercch powieżchJdach 1 i 3 obecność styczryÓ badasię od shony jamy ustnej rĄłaściwej.Zęba:po]iczkowejlub \aa.goi\'ej, językowej i dwu zaś k$,adrantach i 4 - od stronypzedsionlo\Ą,ej powieżctlrfach stycaych: blizszeji dalszej' w 2 (RyĆ' 1).Kr'teńum ocenyjest \Ą,}stępowanie B' p\'tki KĘ/teriaoceny| przestzeni międfFĘbolvejomaczonejako (+)]ub 0 brak plltki bakteryjnej, w jej brak (-)' Waltość \Ą,skaźnika oblicza się we. l-cielka warstwa pł].tki przylegającado brzegu API dIu8następujqcego oru i podąiew procentach| $'u dziqsłowego szyjki zęba stwierdzona zgłębni. i kiem, ale niewidoczragĄm okiem' 2 umiarkou'ane nagromadzeniep\tki na brzegu sumaPżestżeni międzyuębowy.h f plytką x 100 dziąsłai (lub) na po\^,derzchni olaz w kle. zęba suro s46tkch 0'.€n6r'yÓ pże.|Eelri międąlzębow}th szonce widocznejużgołJmokiem,

":;td'#
Jsr..'FtrFFf

,O

:Tfl-|

120

Profilaktyka domowa
w 3'obfite la$omadzenie r}ł],tki kieszonce i (lub) na brzegudziąsła powieEchni Ęba' i Aby oblicz1ć wskaźnik higieny jamy ustnej wg si]nessa i l,rie. należy wartościuzyskane ze Wszystkch powielzcbni zęba zsumowaći po.Ifielić przez 4. W ten sposób otrz}'rnamy wańość jed. dla nego zęba' Stan higieny jamy ustnej powinien być fbadany pn}najmniej plzy 6 zębach,na przyldad: Liczbowa wskaźnikaom ńwna się su' Wartość mie waltościJiczbowychobu wskazników DI i CI i możervahaćsię od 0 do 6' Wskaznik DL jak i CI tĄ obljczasię oddzielnie len \posób'iP sumujPsię 12 uTników (Z 12 po\'r'ievchld zębów) i dzieli się przez 6 oiczbębadanychzębów) '

l

Preparatypomocnew wybarwianiu plytki bakteryinei
żebyćWkonysBwany w gabinecie stomatologicz. njtn' zaś tabletki o tej samej nazw'iewimy służyć samokontmli zabiegów higieniczn].h \łykon}va. nych przez pacjentów w domu (Ryc' B'2)' Roztwo. rcm Red.cote w pł].nie(5 kmple na 20-50 nl wo. jamę ustnq pnez dy) poleca się pacjentom płukać 50 sekund. Po przepłukaniuust ciepłqwodą u$'i. dacznia się vybalwiona na kolor czelwony p\tka nazębna zlokalizowana zarówno na dziqsłach,zę. bach,jak i uzupełnieniachprcterycznych'

ffi nłl'qnvtq.cz noD.coTE\r Pł]I\-IEMo'

przy poszczegóJnychzębach sumujqc Wartości przeztiezbę i dzieJq' lębo\\baddny( ob4'Tnujem\ h (skaŹ ika Pl-I-dla całej jamy usmej' średnĘ Naltość

i# tvsr'łŹNrx rrrcrnNY JA]\II. UsTNEJ (oHI)
wg Greena i Vermil]iona' sldada się ze r.'skaźnika nalofu i hskaźnikakamienia'8 KĄ'teria ocenywskaźniła nalofu (DI)i kamiena (CD nad.lz,iąsłowego sątakie same: -brak nalofu, brak kamienia nazębnego, 0 l-mięl..ki osad lub kamień mddziqsło\aypokry' tęiqą nje wic.ei niżl powier(hnj /eboB: " pokĄ1\,a. z'miękki osad lub kamień naddziqsło\ly 2/3polr,ierzclni badanegozęba' jqcy lvięccj r lub u}'stępo$9ńe pojedj,nczych $,ysepekkamie. nia poddziąsłowego dookoła szyjki zęba' 3-osad lub kamień naddziąsłow pokĄ''lvający wjęcejniż2Ą portjerzchni Zębalub grub€ pasmo kamienia poddfiąsłowego dookoła sfyjki zęba. Kazdy ze wskaźnikówpowinien byćocenianyod. dzielnie. Najczęściej stosuje się uploszczons'!.vska. źnikoHI ogranicfony,podobniejak rve wskaŹniku plrtki bakteIvjnej(?l.I'),do sześciu zębów:

itu

W gómych zębach trzonowych ocenia się po. wierzchnie policzkowe, \ł dolnych językowe, a w siekaczach- powienc}nie wargowe. Zsumo$aposzczególnychpowielżchnijednego ne \łaftości z zębadzieli się pżez liczbę badanychzębórv.

t

Ryc.8.2 Płyn tab|etki d i R€ pbtk cot€ do Wyba|Wiania bakterynej.

Ryc. PM Auorescencyjny 8.3 PlaqueTest wlbaMiania do pMk bak'eryjnej.

121

Profilaktyka domowa

Znaczeniehigienyjamy ustnei w Ieczeniu chorób prryzębia
pł}tkaba].1eIyjna Ponieważ cią8]esię odhlalza, ce. lem instruktażuhigieny jamy ustnej pacjentajest zapoananiego,w jak sposóbmożebyćona skutecz. ńe elimino$€na, aby nie dopuścić ponounego do jej gromadzenia. W czasie tej fazy leczenia pacjent powinien do" głów. wiedfieć się' Zepł}tkabakteryjna,stanowiąĆa ny czltnik etiologicznyw chorobachpE]'fębia, od. pM(ibćk]eryln"l By('8.4 |ab|elter}t.ozy"y wybaĄ/Via.ia do ]ddda na powiefl( się hnia'h rębów, nlpe]nień,uru. pełaieńprotetycznychomz na dziąśle' zaplzesta. Po niu cz1nności hĘienicznych' juf po 3'| dniach do' PL.\QUE-I LST Jest znanlanna polskim ryn. chodfi do powstania stanu zapalnegodziąseł'Ko. ku preparatem w roztworfe służ4qm uwidacz. nieczne jest poinJormorłanie pacjenta, iż tylko nianiu zlogów nazębnych (Ryc. 8.3). RoztwóI ten pż}.\Ą,.óceniecz}'nności higienicznych powoduje mJ ].olol żółtvi ies| ma|eńalem fluorestenryj. całkowite cofnięcie sĘ stanu Zapalnego dzĘsel Po. go jdmJ u\lnei ip.t 'n'ajn!m. nvm.Po nanipsipniu na /pb)i dlidrlapr/) u/\. 8]ąd. t!,łas( hi8ipna ' iwa jeśli nie najważniejsz]melementem plofilakryki ciu dol4czone.jdo zesta\Ąlr specjalnej końcówk preparatu promicniami ord,7 na(wie|lPniu świa. i leczenia chońb pfz]'zębia,po$'inien ukierunko. potimPĄ7d(yjnpj, \\ać działa1ność Ila nadfioIelo\^e8o / |ampJ na. każdegole]€Iza stomatologa,nie. lotj' baktełjne fluoryzują na kolor żółb', rcprezentuje, ale także ,'czysta'' faleźnie,jaĘ specja|ność pozbarł'iona pł}tki powierzchnia zębów i dzią. i innych członłówzespołu zaś stomatologicznego. kolorem niebieskim' ze względu na ko. sełś\nrieci nieczność użycialampy polimeryzacyjnej, prepa. mt musi być stosowany $T{ącznie \r'fgabrnec1e |nstrukaż dotyaqcyutŻymania Właściwej uft higieny ęrnm'rn|ndi."nlm powinien bienia, tymi przyzębia, W dovayć doboru: : odpowiedniej szeot€czki, . r'ł.nI,nrrrnnrl.coT[ I ERl"TRoZY\ot\E : sposobu szczotkowania, S}uł do ul banłiania nalo|ó$baktPryjn\ wirrn) .: dodatko.^Ą/ch thl nażędzipomocnie]ch, polecane do stosoi!tsniadomowego(Ryc. 8'4). być I past. Samokontrcla higieny jamy ustnej przez pacjenta w domu pozwala na tratychmiastowqewakuację pttk baktelyjnej Ze ź]e oczyszczonychpowierzch' :.i szczorri'l no z4BÓ.tY Jestnąjbardziej uni. ni zębów (widocznewybarwionezłogi)poprzez wy. weNaln}m i powszechnie pŹ],1:z zaakcepto\łan}m ą. konarie pnez niego po[tómego zabiegu hĘie. dem słuz4C}mdo elimirracji p\'tki baktcryjnej. nicznego. który powierzchnię zębó\^,' i/lub dziąseł u (e]ulwięk7PnjdPlekĘwDo(t./oo|kowania i lę. pozostawi czystą orak wybar.wienia zastosowa. bówproduko$Ene szczotkińżnią się kszta]łtem, po rcz" niu tabletki). miarem oraz śr€dnicą\tłosia. Biorqc pod uwagęśre. pou( pd. dnil e tl'łosia. Pod{ stoso\Ądnia lds Idb|eIPk na|eż\ zJi rolńżnia .ię ndslępująt slopniPjcj e prZesuwaniatabletki po ca. twardości: cjenta o konieczności łejjamie ustnej (od strcny podniebiennej i pżed. .r szczotkatwarda:0,25-0,50 mm, sionka jamy ustnej)' Utlz}m]\Ąanie tabletki w jed. .]szczotkaśrednil}twalda: 0.20 0.25mm, nJ.n miejscu nie pozwoli Wtaściwie okrcś]ić stanu : , szczotka miękka:0,18-0'20 mm, jamy ustnej. higieny szczoteczkado imp]antów:0,0M,0l2 rnm.

122

Profilaktyka domowa H
pracującejwyńż. W zależlości budoll:' części od skut€.zność szczotkowania zwiękza się, gdy prze. nia się dwa rodzaje szczotek do zębów: pęczko\ye stżega następujących się zasad: (2-5 lzędy IĘczków na szemkość 5 6 rzędów rra i . sfczoteekę na|ełtEymać d|onią mocno, dłrĘość) \rĄelopęczkowc całą tak (3-4 rzędy na szerc. omf przegubu abyniewywołać zmęczenia i '9 Ękipodczas kość 10-12lzędów na długość) szczotkowania. metodzieBassauchwytszczoW parametńq kóre powirrnyzadeq.dolvać Spośńd teczkimoże ,,pędze|ko\,!y'', być o tt1'botze odpowiedniej szeotki na]eł u\,Vzględnić: a nieopuszczać żadnego w łuku, zęba którymÓgłby l stan dziąseł, pozostac ocyszczony, nre l ustawieniezębóWw łukuzębo$}m, powjeŻchnie a żujqCe na|eł oczyszeaćWe Wsz}ś. l stan zdmwia całej jamy ustnej, kichmetodach ruchami szorującymi poaqtku r mot$'vacjęi zĘczność na pacjentajubna końcu sz@otkowania' Za|ełto od indtĄ/vi. Powszedmie zaleca się szczoteczki o śrcdric!' przypadku. na przyk|ad osób ze dua|nego ltak u w,]osid 0'20-0.25 mm.o knjtkiejit\'ąskicic?ęi(i pra. powie|zchni skłonnościq do próchnicy żującycn, na. cuj4cej,gdyżz punktu widzenia anatomii jamy ust. je |eł ocyścić jako pierwsze. szo1/vniejsfe po' na nej tylko takie spehiąją swoje zadanie,umoż]i\'ia. jac s]wobodne czqtkuWlosiei mniejzmęCzona zapewnia do. ruchy podczasĆZysfczenia zębów Pole. ęka kladniejsre ocryrzczanie brurd.Oayszczanie in- ca się takze tę twaJdość gd]'znadajesię za. sfczotki, nychpowierzchni pżedżującymi po|eGsięwóW. ńwno dla osrjb udmr\łĄn pryebiem. iak i W nie. re aas, gdy inniejepotŻebastymu|acji dziąsła |ub \r'r'ielkiego stopnia stanachfapalnych przpębia' gdy jeśWidoane nagromadzenie pMki Wokó| polecićokrcso$'ow plzy. szczotkęmięl&ą należ]' trzecich zębóWtżonowych, pa.lkach faostrzeń w przebiegu zapaleń przJzębia powinno E szczotkowanie llwaćokoło minut 2 (zwiększone krwawienie dziąseł, r,vysięk ropny ą stosujqc metodęro||i ruchów okężnych podczas t\zros|nl(homoś(/ębów|ora/ m/po/nania i t\fio. kżdego przy|ożenia sz@oteczki łuku do zębowego dziejącego zapaleniad2iqseł prz3,zębia. lub czyszczqcy powinien lęby Jiczyć myś|ach 5, zaś w do Bezr,vzślędnJ.rn.Wskazaniem użycia szcuotki do pżyruchach wibrujqcych 10' do jest miękkiej, koniecznie wielopęczkowej, stosowa. ruP przpl palienla metodr Ba..a' tż}lie innej szczoteczk niż miękka i rłielopęczkowadopro$,a. Dobrc szczotkido fębów powinny cechować sięl dza do recesji dziąsełporviłłanej nadważliwościq e ń\Ą,na długością ł:losia w pęczkach oraz prze. obnażonyÓ szyjek zębów sb"7enjami miPdz] pę./kami' po/.$dląjqq'mi nd Recesjete sąwpikiem uszkodzenia.Ifiąsła pruez swobo.Inyprzeplywwodymiędzynimi i utlzJ'rna. .Wnikające średnio.twarde twarderĄłosie lub szczotki nie szczoteczkiw czystości. do keszonki pIz3'zębnej lub szczeliny dziąśowej' jł odpowiedniodług4 pracującq, częścią która pod. Metodę tę możnapolecaćtylko Ę'ln pacjentom,co i /d5o{4^Z( /.nia powi]x]J obejmowa. nąjwyiPi do któI]ch lekarz lub Ęienistka sa pewni,żepo zu. tży sqsiadujqce ze sobq zęby (dla dorcs]ych życiusię szczoteczkispełrrią $5''tr1óg oni kupna nc -23 do 50mm,7,5do 11mm dla drieci), wej szczoteoki miękkiej i \','ietopęcfko\aej. ]Ź$,],starczajaco dłrĘąĘkojeścią(15 do 17 cm dla Skuteczność szgoteczek mięk.ldch uĄVanych dorostvch,l1 do 13 cm dla dzieci), w innych meto.lachszczotkowania, metodaBas. niż m Ękojeściąszczotki ustawioĘ w tej samej pła. sa.moi{ra tqdluiajql t /a5ŚZ( Zwięk/vi /otko'"lanid' pracujqca.Zape\łniato doblą szczyźnie część co Znaczne niebezpieczeństwodla pŹlzębia moze kontrolę Ęki rradczęścia placującąszczoteczl.j. stanowić użylvanie szczotki twardej, z$łaszcza Pźedstawionepow}zejw1'rnogi doq'czqceszczo. w metotlzie nieEawidłou,ych ruchów poziomych tek nie wklucfają mozlirvości irrnych skutecznych lub piono$'Ych' Ryzyko uszkodzenia prz5,zębia mod}fikacji ich kształtui budo{5l (na przy]dadpo. zwiększasię u tych osób, które oczyszczają uzębie. wierzchnia szczotki W kształcielitery v) ' nje r ręsliej niż dua raz1 d,/iPnnie' ob.Pn\owa(

123

Połąc/enieemisji fal dźwiękoi\ych bafiZo Z szybkimi ruchami częścipIacującej szczoteczki (31 000 raly na minutę) zapeunia usuwanie p\tki bakeryjnej taloe z przestlzeni międzj. ryjn\Lh.ej nie toważyszyznaczqcego stopnia jest takżez kształtem ka.rÓ' \i. stil]mam. bienia w tl'rn samlm czasie.osq laryjn \ pracujqcejna okĘgły no w nich takze kształtczęści Takie szczoteczkiumożliwiaj4 optyrra|neoczyszcza. Duż]łn ny co 30 selond sygnałdŹwiękoły zmuszającydo doldadnegoocz}szczaniakażdegokłafuŹntu uzę.iadająrou.|ępuiepŻez bardzopouo|nejej pnesultanie i. w obrębie$yrostka zę. maĘ7czne zatrz}manieruchów główkiszczoteczki' pach szczoteczekpoz\Ąala jeszcze doldadniejsze rra oczyszczanie uzębieniaz pĄ'tki bak1eryjnejBledrĘ.ł000 przyszyjkowej zęba od obrc.nychsJtuaqjach ldinicfnych (paqjenci upo. ' pod ce zaś wp\'nem uz1waniazielone w.łosie szczoteczki teczki elektycnej możeuykonj'1\. Dla paqjentów o koniec. planty korony mosb. nie z korlych i przedsionkollych.lól. tego od czasu elekfu]czneszczoteczkido zębówzostdy zna.lrpacjenta sku na d.rzb1t duzegorracisku następujeauto.zĘcznościmanualnyc. yjoyr Zmienior h oral wibra( h.pomła'. nie w tecznysposóbprzestzeń międzpębo\łych.tkąna.l metoda okĘżna (Fones). .zęboi\5'ch. Ponadto stoso\r'fanie szcz(| WlbóI metody szczotkowźrnia uza]eżniasię od teczki elekhYcarej. dziqsłat1tvolanych urazem ZadanJrm tecfkę.1óre w przeciwieństwie do szczoteczk tra' bodołowegońe stwier{za się zaburzeń w jego dycyjnej mają zaokraglonekształty'Główka szczo.któ. dzięki anniejszeniu siły naci. chującesię możliwością \łykon]$ania ruchów lota.u.7ębo!. ia. Recesje dotyczą \aówczasmjczęściej ldów zębówpnedhzono\aych' i picl'\łszych W pe\Ą. W takich Warur rach \Ą. obnŹźenia koEeni zębów z powodu rccesji p.lo.ych Ę. łuku WZ.ać . Ele]. anarrych techniŁ do szczoteczka elektr]''czna jest stosun]<owo łatwa nych metod na]ezq: w ufyciu.Wskazanajest do oczyszczaniajamy ustnej pacjentów posiadających im.Nlniej. ]lletoda roll jest wskafarra u pacjentów z cholobq sza liczba rccesji dziąsełpo uż].va. gd}z nie \ł]'maga specja1nej tecbniki po. niu którcjśz opisanychmetod)do walki z pb..|rriego ('losia szcz]teczk od kontakfu z zębem (odległość po\r'r'ieŹcbni zęba lub dziąsla może $T'nosić 2 3 mm). !v bezpośr€dnim sąsiedztwie szczeliny dziąsłowej pulsacyjnycłt oscYlaqinych w niektó. chóW i '124 .la.i 70. w główki szcfoteczki pM}'pomlnają r\'llętrfnej części . sługiiłańa sĘ nią. zębnąnaleł polecaćszczoteczkielekhyczne' W la' pracującaszczote@ki!wkony\.]łuż zębowego. wego. nież miemil cza. W przypadlr.Ióżnoro. 8|ośny gnatpo dltóó mioutdchkbie8u o(Ą'Jc.zią.któr / nith po. '] metodywibrujące (Bass. szczotecfki imitujące fale dźwięko1ł€ wkazują du.'ielu polecanychi szemko stoso!. bierlia' Inne posiadająta]oe czujnik nacisku służący do kontrolowania siły nacisku szczoteczLjna ząb.1isiłępracy pozwalapacjentordtrałatwiejsze pMyzw5/czaja]ie do uż]''!vania tj'pu szczotki' się tego plusem szczoteczettego Ęrpujest emitowa.6ya1ęj omz jego poziomu intelektualnego.i ].oraz aparatJortodonryczne- iŁ mrony sZcZoTKol\ANfĄ Spośńd v. jej elekhfcznej Zlviązana obrzęklub rczrost dziąsła. podcfasszczotkowania szczoteczĘ tradycyjną. ndrel pacienfin d ci ogólrriezdrowi'kórzy majątudnościw opanowa.tĘ bakteryjnądzięki w z zdolnościusuwania bakterii bez bezpośre. du ła mniej tmumabzujaco na tkankę dzĘsła.zrvtaszcza zagięciachłukuzębo. p\tki bakteryjnej ńe tylko powierzchnijęZy. Chafiels). oczyszczanie części tów na minutę do 20000 obr/min. a ocz1szczaniepowienchli rra. a wędzi' l. czącoulepszonei unowocześnione'lo Powstałynowoczesne. tach 60. klóra stanowil/" si\ .ar'ia u/ę.anja daiąc} sy.va.ności mających problemy z nadwmżli\rr'ościa zębów do' prędkości stępnesąmodele z opcjądrtóch działania (3D Plaque Contol).cfęść łaruchy posuwisto.ztzoLlow. ale takżei przestrzefu międ.Ila ze.1 Profilaktyka domowa na można wówczas. [j metodaro1l (uymiatąiąca).led..'eni cznielub um\5louo.]nemodele ce.waniu szczoteczki przJzębia.zez szczo. stanu prz]'zębia. oraz . żqslotec rość \'r'a]ce p\. lub kieszonki przJzębnej.w]'miany końcówki. Połączen]e ru.zwmtne oczlszczajqc dosta.1rcnicf systemzwięksfąiącystopniowoprzez ny 12 cyl. kształcie.

jące muszą mieć małąamplitudę drgań. ki pl7!7ębnei]do niei snjkdlurcd.|o. tający ki ruchowi $Tniatającemu poiączonemu fuchem u (pólobrotem)rv sta{re nadgarstkow]Ąn.zotecfkiw metodzieBassaw po' pracującej lekkiego ucisku części sucZotki(R!'c'B'5)' \ / ' p o o | .r. ostatniej w ja]< p\tkę zalótno z dziąsła' i z ko' faziemchu' usu\ła rony zęba. tvrLonują.Tn kieftnku brzegót' sieczn1'c}lub po. tak' aby \Ą. Io d c n ( d c | J z ę b e na s z c 7 ę k i i ż u . h w i ' 't25 .'ab! b}'laona Zaleca W!'konać nchów\ł]aniatają" s|. pod kątem 45.W metoiIzie''dz."lzęborr' Czę.\ . skiemwalle b]:lodo pracującaszczo. ab}' do szczoteczka obejmowała b{ko hfy sąsiednieZęb}i t]c]Lo{jla sti]iinlanoa szczoteczkę uldadasię na dzią.lL tz..m miejscu oczyszczonlm plzed pl7ejściem następne8o'Zaleca się.ocz}'szczająca' się N{etoda jest szczegóhic polecanaprz!' st\Ąieldfe. ś]e podobniejak rv metoduic roll..lo skiem$'anedo szczelinydziąsłouej ono ftieszon.\losieszczotecuki u]da. nohgJe duputńcn'hniiu a.Ęsło zęby'.Utec/na.t\] mia.7. się Ł6 co. do ta\ aby$tosie szczotecfkibJ'ło pracująca Cholkakorzeniazęba'zaś cfęść szczoteczki .wanc wierz.lo|e'zki. B-5i B-6ado e) umozliwianajlep (kieszon}iprą. da się pod katem 45.obrctow]'chrv jednJ.^. Tecbrikę tę u\Ąaża obecniejako masujqco.o\ania Ryc'8'6ado e U|ożenie i sf.. wielżchołkakonenia zęba.zki m€ t odzie Ryc.rosiesuczoteczki.8'5Wnikjącedo kieŚzonki Wlosie w ś. \r wieżchni Zujacrh zębó\^/' Ruchy popneczno"rvibru. l ujqr a rurhobrntollo.ls. r )-) !y N F 1\ * x- pod Szczoteczkę ustawiaslę na dziaś1e Ętem 45" skierc. sze o(ą'szaenie mwka dfiąsłolrego zębnej)z p\tki bakteĄinej' \.wibrując]rn Z dziąsła teczki tuclrem pŹesu\tanajest na korcnę lęba' a stąd. v .uchem wl" miatająq. ta' niu cienkiego dziqsłai obecności obnaŹeńzębów (recesje dziąscł)- prawidłowe nieprawidłowe ś .rjs pra.Profilaktyka domowa + Śzczote...w okolicysą/jekZębo\Ą aby taĘ b}.--> -<- Y>' r\. pŹesun€na jest z dziaslana koronęzęba'Dzię. * LnctodatsassaByc.Część popEecznie.

e.ecesje . można gaŃcio. Dla fmdejszeda Kiłd o średnicy W}'nikająone ze speq'ficznejbudo\Ąy anatomicznej polecirpacjen.'tal śęŁ5 IaZywjednJ.oklęźne ruchy szczoteczkiprz}'ł(! zoł]rrn oczlszczeniu (20_.kazaneieŚ zatem użf jako \Ąanieszczotkiokreślanej Ę'! ./b!.30 pod do . teczk do zebów r€dul1rje w najlepsz}. pr/edni. na \|cloda ( hrrtersa jPsl e|ównic me|odąrnasująt4 Natomiast w obĘbie przestrzeni międz}zębo.. $ko około 607ońtki nazębnej. .erokości fębami oko|o7 mm' zwięlśzenia stopniajego aogowacenia. lub po\'r'ln.ruchy oblotowe. o wk|ęs'm brzequprzyaepunabionkoweqo' .valdej i trładej' Metodę tę na.zęb(} meto.uoteczki.\ły towj.|o. Kńtsze \łtG Przyborydo higienyprzestrzeni sie znajdujace na pęcfkachtej sfczotecfkinremo.\łych powierzĆhni $ d/iaslo'S/c/o|]. międzyzębowych się gqcwnikaćdo mwka dziąs}owego kieszonki prfy. sĘ'cznychma szefokość 7 mm i wklęsłyprzebieg dziąśle' częściowo koronie zęba a na aż r" kienrnl.]7 lr'łosia0.szcfana u teczki miękkiej.\łq zabiególvhi. oczyszczanie powienchli międz]'uębouych zębnejbędziepowodo\tEło jego zanil.podobniejak metodal€onarda (ru. na powieŹchniach styca1ych' W obĘbie zębów ucisk. h (nzy palce)kę zamielił rla uch$}t .lx Bassa tzi{ Right istnieją w przestzeniach międf}zębou]ych. ciqgły ulaz dfiqsłabrzeż.\q .v''.pędzelkowy'' 2 wierzchni stycznychmdą szerokość mm i kształt pJramidyz niewielkim wgłębieniem jej szczycie.12J6.u(recesji)'Ide[. upbśledzonFn.żepo zdjciu się w plzlpadku zdrowego prryządów Ęie.\Ą}t Ltór}m ttflana szcu otecf.d i szczoteczĘ nalEł usun4ćz miejsca ocz}szczanego żonej d. . Każdolazo\łe szcf nania 20'30 drobnych. mniei ponortrrieprą. {Cicka(/y)miejc(a /eIknięLidsiq po.\Ąych kiej i wielopęczkowej' Najlepiej' aby do tej metody nien}Lh'l2]3'l4'lŚVąjgorszenarunJ<J higieniczne uĘwać oIyginalnejsz.u s/czoteokina d1ia.delikatnychfuchów lvibruja.L.ruchy szczoteczkiku góEe. ]lIetodaFoncsa.lata słabo ocz}szcza we.na przykład rclL Metodę Chartersapolecasię szczegól. Dlatego nawet leży pźyzębiana]ezyczęstopole.l plaszr4'z-ny4i]"o!'ej tłykonulPsię pG wo]i.lziąseł utl"tę konfuru dzi4sła' i ł" jest wólczas uż}'hEnie Wskazane szcfoteczkimięk.. chy sze4tecuki poziome) i metoda Smitha-Bella cych. moŹe mieć u4\ĄEnie w tej metodzie gienicznychWjamie ustnej' Użylvaniesamej szczo Ę'cznyłp\w prĄpadl.tam i z porłmtem''(bącfu |o'th)' Ruchy te (w szczęce. cać korz1stanie z dodatko.ia pęcz'kfLh'Pw"ciww.abyuch.t Profilaktyka domowa prz]'lożenie oteczki\ĄTtnaga lĄvko..tr. fy dziqsła i Liczne badaniadowiodły duzej skuteczności metody pG tej Ryc.:{?' fib tzo .utŹ}Tnu. pozostałej kiej' która ńe traumaĘrzuje przyczepionego dziąsŁ brzeźnego.]iczącdo dziesięciu.aiqsla kaIPm90.|o. w żuchwie and jest po\.17mm.tórych le.Po każdora. no staćsię niezbędnączęścią Itegodoprowadzaj4c do sldado.rn polecaćtylko tJTnpacjentom'co do l. ab) Lre$ ponot\nie naplyneld d/iasld. \\ !ł. nie tJ'n paqje[tom z ciorcbą pfyzębia. jqc jednocześńe ńurnomiemy ucisk na dziąsło' Po 10ruchachzwalnia sĘ nacisk szczoteczkirra chwilę.tożyć tę samą okolię' Metoda kontrclowane' Metodę tę moana polecić osobom i w szcfotkowania Bassa i!]tnaga bezilzględ[ie sz@o. których inne techniki ocz].a.8'7 PE€kroj przestrzenimięd4rzębowychmiędfy wodującej polepszenie ukrwienia dziąsła aż do trfonowymj'Widocznanisza(col)o s.'.Poniewi do przestzenie międz].rnmiejscu. Larz 1lubhĘicnistka)są ppwni.. ]ddreiWlosie <ześciollo zębów trzonowych niedostępnaczęść leĄ na pod Ętem 45".1 uże.udołowi) stosunkowoEadko polecanadorc ruchóW wibrujqrydr) sfun pacjentom. na]eży najpieIw oczyścić Zębyiiną metodą. jeszczesh.u szczoteczkiśrcdnio. u których stlv'ieldfasię l. szczoteczkispełniałlTmóg Lupna szczoteoki mięk. wielopęczkowejo ń\tnej długości uzębieniab}'lyniemozliwedo opanowania.

pL'zełęczĄ (Ryc'B'1 ' PźebĘ pr4oepu naMonkowegoĘczno.powieEdtnie stycznezębÓr. od Wńór śmdków gicznj.. i w tkankowego pzestrżeniachmiędz}zębotychst\ła. najaĘ nj.nu moie wni]. ' szczot€czki międzPębowe. . AltemaĘĄ\'ly prosry ruci czyszczqcy. .8 do |stnieje rok asońyńent pżybolóWs|użących sz€ przestrzeni międzyzębo!Ą'ych' Na|eżq do oczyszczania nich: r nitka dentystyczna. do od ki.| nd\vijanid nilkilub Ldim}na pa]cP.okolice wszczepówzębowfch..i:] Profi |aktyka górską'' (tz\v' Ćol) porórmywany z .kle dogodne$Erunki do grornadzenńsię nad. ńu butóv/' za pomocaszczotki' Nić wldada sĘ mię. ale si]nie plfez kilka sekund na każdj'rn poziomie porvienc}rnizęba..plaque''za pomocqnici nawosko. noścĘ usurmnia .laszcra stłoczenia .tki bałteryjnej.'iekuszkodzeniatkanek.ub]'tki próchnicowe.tki bakte.albo nylonu. je umieścić speqja]n}. ffi lrrxr r rłŚl'lt nnNTYSTltZNA NićdenĘ/' 't27 . z irygatory sryczna\Wkonanajest albo z jedwabiu. Sposób posfugiwania pluedstawiaRyc.mjJ. Za niezu. moca szczoteczkido oczyszczania nie międz]zębowe więc miejscemicz\łojunie tyl.ch ltafunków pŹeshfeni międz}zębo\at'ch pacjenta-Istnieje po[adto spra.Wskazany w szczaniupowieźdni stycznychZębów pEestzeni Po. i pńdnicy zębów pomocniczychza]eży molfolo. cję p\.lpi ZĘ(/nośLi' kf/a. Zrylva i zahacza o drobne nierórurościzęba. na posiadajaw swojejobudowiedo. Głębo' kow. .Można się nitĘ dentyslł. które z uch$ytów /o!\nik dlugoŚ(i nili ora. . z nu zapa]iegobmdawki.sznureczka" lub płaskiejtaśm]ł18 Prace pońWnawcze nad skutecf. Możebyćwoskowanai niewosko$€na' Potradtonit./oc|'e do 'ej od(in. wanych i nielawosko\łanychnie lwkazały znaczą. zębóli ZrĄ. Uch\t5'ttaki jest szczegó|nie.turkacje korzeri. jest rych różnic.kieszonJ<i dzi4słowe. |ub|Ź.cznq go porólrTlaćdo teÓniki stosowanejprzy . pody]tołanajest konturami (Łiąseł shony po. odtworone ks/ta}Ą anatomi(f np njepmwidlowo zębów (wlpehienia. wsta\Ąanrem niP utund|la pc ryjnejtam /lokdllowanPj można Zębów Przestrze.i podduió. są a]e ko zapaleńdziqseli przyZębia.domowa Ł. P\. si. \Ąargowej stanembmdawkidziąsła. fluor lub byćnasączonemiętq' sq ki mogazatvrerać produkowanew postacicienkiego . zębyszlnowane' .W-vkonujqc luchy piły Taki ruch umożliwiadokładniejszekontrolowanie nici.. a.a nasĘpńe pociera się delikatnie.tóre ułatwiajaakumula. międązęborvej bocznychodcinkachuzębienia. po. 1 szczote<zki ' stymu|atory dzjqsłowe. _bruzdy i wgłębieńana powierzchniach żujqcych zębólvboczn].iest trudniejszy do kontmlowania.aĆ Lie\/on. Z.v.fo\łej.m w uchrlycie do nici' Nie.do góry i w dół'' . w ńtki ba]łeryjnej do niach tych najszltciej dochot|zi tworzeniasię sta.niJ' przy ocfy.. korony pmtetycznei wldady) i poivierzcJni stycznych.chllpo\Ąatość szkliwa i cementu korzeniowego' .'pastowa. w go ndleĄ paljenlowio nmipi.B. itaśma ! supeń|oss.lrności i manua]Irej ńele inrryc}rczrmników l.uzupełnienia protetyczne.ch. jednopęczkowe..8.Należądo nich: . oraz liczkoweji moż.a w uż]'tkx' rnniej się stżępi.. przestrze.]ziąsłowejnastępoiĄ}łn kieszonek prĄzębnych. pzygotowania dentystycrnej nitli sposob Ryc.Nić woskowarra natomiast łatwiej. _ rładyZębowe. dfy zęby taĘ aby przechodzila kolejno nad kafdą powieżchnia stycfną zęba. kiedy pEechodzi ona tak blisko wieŹchołka zęba jak na to poavala przyczep łąc'znotkanłorw bez jakiegokoh.apamtyofiodoltyczne.

nitek strzenie międzpębowe z nie\^rielkego stopnia uszkodzeniembrodawki dzĘsłowej.' szczornczw nDNoPĘCZ[o$. szczoteczkamiędz!'zębou. dz}zębowych' Ruch szczoteczkipowinien mieć kie.jama ustna właści\''. Wedlug do GjermoF|ótry i zastosowanie sfcfot€ ./uiąt na nie.chimplantóW i '.]9 szczotecki sąszcze.a llie możeoc4'ścić wklęsło' (. |ub tak pa|ce kciuki.Nitek mogą nopęcf kowej najbardf niedosĘpnych W iej miejscach uźJĄłŹi iddecj. do W padkach zaistnienia wskazań uz}Wania |ub laśnajdhższy do nitki odcineknitki owiniętyna palec. koniecznego oczyszczania. ruchem szorującopolerują. P.mocowany apaEt jest koEenia lub korony zęba (kamień nazębny ub]tki ortodontycznJł dystalnychpowieŹchni ostatnich z prochnicowe. Przyciśnięta kor. Stżępienie się lub świadczy obecności o nieńwności na powierzchrd nach zębóW do których przJ.nawinięciu pa|ce na sZczDTF'{:zlńI yIĘDZYZĘBoIłIE słui4 do ":.lylko ten Bp szczoteczki jest bowiem w stanie powierzchnia dz}zębowej'Kaźda styena zęba. pacjent powinien poinformowanyodtaśmy. Nićdentystyana musibyćuchwy(ona si|nie. .undi pMke ba}. te Nić superfloss jest odmianą lĄlrżej opisanychnici' po|ecane brakach pży brodawek dziqsłowych 9ó|nie przestrzeń między dzĘ. do i tj! stożko\aaty Każdyz tych qrpów ma kilka rcz.onym że \Ą. ą 5ię przesuwa nić|ub powinna o.zrzania. po u.i nd powicn(hnidch bienia z IĄtki obecnejna korzeliu zęba.k|óreukon(ĄĄ l0 |dt' |J<ie pozwa|a usunię<ie ufębienia na z powierzchni zębóW oko|o 50%ptrki nazębnej. . ńału politetaJluoroetylenowego(PIFE). który za" Na ry1*u pojawiłysię ló\tnież szczoteczk mię.50cm. Nić Eez-Thru \łykonanajest ze specja]nego mate runek pnedsionek . do Szczoteczkętaką wldada się między zęby tĄ nośr nicrorł'noscj rdolki.te jest chtorhe.cj or4szr lanej przpstrzenj międĄ'7ębouej Przeciwwskazaniem stosowanianici jest obec.rcdkonr o rujwiekrei srednlq powinnaby umiewegonacisku. nięĘ'Iai koŹeniami zębów omz fulkacji 3 ldas]'' nitkę śmę d|ugości4 Wprowddzic pŻestr7eni o cm do mię. wieŹdni stycznych.. zkijed.dopasować do szero' się. zębóW ze stałych uzupeł1ień pmtetycznych ońz Powszechniezalecasię nitki woskowane. być o cięciu na d|ugość ich 40.przy. shĘ ona do ocfl. 128 . słema przęsłem mosfu. miańW które powimo .E Sfuą do przerywanie nitki lub taśmy usuwania płńki z furkacji' z powierzcbri na koro..'rni ze skłorrnoścĘ prochnic51 do powierzchni szczoteczkamijednolĘczkoił}tni pmduko\łanesą zwłaszcza sq'cznych nitkifluolko\łane' jednopęczkowe także szczoteczkielektryczne' wska/aniemdo 5|oso!Ąania sąwaskie pr/e.łosie uciśniętepŹez odpowiednie zęby na cemencie korzeniou]tn.1 środkowe Wska'. nici tej wmrodul<owano Do p(} ksyd}aĘ zape\Ą'niającą działanie anĘbakteryjne nadto spec.. przenosić bakteryjnej f|ory pzestrzeni z jednej mię butelkouT7 kształciecylindĄ/czjrym (bottletape) o dzyzębowej drugiej.leryjna |oka|i.li. jest raglebienial obna'./(zonaw miei\tu przeznacmnlm do rrry..niepmwidlowe\\.śzczania w tzw otwańychprzestrzeniach międzyzębowych. których rt'ro.:Profilaktyka domowa q'In. Taśma składa z odcinkaszB\anego' sĘ l{tórysfu. ą' do wpm(adzŹnia jej pod przĘsło co mostu' Część pewni dobrq kontro|ę niąi zastosowanie nad Wtaści.lnępieniusię nicJpodczal pobiega pcr dz}zębowe.odułowa' szczona innym.a.ujq(e aby po uchwyeniu oczyszcfania pżeshzeń międzyfębo(ych z odsto.których rĄ'łosie ocz5zrzania pokĄ.?n].zy' której się taśma być Ió$nościachcemenfu koneniowego. sh(/nJih prze\rneni mię.CzyŚtym fragmentem aby nie ne sq d$'a Bpy szczoteczekmiędz]zęboltych:tJ! nici. nitkimiędzyte a napĘżoną |ubta. u osób miejŚ( / las/c?epami a zebow}mi' Pozd Ęt. ko. za.ialnepętelki nylonowe llpmrtadzające tTwające dwóch rygodni' do nić pod pźęsła mostóW między korony omz wokół aparatówol1odontycznJ. sie szczoteczkirĘ utrudniony dostęp.zelria Pnylegająca ściśle powierzdrni korzenia zęba do do zębanitka lub taśma jest w stanie ocąćcićzagtę.fpehienia).

bieganiu' jednak przwadku ńe mogqzastą)ićszczoteoki n}'rn od do c'Tszczenia ĘMw W zależności tlpu końówk' poddziąsłowe.9).$a. po mulator gllmorły zaś ustąpieniu stanu zapa|ne.r'7ębotq i .st''rnulatorem wykonuje Ryc.!ToR DZIĄsLo. pęcukimogąbyć\aykoEystanedla oczyszczania na} h do|ylnie u. plf estrzeni międzJzębowej.8'9 stymu|ator dziąslorĄ/y' międzpębo\'{ej 129 . wo lub całkowiciebrodawki dziąsłowej' wielkim stopniu zapalenia dzi4sełstosuje się sty. któĄć Z ich jest ostatnimĘbem w łuku)możesłu. Je.8.28 winny byćpvćpiowadzaneufez 2-ś wiKłł..domowa Profilaktyka Do ocz!'szczaniatrudno dostępnych d}stalĄvch jeżeli powierzdni ZębówtŹono$ych (szczegó]nie.ki)lub plastjłowego(h\aldy)./Lę (ht\Ma. n l P.pomię. nieco twardszy plastikow Użyciestrmulato. l o \ t cd o | | | . łć szczotecd€.29. i jako urzqdzeniesłużqce zabiegówfjzykote. do osi długiejzęba'NasĘpnie. czo.qacie nie się'' ła@ki Z i nie wiedniow pPestźeńmiędzyuębo\aĘ Ę polecane. dzy pa]ecwskazujqcya kciuĘ pofostałe po . i mienia wodnegolub *ody Z dodatkiem lel.Pocket \łprowadzonej kieszonki na głębo.'i qjach naddziąs. Z tŹon]G i osa.ltyokrężne stlony pżedsionkowej językowejuciskajqclel*o dziąsło.25. lh do przest'eni mjęd-/.lzonego nim \łyniennego stozka heklydtna.W pozostawionych Pozostawione ułosie nie może być o.bie]niedostosu.2.22 w żad. do mentu. szonek>7 nun.a polega na skiemwaniu wieEchołka st}mulatola lekko dokomnowoi umieszczeńu go w przestrzeń (Ryc. tetracyklina. palĆeopie. są rt5'łączńew gabinecie stomatologtczn]'m uą.Drer\trianeuykałacfki fluorcm lub miętą'Na przekrcF mogąbyćnasączone ju poprzeczn]''rn mają ksztatt trójĘta dopasowane.2s iryga. gdJuplrc$adui do uszkodzenia to broda\Ą'tri' Wyka.odauki]ub ich rcgenemcję. kwanie rcvtek pokarmowch z plzestferli między. zębo\Ąych kieszonek plzJĘbnych za pomocąstru.AcZKI Wykonane są Z dJewna (najle. Ętem \ĄYsu. do PIfy zdlolwm kath dziqdobyń \qka]aoki nie n(Minn}bvl t|'/\.j /ęśt ł l\ pvesnzcni miednzebo\\ei io.\Ą}kala. powidonekjodl'ny nadtlena gumowego(mię]. je ze sta]ej szeoteczki do zębóww następujqcy spo. hzy nie.Ikształcone. był one skuteczne. do ki Pik./' /olkę.lowchst$mień odukuje pr4uębie nie|dóĄLhbddacą p€ n Fbuic nd bne)ne i wedJug głębokość Z.I|IUL.q l\ĄęŹonena 8o kon(U. / i q . Flemmig i llsp.i{€ (oldĘgłe) 'rtpasorłują odpo Ir!. Aby miesiące.21. W $Tnrznia się irygaqjenad. ręśr d-iiąsla ibr. 90. k1óĘ padent samo.Pjk' Jako ST\. ale stanow.r-Lk1óry w końcó\Ą'ki sposobciągły $Ydob"Wa ze specja]nej się przeryrmnylub wirującyDziałają slutecaie w zapo..lltalfa tę czynność razy w każdej l | \ g a (j c p o d d . częściowo Ł5 wa się jq i po.5mm *nikajq do 8G-90% kie. go głównJrTn przeznaczeńem jest masaż thiąga po/bawion. wej' wierzcłrołkiem pun]du sĘcznego' do mo.30 ne.lawionyt ręboll n fuL:u' bard7iej od się drobneruc. prcparat działąjący ciem końówk Peńo. kieszonki od Ł7 nm. do słowy IŹpii poprawia klqźeniepoprzez masażpozostałej pozwdlaia( l7eś( na iowa . pozostawiając pęczki rrajblizsze trZonła\łycina sób: jed}nie kilka pęczkólv na końci szczoteczki(szczo pęczkach teczki kilkupęczkove).ll\Ąłe. podd7iąsio\replofesjonalnc uykon!'lrŹne koktajlo. pod kata powiina byćskierolvanado dziąsła. Nątardziej skuteczneokazałysię Ęgaqje z dodat. ażwklinuje się w przestrzeń-Podstawatńj. uprowadza się ją do przestneni międzyzębo. cz}m delikatnie.t\T składa się leczniczow tJan Ępie iry8acjimożebyćuż}tachlor. głębokości prĄzębiu i zacho$Enychbrodaw" kość 0.hiegi te \ły.lzierrnie. na IIłt'G'uoRY UŹądzeniate pozwa]ąjq w5T}łu.ię jak . go.6 konylvaneĘ W domu mdzierlnie lub co dfugi dzień. piej bŹozowegolub bdsamowego'gd}żnie ulegąją mzpuszczeniu)lub plastil1r. StJmulator dzią. jak i leczeniuchoróbpr4'zębia'20źl.2spolecaja kiem clrlorheksyd:ny27 ]e p{} nawetdwamzy . 7U ż \ L i P mk o ń ' d l t .amy na żuc.

awę hi.lostępne okolice przestrzeni międz}zębo\ł$h od i dziąsła strony pŹedsiontowej i językolrej' Iry.i!\'ielostru. prze.Waj4q_ pop.metylowego lśvasu i maleinowego tej substancjido dzias:la zębów.i\\o. .^ zdln) pirofo. lub teĄjnq meru poliwinylo. pŻyk|ad usunięcia higienie na bez z|o ta niskich wartościwskaŹnika p\.m' in' Parogencyl. Apamt} do Ę'gacji mog4b}'ć mieńorrc' W niekórTch tpach Ęgatorów ruchy spira]newirującegostrumienia docierająw tfudno . chamoŚald.lładnikowi.lawać do jedno(/e5nje śr illo. Dziatanieoczyszczające za\Ą. iż niaparodonta|nego podrażnienia wskutek ńa pasty zawierającejtńclosan !.' o nąj. gatory posiadająponadto pżełqcfnik pozwa]ający na bezstopńowq re8ulacjęciśnienia wody oraz kil. sensod}ne Ę sensod}ne ji pr/pdp'\C|qpipniem irv8a.IJnljompo\Ąier/(hnio!vo.v]. lvoclują zmniejszenielicfby bak1eIiiZgahn o Bdcte. t d n .'i mi przeciwfapa]ne (na pvyldad zioła' ch]orheksydy. Lamieniat jqcą 5. nJ|nPpole'anc .ndmiwv].IĄ€acjc rr'odle zmieniająbowiem pH pozi(> pt]. podczaszabieguszczotko$ania zębówstano. Aby pŹeciwdfiałać tego ro.nie środ.azyjny' Po. mogąnalet d]akilkuosobowejrc.l' TNFcĄ PGE' w pĘ'nie my niekórych dfiqsto\Ą]m' Użądzenia do Ę8acji domo$Ych posiadaja!t'la. Mentadent C.Ifiny Sfużyć rakteĄfujących past! do zębówsprawia'żeich uży.laia.Pdlodonl. fc mać od lekal ' W badzo nielicznyrh prz1padkacłr.kład cl ońelksyd]ną.Izeń szkli\ła' We wspolc.. jedno..Bńght.Iziałaniu plfeci\azapaln]m zalicza się tłącfenia Ęgatora do Do InstrukcjedoĘczącą gnacji higieny jamy usmej powinien pacjent otrzy.tki bak1eryjnej przyczyną góWnad'i poddziqs|owych.re.I L Profilaktyka domowa nek \t'odoru24.tki'jej sl.j i /apd]Pń w d/iąslJportoduje uzys|anieu pal i"n. \Ą.Bada. pouodui.slń\owa]-rie lq. colodent' Anti. n.mniejszaja qtokin (IL. oczyszczaiące zawdzięcząą kom i(icrn\m i .\C/t pasl"1'głó\t.'ład chemiczny oraz z. ksydj. ni. i /ania u/ebiPniaWlał i\Ąoi( lŹPbn} do n.itroiri do bakteriemii po Zastosowaniu lry' zapobiegające o.Wy cz]mik \łp\'.ześnie n\lh pd\la(h dn /cbó$ iednm /e src. Oral B-Sensitive oraz Perio dn h na obnażo.dzięcza jej s]. dcn|.ub..lloM 5iier. omz zmniejszenie stanu Zapalnegodziąseł. rywającpltces pnekztałcenia amorficznegofosfo" mnu uapnia w ]€micń nazębny Badania kliniczne .a/ujqn $'hs.J o' 4sl." irygacji Wodnych domowej n. wodnf( mnżna Mint. roides i kĘtkórv na okrcs 5-7 dni' Ir]gacjepmfesjo.zniP. Forcver. jakim jest ślrdekab. pŻyfębnej resńekkamienia zape$ł a ona dhr8otn€łą ak6'wrrość Wdoczenia kieszonki do (l2 godzin).t pozwa]ają Znoszcnienadwrażliwości pnj. produkowa. dent E. oral B Sensitive.. Multi.tsrr.SensitivePlus. pl7erol.3% pirofosforanó$':33 Dodawanie do past środkówbałteńobójcfych (na przyldad cblolhe.no zĘrólr \Ąłaściwości cha.a ral !t |ygodniu mniej tEech miesięcy iż i' h Badania udo'"{o. do sny zbiomik wodny lub mog4 być po.kazały pveciwtak.lzaju powi]<]laniom.5% od' porótmanju/ pa.|. I o m o d / i d | d n ib a k l P ń o b o j l / }im u L . past o . i o m u biologicznie cz]Ąrn]m' pastagłóWne.Ini\. ralerjr paripntom$ĄTluLaniP idm\ u\tn. nafębnego bakterii. czynnJtn' zaś działanieprzeciwzapalne prepam. WedługBaer'a i wsp.25. nę).i' n.życie szczotkowaniazębów gieny do odpowiedniejpasry ułah!'iai skraca o l/5 czas po. jamy ustnej' I-].'P szczotĘ do Zębów zmniejsza stan Zapa|nydziqsta o około50%.. mu paście zębówopbmalne \Ą'ła' winien on na.dniowez zastosowaicm H2o2po.spolvodowanq retencjq kopoli.|. 1.LłaCzone t'lewać wodę lub wodę kĘnu' Do zbiol'nika moź.ni' \Ąla. wsiel{zia po niekontrolowan}mużyciuĘgatorórv Natomiast pasty: Elmex. Szereg 130 . ka dr'szdo Ęgatom z kilkoma (2-4) końcówkami.laściwości inhibowania llzmstu kfyszlałó\\'. uszko. stoso\anie pasty że zawierąjąccj5% pilofosfomnu obńża o 14.Wykazały.]/Jwieru. nych sąiek zębów' ffi p.32 Ęgacje poddziąsłołe 2. |ub dziąsła takze. kladani.niu / ri!. Niew|aściwe stosowanie jamyustnej.foran. W\krluip on nyrh je<lnr/pu.na \\ poląl/. \'vanie na wi dodatko.31. być może rop.Ira. Biodent' colo. i pielę.IGm. foidosan) w celu kontroli p\'tki bakteĄ.lk]ladaniu kamienia nazębnego możedochodzić gacjiustnychi $Ystąpienialub zaostEenia Zapalenia $ł'kazująpasry:Me[tadent.

skalingu naddziąsło\. LiCzrrP dośviadc7enja w\ka-/uia' polqoenie prr że profesjonalnejvvykonwanej w gabinecie filakryki i stolrratologiczn}Tn z ukerunko. go leczenia.lTm polerowaniem komn i szyjekzębó\ł' ffi kontaltotĘ'm stosouaniu prcpamtów fluofu. go pmgram profilaĘk domowejoraz kontrola ."4bia i no. higienEacja jamy ustnej .na\tetna]baldziej plą..irnrukaź 4 (miejscowe).wo(zesnestaĘIme' . oklady borcwinowe tltl Il r podstawovvych zabiegóW plofilalcyce W Ryc' Zakres 9. dńgno'tyka cy' Ęka'Prochn z .W\.zbigniew Jańczuk fi & s M m m ptofesionalna Profilalrtylm wprowadzenie higieny Badanie instruktaż i zębóW Mechaniczne oczysz. E----f I 6---:f I . beu z nie Ędzie slaltecare Prcfilaktyka p. n}mi zabiegamiprofilaktun}łni w domu daje nai lepszeł!Tniki. ! $} konaniP peiriająrych program profilaktyki domowej' kórych pacjentsam nie jest w stanie wykorrać.l2s's Polegaona aa: pa.ofesjonalnastanowi prede wszyWstępem każde.tyki' Rycina 7.w ramach profilaktyki peńodontologicz.iegorealiuacji. .tlow [l y}pelnianie i Druzo wrvm I lai. do będącą stkim fazę higienizującą.bielanie ll zę. Rycina 9'1 zestawiasześć prcfilaktyki pmfesionalnejw sto.zańie koroni szyjek zębów z po|erowaniem ska|ing naddziqs|owy |eków KontaKowestosowanie profesjona|na Średnipersone| pro{i|aĘka a Wprowadzenie Zadaniem Fofilaktyki pierwotnej b}to niedopuszczeniedo zapaleniaw obębie pIzyzębia'ale jeś]i szukaporadyw gabinecie onojużpoltstaniei paqjent powinien Lam rv}sla( pft} Śtomato|o9.korzystny dla niego progrm higieny domowej.ilEpołdziałania pmfi'lakb'ką.2 133 .usuwanie l przebaMieńl Koron ze00w (piaskowanidl ll .to leczenią jak fesjona]rĘpomoc zań\łno w zal<resie i pmfilal.ud' Celem profilaĘki profesjomlrrej prowadzonej jest: na fotelu stomatologtczn}łn I ukierunkowaniepacjentana odpowiednidla nie. wanychw Emach matologii. .proflakryczne l. 1 . aniu zębóW E mechaniczn]łnocz}szcf z tf. z \łyjqtkiemlakowaniabrr.owanie I ootenone I . nej ltykon$łane s4 więc prawie wsz}stkie zabiegi plfesjonalne. E $ykon}'i\aniu innych zabiegów g}1lp zabiegów!!ykony.jpnkonlJDlnJm ukierunkowanipm z n badaniu ta na odpowiedni.| profąonaInej Wstomatoloqii' nicktóryLh nicrbędrlrch zabiegrjt\ uzu.\łan}anikontmlolła.zn}Ąn.3 przedśawiaprawidłowe profilaĘki z leczeńem w modelu uspółdziałanie Samo leoenie zapalenia opieki periodontologi@nej.

na higieny lo8icznlch.niezawsze pomocna. źerlie sąto zaleceniastandardolve.nawisająceuTpełnienia nieprawit|łowe usta\uenre swczne i pżydziąsłoivc' Zębó\'! uzupełrienia protet}. Nai jest.gdypo mzmowiez lekarzem racjonalne bardziej rlykonuje to Ęienistka lub pzyrczona asystentka. kach niedostatecznej higieny będq po prostu ma. zać obecność cątmików szkodliwch dla prz].. ne zalecenia. takch jak p\tka llazębtra. Korzńci sąnastępujące: ts oszczę.2).czle.iac na zabiegach się tycznych jest zwyklebadriej skutecznaod lekaĘa w tej działalnośc| zabiegi te dla lekaĘa są mniej interesujące(potwiejdfająto r'!5lnikisku.niu ich lampą polimeryzacyjnqUstalenie stanu higieny jamy ustnej pacjentana pielwszejwizyciez rozmową go mot]'wujqcą i instfuk.lonltn czasie. E Ęienistka (asJ6tentka) łatwiej u4sk]je kontaldz pa. dnich przylmrórt Ęienicznych'l program l . 9. cia w szczegó]nychprzypadkach irrnych wskaźni. b}.zębia. polecanekażde.a ĄPI nie t\ĄNu(/d W].narażanie ty]ko na małqskutecz.taŻa|.zeprowadzić pomocdentl. czasu m)waćsię na dzialalności leonioej.]ność lekaĘa.zębo' ssla/njl. cjerrterĄ ła]ność' sprań jej duą sat]sfakcję Idóra za]Wodo$ą po u. krajów w systemachubezpieczeń W rviększości Zdrowotnychw Zald. pdcjen. który prowadzi takie leczenie u pacjentów ze złąhigienq jamy ustnej. *pra\ły.koncentru. nieprawidłowe przyczepywędzidełek warg.svczna). żeju]łnienionych cz]anikóv anatomicznychi pato. prowadzqc ukienn <o$En4pnkałzn4 dzia. no\l .\v utrz]'.ta |ekaża ocenęskuteczności M. nieprawi. p?zębE Bardzo korzystny jest opisany w Rozdziale 6 wskaźnik API (higieny pnestrzeni międz].iw. kóW. pfeka/a.'.instrukcje lub zostanązastoso\łane powiedrriezabiegi.l też pół stanhigieny pacjenta. po podświetle.t czasu'Naj|epiej. mających\ĄdJ.rnanie pacjenta. pEyKadprzed rokiem.( sLo5owanie hl' uż}.Ą świadcf stomatologiczrrych'6.esiestomatologii stosuje się ja]T\uŚtnPii \ma€ a się iei Ws|ępną ene higjen} o( pofraw!do per\Tpgo poriomur olrp. fy dziąsła zębodotowego omz ki zgĘfo$e i kntery @c. jącej est obejrzeniewybarwionych nalotów na srwch zębach p€paĘtem Plaque Test.la1órypo\\ińen się dowiedzieć. tażemhigieny \ł]'rnaga zwykle okoto 20 minut.brak lub Z\łężenie strc. Ież i iP pnyszłe zabiegi lecznicze wykonywane w warun. k|óPy mo8q8o narrp|t\ i niepowodzenie. ków Dla ńek1órych pacjentównajbardziejmoĘrwu.Lalawięcind1widualny hĘienyjam} ustnej dla pacjenta.profesjonalna ffi Profilaktyka Badaniei instruktaż higieny Badanie jest dzialaniem profilałĘczn}m dopiero \łtedygdy w jego ł]Ąiku zbadanyotrz}'rtla okrcślc od. iecznościlakowania zębów u dzieci.ono W qdb|rĄie \lordIo oq(/nym Lwdg|nd dd. uzyskane w ogólnopolskimbadaniuw 1995r) '8 134 .\Ącldbjpgj' i nd utJate alp /auldnia pr7Jsz]osl wini( ra |.isJslenlkar profilak. Wańo zastosować zatem Ale ona nq i pewnq me1odę' niemoże by( drobia/go gdyby Wa i zabierać dużo fbt.9'2 Przykiad hóremunigdyni€zwó.ryskaniu pewnoj r higienjslkd{. eń abyobnĘć kos.lekarz sto oraz w zależności zĘczności od kierunlri i Zakrcs prcfesjona]nych matolog określa dziaŁń profilaĘki domowej Z uzyciem odpowie. ło skuteczne'a chirulgiczneczęstonawet mńej bezpieczne' Natomiast lekan stomatolog.? jako Dość oęsto stosowana umowna ocenahigieny jest Dla dobra zta.Badani€m możnaborviemuyka. po\l. od W Zależności stanu hĘieĄ' uzębieniaomz \ły.ysiło jakąś prostą. Pa. mu pacjentowiz zapaleniemprzlzębia' ale dostoso wane ścśle pŹebie8u jego chorcbyi pohfeb' do jenla należy powiadomi.]iowe w'arun. u na jego gdy teu p}. taką (pże nawetasynedka ocenęmogla p. szkolona pacjenta' Ryc. wielupa lub stwierdzenie jestCzynnikiem nie cjentóW takieogó|ne jaki mot}vującym' Lekarz nie zawszepamięta.który powinienkoncen.

Inq lub nawetniedostępną oczyszczenia do metodami hĘieny domowej.ści pa. dnio dobran].y. ]<torej udaie. Korryki wynikają. jest nasta\tioteż a]e głóimie na instruowanie pacjenta za pomocą na Mechaniczne oczyszczaniezębóW oczyszczaniemechanicznezębóww periodontologii Wykonujesię: : ] aby doszczętnieusu1ąć płJ. noobrctowąi Llltn. stano\Ąisko ProFee] Classic posia.3. godnejdla pacjentapozycji. ie jffi} u.ryl sta$zy unit..dmuchawkę. nietiephtLj nazębnpj.kony'lania profesjonalnej działa]ności tj'cznej w gabinecie stomatologicznlm. t]1n wie jest teżduże'oklagłe lustro.krnmniej luvpo. Ętnicę wol. W krajaĆh. ułabtiąjaam de.profesjonalna Prof ilaktyka ekranu fe ZmieńająC]mi się w kamerze odpolvie. gów i zaleceń profilakrycznych' Jest te'żduza ml. przed kontakow]m fluorkowariem zębólv (żele. lakiery pianki. u}. w których take stanowiska profilakt-vcznesą ]uz norrną w gabinecie stomatologiczn]T' istnieją specjalne urzqdzenia (unity).aion!. nie nąćzabiegamihĘieny domowej' | '') .rr zębówgDruga weńja stanowiska profilakĘcznego posiada niektóre urządzenia.zajmującbal. dzo niewie]e miejsca. monstmcję (instruk1aż).ienta hiqienyjamy ustnej..rniobrazami.luuslnięcia zewnqtrzpochodnychprzeba.azniejsze ulzqdzenia (strzykawko. niż stanowisko lekalża stomatologa.wane na . po drugrejssak i śli.9'3 Kof.konaniawsfystkich zabiegów pnrfi.!tpżede wszystkimjako zabiegdiagńostyczny.ka odptJrvowa pluL.LŹWięki).' któI]'m pracuje lekarz stomatolog. przeznaczajqcdo tego celu mniej rcprezentac]. wień koron zębó\Ą' jako zabiegestetyczn}i Celem mechanicznegooczyszczania zębórvjest: poprawicnic stanu higieny uzębienia plżez usu.€ wybelania dla Wynikajqceutżymania z dob|e] Ryc.kon}.lne|i nauJ. . jako za. wqtpliwie duz}.lbine(ie. roztworyJ.tkę nazębnq. pżed . r.ę prawiillouegn. któIe umoż]iwia wizualne przekaz5vanie pacjentowi niektórych szczegółówmetodycznFh. : . Należywtedy pamiętaćo modelu szczęki niektórych przńolach do demonsbacji higieny jamy ustnej oraz o odpowiednim' dość duz}m lusterku. a nociąg. przJ']padku W żadn}'m demonstmcjazabiegówhi. Zabiegi profilaĘczne mogą l. pżystosowane do pmfilak.s troli higieny Wsą'stkie te stanowiskaprofilakrycale poz$'alają paqjencic 2 Ęce.rnie umożLiwiaiqta or.'m51annwi.ięusu.ale Ecjonal nie biorqc pod uwagękonieczność zape\tnrefua skuteczności działańprcfilałtycznych.$. Funkcjonują on" 7wvk]c w Iym sam]m g.ybielaniem fębó. jamy ustnej. gierricznychnie powima być prułailzona w new-v.komfoń i \ł]'godęoraf fdobrtają uznanie u pacjentów Możnajednak urządzićtakie stanowisko skromniej.]w ce. bieg popzeduąjqcyleczenie' l.ięgu stąd openjącego' Ęk omówione powjzej stano\łiska shvarzają lrle. na ocą^viście pracęprzy leźac}m na pos/c/e8d|ne ulzqdlenia najdująsię u la.tlu. zenia z1.Bardzo istotn}Tflulżadzeniem\^r zesta.la \ł konso]i po jednej sbonie naj$. przed leczeniem periodontologicznlm.9.ku.rtecznego instruktażu i kon. poszczególnych zabie.lziĄga.jako zabieg prcfilaktl(znll .e Zestawieniekożyści \rTnikajqcych uhfynania z hĘieny jamy ustnej pŹez pacjenta s]stcmat}rznej pokazuje Ryc.rn odJrieln. lałtycznych omz skl. .łt w].Inne rczrłiązaniedorJ*. czy stanowiska prcfi]akwcznego' któr€ zapeunia moźJirvość w1.

któryci osób Prophl. nigdyodwrotnieNieko_ ku brzegom poziome.|onpgo oczyszczania sjona|nego (Ryc'9.iększenie kontak.Jet'' .do których za]icza \v i zry.lvego fabiegu skuteczność naj\. oczyszczenia Iudokładniejszego pamięta' ie nd]e^. być kąt. Eędziami ręcznlmi (Ryc. natomiast w przllraalkuistuie a n]'jest skaling naddziąsło\. skaIingnaddziąslowy koron z polerowaniem zębów i szyiek tu korzeniowego). (juf 3-4 dnia).trzy końcówki Wykonywać fawsze na|eży p2ykryd|apacjenta. końcówkami (Ryc' 9'6). ko$e' W zestawe końcówek do ultradźwięko.zębowej' do róWnolegle brzegu gnie bowiem pó|ko|iście.anych no.]ędqcego kamienia nazębnego. \łany lttpadku.']r Zabiegi Zabiegi profesjonalnego mechanicznego ocuy' zmian zapalnyci dziąsla znac7nieCzęścĘ' przejściu zapa]eńa dziąsła dwomametodami: takie mogą zapobicgać szczaniazębót'można lrT'konać usuwEnleZIo. którenieoczyruchy sq natomiast rzystne ani dobrzeani okolicypżyszyjkowej.\\.v.9.sierpydoskalingu b nego naddziqs|owego' ośrfa IA Ryc.\.ip na. pracoch.z. skuteczności s z\\.9'4).ate(zność metod jest pftestŹeni między. prze sfczają przyszyjkowa bi€ oko|ica stżeni międz]. W pł}tcenazębnejsąóko dochodzido mincralizacji $f'trawimia poulerzÓ.la' zło8ó$ia więc kamienia nazębnego' 10 1-2 mzy w rcku.narastaniezłogów bardzosąókie' . n kątnica wolnoobrotową lub najlepiej kątnca w zapaleńe przyĘbia. \\'Źniaprzez stwoEenie bezpośredniego fu jonów I' f powierzchniqzęba(szklilra.twJlYąją'lmi niny duulr'ęglanu sodu' poifiehza i Wody (t^v ''4'slt'u'r.lr. systematyczne jeśli jest utż]arny.]."Ą\anc Wtedy potveb' nia dui.profesionalna W Prof ilaktyka kontaktowegofluolko.yższq Aby uzyskać sie l]'laiduja prĄTajnuiej nie zębówi abyzabieg był .ldlią. odpowiednich gó\. \Ą pvc. cemen.rn ffi specjalnfmi aparatami (Air-FloW Prophy-Max' u\tr|cj' jest ."szcze do wpychajq a dziqsla.fębowe'ce. l.lonne prą' uryciu apańfu dźwiękolvego zębówi pEestżenie szyjkowe obu Sl.y prcfi]akryczną Prophy uż]Ą'vajqc jest jednocześnie hĘieny jamy rcżimdomowej szczoteczeki 8umek oIaZ pasĘ profesjonalnej. ) piasko\łanie)'Tę metodę stosuje się zwkle do sĘ z ocz]sz&aniaZębów si]nieplzy!\alt]łni. j. jącychzębyitp' zo.5)'Zestawmoże $zbogaco.e$'nqtrz.ka|inguna.ych dziąs|owej od ruchypionowe brodawki dodatkowe ale siecznym.ihy praLlmie. teczne w pfz]padkLl ob€cności zminefa]izou. pEede \łszystlomsieĘy przebańvieniami2 pochodnl''rni rrniueNa]ne kirety (columbia)' zie możnateżużyć st(} nazębnlch naddziąsłot'lych Do usuwaniazłogólv ultradzwiękowei dzwię. ruchypoprzeczne resztk|' zgarnięte przestrzeni międzyzębowej lę(f. iT umożlińcnie skutecznego się aogów ru szkliła przedmocortaniemszynunieluchamia. lub ulhadzwiękowego.co prcwadzido odldadania doskonĄłn podło. będzie ny dodatkoi"']'mi |ub pó|ko|iste' szczotecfka gumka nicqruchy jest przy Usuwanie Ęczne złogówrrazębnych bafiIziej plzedeWszystkim oko|ice Wtedyoczyszczała niż W międf\.żeLlsuwanie plz\'nainlniPi b\l Powinnn WĄkon. nazębn]'ch w pełniskuteczne.9'4a. suje się ólłrież naIzędzia profe.'o .lngólrrie u nie.it\o\. naJuĄĄ\€ n ie ale szczot€czką stożkowq jethałpodubna. rnożna wykonywać zębo!\. śę N{echalfczne oczyszczariieZębów nie jest sku' żemdo zatrzs'1nanja miękkici na]otówstwie zapobiega złogów Wstąpieniuzapale. Ryc.5 TEy podśa Wowe końcóWki do ska|inguu|t6dźWięko wego naddziąsiowego' t.rt l roozt \rl-ol\\ \Ą knnuie.Wacze' końcowejfb.

do1.uslł'cunc (fenomenakusł.czn]. n](hó\\ . "fiidN ".obh użr' \a pmUur| uż}lla. a odch]'leniejej nic możepvekraczać 15o. cjenta' operator Zaś' dzięki lr}godnej s$'oiejpozy(]i . podpan]iaĘki jcdn]m palcem (zw]'klescrde(z.bciej' deli. kątem do opercrł. L]oLrpi Pi. t F fi Roz\ażającuż]'cie narZędzinależyshlierdzić' że ska]ingnalfędziami Ęcfn\. ]epiej oraz Z mniejszlrn wTlsiłkiem' Jest to L. nJ'm)na Zębach s\\. skirn.lvego rraĘą się do ultmdŹtjękowego nie oshzenia.ied/ą. uchwltem pisarskim trzcma fralcamilub uch\\. pacjenta' Nie rqmaga użJ'cia cji leżącej ssaka' lecz hU. Wlaź iw}ch(10P). kowei l r fir.o\adzenia ostżapod odpo\Ą.rn 7abie8iem' bachpacjenta następczym z wygięciem nadgarsiku W rękiWce Niezalcznie od poz!'cji pacjentai operatora bar.r pd. ś ej' ii ró$'Io dla pacjenta.fikowanym u. nie d]a nujące{o zabieg' nalzę. Ry('9. mocniej DaĘędzie Ęczne f 1r0x0zl.ln\ieis/\ po/}.h\'1].a. gle do powieżĆhnizęba'a usuwanie7. możepŹep.1fildN lttaści$. katniej.eodn4 pozJ'cjąleżącą mużna unsl..lni jest prostszy\Ą.o.1pa]cu to Ęki.Wiście stosować .r1pełrrień' Szcze.' korzenio\\. odpowiedniejakĘĄ\acjinażędzia (lł'lko\.v4 131 ."r"dN *.iki€ g oska|ingu tem calą dłonią).owadzićzabiegsą\.cl il ia' iolu]nt'.reni' napiPLj. tr. doczności.Inim powierzc]I zęba.kmbiaialh iJ].vptż}.*\$ unane fasail}'dotyczqce.rdlo irtolnp \\ pr/\fadku .'poz}'.|ibrac]i ie w \Ą''!niku koircówki' \Ą]Ąt'ołującej ka\Ąlta' gólnie łatwo możnaw ten sposób uszkodzićcement cję i prady a|. Bardzo istotne jest utv1manie rórtnoległe lub nalzędfia u]iradź\Ąiękowego stosujesię nrm prawie równoległekońcówki do po.ojej le\tej Dadentalub n. co niesteĘ czasem jest nieuchJonne' $\. Plfesu\Ą! się Mko lekko końcóu.t"dl .|']akt}ryacj narzędzia' dzo istotn!'\1T]ł}]1.!.kęńlrrrole. paclkunalfędzia Ęc1nego).1[. |Pżą' /a.$ .mnjei..w prĄ.tem pisar wieocbrri zęba ustawicnia końcó$'ki Lr]iradŹr\'ię.jeśli zuĄ'te.^id'. jak i t.\" dżWiękoweqo.h.|l.ancj padku narzędzi Ę(żn!'clt i ń\tnoległego do po.( i bclpo.Izia Abv b}'ły skutecale.jak i operatom' Dla pacjenta skaling moze b}ćbo\Ąiemniepżiemn}.katirgu. ..'' na skutccznośćczasochłonność i Zabieguma ńrmież \ĄtaśCi\y dobóI nażędzi. poddfiąs|oweqo oraz do ply.ego uch\Ą}'tu naEę.1. ustawenia i p.r' pżlT.musząb!ć \Ą]'mienione' są \Ą]'konującslGlin€ naleźvocą. n]. r ultJadń\ięko$e BJ'c' 9'7).linnl idgu'JP. terólv na powienchni szldiua i r.IZia(zmoil}4jko\an]m Ryc'9. do.IPL'no.lm mo/e on Ryc'9'8 Podparcie bezpośr€ d nie rękipacem serdeanym zę.rnr|rricj i rvi.ie.zlarzn..7 Uch\^łt narzędzia zrnody.\Ą'ieŹchni nie Jąc zęba.nn.cą/ szczegó]riĆ nanędzi ęczn}''ch (Ąr' 9'B).profesjonalna Prof ilaktyka aparatuultrad^vięko\Ącgo jest obojętne w}'ko. Większc odch]'leńe pnr$adzi do poi\'staniakfa.lilkuti' rnoMlęU.logów następu.6 ZesiawkońcóWek naddziąs|owego do ska|ing!u|tra Wfbogaconykońcówkq da pacj€ n tóW nad. Ęcme muszqb!''ć dobrzcnaostżone'Końcó\Ą'ki apali1tó\Ą' Clo j dzłięko. na blt czasoclrłonn}..

ścierania bez porce. ubJ'tkikości sĘ tych miejscachgłębokie t\Ą. szczegóIoiena powierzch.amowedo miejsc. (ryc.3 mm.a|ninopńr r ru. sze zmęoenie operatom. Wargi poli. duza do zeszlifow:ania Pi|nic/Li dirLrnenlu$e .tychjednostrolrnie ziamem .ostka Nie zawszeje&lak koniecare jest usuwańe ta\aystatza kich urpelnień lub korcn' Najczęściej tych miejsc spe. na się I odkładaniem pMki nazębnej szorstkiej. szyjkoue onz powieEchnie korzeni zębóv)' ewenfualnieZułciem pasty l paskami ściem}rni. dą'uĘbolvej.zwTotny towującnadlniar. Ęmi. wość tych ruchów jednocześńepozwa]ana obu enie !!ygład-z kŻwŁn koŹeni. lińa sz}tkie i preq'fyjtre usunięcie na\r'r'isu brzegukorcny nienia lub nawisającego nawi.nyó możla \iPwielkie rudmiaĄ wype. powodujqc komórek bakteryjnychw. tr. polemrtniczejlub bez. ich ffi przy mocńejsz}m (dalsz:.2 mm plzy sz}'bkości na tys. powierzchni. chó\rr' mmutą \ty. cowanJłn uchwcie L}I. mog4 się dodatkowo chu obmcać dookoła szlifowanego obiektu.$!. powodująsąńĘ detoksyfikacjępowieżdni kc e. dotyczy to szczegó]rriemało w rowkr. Polerowanie skro.\tŹnjP re.\Ą}'Dolerowania szJiforraaych sóW a \Ąoll.9)oiaz past do profesjonalne' szczoteczek go ocz}sfczaniazębóWstosującruchy póIobroto' szczególnie okoliĆeprzyszyjkc we.rg:ladzil(a. spiłowanienawisów i wygładzenie Profin' Zestaw bardzo cienkich pil. iu m prĄ lel. niac.ldól1P z sztek pokarmowch i ptj.aEają \/r zębodolowego. l. łatwo spi. rt1'rnlub woJframowyn o różnejziamistości.g i Podczasskalingu naddziąsłovego poddziąsłowe. i trifuIkacji i m klasy roay. lzenja'ńwnieżpoP'.|ność (do507o) mniej.otnego. \'r' sz{2egóInie okolicyprzy.z.profesjonalna ffi* ilaktyka Prof w Końcówki apamtów ultradźwięko\Ąych pońw.Wpro\tadzić doprzestrzeni go mię. tach.towe moż]na często też lanot1rh. w zwrotn}'m sześciu Ruch posuwisto. aby osiągnąć \tą i powierzchniestyczne. ściobrcfu. zane z kawitacją. $1'r. Poddfiąs. gła. banej języka. nawisykorcn akrylano\aych. d/ialanieu|]cniaia( 7wiq.\łyiku fe.'k.iĄlpeł. Hi cy Pmfin ma zasięg l. Dodatkowegładzikiplastikot{ei &ewniane s/ijołanego mjejŚLa. nień }rlasy u i v (szczegóhjez nadmiarem)omz z ńeprawidłorlych \'f]dadówi korcn' sfcfególlrie lw. umodiwiaja$yglad-/PnjP gladziki kdtniq Profin pra(uid nd Pniul.Liamento. WieftChnią powierzchnizębówmożna uykonać: PoleJo\łanie pny użyciukatnicy i kie|ichów lub x masz]'nowo.wych kamykami i skuteczniespiłowaćWgładzićcienkimi po diamento\a}{ni odchyleniubrzegudzĘsta' za|eł i ska|ingu jego skuteczność od Powodzenie (Wypolerowania) skrobanej Wygładzenia dok|adnego pPed: powieżchni zabezpieca zęba. cjalną kątnicą nicźków o 8lubości0'2 0.tnj"ń też zeszlifo$ać metalov'yn paskem szldistlm' um} małe.'lub pod.zkóWszornĘ po. możli. Ęmicy zostająufikso\łatre. z lub dzikiem umicsrczonej w1m uĄr iem pash poleruiqcei. a nawet metalo. a pracujq Ęlko ruchem posuwisto. plasti]ow5'rn drewnian}Ąn dodat]ro. o różnych kształ. palenia tkanek przpębia po kilku miesĘcach 1w. p kątnicąPrcfin z pil iczkem \'r'olhamow]'n. prfewagą groźnych beztlerro*ychbaktemidów W lr5mikuza. b}'lo ku.2J.cbllo' ksek posiada na pole gładkie' polrrte śmdkienszlifują(ł'm w środ. abymożna punkhrslłrcal€o. n}(ni: naniu z rrafzędziamiIęCu i cuasu BZ . i: nie uszkadzająpowierzchni kolzenia' ]zape niają lepszy dostęp do ńektóIf'ch miejsc' do a w szczegó|ności bi. na niekorzystnie działają przyfębie nawrsal4ce się po$oduj4/ah7}m\.lajaZnaczn4oszczę. dziaslolrcj' 138 .przy.tkiba]Ćeryjnej. pelnienja. ńżnych pozycjach. 9. dostępnychmiejsc (powierzchniestyczne. ' u1łolują zmiany w bakteliach.irn posuwisto. ciei ziamistości.j i dwóch biegach: wcićnię( idt do k.hstycznycĄ i. pokĘ. umoż. ńe . .m)wciśnięciu do e majqc możIiwo. wanie ścian nomenu alrrsrycalego. go napotyka się nierzadko \'r'obĘbie szyjek zębów nieńwnościlr1mikającez nieprawidłowch r{]!eł. drażnieniem zębóW.i kamieniern diamentowm o odpowiednimkztał.

tu wane pżez pacjenta lub lekarza do wyłącznego o ńżnej ziamistościumożliwiablokowanie oti\'ar. eprzAdwrikdnipm llz! mcdrani?m)zabprpierzric( nych omz innych nierównościpowierzdrni ko. lł'ch kanalików zębino$ych oraz dl.Pj' z lvęglot1mi.h.9are (bardziejmiękkie)oraz szczoteczkio róż nych ketattach. czych. Zawartośćhy&oksyapat]. ale tylko korcn zębó.A' (P'elątine sioit!)' Do polerowania zębów zaleca się wartości RDAmiędzy 8 a 40 i BLĄ między 3 a 15. fluol lub hydtlksyapaĘ. opisane kątnice dzeń twaIdychtkane]< zębó\qa szczcgó|niepęknięć znoszącbaldzo skutecznie Fofilaktyczne mają dodatkowo tę zaletę. warunkujqc]'m past' kłzylowego fakażenia).rni Z diamentow}m' red|cic uc/u]eniowe' nje' PdŚa Proxf1moŻe \a]cĄ ją pneLhot\}Ąa€' M lempPrufuJ7P pokojo\\.s/czŹnia powierzcbni zęMw pveznaczonych do Wpetnienia p. a Ęm sam]'rn do ich \'nętl śIiny ron.rrunelAbra. powodująrozbĄzgu past]'' nadwrażliwość zębów ffsffiCI@8 & wewe lgpapp oczyŚzczania zębówmajq Pastydo profesjonalnego oznaczonąliczĘ RDA (RelotiDe ńżną ście]. ostatnio dużąpopularność zdob]'rvajq specja]ne sjona]ncgo i oczyszczania polcrowaniazębów: r.t.|aniąją(e pŹebaflr'{ień.ld do p\'tki nazębnej i polerowania o BDA 7 plofi|a|dyczna polerowan zębów z ma|ą do a Ryc.r\la 'r zcrl\ona) usuuania drobnozi.'Ąno]ac a metalow]. ne i ekonomiczne rofńąfanie. głó\'r'ki pla.oprc(/ srodl.taściwości 78odnie stikowe mogąbyć teżpo oczjszczeniu pżecho$lv.gąż fluorck i g]kirctami u]tradźwięko$]mi poddzĘsłou]łnl: utwardzając s.ita)IubW. .pasta śrcdnioziamista (zielona)o RDA 36 do usu.obnychuszko.:pasta Chema-PolishI (czerwona).'l. iuiaparatem Air-Flo!! Prophy'Max lub Prophy-Jet. do usu. pro{i]dktyt.alność.litolu bia|e (twarde). pokĘvciem t\. są \Ąlmienne i usuwaniań'tki nazębnej' tycznych' którc moga b}'ćużWane tylko jednom" obie pasĘ Zawierąjahydroks}"paĄt }łĄ.sldadnik te bloku.fkliwo. przecirtpńchniczo.o|iq' Glrilrki ich mają . plcm!. nic za. ze nre ccmentu korzenio$'ego.możeutfudniaćjego \łytrawie. wiprają.ł pasta gnrboziamista (niebieska) o BDA 83 do usurłaniapŹebalwień' . gruboziamista k4tni(.óv liernr.rmi.h i polerowni.Pasryte za.profesjonalna Prof ilaktyka @ Pasta Proryt to zestawtnech past do profesjoi zębów: nalnegooczyszczania polerowania . Dentin Abrasi1.obnozramrInnym świetnym rozwiązaniem tego problemu sta do polerowarfa oczlszczolych powiencbni główki plastikowe katnic profilak. jcdlesopatjenIJ. szyjeki kożeni zębó\g . Wymienione odmienne\\. ją otwarte kanaliki Zębinowe. kielichy pasty te dfięki zawartości fluoroaminy i ks1.Wania rcsztek złogó1v nazęb. przed przenoszenieminfekcji międzypacjeltami' a pasta Chema-Polish II (niebieska)d.Biocer zowo (szczegó]nieu pacjentów obawiającychsię o zńżnico{anej ziamistości oraz różn1m składzie.Wniczych qiówką zawieEjącą try meóanizmy usfoe|niajqce. krwi i bakteIii. działaja PasR Pm\Tt njc ndleĄ slo. uż}4ku IPs||o b. z przeznaczeniem.9 Kątnica opńcz n'|aściwości ściemychi polerc.ancj n].]rd/o bP/pi.\ar2 Pasta chema-Polish to Zestawdwóch past do pmfe. przed zabezpieczajqc nad\łraż]]iwością zębów' 139 .\łania nieróimościpowierzĆhni korzeni ZębóW ' p.?nP o ma\Ó glduka.o\ła(do oc7].9. E.'kiretą GĘcey po skalin€! poddfĘsło\ł]m nateriałami złożon}mi do lakowania.

.25"% szyjek Naf nad. Fluoridin t) 140 . że z regułykontak1owegofluolko\Ąania powierzchni żyteżpamiętać.a szczegóIrie cementu kolże.1jetlnomzowo. s. l FLuormex f) że|(1'25% jest: ce peńodontologicznej .facz a. z. po ska]ingu ĘcznjĄn pIzy niepmwidło. \Ąi/}slkje metod\ me(hani( /ne8oo./}5/l. Fluocal (10/. nej oraz ionolole7y: (dń^rięko.krctnego lakienc\łaniaw ciągu mku co ffi r. tych metod nawet lo-krotne. się pojonoforezie'Naj\łygodriejsze pacjentaoraz nąjlepiejbezbańme. sk]r. (metoda nie r2%NaF nia bmzd..Należypamiętać.towegofluorkowaniazęMw na]e.lnieniamateriałamizłoźorytni do lakowa. śę ZtJ'n dosił lub nadwmżliwość cie leczenia.\Ąrażliwości zębówpo wy. pie. Duraphat (2. F|uoca|(2. plyn NaF) r F|uorrnex (]%AmF) płyn raniu ze_ oczv.{. nia lekarfa (hĘienistki). zębówpo trch zabiegach' i Wńór metodyza]eł od upodobania doświadcze' .rn) połierzchni zęba.jadólv na łyżce ind)Ą'vidual. zębówm' in. Fluoca|że|2.fwadkach przlnajmniej +.l Metodynuotkowania nadajasĘ do $Śzys&ich zabiególvocz]szczaniai po. bów faró\Ąno szczotkąobrotową' (]'250ń am]nofuorki) ! Ernex ńu zębów oraz po skalirrgu i polerowaniu kolrn 6elee (1'250ń amin0l|uorki) kontalto\Ą€ fluor. F|uocal (2'75% NaF) żel kowanie zębów. NeutralFloam 1% & zabezpieczenieich przed prócbnicą. E Utrata ta możebyć w niektórych godnie)wcierania.ale mo8ąbyćprzy. Knuisona) r5l Kontaktowestosowanie IekóW .Zaopatfzenia ko. przeznaczonych lerormniapowierzcbrri i do u]pe.krctnegow ciqgurol. nie prcpamtu. stqd Iriezbędne Podczaskontal.u (co2 ty.iunalnvm jak i po piasko*a. Gelee F) m zapobieżenie żej1qmienionych Zabiegach.L powstają obrębie2-3 mm w tej Mjwiększe wibncje jest zastoso\łańe jej zakońoenia. Bifluod l2 (60/0 t) (żó|t€ ) b barwione .W Tabe]i9'1 opisane są cztery pod. s./a(ZJĄMid( gahnefu oraf od okolicy szyjk zębai pżesuwającgo w kierun. jPs| /as|osowŹnie kor$lne rqm uslrwieniundrzedlidlub /bJ'lm(! nlm nd. %t) ] . sienia rradlłraz|i\łości na cz]ną znacznej uraż]iwości bodŹce tenniczne ny zabieg po 2 3 dniach' stoso$€nie tych metod pńchnicy !'!T'Inaga| \r'r' zapobieganlu i meĆhaniczne'g p. gdyż utrudniajqwl'trawianiaszklilva. ku bżegu siecznegolub powierzchni żujacej sl. lel(alfa sąlakiery dla dolosłych . nja pred po/abie8ot\€Ważlit\oścĘ W niowego' Zostajq otre najczęściej'Zremineralizowa.żew końcówce miesięcy. od & 2. abyskutecznierozprowadfić pajat fluorko\Ąyna powierzchrue zębówtrzeba: .ute(żność uz]slalje łcrenia paqjenta'Najwięlśzą d]a lony pozwa]ato na równomieme rozprowadze.75% żel F) .zr Po merhanicrn!mprofe.ol. i szyjekĘbóW należyzastosować . pacjentsię s4ieĘ jeś]i ts zlvalganie nadMŻżLiwości pojawiła w hŹk.26% F) (6% . stawo\łe metody profesjona]nego'kontak1owego na indywidualnej ok|ady |yżce fluorkolr'aniazębów celem tego Zabie8uw prcfesjona]nejpmfilakĘ. w pŹ}padku zaś1lysokiego rruyka pló{haicy cztery razy w rok].75 r ELmex (1. nych warst$' szk]iwa. biegi zawartew Tabeli9. Fuol Prot€Ctol{0.lo'ot\ai nl(hJ póuo|is|e lĘd/el|a. zębóWjak i skafing z polerowaniemkomn i szyjek poddać slinv W (elu /abe/pieczpzębów prorładzqdo pewnej utraty powierzchow./ania oczyszczonelub $yskalowanezębyktóIe chcemy fluorkorr'aliu.zoneprzcddosleppm Śio\uje Cie/d.powinnybyćosuszonei zabez.Polish I i tr nie posiadająfluorkóW Tabela9. oraz po skalingu ultradzwiękou]łn przy odchyleniu końcówki więcejrńZo 15..Profila profesjo aIn n a kontahoweqo gabinecie w Pasry chema.i. celu zniepotrzebnyjest uwkle powtór' ne w ciąg! kilku następnychdrri. pre.

stosu. ani k"vd}n]'i 1 g \molu' Stosorr.10 Ustawen]e końcóWkAir'FoW pod ką na ci\t'lraktełjne'Zastoso\Ąane po\rielzchrię obna.! e pl7Pbdn\iPn Loronis/ljpl.l'ch gabinecie tkanek' Natomiast w celu skutecznego$-vłapania $TkonJ. n$'vane \Ą'domu.ch' oczyszczon]. omz byćstaleskiercwanydo tegomzpĄ'sku' UzyskuJe 5lę plzJzębia' $tedy teżznaczneznrniejszenie napJlelriagabinetu '2 Ę'gacje pr/-ebanĄienie : : to Zabiegusu\\'ający ](o.ości Ryc'9. i d(lwęglanu sodu'Należy o ny śluzowejnie drażńątkanck jam} ushej.aby 8 1.d}. u.profesjonalna Prof ilaktyka nic poulekać zębów 8ruba \\al:sh\'ąprepalatu (chodzitu sfczególiie o lakier).'ó.$lot ssaka pourflcn todq piasko\1'ania. metoiIfie \Ą.lrTażIi!. ani tkankom zę. SkielD$Eniesi]nego je się je 2.'aniem uż}duodpo. przy Zostać usuniętetz$'i \'viedrrici apantórv (\a.Flowl Pmpht.odzeniem]akiery cblol.r\to\o\rdnipm .Ljerouż l s'"|ronqLlna Ly' Lip".. ba i abyb]''ł w]'ch$}tłlEny plzez ssak (P'}r'9'10) Nie ' ńe hamuje \Ąfrost wie]u patogcnnych bal1eńi może tr ogolc. Proph]' Jet). nia na t$'anie tkan]<izęba po$.lvilśoci) te plepa.ęboM mP. ki.'ciemńa lakiero\ł?ńa po\!]nren i $'l'Irosić 1'5do 3 minut.arr}' oilsłoniętc na loIze.\Ą€ mogq bJć r. pńcbnicot\. nie szkodził tkankom pżpębia.5godzinypo zabiegunic płukał nie pit ust. do Z\Ą]'ldej lub 0. .a i ustarvieniukońcó. wieczorem e czyścit i nie a zębórt Po zabiegachmechanicznego oczJ'szczania zębó$' i po skalĘu z polem$'aniemkomn i szJ'jekzębów. rJżeZ jad:l.. w pż}'pailkuposicdzcnia od u bźk4 oko:lo minut' Patjentowi należyzlecić.l'Iax. glanu sodu. lecz Zawsze kieszonJd.Ęt 90.akier Ceń'itec Zawiela l g acetooctanu c]rlolhc.clych i zapa1eńoti\'órc4(h' padaniastrumie. hekydj'no\re. Ęt od a oba roduajelakierólv (fluorko\łei clr]orheks}. 141 .lrody i powiehza. któIe mają tnvałewlaści$. 6G{}0.uwę.Uh.v.|ości (oko. gdyżtaka gruba {'arsh!a po stwardnieniułahlo odpadnie po $'tarciu ]akieru ]ekko gojesfcze rozprowadzić po\rietnem. lo\ A\alcr Pik Bro\\n.\Ą. prleban\iają tkalek zębai bło.lvan}'ch lv stomatologicznlm możnateżza]icą\. si]n]łn pląilem stężonegopo\ĄietŹa' wody mogą b-\'tnad" i poddfiąslo\te (patrz Roldzial 18)' Naddui4sło.!t'ody rozhvolu clr]orheksydrat]. Iłgacje naddziąsłowezastosor'r'aniem z so.ch zabiególt' i łąQnotkanto\Ą.1ko.ki apaĘtu ta\ ab}'tensilny pĘd I. / /. Czas ekspoz}'cji na oez dostępu mty ł.iedniclrapara.c: nrzprysku si]negospray'ufa{ieńjącego p}. mn zębórt pochodzenia ze{'nętżnego(palenietjto. tem 60 80'do powlezchniszklwa i odpowi+ żonJ.ł d\\.02 0.3 mzy z pverwq kilkudJliollq' łoB00kn'godz') w sh1]nę kies7onkimożełabvo dna plzj'czepu nabłoDl<orvego spolr.szcze8óhie cementukonenio}ego' pĘdu o duzejsz1'bkości 6 miesięry W celu zniesienia nad. uszkadzabońem tkanłi pr4zĘbia ga\ĄCzo przed próchnicą koEeni stosuje się je Ćo i zęba. prze.rbata' nickóre pokfnn})' k1órc mogą piasko\\.jnien mieć około no$e) moź]Da stosorvaćnaprzcmiennie' Zapobie. Z możta też stosou'ać pon.06%.odować odeńla[ie Do profilakĘ'rzn}.ego ocllnę powietźnąr'!'głębi oraz peńodontologiczn.ch kożeni plzjĄĄ'iemjądo ce.. pźy użyciuodpolr. Philip. ńu' ka$a. he. dn e podśawien$aka podczas e Ó.on.Z|sfczada f? mentu korZcniowcgopenetrującna głębokość 100-500 /'m' skąd u\Ąalnia się c] olheksJdyna (l p92 cm2 powieĘchni dfiennie) do śLiny głębiej i pamiętać odpowiednim Nie do tkanek Zęba.

szczepó$'baktelfjn]ch. poddziąsio!Ą]ych Perio.ii sttumieniawodylub zastosowanego mz.ane M . ten tematZnajdują poddziąsłorve mogąb-vć $-\kon$\ane też Ę8acje W domu (końcó$ka Pik. że niewielka popmwa hj€ieny $' zapaleń h{oru do kieszonekprz]..Ii]. stępne do działań profilakĘ'czn]'ch są \łszystkie trz]'' n \ i h ^ \ } q \ o d ą P a i j P n l \ L o n u j Fj P \ \ d o m u j P .:u gospodaźa.oyć\ł-1''stapie1ia nazęb.. cho. lakt-vkiw redukcji częstości choptfede $sz}.szlrn Zabiegiem(pabz: Rozdział ' 1?) powi]łania ńektórf. W poprzedrrimrozdziale podkreślano profi.n. przelranłień uębów skuteczna' nie pozosta\Ą.lania zętj'czn$h mogqdotj. Inne mzch\t.o( hni' y /ę.otne' dziło Eozdfiał18)na: penetrac.]] Końcówka tU dani W m eiscu kątnicy rbinowe]' lanki stoso\łanesa w niektórych sanatoliach.rpn. ja]<profesjona|ne i mogąu niektóLlch pacjentów\ł. pluJzębiu (IL1fJ redukcji szkodlirrt.stkim o zapobieganiepien\. bów po usunięciuduą'ch i lrtard}'chZłogó\Ą zęMłl p.Zębnych głqbiej prĄ.Lo korzyst prz]zębia' r'.tki baktery} fiJal.Pik sq bardfo skutĆcznJmuzupeł. Prk). zębort1. bó$' i chorób nieniem i[.lani. !\ladomo bowiem.Ą.3r4 zabiegachchirurgiczn1'c}t polega.ch. i poddfiąsło$e'zaIó\Ąnodomowe.Izi o e\Ą'enfua|ne zastoso.niennie monto.rea]izowaną fazie podtrzy.gadi domo\Ąych pacjenta $'l'kon!Ą.iająca i w}Dehień' Ęgacje nad.gotowani' jednolazo\Ąęj prcfilakb'gnej dall.ch. kacji $upo\ł€j. lub lvany lub znacznie słabsz}] staci siedmiu słabsr-ych stlumieni rofproszonych*' siomatologiczna profilakĘvka plofesjona]na jest jĄgacjedziałają i bar. ]B /ne d jlość p\. Ryc' dziasłow. niają.ch zabiegach po profilak.umieńpEery. rozszczepiony. cfJ'rrniki etiopatogenet$zne' SĘd dfiałania pmfi.co bflo.Pocket !\ aparacie \Ąater.a Ę'gacja poddziqsło$'a Zastoso.prof Prof ilaktyka esjonalna jest w-vkon]'wana $lrńem rozt$'ort ch1orheksyd]n]'' Metoda ta jest bardzo \r gabinecic co 1 2 Ę. wiedniopż]. lv większości rozwinięlr.Inympoleb n}. specjalnychustnikórrrBliższedanena zastoso\Ąaniu sięw Rozdziale lB.r plż!"Zębiu.Izi w ej Natomiast iłYgacje (szczególnie naddfi4słowe) mUjql lRo/d/i. naMe| ty\łiclajq firniejsz]'upA''Wna no /dlr/\'ma'' .Plk do iĄ€acji profesjonaln}ch ją w]. okolic-r'implantó*.?\.ch' 9'11)' Można \\aćw każd]Ąn unicie w miejscu tuńjnJ: Końcówki do nadclziasłorrfrh irygacji Brutna i Philipsa mogąda$aćjeden silny stl.ą \ .2. 6ę2 p6 a pżede \łszystkimz hĘienistkami i pżeszkolon}.\'a.cz-rną drl. rv po.ch cltokin w Natomiast skuteczność dfia]lańprcfesjona]n}'ch jest plżestrojenia miejsco\t€j odpo. lub w gabinccic stomatologicznl. t' l.n''ch chorób prz}zębiazgodniez darrimi zaprczentowanlrni$ Tabeli 18.Pik irygacj] do nak|a Ry('9.l falic.\" u'ołać baktelienię lve k1!i' jeślinie zostanąodpo.f}' niedolda.godnie. to szczegókriĆ w wTdku dziaseł' obseńtuje się zamiennej ledukcji niektórych bezt]eno$']. $ \r.szorstkości sz]'jek $'aniupoltierzdni zęMW omz nadumż]]i\ł'ości Zębównie zabezpiecf on}'chlakic. końcówĘ furio. \łie. gó]nie hfeciolfędo\\Ę. końcówka Peńo. pr4.Ę $'tómq.kianBt]iotJ'' \€nie ku' na godzinępżed pieM.Li dla]dn \\ profilJkĄ( P pl.]. a a profesjonalne. Z den raz dziennie. rolę skuteczność Ę'gacji pod. tię rtżni. a niekiedyjeszczejest.\.i nadiIziąsło\t. Ę'gacje poddziasłorte prz]'lębia' \\ prz1padku próchnig do.kuIP(/no. Te rozproszonerozszczepione ie w faostżonych stanach zapaln!''ch zana zdecydowanieze średnim peNone]em' .m(specjalna pod.chkrajóW ZachodnichZńą. a szcze. lakB'czne dobże ukierun]{ollane i systemal]'cznie 142 * W obu przypadkach słab9e irygacje pEestawieniu te uzyskuje po odpowedn]m się końcóWki' . na mi as!stentkami.D pnr.kowT'm.cm fluo. zwiazana głó$nie z profi]akq.h^rnh\ nej błęd. jamy ustnej obniżaskutecznieczęstość padkr iłgacji poddziąsłowrch.ch działń promocji zdfro$jaomz plofilakĘ'cznej edu. nego niedocenianiatej metodf: l\lnicjpl orazbdIdliej ut idac. prz}.. 12.stoso\t. i PGE'.rl S\slPmdh' d/idl.

ta]<ie zabiegiprcfilakbczne na sonel może\ĄYkonać wo|n]'mfotelu lekaża lub na odtŁielnjtn stanowi. i kircty uż]''wane aparatach ultmdźlviękowlch sloltecaność w jest fesjona]nej ogmnma.abyb}'ło jamy ustnej'gdyzpbtła bakteryjna ne .' donLu ie.edni nia wTmagają \łyĘcmie naEę. nisr. skalingu 8ładzenie NAMĘDzIPERIol osrnoŚĆ r osrnzm.'ygajc ic zaś bla uważana rrryĘcany qrvieIania więkzej siĘ profilu|t ki v'tĄila] bo\"iemz ulnanpj pyc]rnarzędzii konicrzność n1.]5olo' 0becniebrakjest tego odnośnie W5kaźnika' \Ą Lq |ępyLh rral7ęd'.a na\łetstrachu pacjenta'ostlfe. Szwecja 8.\.IZia Ęczne. Tamjdslu. a więc taniej niż stanowiskolekaŹa stomatologa. kamień. moźliwia procesyregencracyjne tkanek pz]. w ei.zapoczątkowały p|astikowym powoduje zesklob}Ą^/anie de|i. pe\Ąne obecnieistniejąjuż takich aDz. rych jednocześnie niekór.dotyczqcych wież{:bnie. co unre.tępeostźekruszygoi poleruje. a rcalimwanychprzez ś. persone]' działlB).B]. osób dotkniętyÓ chorobami przyzębia.8o/o ! Finlandia 4. CóWki odbijają nie świat|a. urządzonyn o wiele skromniej. Ęku. rdżnit po pociqgnięcie owaniaopiPfupeńodon|ologi.profesjonalna ! Prof ilaktyka peńodontologiiDlategokażdy le.może być też bafl]zo negat$Ąnie odbieran€ poprawie Ęieny opemtomdo tę.ekcre jedMk zad.a creĘią..\łykon}Manie i koEeni za pomo. t 1.rr zużyciamusząbyć*Y. ostre dzĘslone lub elektryczneszczoteQkidźwięko\Ą. pŹez pacjenta. cie d}skonrfoltu.u$ar ni zupełnie wyeliminować W pżWadku chońb pląfębia .ująsiłępotrzebnado przeplD\ładzenia na zabiegu. za cz]'Tniketiopatogenerycz. Nie ma jak doĘd _ możli\łości pofilaĘcznych dzia.W}Ąvie.Nie możnasobie obecnie (dń'viękotlych) ptzlpadl. bezniej wT'obmzić jej zasady oczlrvi' karz stomatologpowinien znać ściemoże iwkonjĄ{ać zabiegi profilaktyczne' ale jest o wiete kożystniej. dziach tn4cYchzna&nie rcdul. dotyczą.0% ..6o/a . choclź nic b}'ły one jeszcze bliżejokeślone. istnieje (nieW charak' pracującego fote|u przy Wyraża odsetek W asys9 łedniegopersonelu' 1982 r Według terze ten śozodsetek Wynosił7: 14. finniejsząją \!5rsiłek operatomomz uczu.KieruneJ< prowarlzi.Wana.kobiet ciężamych.e' ich pozostają szare. fazypodtfz]Tnujqcej leczenia(IJatż: sz(zegóIrrie Roz.ly one sl. Norwegia Wówczas danych r w Po|scewedługdostępny<h pEekraczał danych nie ].Iln 143 . lwjątkiem metod poz$€la. a pnede wszystlom ekono' je micuniej.e chombyogóhe.ls WskaŹnik. Pżp. stkich prz1padkach' szczegó|nie a uwarun]{owanych ńefzdlni cementukoEer owego. skalery periodontologicarej plDfilaktyk pm. z Dosprawdzenia ostrości jących na fedukc.$zmamiają ut'czucie do. sku.5o/o t Dania 9. instr mmt musi b}. skulingu Nie \łe mde do etiopatogenezy mógłon byćskutecany Wszy.76. r nawet|ekkie oa ośrym narzędziem jednak działania poziomach. nych Wa|ku do katnych Wiórek' ukierun]<owane giup Ą'fyka.jero\'lane do młodzieży l3 roku Zycia.znej roż.fędfia peńodontologiczneo osĘch kmwę. koncennowEł na dużego się naciskll tra tępe narzędzie. który lat specjalny od początku 80.i' lilillo. od pracowników niektórych gałęzi pŹemysfu oraz Na.gdy \łykonuje higicnistka lub pzeszko. nych tań w odnissieniu do tJ'ch czj'nników genetycznych narzędzia naśępujące służa czy immunologicznych.| wotn.6% .caly ciE'ar Zapobiegania skutecz. koń.anie pa]e[ .rnnia po.-lR) i pmstaglandln (PGE2) takid! jak ygacje przy obracaniu źródłem pęed świat|a.zas tępy rcalizowanepofwoliływ ńek1órych hajach plawle zreduko.ćhz}nany 2'r3 prócłrnicę Źębówl mocniej isiJniejnaclsLan) o'tn. pozostawiają cz]stei 8ładkie.a szcfe8ólr e za. nie zdańe pG ale Fopozycje nico\'r'anych dfiałań prcfi]aktj'cznych.zębia' cą'lrnikami ogólnousfu)jowmi.ięuydzielania niek1órych q'tokin testy: powodują t tępekońcówki nażędzia odbicie śWiatla G. Sredni per_ lona asystentka (pomocdentysryczna). w jest Do|IToLocIcn{YCH Niemoź]iwc skuteczne . PmpozycjeŚoZ i FDI z poptzednichlat. Wielka Brytania 5. (.

und Praxis.Duddeck. for 1981. Preventive 5' Jańeuk z. ags. opis koue i u]tradrwiękouedo\bargąjąna żadanie hch naĘedi' orcn\ sldnukoń(óMel. go doboru sposobu und Gruppenprophylaxe Initiale gicfnychW śWiet|e Periodontologia ergonomii. u+ia narzędzi i Parodontoltherapie. Die Zahnażthe|ferin' Lehr. and PE: of Baltimore. Professione||e a. of 7. natura]ne (drobnozianiste) małoabńz}'lvne je się. Berlin 2002.Warszawa lób naządużucia. Cowell.Frandsen. doostrzanialekko do stępionychnalzędzi Ruchy ostrzące. ci\Ąn].zużycietych naizęduidotyczysamejkoń' cówki 2ś nrm' Fimy pmdutojącenalzędziadŹwię.: epidemio|ogii Z. 1M .:ProJessional Lea Dental Hygiene.: 2001. Hospital Fund London Kng Edward's Heidelberg 1997.Heidelberg 199E' Press Warszawa |nt. (tziv o śrcdnimpotencjale ścieralności India) lub stosu.: Promoting Dental A.Frandsen.]' phylaxe. sposobu osmenia całkiem Do Ęcznego lub masz}mo$ego się tępych nalzędzi uż]Ą'va si]rie abEz}. boziamistego kamienia kańorundołego (węg]ik wodą. Diepraventive Konzept orga_ Munkgaard1972. Nachschlagebuch.: W stomatolo 13. A. Quintessenz 8' Jań@ul( cięg|o. 25. ve 1994. Dimensions Tokyo and tistryWiliams Wiliams.D. 14. gii.Ein Leitfaden fur lndividualprophylaxe. Sheiham..wyd LekPzwL2001.: ProfilalĆyka Munkgaard 1976. Gjermo. oral Hygiene.R. PreventionDen_ M. Verlags choA.T: Handbuch 15. Symposium in Odo 1986. wierzcbnie końcówk narzędzia. MedTour Plevention' Zahnórzt|iche Wspó|. splieth. 10. Podsta\ty centrumEdukMed. L. atal. ch. 6.Bofticelli. HUthig ag.o Ważności pe odontolo. A.$ykonuje się w kierunku prze. 1982.H0thig Verlag. Philadelphb Febiger Edition.rndo Wkon]'1'r'anych czas zabie8u' ostrzy się ze\łnętrale ooczlle) po. {Ór A|tersgruppen' Prophylaxe a||e Quintessenz 1982. Kangasniemi.onalna mieniane. Laurisch. Quintessenz 2. bardziej slutecay i doldadĄ7' '!. GmbH. Frandsen.Anderson. 2000.uncI C. lll Pro_ K. tJ'n naizędziem pod. Ein D. Au{lage. też Do oshzenia nalzędzi służą różneufządfenia na przy]dadLM. po lel&im rrao]iwieniu.: Ver 12. held GmbH. DiePraxis zahnmedizinischen Wlaściwe P: 1..: Health.Rondo' Jest to sposób maszyno\łe.że krzemu) nawiłżanego bard/os|ępionemożeb\( ostponc naj.. Promotion Selfcare in Oral Health. Jańczukz'.steele. Quintessence Co Incchicago Dentistryin Practice. 1999. profesjona|na A.. Hellwege.: 9.tmegogru.H.. Publ Berlin lags-VerlageGmbH.: 4. DentalHealthcare in Scandinavia. P: der Denlalhygiene. 1994. Berlin Ve in nization.: dea 3.uważasĘ na ogoł. naĘęd7iP 15 \łyżej razy potem staje się zb}t cienkie i ulega Kamieńe alkanfasowe szfuczne (Al2o5) złamaniu.

pokryc]ern f diamentowrym.Wmz i mi. nia niechirrugicz. od jednorafowa godzinę przed profi|aktyczna dawka zabiegiem K|IeIy ręCzneI 't45 . pieNsze fazt nazFvane sa lecfeniem akĘw. szaotki(gumki) maszynowe. l})podtvlmującej ' wstępn]. lvia Tabela l0'1' I€czenie to. lv pneowieńshvie do faz} hzeciej.unwersalne (columbia) .'' cholób p2yfęb]a' Tabe|a 1 Le.kirety (Gracey. unieruchamlrnie zębó\v). s4jek i korzenizębówl' Pcr . z niezĘdnlmi narzędzia. i (hiJurgi{ rne.1do 0. Iaza higienizuj4cajest działaniem pluycz}Irow]Tn.i poddziąsto.zębóW szyjek odwraż|iwianie i kożeni Unieru(hamianie zębóW sptawdf WarunkóW enie f gryzo\'!rych WęzióW z ewentua|nq korektą lub chemioterapia mieFcowa antybiotykoterapja ogólna (WpPypadku wskazań) . podt. pvede \Ą6z}śtkim lĄ'o$']m.2% toztwórg|ukonianiu chlorhekydyny.\ły polei}!anicm komn i szyjekzęb&{ korcka z węzłólv rrraauych.!vraz.niechirurgiczne Leczenie Rouutatzane zbigniew Jańczuk Wskazania poddziqslowy PeriodontaI debridement Czy skaIin9 poddziqs|owycn złogów Metody usuwania !'l{skazania Leczenie zapaleń plf]fębia powlnno przebiegać w trzech fazach: 1] higienizujacej ' 2) korckqanej.. na.ie poddziqs|ovlry SkaIing iko.m.'pnip hirurgi.ó\\łro . regenelecze ie chirurgiczne(metody racyinei plaslłczne) ' leczcnie famakologiczne (immunotempia.lotycz}' skalingupoddzĘ. paski ścierne akiery uorkowe f ichlorheklydynow€ zestawy unieruchamiania do fębóW f€ s iaw do korekty2gryzu 0. pilniczki. Gracey mini) specjaLne u|tradźwięko!'vrych i dźwiękowych końcówki aparatóW do (meialowe. fostałezabiegi lub złówru'azolq'ch.ania oraz (unieruchomienie fębóW kolek1a\Ąę.fJmu. obie n}m. postępolłanrem zJĄV'anJ(n tez Do fazy korekq'jnej należą: leczenieniechinrgiczne (skalirĘnad. jaL (. rcsekcljne. .iego. biob'koterapia) które możewspieraćza.afi J. dawkilecznicze antybiotyku 7 dnido 2-3 tygodni. WęgIowe) pasty polerownicze.^lo$ego polemrt.fen. jącejuz1skanerqnjk leczenia' Zestawie ie zabieg&!wchodzqq'chw sldad lecze. . chemioterapiamiejsco\Ąa antJ' potneb}i biotJ''koterapia) $ykon]ł\anesa.zenie 10 niechirurgkzne le.Tne. Zł€ne da$niej podsta. nip. mateńałami pr€paratami lecznicąmi pluedśa.

ruĘiczne. poivtaŹane leczenie ńechinrrgiczne moze b5ćje. nego'Jeśli Nąjcuęściej ki Ązyka' \Ą. ( /god\pd( u/\.Wia.zdrowie ogó|ne ) (-) .spółpmca ljacjenta)będąpoz]t\!rle. l (+) zapalenie (+) fdlowieogó|ne (+) czynnikiryzyka (+) pacienta Wspó|placa ł r zapalenie i-) ( . te war. niż|e.arurrków od to popra\lY stanu leczenia niechirurelcz. stopień rozchwianiazębów)' mienionych \ttrrmków Głębokość oraz ruektórc dodatkowewarunl.po. lrraniałIil'wu cz]rrnikólr'łzyka chorobl. głębokości. czyinnej metodfie le. MeLI)/d|eżald t\. crynnikiryzyka . /nP tlóoru metodyleczeniaw za]eżno. . Natomiast leczenie niechirurgiczne w pĘ'\!ad. @y niechi. czą*szy od kiretażukieszonek pŹ]'fębnych do me.kaniu ienldna /abiPBhimrgit. miczne zdecydują opanowania rrenia Lhirurgilznego'Beda lo /abicgi różne.J anato" kostnych :] ogóh}'In stanie zdrcłia pacjcnta. wspó|praca chiruĘiene Leczenie (?) karz!Śtke}( ) wa|unkinieko?ystne) hkzhane Uwaga: Warunki |+) prz}"ęb]a' de(yzji a enia zapa|enia |€ Ryc 10.lawiono zenier hirurgitrnc. niektórych ifi1ych dan]'ch (micjscowewarunkl tod stercwalej rcgeneracjitkanek' lch skutecalość me. wtedyo tej. i' moźIiwości lub znacznegoaeduko.! zaa$ansowańu stanu chorobowego kieszonek prz}zębnrh. bardziej zdecydowana . czynnikiryzyka (-) pacjenta . na plżykład' ilarunkóW ści po\łyższych od kieszonłi pn1zębne nie przekraczają5 mm Zabiegchinrrgiczny to mimo głębokichkieszonek Jeśli po.'. stopień i rodzajub}tków w pn5padku poz!t'\łn}'ch pozostatych. WJbór metody leczenia (ńechifuĘiczne czy chi.{2ybędzieto teczeniechiruEiczne.'Jsoka' (> ta. skutecznej\tspółpEcy pacjenta. .?n\.moż]iwoścl !. o co nierzailkoprtająpacjenci'Podjęcie pżede \łsz}'stkimmoźliwość ważanabyć powinna kiej dec!"ji musi się bowiemopieĘć na: (glębokość leczenia chirurgicznego.wTżej\ły.l /e. analomi(fne. W przlpa.kute(lnoia podietego nie jest możLiwe cie . Współplaca pacjenta {+) ! .l0. możebyć\. decyziiodnośnie braku zgodypacjenta na Ale 1vrazie.lku keszonek głębokich 6 mm) roz.lan urebipnia icnta. . b€ n ie mniej5Lu|P. dobranei od pa.r Podejmowanie 145 . niż polejmo$ania ku kieszonek głębszych 6 mm będzie zdecydo.powtarzane niechirurgiczne Leczenie czlnni.rrnki (stanogó]nyzfu!.lds(iwie konie' r_ będliejuż . operatora'2 tody i umiejętności ność użyciazębówna fitary prcte8czne i inne). dFą szansq na uzyskanie pe\Ąmej zostajewttączniemożliwość Badaniek|iniane ińg <5 Kieszonki mm niezaIeżnie od >6 Kieszonki mm . l r l (?) zapalenie (?) ogó|ne zdrowie (?) czynnikirlzyka (7) pacjenta Wspó|pEca >6 Kiesronki mm (+) l zdrowie osó|ne (+) . to rugicznĆ) nie zawszejest prostyi łatwy2 lcczenianierhirulgitrnego podjęcjedeqzji na pieruszeJurz}. nieza]eżnie innych w. i mdzaj ub1tków kostn]ch przpębia. Ljerunld Na Ryr.

gd}z nega. zaprzestanie palenia t]toniu lub znaczna rciluł. Dotyczy szczegó|nie to zyka. w rachubęw będzie jednak nrniej bieg chi Ęiczny Najczęściej sLl]tecflre.rrnikówjak \ł5reliminowa a ogó]ny stan zdro$ia.uteczne. uzyskać po przeptlvadzeniu pńbnego skalingu poddziqsłowego.poMarzane Leczenie niechirurgiczne domowch fabiegów higienicznych skutecznośĆi i profesjonalnychomz rwjaśńenieogóliego stanu zdmłńapacjenta.'rn Jest gc diagnosq'czny' okrcślający odpowiedź stopniu pacjenta'Trudne i niepeł.któIa po. stosującego do cjenta zapa|eniem z nie się na od1ośnie ograniczenia za'eceń |e|arza. \łziqć dwie następujące moż. mimo żebadanie k]iniczne i rent8enowskiedo.je ' o do zańowania .ane]. /nego. spodarfa'czyli odpomość ne gojeniesię tkanek prz}zębia cia8urygodniapo w tJ'rnzabiegupo$tno $zbudzićuatpli\ł'ości do tej co odpowiedzi.owade odponiedniej mctodyle' . możliwość pacjentajest trud.zębia zalezybortiem w o$omn]'rn stopniu nek \Ą'żIunkówgojenra.pewneinformap'webia można . Niezbędnejest wtedy pEeprc\tadzenie leczenia Z kjlkuwgodnioi!q. MedL nąjt iPipa. niedostępneub}tki prz}uębia)' poZG stałe$Enmki dotycząceogólnego stanu Zdmwia i czFmików Łvzykanie budzą\łqtpli$oścj. zji."di. n leczenie \tstępne nie mogłobyć sl. cjent się Zgłasza."ńó"^ 2 jest jak pa.pailkubmkrrzgodypacjentana za. b/o alboi i<trrjeie pozostałych rĄ5'mienionych \ła.lnośnie g(} wia i reakĘtnościtkanek pacjenta (odpowiedz jest bardfo istotna dla prawidłowego \ły. Skutecaność prz1.u leczenia $stępnego \ĄY.wiazanie zni.ip t].kóre oct:'vvi{ mr ej skuteczne' będzie skaIin9poddziąśłowy zębóWi zniesienie lJnietuchomienie -jeś|i wskazane Węztówurazowych KontroIa płytkiba kteryjnej obserwacjapacjentakilkatygodni Ryc'10'2 Leczenie wstępne V I przrfębia' a lr'ięc ulżeńa pacjentowi. pllykład palenia higieny tltoniuczyzachowania odpowiedniej uzębienia' świet|e etyki W zasad |ekarskiej moż1a nie ]eclenia pacjentowi. to borviemzabieg wpewn3. qja. cz!'nników łuyka i $. któreza|eżą pacjenta' od regeneracyjnych lecrenia.I.pozwalana po4jęcietudnej decy. uzyskanie odpowiealzina temat odpowiedniej "1'iń. Niemożność uz1skania znacznej poprawf higie. postąpić pżypadku przyzębia. Najczęściej jednak łybór metody leczeńa zapalenia pE}zębia głębokch kieszonek plfy.treniPslanu/Jpalne8o.Wnienre. bra]< !'spoĘm. w Uzyskanie popm$y w stanie pŹ]zębia u pacjentaz głę.e(l bo o. ruĘiczne. w przwadkrr braku popla\Ąypo leczeniu wstęp. n\ iam) uŚtnei pżel pa(ientar\PT nie potvinoo przeknczać l5%. od zapełrtrienia \a'łaściwych takie zape. rvstępnego. bŃ głębokie du niemoaności utrz}maniahjgieny(zb]'t a kieszonki. rapewniaiacej chirurgicznychmetod regelemcji t]€. a w drrrgim pozostajewyłąĆznie ie woś. zębia '.za) badń dodat. raźnej pozwalana fasto' bokimi kieszonłamiprz}zębnJ'mi ( . które no sięstosować niego wiadomo.re.. czyli około0. spoda. niepowi1. n}rn pod uwagęna]eży Liwości: !]l]eczenie wstępnenie mogło slute@ne z po\.zej rulków na pmcesgojeniasię tkanek pvyzębia. a]boocena takich cz].}patienta. Ia|ierr'U a|e odTówic u takich metod le<zenia. przlpadku celowejest leczenie chi.'o. boru metodyleczeaia'oprócz \ł]'Trików konl./enic hiJurgir ne uJtod.patlku obecności jest bardziej skomplikowaly' Albo ismieje za. będanieskuteczne matoskutecfne że |ub Wwarunkach obecności Wymienionych czynnikóW ry. ler nailepsrcro. metod 147 ./ają stanu chorcbowego.społpraca na. obserwacją ie zwoli na \łyjaśnie Ę'Ćhtrudnych i istotnych pm' (Ryc'l0'2)' blemów ogó|nego stanu zdrc Uzyskanie danycho.|Pc7cnia nieńirurgiru nego. W |stotny p|ob|em.owaniu 5tarL. $łny \łpb{ \tr. Cąlnniki 4zyka uniemożliwiają zaś qtril. rv prz3. W pierwsujĘn moŹ]i. jest zdeadowan}m pŹeciwwskazaniemdo ka Pl.ch i ewenfualnl'chkonsultacji.i. podsIa$o$ l h dan}rh o raawan.i orz5tistie nie( u prz!.""./enia hiJurgi..45war1ości wskaźni.) |.f er.

( $ego.która może biologicznie przyjęcia. popolisaduIydów (I. dzĘsłowego tylko z:logów nie kamienia.l0 Naleiy 7a2kccpto$.n.LPs zwi4zanych że jest badzo słabo wierzchniekorzeni Zębó\'r' przy. r endotokslnami w nim zawartmi. obIG być do a nia tej ran51 czyli kieszonJ<i.tką bakelyjną' 2. z bal1eryjnej..ypehień). zębia sq zmienione (obecrrość poddziąsłowej pł}tki czy naj ]zej 3_7pm głębokościpowoduzna@. gĘ'\ł"raczejrodzajub]. nrowego'co ukie. metody leeenia \Ą. 80 pMede rĄsz}ŚtkimpowieEchnie korzeń . [Bstan ogóhy pacjenta.?ęb pojawiaiinlolmd(je.bn) pod&jaslo\^y że sam przel sjq oie którcj jeden brzeg Śanowią lt'taśnie zmieniorrepo. nalezy ska|ing poddziąslowy czy prf eśledzić najważniejsze kierunki b/ch zrnran: Periodontal debridement L W latach 70./c?enPmenfukorzeniowego niem końcówĘ gumowq.'pi. paleń przew]ekb'ch pmgr€sy\Ą. .naniepoddziąsło\łych rrawisówlqpełrrień dykalnegozeskrobwania podczasskalingu pod. gromadzeniesię pod.ać pe\Ąną.pŹy czJm całkowite kieszonki plzJ'uębnej.odpowie.ny c4'nnik toksycznydta tkanek u usrmięciezłogó\^rnazębnych poddzĘsłowyÓ wraz Ffru ębia5 z pł]. ułatwiąjących 8mmadzeniesię balĆerji. n}mi. w gu.nych' i Jeś]i wcho.i B0'sugero\ła" W ze\krobaniemal-iw. nych przycz5'nowej komponentybakteryjnejprzez: nowĘcychgłó$. M obecność czJm4ikówryzyka.sjlwrlos<rą W ostatrrichlatach' w \{Triku vrielubadń nauko. Aby uś./abiPgu w}ł ka 7 laltu.ujernnych.unkowałozaleceńa bardzo m.bez potrzeby eksten. wedh8 klasycznychzaleceńcelem ska]in€u poddzią.k]'tycf rra pżygotowaniapowienchni koŹeń. do zmierzającegozarówno do leparacji. m wspć'lpraca to plfy \a}'borze metoĄr leczeniawię}sząrolę od. Zgodnie wskazaniami poddziqsiowy ze skaling słuł jako: bowiem posĘpowanie@ niae niechirurgEną ' Wytączne |€ poMarzane2 do 4 raryw roku.ivej ńtki nafębnej. Jest patogemy ale ułatwia wie|fdĘie koneni zębóW Aby umożliwićgojenie dziąslo. pacjenta. czy na i\fóóI postaćzapaleniaprzpębia.' Leczente ntecnrrurqtczne Dowtarfane Iirn]anistottrFn pmblememjest to. i regeneracji jak tka. (polero\łanie) m i\5/gładuenie powieŹchni koŹeni menfu koneniowego' aby uz}Śkać nawet .ujawnionona powieEdrni zr'|ellr(} nych periodontalnie korzeni zębóW obeglość |i.1 pł}tkiba](teryjnej./pg} jefulak 997.5 Mogą być wanych nieńhnych złogachkamienia poddzĘstc więc łatwousunięte prcfesjona]n}Tn ocz}szcze.liadomić sobie sens zmiany poglqdówna temat przygotowaniapowierzchni korzeni. zapalenia'ułatwiąiąc nawet przyleganiefihob]a' \'!yÓ' badzo się jednak zmieniĘ poglądyna temat skiw7'&9.Ps)' czy]i endotokĘą po słovr'ego być trnwilrno usunięciez kieszo[ek przyĘbchodzących ścian ze bakeń gram.pł$Ąa biorqc pod uwagęróżnicew d}namiceprzebie8rr za.Ilnikidodatkowe.gocemcDlu korzeniorego do h żeLPs penetrujągłęboko cementu korze. 3' W konfu LalB0'z. ani ultEdzwięko\t]mi' Szorstkosc po. sJĄłnego shrobaniai polerowania'5.możIltoil lnis.d(.6 \^liddomo.JpP}zebna |o roddj rany 4IGmiPń nalf.tkówkostnych (pionowe'po. na]eł bnegi rŹny w t}'rrr ustltrięcie njejeśmolllte anj nł7ę&iamj Ęo. aby mogłyone masę'' kamienia pozostawionego podczasskalin. wierzchni ponadtonie koreluje z inten. i Ślviek /ębów\Ą{e]uurrudnicnia ad ia Śię od szczącoczystą''powieżdu ę. inme) i/aduansowanie prole\u chorcbo\łęgo. dnio przygotować. sta.l^łniki następnychbadń z lat 70. opĘtna]nie uczestniczyć różnychmodelachgoje. dząw rachubętakie cf}. nie niż r przygo(owanie leceniachirurgicznego. i obecność nawisów omz nieńłlości \Ą. \ie Potrzebd lakiego .. kies7onj.dobne się uhzJmującejna zminem]ifo nej wielkości cząstecfekendotoks]. nie jak. naktylkow przyjed padkach kieszonek głębszych H ńm. l \łrń\Ą. gospodaEa j4 w staniekonhololrać'lo jest na 148 . nekp|zyzębia. ale i ce. n' postaćzapalenia. objętychZapaleniem z powierzcbniącementu. a pe4etracjaich doĘ'.

a \ l n i .poltarZan]m le.cz1. kamienia poddziąsto$egol2.\\'L1óĘm zamiast ocą. ma czeniu niechimrgicznlm.l'ahając się od 50 do grubość 585pm.bez utratJ tkanki' cement konenio$y należy oszczędzać' po.ln.Yjest baidzo cienki.ane \Ą.\Ąą z regenelacjqrń]tku kostnego. gospoda17a7' po\Ą.ieEchni koluenial5 i trudności uzi'skania gładkiej po!!icźc}Ini9'zafó$'no nażę.na\Ą'et ki]kuprocento. mo po7osta\\'ienia możli\'ość neutmlizacji endotokJn plfez od.<L]hq. su gojenia]dcszonki prz}uęblej.r\ poddriaslo""lol ipnjpm kJmiFnid w}soĘ skuteczność dekontaminacji LPs na ko. jP(lno.' po{l}'fe.]'alĘiem u]lfird/" 'ęl.ał i l\'[al. h u . lz' nia'h . pvc'iFż podoLniP tlluln.tk. śleniaczJ. Inq'.Zchni kovenia nie korelujeze ?.tfudnoścj okre.zn" ja| 'hi ul:i. /P.'Tabeli 10'2' Postępou. r i ' L o s r m i .'ość ko'.o\\m. pozo.u l t r a d rp k o r r m i ni s i lotaclin]łni' RóZniccmiędzr'dawnąa obccnqkoncepcja nie. Z slor\rch. G|óWna bakt€ r yjna ptytki Jakość bakteryjnej jamy RóWnoWaga ekosystemu ustne] P€ r iodontaI debIidement. E. po$taizanego leczenia niechinrr. podejścia.ladkość \ l .io\.LnGZĄ się teżpub]ikacje wska7. chirurgicznego leczenla chorób przJuębia posze. jestporównywaIny który oo cnrrufgtcznego czanra oczysf tany Doszczętne usunięc]e kamienia nazębnego iest nie pierwsroplanowym em eczniczyrn radan powieŻchnia gwarancją G1adka koPenia niejest caikowitego usunięcia kamienia nafębne9o 149 .tki Ilość bakteryjnej piytkibaktelyjnej Teoria s pecf]cznej n]€ Dosf c2ętne u5unlę. go ślednia utlata cementuN]Tlosiokołol00 pm' a po kielrecie ultlacl^liękot€ j około 11pm' powie. / a | : po\Ąierzchnię ne dajQgładką ccmentu. niż opraco$anic n]) kieszonki piz]uębnej'a nie Zbytagres!'uflyska.[esila ich z zs 50pi 0. L J r i a rr e 'r n lm i . średnia (rnosi 250 itrm.lają.' parJk. ] j es i ę .ierzchrriocz]'szczonego korzcnia Zc]emEDT:Ąnie po\'ioĄ się' Nie uzys]Gno ani sąńszego' ani ]ep.anie wei]ług zasadPerżadanhldebńde. r'.Po$tażane leczenie niechir.h fuL dabidenertt deliłahego (chiruĘicmego) pn-rzębia.bdon.ale po. bolriem rv $1.8sek/mrn Kieselr zgailzając z propoz$ją Smar1a) się roz\\a. / a . ści skalingu poddziąsło\ł€ g o ultla\ianiem po.\\i\.nje w oparciuo uz}'skane \\'1Tliki badań. rZ]'ł opmco$.''ol' "ą.van]'ch badańpr4'cąnĄ' sĘ do \TJ(} $aclzenia 1990 plzez s1ą6t+ p6jęcia \Ą r' Per.s pr. \ a w ę d iu Ą ' . Lingpoddziqsło\Ą} możewrarunkortaćieszcze więk.d .niku dobne \\ kond]'lPgo sldlĘU poddzią.1. . po skalingu naddziąsło$'1rn. pnmi. niaif jest pżede 1's7łstkim bardzoistotne$' celu Zaperłdenia skuteczności zabieg! chirurgicfnego kie postępo.ujące na rclę kamieńa rloddzi4do\\ego na: koż!'stne Zmianyrv składfiebak1erjipoddziq.nikiq. pvl' 12 nrchachklet! Ięcznejlub ka. ż e I d .' \.yodują jcgo utratę!natomiastnanę.iedź 6' Cement kożenio$. l d l \ ( . posinno ncgn polero*anla się stosołŹć ocąszczanierrltaclźwĘko. . G.W'anie teżsens i \\. albo skalera dŹ\łięko\\c.l! Zostały one zeb.urgiczlejest e e g e n e l .stejpow. m c n l o b l d . ogromną dzia ultmdŹwiękote Ctajq lrrniej gładką' ró\Ą" ale nomierną po$'ierzchnię.. odpo\łiednie (ra.sz(zeniamny cnergiczncgo skaling! poddziąslo$ęgoektens]Ą\' i pu"i"r. hni korzeni. / o . mienia diamento\t€go.!. które mofna określić żateżcelolr. r n p ma r o $ i a v ] / ę o u ' 8 o . zębia. !J\ 1' et/L'nl\j |r)/eonP niP tq głębsze 5-6 mm. rt. . szą skuteczność gicfnego' Natomiast plóby popra\lieńa skuteczno.ie kamienia DośWiadczony opelatoI może usunqć kamień nafębny caIkowicie DośWiadcf k|inicysta V!rykryć ony może resztki kamienja powierzchni na korzenia prfyczyna: p|y. ab1' racji tkanek. ja. l i i l l . a n e | p r z l / ę b i J ' U " r ' } d .powtarzane Leczenie niechiruroiczne ponuiejszdącepatogen" 5.l.]ot.cgo u.16 ego Dawnaiobecnakoncepc]a |eQen periodonto przezMar ne o (]999) a ogicznegÓ febrana przyczynaI eń nafębny G|óWna kam p|y.g. e r r p S F t r p .ujp'ię teżznacfnq popra(ę lriektór]€h parametró\\ plu}.jnello.

Usuwanie złogówpodtlzĘsłowch przepro\ładza się kiretami ęcznłni (Ivc. ie potem pier. przez nie dotyczycemenfu koneniowego. nie z.6) palcachswejprzecrw. o możli\'r'ie je mdych końówkacł\ aby można b1'loswobodnie . na Zabieg moźna iczającsię za kazd}m ra'zemdo grupy Gs zębóW Przed zabiegiem wskazane jest przemycie zębów tamponem unoooĄ\. musi Usuwanie ztogówpoddziąsło. z suwanimkrctykuszYl- znie.10.rn w uo.1o'4 ostr€ postronie pod ko o zabezpieczenie pned ześliz8nięciem go się Gracey ustawiona tewej kircta póuaziąstowegó' brzegemtną. nalżędzia.łogó\'r' poddziąsłowych pania' Usut\2jąt /|oginailepici/deimo\nae ną'. i dziąseł pisaEki M. postronie prz}padkó.IGmień pod. Zabieg ten zo_ Gmc€y do poszczegó]nychzębów zalecane Bnursvoldat?zestarlionow Tabeli 103.i.klety Graceyz onrzem Po jednej śronie Wypuk|ej (u dolu).|0.|zie utlenio. rozłożyć ]ólka posiedzeń. podczas jęZykowej' z dzone usunięciem ztogów naddziąsłorlych.kretyuniweEalnej po z ostEarni obunro b nach(ugóry). też zęba.wTeszcie powieEchni stycznych. ale ostrych hfegach. moźna użyć \^.]ziarra szczegóhie dogodnedla każdej którego nie dochodzido tak znacmej utraty tkane\ gdyżzabieg fazy pracy Przeznaczeniekotejn]'rnnumeńw kiret jak podczas ska]ingu poddziąslo1vego. 10.a nie aywanie ich metodąszar. fogów Zeskobywanie poddżąslov!ryÓprze.wych byćpoprze.iłych nej. się konanie zabie8u Metody usuwania z|ogóW (skaling).chodfi ńe Ę.Nie nale' ł natolDiaststosotać sieĘów do skaliĘu poddzĘ.3 ręonychkret do ska poddziąslow€ g oj |ingu a. w więkzości brfeqamitnącymi' z 90.r' niezbędnej.obie kirety koń' mają zaokrąg|one ce w pEeciwieństwie Ryc 10.PodparcieĘki umożli\'r'ia pra1vidłowe pŹez powtarzajqce zesl. Nal'zędziapowinnybyćostre.o8xa. podpafiej.ilpm.onka' dwoma &Ęsłow jest z\łykletwar{y i mocno przF!€rty do \!y. mujemy a cfwalt!'m (pa]ecse'dec^ly) podpieEmy Ękę na tub zębachpacjentaByc. wienie pod kątem do 85 95"(prostopadle powierzchni korzenia).Wadzió glębokichkieszonek (Ryc' 10.dotr. Są to ^ĄVklektety rmiwenalne (columbia) oraz k €ty specja]lre. niając narzę.oob]'Wa. .rażli.na przyldadGmcey i Mini Gracey (Ryc. Ui do je uchwytem pisarskim w trzy palce.104). j€dnyłń (fewnętrznym) pelĄnejsĘ \t}'warcia ale pod ustawona kąteń praw€j kireta uniwĘBalna c!'n. stałopisanyw Rozdziale 9. 10'5) o zaokĘglonych końcach. Powiekszenia Rvc.s Wprowadr+ krety nieukośne do ke Usia szonkpEyzębnej..zmie.5). i o konieczność z katem70"do trzonka.l. sło\ĄĘgo.ffi Leczenie niechirur powtarzane Końcówki Ryc.wz powierzdrri \łEĘowej(po]iczkowej).U osób szczegó]nie crulenia powienchniowegow postaci odpowiednie' go spmlu.6 Uch\^/yt trzema pa|cami nalzędzia bezpośr€ d nim z podparciem pa|cem pacjenta na zębach 150 . teżodpowiednio kret końcóWek Ęonychdo ska|ingu nej Ęki. .

?' Końcówki o ńżnych kszta:ltach /Śkalery do Śl. k1órc spehiajq m]ę ki. chylone do l5. Ńk. Byc. o efekcie piezoelekhycznlm lub magnetostrykcyjnj'm (Ryc.ię ie{i Wie róWnolegle do powieżcbni Zęba(naj!'["fejod.łowego ocąvszczania korzeni skute(zniejsza bezpieczniejsfa konwencjona]ne i riż narzędziaultradźwięko\veĘczne.Zwiękoi\ych końówe\ końcówki rtęglowe.nębak. Tabe|i l0'4 zebrano dane świadczące W o większejskuteczności no!.9). gd1z stwarza lepsze wanxlki przyczepiania się f. grcfn].cje końcówki dźwiękowej (|iniowe) u|tEdźwiękowej kowE piezodontycznej o6f magne tostr)lcyjnej(elipsoidalne).końcówk Z poky.). rct do ska]in€u poddziąsłowego. Hz (Pie.Leczenie niechiruroiczne oowtarzane Tabe|a 3 Przeznaczen]e 10 odpowiednich numerówkiGt G|a.lne (d}ĄiaIne) ty|ne ComZ sze$ze zastosowaniedo usuwania złogów nau mąjq ębnychuańwno nad''jak i poddziąsłowych apaEty .a]iJlgunaddzĘ.'\łane powierzchni zęba. ustawi je pra.Cavi Endo. teczniei bezboleśnie wgtadząiqporvieEchniekorze.12 13 14 pnednie pEednie pEedn i pŹedlPonowe e t}'ln€(poliakow€i językowe) tyne(poliakowe i językowe) (mezialne) i). teryjnąz powielzdlni korzenia niżnarzędziaĘczne. że obecnie przewaźa tolo8ic r}Tnw więksmści s}tuaqjiklinicmych korzy. bardro cienkie są i mogąbyć zakończonemałqkieczĘ' Bardzo sku.aia ultradźwjelo\Ąe re.10.19.?ęba .Hz 5-6 (Endostar 5.8).żeta jest no$a genelacja końcówek r tradzwięko\Ą.u|tradźwie Ryc 10'7 Wibl. o od zon Maste. 10.u Podcza\ d-rgan/wibraljp' Z]ogjkamienia . stów do powierzchni koŻenia'l0'l8'21 tntmdź\'[ięki usuwająteżskutecaiej bakteńe i endotok].10). Cavitron.rnorau końcówki dla nadrtraż]i.zne'ja.) i przesuwałagodnJ'mi fuchami bez u. 10.wymogówstawianych narzędziom periodontolo. i Ta (s}Śtemymiloo.ą odr].vego systemumi]ookoń. $ych Ębów) fostala wTtwożoM w u}'rikx potrzeb i . wej pierodonty. poglqd.lowegoloraz precrzyi.peŁfenia po\Ą'oduje głębokch(50-100 pm) uszkodzeń(kĘte./o skuteczne.uteca1eniźr tradŹ\4'iękowe.Lźwiękoweczęstodiwości o około tys. nil ko sk1rtecz ejsze.q pehrienia na lub zarowno jal<i kompoz}. nia .rn.to$'ego amalgamatowego. powic|r7em tq Ska]en d. w leczeniupedodon.20 nowage.zdmi zębalub i. Ustawieńe pionowekońcówk nażędzi w stosunl$ pc do powie. wstawanie ro\a) powievthni .wgłębokich kieszontachpz]zębnych (Ryc'10'11 i l0'l2)' \^Ąliki badń ostatnich lat wskazujq.le sa ndrzed.bmbla.rnej(32 tys"/sek. 151 .w czlm pomagawodny aerozol (Ryc. Endosonic 3000)oraz dtradŹwięko\łe częstotlivości 15 do 50 tys. neracjanaTzędzi ultad. 10. ówek t tradźwiękouych' Niewielka nieńwnośćpowierzchni (szorstkość) korzeni uz1skiwarra po mikrokońcówkach ultra. jest dźwięko\łych nawet kor4stnie oceliana.bezpieczniejsze \Ąygodniejsze]8 i B'c. Amdent). ceydo Posfczegó nychfębówjich powieEchniw9 Brunsvoda' 12 34 5-6 7-8 910 11. \trriei. 400. ciem diamento$5.}rh w prz}padku poddzĘs. ostatnio niektóre firmy wprowadzĘ końcówk do aparŹtówulhadźwiękołych. Ryc'10'8 Wibracje |iniowe fakończen końcówk u|tradźwięko. ffi" (okrgne).towi ka" od '$'itacji.Prcphy-Max. ne kiIPh sąbard./więkowe naped/ane nie nniej sl. .dzięki efel.

Zabieg łah/. dzrzębowe). dobEe znoszony). h nie poddfiądo. Nierzadkojednak prz1padkachprzecinrskaza.in!./t /PgdlrLiP cemPnlu kor7Pnio\łc. 10. 10. (dostep.zny( spo\óbpominątIjż].powtarzane niechirurgiczne Leczenie Dzialaniekońcótt€k u|tradźwiękowy. złogóW kam'enia endotokyn i z zachowaniem cementuzębiny' i (suńa. fe. stępn]'rhmiejsc (głębokie kieszonłiplązębne.na zgłębnik sondaNabeńa' K €.utecznew prz]padl.aoko|icznej tkanki łaczneji nabłon1(a'22. go.10. prrrr"zĘbia' badań cj'torłanJ'ch przef tr.r1KońcóWku|tradźwiękową ś.lyp|ukujqce i dezynfekujqce. pojawiajasię w takich ńa' Możliwość zbadaniai dojścia niedostępnego do kostnego ubJtku międzykorzeniowego zapeu.. czasu prz}zęb do skajngupoddziqs|oweqog|ębokich W kieszonkach (EMs)' nychiW ubr.ikach konnychmiędf}uębo\Ąych 152 .r'iejszy d|aoperatora ak}^'acja' Widoczność). (mniej . ub}t. i] Bardziej skuteczne działanie kawitacja. g|adzeniapo|erowania l\/oż|iwość i korzeni crn0. Natomiast mi]fi} łatwiejdocierajado ma:lo końcówki ultradź\łiękowe d o s | ę p n } lm i e j y i .Ialinellolo N Lepsze oe)Azeanietrudnodostępnych miejsc z pżest2enie boke kieszonk]' furkacje kożeni' mię ul. L u I e l r n i e o r 4 s u L r a jp o .rn ushwieniem końcówki dowany (w9 utradŹwiękow€i sta|ada)' Ry(' 10'10 Ko|zystnedfiaianie końcówek u|tmdŹWiękola/ych przyzębie' na ułat$iajqc zna(zńe prz]'czepianie fibroblastówlo się Konvencjonalne nażędzia ultradŹlviękowe oraz ęczne sq małosl. zabiegprzyjemniejszy pacjenta dla traumatyzująry. czFl ut. E|iminacja bakteńi. r Dzia|anie \.5).] U|tradźWiękowego ska|]ngu WegoGfcfegó|nie no!Ąymi końcówkami) nadmiefira utralJ'. d-/ipPńodon|ologj.utrudno dG stępnych powieŹchni korzeni.|owe ! oszczędność (20 50%kótszy). wóvczas odpolviedni dzięki $vej konshukcji rraoczy" ry Gmceypozwalają szczenie niedostępn}'ch zagłębieńna polvierzdni korpd w ubltkukn.ne r eliploidalna magnetortrykcyjne 1 torbita|na ] dźWiękow€ Dzialanie antyseptyczne (wzmocnienie piynu efektu uIvadźwiękóW) Efektkawitacji Efektwyp|ukujący spray'u Ryc. ki kostne międzJ'korzeniowe) sfuaza na ogółwska" zania do leczenia chirurgicznego.9Krater powierzchni na szklrwa spowo niepra\^/id|o|Ą}.aty tkanek zęba podczas skaliĘu' Ta Tabe|a10'4 Kożyś. (wibracje.11 10. żenowe końcówki ultradńlriękowedo ska. stałasię powodcmwpmwadzeniaplzez smaita ja. piefodontycfne Ryc. h 4 wierzchnrekożenia f mniejsząutratącementu kG Źeńo\r€go i z mniejszJm ulazem d].h'a pż].23 obecność małodo. cówki Lr]tradźwięłowe ska]ingupoddzĘsłowego.zębie \ l |iniowa pi€ f oe|ektryc.w 1990I'la pojęciaPeriaLontłI debridement nomen akustyczny). \ieo(enionp sąjednak pzede ws4stkim wtźej wspomnianekoń.10.nika.12)' odpowiednio ł}gięte i oceniającracjonalność uż]Cia omawianychnalzę. i \\sp.mGyr. ko bardziejadelolatnegopodejścia teEpii zapaleń w (g|ę. do (R]c.

5 Nażęd.iaprze. b fębnych (€dna prosta i dwie |ekkoWyqięte). a]e i korzJstania z odpowiednichpara. Ttudnojednak. Zestawionew Tabeli 10.W g|ębokich'ma|o dostalowe stępnychkie'onkach i ub}tkachkostnychmiędf}łorzeniowych. pi]niczki\Ąol|ramowe gła. \aei &ewniarrekątnicyPmfin' ulhadźwięko1-\. nylonowe drcwniane) lub 153 . końówk u]tra.5metol \ĄYgładzania źeni nie mtrsząbyć ściśle związanez narzędfiem.Ll. 13 nych tkanek miękkich pŹ]. tedniczne . Do mi i szczote(zkami' urgtadfania korzerriw głębo kich kiegonkach przpęhych najlepiej nadąjąśę cienkie kamienie dia.e pokryciemdiameltto\ĄYm końcó\Ą&i ę oraz ówki z glowe.10.zki wolframowe. (H2L H4L i H4R oraz pokMe nasypemdiamentov!ryrn i HzR) (sate|e€)' powodująki]ka mzy nniejszą lingu poddziąsłowego niż uhatę cemenfu korzeniowego końówki ęczne zastosorłana i kamierriediamelto\ae. ząbćlw Jest dziąsło\ĄT'n' ono ńwnież bafiLo istotne po ska.2425.12 KońórĄłi ulvadźWiękowe.iv chońb przyĘbia w ramach leczenia podstawowego pozwalajednak na całkowite usrmięciebakeń ńe i ich tokE.r Piaskormnienie nadajeśędo $y8ładzania korzeni w kieszonkachpEpębtrych' ko. sta|owedo ska.inIki powieEchni zęba (0-1s). Ryc.\r pozostałFnimusi sobie raZ dzićgospodan. $yni}a nie tylko z ułcia odpowie. . l siła uderzenia zależnaod regulacji mocy która powiru byc nisLa. ten tin8upoddfĘsto\łym' bieg w glębokichkesmnkach pfyĘbnych kielicha.które r€gulują utratętkanek to: do l kąt przystawieniakońcó. Po I(tór}m llykonrlEno skaling podtlziąsłowy.\ł}'konać za. Paranelry metńw tecbnicznychapaĘfury10. skaliĘu \aykonan}m kireĘ ęczną miweIsalrrą do rly.]niego tu naĘędzi.W giębokich. 8ladzeniakoreń mogąb]ćtez uż}te polqyciem diamento$Ttnlub wę8lowe' dźwiękoue z omó\'r'io[e po\ałzejopmcollanie korzćń Ębó. l bocznynacisŁ który zaleĘ od wibmcji końcówki (około 0'5N).naaone do \tyg|adzania uniwersalną RęCzną kiretą diamentowym lęczną kiletą Gńcey|ubspecja|nym |Gmieniem g|adziki |t]b końcówkami kqtnicy Plofin(pi|ni.a nąjwżejpre(ięlni.26 prz}.1 I il \ I r n r powtarzane fi niechirurgiczne Leczenie dL frl frL ilr /\( ilil"Ł piezodonty@ne.a|edonępnychkeszonka(h p|zy.! z powierzchaikorf.zębia' Wgład7elrie oczJszeonych powierzdrni korzeni (palisW) zostdo opisaneprzy skalingunad.'' Zacholłanierych parametróv zmniejsuaistotnie utŹtę t\łardychtkanek zębai uszkodzeniaokolicz.Racjona]ność peńodontologicznych narzędfi ultrad^'r'ięko\Ą. a linqu poddziąs|owego: .\"r' \łych. ręcznekirely Graceyspeqia]ne nylonc oraz mmtoł€.l poddziqs|ovvyrn q|ębokchk€śzonkachpEyzębnych' W koEeni zębów po ska|ingu Tabe|a10.ycłt asortlTnen. nych dmbnoustojó\.iki koń.eń' Jest to \Ąłaściwie (wg Kiesera) redukja 'lĘt(]znej masy'' patogen.padku nalzędzi ulfuadźwięko.

(po]im}.zębia. (I.W}łn' cięcie pozosta$iającrc.urgiczne'Możeb]ć też $Tażliw'ość (sil. kładanymina specjalnąkątnicę nal Slsteln) (patrzRozdziai9). ł'cznego zastoso\Ą'ania. szorstkość mjenia takich zębóW lefyteż na sprawdzić. żeczką' Ropnie piflzębne najlepiej otwierać \n].]'ch' miejscowa che.nie da się uniknąćzranienia ściany keszon]<i oh\arcia ropnia możnadokonaćpzez kieszonkę' jest loka]izacjiropnia nalezyotlvc i krrtawienia' Niekied3l gdy dziąsło bardzo rof. h ż"u. czy polerc\Ąania.iD. PŹy ocenie ruchomości zębó$ ze znaczn4utraĘ utrata pŹ}'cfepu łącznotkanko$€go (nawet .nIos\m. StożkiNeocones za\Ą'ielajq anĘóiot!"ki leczenia'Procesu zatrz]mywania lesztek po. ściorłq bal.ch pŹef stosowadiedojamy mentu korzenio$ego oraz nieprawidłowościni osiągasię w oblębie $]'pełnień i uzupcłnień protetj(zn}. 5. ra) z zastosowanicm /I€ lub mi.wa\ah !'']'Ilikó$ odkażajaco. nJlh l.praiu' Bardro e r'arun]<il' dobl się 8ojenju rop.vlklemniej szJ'jekkoŹeni i zębóu:zastosowaniela. Podczas dokładnego usulvania złogólv nazęb. kieńlv fluolkow1.się: 154 .eczenieniechirurgrcznelapaleń przpębia Zgłę' bokimi kieszonkami (bmk \t'skazańlub zgod}'pa. W pŻypadkach faawansowanych zapa|eń jest poddziqsło\\. Podcfas usuwania ułogó$lZ\Ą.lku mpni pn}zębn!ch konieczne jest poddziąsło. 4 mm od brzegu dziasła .l !1' fniecfuleniu powieżchnio\t.ks}Trę tjTotryqnę i neomycJ'Ię) oraz się B. śrcdekznieczuldący \Ąlskazane szczególnie są nia możlill'ie prawidłorrych punktów stJ'cznych \r głębokich kieszonkach z komponentq lopnq i \ł]'€]iminoltania ulazu korony czy w14ełnienia i w rcpniach pżyfębn!'ch.tioB.chlub/i chlorhek]d]. Po skalingu poddziąsłort1m możeteżpowstaćnad. kach. poddziąsłowym dojść Wzmożonej może do ruChomo. uzasa.po jej \t'J*skrcbaniu prepalatu Apcmyl Korckta lub iclr rł1triana \ĄŹrunkujegojenie się !1. sz].5 mm) i obnażenie sz}'jekzębów prfy stosowa. niedo.w prz].rophinDirect.)' od pn"i rlogrjrnarebn)l moie'\\t\old. a złogisą obfite. spłaszczonych stożkach(czopkach) Działajaone ' dziąsłai umoż]i\łia osiągnięciet.Ypostaci Zaostrzeństanu Za.po ska|ingu mroterapra.\'ch ropni poddziąsłowe pl4'fębia okauała ieżjonoforeza $]pełnień najlepiej usunaćmal}ni (anodo.. pż](z}ną powi]dań l. t'. Uzupełnieniem usuwania złogów nazębnych' prz}. lub plzęsła mostu na bneżne pn]zębie' Nawis!' Sl1rteczną metodąw leczeniuna!\'roto\ł..łaszcfa lr:rch.niechiruroiczne Leczenie Dowtarzane I.jek ku niefabezpieczenia skalo$an1ch powiĆŹchni lakiercm fluolko\Ą:. karmowych nie uda się zlikvidollać bez odtwone. Niepmwidło\t'o pveprcwadzony poddziqsłowY ści zębóWutrudniajqce] korzystanief uzębieniŹ i (|Ub) po\\.dziurki guzika'.ch' ropńa . 1-2%ZnSOaInb2-5%ZttCI2. W pżlpadku głębsfej pulchrrionei sihie knrari. na\łetrcpni przlzębnlch.kó$: szonkę powinien być \Ą]'skobany odpowiedniąły.m]ub ctilolhcks]dlro\r1n. korzenia. $']konania szło powstania do WęztóW urazowych' nad\r'raż1i\'ość i korzeni zębórvrv prz1pad.now. ub}|kjsĘ'/ne ipn\. sulfonamidów ]ubanl.lo podpalciakostnegow pzebiegu zapaleniaprz5'zębia pozosta\t'ie. a pnebieśgojeniapo zabie8u.Ym(lignokaina dziąsłowe'a szczególnie ub]. prz]zębnJ. i podejmo\tEniu deq'zji co do możLiwości ' PloNoćLi niu niert.tki pńchnicowe ce. bezbolesn]' W plzwa. pionowepowinnobyćpfeprowadzone nie bliżcjniż się t'lko ich część naddziąsło$ą (cięcie sztę na następneposieibenie. \oIfr.Ą. podparcia szczególnie ze znacznq utratą ko(nego. się cJ. Należyteżpamiętać.ikłń: hamujqcej procesy gojenia' przypadku skalingmoże przycz]ną być następujqq''ch W unierucho po\\'ievchni zębólr.uuanie aby zapobiecttómemu {yt$'orzeniu się obnazenra plDfilak.]h\omożn.Vch ne i tllt'ałe dfiałanie bakteńobójcze) pozwa]ana pa]nego. usuła rz]ć go cięciem poziom]m ]ub piono.1eńemię' Fak1 ten zmusza do w Ropień po ohłaiciu prfez cięcie czy pżef kie.padkunie. m i didm.lrrionycl plf}pad.laściłych rrarzędzii ruchó!!: nialub u)u] eria reba'na]"Ą kicror'u. skuteczne niż leczenie chir.Tkowa pilni. cjenta na leczenie chiturgiczne)jest z\. wkrocrenic do jamy ropnia w celu odbaftzeniago.lmo\\ /a.

F. Kawanańi. 14'sma|t GJ. clin Periodont Jour 1991:18:240. Effectr T.Bakel.4:132 137.furWith ic tip '10. u5bwieniezębastanowĘ.J.ScotLJ.: ofdebri9-15.4. Moore. al.:The o{.: et lmproved efficacy ofcalculus remotumtor healing following treatment periodontal of val in turcations usingultrasonic diamond-coated disease. of Periodont 1986. The Int Jour of Periodont and 6. Ustalenie \askazańdo usunięcia zębaw przebie' prz5zębiapowirrnoopiPrać5ię nd 8u /apa]Pnid trzech wspomnianych zalec€niach' gdyżniekedy anaczniemzchwianezębyw stanie zaoshzonegoza. UltraschallderZahnmedirin. 51 tal treatment. Accessibi|ity of T'.20.4. M..Z]mania rczchwianychzębó.Sugaya. root Jour peńodonditioningWith EDTA |. Ph. Periodontal In: Regeneradeaning 3 times a \. Aleo..Brunsvold.B. Kieser. Quintessence Co Chicago 7. M. Publ 1998. Kieser. A'M'. Nonsu on M. przeszkodę leczeniupmtet/czn}m).. Smales. sherman.21 Jour Res : 496-503. lour oJ scheAnwendung der Parodontologie. R. Nonsurgical J. tedto residualcalculus. w c€ B stopniem utraty podparciakostnego. periodonta||y invo|ved 5uńaces. therapy.e. H. Clinical and ll.sugaya. dement of calculus associated of .C.41138-142. H. palenia usta]ąią po ustą)ieniu stanu zapa]nego.Nonsurgica| an Ge|' dontol1986.. effectiveness ofsubgingival 1999:19. der Base| 21' Poison. Kato.ArchOralBiol1990. Keś€rJ.P:Supragingival riodontal regeneration. al.: effectiveness PR. etal.Clinical and l. dement ultrasonfurcation in d€ g ree l|. cji tkanek pE]zębia pozwa]ają znaczneposzerz.:The distribution of suńace depoŚits' oin Peńodont985i1z:1 -142. D. Jour Res 15' futon. and activity of in calculus removal. Karring.351-361. WB.J. Veness subgingiva| Śca|ing of and root p|anning presence biologic 3. fiśt Jour of |AP scaling rootplanning. M'. C.19. |ysate assay. inserts. Jour 1990. 155 .Th.: rgical Periodontal pyin Thera peńodontal|y diseased suńaces huńan te.: assesseńent uhrasonic The of root (haracte 4. Nevins. of Periodont.T. of Peńodonto| 119-123. pemwaniaubltku kostnego. tification cementum of boundlipopolisacharide 17.: of sidua| ca|cu|us' of Peńodont Jour 1990. eth.19|3Ę-356 ' Publishing Chicago Co 1994:21 40.12'chjew s'Yl et a|': fusessement u|trasonic o{ debńperiodontally ceedings the 1śWorkhop on Periodonto|ogy. c|inPeńo.6:561 Dent 565..invo|V€ d suńaces the |imu|us N. caffessą fuh. Lang.KA'. role rootcemen' 18. in Zentrum IAP2002.451612-$75.. Sherman. Jour ot Periodoni 1981. Quintessence 1992. w ]3' G'N4'.1 3:748-7 . eta|': de in to L Ac|inica|studyrootsuńace of con. Mellonig.rPreliminary et sation maof suńace debńdement deteminationof residua| by terial elutedoJ rootr of periodontally diseased endotoxjn ls'J c|inPeńodonto| |eł€ 1990. Kawanami. zakazeniaogni:kouego.diseased" S.B.powtarzane I Leczenie niechirurgiczne $ stopniemrrrzchwiania zĘba(rozchwianie stopną 3 a nauet 2 stopniapr4 niesprzyjaj4clth uarunkach l. Wilson. etal.linien1ch.. Pro. H.G. się leczeniadotyczące Wspć'l(zesne moźLilości odpc wiednich metodunieruchomieniazębówi regenera. Current Status and Directions. The otsubgingival mandibuiar and secondmo|ars. etal.P Lang. Theremova| root R': of 5.l/eeŁJour of c|in Penodont tion. nawmcąiące podejżenie ropnie przyzębnelub wierzchołkowe.P: in Klinicationinvolvement mandibular of molars. Kato. fur zahnm€ d izin Univeritet 1999.rThe J. Hanes. Publ root by amoebogte Quintessence Co Ltd London 1994. Hughes.6. wiedniej metodyrmienchomieńa zębai (lub)zo. Mombelli. ffl nie wskazańdo ut. 7:1 teeth. N..:Podejmowanie Decyzji Periodontologii.McNabb. M.1 74-178. Jour 197 4. M.61: 20. Fine.B.35:29F299.]:38. responses rela2002:4.W periodontal 1. an ultrasonic furcation to furcation tip areasof 9. a możliwościami technicun]'rnidotycząc}Tni odpo.r and Restorat 2000. et a|. scaling rootplanning. Rabbani. 2.J.: effecti The D. Jour o'f Periodontol Int and Rest Dent 8.2Ą4..: rootsuńace peThe and 11. Hall.W PublCoSrcrecin 1996.. detection re. A. Thedistribution quanEJ. etal.:The PR. Nyman.A. Periodont 1980J5:1019.52: cementum boundendotoxin.B.. J.f Periodontal Therapy.H. root o. Jour 1 41 bacterial lipopolisacha (endotoxin)relation 16'Blom|óf. Marinello. takirh iak stan miafgi. 1.

inrre clrorobyogó]noustrcjo\łe) Ntnre. ocenahigieny jamy ustnej..zględy esteĄ(Zllc. rcakcjatkanek na teEpię $'stępną (sł. bo no\'1a]. skaźnik GeneIa]nie możnapŹiaq iż pacjent utŹ]. ut..] Natomiast istniejąd$a roz\.a.Z]mana stanu prz}zębia popMez częste op.lcinl{uszczęki.stanie defeku kosmel]unego Ident!.ch i sbzeniach międ4'zębo$1(h' hj€ienę jamy ustnej' 157 .chslvejhipacjent. na \Ą. u których stwieldfa się wskazania do Za. mo. dnich zabiegów podtrz}'rnujących kontrolqiqq. ci vrielokrotnego opraco\t}-V\'ania koveni zęoow Jeślizaś ze1l. stępuja $skazania do chiruIgicznej odbudoĄ niu chońb pr4zębia możezmienićkierunek planG prz]. olbŹJmią ro1ęodśĘ\\'ają względyestetyczne'Jeśli con.Jadwiga Banach Leczenie chirurgiczne reparacyine (resekcyine) Wprowadzenie Kiretaż opera(japłatowa zabjegdowierfchołkowego przesunięCia plata:metodaNabersa Gingiwekomia Osteoplastyka lJl p:rolr-rra i cize il Ie Decydując]'m harun]<iem yst ienia do rcalizacji Ten ostatni parameta ptf anatomiczny ma L. ltzw. wego postępo\łaniaterapeuFcznego' Zasadniczo żemieć \Ą.viaza[ia: zabiegchinrgicfny al. zęl]ól).]wanrekożeni Zębó\ czyli po'n. nalezy ogranicz}ćsię do popra*y f abieguchirullicznego w prZedliĘ o.czqce szerckości sheĄ' stomatologicznegocelem r1.7e' P na leczenie co kilkumiesĘczn1tnopraco\tyvaniukoŹeni zębó\. spo('odo\Ą. ją przeci\Ąwskazania !rykooania zabie$t do chrrul.cfne.kon1. z API < 15% lub rvskaźnikp|.45)' Niespełjfeniewpehi teśo w]moguw lecze. o $]'doŹe metodyleczeniawinien zadecydo.tr. nie wstępne'lecz r\tiążnie poprawiaj4q.zd]re |{'c7cnie /aLhot\a\' po|psJjąl n.zębia. efe}t telapeut].Iługotrwałego uhf}mania (\Ą pł}t..tarzane lecze.a nie lekalu'l !. doblą reakcjq tka.cznysposób postępowanianależy zapm. deq'duj4 trzy cf].nJm hĘienq jamy ustnej i fĘ rcakcją tkanek prz]'fęDla a powtarzanymleczeniem zachoł'a\Ą7czJmposta.' wstępne. telapię lvstępną.tki bakeryjnej P]'I' nek pPr/ębid nd Icrapie \Ąs|ępna.|aĆ gieny uzębienia i prz1zębiaoraz pacjentom ze Złą o \ĄVboPe mied/\ rabiegiem rhirurgil.rli?g+ roo' 8lcznegow obrębieprzpębia.waniaoilpowiedfĘsłapr4'czepionegoi stanu brodallek W prze. periodonlĄldet)ńr]ement).ałby po$.1 brą lub nieco gorszq reakcjq przyzębia . a t'lażnesą dla nich \ĄŁględy pacjcnto\Ą. (na prz]'kładnawet minima1ne obnaźenie r<orzenr pono!\'acpacJentom dobrze reaglj4q.ktorego u w1.i konieczność Wskazując na $']''(onanra esteo. wówczas pacjent po' paim4). u paclentólv atbo z dobrąhigienąjamv ustnejomz .skazań ogólnych (słabo kontrolowa.rnu.IlBctk]niaLl biegu chirulgicznego.lo.czny zabiegub]''łby zado\Ąal4qc]'] ale nie niechirurgiczne. < 0.]do[anyzabieś chiruIgiczn].'r]niki: na cukruyca.rn na ]ecze. a nieistotne sa \Ą. ki bake4jnej w pEestueniach międf]'fębołych Jqcy Jamę ustną i! czystości.{rrnne zaplaaowanejfazy chiruĘicznej (korekq'jnej) jest znaczenieprzy \']'bone chirurgicznegopon]Ąvanra otena stanu hjgieny jamy ustnej i sta]Źń pacjenta recesji dziqsła' !r celll jej . winien zgtaszaćsię możliwie często ilo gabinefu wEiunlo anatomicznedol].

' .Zonli' 7 ich obsenl€cji \ł'ni.uje kieszonkęprązęt> się po kie.oraz penetraĆja narzędziado doa ki€.]zony leczeniukieszonek stalnej zębaki. nablonka patologianie zmienionego ga na usunięCiu prz}zębnej' ka. inshmentalnego oczy.. a głó\łnie pofostawiaia( / /wiq/anei nim endotoks\m]' cfenie się l. !!ych \łskazan€ ksyd}nqd\ta razy dziemie po jednej minucle. Nieco odmierrnątechnikę przeplowadzenraza.. cemenfu' zabĘ pneprowadzasię z użyciem regeneracjitkanek nej i Gmceyw znieczuteńu w obĘbie Ł6 zębów po tkanki kostnej). szonl<i bie8u w drugiej połowie)c( wieku podati Kostlan ną igłqz otilorami bocznFni. resztek ściany kieszonki wewnętlznej Ce. upne<lrrio dziqslowch' Kiretaz po stronie mezja|nej$rmaga Kiretaż natomiastpo sbo e dy. W]'nikem tego zabiegub!'lo bliznowateobkur' uszkodmnej powierzchni oraz z bakteń. kieszonek prz1zębnych. ńb przpębia jest: poprzezrcdukqjęg]ę t eliminacja stanu zapa]nego czyli metody rc.czny zalr <ięw jest stosouany w kieszonkach przyZęb. bokości sekryjne. usu\tasię takżekiretą podczaszabiegu.jeszonek których wnętźe od brfegtl z luźno gładĘ' Po przepłukaniu kie. hstlvorzenie możlliwości korzeni zębówpo ic1lopera.ety 13-14.iła. i mentu kożeniowegotkanki ! xnnr'łż ZA]IIKNIĘTY Kiretaż klas5. Ryc.CzJnności pnez Riggsa w 1867 mku polegałna Wskrcbaniu retazu zamknięBm na]ezymzpoczqćod oczyszcze.klor. zabiegó. i zębówNie. \łaflnlGch domo. które są pizeciw\łskazafuemdo bal. i' gdfiemoi. operacyjnych. powierzchnięcemenfu nabłonkiem. wskazujqc]mlewejĘk| Zapobiegasię w teIrsposót) Po prĄ degoprzebicie). dopiero odraniając dzĘsłood shony zełt'nętzlrejpalcem dziasła.ementu koEeniowPgo z jcgo nek. w zabieg kiretażu\4plo.' szeniagłębokości ad' uciskiem palcem na płatdziąsła ną i delikatn3'rn szonki (oŃźnienie W"stania nabłonka). kalo. KiIEtażzarnknięty możebyć ponadto uskazany u pacjentówjako !\stępnyzabiegeliminujacy zapa. endotoksyną bakeńamioraz i mieniazasied|onego (RyC' ziarninowej 11']). nia lopraeorraruar. df tażu ią!io''{'Pgo pod i ki|etażu śrzałka) strojow5'ni. llykonarym usunięciuzłogóvnad. dziąsła do jej dna pokrlte b}lło aż tępo zakońcfG roztworemsoli fizjologicznej. szczaniaporł. poiniej Śkrcbania kie. nair lamy usmej.chiru iS Leczenie (resekcyjne) reparacyjne Celem zabiegów chinrgicarych w leczeniu cho. lub do I dopm\ładzenie odtworzenia powstaniano ]iua jest . jest ph*anie jamy ustnej chlolhe.rni etiminacji kieszonek (bia|a ko jed}'nyzabiegu pacjentówz chorobamiogólnou. uszkodzeniudzią5ła ponownieprzepłul. ściach porłstałej zabiegu.w dziej dosuczętnych 158 .'lerzchni cyjrytn odsłonięciu' najbadf'iej fizjologicaregokonturu il prz}ĄtTócenie i dzĘsła.dodatkowo'wo]ny Gracey zmieniony zapa]nienabłonek\łewnętfznej i Śkach ścinaj4c oraz ziaminę u jej dna.'rraślepo'' a tącznotkankowego.i pod. lenie pved innvrni procedurami Lhirurgjrznmi prz}zębnychlub ja.cia ty Gracey11_12' w zabiegowe ki.m Peńpa(lub sPp|opa. kieszonki prz:'zębnej briegu ściany Wykonująck €taż ze ścięciem brzegdziąsła' a należynajpieM dokorraćścięcia.iŹlen sposobzabiegu e\. i (v'Tłyżeczkovfaniu) ziaminy ze śĆian dna kieszo. wegoprzycuepu kirety uruwejsal' prz}uębia(ozębnej.nowej. aptujemygo do \łlTostkazębodołowego kiedy pole pooperacyjneodraniamy opatrunkiem usu.lqrostków zębodołorlych pnedsionka je't kióry po|+ rozu obecniekiretaź miany jakozabieg.niasiędolmniel.11'1Zasięg kr+ shiaq. kir€ uż]. najlepiejdo szonki i pIofesjona]neopracowaniekorzenia zęba. tych czrTno. do zęśrie! $4 nrm 8lebokoś( nyrb. hirurgic?n].r' Rlu w \łasię po 7 dniach' Po zabiegu.

]dórv. w przeshueliach międzpębonych pmsĄłn szwem pętlo\ł]'m' prz]'padkach.aniumiei\La fabie8u rane naleĄ ze. giem winien być bezwz8lędnie powiadomionyPoza kiretami Ęczn].(resekcyjne) i{'ii Leczenie chirurgiczne reparacy. Zapmponowana przez Kirldanda metoda kiretażuotwartegojest wskaza. \\Źje\l metodqz uyóoru pny g|ęboki(h kies/on. ńem do tegotJpu zabiegujest obecność kieszo.4.ności do co profesiond]ne8o $?!. Kir€taż jest tałżeczęsto.y. usrlnąć pzystąpićdo kh.Wskaza.od rcku 1914. pionowego ku t}!u rcsorpcji kości llymstka zębodo. nikiem pionowego ĘDu ub]tków kostnych i w uszkodzeniach\nr obĘbie flrkacji koneni zębó\{ pofwa|a sfybkiegojenie Zabieg kiretażu otwańego na pŻy 5ięranypozabiegowej.prowadzono postępo. Izeni zębówo ĘTnfakciepacjentjeszczeplfed zabie. 1|'3a) lub czę. czqcegosię w obĘbie tkanek prz1zębia. wnętŹnąpłata. Neumanna. NajpienĄ' należłopraclwaćścianę we.Inakieszonki. w kiedy opatmneknie jest Ry. stępnie gła. na nienie tkan}i kosttrej olaz utwoŹenie dostępu do kościi porvienchni korzeni zębów pofbawionyc. powierz<łrni ność do]dadnego \Ą}'polerortania kove. na przy kieszon]€ch prz1zębnych.których głębo.T kiPm ka.jne zafi <niętj'm.a lepszegojego ukr'lvienia. prz]'zębne.\Ą.ykonać przy uzyciunarzędziulhadźwięko\Ą5'ch.]1'2 KońcóWka zalecić nazęd.ia u|tradźwi*G konieeny (dobrepźyleganieplatów) należy Wegodo kireiażu za. l<t [lj runrr'łż oTt\'AI{Tt.\łykon}vany jako metodazabieguelimi.boczne' Iekko skośne' aby podstalvapłatabyłanieco szeNza d].nie jamy u.eto\łania powierzchnikorze.lubżuch\ły Płat od stmny pŹedsionkowej i językowej (pod" (ślu. spatoremblzeg dzią9apo upnednim przecięciu bro dawek mięfuzęboltych' KoĘnośćcz]amości tlrn w zabiegu jest odwrotna. kach pŹ}uębnych podzębodołowych będących1\.lłiłale z oczłszn.lkie. bieg chjfurgicżny ledul.ł na ńem zęMw Szty usuua sĘ po siedmiu dniach.hprzwadkacĘ nie IIĘiqcpe\a.11i. plżekracza6 mm' kość w takic.?ębodolowyJ| 5ldb( h $ w}.IGżdy je.J?zańa pońeEchni korenia zęba (pozostawienie obumarłego cemmtu i emoz. ąIt w fazie utrz}Tnującej nującegostan zapalny w pojed}'nczych miejscach W !. t.po odpreparowaniutrńata' uwidocz.. .tzenie.dcgo dok]adlegowyłyzeolowania keszonłi jest jej bliznor.Ą \\--d t. odchy]ać m. zabiegkiretażumohla y. płata Wskazaniem zastoso\aania pdlrej 8lubości do jest opelŹcja plato\ławg ciesą'ńskiego.speqjaln]" ze mi końcówkami zakończon]ani Ę (Ryc-11'2).rnej r h]orheksydyrrq' raly ńe aby narażać urazymec}Enione.a na. które naleĄ7pozostawić v!5polerowane' Po pr/epfu]. & podczaswi. nia)' powir'nosĘ' talge \Ą' anieczuleniu. prJ7ębiu. tzvr płatutworzonyjest przez trzy cręcra: ll '5b). niebiennej) 4oże być płatempehej 8rubości (Ryt. a mana i w 1920r Neumalrr podali podobnysposób operowa]ia tz\{ wówczas ropotoku zębodołowego.ujacykieszonti \'Ą'\. \Ą'idnana.ni.kiedy to Cieszyński dał podsta\'vy \Ą:laściwe temu zabiegowi. lowegoszcfęki i'. zwalajqc}m. szeteg zmian doĘIczqcych wania z bEegiem kości\ły. a niekiedy njewielkiegostopnia obnareniekomlan.lno poziome i dlla .'ateobkur. opencja płato.o]. minima|nym dyskomfol poza cieorazminjma resorpcji biegowej |nej pozwa|ajqcej zachować optimu estetyki m i minimaIne obnażenie cementu.ostka zębodołolrego i dzĘsłem(zaniechanieosteoplaswkii osteokomii olaz skńcenia płatadzĘsłowego). .rio!\ei ló\kot\o.h upnpdnio$1konano inn) zJ.1msa. tz\^r po$ nPk LosIn\Lh pod. w 1918r Wd. aniżeli w kiretażu Ępie Operacia platowa Operacjaplatowajest zabiegiemchinrrgiczrym po. 159 .Ir pok_ycia kostnego wskutek pmcesu zapalnegoto. ni..ostno!Ą\) grubości płatrozszczepiony(śluzówko\'!y) (Ryc. ziaminęz . pful. z..

i po /ębodo|o\Ąego . cię( id piono\e ndlc. pońepdrtti którcj celem jest uz}skaniedostępudo (ięLiapolome8o\Ąe!Ąłrelrz. metodaNabersa pełne.{ej ii ste' 'wancjre8eneral lkanpk' Lorłko.4 MieJs.fiko.^ aT-T i Ry. so iówkowo'okosmowego(mod}fikacjaTńedmana)' międtwebo\''milR\i ' | 1'5)' mi pętJowrm! przesunięcie plata mzs.ri metodą tń"u a"'ą. wertaętrzneokoło0'5'1 Inm od szczltu bpe8u od okostnej cię. nrłrr. Technika zabiegupolegana rlykonaniu od strony jest Wkotfysry.11.11. dzią.aPla_ 11. obu stonach uTTostkazębodotowego.3a nejqrubości' Ryc..rkowo. dziłNabers brzegówkości na polegajqce do' fi.ĄZ(7epo!.t" do granicy śluńwkowodziąs.a plat śluzówkowo{kostno\ay (metodaNabeńa) lub plata ślu.a zębodołowego.ch i kości cie to pozwala na usunięcie zmienionego zapalnie 160 . \lTmstka go poppc/ $\konanie kości części korzeni i tylko do grzbietowe.(resekcyjne) chiru icznereparacY.5Z€ p onowa' Rvc' z nabłonka\łTaz l'jeszonką prz]zębną.4) \łTpukłość największą glubości od..okostno\ły w}rostka oreDarowujesię na tępo od bEegu kości pnesunięcia plata stwa.rn kieszonki zębóvrW następnejfafie zabieguWkonuje się Metodę tę wpm\ła. pionowyLh M lub (policzkowej)od !.ego błon h( Zeniu sięgĄących po stmnie Walgo\.zmod}. Eo na ostro za pomocąskalpela dfiąsło słatworząctakżepłatśtuzówkowo. pve.wierdtotlow)m pflesunietiu zjologicznej.ine ! Leczenie Piat Ryc.łowej.ivej vprcwadzania mate ału bocznychpionowch wana w przypadkach i dziąsłowegodwu Ćięć brzegu ub!'1. ganicy dfĘsło\łGśluzówko1łej' taż kieszonek kosmych z Wgładzeniem ostrych w 19# rol:u' obecnie zrraner stosolva.okostnow i wvrostkazębodołowegodwu cięćboczn}.] poprowadzi( abynie przez Zabieg dowierzcholkowego chodzib pEez brodau'ki międĄzębo$e omz plata: przesunięcia ' korzenia zęba(Ryc. oraz polerowaniemkorzeni zębówki. operaqja dowierzclrołkowego kość W ten sposóbodstaniasię zebodołowego' stosowan3rnzabiegiem chirurgicz' jest najczęściej rząiącdogodnydostępdo ńej i pońerzchni korzeni pnlzębne slęgąące kile.3b.Plat ar-T "\r'.eliminująq.i Piat śluzó\.llykonujesię poziome cięcie skośne nie skosnjPdo gpbietu W\'roŚl|.11. 1t . Do\łjerzchołkolve Widmaną W zmod1fikowanejoperacji płatowej pionegopolegana utwoneniu płataroz\'r'arst\rcne. $zdłuż Wanaoperacja płatowaWidmaIń cięciapoziomego i DEedsionko\Ąej języko.\. tal. ne są ńżne waianry tej metody r€tą Gracey'Ranę przepluk je się mztworem soli plala rozszczepione_ reponu.lcze. (śluzówkoilego) i je się do pien'ohP8o polożeruaumorottl]e szua. oddzielajqce.

o]Iiepodniebiennejdokonuje się popEez wyko. Na i!\r]8lad/Poiepo. płat' pńchniczych lub wlpehrień' D\ła ka zębodotowego' cięciaboczneult'a]niajq b tol . jal h Pl. kieszonekpowstałych przebiegu oraz ŁW kieszonek rzekomych (obecnie dfiqsło.lziedowienchołkowego $y.Kaplana głębokość \"''ierzcbni 'ób jal u innyrb opra. dziąsła pozostajeokostrra.oddfi+ aprzJ.tów krwawych na się mĘrcznjryn'PieIwsza zmiana opatrunku pollmna dziąśle' następnejfazie zabieguoddzie. zleperowanyplat ś|uzówko\Ąy 2 mm cpon]żej bŻegukostnego' Ranę zabezpiega się opatrun.]z do powiencbni zębórvprc\tadzi się róMolegle' nie.6a. nych zębórl i marra)cięcjepoziomeprowadzisię wzdłużl-2 mm prz}zębnychw obrębiefurkacji na \Ąylot (ITIklasa) poniżej po bEegu dzĘsło$ego. !\'o za pomocq pincety Cmne'a.]rulq.7)omz konieczności ub]'tków . we plata. dfiąsła. . go' k1óry zmienia się po siedmiu dniach po przepr.11. zanajako zabiegpozwaląiacy całkowiĘelimńację do $anic]. ]' szerokiejstrefudzi4sła 8d/i..iĄlTostka wego'ńemożliwe jest pneslmięcie dowiefichołko.iq potlt{imip dziąsja /a]oionJ opa|June]{ Mra/. o|a|nlnkul hifurgi( /np.ia p|atameto Ryc. temso|cosery| DentalAdhesive Ułatwja p|o to ĘdfuĘ ces ziarninowania i twoEenianowej tkankidziąsła. mańwy cement i poleruje korzenie zębów'Ranę opeĘcyjnq płucze powieŻchnię można pokryć prepara.lazabiegiemeliminacji głębokich w zapaleńplą'fębia stl. nie 'R}l' ||.odsłonięcia. ciędapoziome l vnętEne skośn€b. przy głębokich kieszonkachprz5'zębnych ma do.5 ZabiegdowierzĆho|kowego gicznej'Płatlokalizujesię na nysokości bŹegu kości ' w€ dą Nabelsa. pŻesuniętym p|atem rva. ' U\uwa sie bości t(lurrjukol'ookos|no$ Ndq|ę|nje prfestlzeni kircfuje się Ziaminęz ewentualniezłogi. ta7iP /Jbiegu sl.o.wołan]'ch . co poniżejdo . się bólv i kirctą opEco. zębodołowe8o. powieźch.\Ą6ka. dejz Wmienionych cz].!r1. usuwasię l€sztki złogóW nazębn]'ch. kolejnej kieszonekdzĘslortychi popmwiaj4cy kości w kztałt dzĘsła. Gingiwektomia stępujepo strońe ze\łnętEnej. W ptaB.lhrżeniakomn anatomicz.Wuje weł..b. pEemieszczenia nych poddziqsłowo' W meto.ię kieszonekoil stronypeedsion1{o\{ej i językowejcię.l \Ą obrębip pnyczepionego' podniebipnja. W metodzieNabe$a aż dfiej kieszonekprĄzębnych' obecniejest ona. Gingiwekomia możebyć zalecanatakżew celu odsłonięcia bżególv komn protety€znych usfi uowa.ating.nności pEesunię.rozrośniętego po siedmiu dniach od zabieeu.lzeniutoalety mn} Po dwóch Ęgodniach usu\ła kóla razem dowieŻcho|kowo z pasrno pŻyczepionego. kości Za]dadasię na zęby obnażoną tluią. dwomaszrvamibocznJ'rni. Eliminację kieszonek pE]zębnych po Gingilvektomiab]. . polerujesię powieEchnie korzenrzę. obu stronach\Ą]Tost.Irętrzną nię dziąstabfzeznego'Ranę pnepłukujesię po kaf. ny ślufouej. mzt\torcm soli fizjolo. nastąpić torem Wkonuje kireti. pur Ranę pokrf1vasię na 7 14 dni opatrunkiem chi. się roztworemso]ifizjologicznej. jeśLi kiem chinrrgiczn}m'\fetoda ta jest \łskazana. (Ryc' 11.(resekcyjne) reparacyjne Leczenie chirurgiczne Raspatorernna tępo odwarst$iasię płatpetnejgru.la Iaspa.].t| Lrmiesz .lziąsła omz iza. ' za on}m pod kqtem flff 1-2 mm poniżej bżeg! kostnego i pż]twierdza cie poziomeskalpelemprowa. nanie operacjipłatorvej' płatrozszoepiony w przed.'hviedzając sz$'em go ulmstka zębodolowego 1 ony piat śjuzówkowy. łych) Ędących wynikiem rczn]stu .!vprz}ladkach ob€mości kieszonek (mod]'fil<acja płataśIuzówkowookostnowego Fried. Po lwkonaniu znieczr enia zaatcza się punko. jest ruchomej blony śluzowej' tałiej brak zębodoło.ą urr}łnanju Paste. stateĆznie jaka uy.jrptaż koizeni pzeprowadza się w ten sam spo. $1'gładza bMegi kostne w]'Tostka międzylębo\wch.? tworzy nowąsfersze Ę. sionku jam]'ustnejpowinienb]ć odpreparo'lvany na Zębodołowego i nieluc}omej bło.m. ciąglym pęt]o\ł}.

tycznejak w zabiegugingiwektomii.ochsenbein.: calculus removal gingivalgratu. {€ | d.Tednika zabiegupolegana utvroneniu plata jego śluzó\łtoło. 12-14. Periodontol J 1974.: of surgery method. tusoc1989. 32:307-310. after resin periodontics. newsurgica| A proceedings a workhop heldat trinity college. M'.42:1. 38.A. \!ych.Lundergan.. andfurcation suńaces re|alion probing and J ments-dilantin hypeplasia beyond.\' obrębie prrzębia lub jako zabieg moĄńikujący ptfy t{T'Iostka zębodołolrego \wko. Dent 1920. patorcm. Smulow Ellinger. międzpębo. Ramfjord. 1988. R. fJmlqlai ranepoope$ryjb\ ną' osteoplaswkamożebyćtakżewskazanadla uła. syryńska.:Theeffect J. osteoplasrykato ZabĘ poprawiającY Zębodoło\r'rego uzyskaniajegofizjologicz. :12. Nymans. riodontol 1985. ITheoperative L' treatmenl pyorńeaaIVe of L.Vare|żides.P.7 odsłonięci€ protetycrnej zabiegiem qinqiwektomii.D. 1 yearJ Periodontol toz . Lindhe.P: fu|land Alveo|ar r€ d uction Crest Jo||owing Dent c|. w celu stka jest obecność $Foś|i ko' nego za4su' Wskazarriem (egfostoz' lub pognbiałejblaszki ue\tnętlz. W czasie gingiwe]domii'jako zabieguusuwajqce. Demetńon.Flores-de-Jacoby. Abstr surgical access.11.1. 4.. O. l '..1:293.. 10. B'. Weyna.PeJ periodontal Cl. płat płukaniupola opemcyjnego rcponujesię do po. Theefficacy osseous dańs. l. 12-14. gitudina] therapy cares in of tii.okostnowego' odwarsiMcnu ras.: The of W. 1954.R. 604.45:601 surgery c.Dec. Effica<y external l.R.lacoby. clin Pe odoniol 9.: Widman of 5. Beckel B€ c ker.a następnieplżeprcwa. Rosensurgical 1. Banach. 6. cześnie prz}'nrócić prawidło$Y kotrfui dziąsła rt1pukłości prze. Anagnon. of control 8' ]ańouk. (eed): D. positioned mucosolflaps {ree und from multirooted teethwith Healing ofapically A. No 468(1971):169.Wood..W. J. prednicgo poloipnia. 2.. A'o'.. Useof mucogingival E.]u osteoplasty.ld' m(rżiarówno. Flores Bńt J 12.4:427-433. N4issle.: 1.Wych shf eniach ki). eńu ki z uzyciemwiertla lub narzędziĘcznych' Po prze. I979.59:351-355.(resekcyjne) reparacyjne I Leczenie chirurgiczne Osteoplastyka kształt\Ą5'1o.Czas Stomat studyo{ peńodonta| gingiva.. Repositioning attached J advanced. tualke 3' Parashis. Donnen{eld. I 972. Dublin. gingiwowestybu|oplaśyki metodq pocket elimination the establishon na skutecności and surgical parodontopaperiodontal lth: lonw zaawansowanych of hea A Nabersa leczeniu ment maintenance and 1981. Efficcacy treatment o{ tudinal study comparing realing osseus and chicago 1980.nję|e8o d/ia.Allen. bezzęble części pmtetycalego' nplaniu stałego uzupełrrienia Ryc.2167 c. Results Quintessenz.D.N. Themodified 5.nNońh Am 1988.20:63-68. Gli{ Dent I clin Periodontol 1993. lreland. procedurcs 7. w bneżnegopoprzezrĘ.Glickman. go nadmian ro/ro. Nabe6. stnyÓ h nejpresfncnj mied/lzebowyr i mierlnLożnnio..1r25. A L. Postępowaniez mllą poopeńcyjną jest iden. \Mdman. rwipnia dddplarjiplald podrzd\ inflv(h opprar ii \. H. L'D': to enhance estheticl' partial 41 Hrickness J Periodontol flaps.A. et a|': |ongi 13. Hoag. Jlap.PM. efficacy osseous procedusurgery In:shanley.1714&-51. de. on and without gingivalenlargc WP: Drug-induced in to depth' 11. plaque E':oce z.tworzenie (zabieggingiwoplasty.8. and modified Widmanprocedures. A.r the disease.

TomaszKonopka Wprowadzenie ŚluzÓwltowo. rccetiidzia".€gobezzębnego lub pmterycrnl. zębodołowe. łamitarcia i{$iąZując!.e.r PoszerzaniestrefydziĘsła prą'" Przezńele lat zabiegiposzerzania snt$ dziąsła (związanego.vstępuje dyskomfolt cz}'nnościo$'J d]łużania koron zębó\tl korck8 nieplitwidło\Ą.Iło' pozycjilub .rdma 1987. bodołorrcgo' obecrre określerria definiują ten duiał jako chirurgii pedodontologicznej plastJcznezabiegi chiful€icżne Wfkon}'rvane popm. śnie sąsiadującej blonyśluzowej Wmstka zębodołowe' go. rv s]'tuacjishvierdueniaWy.. 1992)ual.lykonywane wfg|ędóWperiodontolo ze skiej sfueĄ. to5 .pomimo jdm}u. dziąsła.W]' dla niepn\\i.lóken mięśIriotlchoraz pogłębieniu plfed. jeże]r zabieg taki powinien byćroz\Ąażan}. jegochinĘicunegoposzeźe ia!treń/ dziądai pog|ębianie pokr]. lq80 Werul. : pżyoeŃwWędzide|ek eliminacja nieprawidłowych iĄYstępuje dodatni test poci4gania. in' Miyasato i rvsp' 1977.plast'vclne fabiegi chiruĘi{Ynelwkon1tane rv celu zapobiega. cfa]nc u zwierzqt Wellnstliina 1992) obserwacje i klinicrne u ludzi (m.1\estionowĄobseNację. ma]naszerckość dziąs.Z}zę. U7\. utl7}muiesię stan /apaln! |Pj okoti(\.G€\'€rsa lgn' Dońnam s. V.m.$łieŹ. czepionego zrogowaciałego. flFpdmana i w. (m' in' Wennstrómai Lindhe l9B3.la'2 lPl !'fua.kanja mdlnpi opĘ hL8ton} w definicji tej mieszcząsię ńwnież zabiegiwy.lnej. przyczćpów sła.esjidziqsla PokryWanie zabiegi na wędzidelkach bVprowadzenEa Termin chi$Ęja śluuówko\t'o{ziąsłowa' definiolya. jako zabiegisłużące no początkowo zachowaniu dzĘ. gwaiantująca p. w p1}tkimdnem rlżedsionkasprzyjaal.ru.p.viad. o l q l h l o l d ' J i m p l a l l ó r ^ ' .dziąslowa Ghirutgia Poszerzanie streły dziqs|a . ponr przed plano\łan}'mleczeniem ortodontyczn]m i pnpdprolefy( /abipgi /ne d$) k5/lrttui wlsokości \q1ostka zębodoło\Ą.dfiqsłapr.'ości podczasszczotko\łania źucia' lub < l u l t j l ] .że ono wąlka strefadziqsła poł4cze. nie zabiegiztego zakresu to: se poszeŻanie pzedŚionka. / J p o b i P g a n i P/ d . pa.\ł]'mialu morfologiczn}Th' $'ości dziąsła' Je. Wq.ła.rnisię podeas żuciaońz za.tnei lo zabipgi konlmarczanirrmo jak i błonyśluzowej w obszaźedziąsła.lnięciu\ł}Tostka następshvieusunięcia zębów w tycznego.ltsk'Zaniemdo Zabiegu gicznych pe].lna ze \ĄsŃłczesn]. blony śluzo\Ą'€\ĄFstka lub kości'' j dingsof the World Workshopin Periodontics1996).lria chroni pązębie przedsi.}mstkazę.n. nia lub korcĘ' niepmwi.:rrmulacji niu Z pł}tkinazębnejordzutaoe pzyczepu łqcznotkankG we8oi poitsta\Ąaniu recesjiduĘsła' Badaniadoś\.!'cuepionego 2 jest i!]staftzaj4qłn.e \Ą bie ibral.Sądu ń. go)b]'ły lem sam]m w sobie.I]lo\\'ości anatomiczn]ch' mzwojo\qch i zmian urazow:.thlub odzapalnych (Prccee.ponieważ c€ urtaź]ano' ze jegoszelokość odpowie. usrmięciu ńe\ł'laści$ych i\ędzidcłek i \Ą.ji oocdoś. (!oni'żej n]m) Najęęściej \.lvanierecesjidf iqsła. dna r$ sion]ajaml u. Zdm\Ą. bP/piec7J |Ped poLiq8Jniem bl7Pgtr&Ę.la prcl mjq.ch definicji brani: .aźnego defek1ueste. pacjenta t.że istnie]eu.

ta uzóWkowego'cięcia apEesuwanE ś b. M!.:..vtll\IE DoI\rERZclIoŁKolTE PŁAl.]\ ŚLUZÓ1TKoWEG0 (Iriedman 1962)a \ty. pzedsionka."i. i/4ub Zalecanejest .ą'"l|eszolli'laczacerę.a ardego' std '^i"""J" i W9 sfycia Ho|brcokaochs€ n beina' technika pzóvoepu żapewłria sciirą adapticję l]orcze' ill'j*il "i"*:"'*pi"i'"l.olep. \{etody te powo.ei o\o'lnej' w. międzJzębo\ĄYch po8]łębianie rccesji dziąsła.. C' d Dowie|zchołkowe . i obecność grubość dfiasła.. poza szerckością dzĘsłanależyu\Ązględnić: f $spóh\T'stęporvanieapa]eniaprzlzębia (położe. okresie gojeniapouabiegowego li:. zębnych'L1órychgłębokość kou'MziąsłorĘ. keszonck plf}fębn}'ch)' nie i głębokość dehiscenqjikośo. Coma)..ubo(i 2 Tm 7 oooriebFn... PrłZEsI.lan /ąi.iliJ.r.o|towo s|Lzoń pŻe{./oe.^(ie i.o7iqslowe|' a' o.ń. poz}cjęzębarv luku i łlmagania esterycme pa. ie ow| b .lla poszelzeniastiEi' dziqsła . l brak głębokich powstawańe lub ilowały nych.'ł'".ta ś'uu o. o g.i".ś|uzówkowo-dziqslowa Chirurgia przedsionka śluzowej pionowe od biegnqce błony p|. rv twolzenie się wtórnych wędzideł miejscu blizny crc.u l"t. Zabiegten umożLi\łia głębokości kieszonekprĄ-.p" w miejsce "*.owego(Uę p|d|d lowego o|ostnei' do oowie|"c..dru "".Walunkami miejscowmi dla pże.laplonoweC.3 po_ W etapyzabiegu."łli't"'i Podejmujqcdeqzję rrŃonr techniki zabiegowej. Rvc'12'1a.'glan'a \ U7owkowo. eliminacjępnedsionkow5'ch cześnie pnekracza linię śluzów.e s Rvc.'.Ifiąsła obseNacji\łieloletniej'2.. pl..I"**".l.ony Ulowp]' cię(..tas|.wszv.i" 't64 ..cJp. po/ome\Ą"cl'."*.ioko5tnpj' olaz byłyniepEe(id]'vlalne co do zakesu \Ąl'Tostka pved\|awiaid nąj\^€ ż niei. .FTego d 'o.or'ei d pooperacyjnej'Wstapienie ryzyka rcsoĘcji kości ordl rcslka/qbodolo!\c8o rc/osldiqt. odsłoniętej kieszonek kost.lrYstarcza]aceJ koim zębów plzy dhrgości dłużenia jedno.. ' ".]l gnbos |ned. odpo\liednia kości(clarka.12'2a'b' c' d oŻeszclep ' d' t'^ -i" p"edsionu' c-pooz' p pzeszcepu o'oĄ sLlos./c R]rinr l2'Ia do d w posfenenia. cjenta. sa:5 Na znaczcniu straciĄ' metody z pozostawienrem prowadzeńategoZabiegu grubość dfiąsła(> l mm).ion].

Ltóre uhudniaja unaczlienie.loo].kitej oko[cy'Pienvszyetap zabiegu to pE!'gotouanie miejsca biorcrego (Ryc.prepar.ś|uzówkowo-dziaslowa Chiruroia poziome b|onie Ryc.ej) obser.ć ściqgnięte \Ąlażn]' jest ucisk pneszczepu po zsz}'ciuplfez około5 mi' push(h nr:p.ie b' metodą W ś|ufowej.5-2mm u'alst$'J-' poprawiaich unacuj'Iianie i wgajanieo' \Ą.lkośćkształtplfe.lrej esteĘ.klzPPó\Ą nuI r]lautunipcia i ki\'i.bmk.'pisF\'ane nie się \łspć'łistniejąccj rcccsji dziasła jest peŁaniu przyczepu nabtonko\'.jbp/ przecinania olorrnejo .|rzpni.n}Ąn ie. i\l1nagń qrh pozabieśo.Po nacięciuMon!''ślu. je sĘ pżeszczep|rłon}' sk ślufowej miejsca daw. jeden ząbpo obu stmnach opero.lś]uzG w erani(ach 1.nio. Zowej szablonuprzystępuje do \Ą.o.cl Lonie'/no!' Ilo.ego.\ły |\ l. się \Ą.t. i pomocqszablonuz folii.rvianie pi"n'.o\Ąadzsię cięciepoziomena grżniq ślu.'\( l ipm /pnn$se&ide]].h od-Ą.ipowimr obejmo$aćsz]. niem d]a lPj m.nnĄ. . l2'2a i b)' P.] sbei' dfiąsłaprzy rtielu zębach.o. tMajace ki ziarninowejbiolą udfiałkomóIki z płataśluzów. kości \tlaostka' a Zakrcs znacznejrcsolpcji szczltu poszerzeniastrefy dzĘstaw olrseftacji wielo]etniej jest trudny do pżewidzenia' PRZEłłCZEP BLoN\' ŚLLzot\iEJ \Ą. szczegóLoiegdy p\.ar.a mię. 165 .skaza.?e ono (obecllość po.ch tnech dlliach wgajaniaprzeszczepuzapeł" nia w]Ęcznic d1.fuzjaplazmat1rzna z obszaru biorczego).stępują przyczepywędzidełek mięśni.onoi. pż]. pokryci€ okonn€j p|at€m ś c uzów qo ko!Ą/ym Wszycie Wpogiębione pfledsionka' dno się szeżenie strery dziąsłaodb!'\.z'ueporr: ku duh.ch' Płatśluzó\r'ko. \\}. gojeŃe po uzeszczepie błon]'śluzo' nia.kę zęba (technikaszJ''cia HolbIG \t'g jęZykowo' oka i ochsenbeina)i b}. \Ą'o$ane wiele miesięcy po tj'm Zabie8uzm ejsza. jest przesurvany do\Ąieżchol. c Westibu|op|aŚb/ka Kazanijana' cię.|Ą]] j. g t]'godnie'W tlvolzeniu tkan.? Ujemne następstwa tego zabie8! to: obecność dwóch mn pozabiego(5'ch. żubiolcz]'mza pomocą$su].B mm preparuiP p]a|' uęścior. l' sz}.llohe wspó'hłl. i /nuko\o-drllslolt. sła i Wicżchołkowo do okostnej poprzeczn]Ąn \/uem mdtcrdlo\t)m {Ąl' l2'2d'' Ni. się \Ą.lki przedsioneĘ nieprdwi.lawcze zaopabuje się pl]'tkq temop]a. nowarie. B}C' Miejsce . k1órq szczepuustala się za pŹenosi się na podniebienie. \r}.ię z icdiotzl'. \ł}'magane jest założeniecementu chinĘicznego na okres gmbos.uszczegó]nych pacjentadotyoą.pŹec/c/epo\ 7-l0 dni' 7wfti( u!!a8e'.12.ZA'eni. i kowego'kości ozebncj-Po Zabiegu dochodzido nie. rokości większejo u'anegoobszalu.re.blPj dru€ i mc|api.okć't \Ą'ania ska]pelem lub mukotomem pneszczepu o grubości około1-2firm (składa z naMonl{a.virrde w okolicy pfedhzonowców Wie. gojącasię rarrana podnicbieniu.3a.1.\sl\Ąranl . styczną'Plżeszczeppoza.cia otaczającego do dzĘ. rozległa d:ługo i utrudnioneunaczyrie ie (szczegóInie prz5'padrv prze. Z jest czego']Ćór!n najczęściej podniebieniet\. j lub Wlokjen pr.skaza. technikę i w€j opisa]iw 1968mku su]lir'an i Atkins' \Ą'.{a poprzez zlamr. apiata b odwarstwlenje ś]uzóWkowego W kierunku dfjąs|a. st\łytkanki tączneji podśluzowej) l2'2c).iamąusmą wfń$łtuje się i usuwa tkarll{ę tłuszczo\łą oraz drobne gruQoly ostatni etapzabieguto stabilizacjapzeszczepu u ło. . i rccesje dziąsła oraz pIą'.Boczniei do{ieżchdkorvo L.

luó\' kn!. c.8 4 sz!'ch przedtfonowców prowadzisię cięcie połkię.r blunje 156 . tej patolo8ri' Należ}.lurnweiprcd<ionkado pienr.Lilju]opld5|}kd / pułor*rn1'ch Edlana i NlejcJraraw mod}fiłacji Pned podjęciem decrzji o fomie chilulEic lego le. czenia rcce. okostnej bródkorvcgo'od. ^ nnili pliologi.tóry pIą. dnie pl7.' dodatni).nętżnej stony \Ąargr' słoniętą okostnę płatemśluzówko\\m.kolei Lmiesiona $ędzidelka \\argido]nej(objaw przedsionka wljana rra pozbarr'ioną śluzo\łej vŹĘę' i tam trłon}' złilaszczau dzieci.YGyl |2'Ąj' / nLnsln.'5lgnowaniP /\flni. szych obse$owano niekiedy st\Ąardnienie czep lrędzidcłkai włóknamięśnia pokĄĄra sĘ zreponowan}mwcze.czny niezadolralająrł ś iejszyi! poló\Ą'Ianiuz okoliczn].u\\'3 się pżyczeps. ś|ufowej odwaBtwienie b W Ed]anaMejchara' cięci€ pó|kięfycowate błonie ] a metodą Ryc'12'4a. \\./.dziąsłowej Zaleca się stosorvanieńci resońowalnych oraz opatrunkiem chirurgicz(RJ.rgiaś|uzówkowo-dziqslowa Chiru pia. wszj'tejdo $e\Ą.ii.iwyżsątn śluzórłkort'o.\( h. tt L\TIBI LoPL \{ n h \ pok^dekoi i \!\.:ulame. w.c\a następnie płata na śluzówko\\ego u podsta$l zmobilizou'anego przecinasię okost.jU.runk.5.]eqo do okośtnej dno pneds onka oraz WszycieokostnejW b|onęś|ufowq i jest (Wszcućp ja.]lodwa$twiającgo od podtoża kie.osaniLlpne_ .edsionka.c'l2'3a)' Następńe preparujesię płatślufólvkG pokrlcie pola zabiegowego w dziqsła n}m na okrcs 7 dni' W zabie€! t}'mdochodzigłów.o\i|c prĄ' p\'tkim przed.mitkankami).lvkowo. punkcie powimo być żJ.e.g l jest Scbmida i Nlómannag stosowalra w celu posze. nd nflyldad mipnia rn.]niLu lJini. pacjentówn1lod.tórc w rra.anicY w odlcgłości W dziąslo$€j (Ąc' 12'4a).$}eliminować mod}fiko\łrlne u . l. prorradzisię cięcie poziome.vym pokry. lt]nik esteĘ.$łókien mięśniow].ll szczepów ilziąsłort}ch poszeźaniustreĄ' dziąsła (pveciętn!' wrost szerokościdziąsłaniązanego \Ą5.u poszerzeniesfely przedsion]<a' pola (Ryc' l2'5b)' Na całejdługości zabiegowego dG nic do pogłębienia U chodzi się do okostnej' ZsuNąiqci \Wcinajqcplz!" dziaslajest mniej spek1al. Na błonieśluzowej cięcia (R]''c' 12'1o.b.3c)pla|ó\Ą h )]. okolo 8 mm od 8r.ć odda.ną i oddziela się ją od kości tde gtęboko(Ryc. kierunku dzĘsla preparu. .ciskasię do podłoża na jest płytkipnedsionek i nieprańdłow przj''czep ten następ ie $sz]l!a się w okostnąw pogłębion}m pociągania Z okostnajest $1.or/\ \l-aniPm us^.. 12'ł)'db}umożLj\\il poszeŹenia sbeĄ' dziąsła ności płatem śluzówkow]n.którc winno b}.ji naleĄ okretlj' t\. slopiPn po8lpbiafua pluedsionkaw oko]icyzębólvpnedniclr żuchwy do.i'\\. śniej recesii dzi4sia Pokrywanie drro nie i w pogłębione pMedsionka (Ryc' 12.rnWsfy. \Ą.znegopo rd\lo. ].al]. j" siępjJl . \łielo]etnie obserwacje pohłicrdzają przervid5" l\alno. \vskazaniem do zabiegumetoda Kazanija.Ltóry uszwla się bocu.cowate. $sz}$'anaw miejscu pień\'szego lorre o ti-B mm od 8raniqYśluzó.TnF lP{e.ie di ce idziqsła pŹecięc okostnejodwartwienie W kierunku t' ś|Ufówkowego Wargi' W ko\Ą}. d We'tibu|oplastyka jej piatem kości ś|uzów wieżcho|ko!. sion|:ujamy ustnej lrYkonuje się Zabiegiwestibulc prcpalowanym wcześniej pfez l-2 minuty Płat ptastJ'ki. \. \ie i rzenia Śrcry dziąsła zębodoło\'lego pogłębienll kou c|iologicn}ó i o Pni.nosi ntn) 2. pola zabiegowego całej szemkości na \\ s}tudciiLonie.

nak Iecesje\lystępująprzed plano\. przwadku k]asI i tr możnaspodziewać cał' sĘ W pz]padkr zamiaru wykonania korcn dodziq. fuliĆzn}'rn powinna być ufależnionaod wieku pa.brak uhaty plzycze. dopmwa<lzić uycofaniasię sta{u zapa]ne. l fadowalający przy do|eg|iwościach lub ją przekracza. ls. 2.wania go pokryciarccesji w ldasie IV jest niepe\ane. w planie leczeniaza]dadasię rłykorranie duiąsłową.Sobo(kiwsp.plat podwojnie uszJpugo w okesie fuzwijaj4cego uzębienia. Usz]pułowanyprzesurĄ€lny płat(pedble\oft tis' qjęrecesji'nawetw prz}padl.pozabiego!Ą/ych.ane ot} powsta ania pono\łnego nowegoprzycfepu' lub być i L1ór} !t $up'e serwa. Stercwanarcgenemcjatkanek @uided. Jeżeii kor.isę]€ . . go pr4'zębia. dzJ'zębouych. tis jed.{aĄ]'rn \Ę (?nyó lub/aburenielopog]Ź lebaz re(esja' niem łU]ru zębowego.onnad.zenjem prolet}czn)'TnPr/ed Zabiegami ' U osób dorosbch w przwadku .ieiełi prekra(fąjq grani(e sĘ) giczne' U pacjentówponiżej14mk] Zyciadec}zjata szkliwno{ementową. (/ęśLio$e. uwagina utrudniony plocEs z po1vinna odroczona'Jest to uwarunko$. tyczny dziąsła minimalnych dziąslowej pu Ęcarotkankowegona powierzdniach między. Przesuczepy (ITee tis1e graft)| cjenta. z fębempŻy k|inienej Roko\'{anie kwestii modilości całko\"r'itego \v s|owej przekracfajqcejmm. <lzĘstortych' konieczne. orau blony ślufa\\ej soft (iee go postępowania stomatologicznego' I-epsze\ł}'niki l pzeszczep płata dzi4słowego gbqibxlw). w ldasie III możIa]iczyć sło\ay'ch poddfiqsło\aych (szeególnie prfy zębach lub ko\'ritego jest polaycie rccesji przed le.ubarizo \'rąskiej shery sxp graft): prz}czepionego. W pokrvcia rccesji. leczenie chirurgicanepl} ich fli l Klasa Iv: recesjaprzekraczagr€niĘ śluzóvkowc winno poprzedzać terapię ortodontyczną. pacjenta pozabiegowy Wyg|qd este l Klasa II: recesja sięga do grznicy śluzówkowo.latków z pmwidłowq higieną jamy ustnej po sełmożnapodzielićna trzy gl. jegoo{zekiwania pacjenta. przemieszczony dokoronowego bocznie. filaro\Ąych) wskazane |yuo nd pokĄcie uę.ut-ata przyczepu posze.(iot\e' Ro].tlpy| tżech latach stwierdzili niekiedy całkowitqreduk. się łołany f ptatńoi. nie 2 ldaqfikaqja wg Mllera:l0 cia recesjidobrzeoddąje prfyzębia.jdmj Andlin. technika |dea|na niepmwidłołe pżyczepy wędfidełełi zabufenra do zwarcia. tkanek l Klasa I: rccesja ńe pfekracza eranicy śluzowko l brakc€ < h zapa|enia przyczepuĘcznotkan. sĘ l plzeszcfep podnabłonl@wejtkanki łqcznej w pokrywaniuEcesji uz}slauje u pacjentówfit{} (subepithpliaL klasie m spowodowanej wadamizębo\Ą]'mi dych. este8czne.planowanelepo|qczenietkanek pokryWających koŻeń ońodonryone lub protetyczne. &lp) _ na przyldad płat przemieszczonydokomnowo. chirugiczne pokry'cierecesji nie jest kove8o i kościłlltostka w przestrzeniachmię./l Chirurgia ś|uzówkowo-dziqslowa ńewłaści*ysposób szczotkolvaniazębóW usunqć pokyciarecesji powinna d/iĘs|a za. p€ ' \'nić12| pod szkliwno. mzlegb ub}tek pżyczepułqcznot]€n.ze tącznotkankowegona po\"''iecchniach między. l Klasa lII: r€cesja sięga do glanicy śluńWkowc dzi4slowej lub ją prze]oŹcza. Tłunacuysię to możLiwością r płatobrotow (flr'd'i"ndll7ap) na pny}dadpłat dzĘsła pełzania pfiyczepu łącalotkanko\'{e. 1. jegolvJ'rnagń estetycznych planowane. pokry.o$anie pokĄ. e re. głębokości szcze|iny dziq.Trzebań\Ąłlież brzegu dziqsła granicy do \łziąć uwagę\'r'iek l p2esunięde -cemento!'vej (pokyciecalkowite).otry @dwnced' w sJ'tuacjirccesji stabi]nejdeqfja o leczeńu chi.rąft)' dojęzykowe przemieszoenie oltodonryczne zęba 3. streJydziąsła zębodołowego l u4Akanieszerokiej wodziąsło\'''ej. utraty brak o fizjo|ogianym |Gztałcie brodaweĘ kowegona powiencbniach międz}stycalych.]i' Metody chirurgicznegopokrjrwaniarccesji dzią6. nieprcchni(ot\ego. bó|owych okolo. l śCisle czeniezacho\Ąawoe.W Wmectt1P t.ecesji aktJunej rccesji nie na]eł lĄrpehiać ńrtłów poc-hodzenia (po8iębiającej naleł \ńoą'ć leczenie chirur. usĘpienie sWcznych. generąuon)' możecałkowicie v'5'elimino\aać recesję'2 Jeżeli . i fwiękzonej Wraż|iwości zęba' .

]ąslowej' dokoronowe d cięci€ W szczelinie Wo'okośnowego szwami. pr. metodapłataobmtowego Pafuua197? ' pola (Ryc' l2'5b).dngie przez dno szczeliny dziq.ecesji na rcn' zabĘ .TODA DoKoRo\oll'EGo PRZESLNĘ.i€p|atamonkowego l\. Jedn4 z pierwsą'chmctod pokryciaobnażonej pok]'cia rnno.12'5c)'Po.']r (Ryc.?\l . :i l ..Margeraf 1980.hron) dlasloueiprpparuip plaInM /lożon\l h l !\]kony\|dniPm docho. pokrycie a do brzegu dzĘsła. .12. po zastoso\{arliu metodysięgało pier'wszego uzyskania obu. ' .. b wyprepalowaniep|ataś|Uzówkowegopzecięcie oko. ka'JjP8oodlpg]oć' bl7Pgu recesji + 2-5 mm (Ryc' najgłębszej kowany (Staffileno1964.. nych dokomnou'o (Nońerg 1926. $ t/e(' i kononol\ei o\!€ . d Dokolonowe i najgiębszejre. wg vlzoru: 2 rary W]6okość . l ] ]III.Cohen i Ross 2 x u}sokość 1968)'W tym celu stoso\Eno ń\łnieżmetody lepo.lv wicrzchołkolrejtł'lącznie dokorcnowo(fararow 1986).jerunku korono. pżedsion' jej pohlda (technikaplata przemieszczonego bocz_ negotuku pm$adzi się w l'onie ślufowej wwna(/a \Ą?ór: od d/id5la nie). pełnejgnrbości.esunię.w o<ltegłości wjękzonej o 2 3 mm plfecina się okostnq rra całej wg 1965. clla Uz!Śkany plat pnemieszcza się dokoronowo.6a ib). skich r.Harris 1994)'JedĘ z najEostszych wstaje w tej sposób ruchomy podwójnie boczlrie p]a| je\l metnda/ fas|o5o\Ą€ em daIa polksię.łÓrotlau r m i pż\. całkowite 25_307o leczonychrecesjila'Najlepszen1" illa słolvejw kierunltu stlonnie uszwułowanego płata śluzó\ł'kowego)' niki uzlskuje się przy pokrytvaniu ptJ'tkich (do 4 pży. us/t. Dla wienchrri korzenia oplsali w 1956mLu Grupe i War_ CLĄ PŁAT'q.okosmowego odległości okołopółtorazębaod rc.Tamow 1986. s|Źbi[/o\fdn} |orr 0a Zabie8po|ega !łvt\orPnju M od|eslości (Rr.śluzółko\Ą}: Stosowana Płat ten jest pEesuwany w l.odawkdziąsłowej Pennela i wsp.czepionego(> 3 mm) i odporviedniąjego (minimum1 mm) (Ryc. weqo ijego nabiLizacja po. części tegoprzemieszczonego jest w przypadlu pojedl. Sumner 1966. llosTlio\rlTco jest dziąsłorlych \Ą]'kożystylvana met.} polegał uykonaniu ptataśluzówkowo" gich r.ruiłni międ. j e.Iząc raspato.ujpsie \^to$. 12'5a). iiti i .\Ą}th recesjipc l$'sokości najgłębszej rólrnej wg mieszczelie br.Gflpe 1966.chi \rq.Allen rem do miejscapnecięcia okostnej i Mi[eI 1989.ecesjiI ldasy ..1arggrafa liniacięcia bŹegu df ąsłowego wg Ry('12'5a. od\łarstwieniu pŻemieszeeniu bocznie d]a o{arggra| 1980)'Piem'sze cięcie w kształciełagod. Attenatlwą dla płatów obrotowci sa zabicgi długości zabiegowego .'ii ]..:.t.N li.. o najgiębszej esji powiękzonej 2-3 mm od bEegu dziąsia. da dokomnowegoprzesuńęcia ptata mostkowego w i cesji. mm) recesjiw I ldasic' z szeroĘ stlefą dziqsła d 8rubością ii 80 \ldbilj/a' nip slo. 7 Lolpiod. Hafley 1965' się plat śluzówkowo.nczl. !t]m.ie podwójnie usfypulowanego popr2ez d. 12'5d)' W obsen!'a.okostno!. jpJ\nieie. utwo2eniep|ataś|ufóWko r€ c równej!Ą/ysokości nó W od|egłości p|atamostko. € .esji f dodatkiem2-3 rnm./(/plin\ przcmierzrza.pulońdnv mosllo\A...ś|uzówkowo-dziqslowa Chirurgia lT . dziqsłapółksiężycowate. .b.Cięcie rczszena się do zębów sąsiadująCYch NasĘpnie (skośne oblotoweprze' z rccesjąi prepanje sĘ plat śluzóWko$Tl nowaniapłatówobrcto.I li. ob|iczana ' aod przesunię. i dociskany do podłoża najnrniej 2 mm od bżegrr pionowepoklycie recesji (pienrsze cięcrerównolegte cjachrvieloletnichśredrrie go plata śluzówkowego tej 70%. ZabĘ ten bJ't następniewielokrotnie modJ'fi. ment chirurgiczny 168 .

7a. 2.' b Pokrycier€celi mnogiej dokoronowympresunię.ia płata mo stkowegoi plze9oepu b|onyś|ufowej (d.nan pżed zabiegiem. jest ruĘicznego leczenia recesji duiąseł p. '169 . b iednoczasowa metoda dokoronowegoprzesunię. I dobrypozabiegouyi!]'!ik estetyczny(iednolitość bari\y pneszczepu z otaoaj4cJ'ni tkanlomi). Allen 199429.rn.iem płata mostkov!€go Wg Marggrafa'a .tEikata stosowana prz5. których przeszczep bezpośrechjo w za' Ę ldadanyna powierzcbniękouenia ]ub dwuczasowe.ze poieila.nan pr. recesje i 23. pochodfące od we\anętrznej płataolaz od okostnej)' stony po]qfwajqcego I niey.to. I pnzrszcznp polxiuŁoNKorvnJ TI(ĄNXI ŁĄCZNEJ Najbadziej omnipotentn4 metodq chi.nan 22 dwa atapozabequ.a następniepo wgojeniu pnesu$.zapełnia estetyczlrq konfigurację zarysui bal.ania w przypadl.anodokoronowoposzerzonei|zĘslo. Ry€.ca|kow|' Ryc12. b .b Pokycierecesji 1 mnogiej pzeszczepem podnabłonkowej tkan. poky .9a do d pĘedstawiają kolejne etapy za.o\^Eniu moiru [.Chiruroia ś|uzówkowo-dzias|owa i. nego. Główa}'rni zaletamitej metodysq: I dobrc warunki odż]'vr'ienia plżeszczepu(tzw !oą.stan p r z e d z a b i € g i e m 'l e c e s j e 2 i 1 3 ' ] b śandwa latapo zabiegu. w których w pierwszJmetapieza pomocą pŹeszeepu poszerzanostlefę dzĘsła. nd pokrycie pionowerccesji I klasy okolo 75%śIednie pokrycierecesji. nego tkal*ą autologicarą.zeszczep podnabłonlrowej tkanki łącznej' mod}fikacjedc Jej gló\Ą. \r'{ość zastoso\a. w Ryciny 12. (Ryc'l2'7a i b)' Rocżne wy dziąsła pmabie.aląjący pozabiegc gojeniesię lŹny na podniebieńu uy \\5mik estetycaly przez ziaminowaniei jej rozległośćZaprcponowano jednocfaso1łĘ tal{że metodę dokoronowego uzesu.Wadami tych metod b!'łamożli.:u pojed5nczych.nie kształfui sposobuprcparowaniaplata $(Źq rozszczepionego po sfironie biorcfej (IŹngel & larger 1965t2.ls Tec.12.aikowite cie rccesji pogrubieniem z dziąsla llts lv pokr3'waniu rccesjiŚosowanojako metodyjed. \7lko wqskch i pĘtkich recesji.tia rccesjimnogich(Ą?c'12.ed fabieqiem' b śanCztery|atapo zabiegu.ięki uprz€ j mościdr med'W Bed.Wacje gowe nkazują.niezadou.pokry. Raetzke 19851e. żeniebilaminame.ielki uaz w miejscu alawc4rn na podniebieniu. obser.padku w mnogichrecesji posze. d/Ęcld/\iąla. nięciapłata mostko\r'r'ego przesfczepu i na|'onkowego powstałe aeponowanju po dzĘsłowego łozć w plata.Za I i II ]dasyznacząct] stlefędfĘstaprzyczepio. n' naęa)' a.8a b)' l mozli$ość i Przeciwwskazaniem jest ńer. noczasowe. wite pokrycie tet€sji z po9eżeniem prł12epionego' strerydziąs|a Ryc. wającnim recesję. Bruno 199418.8a.6. pok:.t6 oraz 35%całkowite fi Nłrronrrortn PMEszcZEPl' DZLĄsŁo.Ą.Vystarczająca ilość tkanki ($ubośći długość) miejscu dawcz]. l moz]i$ 7naczqt po$ubienia P8o o\. ki iqc2nejWg Bruno'a .ca|ko.

dfugie cięciena ślonie dawaei. nia Za poś. poprze/broda\Ąki wvsokosr polączenia na i d. pŹeszczepu oko|icy W zębów pżed.cemento''Ą'ego.\'r'ko\łego. Przeszczep \tpmwadzanyjest w miejsce biorcze.i poprze/.l2.Raspator€m uwałlriasię przeszczep tkanki Ęcznej uaaz z okostną. odległość pzeszczepu. aby s|opnju po]. D|apobrania się tŻonowca v\. . przechc | a dfą(e pvel pftesa lep i pła ' \Ą/ję]śzosiutorów 7a. ścipobranego przeszczepu (waha się od 5 do 17 mm). tak nowe pnesunięcie płata ś1uzó. teca pokycie miejsca bioNzego opatrunkiem chi_ rurgicznlm na okes 7 dni.cemento\"r'ego' Następujejego stabilizacjapoprzez zszycie poje. rcsońują.2-3 mm od bŻe b sóbsci w gU d.onkowei do poląoenia 9 i!'Wo... pod plat śluzówko\ty stabilizuje się }dejem dzeniu tkanlow}Ąnlub sz$ami po obu s|roM(h lP.a IŹnęna podniebier u zb]i.z} dokorc. pr€ p atd(ja b' KĄ.ykonuje i trzono\ń/ych pien'Vszego dwacięcia: osi do l pieMsze. na a srony biorczej tkanJ |ącznejw! Bruno. Wpmwadzona do pokrywania pojedj'nczychrccesji.prostopad|e dtugiej zębóww oddo |egłości mmod bzegu dziqśowego kontak.odpowiadadługo.rni cięciami \qŹnacua gnr.esii' 1985). a Ęsokość&lgiego cĘcia. bość na od wvsklepieniapodniebienia.: il \.9a' c d P|ze9oeppoonao. trem lub nitĘ chiruryiczną' między d. do d1ncz1rnisał"ami brodawek(zalecane re się szw}6.vych najmniejszej ziarrtistościpoleca się przeprowadzeńe biomodfikacji ko\nr'o powienchni cementu kol*'eniowego za pomocą wodnego roztworu chlomwodorku tetacykliny (50-150rĘ/ml pżez 2-3 minutJ)' Potizebna dfu. i. pod plat ślu. po PozyskanJ przeszczepłącznotkankowy Wprc\r'r'a. polegana ufomouańu miejscabiorczegow po.Plat rozszczepiony str.ednictwemkiret' a niekiedy wierteł Dodat" o diamento\. płatakopertowegow oblębie staci śluzówko\'r'ego dziqsłai błonyśluzowej 8raniczącejz recesją' Nie stosqie się plzy Ęm cięć poziomych i piono$Tch. szczalne sfrły międzJbmdawkowe (4{)./c. ńWno|eg|edo d|ugiejosi zębów 1-2 mm \Ą'je|zcho|kowo odniesieniudo cięda przeszaepu w mieiscebiorse pieMsrego.. je się Włącznie poprzez cięcie poziome.onP szldiwno.Uzyskuje <iępldl t7ętio\Ąei gnlbofui' poprcz preparat ię w kierunku przetlnio'tylnym oraz wierzchotko' przekraczając 8ranicę śluzówkowo. 23 tu z kością do osi l drugie' róWno|eg|e dfugiej zębóW1-2 mm W do Wierzcholkowo odniesieniu cię.onybiorczej preparu. w4' Za]ecanejest opraco\łEniepowie*chni korze.0i igld Pc-3)' zabiegkoń. 1v}'rn. zaleź. pre.iąła. I rncrnur'l xoprRTowA (Raetzkele 't70 .:. plośopadłe diugiejosi zębów. za się i zszj''\tapojedyncz]. \a możtiwienajwięksllm szczep' i jego ustabilŁowanie popzez erozpu.n. pigwsze cjęci€ na stroniedawaej. się zówko$li tak aby brzeg nablonkorw znajdował powżej polaoenia szl.cemeltowego zębów z recesją..ięde poziome v!ry.iliuno.iapierwsf€go.dziąslo. pDowa. kowej tkanki tącznej w połączeniu z dokorcno' rt1'm przesunięciern płata (metoda wg Bnrno]8 1994). gośćprżeszczepu mieżona jest palodontome.ś|uzówkowo-dziqstowa l chirur9ia t.ni sz\Ąańi. d-wszycie biegu pokrycia rccesji przeszczepem podlabłon.

lppuiF po \pra$d/pnju \\lJ* i\ĄPgo noloieniJpl7e. matcraco\Ąe one pU'Popvez ściąganie sz$'ówbocznych obu następuje pŹepychanie pEeszczepu pod platem śluzó\\'ko.o/pot nJ u\unięl nd.9 2. a następnie dokonuje się loz\ĄŹNtwienia po obu stronach recesji illa uformowania śluzówkowe8rj pldtd kopPńo\Ąegn' }'lon ror.cementowej zębów z rccesjq' W ten sposób unika się ló$r eżcięćpiono\tTch i poziom1ch' Pnesfclep podnabłonko\Ąei tkanki łacznejwprowadzonyjest do kopel.2000 Hirsch iwsp. malifadę cięćw miejsctlbiol!7j. E a8sĘE Nellon 1987 Borohetii iWń' 1994 A len1994 Wennstróm iwsp.410 88.iqga \ię bo'/ni. rł]m.'In plzjmosita techni.3"/o 98.0)' lTt'il\ ii TL}:En. wĆj dzięki zalożeniu sfwu rnatemcollcgo na jed. bnrcla\tckna $:.cce.iqsłowej sąsiadującej recesjąi $]prepaIo$'ujesię z płatśluzó\\'ko\Ą'}.40k 82. Źó\'ko\'v'o.Chi rurgia ś|uzówkowo-dziqslowa r. Ma ipgodofa.lJ nadokostno.20/o 89.'kamiZukośnienicbocznl'ch bfiegó$' pneszczepu Uła.ie. .sd/o 86.sokości nicy szkli$łro..20/o x.6 ffi 910 70.konujcsię b1ko cięcie we$'Tr4trZ szczeliny dz.Iouei c"ją.30/o 66-1000/0 50 100% 55-100% 50% 610k 88% 48. /! iP granirra.Iegostabilizację zape(rriaja sz\w boczne oraz piono!\y szew matcrnco\!]rw oblębie blodawk (nici środko.]']'j sumaryczne zeŚtawienie pokrycia po \ĄynikóW nicfnych k| reces] przeszczepu podnabłonkowej dziqsla zastosowaniu tkankilacznei.ite dociągnięcie s^\'ówboczn}th na. u rr.r ej b]on}(a sztzplinr dzic.91" 94.1998 Schachef iwsp 1999 Jepsen i wsp.2001 Cordioli iwsp.30/o D.letodakopelly nadokostno$ej możebyćró\ttież stoso\łanarv pnypadku recesji nmogich (.'.910 a4% 98.If pvez końce przeszcze.adfa się pod piat' w'su\\'ając do najbardziej go pomocnesqpiono!\eszr\.2001 Harris 2002 Dominiak 2002 w sumie 42 12 48 24 60 12 24 42 24 18 18 12 12-64 18/18 f3/35 '13/13 f5/44 11131 1001146 2U54 3281501 ritl ritl titl titl litl itl łi|| titl 3.dziqsłouą 5 mm bocznie' Przeszczep i wlro$.|ieniem gra.a.| 14/f9 15/15 12123 34ts8 Iitl il I 2.O. a całko$. 50-100% 95v" 81la 71-10010 45-t01v" 890/" 740/" 7f.\Ąej resońujace 5.2v" 93.w cz}''In przepro\\.\' cenhEhej lecesji.jsraLrion rlo /p- go' . od$'aĘh\iaj4cgo poza8iŹnicę ślu.Ąl]en20 ]991]'ZabiPgśd\tl/d'l.60/a 66o/o 74.'! Jeszcue \t'Ęks73 mini. 171 . i $'ierzchołkowo 5 do 5 mm ponad obszar .oii. ka'2l \\']. od sji z oduarst.orranin rkJnFkmi.7t0 98.1996 Paolantonro 1997 Zucchelli iwsp.9% 85. n}m jego końcu i prZepchnięciupod broda\\.!.

|Ymagane rv jest mekiedy przeprcwadzenie odontoplastykr ce_ korzenia. pogrubieniadziąsła Iecesji Il klasy. tię ko$].s]. dzialny w okresie 12 miesięcy po Zabie8uza popm.ienia nej i mtodegowieku pacjenta możebyć odpowie. czcpionego oraf zadowalajqca wskazańemsqsze.standwa |atapo pokycjerc. pole zabiegowe' brc roko\\'aniew plzlpadku głębokch i szerokch ptz}.i.VvisteJ jedno do.esjidz]ąs|a' stan pżed fabie giem.rrieńapóźniejszej regenera_ b Ryc. Zaletami tej lu zmniejsfenia \ł}puldości prZ!. i cementu korzeńo\Ąego' ha\.W..egenerac]l metody są:uzlskanie necz}. czepułqcznotkan]<owego.okostnortyi urtldaczniadehiscencjękostną' cftery milimetry od niej lv kienrn]$ wierzchoł. i $.€sj] z p} zabi€gu' calkowite pŻya€plonego.te. Je.irma ń\Ądeż Ę. W podobnlm zestawieniu 72Eo uwzględniająqm\łJniki ldinicme 20 pmc i leczeńe 515 recesji. 5 mm lokic i pl7el.]a' być kłaclrw szczęce.P|FE lub PTIE z bta. i]łĘiegoprz}'czepu i racji pŹ].lzi\włączńe do repa.miesięcznej Z leczeniu recesji pochoiIziło 1990rcku' Technika polega na pokryciu pojedJ'nczychrecesji zabiegu błonq (niercsońowa]nq .1ptfedstańono u]miki kliniczne po" podnabłonło\tej tkanki Ę. grubieniem dziąs|a 172 .cemento\t€gou podsta\Ą! broda. TI{'\\Eii RE[. kowT''rn należyprzeprolradzićfozwa$twienie i \Ą. bnrdawek ńum w]t'on tej metody jest obe(ność i dfiąsłowch o odpo$iedniejWsokości szerckości' jest ocenaprocesówhistopatolo.2 stosowaniupżeszczelju odb]Ą\asię na &!dze tzw mostkowania' późniejopiswany jest proces pełza. dwa to cięcia piono.12.'dopodobnie iłystę.E\I]tĄCJi s.cia recesji dziąsłaz łf. usta!. lub nie lq. nalow€' naiuażniej.okostnowego' uzy. jacegoplzyczepu. na. nia. pująobapmcesy'w częściach kolvej recesji twoży się noĘ prz!'czeptącznotkan. wek dziasło$}chpo obu stronachrcccsji' Następne linię śluzórt.r( ( /p\(i LoronobeiIormuje 8ló\tniPpvJ.12'10aib)' pojedr r" re'psie na nr e /dią. lub nem lub f esońowaln4.dziqstowa Chirurgia kl]. żeśrcdnie w-\'nosilo około kĄ'cie recesji w obserwacjiod]egłej w plfwailku stwiel{Zono a 907o' pokrycic całkowite \eczonychrecesji.GlRi \..i jego możli(.Technika ta po\\.10a.śr€dnie pionowe pokrycie rccesji w ob lt5'nosiło 82%'23 selwacji l 8-6o.\ł!5tarczającej tkank z podniebie. ji ranej regenerarllanpk. zgodyna przeszczep'o8'ra. grubości (śluzów'kow-\) Pierwsze doniesienic na temat Zastosołaniastcro' pleparow?ćptat częściowe.sp.lla rcgenemcji tkanek !.il1 l2'l1a do d przPd.ś|uzówkowo.$eprzekraczające Z kou'o. Najlepszym lra (Rlc.kovo.1rtetyczn4 kolagenową) ZaĘdu poprzezdokoronoweprze. skać ptżestżeń . r.2.y.Zębia \Ąl'tworzenia powstanie nowego błonko$ego' lnni obseńt.hiruryirrnrm dla zapeł. !.ue R1. dla kowejtkanki łqcznej pokrycia recesjidziąsła' że dni autorzyu\Ąazajq' docho.który w plzwadkx Fawidłowego higienyjamy ust.\Ąfsokiekoszty mate.'zorc\\'ej zębaiv łul.kolzystana u pacjentów z brakiem możliwości ilości poz}skańa .ali nabłonkałączącego pEyczepu łącznotkanl<owego. W Tabeli 12. Najwazniejsz}m sz(zepuw s\ł'oist]m . pżez szczelinę dfiqsłow4oraz na \ł]sokości czenia szk]i\łTlo.ości :latwe.moż]ir\'ość estetyka pozablego. sterowana cja tkanek w chirlrrsionyrn leaenru a re. kowo. cfep nabłonło\Ą1. ijej całkowit]m Aby sunięcie płataśIuzó.rażająrłch nicze ia w jej stosolvaniuto wąska stefa dziąsła zńązanego' recesjemnogie i.u. klasy leczon]ch w ten sposóbu]Ąika.dziąsło$ą. bocznychi wierżchoł. Kontlo elsyjna giczĄ'ch zacłrodzaqchpo pżeszczepie podnatiłon.o\t. wę u1niku klinicznego pokrycia rccesji. kolei odłarstwia się plat śluzólr.cia rccesji przeszczepem w tąCznej okresieprz}najmnicj12miesięCyod zabie' gu' Z analizy ponad 500 plz]padków rccesji I lub tr po.LIĘo11'Ali'j. Początkowafaza gojenia po Za.rec€sja ]3' b .1 potą.'kolzystaniem etapy techniki GTR wg metody opisanejprlez Piń Pmto Piefltsze cięcie poziome prcwadzi się po.'tunelu''.ldwidią pokrf.

4yÓ *b.dtdtasl Lo ^ eoa A aolqczPn'U bl ze.Chirurgia sIuzÓwkowo-dziqslowa sumarycfne fesiaw]en pokry.Un'ec]e Dldl" ńoyl av|ego p.2 12.2000 Narris 2002 Dorninlak 2002 18 15 25IPIFE 1f|PIFE 25/PIFE b.1 3.4i era na skuteknieprawil|ówega ustawiehia zębaw uKu' 173 .cznych po |€ sterowane] reqenerac]i tkanek P i n i P r a 1o 9 2 t9 TintiiVincenzi 1994 wsp 1996 Rachl n iwsp.synteiycrna blonapotmerowa.8% 81% f5 1AA"n 12 24 1f 42 12 12 12 lo/kolagen 15/ko agen ]8/cuidor l3tPIFE 3llcuidor 11/Guidot 3Z/kolagen l. pĘesun'ec'e p!a..brakWskaz.dol a'ono'^.20n 85. l.70k schemat doboru metody chirurqicznego eczenia |e.3 3 2s 100% 0-100% 8.||. tkanki|QcznejGTR sterowanaregenetacja tkanek' lllA. PTFE blonapoliteirafluroerylenowa.d.370 62.t k]asaWgMil]era na skutekzapalenia przyzębia llIB lllklasa Wg l. >t mm >] mm >3mrn ż3rnrn <3 mm bezznacr.'aw"tega DPBF do|arcrcwe arfe.d bfakdanych.61.zczep"Ę Óld I" dz'""łatego ]1lzP\un]Ó. ii l 4.przedzabiegowe] k|in W od sytuacji czne] l I I ll ll po]€ d yncze mnogie pojedyncze lubmnogie poiedyncze ub mnog e pojedyncze pojedyncz€ <3mrn <4mm >3 mm >3 mm >5 mm >4 mm >] rnm >1 mm <t mrn bezznacz. cu dor.rcĘ d7:ą4a) cTG. przesfczeppadnabłankaw. l.dpar.ńdo chirurgicznego |eczenia recesir CAF -.ia c esj dfiąsla fastosowaniu eWynkóWk|i.3 2.z. 8f.9 33-8:% 43 100"/" 53% 39ya Ii ril l. ż3mm >3rnm CAF 900/" 75oń 90% 80"/o DPBF DPBF lub cTG+ kopeńa CTG (rneioda Bruno) GTR GTR 15v.4% s8.lll b.9 2.fu |on e\zhoś(' ba'ze|z"r:a 5.z5 72.5% 13an 59. ||I 3.es]] dziqsla fa|eżnoś.'e 7 |. 50% tA tB |V eczen|e ońodontyczne razie iW konieczności naltępowe ecfenie reces]i]'W rokowanienlepewne.ll 2."ż./% 73.5r/o W sumie 12 -48 198 |. 996 1 Zahedi iwsp.9 4. 998 1 Zucchelli iwsp1998 wsp 2000 Mrilier iwsp. 40.9 3 1.z?oaln].d 4.4% 51.7rn 86.

lub recesji l v\ryŚępowanie przyczepionego. rzystaniem rcztlvoru chlorowodorku tetracyldiny c]. w róź]nic ocefuanych większjtn odsetkiempokryćcałkowi' zdecydowanie .r ska]i co 1 mm.Iziąsła tych oraz większlm prĄ'rostem szemkości 24'26 po przeszczepie.11a'b.{ańa w kierunl<udokorctro. Błona powinna być założona taki pokJYc dehis( encie caĘ o ab} spo<ib.iożeńie oraz pr. żeśrednie krycie recesji lqrrosiło około72%.ś|uzówkowo-dziąsIowa Na. średo (iej recesji Wysokość . .mi. w cl€ (.ię poprel biodPgradują.\Ąasu Zalecane jest nowego (pH 1 przez 1J minuty). plata. pozwa]ają.e pi.Jiniczrrych.l". u ńwnieź usunięcie nabłoDka podstaw brcdawek w dziąsłowch. Schemat doboru metody chirurgicznegopokrycia recesji do ji przedzabiegowci s}tua( ldinji/nej predŚLańono w Tabeli12. sposób zbiorczy w Tabeli 12'2 ppedstańono \.ycie cal. niebieniu Aby ocenić te cechy !! badaniu przedzabiego.i.i"*ó6' d i"i"". cą7dokoronoweprzemieszcfenie te oa calkowitepolo]ciP blonv i uslabilŁo$€ n ie płatapojedlalcz}. w żW uśmiechu tkankina podpodniebieniagrubość i l lĄysklepienie tward}łn. |ub zuje sie szw.j*i'. k]asę > głębokie 5 mmi szerokość 3-5 dniogłębokie mm.iĘ'rnnależy parodontometn. dziąsła i szelokość l grubość do międzyzębowych recesji. do ny sj'ntetycznewprc\^adzane kości. Rvc'12. go zr€pono\.{ łr'niki kliniczne pokrycia recesji z \łykoĘlsta.z.22 przyclepionego pok}Ą'aniarecesji chinrrgicznego techniki W \ĄyboŹe naIełu\Ązględnić: .pprutu i śUzowkowego! | w czę(ikoronowe] oróstnowego ''"iowkowo pokycia b|ony' piata ca|kowiteqo .w}łn. Z alra|izy leczenia około 200 recesji pionowe p(> Wtdasie 1./enie za pomocą drobnoziarnistych wierteł diamento. o użyć a dla ocen) grubos.płytkie 3 mm. biomod!fikowanie powierzchni korzenia z łrYko.".p"p"."ńl.l"i. nowej gia icę sz}Ji\łno. brodawek l stosunek (szeegó|nie do lstosunek recesji |inii uśmiechu dziqsłowym).a pok.i"a""top|ał'ika. ko1\'iteobserwowanow 407. sięcznych. istotnych tkanki łącnej nie \aykaą''i\ano błonkowej poza paEmetrach l. W podobnlrr zestawieniu uwzględniając}m\ł}mikikliniczne 17 plac i sl1rtki te.II lub I \ł]aika.. kostn4 i 2-3 mm otaczającą Błonę stabili. ka impulso\łGechowaW prczentacji A). 1 \-).cementową.apii 299 rccesji średniepionowe pokĄt ie re(csji u obserwacii12-48 micsie(lneJ w1nosiło75713. Niektóźy autorzy zalecaJą $ych (odontop1astyka). wiPvcbo|ko\Ą a kości' od shony koro. bezpośr€dniąskutecf' W pracachporównujących ność G|R w odliesieńu do przeszczepówpoiha.. powyźej mmto recesje 5 pojedyne]ch mnogich. .try. szerokie). tedlni.c'dst€rowanaregenelacjatkane|Wpokrywan|Ulecesj|helodykaw9P|ni?.aloiwsp)'a-(ięciad|aUł\kania 174 .esunięcie w celu biony dokolonowe "i"ii. (50'150 mg/ml pŹez H minuty) lub k. powicrzchnikorPnia w nie_ slepuje\4{gladzenje je8o krzvwizn] LióĘń pr}padkaÓ /mnipj.ami Zabieg koń.'ł-t"*e. niem GTR w obseńtacjach prz}'nąimniej 12 mie. recesji.miszwami międz1órodawkow1rni oraz poprzeczn}miwęzełko\tx.id7iąŚtandilepieilas|oso$ac Ł5 o ultrasonograf (głołńca śrcdnicy rDm.3.

stka zębodoło$.szego cięcia' R.tu'Raspatolem odsuwasię go od okostnej w kierunl<u sklepienia przedsionka i stabilizuje pzez ziamino$'arliei $tóme nablonko\'anie' \Ą5.po.ieprfef c środek Wędzid€]ka od A do B. /d\l.}'gojenie pooperaqjnej i rqsoĘ rany akceptację plfez pacjentóW2? zabie8u]aserowego 175 . (dodatniobjau pociąganiaw pIzJ" dontologiczn]'ch penetlujqclm i brodalr'ko.'l resońującyni się sz$'amido okostnejlv linii ńtnoległej do pien\. niĘ laserowqTechniki zabiego\tedziela się na w.oń.Polt.ch (obecność diastemy pla$.€go noż}. miei poszeizaj4cplzed. czepie bmdaw'ko\Ą. a stronnepoziomepve. linii wo.naĘ(]miasto\Ą'a hemostazana.sokich p. scami. Schuchardta.ip.Ta ostamia polega na \ł]4<onaniu tylko w btonie cięć śluzo\r'ej pionowego plzez śIodek$ędziclełka olaz dwóch ró$noległ}.cemento\tego. tycznj.epanlrEnic płata ślu. tlt.]npcńo. /egoL eArube i<ieBaiarebrnda*Lj nej $.Po$'stĄ w ten spo. następnic jego obu.|:9ji t!ięt zjcl€ ]jLia tr.Do Zalet tej meto(v naleŹą: cięcie tkanek bez ]ontaktu 7 opelr. P o 5 / . niekied}' p.]' wędzideł. dwa ńWnolegle \Ą"ględem e sieb cA ] BD dajązarys iiery Z' ZarnianamieFcamidwóch tróikątnych piatóWpopEezpEemiesfo€ n iepunktu Ado D ipunlduB do c ina Za. \./Jmicni.ofilaĘcznie wpŹyczepie dziąsło$'-1'm).lm rwm IV i m Hasa podfiałuw'gPlaćka.vcięcie wędzi. prz]'są1a i się 3.Iłużenie Wzdtuż śluzórvko.van]'rn leczeniem)' Wykonujc się je na ostro skal. ka w kztatcie litery V rvbłonieśluzorĄ'ej i okostnej i plfJ. | c p u i p p u RyC'12. Ź F n i e s | r P h d / i a t l d \ \ ' j d si'h P 8 o n a .Chiru ś|uzówkowo-dziqslowa rgia dwomasz..czkami i ukośnie ścięclu go szczJ.arni bocznymi.h .wrchodb\\\a /e s. \t]ch i wędfidełka okostnej. pelem. moc B\\).. go Co2 (opcjapmcy Cjągłej.Zyczepów{ędfidcłek lub plfed plano. za pońocą diatcrmii chiruĘicfnĆj lub tech. rozciągaj4crvędzidełko i sionek' Płat}' noł]m miejscu ustala się kilkoma w sz$ami \Ą'ęzełko\r]łni' Irem oplastjka Glicknana \r mod!'filacji Kostiaje. cych kztah litery Z (Ryc' 12-12)Po$'stajacew ten ' . cz5. od sób plat przesurtasię clodna pżcdsionl(a(I0-l5 nrm od połączenia szkliwno.go ora/ \q'|ępuj.sztde w krtatcic litery \').zS.ń.lRnJ|PĄ . sąt]kie \\.ób(l$a Irojla|ne p]. daja.lve na i ŚkŹcha umożli\Ąia pogłębienie jest pżedsionłai stosowana głóu'rrie żuchrrie' lv Za.ilziasłowej oko]icy ld&Y w kierun]Q dna do pEetlsionka następuje odpt.Ę.kJ/. i Ća)-Najczęściej stosorvancw1'cięcie nadokostnorve po]cgana odcięciuwędzidetkau podsta!'['od \Ą']To.] e pE}'czepówwęd7idełek Usuwarie niepla1!idło\r]'.ędzidełka climinuje się popżez metody pla" s{'czne: L)iffcnbacha (cięcie u podsta.ch!\uględemsicbie. $€rĘ po\łicżchnia.stał]pozabiegutrói lLrb nrmboidahy ub]tek nabłonka goi siQ Ę1ni' wtóIńe' Na uębyuakładasię ligatlllę i cement ctn.dzil ej plf]' cał' końcie w1rznięq'chrtszystkich siekaczachstałrh i przed założeńem aparatu) olaz pmteRrznych otak stabi]ifaĆjiuzupetnień płyto\\Tlhna skutck t5. je.mę zaopatrujc się cĆmentemchinĘiczn]''m na okres 1-2 Ę'godrri. ońodon..łĄó \Ą']dkipn mię(nio. dełka(lfem]'lectonńc) jegop]astykę(fe7rłloplasti.cięcie plastykętędzidełkamożna lub rt1don3.lt.12 Frenu op|astyk schuchardta' Wg Główne ę.ie valg i poli.lnoczaso. \Ąaćf w}koĘlstaniem lascm lv-vsokoenergeB'czne. ruĘiczny na okrcs 7-l0 dni' pv). bieg rozpoczpa cięciew kształcie liteĄ V w śluzów. ce u podstałn/wędzidełka.

materiał Wszczepowy/bariera Biomateriały Wsz.a]e i więzadła Zębodoło$€ oraz kość \Ą. kiem dziąsta. dządo nieodwracalnejutrat-l' tkanek z różnąinten.ch pf].pozostająw plf}zębiu zmiany !v po.ale mniej wańościowe odt$'o.T'kle nie /o.iotĄPi do reBenerd. w badzo niewielkim ale stopniu. więza. ozębna) po\Ą'staje naj\.lr'r. a W im}.J i manif. niku zabie8! chirutgicznego do \'vTtvorzenrasię rv pewn]. a szczegóhdezapa]cniaprc1\'a.ie pl7P. moze dojść (/e.Totnie. Dlatego u niektórych pacjentórvz okreś]on}mi pamme. tkanek stosowane następujące 5q metody oceny: zg|ębnikowanie kieszonek. ne.ji lkanPkprz1lebr.Lła zębodoło\łego. W miejscu uszkodzon}'chtkanek (kość. Źenie się stfukfur tkanek pląu ębia nie pro$'adzi jednak do odzJ'skania pełnej. pnyzębia (kieszonki < 5 mm) mozna tlqmi stanu Aby uzyskać odpowiedź.t$. w Wyniku cfy |eczenia chi. przez usunięcie ich ściany dziąsłowej nawet lub kosbrej Gingiwektomia' operacje płato$€' łącznie z płatemprzesunięĘando*ieIzchołkowo). staci kieszonek pEyzębnych i ub]tków kostn}'ch. ncracji tkanek prz}zębia umoż|iwiająnatomiast odtrvovenie poprzedniej struktury a wiec wszl'st.Zbigniew Jańczuk Melody ]cgenG]acii ptzyzę[ia tkanek Wprowadrenie Mechanizmy g eneracjitkanekprzyzębia r€ Blonyraporowe Białka matrycyszk|iwnej siarczanWapnia.zepowe regeneracji W tkanek przyfębia skutecf ność metod regenera(ji tkanekprzyfębia WprowadzeREe Choroby przlzębia. JeśIi nawet dojdziew lr. N{inimalną rcgenelację tkanek pżJ.padkach odr^. waż]nie zaczeruienieniem' kr$'Źwieniem i obrzę.\'}żej tkanła łączna. Take niepełneodtwo. sła. i tw'onyćsię nowTprzyczepłacznotkanko\\5/. bez ale odbudo(y utraconych lub zniszczonych tkanek.fębia uzy.]'rostka. kich utracon]'chtkanek (cemenfu koŹenio{ego. 't7 7 .mmiejscu tkanki kostnej' to z\Ą. s]'wnością' Proces zapa]nyniszczy nie Ęlko dziq. z!\ykle w granicach kilku procent. Po uspokojeniu objawów zapalnj'ch L\Lh / |oind d}nJmi].owadzonych zabiegów rcparacJ'jnych (skaling poddfiąsłorwki' ietaż. ozębnej i kości) czyli bez keszonki przyzębnej.. TP\||o tvię(prled" s\lFlkim bliÓosa(eniP dająceFlko pe\t'ne. rurgicznego dosztodo reparacji do regeneracji <zy pEyzębia.y. bcz ale twonenia się nowej kościt. prZebiegają.opemcje płatowe).!f. trfetod}' leczenia zmierzającedo rege. badanie lentgenowskią fabiegpoMórnegootwarcia operowanej oko|i(y. \Ą'laścih€j ńrnłcji tj'ch tkanek. skrłe się teżw \łyniku dobrze plzepr.ożenia długiego się Lrłonkolvego' nie łącznotlankołęgo.t|uiaĄ' h .lajPonJ 7e<po|ona poMiPr7' ą knĘenia r rU pnrzepu na' z powodur. Metody lĆczenia zmieżajace do rcparacji tkanek pż}zębia eliminuja najczęściej kieszonki pŹ1uęb. Eenie struktuly tkanek.

Badanie histopatologiczne o uąśkanie przy(zepuĘcznotkalkowego. dontologiczną.(ij więZad|d o.Natomiast ńe zawszespostlfe. gicznejest w stanie ocenić p.i].należyprzedeuszystkim bmć pod uwageróż. na Choć na]naterapia daje nąi\aT'żej p|zypadkach' okoto 1 mm ldiruczne. z resztek ozębnejna przykładw pż]. położenie brzeg! dfĘsła (od$anicy szkli\Ą. nie za\r'rsze się stwierdzić.''' Metody przyzębia regenerac. periodonto|ogowi 'tosunkowopewnqocenę. podczasgdy sRT sh. regeneracji tkanek.'/t\ol7ona jPst Zwi4/a.ii tkanek uzyskać powtarzan]m leczeniem niechiruigicz. moż'na ndicle\Liej o(enj( polom bl7Pgukoti.os|nej' Taka kon$en(jo. czyli powtóme otwarcie zope. gdyżuzyskanie nowegopźyczepu łacfnotkan.yklew pa" Poprawa tych parametńw nie zawsze pozwa]a rze. roqtalo zarvsze /nis7.czy utivo. ].o. dośWiadaonemu |ubi lP8enPrŹljiIkan]. Dwa pierwszeparametryidą ze sob4nr. Pozostaje więcwy{qanieocenak|iniczna \tyników|epnyczepu łqcznotkanl<owego Cfenia pozwaiająca wielkiego uzysku chirurgionego.alkot$nie\l}tllorry sjęndpo po zgodyodpowiedniejkomisji erycznej. .np na powiprzłli l.]ziautomatyczniedo splycenia kie. gęstość.ce. klini@nego łqCznotkankowegą periodontologicznego możnaustalić: .Ire8o Ęcfnot]rankowego'l 178 ...ię autońw zajmuj4cychsię Ę'm Po\łtol'nt' fu istotn}m problemem.olzenja.]ułskużw. dfĘsłado dna kieszon]d). podniebiennegona pżestrzeń międfy korzeniami ne w 1986i pfzez AmerykańsĘ Akademię Peńo.w}Tti. konip( rebd be/ /leczenia w sensie utworzenia nowegocementu ko.!adku pono$'. " lóżnic w objętoś€iubytku kostnegooznaczanych (od i' poziom przyczepułącznotkanłowego granicy specjaIną metodą' szkli\łno.nnienionej procesemzapaln5'rn. odpoŃcdnim na powierchni kor?enia' rzętach w pracach doślviadczalnych' uzyskaniu NoW pm oep Ęcznot]. rowanej okolicy po okrcsie kilku miesięcy'teżnie we międzycemeltem konenia zębaa koścĘ. $ W metodachle8eneraqjitkanek pŹyzębiachodzi ku regeneracji tkanek.ności tworzenia nowegocementu' veniowPgo. No\łYprz]'czepto nowepołączenie Ęcznotkanko. jak i po '?abiegu powodunalJadanlasię konenia notkanto\'v}m'PojęĆiate zostały 7 w].5mm'l i redukcji kieszonek pŻyczepu Zgłębnikowaniemprzy zastosowaniuZgłębnika . notkanl<owego. Ę'lko badanie histopatolo. prz]'padkuopero\łanych W ub]tków niezależne zja\'{iska2J. Pourlaieono popne/ fMor/enie \Ąe8o us|a]Pnie.4. rĘch. do ./yrostka kości zębodolowego obrazie w l.eniu badaniem klinianymrentgenowskim: i głębokości przyzębnych. się nowegocementuz za@epion]łni nim ł'Iókna. policzkolqrni. Są to uedlug \łiększości autorów dwa zupełnie Ifonq ozębną. w ostatnich latach opublikowanychzostało tylko Natomiast pozostawio resztkit](ankiłąenej(ozębnej) kilka pmc oparlych na dowodachhistopatologicz.no.cemento\4ęj dna kieszonki). wierzchni korzenia. Badaniem rcntgeno\r'rskim sfonki prz]'fębnej. jpj ga się kolelację między ufyskiem pEyczepu łącz.lviększości Wedłu8 pr/\(/epla(/nolkdnko\Ą]ol-^.odbudolĄ/y \. czy kowegopm\ła. najczęściej możnaba./ębnowPgo.onuje /c $ug|ędo$ się pr48otosdnju eR(/nyLh |yLko /wip./\ w. nej. nie we Wszystki(h opiela się ona na go pnyczepu łacznotkankowego.7onp.Ianiemrentgenow zębia. ale da a jest rzona kość związanaz zębemprzez nowoutllo. po nolvego \łY].czy uzyskano jq w Ę1 ku Ęparacji. mentowejdo brzegudziąsła). mogq sposodou€i pr> nych u operowanychpac.vierd.jentóW przyczepu wstanieponorr. odsłonięcieplata.ó\\'no pĘed' nice międzypo\atóm}'mla no\r!T'n przyczepemtącz.raźnie okrcśto. stopniem odbudowytkanl{i kost. n}an zatŹJananie postępu choroby.rv wyniku nie.awdzi\Ę skutecznoŚć negowprowadzenia do /ebodofu. nie skim ocenić nawet poziomu kościza. l\1óIe pozwalana ocenęprzyczepułącznotkanło. Roz$. w rra Z powierzchniąkorzenia przez ozębnqmi koĘenowFni. w tńfu*acjach korzeni gómych zębów trzono. t i koć. głębokość kieszonek pz]'zębnych (od blze8u rentgenowskim. na ocenę. śr€ d nio l'6 do 3.ażając możliwość regeneracjitkanek pluy.

wszystkie w}mienione vI tej tabeli warunki są (ho(iażich zna(zenicr pewnośtią is|olnp.szaepowy/bariera plzestrzeni r utrzymanie dla regeneraclr r bazadlarh-B. nnłujq| ffi Mony zapomwe (mec. n bialka matr)ry .mdIPńalwsz( /epoit]/baliera ' w piśmiennictwieprzyjęłosię jednak odnosić najczęściej do metody Mon zapor.jako metody lecze a .1 Warunkosiągn]ęca sterowanej rcgenemcji tka. który umożliwiłwprowadzeńe sterowanej regeneracji tkanek przyzębia .rkliwncj fulona biologirzna . stabi|izują skzep r f awierają chemoatńktanty progenitorowy(h dIakomórek r plomuiq miqrację.haniczne) niercsońowa]ne i rcsońo\ła|ne. Regeneracja ubytku ozębnej.k adhezyjne (fibronektyna.to zapobieżenie dowierzchołkowejmigracji ko. pobudzanie migracjjpro|ifeńcji 6. nej regeneraqji tkanek (SRD. Tabe|al3'2 stelowanaregeneracja lkanek pŻyzębia' Tabe|a13'. nie jest jednakowe.1. Skaling igladzenie koŻenialpei ado nta debrideme l n!) powieŹchni 2' Kondycionowanie (Usunięcie warstwy ńazistej) (FFSS) 3. osteopontina. conychzróżnicowany.'lP.vność na komó|ek Synieramatrycy tkanek (cementu.stercwalej regeneracji kości (sRĘ' Ufyskanie sterc.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Mechanizmy regeneracii tkanek przyzębia Regenelacja tkanek pż]zębia możebyć konholowalu M '?abie8aLh chinĘic7Dy( b po /as1osowaniu odpowiednich tednik operacyjnychlub odpowiedrrich preparatólv Nosi ona wtedy nazwę stercwa.2zestawionozeslńł cfJ. Biomateriat . g|óWnieI r PDGF I tGF.1 . sialoproteina kostna.4P'2 iPDGF 179 . stymulacja komórekprogenitorowych.2. Biologicrne mediatory l w}lqcenie komórek nablonka i tkanki |ącznej iqs|a df t stabilizacja skrzepu r iworzenieprzestrzeni dla r€generacjI 5.4ub z kości)ekpresjqfenotypowq z Ukierunkowana mig|acja Adhezja Proliferacja Różnicowanie l/etaboIicf aktn. Bialkamatrycy szkliwnej (amelogeniny) r efektbłony biologicznej j .z}nniki Wflostu. powierzchni r Uzyskanie akceptacji biologicznej korzenia. TCFI] r (namnażanie komólek wyksfta|.3. i niczne \łykazaĘ żesterowanąlegenemcję tkanek prz].PIFE) nie ulegą'ącaresorpcji. ie siaft/an$apnia.b].4P'7 komórek prcgenitorowychróżnicowania) do 3' Polip€ p tydowe.1/taściwych wskazań zabiegu. Dalsze badania doświadczalne obselwacje kli. material M.nnikówusho. .ouych SRT W Thbeli 13. s Zachowanie \. (styńu|acja BNIP.zębia możnaosiągnąć ń\Ą. kości) powierzchni 1. mórek nabłonka i tkanki łqcfnej dziąsłapnez Wprowadzenie błony zaporo. Była to błona mechaniczna politetmfluoroeĘ/lenowa (e. stabi|ność skrzepui adhezjado powierzchni koŹenia' ' zapobieżenie dowie|z cholkowej migracjikomórek nab|onkolvychłącznotkanko\^/ych i dfiąs|a' pEestrzeni regeneracji i zape!\'nienie dla tkaneŁ . B|t.Emdogain).\"r'ej.nież pomocqbłon za egąiącychresoĘcji. adhezję I pro|reraqę 2' Białka matryry kostnejB[. jak i bez stosowania bloil mechanicztrych.h) i progenitorcwe Komórki (z mezenchymyozębnej i. obe<niemożnaprzyjąć. laminina) .żemechanizm SRI \Ąa.\łanej regeneracji tkanek pŹpębia \Ąymaga spełrfeniaszele8u warrDkó\Ąlzostałyone zebmrre w Tabeli13. a w implantologji . do r odpowiednia po technika zabiegu postępowanie i zall|egowe. jowych oraz duiałań leczniczych warunłujących 1' cfqstec. Decydując]m warutrkiem.

enia' W \Ą}nikutegopo \a$aźnego fizycznegopotącu porową powezchnia kozenja sianowi jeden bŹeg fany (ubyfkukostnego)' 2] dnia. l3. nie rrablon|ol4. klwionośnych Ryc. wyiwoŹony się migracjai w21 dnu po zabiegu..l się na powieęchni Loęenia \lytworze.polbdwionana(4łl (Ą'c. one o.Isu\ła. ny przebiega śmdowisku w blonko\r!ry powiezchni wydo we ptzycfep one 0o pojuż Monka dfiąsła' w 24 godzinypo zabiegulzacu]. warulkujqcego rcgenemcję opelowanego ubltku. wyirawania.tawieniu Imtv'orcm kwasu cytĄnowego i wspomagajqCych rcgeneracjistemilanej' $ygładzonego korzenia fęba.WanDkrjący .acjakomóiek nabłonło.a ponadto zawlemj4c |$orfeniem śięno$€ 8 o cemenfu ].2 Dfug pżycfep na. na do juz gtl' \Ą:.tk kostnego ko\łejczęści runko\aaną.13.adhezjęich do tej polvierzch. Ryc. Ryc.Następujezatem zabloko.z nenia| je\t tlan]. zlokalizouanych główniew zachowanej.iĄłókna przyczepiaja kolagenowe dzy bŻegami rany czastecfki adhezyjnetakie' jak fibmnektlna. gracja komórck progenitorcuych po powierzchd konenia może być jednak poważnie zaburzotra w warunkach rany prz]. wie ie powierzchnizmienia balr]zokolflsmie tę sy.13'3 W|Ókna ko|ageno. łącznotkanko.13.zębia'Rana $.ale bez podzębodotow€go. W€go..l).or7enio$ego 13.wych jest dziąsła o wiele s4bsza niźkomórck p. tylko lekko do niej 180 . rollych ńerzchołkowej części ozębnej' jest teżlekkie pzyleganie slofepu Niekonystne fiblfnowego do pońeźdni kolzenia' Folson i IŁ' nes1oraz szeregimych autońw wskafują że!'!ytm..długi mi.iatkdfibr\mowa porvierzchnikorzenia.Po 2l dniach po ?abierfy się fibĄnow skrzep. osteopontrna. ozębnejub]. jamy ustnej'Z brze8una.3). dokomno\łą mieracjętych komórek po powierzcbnikorzenia.który n em nowegocementu. Bardro jstotnl'm momentem w brm procesie jest fak1' że migt. nawetpŻedwyn4r'oże jąc skrzep fibĘno\łyod powierzchnikoźenia.. pokrytego błonąza.na g]-adfonego koŻena bez jej wietzchnl kozenia w 21 dni pojej\Ąyg]adfen j wytawie' ! ptlifemcja komd€k nablonka'W ci4. wanie tlvożenia nowegopźyĆZepu wego.}tworzona w \4ynikuoperacjiub}tku kostnegow plzluębiu ńż.jużw duieńpo zabiegu z uwzględnieńem bYdą'P by qra-lnie prrytrepio się We wczesnejfazie gojeniaubt'tl1l kostnegotwc .tworzone . ili się bowiem w Zasadnicfysposób rn przyldad od jeden brzeg rany (powierzdnia ko rany skóry gd]. i laminina stabilizująskruep.rlogu kilkr dni mign-lją dowierzchołkowo. pmmująułie. i chemoatiaktanty . pozwalająnna dokorono$ą gTację adhezjęusponnianych wżej komórck pm" i genitoro\łychz ozębnej.tkukostnego fuację. Pomdto gojeniesię tej m. ń i pmMelację rratej powieŹchni.1 Schemat uby.q t\@rdq.most''mię. długiprzyczepnabłon]ouy\łykluczający nie sĘ no\tegoprzyoepu tącznotkankow€go' prz}zębia' regeneracjęub}tków Po \ł]. przylega. wierzchol.lla komórek progenitoro$ych' (Ryc.tkanekprzyzębia Metodyregeneracji pełzający ptączep w ten sposóbpowstaje.2 13. h wytuor/}. sialoproteina kostna się do powieżchni korzenią nawetjeszczeplfed \!y.Siatkaułóknika przylegado korzenia. nlu Eztworemkwasucytr}.ogenito. Dokomnowanrl.

. w 1982r.. generację tkanek prz]'zębia' Jego doświadczenia i obselwacjenie zostały Wkorzlstane' też Następną istotną informację opublikov''ał Me. (błonae. Bio-Gide (Wolowe) t Bio. mwch' czy[ tzw balier steruj4qrchdostępposzcze.6. Dr Younger opisałw 1902r w bardzoracjona|ny sposób swojepostępotanie (wytra\r'''ienie korzeDla. jq \a5'przedzone plfez komórki nabłonkaz dziqsła. w osuszoną po\"/ierzclrnię korzenia. Pientszą metodą zape$'niającą sterowanąrcgme.a). w pracypl. żajq. którcgo \t{ók1a pzyczepiły się prawie prosto padle do powienchni korzeńa' tlvonąc noł!57 pŹ]. i $ych \a'łókien'lPolson i Hanes (q't.yniki stemwanej regeneraqi ub1tku' kowane plelulsorcm stoso\4ania wedługwengas l]łon za. r .u nasyconego ńnem celuloidorqrrr nad korzenien i brzegiem dztqsła taĘ abv st\.Vożyć odlmnną ścianę.nazistej' pojawiłysię tra niej otworki i zo. wegoprzycepu do powierzchni korzenia. Po wMrawieniu i usrrniętlu warst(5.7 bJ''ł powiedŹna ten tenat znajdujesię w pmtokole po. dnie w sześć później.aniedla rzona natryca fibłny sfużyła mi8laĆjikomórck Fogenitolo\Ąych. ! Vicryl. To pohTrcietwadiiało i twor4'łodoskonałą barieĘ dla tkanki ziarninowej. czyli po|itetmJ1uoroet]. jego powierzchni i uu. powierzchni. ze regenemcjęcemenfu Bfony zaporowe korzeniowego mogtfuyspowodo\aać komórki bioĘ. naMonka dziąsła polłstaniu długiego przy. migrujac€ szrtciej po powieŹcbni korzenia.Opotenciale ji rppara( tkanek przyzębia''piszqc. korzenia z kamienia i wierzchni kĄasem r el{olĄ5'm' osuszałem część ko rze a na ile to b}tomożliwe olaz wcierŹłem alkohol potem uIrue.PIFE.'. (hcr M 1976r. zostaĄ/ lat bo opubli. . wiem z łatwoścĘ \Ą.arułowało irrny pnewiedź bieg gojenia rany prz1zębia.rł bar. Poligladin {kopolimer glikolowo-mletuwy) 910 (kopolimer qlikolowo-mlekow) Resolut (po|imer Guidot kwaŚu m|ekoweqo) (polimer Atrisorb kwasu mlekow&o) (utlenione) Celulozowe (pochodna Chitozonowe polimeru naturalnego chityny) (waeprfowe) .annłujący r€generację tka. ab] apobie{ jegoprzesunięciu. tkanek prz]'zębiaz zastoso\łaniem Mony GorcrTex pom\Ą5rch przed stu laty dr Younge4k1óregoły.leno1\.|\4etody regeneracji tkanekprzyzębia l siedzeniaAmedcan Dental club z 1902r Dotyc4'ła ona leczeniapUorrhpa olDeolariy. Tabe|a13'3 B|oly /fporowe (m. Dolda. góIoF komórkom do zoperowanego pieMŚze \a.któm jużnie mogła lrrastać do ub)'tku koslnego \a przestrTenikopenioqej.ale zosta. czepĘcf notkaDkow u. stałyobnażone $łók[a koĘenowe. w następnychdniach została zastąpiorra gen. nek PowieŹchnia \łygładzonego korzenia była plzedWytrawiPniPm pr\pomirująi bezposLacjoua. zastosowanieMony zaporoweji jej unieruchomienie) i obserwacje' zdajqcsobleĘlko sprawyz te. ścisłeprzyteganie skzepu do powierzchni korzenia zapobiegło wra.l.l) shrsznreuwa.:'trawionej do przezkola. niezależńe od s}(rtezy koĘenu i tworzenia nowego przyeepu łącznot]€nkowego. nie go' żemógł w niektór''ch prz}padkach uzJskaćre. szrzałemkawa}ekjapońskiegopapie. staniu i czepu rrablonłowego'FibĄaĘ przyczepiłaśę bo. Papier mocowdemnil]q.]V]€nd tTissue Guide 181 . W}maga chirurgiczrreg{) w}tawiede korzenia zupehrie zmieniło odpo. umoż|iwiając adhezję komóIek progenitorou5/ch s}'rrteĘ no.Po o(7) zczeniu pohaktowaniu jego po. powicra }lnie slorupJ.rrik|za. Nie r ega ona r€solpcji.ier)stosowdrew sRT' r Gore'Tex (e-PTFE) r Millipore r r . a llytwojako ruszto$. ce pooątek z zachowanejgłębiej ozębnej. fibr'na skrzepu b}"ła że mediatorcm początko. W kilku prz]padkach u4skałem dobre w1. miast ziaminy do ub}tkl wrastało dziąsło. Iacjętkanek pr4zębia byłozastosowa]iebłonzapo.

r Sldad na Tapobiega chemiczn-v blon lape\Ąnia albo ich bioincrtność nbnję|no..festa\\iaj4cej Błona utrr1. lĘ migracji łspomnianyh komórck. Stabilizacjaskżepu w l"nic pż!.. Błony zaporo(e mórek labłonka i tkank ]qcznejdziąsła. ścienn!'ch ola7 obnażeń Ll. (blon! ktageno$c).l'"'-i ub!. 2-3 rnies. IóNlieZ resod)owalĄmi' \loga b]ć tez (óN' osiqgnięciasRT ilu. że ko$ego zamiast łącfnot]€Ikot€go' sterot?nej legenelacji tkanek plż}zębia b. 9 10 mies 3-4 m es' 2.\godni.o|ono\\pi 15.ą mĘDcjq komórek nateż p6 płata kolfenia' sh\'aża. I r o L l p d r r e ż n \ mb i o m . r " n i p . lub Różn€ bionypod ega]qce SRT Guidor Resolut Atrisorb SRT 5RK SRT SRK 5RT SRT d-co-ql id)10/90 ko Poi(L-lact Poli(L!lactid D/L-lactid) co + ester kwasu cJ. od co usulięcia po Lj]ku Ę. \'lagnussonai $5p' potencjałtĆn Za]eży umoco. blorrr r".ortu'ralneni" nn\inn\ pozostatać dłużcj dZ 7 t.rr rolp b'onVd!r'tu\. lF \\. płata i skifepu $' ub]t1al' Skr'/ep mozc b}'ć s nq rradę' obecnie częścicjloso{ane sqbłonylesol.t]i s..\. Z Tabeli13'1. a r ' r .lkjjnuniP_ u\d \\.ścienne' Bło.ch stlon'l' lllnożli\\iając transpoń środ]ó\\. części do otievchołko\lej) juz w pien!'szl'chcLxachpo zabie$r chinlr$crjq' |\|n. biorqc pod u\!agęlt1nk regeneracji'\\iedlug stanońąc Z jeclnej strony zapolę do do\rienchotko. l I p ń d ) a | n i ' ' o .\[-jaśniajaca rolę na prostJn p r r a ' l i ' h z a p a J a n i e n .Ll b]i- 't82 .4etody regeneracji (W9 biodegradacji bioresorpcji Nutmachem).ahle\\'pr4padku tĘtkórt 1"i 2. przcstęeńdla regenelacji mogą b. 'niająbo\\iem: postępo\t.r /.lębiaj csl bardfo ważna.\'ćuńenlchamjate oclponicdlimi $. tkanek' \!' Znaczenie błon!' uaporc\!'ej zape\\inlenlu mi (pin}). z a l ' p r n i a ich stnrje permą ich stabilizacjq ' pnykladzie. na poŃeżcbnic ]orzcnia po$'oilule bowiem szczególne l\arunki go.stanie długregoprzlczepu nabłon.aniu' ](u t.ctid)N meiyl2 pyrolidon 2 wautwowa blonako agenowa Ko|agenśWinitypIi|| 4 6 tyS 3-4 mies.r \\ h m muje skrŹcp pżed siłami Ze\mętifn]1ni 1'. Ł6 tyg' Ł6 tyg' 4 6mes. rpLln .ria d/o i. \\eJldr Call'.ek na.3)./\.trynowego nrepTfepu5zcza na 010n4 co d a kornórek Po|(D/L'aciid g ico|id) + Poi(D/L-l.chi pol'. .o' \\hlunkują to odpoŃednie ot\łorki \r blonie o pvclfi)ju poniżej100pm' Zastoso$ane Ł{ony zaporote.".o. 15. \\]łika. stabi1izację zapofępżcciwkodo\ieEchołko\ejnligracjiko. $ania bowiem odpo\tied7ialnr fa migmcję komó1.ciąg! ki].rn' N'Irrsi jednak umoż]i\t.W"runki osiągnięcia blon]{o\!!.Jm\m |ep-/e $drull].3 mies' 9l0mies.tkanekprzyzębia l\. l / a i tżcch powl"ższ-lrh $arul lo r R}c' 13'1.ediu8niektór]ch autolów się |on)blon] zapobiegaja pżyczcpianiu dolnej możli\tiać do\lieizchotko\'..JlbU b:U"ktt\nU. dokolono\\. odżJrwrzi:ch.ijej lnacz. p i .nikurcces]i te $'afunki błonazaporc a jest pólprzepuszclalna.iq.ch trolf"''iu . a f drugicj odżI!'czJ. Jlbo bio/rodno. liullr lapL.1) ozębnej' Jest n]. błollko$l'ch i łącznotkanJ<ou1. l b ^ .loln.godniach' stano(.dld do]. kożeni n' $:\. P (Gieensteini caBlolr.. borlalnc(Tabela .la \lIti"j'/" rrtmoęi roLe.rt'u' I'oi in ndIrr. sh\alfaj4 pod t]'m \!żględem ponadto resorpcii kolzenia.\'godni'Stad utrl}{ny\!anic się błon rcsorbo\\lal Zape nych do 6 |.iaćr\l]nialĘ środkólv migradi komórck prcgenitoro\['ch pEede $. jenial pnxladzi do sfuorzcnia pŹestrzeni o d\t.sz}'stkim pł]nóN Ab! spclnić to szczególnie \'.klęta.gocLti (Tabela l3'4) lrtclajc się celowe' sknepu..

\'I zape$nia porc\Ąatość po!\ielfchni.|cj Z ti€nkami ota. immunogennie' toks]cz. \. ńezależnie od tego. Jak Llżdr swlzepiont matpńal'blon}/Jporo\\p niP mogądfiałaća]eĘizująco.łasność ne jest wtedy ich szycie' przylriąz}-wanie mocowa.ania. wlm zestawioro Tabeli13. \Ątastanie tkanki łączncj do blony szczegóhie . ne (szybkość. plzestneni (Aukhil (f. padu h]''dfo[tyczncgo pż]Dadku innlch błoni. tośycfnojd dzd|ania i fa.pla" 1ega'4. Nie uz$ikanie nienia tej gojenia. nie i fapaleniohvórczo'Nlie mo8ąteżzmieniać pH środoiska' Dot]'cĄ''to ń$'nież pmduktów ich re.za. w pl7!'padkachopcrow'aniaub!tkó$' \r fuIkacjach koneni II klasy !\i}mogi stawiane lvspółCfeśnie blonom Zaporo. z komp|ikacji). NiepŻepuszcza|nośćd]a komóreknabłonka itkanki |ąCfne] dz'qs|a.ndmi \Iaią 611a . w sońowa]n]. pla\ri.P. nd.'-eplocoĆ&s m? Ltarc. chociażniekiedy ulegają lvcześniej rcsoĘcji. $et $ obecności bakteń'9 \vięcej bakteń pnrzepia się tez do błony e. ttaq]. ou ' od nej jest natomiast ufa]eżniona muw'oju unacz]. i ni.t8) bardzo negaĘlrny \lp\\v na uzyskanic pi7-lczepu łqczltotkankowego. pod Lwagę roż1e nychb|orqc WarLnk| aratom|c/ prostota.starczajaco .esońo\t'a]ncj blony kofcrdamo$ęj RD (Coltellini i Pini. powiednim okresie.7'7e8olne /a\lo\o!\dnA '183 .I]lo\\ego pr) SFnFrJ jJ ll. Z drugiej stron}' do błony Ć'PTFE pż]'czepiało się też więcej fibroblastólĄ. b€ odporność infekcję na balderyjnq pŻypadkuob W nazen|a.niez stabi]izację ski.rnek /ebid\\ ldLiPiI'r/"\ll7enimo. Różne błony 8mmadf4 niejed.ódbłonka i il]nych ]omórck do błony od stron] \t'e\\1ętżnej sprzia teżresolpcji (rozpadowi) w od. v! Ęłn Dje.lepu i ochlonę plued jego u]plukaniem lub uszkoilzeniem' \Ąiastanie ś. Lła' jej h\. cjach korzeni.ato q.lces actina' macetem&mifuns) na przyczepianje się fibrcbla.PTft. stlojów (s. nują na ogól \Ą'-\.l 8).PTFE nD do imych błon. . paeniotrr'/órczego)' pewna Komp|etna i bio|ogianie resorpcja rozpoęy najqca poffi tygodniach' się <ię po\lugiwfnia 1miWWa|Llrkd(h Lżn^/oi( k ini(z. z\łieżęta(\łyiki badańdoś\\''iadczalnych) lu.lds U/tsLneiLIo Iv"lh błon e. acja dot'vcz!'najclęścicj ubrtkóW kostn(h w lurka.lługo.z' pian'n.lugilania oimi' 'ię num/Jponr\Ą} m podczasdopasoi.iącrmi. niż do epolo\Ąatej błony RI]' Błony faporo$e są dobEe tolerowane pnez Zachowanie fizycrnej integracji pierwsrych w tygogojeniaregeneracjiz dniaLh i Ltrzyma"ier'r r. jPsllJh'o(rpo.AcLbnn. jące \\niki dot'\'czace\Ą. jąc. cz}1i inte$acja z tl'ankami otacza.p\\\u nicktór}ch drobnou. Zapobiega też jej obnażaniu i kolonizacJi na niej bakeń' popralviając skutecznośćSRT8 Koloni. zacja bak1eń na błonie ma wg Seh'iga i w'. u'. d]F po. .lwu\tEl5two\Ą€j. rqn'ki' m \l.docinania i moco{ania błon' Bardzo koĘ]'stne są niek1óIe błony posiadajqce plz'klejania się do tkaleĘro nicpotżeb.mogiem stawian}m bło.a następlie niecalkowitare.sp'(c].e.j i Resolut' Błony bń nasączane amoksj'c-\'linqlub te.\. .5. czy zastoso$'ana zosta]a błona rcsońo$a]na czy nieresońo\ła]na' Integra]ność błony fapolo!.! Najbardziej znane blony zaporcwe stoso\\ane \t SP'T (SRĘ fostał]' Zebrane\Ą' Tabeli l3.Ćznej(błony ko]ageno\Ą'€)jak i roz.ch. j"Ll. nakowe ilościbak1e i rv zależności cech struk1u. nia' Ńlgiogeleza w tej pEestMeni zależyod źńd:la wiefichołkowego ębnej \li8racj a komórek z ozęb.?bd\Ąion\'h und( /}nie.owym.ejsca dlaregeneracji tkanek.t l).ia to rólt.rL}l do . ane Wyrnogistaw blonomrapo. i plfel dfi (obseNacje ldinicfne)' Resońo$'alne funkcjo.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia (koŹeil i po\Ą'ierzchnia skch ścianach bton])..iebie.iliną' Rłona e. przepuszcza|nosć p|ynow a d|a gazow | (brak gospodaŹa Zgodność bio|ogicna t|(ankarni 2 a|ergizaq|' immuniza(j|.ir 'lo niLh fibloblu-lorr o/ębn^j.aby stabi]izovać ranę i promo\taćseleĘ$'ną lEpopulacjękomórck.PlFE okafała się najgorsąłn subsfiatem do plzyczcpia ia się fibroblastó\t] Nasą" czanie błon anĘlrioĘ'kami pobudzało natomiast przl. od ra]nych powieźchni Mony Japońsc'lrbadacze opublikowa]i w 2002 r intĆrcsu.3' |.linic /dbfżonci\ nieiangiog". IstotnJłn rĄTeszcie$'. nĆz]i lvedług Greensteina i catona ({t i) iaka s}tLl. ko|agpnol". sorpcjielu]1na|.

7 Błona ta jest dlrutarstwolra (Ryc.vo częstoobnaueniu'któIe jeśli nie przed upb''rvem tżeciego miesiaca po zabie8l. Ule. żenie ulegająr€sorpcji (rczpado$i). ale i mniej fibrob]astó$i BŁo\\' KoL\CtrNollT Za$ierają natumIie białko zwielfęce' są rcZkładanc enz-\'maFcznie' głóMie przef kolagen. ilzna .9 ją pełnastabilność shzepu i sa lat$e $'stosorvarxu' BŁoN! I(oFnRDA]|m$E RDr hfyczepra srę do nich m iej bak1eń.rkimje5l Ę. stflrl\1r]rę' Somulują degranulację $tókien]<ową pżyśpiesząjqc plz]. \ie ńatu' mo. skaningowyrn B o-Gidew mikrcskopie 184 . się ko$]i stqdu mniej dbĄch pacjentówobsent.Do moco. chiruĘicznegousrmięciapo sześciu po*'sta.llliach.zppu m. po kilku ldta. w1'ch). piny usu. korzystnych\t'łaściwościach białkadla pro' tego cesu rcgeneńcji tkanel. któIej ruszto\t'anie posiada płr. Wa6Ma We.ohvar1a umożliwia wnikanie dojej wnętrza pochodząc]. nie \Wmagajqce w $ania' W praq.nęhzną część błonykolagenowejsiarczanem hepaĘny i fihYną (bardfoatrakcfne ^viązkidla komórck progenitom. latach.lla fibrc.egenemryjnego' Wed]ług l wńvoźony \t tej metodziece.ltane biokompat'\']rilnego j.\łych opiera się na: podobieństwiekolagenu niekóĄ'ch Zwieżąt do kolagenuludfkej skóry i |ak( żP kolJ8entlanowi 90q /at\ar]o\( niP. zewnęl|zna błony stanowi tym b]onka tkanki|ącznej i dfiąsłaUmożiwia]ąc sa mym mjgraĆjęi proLiferac]ę komÓrek progenltorc. też {ania służq t}tano\\ę.tan' rnmagaiau.uje pr\/cbia. Poja$'iłysię w ostatnich Z mate.13'4 Dwuwaśtwowa faporę d|a kornÓrek na.poclrodząrychz ozębnej kości' f lrnoŹiwa wnikan]e na. uz]sk k]inicz. pmwadzi do zakażenia blony i gojąccjsię rany obri. kos( 5. żając skuteczność zabie8ul. KoncepcjaL]ton .niki zostaĘ opubliko\łane 1gB2r'6. o \. Prz"vśpieszają l€generację tkane\ niefa]eżnie więc od roli zaporcwej'Błonyte sa dwu\łarst.sąproduko.7mm' Zdpawrid5. pŹrl czym \!aNt!Va zewrętlzna stano!\'iZaporędla komórek nabłonkai tkanki łqcznejilziąsła'a wermę.|\o1r'I.w karod do diochiruryii' b]ta pieNszjm preparatemu.E\0. ga stosunko!.LLoR0ETIT. Błonykolagenowesq chemotaktyczne. (c]'t' nasącą''Ii l) we\Ą. je blastów.tkanekprzyzębia Metod regeneracji Bł.lvorve' Pitaru i wsp.1zę' kolageno.chZ opercwanego naczyń i komórek ubJ'tkxprz]'zębia' Błona Gore'Tex jest niercsońoualna.lk! kosl ] BŁoNA PoLITETPJI. opubliko\ł'anej 1999r. organicarejshuktury kości. do błona zaporowa Wa6twa Ryc. $}Ąnaga tJ'go.pobudzajqc do prz}'czepianiasię do p(! lvierzchni błony.I\A GoRE-TE\ (C-PTFE)StosowEna lat 70. pogo^/enie stdnu h Ryc'13'5 obraf dwóch warsn/vb|ony ko]agenowe] (pow x1500). niektórycll autońw] ment komórko\łyjestmniej odpomyniżbezkomór.\łnaniudo 65%po.oNT T1"T.czepianiesię fibĄ'ny tek lo1łi.żyt]m re8enelacji ubltków kostry'ch tkanek przpębia' w Piemsze *1. zrr'ięksą'lopoĘoe korzcni przyczepem co łąclnotkanko\'lTm 95%w poń.lni ści a i npgopr\.'ionezostal!'wfniki ś\łiadczącedużejskuteczno. Wnęt|zna błony olvvo|anr Pyń krwonośnychkomórpkz wnęiza tby.n. ie. 13'4).l2ljrzedsta. t}ch bton (u 907"pacjentówśrc.unic'ia mi. Wych.

i.!v odżIĄ'czl'ch. 13.ie b1on1 5p"ga' h ko* i' \Ą |rm .i" o8ldni. cnie tl\!ąiq place]0 nad !\'prcrvadzcnicm kolageno. 6 ab ' c .6)./sięqw 1 siada banlzo liczne i małeot\t.\(T{}i f ko. zahf]łnujqcekomórki. . w c. \r1 \łiększyzasięglegeneracji' ^ł \\.o$'ej jedną!\'anjt$'ą niekolage. nego\.lrrastaniekomórck nabłonl€ i tkanki ale blokuje łqcznejdo ubrtku kostnego' Rozpad h}'drolityczny błonyzacf"masię po sueściu t]godniach. to po.'csa bardzo skuteczne.ego zmieszane.u 'ltnnorrcgorarviera rhrierr.oss .Tape. w}m.lnak zapadać $'ięks4. o gmbości 0. ul|orłilc poknrip blonJ. ięrie no pouiome nalcży przcpro\!Ździć!v rorvku dfiqsło.132 mm' Zbudo' Wanaz l'.]'. N{od]'fikacja doBczy ut$'ovenia płataw taki spo.iająceprzejścic nórv odżJ$'cz}'ch.\\' plą'pa. umozlił. (Rlc. Ulega ale h!'drolizie ciqgusześciu \'.rje d\oma \rdr<h\dmi /.mniż100/-lln. sób. a po tŹech mie.lrlięciem' obe.nętnna (ki]kal.a całkowi. jcj dcgradacjatnĄa okołosześć ta miesięcy'Rozpad ten polega na roz]dadziek\asu polinrlcko\Ąego na mleko{} i następnieco2 i H2o' lvEstanie tkanki łqcznejdo pżestveni między s\ddie. stwowq' PEedsta*icielem błonkolageno\'v. Z wejbłon]tńj\ła6h1. suńęcie dokofono*'epłataumoż['wia pokĄ'cje tcz C].olki cm2).lventua]nej niewielkiej rccesji dziasłai zu. ńć rłielżchołkorĄ'o' możli\'!'e aby b}. abY był mozliwie najńęksly i aby umożli$ić opar. pooperaqine dziąsła obnażanie bton!'pżed jej i się resorpcjq]3]-o]:. do zamkniqtcj !\rpłł1\a na kolf}stną inte$ację błonyz tkanl<a. go / csrlPml$'a. ł ' a L o ' ków koslnyc|r] na puykladwąskch EcesijfębÓw ]ednoko' azen owyclr'b.co poałala na lr5'mianępł}nó.ID|}i Zbudo\\ana zbiokompaĘójl" negokopolirnen ]ot'asupo]imleko\Ą.r. aĘ umożlirtićs4ókie wrastanie tkaiki łącznej dziqsła pżestżeni między \\'alstlmmi. na sąm ryrrl{ujest d\\u\Ą€lst$'oi\'a blona Bio.v}: ot$'olki.jest alacznie Lrlepszoną ona \l'elsjabiony Bio. siącach zupełnej degradacji' Posiadacztery$ygod.|ovagęstqsieć (Pe' riodonLąIMesh) Posiada otwolki o przekroju ' pły.orrąlub jednoręr.uni"'ie i.\.iązekwlókien.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Ę.rZelt'rrętrzna stosunko$'oduże ma stl. mniejsz]. nutre Prłc. l]cfnych okafałysię tcf bardzo sklteczne. rp(.i'!x[]!ł\l. 9:1.Zabezpiecaprzed zapa. (P{){-If. mogąsięje.x-.nrędzyzębowych okreżnyclr' granicfących slfeą dze 185 . lgodni.ło pne.-czasiezmodfiko\\anego zabiegllltatoNego. i 910) po]imeru glikolidu i kwasu mlekouęgo W stosunku jednowarsh\'o$'a.5).szeEzych.Guide takim najlepsz]m biomatcriałem jest Bio. mi sąsie.Chna. ĆięciabocnĆ w odlegtości dwóch Zębólv od opercwanegoub]tku kostnego.lkLl lrłonyBio. no!'ą' mającejstano\łić znacznypostęp' Inne błonylesońo\ĄELreopafie na estrachalifa.a plat należyuivol jego dokoro.Guide (R}'c'13.Inimi'Natomiast $'Źrst\Ą'a \Ąe\Ą.llybłon]iĘm możli. elu .chubltkach kost. d c l e r y r o ' r ' o l o r ' \ ' .. w n]''ch'\Ąbm\adfenie biomateńafu . BL:}}i.cia nt]'1dąbtona dllułarstrr. ne wzastosowaniu lolmy Błony zaporowe\rprcwadzasię do ub-\tkukost. którc t!.iększa plzeshfeń pneznaczona do legenelacji' hn bo' \Ąiemwiększyzasięgdokorono.Btony ko]agcno!. na puykład biurkacj kouenj. ) o o p o . r 'll R y c ' ' l 3 .

gotowany nieczny ale częstocelo. rzanie d:lugie8o Nośnik (ie(z Bialkamatrycy szkliwnei odd7iela.12% chlońekyd}'ny w p|z}'.a przez ą tkanek jest zastosolłaniena powieżchnię kolzeni okołoffi rygodni opemwanemiejsce powiino być po.\Ąy: zaszyrła mozliwies4bko' się wi ochlonę rany u mniej so|idnychpacjentów Białka preparafu fnajdując się pod płatem szwy fdejmuje się po 7 10 dniach' Plukanie d\Ą'a u zmjenionej |emperdfureipH' \Ą}tra( się na dią powierzchnikożenia.białek matrycy+ tej Prepant Emdogain razy dziennie.1óry powińen byćpełnyrr. karrnów oraz nie stosowanieoczyszczania S4 to białka amelogeniny szczo&q ki Hertwigazawiqzkówzębóvr' rtodych plDsĘt' odpo.minutJ'w ĆeluusunięciawEIsfuYmazisteji odsłonię" jest pzymocowana do cia ł'lókien kolagenoi\5'ch. piny).ię wyĘ' one8oprppd. się nych rcsztek złogównazębnycholaz \. pomagaw gojeńu i stano. mzy dziennie roztwo.'otkotlanjP miękkasz.czy.** zębodo|owego. dnista i nczkJada w ciqEll 12-24 się Innq melodqfapeBniajq( s|ercwanq r8eDPratję Szwyzdejmujesię zwykle po 7-]0 dniach. wiałpierwotnezamlodęcieĘny' Plat pełnej lub narze. szee wylostka pEykryta p|atem szyjki zębai zostanie dziąsłowo.Stano.Ifąc postaćnreroz. o@J'szcfeńuobnamnychkorueni jej płatemufiksowan]'mszwami' i delitatnyn ĘMw z rcsztek zlogówpoddziąslo\Ąych ich \awładfeniu. Ponadto nalefy uważać. u5rni rkireq podd/iaslowp) obrolot\'\'rni powieŹdni koneni i do.l nared. i jej unocowaniu w zależności potrzeby(Ligatua korcnouort r e|uprzys4cia'Po u.Usunięcie niewidocz.naj. następuje pokrycie z ub}tkukostnego.twóIcy prepalatu)i WtWa' przyczepu nabłonkowego. przecho. nanosisię ż. obĘbem ub$Lu kostrrego o tkanłi korzeń zębó.Fo dwoci minutachsphk]je sĘ EDTĄ duą ilosciq powierzchni no\^. gojenie.l hronionep'ed urazamilunilŹnie nd€ r }?dni. * Pozosta|e promowania bia|ka oko|icy vlyźgym tE o oęż"ue@ąneko\9m (ename|iny i inne)n]emają zdo]noś.em 0. Po dopasowaniu ewentualnie ze wstępnego modelu papiero\'r'ego) Irięciegobef napinaniaw końmwej fazie zabiegudo.el opatnrnek z cenenfu chinrĘicznego nie jest kc i z krwĘ' PłatśluzówkowMziąsłorly upżednio przy.N (periadDntąL błony i jej docięciu (korzystajqc i o 1 do q.ulhadzwięko.lu) umoż|i\'r'iajq odchyleniepłatai przesu. zdecydowanie aktywność komórek koŹeni i zabezpieczeniu ich ozę0neJ. i lgwi.nztworu soli fizjologicznej. (dr'obnoziamiste kamerue rzyćdostępdo obnażonych dziami mechanicznjmi cięcia pionowe$ykomne poza diamento\te). i delil.Metody regeneracji tkanek przyzębia Błona powirrna być opalta o bŹeg kościokoło za\'r'ieranośnik (a]ginianglikolu pmpylenowego). osuszerriu Po prfed dostępemśliny promując stnego. * W pżypadku (kwas powigzchnikożenin]epowinnotMać fa'tosowanialozhvolów kwaśnych fośorowy' kwasC}trFoWy) Wytnwianie dlużeiniż sekund.ym' zapewnia możliwość to regenelacji ubytkuko. nniej w ciqgu 2-3 rygodni po Zabieguzapewniąą nie nat}łonka dfiąsłapo korzeniu (barierabiologie.unięciulidmin} od lub szlvY resońowakĘ.w sposób de|ikatny i osfcfędzajacy brą ich widoeność. puszcza]nq. przygotoltanych powieŹchniachkorfćń'l3 sperforcwać Wpnriladzenie Emdogainu na powiefzdnię ko' ]i śluzówko\'fo{kostnoi'[m.atujalo $o od godzin.ię pneprorładr. jamy ustnej rczt'lvoremd orhekyd]Ęy dwa wiednio suszone). . (z\. ]5 |óo . kanie ńą one 907.] regener./iamirc(/. nie datwiajqcy aplikację ame]ogeninna odpowiednio aby płata'l. zĘLó\^I fi"kcji białekmahycy szHi\łnej (Tmdogain). a nawet 3 un. 2.vygładzenie rzeni przepro\ład'za w trakcie opelacji płatowej.el Emdogainiglą shfykawlo na su.okost.zol|. (ślufówkowookostnowy) odchyla się tah aby stwo. koneni rębrilr grubości nrni (kireB uniwersalne i Gracey). nanosi się obojętnyroztwóI kwasu (EDTA) na dwie eĘlenodwuaminoczteicoct\łowego Błona faporowa opiera na bŻegu się za(howanegoje.\ylde 1 ząbdo przodu debridement).Zl.ą która blokuje dowierzchołkowe wmsta.ft]re.cji tkanek Pżyzębia. dobre rra\r'r'g HafrrarstńIrra .] pobieranez okolicyoto{z. do zębów)'Pacjent winien stosować natomiast płu" pruygotowane (mJożone. che powiencbnie koEeni zacz}'nając dna ub}tku od pold]'łkoEenie bez ich kontak1uze ślĘ taŁ abyz. Dziasłanacina się taĘ aby wytwożonypłattmlodi.

Pienłsze doniesienia na te.z jamy się.T. sryczne).ze(nje dn m do h\olza' pżekształcasię poi\oli w tkankę kostną.ię n.ię dobPP/Ur8dnizrlrrana t]'anlaziaminu.Ąmelogeninypowodująt$'olfenie cementu bezkc orazutah'iajqce głó\Ąnie połącfe.rrj 187 . bef tenden. komórek (DEDBA]Jest. dokoronolrą mi8rację komórek progenitoro. siarczan rtapnia unany b]'1od lat ja]<o skutĆczny \\\zczepy kostne hetemgenne.a7ppu 7rvi46nego. niezmienionq W ciągu s.biomaIPń..tszybkjej resorpcji.ale działa niej obsenacji.llaoperatola niżzabiegz zasto. 1Ą' okresie +l0 Ę.tracone pońerzclni korzcna na regene.ięond mniej skuwprowadrony do ubytku nieco sam budo\ę /ko\Ąd' !o..lo.0do' I ml]ogainzappqnia rp8pnerację prz]zębiaz \q.regeneracji tkanekprzyzębia |Vetody Ame]ogeniny \ł]. " . z dna ubJtku. mat wszczepórvkostnych do ub].ię .twoneniem $aftościowego cementu połącfonych bezkomórko{ego i kości. speh a ro.)' W latach (materiał a]lopla.pmcntu''lLanla riamilorta nablonla ub!lLu'a po/\alają' jedlo.go.!łstałe $tókna kolageno\łe $'rastają uaporowej.l no\vier^ ].W pienł.hni korzeni do d\óch trgodni. r i l : l i _ 1 . prepararem |ostrym zapoczątko$Eliahvonenia cementukoEenio\łego. W r8Fne]"a(ji |kanel /nd]a/b|eż/d. nip or Wane ub]tki kostne $fTełnione były średnio jako: \\ 667ÓtkanĘ kostnq. w zabiega.]fl Ta. ście \Ą'taści$'ości osteogemych.ożenia ldzB|anieantybakteryjne hnj . cgo no. Nlożnaje podzielić na lub cztery głównegrupy: . opero. Po klku tlgod iach u zopercwanlm ub!.ohanie Imdog.e. Nabers i o. stosowany Śam.o\dni. generac}jn]'ch leczeniu clrorób plz].In| bez nich.ze posiadaon też\Ą. sońowahej' Wpm$aiLony do ub]'tku kostnego opelorvanego postaci mieszaniny Zarobionej \! 1wodą. nJ'mchońb plfpębia z\łiększa regenencję cemen.hiJ rgi. sz}chobserwacjach Jako. badańl5 Wynika.|P. potem się fbt. ustnej ]ub z kościbiodfoi{€j i 2c szpiku kostnego pacjenta.ll bańera resońowalna w okesie Ł10 tygodni' \\ \\\pP]ni./. .let.tku ruor} . niż samej mezench}nalnedo przekształcania w cemento.|obna być z teczny blonazaporowa. . czas \t]starczana kolonifację potencjał po pmgeńtolo\ĄYch'posiadająqrch tygodnie zabiegu.ri. za nnd jestnieco bardziej any n|ż skut€ mólkowego.. jak nieskuteczny blona zaporowa.óW poł4(/ony.tkóW kostn}€h jed.w któIych dominolvała tendencjametod rc. .Leary a z kościbiodrc\Ą€j schallkorn cji do WT'suwaniasię z ubrtku./cL e $WPlrrjdjq' z ub]'tek i dobEe się w nim tnjtnającego.ie]e łatwiejszy. l lrĄmuic.lo. : ./n\ biomaIpńa] po:iada z}wi.]'ch' matcńaty wszczcpo*estosoNanc razem Z błonami zaporc\ĄT.rl ub!4ek. do'niesfkqdoxycy|liny bldsB. ('. dri spetniająC trrn cfasie fun]rcjębańery (błony) w po. dobr/e ^\ial. może powodu niż na polrielzc.!1rlPĄ'.h że \ła$twę biokompaĘńilną Z ośatnich h\olza nierozpuszcfa]ną (amdogeniny u z\rieżat i u ]udzi mają ba. odpowiedzia]nego nie zębaz kością włoknamiozębnej.. sowaniembłonzaporo!\.wYch Heijlapo 16miesiącach. ny i tŹ]'mającysię rv nim' a |U o 60-.ldore uIJaLlaiq inkoPorację Wsfczepu tkankę W ko. i dwuściennych jamy ustnej opisa|iw 1965I' |e n.rinu le' /"niu.e DFDBA błonq if zaporowqjest bardfiej niezróżnicortane komórki się skuteczny zastosowanie błony. : ri ' Wszczepykostne autogenne.chrcnĘcej prfed $Tastaniem komórek \ła. a rrastępnieda]szFh tkanek prf}'fębia' Komórki pobudzaj4 po|qczonyz picgenitoro\t.zębiaokazało \Ą. mateńałrvszczepo\rT' \\'szczepykościozastępcze juz 90'..7c7epykostne !' autogenne mogapo'hor]ri.7 któIej pgo .].dro racyjnych siarcran wapnia: jest ( /J.laścilr'ości barieIy (błon]') r. ozębna' Za' bieg jest bardzo doblżeZnoszonypĘez padentó\Ąl a o \Ą. \{szcrcpy kostne allogenne. rozpooynającej W Cztery Ten ulega degradacji.Plastel of Palis. w 1968 roku.

]liku t-lch Zabiegów st. oparte na \rielu badaniach.6 zestaria te u'lniki. jako mateńał\Ą'szcze.uje się po prawie \l.i dulo8pllnpj /J.ł niP ńs'' (siarczan l\apnia)opisany$ latach196!}-1971' .lębiacaton i wsp' (at ]) badaliu l9B0 r pod pem nabłonko!t. 13.'PlastĆrof Pa. sucha(DIDBA)' !\'\!l.agoo' obser\.Metodyregeneracji tkanekprlyzębia po fabiegÓw € c zn cfychwg Dragoo'l7 Rege'reracja' reparacja iledukcja s zonekpŻ}"ębnych zastosowaniu ki€ różnych zamknięty Cz Cz Cz cż Cz grwa+ri otwańykiretaż Cr Cz Cz Cr Cz Cz C2 Cz if zawsze. ko repamcję' Po zastoso(aniu kjlctaŹu ot$artego obecric udobi'va on poz].]żu U/\.szych \\.Regenelation of the Peńodontal Attachment in bioszkła' Humans'' \t1danej ł' l98l I'. sq onc stosowanc \] pcriodontologii od lat 60' zębia po zastosowaniu błony Zaporc}'ej.owai gąbczasta Bio.1'm).zębiapżedstatił Dragool7 w kiążce pt.olra.:YnikóW rcgcncracji tkanek pży. sta Etiłbone i Endobone' ż]'ła się kość.. skaling pod. plz](zepu tącznotkanko\tego' Na\Ą'et. który mógłby zapoczątkować regenerację tkanek !!sze \ł]'stępuje (chociaż cfasem z dfugim pżlcze.szyst.?Fn'IlinoFnn\ kÓś.TCP)' odwapńonarnloŹona. ia. pollmery niem pieńl. z kich zabiegach' a zawsze po zastosorłaniu .lm|. \\rnlka r njei. nj'ch mateńałówwszczepo\Ą'.liofilizowana kość ludzka ze zrt.!.\'h!'o.. 1]. b]ła ona oddziclona od Zęba długim pEyczepem nabłonko$i1'In' Bardzo szczegółową DużągrupęmatedałóW kościofaslępcZych stano.m $fględem skuteczność takich zabiegó\!jak n]n]h $'g ]].Rcdukcję kieszonek pn1zęb.fiko\Ąanyabiegdatowy u 188 . pżr."'szcze.cję $it|ąpi' rP.lvieldfi]i h\'orzenic się pnede długicgo pżyclcpu nabłonłowcgo.rrepa' h lo.loĘpn5" jęłasię najbardfiej w stalrach Zjcdnocfonych jako wlizczepkości sZr]iko(€ j i blaszko\ej' (IDBA) oraz kość mlożona. pom\r?te i lite. b!.jeś]i\Ą'. suchanieodltapniona \Ą'szczeptlójfosforanu $apnia (B.JPĘm kirP|. gencrar a po sr.oss'gąbcza.]5Jmi PouY i bariera zaPor.nteBcz.Ych . fl]k pŹed opublikoua. .i AJlogenna.j" po r.cz czaseń' N ńgdy l|(7.LuIe'rnot.6'7 Tabela Jednlrn z pienrsz!'ch alloplastlczn}'cL sl. bcz now€go Ileterogenne wszczepy kościz\rieluęcejto $'sfystkimkość ko. $ją pr€panty alloplastycznenależqce kilkrr grup: o' "nę .. pów autogenn}'ch kościbiodloNej' zmodj. i pos/(/egdln!'h me|odlcl /cn'a do ceramiczne lesońo$"alne omz nieresońowa]ne' chorób pluJ. ora/ Lt\a\uq]tĄnU\F8Umoie l.k|lie.ię żddn\lhobidMo\\ lF8eneru'ji|l"anc\ Ąl.ls \ł poszuki(aniach mate ału {'szczeporł€ g o.bi4sło\\T'kirctażem.

lllplvr .md€ d ią jednak dfugiegozabie8uw celu ich Uą.anĘ8"no8cnny( ora'.pickaneu dorr u1so. sq własnej (autogelrne).. Wskazania użycia do wszczepóW |ecfeniu w chorób p|zy'fębia stanowiq: podzębodołowe.a.czo. geneb.ię tkanki kostnej.pozatechniczn].\Ą.leob|d. i postaci stacizapa|enia zapalenia pzewleklego. gnrpy biomateńałórvdominuj4 h].tcpnyłl' nicdrogim Idht!m$ 5|o.t!\'olfonejkości. iP \d pod\td\vip obp(nej$ied4 można \Ąszczepy biomateńałówspełniają bardzo poz$l'{. agre5}. podpiemrie błonyZaponcwej. niluja. speł. to więc głó\ĄTiedziałanie Jest osteokondukcJ.lasnej kości)' lóśćludfka uzyskanaz baDl.n|' 4). chołko\te wędlowanie' pryjąi. i osteo. pochodzenia my mogąstwi]rżać kości zwieŹęcego' gnrpę wśńd biomateńałó\Ą' Największą wszcze. brL do. Podobneplob]e.pPriodonIologii M powinien: maleria] posiadać\.jne.rlnp i\\nlplvr/n. ki łqcznej dzięki ty porowate). niku por'l'olnej resorpcji biomateriału(prepafaty resolbo\ła|ne). no{'il s]'.za pe\łne problemy jako mateńał wszczepo![l WpmM. nie na uzlsl.ZlZep}Lo\|nP/Bo\\cF i wsp'. plfez nowo.k pżeszcze. : osseointeglacjęz nowo twoŹącq się kością (nai korzlstniejsza proporja 2:8). . Istnie" je teżmoż|iwość pzeniesienia drogąwszczepucho.lo\'\^\. którcj zapadnięcie zrnniejszaobszarł]. zaróWno pżebiegu W po. Natomiast $'śzczepyalloplastyczne posiadają głórĄ{de t'łaści\Ą'ośĆi osteokondukq.uteczną bańelę przed wnikającj.ukostnegost$. nia osteoindukcJinego dla.tki głębsze kostne szeegó|nie i roz|egłe.tki kostne bi.szystkich komórcł kost.. pobranez podr ebienia'któr1'rnipnyk1ttmo słowe M. /np kich temperatumch).Zeszczep . b].czne mir/np. kiem' Wiadomo bowiern. -']szcze]niejsze \lwetnienie ubJ''tku kostnegow . p. w pie d'ziqsłorł]'m obumiera i odradzasię dopiem po dłuższ]m czasie' gdy już nie ma szans na dowierz. ' ub}. kim wszczepykostne autogełure' Zawierajabo(iem komorkimefcnó!m} mig1jąre. WpbĄvająone plfer€żnie na stopień .ię i plfez naśWieflanie.a]eantygeny tkankowemogapozostać. h działać zapaleniotu'ó. gennych€DBĄ) i heterogenn]''ch (Bio.18 według idea]ny h. mrozenie i działanie chemrczrre co prowadzido zabicia\Ą. co skutkuje \Ą}'h\'ailaniemsię welt. ńb zakaarycĘw Ę'm i wirusorĄych.1r'/nych jak prz}zębia.skania'z nie.r1nieniory'ch warunkólt U\łaża żerrajlepsze wszcepy kości sĘ..pro|i]eruj4re i niż.mnablon. któLvci badań mozna teżpląiąć moż|iwość dzia:la. ciaz przeważnie niesterowanej.ne.oss).'ć kompaq'óiln}m.nie .żenabłone. ubytk kostnetoważ}szqce (bie recesjom dziąse| materiały z błoną zaporowq)' powodują: Biomate.ie własr iwosr anhgenosp redulliP . i ttfurkacjach W korzeni fębóW bocfnych.!vq gdyż kość. ndtur. stanorvĘ materiały a]loplas1].ńkanialaczyń knvionośnychtkan" i porowatejpowieEchni (plepara.:anieprzyczepu ale łącznotkanko\łego.riały : stabilizacjęsklfepu klwi w ub]'tkukostn}m' ułah\'ienie M.\ły.!'łaściwości indukcji cemento. lub przycz]. ną rolę w plocesie regeneracjitych ub}tkó\r cho. ' sM\/e i lPp</e t\}t\ĄoPonej ul'on|urol\anie.daćsię do tworzeńa nowegoptzJ'czepu łącznotkanłowego. Yukny (cylt) omzJensenai wsp. nie nia \łszystkich \Ą. nie stwarzają gdyż pmblemówbiologicz" (tludność nych.ab}opoźnil' migrację nabłonka'osiqgano w ten sposób no$y przycfepi no. po. zrr\lh' ka-rLino. i iaden więc ze stosowanych biomateńałó\Ą. stanowĘ . ./czFporł"'.|taści$'ości to' k\\.nątż por tkanki łącznej tkan]rikostnej (osseointegracja).]-astania szkie]etdo rraczJ'ń $łoso$ab'chi komórck (doq'czyto wsfczepów poro. ' ub}.polimpD oral in. nych. g ó|nie szcz€ kJasy ||.e sie clor hondro i o.any twolz4cąsię kość. 189 .owaniu' i Działanieosteoindu]<cyjne mają przede wszyst. nie posiadać !. ne)' Wśńd tej drol5)apaNt\\!.'cznej osteokondukcji. nia ub}tku kością.W}pełnie. osteopmgenitom$'ych \łatyd'.\ł}'ch (cem.'!'szczepów kostnychallo.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Peuna szansę stwaĘały wolrre pzeszczepy dzią.biąśouysta. ulegać Desorpcjii być fastępo\Ą.m uz]'skania \r.

co pmwadzido zabiciawszls&ich komór€Ł tkanlowe ale wg niektófch autońw (cit. sta i Endobone). po DFDM w pororn.3%omz ffi wszcznr'r. Beckeriwsp.suszeniui niektół'rn n}Tn.6 0.0 0. w za]eżności kztał. nowejkości.t. rat]' uĄskale ze ^Ą'loĘdostępnew bankaci kost. 4) a świeżego szpiku kosme.bone_ gąbcza.e !.1). stwie zili odwtct u zlvierzątdoświadczalnych przwadków utworzeńe nowe8o nie hamujący \tpł'wDFDM na tworzeniekoŚcr' go uzrskałw B3.f.0 zaporo\Ąq' ziomJ'm'rrajlepiejz błoną odpowiednio2.1)antygeny pozostać.oss(wszaep het€ r cgenny kości) Endobone (v!5zeeP heterogenny kości) 500 Interpore (wsrcrep. że wedhĘ dalrniejszych przedewszystkim pog|ądow i kosć nie mjala 7do|no5cih\'onenia pr^. Ićpsze Wniki po zastoso. Bo\łeNi \tsp. 1) Melloniga (cr.5% grupie kontml. osteogenicznynatomiast FDBĄ taki potencja]l z autoge Ę. HETERoGENN'E prcpanty bydlęce(Bio. \\ w 1997n Zdleci]d.tkanekprzyzębia . oraz pr4aost kości jednak staĘBtyca e znamienne' & rvszcznpr: et-roGENNI' KoŚcI Sąba zo Różnice ńe b}'ly skuteczne w leczeniu ub}tków kostnych. częstostosowane UsĄjako: w Są mogą Ry. mrozeniu.57o.oss.1/ rozporł. korowa. i umiejętności operatom.łniki badannie sąjednak tak jednozIrae. Warto nadmienić.0 1-.13. biomatedałó\a q.t' posiadajqcego ' Według nie p€paratów o niewielkiej resońowa]ności) w sze doświad@enie stosowanrutych prepant&r BiomateliĄ w tych ubJ'tkachmogąbyćstosowaposiadapotencjał rc8enemcyjnąz bialkami matryql szldiw..asą otre Niektó.67o KoŚcI są to nej po operacji platowej odpowiednio53. Te oraz moźliwości skuje dopiem w połqczeniu kością tu i wielkościub}tku kostnego \'vynikidotyczw zańimo ub}tków kostnych podzę.(. poddalenaświetlaniom.7mm 2.7Obrazmi& uszczep kostny odwapniony mrożonyi suszony kroskopovlyBioOss (DFDBĄ' 190 .t' uąskali lepszew}niki rege. nje $ pr/}rcśUP Ęr2no|kajllo\Ąego. bodołowych' i w firkacjach kożeni zębów obok \.7mm.425 0. lv a cemenfu i w 84. Światowa organizacja zdmwia czepułqcznotkankowego.epuodpowiedrfo mm i 1.25-1.waniu z ostafuich publikaqjiw}'nikamożliwość i go zastoso\tEnia nawetw ub]tku pC| FDBĄ uz}skaliteżinni autorzy (Rurrrmelhart \łsp.kość 53. przyczepu.11. 7wiq/. ruwszczepkostny mrożonyi suszony (TDBĄ). to n \lzmocnienie strultury kości najwięk.46-{. DFDMjest tepszyniżFDBĄ gdyż ne z błoną uzy.zlsk pr4cr. (c!'t.lloplastyczny HA-Biocer (wsreep alloplastyeny 0.']\rszczon''qLLocEN\E Są to prepa.vrTnienionych DFDBA niż po skuteczne.rraniu kiego tilorzenia nowej kościi nowego pEyczepu neracji kośLi zas|oso\łaniu alc Hia|l (d' 1\ po /asloŚowaniu 7 konh)|ąbe/ legoprPpJ-afu.49m2l9 (dotyczy szczegól.zec}niąialą KoŚ .25-r. ale przycĄniaja się do szJt} ne.4mrn i 1. jak trzechldasycznych wskazań. 4) szybko rcsońowalne.gąbczasta z kolagenem'Etik..tom2/g 0. od llej (Emdogain)lub bez nich.ll vetody regeneracji ''Ą'szczepów kośnych iaL]op|astycznych' parametróW niehórych dotyczące Wybranych danez piśmiennictwa Tabe|a 13'7 Dostępne Bio.s 0. od\łapnjenju' n1ó' Zostają działaniom chernicz.

plzede \łszJEtkim badańu zł'ierząt. tylko chodfa z a pojed]'lczću ludzi' ostatnio2l opublikowano lr5'rriki badń mikroskopo\Ą. że nie $'pb1\'ająone na przyczynraJą uzysk pnycfepu ł4cznotkankowego. się natomiast do większego wlpeŁieńa ub]'tku pżJ'zębia tkanĘ kostną. ale baldzo powoli (wgsto.zeplJ.TcP) ca3(Poa)2 Ryc.a Wiadomo jednak' że wszczepieniemateriafulitegobez pot por.lko stmklur-akrystaliczna o bardzo kolzjstnych parametrach (fabela l3. łówalloplasbrcznych postaciroztworukoloida]ne. dają. (natuńlne. osteotopc (ńżnicowanie komórck kompetentnych do {}.trójfosforaniełapńa (na ptzvllad prepdrdl Ceru.'|3'8 Wzory chernjcf hydloksyapaMui B. od pieniu porcwategohydmksjapab. wa na tlvoEenie się kości wewnatlz pol (z\'!y]de od tnech miesięcy) z jednoczesnJ. nie ulegajqteżresoĘdi. łami kościozastępcz].trÓjfosfola. kośLipr^.ych).\łyiki ldiniczne.ożonych tJan schorzefuem' W n€paracie Bicoss stosoi\'anJ'm 1985t zosta' od ła usurięta cZęść organicfna kości.l9pzqri.7). cryli około307o jej zawartości.9a'b a. szanina waln5'ch(wńżnych proporcjach)uydaje się bardzo Ry.ych uzJ'skane ludzi po wszcze. w go hydrok}żpatrtu lub pok4'tego fibmblastanrr' ZmieĘaj4 one do ułatwieniastosowanialub prz}" śpieszenia regeneradi tkanek od dawnatoczy się w piśmienniclwiedyskusja' cły bardziej racjonalne s4 wszczepyallop]astyczne ulegąiąceresorpcji. zastę. pfy{fep lącznotkan]<olĄ]l i dhĘi przyczep na..resońowanego B. jak blonko\ły Podobnie Nevinp2 po wszeepieniu do ub}tlol pnj. . Stwierdzonow obu przlpadkach koIzj'stne . szczególnie łygodne w stoso$]aniu bloczki. na. stwie<lzit obrośnięcie wszoepu tkalĘ łącznq dhrgim prz}" z czepcm naMonkou1'rĄ a]e jednocześńeniewielką tccpnem.uja nieldorymbiomdteporowatlm bardfo korzyst. Hydrok\yapdM {Hap) Calo(PO4)6(OH2) B. mL acjawzrostu tkanek podpo!o.ch tworzeniakości) oraz z dużej biozgodnościtkanka.dry wiePcho?klębd f 1j ł. riałów pochodzeniabydlęcegoch}lra. s]atetyczne).czn]'m ny.\Ąpl}'rv rcgeneracjętkalek przyzębia'w}'r ]ra lta on f rł'raściwości mitogennychwch materiałów(sty. (rrA-Biocea tro'osrordnJ waTeqohydrorGyaparyru i (}TcP)' Kożeń zębaW aasie fabiegu zosta|po' Wapnła p"ed wp owdd/e-ienwszoepow k. tomiast *'szczepieniemateriałuporo\Ąatego l!pły. poza w.7drugipjstr. \'wlduczyć przenosze aby możliwość nia infekcji. ja]< rPgenPmcję i ora/ Za|ouno i Loś.on] miep€paratów . 1 brok po Vvype|nieniu ubytku kośnegomieszaninqporo. powane koścĘWdajq się baltziej Ęcjonalne' Są one oparte główniena J]. czy ńercsońowa|ne.orbr.7eniu obu biomaterialonobcpmowarozaniwno t]. Mogą to byćmateńałyce.mi.m ob. że uz!Śkany jest z krajórv niezagl.przyzębia Metody regeneracji l tkanek się fakaznąchorobą wiilsoi\ą by.an]. Z mi gospodaifa(sz!ókie pEyleganie fibroblastówi in.zębia preparatu PerioGlas.obraz ńg zmianypeńoendo:ubytek kodnypionowysieqd.tlójfo5fotan wapria {B. . ńałom al1oplastj.tu (Ą]śipore) olaz prepdrdtuBioSlas rccrarnika lau mouowapnione " fosfomnorva).ę laena.a kanal M'}pe}niony. unikanie mate.7)' Jest podobna do kościludzkiej (Ryc' 13.TCPVlytwo żyla się kośćpołąoonazośa|a hydrokjyapa!^em' i z 191 .anka |atzna \ęd-rowMip komóIreŁ \Ą' t}'rni kostnych do i\'nętlzapot20 Dane dot]'czące u'szczeŃw alloplastycznychpo. Pozostajelltedy q. nych komórek do powieżchni tyCI mateńałów)' Wafio tu wspomniećo mod!fikacjach biomateńa.\Ą.e W wszcznw x'toPLĄsTYCZNT są mateńa.esońowainych i niercsońo.lła.ośnręciem wszczepionego mateńałualbo tkanła kostną' a]bo 19Porowa|oś( pobud/d ll.voduje $yhvożenie się wokółniego zĘbu tkanki łącznej. są ce się po zwiLeniu prfecinać. ale miłmskog)wo w oto. bioszkła oraz ramiczne polimery Plz$muje się. Te o$al. miazga zostałausunięta.zno|kŹnko\u' i ię Irenlrer iwsp.' 13. cha okołol0-l5 pm rocznie)' Resońot'a]ne.}tyEmdogdinen al|ogennych' młejscu W .

Eoje[iarĘr prirrnnrL Zdjęcie snr'ów wykonujesię po 7_10dniach' Wy. przde wsz}''tŃm prcpafaty porcWale' stosowac porów nie powinnabyć mniejsza niz skuteczność metodregeneracii wie|kość 100-200 tkanekprzyzębia tm.B). doIetnichobserwadiklinionych i radiologicznych.!5zczepionych biomateriałóW ziar. żedługość w}twoizonego uk|adają zb}. zebrać jącoI niu z kością natula]ną. Mellonig2swskazujena podstawiedoBchczasoprzeniesieniainfek. bezzębny. dobrcgo ufiksowania płatagęstFi i szczeln}'mi szwami.okolica lub biodrcwego bńdki.tójfosforan wapnia R. |-|-Ą \'] korys|.jifl-lCP / do5tar.rn po wszczepieniumiesza iny obu materiałóWktóĘ trudno odńżnić od sqsiedliej tkank kostnej (Ryc.l9 są Wszczepya]loplastyczne uzna ane zabezpiecz. (IłĄ).19.sz(zepu a||op|asty@nego nie w pzekroju pojedyn. . por.7Ppląc7n |].jej w ciqguH miesięcy'Konyściz zastosowania mieszaniny \'lTnikająz: utrzyn]. uz}skania moż]liwości uszkodzonego)plata (cięcia wewnątźro\ł'kowe.j. umieszczać ubytkuprĄ/.lnid porowltości w pobudzaniuu ę.palametów doty(uącychpo. korzystna (Ryc. nłm jak ] na B 000000zabiegów czyli prawie 5 mzy mniejszą'Wszczepyalloplaswczne$YkoŹ!tst].przyzębia tkanek Metody regeneracji kilku" \Ą'}Ąikato z w. dmwaarakomórek do \ł]tllarzania się tkanki w ub}tk.Tanipm Ca i Ph do ubltku kostnego.a |cż.antj'biotyki). odpowiedniego przeshzeganiawskazń.23. gojenieufyskuje się z\łyldepo 10tygodniach.wa ia miejsca w ubltkach kostnych.'orzyćbez wspołist iejącej regeneracjikości' Z wielupubtilacji$tnil. się t!.25do 0. kostne a]logennei hetemgeF ńejsze niżvr'szczepy ne. W Tabeli 15'7 zebrarro materiałówwszczepo\łych' Dotyczą one wielkości dotyczqce \.łrowalrrego tal. podobniejak ale więkzośćbiotnateńałówallogen4ych rde \łIĄĄła na uzysk pżyczepu łącznotkarrkowego. zc o może winnaprzekraczać eej grudki.13.BioceI tńjfosfonnu wapnia (BrTcP) oraz resor.l od poniżej mm sq niekożys. granu|atuodpowiedniej Wie|kości dwa nąjbaIduiej ewidentne skutki rcgeneracji tkastosować ziarna o eąstek od 0. po ZaŚoso$€ n iu ie 192 .7 ay aąs&i pl4czepu łqcz.Wodzenie zabiegrr Zalezyod: autorów1. dużegoi mocnego (nie. parametryniektóĄ.t rcgeneracji Wranania między kości nimi. Biomateńa.krotnego .''iększych jono!' pot\olnei rpsom.13.hobserwacji.tną gdyż W latach B0' N}Tnan i wsp'6 olaz Lin. możlirvości cji \Ąszczepem kostn}an można okrcślić jak 1 na 1 670 000zabiególtl a materiałemalloplastycz. grubość warstlw !\.\ł]aostek) Zta]erza (DFDBĄ pacjenta'wszczepy kostne a]loplastJcżne w FDBĄ) możnauąiskać Z Banku Kości Instltucie Biosnukturf AM w Warszawie.Vvane są teżjako nośnikiniek1órych Eeparatów (cz!mni. ka/d]indtomjasl prĄ .9a b). przygotowania r.en(granulek) i por oraz niektórych istotnych Za|ecenia można następu. ki \łzmstu. że !!yc.]ywszczepowe mogq pochodzić od operowanegopacjenta ' pobranie wszczepu koścr w cfasie zabieguz jamy ustnej (guzszczęl.cas(?o'2 oĄhitlockit) przyczj''niasię do twoźenia kości.lhe i \łsp2 0. W \. zastosowaniem plata śluńwkowcokostnowego. w szczegó|nie a||opIastyenych.75mm.ch bio.al1kowy 1o.lszaepya|lop|anyczne z Regenemcjakości no$y pŹyczep Ęcznotkanko.25 pacjenta.zasie operacjipłato$ej. kości ubr'tkr plzruębn]tn'Houston i IGnjIg3 \Ąy.lly i zębiazawsz€ w kontakcie kokią. notkankowego r e określa\łysokości po. Wedłrrg niekórych po.oilatości. szczegolnier. i R. cięć unikanie zb}t rozległych pionowfch)' zastosov'ania odpowiedniegobiomateńafu bez naclmraru. nek przlzębia lq'twarzająsię niezależnie siebie. się b|isko siebie tvr'orząc nie mieFca d|a stwieńzili.u kostn].wg niektórych bada.|.2. tyczącychnielesońowahego prcpaiafu IIĄ. zestałvre. wszczepienie biomateńału przeprcwadza się pełnego z w .łasnych.

.długi'' (ewf ladektomiq) przyczepnal'onkoily uniemozliwiający powstanie t Ubytki Wprzebjegu kości rece9ji dziąse| I kasy |i pżyczepułącznotkanko\łego.tkie mm) (<5 5-6mm pfzyczepułącznotkan]<owego. k1óĘ musz4pEebyćte komórk z pozosta]lej ozęb" stosowaniu l'on Zaporowych (nier€soliowalnych nej do miejscaprzygotormnego regmeracji.zldiwnejatmdoB Molfologii i 8łębokości ub]tków kostnych-lćpsze eain).tku gitzn1& trdrowieogdln.owejuzyskuje się tylko cuęściowq ognniczenie skutecznościregeneracji tkanek nelację ub]tllr kostnego'Aukhil i \Ąsp'(cvt'1)wyka.rn rcgenemcji: ustnej. się i 5). jest bardfo dobEe udolatmento$]ana tu zań$rno po za.ła tworząbowiem .yul. rlych lub nier.tkimiędzykorzenioł\'e tńfukacji ko.!ej a ub}tl.}I] n' lda.T Niekiedy zb}tnia wąskość tyclr ub}t' gene.u. o ŃPlP latwiej uĄst(uje.która dostarva SRT omz mczej ńewskazane' skutecznośćSRT (r.totn}problemklinil /n} \łpł]Ą^aj4q nJ D stltfę \ł'lókien łąca1otkanło\lych ń\anoległych skutecnośćregeneracjitkanek przyębia stanowią po powierzchni koŹenia.tkach r(yZd\Ą. jeniu koEeni zębówtrzonol'Wlhoi. hĘJena iam1 poddanl.Ubytk kościW acj] fLl korzenido|nychigórnych sz(uelności korzenidolnychtŹono. ub]'tkóws"ściennych 73%' w 2. na jednej ]ub dwu ściana.ię l.. płatado przykrycia ńu odpowiednichwielkości błonyzaporcwej' n odpowiedniego pżygotowania powierzchni ko. w ub}tkachpiono{ych pżlzębia głębszych 5 mm kor. bialekmdhtq . jl ochfony przed obrrażeniem załażeniembłony i zaporowej.5).o.kuje.. |ł blony zaporowej przy są'jce zęMw irzonowcóW||l I i k|.Ifi oczy. infpklia. miemodiwiającejpżedostaniesię do ub}t]ru pŻebiegu r UbytkikościW trifurkacji r UbytkikościW ||i nego komórek nal'onka i tkanki łącznej dziąs]a' kolzenigórnych trzono. w Mniejszy potencjał skuteczności Eezentują sRT . kieo przy]eganie błonyfapomwejdo koruenra tomiast ub]. szczająq'ch. rccesjidziąse||Vk|asy Komórki nablonkadziąs. w Tabe|i15. oraz praudopodobnieod odległości. w utrudniaodtworzenie kości \ł]mstkazębodołowego-rzeni Ęch zębów są raczejniedostępne'Możliwości l Tabe|a ]'8 Ubyt|il'ości' 193 . o niż Melonie (c}t' 23) uzyski\Ą.t' Na. ści. rege' błonyzapo.ki kostnew bifukacjach koneni II klasy do] oraz w nych fę. jak i niek1órych biomateliałó\a DoĘ7czy to t\rmiki u7v.rogenit(.znot]Vn|.tkanekprzyzębia" |Vletody regeneracji ą Trudności technicarych.ifurkacje) bów tlzonouych sąbardzoskuteczn]'rn modelemdo lda..sy WcóW || k|asy kost.palenie q/toniu).ze ub}t' kich i poziom1r:h lepszew ub].rctrałcja pooperacyjrapłata) s|r[ę noMe8o i ' kości' ńęc pełną regenemcję głębi w \.r do odtwoveniacemen.a]ł t1pełnienie kością ubltkll @ontoriemctt. z naMonek łączący ' zńżnicovane $lĄiki stero\łanej rcgeneIacjiub}t. t UbytkikościW bifu*acji . leczenia sP. wskazania \lTĄikające z mol{ologji i głębokości (najbadziej powierzchownie) ub}'tkówkostnyĆh. pzrzębia zaleą pvćde ilsą'stkim od: ków tkanek biu wskazane do leczenia chirurgicznegometodą .jak i technicznych (tedrni" pr)czPpu lą. na przyldad w u4ska. i t. fibroblastydziąsła a \!y'dzieĘąCzlamikihamującE osteogenezę. prz}zębiamoże$l'rikać zarówno z przyczyl biolo. prz}paćl].tr.tkipoziome t Ubytki pionowe niż zębowe rzeni zębóW Waruntujqce8opowstanie nowego 9|ęb9e ply. do i resorlmwalnlrhl. \aedłrlg niek1órychdoświadczeń tal{że ubJ'{ków kost.ię lP.lla nalfę.8lestawionoub}t]rikostnew pEtzę.acjętkanek prz}zębiaw ub}tkachkostnych kóW ie pozwalająca dostęp . t Ubyiki pionowe między t Ub}.ściennyÓ 62%i 1.ou€ 8 o n} ka zabiegu.!v61%(śrcdnio 65%)' po|iczko\ĄYch klas]' ściemych w Gonze na ogol ubltki w firrkacjach koEeni II i\rniki uzyskuje w plupadku recesjidzĘsła kcl w zębachtEono\Ąychgómych (Pontorierocr.eglamych (głębokość kieszonek nych podzębodolo\ł}d okĘalych' przyzębnych powy'żej mm) niżlv ubrtkachp\'t' l$ więkzość w]ników badń wskazujeteż. Ban]-/o i. utrudnia pełną regeneĘtcjętakie8o o hzech ścianach.:róręk Cells) niż i ozębnej.][ościpozostałej tkanki ozębnej.u uĘkóu piono. zali istnienie zwykle trzech stef tkanek w ubl.

.'ie oti4sa prZy.\'ch z podniebicnia t\Ąa ego' \\'.ą.h\'orzenia lkanki kościozastępcfej.iednią szczoteczką \\\niH \\iplu.-et eresodro\ralnego. gdy samo \Ą. sh\. gdy nc sąteż.ielkagłębokość z \ĄJ.\ .{ l.zębia. się $]'pcł. inni a (Pontońeroctl' 5)' żew mniejsĄ'ch' nawct szelokich płytkch.skwali pełnq Iregcneracjęub]'tkó$. one pobran]'ch p.oeKlo'rl i"a' żenia poi.l rPśPnPfu.Metodyregeneracji tkanekprzyzębIa z pneszczepemłącznotl€Ir]o\Ą5rm błoną i biologicz.!a regene.ego rrieszaniny |id|oL !dp"t}1L .v furkacjachkorzcni stosowaplz]..a ostahio kombinacjąpla.iększ!' ob]iczany 1'.w bi.n.10a ib).on do .ch lkanek W ubltkach kostnlrh \.J r.I]ugiego się 5ię po udostępnienill takiego ub]'tku do ocfyszcza. po zastosowaniu a opelacji pła.lnda\ł'cą komórck opis$ta.. ale jednocześnie Zwięk.90. pokyc]apozosta'ch toz.tkach.kuIPk uInrdni.lulo17} '\-i!]ermJn 1| |/ prą.o( po z.p.1'5'23 nie osiągasię jednal< rr:gencracji utracon}. Znane są na od$'ńt przypailki.).\Tiku b. Ikancl.(d 'onnq po 7reio'o.]t. nia odpo\'.tekbĆZ\ł].ri podzębodołobYch ludzi w ciągu ostatnich 20 lat I i II są najczęściej u platami i pżeszcfepami.T}łem po'ą(lc .l bo bio]ogicznej Gmdogain) do lacznotkan]{or\ll Rófnice międf-vńektóIJmi ll]'rlikami badań s4 Ubytki kostne poziomenie nadająsię do sRT we.5 mm' zmniejszcnic głębokości kieszonek zastosou'aIiu l]łonv regeneraq.ego|iego |ló|fo o'"nL ńdpnE lil ooo. w firkacjach klasy II po zastosouaniubłon]' zapolD pży zastosowaniu ści specjaln}'ch metoil /ożon}rh lł'q aZu. ch].kiem(DFDEĄ + tetraq.tkikostne rv fuIkacji koneni l klasy są nr1" z\\ala na u7!'skanieznacfnej popraĘi . czepu ł4cznotkanko\Ąego. Ub}'lki kostnez to\Ą.lkach tów i pveszczepów łąC7notkanko\Ą'. Ę. wanyrn tróiJosfora Wapnia' nie . lecl jest ką dziąslo\ła.acjako. ne' Uzysk pż!'rostultaha się z\Ą. BA + porowat'v + tehacvklina' że IlĄ nocfeśniemdek1omięjedncgo Z kożeni (najczę.iednak generacjikościw Zadn}.7 a 3.!k]Ć y średnio międu jest bia w miejscu fi]cesji moż]i\Ą'e po dodatko\.owo!\łĄłoPond u.[aniubłony 194 . nat\ct Z biomatedałem i anlłlriotr. komórki prcgenitorcte' ozęblrajest bo. rylko i biomateliaiów: Podobnieprfy zastoso\aniu złożo.| -lr. uz].4.ruloroM dnflL.omedn (P'j. po8o ubltku kostncgo.nejmechanicznejaI.tj mm.klina) lub DFD.\']łn 1. Na plą.pm" policzkollcgo ufedniego). fEkacje 13. ale ich nie\Ą. $'skau żepo\t'odują d$E razy więksry uą'sk ują.s]€nic regeneracjit}Glllek!tZ}Zę.].odsetkach'obsen!'owa[ duż]'ch w Ub}. zamieniając c\nlab.ic. to\lej lv 2B.Różnicete pra$dopodobnie i stosun]<owo wTnikałi'l iloścjpozostałej ozębnej. b a oo.tn pokł\cicm na\ĄetreGsji ldasy n i ^j 1łg NlilleĘ.5%' pełne Natomiast sculeanl] uz]''skał nJ.ie. oehie.. \'icń'l' Gui. ko]agenolve. 2b 7 oużvT|g|ebo kim ub}tkiem kostnym. gojenral re.c . itTdogainen wprowadTFnu ubyl(-. Różne5a teżpotencjalnemoż]ir\'ości genelacji ubjtków kostn!'ch lv zależności ich od \\iPlko'' i' \icl.570. jednak duzc.nikajacej ]de łah\o dostępne.bń|u losrnegohydroky. sIłI sąlĘC ograniczone." Ą.na\. Uz].PTFE.. pod płati pod przeszczcp szenierccesjiod 0.dfili.fkowegoprzedniego. szczegó|nie obrębie W koŻenia por/(osego przeo-iego -edro/nrn' ldnJdm r b Jede.df ng 7eb. prz]padki26' tie stwie zonoIe.r'ch'|23 n}.ba zastosujesię jed.tważania . kostn!(h jest siń qvnika jednak' żemożLi'!. uzlskane w Iegencracji ub}tków kostn]'ch pokĄ. przvębnlah od 1'5 do 4'9.lrrst kości. pvez pacjentai okrc.chmctod (korolo\Ąolub boczniepżesuniętJ płat Zamknięcictakich ub}tków po zastoso.yl .?ruyszącą rccesjąd7iąsła k]asy do.wiem pmgcnitoro$-.yrr 7 . \\afupnip biomureriahr por.l0a.llclcpu łacznotkanko$ego iż lv p]z}la.eso' po'o\Ąć|ego i bo\Ąa. L]b].dostarczającej głó\1.Lulp(/norLi so\ł€go oczyszcu plof esjona]nego' ania blon zapom$'}ch(e.biegupoAqa.In opero$an}m ulrytku po Zastoso\t-aniu blonv Guido. ającejubJ. że naj\Ą.lkoplaslł'czne poklvcie lecesji tkan' nie tl'ch błon cfęsto t. jest częścio$'a nq) możli\Ąa rcgeneracja tkanek plf}uębia z pewn].wancróżnieplzesunięt5m./ntsBU ściej tń.'k]lad Pontoricro i \Ąsp' (q't'4) d]lugopinii Więldszości autorórv Z ostatnich donie.c.|ó|/\ Ryc']3.ch zabiegórv kontrolnych po samej operacji plato\Ę'l.udnieiszei lnniĆj skutecf..

-nor. po.loB.ra mej opcracji p]ato\q odpoŃednio 7. I o .| /a. mentlul i Steibelg qt ]) po t]pcłnicniu ub]'|lól\ kostnych\\'szczepami kości poĘciu ich błonqko. r l n k ] ę ' i e | . l i \ ' j c J f b|oną porową regen€ r acji nekp|zyzębii z€ s tawieniu za W tka W \ P o n I o ń P I ti' ' \ ! ' ' (Wg p p .rloa ' \lcllo1i! .sz]'stk n atl. ' I r u L ' l I o u f U ..szczcpie Bioglasu (odpo\ricdnio2.J.2 mm 0. l . I L ] l d / i " j . polo\llch' Uz]:sk pnyczepu lącznotkankotcgo po Emdogainie \ĘIosił po cztercch latach 5. tylko 7a. l .l.. nekpfyzębia(Wg|V]eloniga) Wypelnien e uby'ikr przyczepu Uzysk nowego lEcrnotkankowego głębokości Reduk]a prfyzębnych kiesfonek Powstanie recesii ąsl3 dz 65Y. \\ j nrL: 1.]' IP\Fnpr. * l | | i cj " ..2i. tszcfepem I]]EA i pokĄ'ciu błoną pot. I j q .8). d .1mm)niż po sam1nl rr.ana fi]generacja tkanek plz]zębia po ua.'ii Uh'|kL i.PTFŁ tjl]<o\r 3l%.l mm 1 sz}'s|kin \łlpeifuania ub\tkćx\ prZrzebia tkanką ](ostn4lub kościozastępczQ.ta l5 mrnponowo mm 1. plz]tzepuna.o\Jru.Io. Christgau2?stvlicrdrii bo$icn po$stanie ' \' |'^'P"Ą ó1 e ||t| |'Ór/'pni'Ń'-"o c8-.]..! nrnr llnrm głęboko.orzenia długiego blonkowego.l% 40% Po i preparatu Emdogain uz!'sku]e się fastoso\laniu podobnerr1tiki rt SRT pfvębiajak po błonachza.. Io\'\/'/' |\' /. !. a po błol e Reso]ul5'2 mm' Lcpslc tcż\[1lild uz.\'ncze doniesren]a skutecf ność Wszczepó!'r DFDBAzanosowanyĆh ' | /' ' .o\\ą $. kości\r 2ł2% poro\llch (Gore-Tex. l r .3 rnm rnknięcia furkacji' T}']](opojed. i rzrrlisalj \ 9r.. L ' \ ' J l I i | | z samqbłoną Me|loniqa) blonl zalrorolrcj rr' 58%. no''Fj po zastoso\aniu lóżnl(h błon za.ufvsk pż!'clepu iac7n()tl.L1ipnil n.J. | W 5kuteczność W9żepóW DFDBA legeneracjitka.anko\\ego.c lr '17%.. r przlpadlu Hazc Pamrjeopjnia(Tabela koĘeni (.9mrn 3.w fuIkacjach gdr"ż brakjest wskazańdo leczenja chinlrgicznego. n F / . 1r {'In pŹede \. z n ' l ' t ' t a T a Ą p .1mm 0. skano po ]qc7n]m 7astosollaniu biomateńalu Bio.r. mniejsz}m stopniu w po (szczepach biomateńałó1'uh!'olzeoc7el'ujesję nia no}'egop[yczepuł4cznot]<anko$ego ijcdnoczc.ię o.lt|ępuj. notkanko$ego :j'4 nlm i redukcja głębo]ości]oe.IJ. k u ' p .tkóW en 66% 2.t' o 23. ni' Idaj.86 mrn 1.. siq mknięcie częścio$e) ' SLclo$.lp' ''|| dją ']n .5mir 2. ..r mo. częściol. 2.72qÓpż]padkóul Niektóv!' autolfl' @]u. redukcję glębolioścj kieszonek i umocnienie zębó\\l \{. po s.r'. a t1'lko n 15%nie uz.4 mln. stosoraniu blon zaporow-_lch jak wlnika z potyżej c}tol'aĄch Clan]'Ch' o \liele Skuteczniejsza niż sam zabieg płatorrl bez błor\ lub kiletaż ohtlal.7 l.9mm 2.\s](ujc nalomiasl W'{77.qa . Lolu.rskuje się żadnejpopla\l' bo operacji płato\el u7.2mm 38"/" 1. r a ' j i l platora.! RedukrF 3Inrm 0.. Cuidor.r"tp-dlo\oilrc. glas i prcparatu Emdogain (uzlsk plf]'czepu łącZ.9 rnrn).3 mm i 2.Metodyregeneracji tkanekprzyzębia zaporo\\€j e.r ocenaslanteczności rcgenelacji tkanekprzyzębja pźede zastosolĄaniu bionatĆdalóx dotYc7}' ..l ści rrielkości i ńęcej' 50% 15.j.2 m m 4z% l. .amnjblont zaFrolpj Ion \\ SRT u}r}tkó\\'kostNclr zuiazan]th z recesjq dzią.u-no\J' ll. t}] acrkolriek po samfh txh zabiegach uzyskuje sie tcż pcwną rcgcncrację kości. J . a po \!?ełnieniu fa. jcst.') s! lll ub]t]ó\t.]Ó.l 'ć. szonek rl. śnie Zahamotania trr..jtkanekpryzęb a f W9oepami poIowatego (wg HA Wypeln e Ub}.: \'}I]Alni-|ll. l<olageno\\a). tFbo /J!. '| /\.29): h-szczep'\' kostne.'na\\]1ot. LJ'ch ubJtkól'. ' .8nrnr Porównarieskutecf ności wsfaepów kostnych FDBA W rcgenela.

2 21. \\7rosfu]ubanb.nani " \ . uf I ' B \ i l . .2%i 75. Podobnąs]iutĆclność. \ | | p h l / n c d | Ą | ' | .r1reł.\" padkólv nieudanr'ch) \Ą'poló\\naniu z saml'm $szczepcm FDBA (66.0 86 49.\/'/^lu lu\l||pgn Di l)ll\ /d. \\:1.Zqbia' Tabe]a 13'9 plezentuje takie \]łiki po \\lizcze. nia cał]iollitego kościąi > 5Wa. J .i d u u c p n n . Po wsfczepje makrcpo.t n \ .9.l0% prz}padliów: Nie ma 1{. nie uz]s]iujĆsję tiko \\.1 prezentuje natomiast zesta\lterlrc 0 <. chodzi o $lpełnrenlc ieś]i pż]zębja kością' ub}tku uz}skuje slę po $sfc1e.o\\€tego ll\ z kola]i ]ub I]-TCP stwiedza się ńększ1' uzyslr nolrego pvy'' czepu lącnotkanko\ego' niz po $szczepie lit(]go l|\ lul] po samej opemcji płato\\ej' Noł.ch IDB.5 ub].0 1.szcfep\ k()stneauto.US{ N'Iożna następlrjące Iófnrcc doll'czace: r\iększej s]Qtec7nościmicszalin!' PD&\ i auto.0%i 69.ścienne38 fu*aciach 09óiem .4 56.nie' Biomatedał}' mogq b}'ćskuteczn!'mi cz}.ieniu koDtrolą'In.raŹn1cllróżnic kliricznrclr po lr.tkukostnego pż!. pach lostn]'ch DIDBA\\ zesta\t. plc akoporo\\atego s]'ntetlczneśo l|\ i nafu. / a p d \ \L o . h I n B \ por^. .2 66. \{ ga. l 100.1 4. nl'mi odpowiednio79. \slczepów kości (7B% pE\padkó\\ lr5pel erria całko\lite-gokościi > 50% omz Ęlko B'5% pv. Tabcla 15. dZą Z $ic]u oślodkó\' a]. 196 .4 r5.0 78.0 51 29.szczcpami polo$ateśo liarnistego ll\ \aton ast \r l. n P : A' .ch i jedna]i porlkleś]ić \t.8 63. I . nieniuub}'t]ówkostĄ(hZiarnist)m' poro\aĘrn lł\ DI]]BĄ i FDBAI W'ocenic histologicznejnai lepszl'1[. z formacjc /alt'afie lv tej tabcli 1ts}Qzrdą$lTaznle na \iek\/l \ld||F'lnn! \'t/'llppó\ ||']B\ |Jż 'a|1.7 142 43. oilaz 22.tkówt hlrkacjach lioźcni' I]ane uiętc \! tej ta.7 46. r n Iepszeniżł.n.sz( 7e.ej' \\ Tabeli 15'11 polównano skuteczność \\. w furka(jach ]<o.Zcnipo $szczc.5 0 3f9 100.t lc /tlL'\'|\.daie DFDBA' się B i n l n a |l'i a l r . R ' .7ŁhpD]!.7.(cienrr].Metodyregeneracji tkanekprzyzębia Zestawienie skutecznośc WsfczepóW konnychFDBAWporóManiu z meszannąWsfcfepu FDBA kośc autoqenn€ j plzyzęb (WqMeion ga)' W \Ąypelnieniu kością ub\'tkóW a 53 3.kó\{ l€ n ego 7 blonq zaporotą \! pońtnaniu fc skutecz. v . .1 21.a przy7ep łqcznoLkankorw shrierclzon1ldi nic/Ije po l'.jrdemicldch pr}l./o 34.9 6J 24.niki zal\'a.ch oraz ub1.5 6. l .atlr]. n]'ch bjomatelialó\\ \\'regeneracji tkalek plz}.5 15 8. n . padków rlieudall}ch)' na ogół podobnej skuteczności lr1pełrrienia ko.6 15.4 42 2 f. ścią ub1tkórr. ralnego ll\ uzl'skanego z korali. j / I n i . pi)\\ kostn]. bcli pochodzq z badail przeprolradzon\'ch \r 53 ośIodkach LISĄ' Został!'zcbrane pĘez f'Ic]loni..Irnikót\. [ościa samej błol)y Zaporo\.abc]i 15'12 ZestarĄionoskutecz. .aczkol\\iek nieiah\e do ocen\ gd]ż pocho.ścicnnvch1r pońrrruniu z ].0 24 13. re8enelacji t]ianeli plf]fę. .5% rqpctnie[iu po sam]m FDB]\ oraz 78. r iJ l rr]pełnicniu kościąub]tkólv 1' i 5. bia z \.8 23 46 17 f1.biot1.".\ \\.szczepach bjomateriałóNnie zawsze daiesię pot\lierdzić lustologic. ./ębial caikolritc (]T]elnie.9%pr4patlkórv w1pchie.ścien. W kolejn}th tabelach Zesta\ionĆ Zostałf \['liki badań dotl(zące skutc(7rrości \t{'Zczcpó\t' \\l:lrm.i allogenrle.0 78 23.te$'Tabeli l5'12 sqbardzo intere' sujace.5 11. \\]l]ełnieniu po rnlesZarurq\tszczepó\\: zdecydo\lanie $iększej skuteczności \r}'pchrienia ]iościaub]'tkó\. n o i ' $ . S.j oDeracjiplalo{el.

jak PDGĘ TGF.ch metod i prcparatów pozwa. btony biologicrnejEmdogain ze wszczepamibio.n' TGF a. podwlższającrv rózny racji tkanek jej niu Bch prcparatówl Doryczyto pŹede \t.onowolub bocz.ildukować plrlitemcje $ipm /ńinj(o$anedrialanie ńinq.uteczneniż oddzie|nezasto. nienia kościaolaz 46.ulaĄf ację.dzo interesu. macierzy międzykomórkowej olaz lóżnico$ać ko. ba.rniczFnikami.ch nielesońowaln}th biomateliałów c2ynniki wzrostu. w leczeniulecesji tkanek prz]zębia'30 zmod}.tkanekprzyzębia Metodyregeneracji pach mieszaniny biomateńałów (BB'37o całkowi. Pofostałepreparatyi metody \tpłpvajqna lege. biomaterialu/bariery kośćautogefuĘ posiada bowiem Zdecydo. n]. odgĘrwaja bai. którc moga stosowane w SRT metody i pleparaty mąjq bo' \Ąfmacniaćwasl. wszczepówkości gerrn1rrri kościlub biomateńałami alloplastycz. na plz]zębia niż po odilzieh1m stosowa. b' IGF z rcsońo$Ź|n]mi' oraz białkamorfotJ. tez .Lutecznośi fibrcblastów i osteoblastó$i syntet-\'zować i białka w od]iesieńu do poszczegó]nych mechanizmów go.\pehieniakościdniż po wszcze. la . Zę. autogennejze lvszczepamiallo.Emdogain f autologiczn}'m pobmĄIm z bezzębnego\łylrstka mateńałóul notkan]<ow]m płatów(doko. so\ł'anie tych błon3l nymi. tkanekpżtfębiaW śWiet|e i > 50%\ł. 197 . nie pi. sterowanq legenerację tego pach FDBA (44'2%całkowitego > 50%ł11)eł' współCf Wiedzy i esnej fapewniajq: zaporowe. jenia i rcgĆneracji tkanek' móIki mezenchymy.chociaż nie całkowicie poznaną biotykami.to o5i4gnię' lepsz]h u}mikow ne.ch)' Mieszanina biomatelia]lów zawierająca wsrczep siarcranu wapnia.szystkm sposób skuteczność' łqczenia: ostatnio podejmo$aneb}'ł}.ZesunieĘvchbłonabiologicznaEmdogain czenie błoly zapomwejkoĘeno$ej z błonąbiolo" z giczną Emdogain (biatka matrJcy sf]dilrnej) nie i przeszcfepami łącznotkan]<o\\Tmi).cmekości(BMP).5%prz}Dadków nieuda.lvany potencjał osteogenrczn]: niektół.$zrostui/lub u anty' poza omówion]. też jqce i skuteczne plóby łączeniabłonybiologczneJ błonzaporc\łl'clr Wszczepami ze biomateńa]ló\Ąl W'szczepem kostno łqcZ.fikowanych Natomiast łą. okazałosię bardziej sl. dzo istotn4 polo\\atJ. W mechanizmie regeneradi tkanek plz}zębia' biomateńałówz cz}'Trikami. blony (bia|ka błona bio|ogiczna matrycy szk|iwnej). nerację tkanek prz}zębia. Ęczenie r ie reg.

a następnie$' 1988r' laser Er:YAG (eńowo.'. lasero\\ezna]aul]. RyC'14'1 schemat budou. lrtaścit'ościac. W stomatologiizastosow rmno po raz pierwszJ! zbudor"ny w l96lj r laser CO2 (carbon dr.ład Komory rezonatola opĘlznego.jago\Ą.cznl'ch: jednako\Ąe monochJoma1. . \tiadąjq d\'va.|o<]ziąs:lotęj 'l Wiedza na temat laserów i efek1óu oddziabĄ.. pompująr!).rrieżw teEpii pżvębią schożeń l'on ś]uzG \\.od lat B0. iq girznc poztloli\po/ndlsku|P( /nnśi zabipgorr nje k a h s a l I 7 e L l uI m r a d | : I d | Pt d p r a k | \ .oma.y uEqdzeniaaserowego T Yf'^ 'I99 .jago\r].cune o szczegóInych fu.}'ch chirugii śluu i ówko.Ir €nelf. fotony emitujq fa]n n tpi tame lllu8osl i enPĘij i r7ę.ja |aserowa chorobachprryfębia w Lasery dużej o mocy W terapii<horóbprzyfębia zasadybezpieczeństwa Wprowadzenie PienĄsze urząduenic laserowe .l zbudowano 1963roku. Za ukierunkoł€nic cmisji prcmienio\ĄEnia odpo.węglouy dimi'dela\eT Pńbcj )' rvano go \\5'koEystaćdo opraco$']'$'ania t\\'aldych tkanek ZębaDopiero w ]975r' skonstruowano laser Nrl:YĄG (neod1łrrollo. w ró$..o(.Zas|osowanie wleczeniu lasetÓw ptzyzębia chotó[ E|żbieta Dembowska Wprowadzenie Podstawy izyczno-techniczne f urzqdzeń|aserowych promieniowania Działanie |aserowego tkanki na Biostymu|a. . Dfugalista \\'skazań ]aseroterapii do dajekliniq" ście \Ąiele możIiwości Zastoso\'v'ań ut7qiIfeń lasero. Podstawyf izyczno-techniczne urządzeń |aserowych jest Każdeurząilzenielasemwezbudowane z tżech podstalt.o\ĄJniJ (i€]P inIpnt]\!nie.lo. tj''lko na poziomic kliniczn]łn.lasel n-rbino$.!.ija' Z\Ą.ię no. gd5ź spójność' uzyskarro zgodność fazieo'clr fal. Źródta energii wzbudzania(u]. w *lar r malq ro/bieżno\( duźą inlen.\'oność. n i p r ó $ . .$iele Zastoso\Ąań stomatologii.óWnoległe z$'ielciadła tw'oŹące ona.5rvno. cy ciągłej implrlsow'ejoraz dobraćlr'iaściwe i urz4.ln it\o( j.iaszcza ostatnich ]atachbadania histolo.?. ref tor optj'czny(Ił}'c' 14'1)'Popżcz \Ą.moż]iw'ości i rtska.a.}). !v!'chw stomatologiizaló\t.Khzespołóu': ośrcdkalascrowego(cz}'nnego). od fali. w \Ą. chLur.]tnuszoną emisję fotonó$' uzysl(uje się promienio\rŹnie elekt. i sze darvkiaplikacji. ale ló\tniez komóI. noległe' kow-\'m enz}maĘcznlm omz ustalićbezpieczniej.now diaglosq'ce. scrolvejlv zależności dfugości mocypluy pra. gii' biostymulacji'endodoncjii peńodonto]ogii' Aby jednak rrŁścirriestosować]asery z{'łaszczaduźej mocy należyzrozumiećcharak1ery'sBkę eneĘii la.użądzenia ' .utlenJ<orvo.anid do il h. dzenie lasemwc i dawki aplikacji.. nia na tkanki' róźneich modele.

jagou]') o. z teru oddfiat.generuj4cych Do dobne poznanychlaseńw gazo. ód]toemisji sposób sem.ą lrcdlem emitji fo|nnos'\Ą ld.y.lecz gęstość energii ap]ikowanana sery Ho:YAG (ho]rno\'t. nie obsenłlje się jej de. diodonyGaAlAs galowo. o laserach: ffi małejmocy od 1 do 5 mW E śrcdniej mocy od 6 do 500m\q B dufej mory pouyżej500mW Ze wuględu zastosowania na \ł}'nikaj4ce charak. \. koagu]acji)' |a. pr.strukcji.}'fikatii pod1ialou i ur7ą. laser Co2 (&łutlento\^ro.lmrd n lase.on|eniowdria towanego fa| en ne uEądfenia laserowe' 200 .l]'mu.Ąmnia na tkankę. tJ(zllej wafulajestnie tylko moc generowanego pmdziej populamy ły) i młodszy lasel ErYĄG (eńowo.Z prakt]'czncldinicznegopun]<tu czastrwaniaimpulsu laserowego.cr. fwanych biosĘmulatommi lub systemz\'vierciadel) Gyc' l4'2) ' Materiałemlase. wrazz d|uqosddmi p.y)' argono$']'.s. balwę. mienio\łania. Nalezy dodać. sqto DoĘ/chczas skonstruowanookoło600Ępów la. mocyszczytowej impu|sie osiągajqce mi|ionóW moc |'unlljonuipwip|eLla.Ifiesięclumi. ! YAG 2100 Ho nm Lasery lvysokoenelgetyane do destrukcji usu słuą |ub Wania tlcnki(cięcia. (chinr.dioda lub półprzewoilnjk' wie laserów półprzewodnikowych. odparowania. kloryrhokolo 40 /nalr/lo/asloso$anie WatóWmocyciqg|ej) |asery r oraz impu|sowe Więkzej o (w w medyclrrie.az la.2 spektrum promieniowania eektromagn€ t yaneqo p"ez'óź.14.Wych na]ezq: ńżne długości Pży działaniuplomie owana fal.a$eno\ły z laseńw zbudowanychna kĘ'tształach najbal. źródłem emisji lasem możebyć:ciałosta.ciecz.omienio.gaz. moc nie przekEcza kilkrr.o.\Ąpł}'$'a na prccesy prowa. 8linowo.l.s |a.c'p l | Ć. He:Ne (helowo-neono\rt').Garnet) pć'rprzewodnikouym i GaAlAs (9B0 jest także ciałostałe'Na]eży nm) Źródłememisji równieżmzńżnić lasery o pra(Y ci4głej(cot'hŁos oooe -c?r) i impuLsowej.!zg|ędu bardzo W fe na kr&ki procedzeń laseroltYch.rozerwaniu. lasery stosowane Wunądzeniachmedycmychdfie|i się na dńe gfupy B lasery niskoenelgetyczne(biostrmulacyjne) solż las?rs.ĄG) z domieszkq €ttriurn Aluminium Gamet : atomów odpowiednio: neo.Scandium. ZP względurla mo. (mateńałlaserujący).\r'''ęglo$. że jest lasel Nd:YĄG (neod]mowo. dzącedo zmiany metabolDmu.lrdIo$) Sa \ł}brancj Ikdnki{J ' m")'" Ryc. generowalego $anja. moc genemwanego światła sposób czy pmwadzeda wi@ki pmmieńowania (światłouodl' W tych pieńvszych.nie.l w Zastosowanie Iaserów Ieczeniu chorób przyzębia jqce na kryształach8r€nafu aluminiowcitmwego .PraÓ o praty t ią€ l Pj możcmy mdwi'. WatóW)' tychostatnich.jago.jago$€). ale jed}. łe. ono (B30nm) i ekcymeroł€.ge1yczne ldser. Iujaq1n. chromium Yttrium. icnhmeh k1\d.o!\.\ł15okoene. lasercwlmi. ]iĆum. seryo dużejśredniej (odpojedyn(zych setek i mocy do . pr.Gal. tkankaulega . pracy la.: \sGG @ńium. eńu i holrnu' kónc .y oheślaniudawki terapeu. liilatd{ Głó\łniesq one konstruowanena podsta.giczne). widzenia można podzielić lasery ze względu na somfotojonizacyjnym ablacji. ma:Iejmoq' na tkalrkę. to lasery pmcu.

ppel nJ. w te8o\ Nm' Flu.miri. a]e równicżod jego mocy i\kd i\\ powicżchni ofaz usta$ic. fa]i ma.jak i od budo$'yhistologicznej 'I. fali głębokość nia na $. l ę p l l j e \ \ o b . przedziałod 500 nm do 950 ka optycznego' . jej ślvietlnej.Zastosowanie laseróww Ieczeniu chorób przyzębia Na R]'c. ii.'J. długości.czn]'ch fa]i lasel He:Ne (he]o$'o.'ki o{ss) o \t'ielkości aplikowanejdawki cncrgii decyduje: technika naśWietlania.!t}.neono\Ą57) biosBmuluje ele.iu lubJb\orpr rnrpro.ĄbsoĘcja i penetmcjaś$.ĄbsoĘ.' 14'4 charakteĄ^lika promieniowania absoĘcji |aserow€ g o W qióWnych sk|adnikach tkank' 201 .l nai$i. !t k"utiu gldbl kŹncl' . rczległość tj'p zmian patomotfologicznrh i 'wtkancc-5 lvletoda Metoda befkonlóktowa Metoda konlakowa a. c\'fale o długości i 514nm' \.'In.nJ Ry'. progłqb pozatJ''m mieniowania1! tkanki' ŚrĄiatło lasera obszarcmjest W \ł]. pmmienio\taric laserolte o długości 632'8nm.L.Iak\Ąidać. seże Co2 o długości l0 600nm. rcdzaj stosowanejsondyi jej śrcdnica.rn ('7)lipl7enikanle j. jac sondęw kontakciei pUstopa.lle do naś$ietlanej połieżchni' Nla to $ń'Vv' na maks}'ma]ny stopień (Ryc'14'3).r. w cej eneĘii plrmieniolvania plfe}Gzujemyustawia. \ \ 1 | a l a n L l .cieplnej bądź mc. 14'4moż]na zauwa4. miana enelgii światła lasero*ego lv inny r.sokimstopniu absońo(ane już w porviefichow'nych w'arstlvach skóry czy błonyślu.!r}źej nm.ladnikór1 takżeod lozlcgłości a i Bf)u zmun należY spekłlun od 400do 590nm.korz!stać nJ'chsk. r " cha icncj'.zeniuprzeni. promieniowan!a Dzialanie sońcji świaiła lasercwegomożna zauważyć.ap]iko$"nejdaw. clyli częścio. z Ry.pm) tkanki.wimpulsie.'lkood i !t. Zc pocI1laniać promieno\tEnre laserowegona tkanki ki bogatew rĄ'odę będq o długości poniżej nm i po.sLil h(. głębokość penetracji ś$'jatła danej długości o fa]i i mocy budo\\atkanl<i.8PnPn]ją.].atości niej u'ody hemoglobinl me]aniny i ul./id!\ lP \Ą\póti\|niAją .ć tzw obsza-r okien. tkan.ialła lasero\\'e.r w Lr\\ionoinp. dobĘ dL{Ę' ję \Ą. Promień ś\Ąiatła laseĘ w kontakcieZ pońelżch.w któĄ. ki energii. \ ) . nj. zand|UmiJ'luĄskJ.da śviatlalasero*'ego tkance zależl'nie tJ. 11.Iostricm\ la"eraIBono$}. E4cr:YSm .4.fiZ}.Iożna 48B ńur eżstoso' niq tkanki podlegapńwom fĘ'cznJ. idk .bmną tkanki omz efekBĄma fa. 0 0 5 9 0 n m . 960 Ry('14'3 K|niczne pracy]aseróW dzia|anie w kontakcie sondy tkankarni. D]a' patologicznych tkance. w Eacy ciqgłej lczności naśrtietlanej od lub. l d r e . co fali 400 1200 jcst Zostało Najważniejsz]'m zagadJrieniem lasemtenpii w \Ąlkoląstane w laseEe EIYĄG ilługość fa. nia sondy\r}stępujq różnr'chprcporcjach'Najwię. donro$adlpnje r-'Llposiedniej dJt\tu pmmipniu$r. długości genem\\€nej fali.chcmicznej. waćlaserban\Tliko\ł-vdhĘości 5B5nm' . ważnyclla biosi-mulacji laserowej. sz$h \tElst\łach-Rofpatfując obszary o dużejab.długość 2780nm i la. \\idd. o fali sn uletsd ollLi.odzaj ksimum absorrlcjipromienio$€nia dla hemoglobin] energii biologicznej./atrdn. fali go zaleźyzarrlrno od pammctró\Ą.li 2940nm.Iestto nm. mentj moffologiczneknvi. skuteczności stosowanej da\Ą.. uż}'tej moc}. Zoweji nie dochodzi do efektu st}mulacji w gtęb. .

l ii poziomu a]. je pobudzenieosteoblastór odontoblastówi fibroprzenoszeniatlenu. dZą do uz}skania wtómyc.cne. się pŻeniowania gęstości do 50 mwcm2. które w efekcie doprowa.' hfecim dniu. rębia w}kon}Ą\arre ezęs|o/abiegjpo|ejowaniat e. konJManP profuakocznie\^la'e podtrz}muid. te' kiretażeotwarte. są pżeciwuapal. \Ąskaźniki drantaclrpIz}zębiau danegopadenta. toreceptorykomórek w}zwalanesa leakcje bioche. wem promieńowania laserór"ro malej i średniej mocy (&-500m\Ą).rn ji oienione u|a. ĆhorobachpŹyfębia' Po nego w zaawalrsowanych prawidłowych udrożeniu zasad higieny u pacjenta można bio. prowadzajqcdo stlmulowania mechanizmów ho. eniano prz}zębiebrzeźne pacjentów u których wykonano u skaling w całejszczęce. do. zależne biosbmulacji laseÓwej '6Na dalszlm eta.a vko loladr€nt poddano tempii laserowej: wskaŹnik krwawieria z dziąseł GSBI (G'??-9'0dl Ł''s Bleeding Indeł) w n1ocrm s fuiu po skalingub1'1 niższy t5''rn w L. po 10 dniach b}'ly podobnew obu L:wa. miczne i bioenergeb. pŹeci\\óólowego czyli dfiałaniaprzeĆiwzapa]nego' i sĘ'rnulacji' Naj|epsfe efekty biostymu|acji uzyskuje d|apromie.o$a.|o brzeżne' bio.że łykoMlstać jej działa]ieod$.rażLi.laseróww leczeniu chorób przyzębia I Zastosowanie Biostymulacla laserowa w cho]obach przyzębia Efekt biost]mulacji.s MUIACJI Lekalże stomatolodzy oceniajq pozy.Rmu]ację laserc$ą 5lo. jak i po ruolowo WkoĄĄVanych zabiegach usunięcia dogów nazębnych (skdlillg) i polemwa. nosLj |a8o. O.trni zębów i korzeni (polishi7u). ale możrra ta]. norma]izaqia poten.pryśpieszenie odnouy tkanek i sFtezy kolagmu'. poprzezpŹy.m śĄietlanei bez laserotempii łykaz}tało podob[e lvartości uskaźnikaklwawieńa dzĘseł' Nalezy dodaą żepomiary głębokości kieszonek plzJzębnychpozostaĄ'na podobn]'mpoziomie' nie. są mentu korzeniowego (!o't plł|ńng) narzędziami re(znlmji apamlemulhŹdzwiękow]łn' rc!łnież Tu stosowana t}mulacjaupłyua rradlq. r odziennip.{LĄ sTosoll'ANlĄ Blos'r'} Do st]mulacyjna jest tylko terapią wspomagajqcą w komp]ekso\q'm planie leczenia chońb piz}zę. w R1\nje eteko stosot\€ n ia bios|JĄnula(ji peńo. oych laserem . dontologii' Na]eżypamiętać. ńeu na białka u]daduodpmościowego śpieszenie s}'ntezyinte eronu' zlviększenieaktJw. logicznych komórek i tkanek wYstępujepod $dy. od pie tempii kompleksoweju pacjentaz chorobqprzy. Dawk eneĘii lasera pruyrych zabiegachmoa1a na ap]ikolłać poszcfegó]nebrcdawki międz].wŹ ni\\. \Ą Zane/ pobud?eniem milo(honddaó procesóW metabolicznych. ( idfublon} komórl.owei.efekty o mocy ciwbó|owe gęstości 50 200 mwcm2. cej lub jako faza leczenia wstępnego. Zabie8i usuwaniazłogównafębnychczęstoi!y. /aróWno pżed. dniu po ustmięciuzłogów Ę. 202 .ł. pr4zębie bŹezne na. dla mocy nato.Ćzylipobudzeniaprzemian bio. blastóW \azmstaszJtlkość Śtoś( mito/ t\ iadęc komorlo\'łm. W następstlvie absorycii pID mieniorĄanialasemwegoo ńskiej mocy poprzezfo. BioŚt}mulacidWpl}. a dopiero v. pŻeciwzapa|ne 30H00 mWCm2' miastefekty dla temperatury Plocesomtym nie towaŻ}szy!4J2roś więkzyniż ]oc' Efelt pzeciwzapa]ny i pvćci\rbólouy związany jest z poprawqmikrokr4fenia.. niu powierzc. dziesią. metodqkontaktową'punktouą' Po skalingu biostJmulacja możebyć kontyluG wana w ryldu pner 5-7 dni.hlameny te śr'r'iadczq o przśpieszeńu gojeniatkaneł naświefla.a'\Ąności neumnów obwodo\aych. meostazyPodczasbiosĘTnulacjilasero$'ejrrastępu.}'iŹmcjmdlśota8ówi neuhofi]ów ora7 zwiększenie]iczbylinfocTtów T Przeciwbólowedziałanie światła laserajest zwia.1) ' W celu ]ikwidacji kieszotrekprĄzębnych rlyko. wiającena c€ment korzenio*y Swiatłolasera po winno bJć ap]ikowanezaróuno na odkłty cement koteniowy jak i na okolicęwierzcholkakorzenia da.wa&Źncie' po.Na skutek pmdukcji endorfin lub \ubstant opiaiopodobnyÓdo(hodlido obniieni.że laserotempia bio.operacjeplatow€ wlaz ze sterc. w rórłndnjudo tkanpk be/ biost}.trefeków biosĘmulacji. bia. negozęba (rabela 14. czę. n}'i\ane sq zabiegi chirugicae: kirctaze zan*nię. I rvsrłzł.f ębowe zarówno od stony językowej' jak i poliokołlej w dawceE : 2J.\'.

|azie lecze.i.\Ąaną regeneracjq tkanek. dzień.Zastosowanie Iaserów Ieczeniu w chorób przvzebia ]-. 203 . orc||ca 2arż0noWCowa nanie zęba się mą0losc| Wzmozone napir" oko| przyczepów ca ciemięśni zwaczy m|ęsn|zwaczy ZapaIenie dziąse| brodawka strony od językowej kowej nrezFowe i po]icf pżed PoIub usu. \1. !v cję laserowąmożnaZastosować ró$'nieżplfy utnr. klu sześciu naś\'.ietlań codzienńe ]ub co drugi pra]śCeperiodontologiczncjbiosĘmula. dnion1nr rr1rzynaniuzębó$.\v b'ch pru1padkach \.orunu przrno. plfeciwbó]o\']l pżcciu'7apa]nJ.^]aWiąCe miejsce 'I 2-6)lpkt 3Jlpld t5J naśW codziennieco etanie ub drugidfień codrienne zabiegi codzennie codrugidzieivpkt lub 3-4rhkt 3llpkt codrienne zabiegi Zapa]eni. wantem ao9ow nafębnych Pokiretażach kieszonek pEyzębnych brodaWkidfiqselIub ruchem omiatającym Wpolowie Wysokości 3-6 przestŻeniach W1rostka.odfiennie codrugidzień |ub Porabiegach oKolrca rany chiturgicznych naprzyfęo|u codzienniecodlugi lub dzień .W ńiędzEębowych 3-10/pkt wrarz lecreniem miejscowym 4-1olpkt 35 3łpk 3llpkt 3/pkt 3llcmr codzienniecodrugidzień lub codzienniecodrugidfień |ub codzienniecodlug]dzień |ub . fabie8i mogą b1ć stosorrane rv o. okolice otworu zuchwowego Znosfen e rfutWierzchołka a korzen nadWrażliwośc jokoIice szyikizęba zę0|ny ostre zapalenie rzut wierzcholka korzenia tkanek okoio wiezcholkowych Knł obrzęk ak' rnetodą omiatającq pozaDte9acn o0Jęly oDszaI chirurgicznych KMawienie kr.bea 1'] zaŚtÓsowane óerÓw b]ostyń! pEyzebia ujących chorobach w Przed ekc]ą ]n rniejsce wklucia ffi 1 3łpkt Ąlpkt podawanśrodka W przypadku a fnieczu|ającego o połowę skraca pozniecruleniu mieFce Wk|uciaszczęce W |ub otwór bródkow1.gt bio\nmula.ósm]'Ó..i są'bko efckt plfeciwobrzękov'|]. ca poekstrakcyjne Wylostek fębodo|owy Uirudnione Wyży.ó oko| zębodo|u. Jniu /dbi.rla.

]bie8d( peńodonIologi( t h naj. bardzosi|ne nia' L. nadziąślaki.(Carboł pień skuteczności Mss terapjibiost]'mulacyjnej' dżoride)' Nd:YAG (neod]'rno'o.miesi4@ka. eksbakcjach zębó\t!w Ze.fotojonizujacego foto. .łse| rc.5 Gmficznepredśawiene plawa Arndta'5chu|tfa. bowo-jagowe). Na Ryc.o.1.mo\łanieleków Zapaln}ch dawki są cze. parcstezjach społachendo. czynnośćtarczycy). ET. któle mówi. do naś\t'ietlania pżed iniełcją' Do przeci\łvskazań$zględnych należą: rł]'soka a takżew chorcbachsta\Ąuskronio\Ą.vŹrniabiosĘnulaq. Do p. nego. kowanympżef oshilo.ch (nadczlamość i niedo.l. \łielkości' stanach ostrJch W na niekiedy mniejsze o 507oniź w stanach pEewle" światłouczulająq7ch./ę. nia przeci\Ą'Zapalnego. chorób Przyzębia stęp do miejsca naświetlania. l|dnlj na. na sl. Er:YAG (er. techniĘ bezkontaktową lub ld]ch' Naświet]anie po ZalecaneZwłaszcfa Zabiegach omiatania' chiilr. oraz laserJ polPgdnd lokaln}m/ni. rĘnosi od około szczegó]nj.za|eżność reakcjiod bodŹca' si' siiy ob€mośćrozrusznika serca. nie\Ąydolność naczlniowo. diodowe prawieArndta-schu|tza półpfewodnikowe (GaAI As).lNIA Do STosot\:łNl'.gamet).Iziałania mocy (105-10t2 o duzej gęstości \Ąłcm2). argonowe.artość ener. lub prcmieniowaria laserorvego chemicznego. nieustabilizouana cukrzyca.perio. wszelkie zmiany rozrostowe.!\P liamino\Ą.trul.o. h /n\ aspekĘ7tecbniczne i oszacowaćmakjtnalny sto.ozldad 204 .utek fotoablacji do około12J/cm2.\Ąanej energii' Powinno się u\Ązględnićte u /. ia i dnić przeciw.ch. BIosT\]'ruLAcJI L'Ą.1 4 gowacenie błonyśluzowej' Crąza) Ry('14...wfkonariu cięcia ji \\ spŻyjają aktywności fizjo|ogionej. względn].galium. brodałlzakowatość. gęstości promienio\timia.14.strlto}\[J Należy urłzglę. wo-scandium.Zeciwwskazańbez.CTYSGG (e*)owo-dmmoweitro.urtanie de.ch zaliczamy nowotwolTZłoś|i!t€./ność bio|ogicfną.efom oddfiĄ\.Najkorzystniej biosĘnulacgn}m I(tóń po$oduje pnrmienio$€niem o gęstości energii od 0.^/Pniu i Usunię. bodźce mogą skutek fototermicznego. chifur8la Wańo Wspomniec o zmodfi. elu /dlnymanjakn\dwipmian opóźniajq a|dyv. jest działać gii prcmieniowaniar'ltafi oleto\Ąego.jagowe).' iej uĄ. u. /apa]enie d/i.sercowa(e!!ikontrolo. po wana pvez kardiologa). stosowaneprzy biostJ'rnulacji logii' Należy dodać'źenie są to szĘĄ\Ą1o ustalone aĄrhl a serca' ciężkiezałażenia\{irusolve'$fj'ti pż!. powoduje energii pmmieniowania odpo\tiadające temiczną erczję tkan]<i. wiążesię ze stratą apliko.lępuiP a lub na ia jq hamować. i 2 nadmieme ro.oshiro. plzy lorviakach..Pno\'" {iz|oIogicfna' pobudzaia akBl'v1osć unIarkowa']ie ciu tkanek miękkich i twardj.zabulżenia\Ą]'dzie.nadlltażliwość światło.ulosi około10 rTIJ/rnm2' Nąstępujewtedy . 0 0. Lasery o dużeimocy w terapii gicznyclrlub ze względuna anatomicznietrudny do. W TabeL 1.żuchwouego'gorączka'padaczka.lt. silnebodźce natoiub koagula( lka-nl<i .rvskaza bez\łzględne uględnedo >tempii biost]mulacfinej. żesłabe bodźce |J.1zestalviono pŹyldado\Ąe dah'ki lania $uczołów dokrcun}.msh. wan]mi laserami o dużejmocy sq: co2 .Iaserów Ieczeniu w chorób przyzębia Zastosowanie PltZtrC[Ts[ĄZ. tkanek w peńodonto. chorcbyklwi.1 J/cm2 nietenniczneusu\łanie tkanki. 1 do 500mJ/mm2'natomiastprogo(a $. bĘk zgodypacjenta' po Znieczuleniu.5Zamacfonesa r]rzńIiżone\łaltości PmgorłauEltość ltóra gęstości po.

ki pmmienio\Ą. 6: 7| 8j laser argo.6-37. fali prcmieniowaria omz crasu tn\. h. usuwany. aser Nd:YAG.kd.EriYAG.lzado uszkodzeńl{raf ze \Ąfrostemtempela.!. w Zakrcsiewidma widzialnego. cie i6'c' 14'5. zazłyczajdioilolry około 60q5oc zacfJna sĘ koagulacja.C Ry('14'6 odzia|yvaniena tkanki m€ c h. mienio$'aniclasem Co2 długośd 600nm jest nai I0 leto\Ą. L1óry samocr5'nrrie..'ania Ęch laserachwyrlld.|zględu 109-l0l0 \Ąłcm2) Fiagmenty rozłożon]''ch molel(uł na dużąza.9.I s tponiżei mm'.l.ht\^ora8a. 0'] do l rnm'dldt. to\\łre odpalD\Ą]anie z tkanki. ga rłprartnego sq pm$adzenl1 szt}.t'7).ch w fazach do. krótkoh]'\'ab'ch impulsów pmmieniouania dtmfio.ly powstałe trakcie pracy1]m laserem\Ą' Głębokośćf uszkodfcn tkanki za]eży dhaości st€ od Laser co2 bJ'łstoso$anyjako pien\. |asercof.Vv'an]Ąn prcwa. lcm zogniskowania punlr. gtębokość rra cjacji wiąZanchemiczn]'rhpod \Ą. eńoi\'o.chrcmo\Ą!.cr CO2ma.edo niu. Wiązkina oplaĆoh}.szydo opra. nJdaics. już lasery o kov!'stniei lrr obecnie są stosowane W pąlpadku promienio$"nia z zakrcsu ultlafio. okolo 90o_100oc c\Ą'ał.unjęLia. cięcia tkalki mięI.9: laser Ndcw:YAc. 65o-90oc całkowita mat\Ą. kacja da\Ą.owy.{'nosi bo okołol0 mm' Pro. baMn]kowy' Ryc.aniai przebiegu co$5ĄĄtnia jeclnakw Ę'rn ce.|opniuLlotNdnja i\ody opa..\.l k-atelu (fotoablacja) ' Takie Zirnnecię.asel co2 zaopatlżonyjest da. Sa lo ld.Ęo plPlĄjn.głębokość Wnikaniajestmała (Er:YAG).Ąp[. laserco.foioiermicznych fotochemicznych fa]eżnośc ] w od gęstości mocyza9tosowanego |asela1: |aser Nd:YAG.em absorycji \tnikaniajest Większa. Nd:YAG.v ramienia\Ą' \. odpowicdniej odległości około6-7 cm ce.cn crbo$o-jago\\. tkanek t$'ald}''ch zęba. fomie mikrcekplozji.7 Efeky termiczne tkanc€ p|zystosowaniu w aseróW molel:ułnriqzków oIganicznych skutek fotodyso. ekspozycjitkanki.4dej poszczególn}.to. szych paramebach i uryskanych efektach na tkanletu (laser] eksqmerowc) i zakrcsu dalekiej pod.. i.h h\drdJ. lub b]iskiejpodczefuienilaseremNd:\AG. 4: 5| |as€ r argonow}.7 duż1mr o . na|omia\l plnpad|u promie..J.około o bafwic czerwonej' I.Zastosowanie |aserów Ieczeniu w chorób przvzebia = z 9 1 ! EFEKTY FOTOTERMICZNE 16.\'ce (Ryc'1'{'6).facji'.roHe. tomiast w chirulgji błon}' jamJ.nic. kryptonowy.ego o dużcj gęstości mocy (pouJiej lepiej absońo\Ąane pŹef tklr]łi miękkie fc. zwęglcniei odpa' nie 'sJ<a'kón \Ą/nd'zrr\m. cia i usutEnia tkanek na dmdfć wapol].o\dnjp.3r laserekcyrnerouy.t0 Na" 0.8 w .$]altość !.ica. ptzy t!'rnjest lasel pilotują' trĘv tkanki: po$lżej 42oc nieodwracalna "o'oo"on denatura' q.pl$\. Jest lv cralasero$e stosorvanc w ola isl. czejwieni (laseryCo2).!'ody $dka na głębokość i od i ruiazaffi I nimj \Ąo.nizmów fotojonifa q]nych. nadmuchempoltietfn]Ąn i wskazale jest stoso\Ąa. tc/ opc)ipsl 20s .llomjJ\| pt'orcs robtemicznego u.10: aser He:Ne'pó|przewodnikow}. rc$€nie tkan]dZ ekspansją ciecz] i pal]./. (Ryc. .Vvlego ustawieniai (. śluzo\\.]4.go l ię.ej ustnejnadal nio$'Źnl1z zah€su widzialnegolasercm algono$l]n la.(ErcrYsC'G). |aser 2: baMnikowy.

a naciek Zapa]ny obejmo$'ał stosowanie lascrów w pcriodontoĘii \Ą]'maga t-vlkood 5 do 5 \€Ntw komórek' Badaniab}Ą pl7e.sząznacznienrriejszJtn stopniu Zębnej. Wapoq'?a' ldm}kJ nJ.\Ąnolasem Co2.ody umożliwia brak w1'letów kr.aniepowierzchnio$ei ko. PozaĘ.uniq(ie 206 .m w poleko$lch pżerostach i]uiqseł jest zastosowaniezań. z kością' prfyzęb.l'c4'ł oko. przJ'ldad:fi.'ś\tiatła'' ulegarczprcszeńu w tkan]<achosĘga i sażony e|astyczny w śWiadowódśrednicy !m |ub o 200 się głębokiefekt koa8ulacji.Zastosowanie Iaserów leczeniu w choróbprzyzębia możLiwie najmniejszyob.7!'11ia /o\\aną knviono.ch.11 o W badaniach prcuadzonJ''chprzez Pickals nad l0 600nm lub diodowego dłĘościB10nm' IŹser pracy urazowością CO2 stosujemyw zabiegachch lrgicz t'ch w cięcia błony śluzowej\łykonanego preqzyjne cięCiei zlokali. nych ze *z8lędu tkanłi' W zabiegac.okół implantów l l 'r2Nie moŹ. koniecznejest stosowanielasela o pracy impulsoweji o wT'sokejenergii pojedlnczeW terapji na pżyzębiu laser Nd:Y. . Podczas opracolqvania tka.\łlm). koEeniowego. zespo|ach W endo.zwiaszczafębiny i cementu (ga1owo.jak rv lase' dają elastyclne światłowody Absorpcja promieniowaniai rmiany temperatury Ife Nd:Y'ĄGczy laseże półprzewodnikowym dio.y o d]łuśości zastosowaniu skalpe. Aby 320/rmsta|siędobrymnażędziem leeeniaendodo w stosunkowokrótkim czasie usunąćpatologicfną dontyenego.ch lecze. możliwienajmniej uszkadzajqctelTlucznre tkanki otaczające.maganiom b.ĄGpo\\tuen go impulsu' DochoiIzi \r. go i pacjenta' Z kolei laser diodo\. prowa. lerr bardripj ęato.Izone tkan]<ach yka'15 na n}.Tn najlepiej odpowia. impulsowej'co umożliwia ję. placo\taćw kontakcie z tkanJ<ami kieszonki przy.liz rozognisko$anq tfzn]m.nawet do 10 mm.nąpracę techniĘ kontakową sondyz tkan]<ami. tl. w1'kaz5ltało co dow}'mafleksyjneśWiatto$. z i pnerostach dziąsła go je.a.kazujqcej plantów tJtano\Wch w ptebiegu peliimplantitis szal zniszczefliatemicznego tkanek sąsiednich. pmcy ciqgłej' B10nm w mocy !V sońolrany przez hemoglobinęi gwarantujepetną lacji około400 {'arjtw komórek' Natomiast cięcie hemostazęw polu opelacyjn}'rn. cięcie la. celem cięciajest ufu'olfellle szcfe.że nadajc się na kontakcie r€m neod]rynowo.tedydo usunięcia tkanki. i W tkanlGchtwardychzęba.enl ektomia' usrmięcie na uswrania tkanlti Ziarnino\lej z kicszone]< na jego dużąabsorpcjępżez te małychwłókniakólr hemostaza tkanek. tkankę. międzykomó.m laser dic \t5'konanelasercm Nd:YAG o mocy 3 lĄ i impu]sie prccy. PIz]'pm(f IaseremNd:YAG o pmc]'bezimpl so. \Ą.l bellruarrp.tenniczny w pozosta\/chtkankach pżyfębia (R}'c' nek miękkich lasercm Nd:YAG koniecznejest chło. cz]''w zabiegach on t1tącznie do wykon1"wania mał}chzabiegórvchi.Inak stosowaćw bezpośrednim wskazujq. t\oĘpniplidmin) i fibrob|a.m laserem do oczyszczada powierzchrli im. żo.jago\Ą5m cementem korzenio$}m.Larano' po mniej]'r$a!. 200 psek.magania dotyczące apikatoń\Ąr \Ą5.w technice bezkontaktowej. h cz}. lkanekspra\em$oJno-po\vip. rurgicznJ'cl}. du. że lasercm NdiYAG d/enipopprowan\.1.\. infiltrację prccesu zapalnego.13.heinei$el(tomii u pacjentów \PlPm \d:\AG jF. w jPs|/arc!Ąłlo ag! acjętkanek. jęu prac1 rv ciasnych szczelinach kieszonek plz}zęb.uz}skamy mniejszą gęstość' można\ĄY. ło 200 $'arstw komórek tkanki' a po elektrokoagu.lo\ i.aby uzyskać odpo\łiedniomńejszy efekt $' zjalviska termiczne. liny nacięcia. Dla opracowania kanałówkoneniow1. oshzem skalpela.diatemią chiuĘiczną i za pomo. kóremu to\Ą'arz].5 jest lwsoce ab. l4'l)./ana w leczeniu tych do!Ęm Ga A1As pż}zębia W ]eaenjukana|o.. Praktyczne doświadczenia impulsov1m lase. kor4'stać do hemostazytkanek. który nie stanowi problemu pnenikania wiązk4.on onolv}i]|ao|cr!ja(e. Wafio z\Ą'rócićuwagę.StlvaŹa to szczególne \ł}. niu endodonĘ( /nJĄnlnline u.lo my $Tkonać cięcie' usuu.walrych zJ. jest wykolzyg!'.la naciek zapaL{ dot.\'i bartuPj ].seno.\ł. M^/m żw. baItbo kożystne chtonne nD lasercm CO2 czy konwencjonalnl. malnj. lotarcowe. co dla wiqzk światła lasera' Laserem Nd:YAG może.kowYch. w których autol histologicznie mniejsze od 0'5 mm średnicya zabieg sfuje się oceniał nabłonek.perio'LaserNd:YAG\'Vypo.tkanekpży chorobach i uej ciągłej absorycjapmmieniowaniajest mała. o d]ługościosnrem skalpela.nP cq lasem Nd:YAG.aluminiowo.

rrr lńązki promrelro.sckundolvą' Letalna temperaturaa bakterii może d przekro nie prz} u/Jl iU |d.8-l.jak i \Ą leczeniu enilo' donq'cznlm ma laser EtCr:\'Sm 2780nm.z gupy BdĆillŁss Łiźtllf.. czyć U.Likcja: Iem eńo$f''In Lrrnoż]iuia śłiatło pilotujqcego(655nm) po{oduje diodowego]asem fluolescencjęzłogóu(konkretniebak1eń Por?hro' mDrus gh1gfualis)f\.In spra}€m \\'o. 15-20HZ.m staje się poównJ'1Ąaln!' D.nej' 'o miPnjo\\łrnjJ i nabicrajq ] .łfotne i untchamianielasera er.utekwannków anato. C/. znnurrę nych p.vkazały dodlodzi do uszcze. o głębokości 40/]m do 60 !m i uz].ch temperaluĘod na pfpLr\lenli.!.skazania zaróruro do opracorqi'. cus unit).\Ą.Podobne\Ą./ki u|"gają r^odr $ani.. pżcz minutę na każdą kieszonkępąrębnq da(]ię ]ików Zębinowy(i popżez ich zeszkliwienie.dla światło\Ą'odu do o śednicy320pm i d]iugo.]\le(. WaniapowieŹcbni korzenia.1 nm' plży czasie impulsu l50 llsek Ni.co zapo.lnienia że kana.'ęsto\ł cęl sp\tenia jak prz5.jdgo\ĄA. powier(hd rpm{-nlu kov. bardzo pżyzębnej' blisko kieszonki dna Ponadto na.ĄG) odb}$a się szńko i obecnie p.laniapro\taiLonc in r'itl.lie ]-1]' stoso*anialaseraw periodontologii pżedstałia R!c. Niebezpieczensfua redukcjębakerii o 10ł CFU na l mm2 (Coł.u!. mid/gi ścią ji ma.omienio$'aniu lasem Nd:Yag o mo(y od i zapa|nynaMonek' Nlożnamówić o tf$l peelirĘu 0. órv opracorvanie tkanci( pv]"lębiaenel8ialasera'Zabicg Badania tkanek tnurdJ'ch zeba in vitro podda' laseroterapii usuha nekmo'cznc tkanki.sk1jesię tzw' pom}. dzonJTni systemami z$.['. leżqcych go (Ei:Y.ac} laser. \ \ ! 7 | 0 5 || P m p e t .ra PdJo\o. l l u n l k a n e k m i P ( . kiesuonek c.ln]. efekty tennicfne dotyczą waNt$y by bakeń w kieszoncei dcfakb'$'ację toksln nie od. rłraŹli\l.25 do 1.dniP Zlogos progu koagu|acji Więzade| d]a ozębnej.ch aplikatorów podobnxh do pG pamiętaćmoż|iwości Iezy o termicznego u5zkodzenia $szechnych k4mic z chrloabeniem wraz z \pmw?mrafgr./ '/ - E astyczny śWiatlowód D}'fuzja pla ci€ Ry('14'8 NiebezpieĆfeńshva term ef€ k tóW anychfwiąfare umnż]i\Vid :dpdlnp ol \/l /anie po|. sa terie. so\.fy zasto. i zeszklirvienieujść kanalików zębi kieszonek pż1zębry'ch .z1'ciorvo.ch..h rpd.cl rt1'kazują reduĘę poddziąsłoł.Zastosowanie Iaserów Ieczeniu w chorób orzvzebia jest selektj-Vvne' \Ąjbiórcze usu$€nie kamienia lase.nęhul\. Do tc10}Ł 15}Ł aplikowane światlowodem śrcdnicv go zabiegu.rchopmcow1" na povieluĆhni cementu koEeńobego baktelii Do trsulvania z:logów i rvaria powierzchnicementukorzeniowego stosolta.c no\ł].'.?irrej hni prz}. leczeniu w biegawtómcj penetracjidrobnousfurj l7'l.rr /pLin!po ek.i |r.ieszonek(po$iefichniolvcusu\anie tkanl'i). nlTosażonylv ł5'godneĘtnice z \Ąe1\.18. ni. sĘ pulpopatii III stopnia.Śgsfo?' 207 . ii hoblemy pon.-.r!tn]mi feedbocA. na Kliniczne pojęcic steĄ.ości cementu kożeniorł€go Zębór{ \Ą'. Ten o mocJ ok' l.75W pży częstotli$ości efekt zostałIó$ł eżw-vkożystany leczenia nad. mloięĘ Nlożnadołącf do tradycyjnegozabiegLl . BacefuI\es ' Escherbhill cali.l ze do proł"adzeniem śńatłorvodolr1.lizacji plzJ'jQto jako mic1n}'CJl kieszonki dfiąsłowej. cncrgi.vaniuulepszon].5W przy częstotliwości impulsu pracy I.10 l4.zqbnych. W chorobaclr z pntvi.vstę" ścifali l0ii.ch obecno.\Ąvouanc bak.8' Ba. jego konsfu.ykonuje kircta/ 7a. bowego._ stwaĘamozliwość redukcji licz.i t i ę szczeniebiologicznejtkanki za pomocąkombinacji nuial w moż]i\\'ościach adaptacyjnFh tkanki cementu cfasu i temr]era Ą'.d. koneniowego.' nyjest lasel EIY\G 2940nm' Inakt.]' ro/biliL\ n. endotoksyny plzy zastosowanejenergii 100mJ/l5 pps pnez 5 sckund i pauzqls.r o!P| d' \ jn"ś^ Ą f pracą dużej Wkeszonce |asera mocy pr4zębnej' i w:łaściwe enie opraco$l$'anJch tkanek..Lin.stają sl.'ykożystujemy o laser Nd:MG aplikując 200 /rm\.r. clrłoilu prązębia pnebiegająq.

śniejsoncląkieszonki prz]uębnej.dół oklażaćświatłowodem toIlxa. gingiwoplasĘ pe\u1o. by Clo.zatrzymaniekrrarvierua. \r w kieszoncepĘf ębnej'20 się opmco\Ąuje częŚć na.iest odtwonenie strul. c5.chorób przyzębia laseróww Ieczeniu Zastosowanie kończ}'się \\l'twolze iem. Po tżcch miesiacach po zabiegtrk €tażu wspo.tloem dontologii: il fnt. po o. nrtcrapii powinienzostaćpo$tóżony w c]'ldupięciu nablonkowej KhEtażotlvally: opmco$anie części padcnt nic zosta. \t.m klwi. sto. rernm \d:\AU' \Ą B0.lato!\c ie u. popŻezzmniejszenie ryzyka niemWsieldzla fu tkanek (sRT). Nieńetkie zabicgichirurgicznelbiopsja. na korzenia. jest do ś\tiatłow'odem a]temaĘ$q.nuo. h pV\ /Jt|oso\^dniU \Ą bJd.]id uw"SlcdnjPni'm nprio_ /p s/. najlepiej światłorńd.ujemy śi{iatła m na.Ulgicz 2 /ab'eg' uży(ien oaktelieTi'' memDranq pienia od lo$'ania nabionka dziąsła sh\'orzone] negosąbezpieczniejsze' pEestŹeni illa rcgeneracji tkanki łącznejkosmej i \ł.okostno$€80' Niejed. laf.asery te są stosohane\\'wch teńi naleząAc."|d.wać półprzeltodnikowego t]lko zabieglasemterapii la. rów Er.a chi. SRI dochodzi pizs'. no\\rlie przeprowadzić Ga /ruP. l.lzamyraclia]nie.ie mieit(J.. czonych ia wrd/ /P \l' rosdna regenem' operdr f. nabłonkai opóŹnienia po zabieg! lasemterapii Nd:\AG dochod do '{0% padl€ch t!'lko do lilś\idacji W trakcie opelacji pla..Brak knrawienia i bólu pozabiegowego ka' Gingi$ektomia.Irętnnej b-vocenić i odnoto{ać pammctry ldinic.frenulek. Kifetaż zamloięB: usuwanie ziaminy redukcja lase. jego \t.Llow}mprl}" Szczegó]rriepnl zachowan]rrn protet}'czne8o'24. Zcbńno moż]iu.tecz świattoŃód jest Laser szczegóIn|e z D|apacjentóW g|lpy ryzyka pod wprcwa. otltalcieropr]iapaŃdonta]nego lubzębopochod..nfuj' .iść trudno Usunięcie śluzówkinadimplantemśródkostn}n' dostępnychoko]ic pr4zębia c7r' okolicy bifurkadi Hemostaza.inlo.lnid(h m'l dlmm.polo. błonkową '23 pżJuę. bia i konl].iest zaletą rych zabicgó!\iNależy dodać'że łenutel. furkacji kożenia' plzed plano$ana SRT Zabieg bakteń' usu\ra ie złogównazębn!'ch. pra\\i.tur podpom\Ę'ch lJ pacjentóW powinno kontro|owane' być krwawienie utraconegow pże.Zne zastosol. we$.nie korzeniowego nej.rastania keszonkę.jpnLinic \Wma8. Leczenie endodont}'czne: pEetrz]rm}.SGG.niosego' powil<lan!'m stanemzapalnlm w okolicachb1. rz radjJnie do /miPronPi \\i?'' redukcjaflorybakteĄ.25 Korek1apod]loża podczasZabiegówgingiwek1c czepie nal}łonko$Tm lase. celem chiruIgii peńodontologicznej przydatnym Następn}. no}ootnie.migóra. i przyczepułqcznotkankowego |e. bm celu \rf.ości Poniżej lub leczenie podtrz]łnujące po.}stq.. je Zaopatżony opatrunkiem chirurgiczn}nn' po Retrakcja duiqsła oszliforvańu zęba.cr: \.okółZęba. co naświetlań tydzień' Po Zabiegl1 płataśluzó$'ko\\'o.konujesię zapale. Do melaninę są selektj$'llic redLtkouane' tych bak.lno kieszonki plą-Zębnej. któr$h redukc]a notkanko$ego'l.lókicn ozębnej. kątem'2|2' fw|aszcza d|a narzędziem stomato|oga.tolo4i. Częs1o leczenie chirurgiczne 208 .kiietaż. Naj\'. mii.okosmowego strony ma8anegolaseremkoniecznajest ńą\.ażniejszyjest prcblem odizo. opraco$aniekanału waćsondy na dnie l{leszonki'lecz ruchami pulsują. kości.anejest uzez cienrne elcmenl' (niekied}' /n}.'anialase.Ązębia u pacjentów zaburfeniami . Ga Al r\s 9B0nm. diodowego Ą As B50nm $.vede rudnnzljrlnśl cmenfukoP.l!\'arsh\1eniu. chemioterapię. otEymujących nowotworowych W biegu choroby pż.o: nin r.. hi. to\tej oo ptataśluzóu'kowo.długiego species' Ponieważpromieniowanie lasera Nd:YAG konwecjonalne przyczcpunabłonko1\ego''' absońo .ta kontrolna.Izanra zostaćabsońowane). Nd:YAG. czy gillgiwoplas['ki nie kie.łzębia.llatego taklc do regeneratji pvlczepu iącz.'laserem \r}konany cieńutkim ciskiem Protetycznlm./cgoln\m cu]e ia do tegomdzaju zabie8!' U pacjentów'zkje' malologij szonkami przluębn}mi po\["żej6 rnm i Ltb}.przcd rt'v.gd/ipnromiPniowEni' patogenypmdu]'xjace iasela Co2 lub Nd:YAG podczas pżeprol'a. prec]z5'inie wprou"adzić należy ne8.1omia $ędf idełek' ab!' o$anicfyć hlstąpienie efek1ó!\'temicznych.gdz|e krfepnię{ia z p. u zagrożonych immunosupresyjnie.inobdcilhlsspecjes.

!d I asa2 lasery niecałkowicie bezpieczne. jednak przeceniać tych u}'ni. Cje w paśmie dobregowid/enia. nami bocunj. padent oraz personel że wykonuj4cyzabieg i wszystkie osoby towarzysfqce przy zabie8u powirrny nałożyć oku]aiy ocbmlme' jest ocbrona skóry przed plzlpadkc Ró\łnie ważna promie W5'm be/pośrednim po(rdnio odbirym lub nior\€niem lasem' Aby zapobiec niezamiermnlrn odbiciom zwierciadlanlm w polu operacyjnl.Bezpieczeństwo cy przy obsfudzeuIzadzeń lasero\aych.popr.|( Winni. Z peunością laser nie będzie mógł zastąpićtady.ia8an} dany efek i nie \lystępują uszkodzenia stnrk1ul pr/}"ębiJ.'' /najomosi przepisów jest niefbę. nych baktedi we florze kieszonki pnlzębnej.r'idzia]ne 400 do 700 nm. pochodzących ich prc. a. kóre powinny być ściś|e dobrane diugości okreś|onego |ase.tua' o. : l asa 4 lasery o dure. ldasj. czas usu\łfffa tkanek ]aserempowodująqm odpa.nychnarzędfi.Cc|em dal. dych watunkach. c]'.zala i JujduF suoje mjcj.lk1 patrzenia na wiapkęprzez przylfqdy oprycflre.'lni \lrraźnąetyketą informującąo gę./ możli\"de szerokie pole $'idzenia' oplawki są z osło. sy pod Względem zagmżeń od mieniowania: u Klasa 1 lasery całkowicie bezpieczne. Klasa 3. a będfie stanowić pełnienie. dzićdo nieodwracalnych anian w tych naiządach. jak waniem bezpośreddm. nic ale oksydowanJ'mi węglo\łFninie odbijając}ni lub plomieni.naueIdo 95%raniel4szrleli'':" 209 .38 i4 muszq k|asy być M/yposażone w okulary ochronne. dydunia opary zawieĄące czqsteczkigań\! mole. i . slreĄ belpip(/eń.a.emifują. ce prcmieńowanie \. wego f tkankami są coraz lepiej i szeŹej poznawa. zy cbrońć oczyi skóĘ zańwno plzed prolnlefuo.Izenialaserowepodzielonona lda.|na.\r''' każdych warunkach.1 lasery niebezpieczne. z Pod.wanrrrkowobezpiecme. Łrtvlopa]ne mateńaty ciecze i gazy pG winrryzostaćwyl.l:. lektJwnych metod.. Zne d]a Ldl. rov{aniei Wapołzacjętkanek po$stajq w toŹe od.] kot\'ni](a. IŹsery i użą. które pozwolą na ł]'tJióI.m.4th prar będ-/ip rozt\oj.lza lla temat laseróvq ich technologiajest ciąg|e u]cp.cze usuwanie złogów nazębnych i rcdukcję patogen.Juczone pola operacyjnego.lla bezpiecznego pG wch sĘir'ania się urządzeniamilaserov'yrni'ponre$. jedFie ich uzu.asery Nd:YAG są stosowanew peńodontologji od niedawna.4kacja 5prfęfu i $ryt}.Zastosowanie laseróww |eczeniu chorób przyzębia ' Badania nad intemkcjq pmmieniowania lasero. osobypracujqCe z |aserami 3A.m} o$€ l ' nal7ędfiarnj polcrowan}1lli.istnieją pierwsze poz}t}'ime\aTłriki dotyczącercdukcji ilości bal.1eńiw kieszonce przy. zasady bezpieczeństwa ZaMdy bezpieczenstwaregt uje obowĘzujqcaod pra. i rouproszon]m. l!' Klasa 3B lasery niebezpieczne dla oczu w każ. ne.P. ape$łrii roułliP. zębnej' Nie naleł kóW poniewaz nie ma jeszcze danych na temat gd/iezottaie poią.los(i opBczneji dlugoiti lali lhmionego promipnio\łania'Nalezy pamiętać. Wie. niezamierzonaeksporycjadla oka czy skóry na promieniovranielaserowemożedopm$. I. w przJpa.az przlpaalkowa. do Ja|i typu poziomu gęstości plo ra i zapewnić t|umienie mocy maeniowaniacalkowicie do bezpieanego.imocy niebezpieczne: nale. 2000ro]{rl norma EN 60825. ok ary porvilq1 poprzez odpowiedniątmnsmi. kuł takżetoksyczne'Polecanajest praca z ssakiem pe$onelu w speqjalnemaseczoraz zabezpieczenie kifil|nłą(c.iodontologicznej. od zachowanyodruch mtugania.le równiPż w terapii pe.

r'"mloś.stomatologiizachowawczej. Występują w]'lerryZaknep}'i mar.most..jak w poprzedniej sl.sze mięśni'Stąd nazwaza. że. B}Ąva kraczajqpńg toleĘncji plz]fębia i powodujazmia.u. wiać siłom pne*yzszającym tzw. jest \łó$czas zwiększonanrchomość Zęba. ny patologiczne'określasię to mianem hialinifacji u'lókien ozębnej. tywne e|ementy utrzymujące i podpielające).w innq stlonę i plzyrios\' całykomplek bar.prowadzqdo zaburzeńw rrlda. mia{ a]e mieszcząqłn się jeszcze w granicach fi.vuZębowo..biĘ.tLr . następuje jej zwęzenre blaszki zbitej' Z kolei to sa. r/Pnidlu \rtepuidtp mająwph\1na .ypelnienie. acji. 'Ia]<o. olaz zmiana gfubości mo prz}zębie potlafi. neulolo' reumatologjiczy gii. . oraz do zabluzeń cąmności buzenia cz!'nnośclow€. IkdnPl pn}"ebia ra|eżv .3 jednak rczpatry. resoĘtia tt\ii P IejIkanki'\aslępujelloka|izowarra tlekem nini.I odwrotnie. Narząd żucianależy ponieważrie R'lko zmiany miejscowe. ku]acji''da$.]iictwem go systemu nenvo\tego. wej akĘrmości zębów' Przy blaku lub niedosta. Wprowadzenie nnoś.h objawy kIini(zne dysłunkcji I Analizazwarcia Wprowadzenie narządu ojcem leczenia zabuEeń cf]. tkanek Występu.B0' dań pozostałJ': i 90. sta\.?. Zmniejszona Wydo|ność pŻyzębia jącana pŻykład śanach pŻy zapa|nych.Źucia'4 pmlvadzą do m1ian w pozostałych Z niĆh za\\. zrt:łaszcza periodontologiczne.tu.lr'laszcza latach 70'. Teońa Helda za]dadaistnienie w u]dadzie sto" t mdlo8rraĄ/DJ'mIr/e{ sld$dw:<|a\u\klonio\ o.zębodołowego Ist]:lienie wszystkich tnech tzif zębowo. ropnych ma swoje pot|łoże nieprawidłowej to kienrnki ba. lnvm loici ulrn. z8Ęfowe plze.4nno{ centlŹlne. dzie rucho\ł]tn.ltosię zdeakfua]Łou'ało.iovvych Ptzy<fy zabuneń <zy ny skroniowo. dochodzi tu do zwiększenia liczby lr'lókien ozębnej i ich zagęszczeńa. h i stawu żuchwowego.się adaptolvaći przeciwsta.nnościo\łych pocfątek nauce' żuciabyłXarolyil' W l90l t dałon która dzjsiaj ma sw'ojeuzasadnieniew pedodonto.wać szeuej. Pomiędzytlmi trzema sta' korclacja czlnnościoua'którcj wami istńeje ścisła zabuvenie odgr}rvazasadlicz4 lolę w po!.soka staleakkorona. o ile jego stwiedfenie. tecznej cz}anościzgryzo!'lejzębów znrniejsza się liĆZba i\tókien ozębnej. mięśni nażądu żuciaza pośre. chirurlogii.Zębowego' stawów ma swojeuzasadnieniefizjologiczne'Zabu.'staniu zabunenia w jedn]m dJ'sfunkcji nanądu . ParaJunkcje naŹądu żucia.bodolo\pgo. eynnikóW Pżeciqżenia zębówmogą v4nikć z Wie|u na|eżq nich: do Usunięcia zębóW którespowodowane stanem Ę (powoduje Wówcfas przyfęb|a pżeciq. dzo ciekaiwch '!firioskówi roafiazań. zjologicznych.czynnościovwch zahutzeń Leczenie żucia natządu Marekziętek . pmtetyce.' od io.'duża część zapaleń w arty. noma|ny \ły.2 jednak niestety taĘ żesĄ. 21'l .z. lo zapa|nym żenia zębówpozostałych)' l] PŹedwczesnykontakt z powodóW jatlogennych (zbyt\"r'). ow'ocujeto zmtanar w obrazieńg. gii szczękowo'twanowej. gęszczeniemblaszki z.żu(hWo!'vy. poszerzeniem szparyozębnoweji za. w PosĄ one.

zlokalizowane w L!.] Czr. mi al.W srtuaqjachnapięcia emocjonalne.wędrowkaĘbów główi kĘżków stawollyd'.usĘ. obydwustronach. l BADł\m KIINrcZNE Badająckliniczne pa. mie. czynniki Ry. hzernieszcuenia . skroniowych.rrniki i.reto funkcje ząlHiało obce (dens-<bfplls alien1rm) r kojaŻyć $}niki badania palpacinego z bólem (da?s'.cząiącajest ńunież analiza podtoźe Wszystkie zabulzenia swo. i nenia ułożenia jatogeme' zębodofu' E nieFawidłowości zębolve'zgĘzorvei 6' Przerosw kości naleĄ raburzenia E l /JTniki miPiscor. Z obja$ó[ osok\d| lt}'rnienit głó\'r' ruchomości żuchłybez objawówlub z objawa' .l5'1).r Wśn1d i najbardzĘ destfukcyjnqjest brukŁm.żuchłVowych objaw kliniczne dysfunłcji slooniowo. opisanych wyżejoraz badanie mięśninarządu żu.żuchwo głó$nych gnrp: łych dzielimy na sześć poszczegóInych sta.'e sprzyjdiqcepo$suwaniu pd.n' 212 .rn'ur. 4.ie zębami.żuciwovv]m (zabu.ic mięsni ż\aal mięśni w /y. Wysta. mięśnidna jamy ustnej gabinefu i mięśnipodpoty|icznych'W \aarunl<ach jest palpacyjnemięśni stomatologicznego badanie wystarczaj4ce. cia'a Dla umiejscowienia bólu w poszczególrrych go moźeona dotyczyćnawet 70%populaqji' obok mięśniach należyprzestżegaćpewnychfasad: bnrksizrnu desnrrkcyjniedziałańrtnieź drugaz pa.2 i 15'3 Recesje dziąse| spowodowane eynnikem urazo\Ą}ł. cfyli zgtzy. Patologicznestalcie zebów (Ryc. 15.i Śtasd$. ji zwaniow1ehnaiutiniejsrą cjenta należy zwńĆić W\agę na analizę objawó\'r' parafuol. Przycz5nyzaburzeńcątmościorłych gnrpy: lić na dwie Przyczyny zabuszeń crynnościowychobiawy klinicznedysfunkcii skroniowo. skrzydłowch skrzydłollych bocznych. zwiększonenapięciei przemsb.2 15'3). na|neNa|eżą nichstres do idepresje' Również Choromogq by ogó|noustrojowe byćqynnikiem spŻylającym (reumatoida|ne zapa|enie stawów.Recesje dfĘseł(Ryc.l Pato|ogiane śar(ie zębóW Ryc'15. jednakow nacisk po obydwustronacĘ przede lłszystkim para.1. l baddi pońwrra\Ą( jedloimienne mięsniepo Zo rańmkcji zwalcio\aych' czy]izaciskarie zębó\Ąl Para. l stosować fun](je niezwalcio\.afunkqji niezwarcio$T'ch. i \rych.zabulfenia genetyczne).lza się najl/ęśliej zakre. 5. bole.5/twmośc ich ogtne śni.a rrawel paraftmkcjii z\t'Ęzane Zczlnnikiem Zwarciowch Ę psychogennl'rn.4ubzaciskanie zębó1v wach 2. przyśrodkowch. ta.no.W Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia możnapodzie.je te mają emocjo.. bóle gło\Ąy E] crvnniki pa\abalko$ego i]Jatlj pierśiosei' Prormdząone do poustania zwaiciouych omz rue \/yi. Zgt"z]'tanie E zabtmenia zwarcia cent]rycznego ekscenĘcz.'15. endokrynne. nego (stawzębowo"zębo\W) ' E zmiany w stawie skmniouo. 3' Rozchwianiepojed}nczychZębówlub grup zębo. znlmi.m Ćosd) podcfas ruchów żuchiły' śluzowa '5 i ząb-błona iwstęprrjqc}'m I r.rn PAIPACYJNE PŹeplowa.

| umzy części twanowej czaszki. poslzgowego.h uIE/ol\P po si roniP b.epowinrrybyć 8ómych i Śoki policzkoweguzkówję. i{!Jeżeli łystępują kontakt' płaszczyznowe po na żuchwouychńen./o\Ąd pżez sz]ifowanie powieŹdni podniebiennych kościsk)' siekaczygómych.tki wosku. l] Popżez sz]ifowanieguzków nie należyzmieniać \wsokości rcia' a\€ ':j zwichnięciażuchltll fi Nie na]eł s'ifować bŹegów siecznych zęMw |l. a równo\Ąagę u..7enid koqguiąlc iPi tol opu\/(/ania nie diamentoweo ślednimi mał}mnas}pie.IJwie 5konio\\o.które nie ulegaj4zmianom od lat i wy. .eniem'/MaIio$]m mięśniowe stosuje się przy każd]. n}'rnza8uzkowaniu zębóworazna dlo. norm}. w płaszcz]źnie czołowej strzałkowej lub omz ÓMcze.kaniaró\\no\Ąagi /qIJo$cmięsnio. e]iminacjanai Iiniowejak najbliżej bnegu siecalego. promieniowanie bólu ze stawó. tkanek Analizazwarcia nie w prowadzeniużuch$]'i sposobieZucia. należyw oby" go napiorola/y' uzyskania ceu slosuje se.. w po.ch domeła nych. ćwiczenia zmniejszajqce zak€s opuszczania żu.uchomości (szeę. dn\Llją.. i rorpiętovi ru.g!m.\Ąagę na: Ana]Lując zwarcie powilno się plzeshzegać pew. pneska. maks]'1na]n}'lnaguzkowa.nerwowej uldadzie stomatognatycznJ'rn. żuch$.dn D lI R\UA: Analiza ekscentr)czna Dotyczy ona wszystkich moż]iuT''ch nt.. njetzned]auz}. 8ulko\ po.n odchyleniu od (cenhaLrqlre. ] oliTesowe o8lŹnicfenia. ków lekarza.roj] Analifa cej żuch.ó'. Na|eżyjednak pe że ze |ogicznych dął 5ięw tej ana|izie uzyskania nie do o(eniąiac całość uldadu stotnatognatycznego na. zgr)zu lezy lrziąć pod urvagę ńrrttież staw sklolrrowo. dwu fazach otM}Tnać D|a tego się ń\\..minacj4 węzłówurazowych. Jej \.JmLierunl..il Najbardziej szkotlliwe dla uldadu stomato8na. oprócz tegopowinno się mieć do dyspozycjikamie. wo. Wzg|ędóW odonto' kalki o rórmej sile i o charakeIze punk1owym. opi\and\ł}żPi' P cwic/enia (P mied^ do|yln\Ąnpo]n.nomieme siłynacisku na |ek$vnesz|ifowanie niekórychguzkóW fębowych' zębyDązysię więc do otrzymaniana zębachodbicia podkreś|ić.ciowego' lednymz zajadnrczych za|ożeń korelĆy zwarcia zmiana kierunku dzialania lgryzowlcn poziome sił z Aby uzyskaćrórl. lh!\!. nych zasad.Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia\ Badanie to przeptwadza się w dwóch fazach: i. a f jak niem (z{"rciem centraln}'In).lykonanie jest ko. omz zastosowanie szjm odciqżających'g.nników na]eży obowiąf. h jest I.. chów żuch\W przeplowadza się z zastosowa.wnqtrzustnazwarcia. dolnvlh.!!]m.lzepośliugu polożeniami io!!5mi' miedr1ry'rni duoma ^.hnjath walgowrr dob1ch '?ębó!!siel/.lacją).y 4n. zyko$t'ch dolnych.Ltór.'v skfinrowo. cwi.\tki$a(po. $'Jkona[e.ycznych kontaktów eksc€ jest zębóww obĘbie categopola zwa. Arra]izę zwalcia Zależńe od rcdzaju zablrrzenia pmponuje się niem kalki artykulacyjnej lub/i pł1. makslmal. ono rd\łoipż nic.nalezyje fmienić w kontaktypunlrtowe]ub specjalistó\ĄI Jednak ich rozpoznanie.w Bm w szczegóIności ]iczko\Ą'ych Spośród zabiegówleczniczych.na|eźl tloki podnicbienne periodontologa.lw omz pŹeszkody zgĘfowe \łystępują.doh' '7ą.Badając ten stawpowimo się zwTóciću. ki olaz material znosząCy nadwrażliwość'? nia w}ń(nujące zabuŹenia ruchów bocznyclr' we. żuchwow8 Jest on q'lko teoreĘ7cznie oddalonyod przJzębia'W prakb/cema o8lolnne znacze. w Jest e|PmenIPm ZenidpF.'będn!łn |Pl ńodontologicznego' .-zabtmenia ruchomości glów żuchuy fi. kiwanie główżuch$y dająsię byćdość zasadniczjrrni wskazaliamio: ll7Jski ilPeŚ/(lenid M .u.ol.nowagę zgryzowq. Sz]ifoua.] I F'ĄZA|Analiza centl]'cznaDotyczyona kontak' położeńu tów w dory]n}m zwalcio. bar{zĘ szkodlirtych c4. do . rltarcia rosta|apold.eclenie zabużeń czJ'nnościolĄ]. .r'iczeniamiesfuowe |y( /ne8o są $e. na]eżyW}mienić:analizę zwarcia z eli' .

Żądu żucia. Trzaski śwjadczązaburzon€j mi.l Leczenie zaburzeń czynnościowych narzqdu żucia języ.6:343 348.rn' zwanetrzaskikońcowe(prry maksy.9:594 600. tium.y. niem języka. t ocenęcynności Bada5ięje pa|pacyj.woli je M. Philadelphia 1979. z maksJłnalnie dotylr\F lub doprzednim położe. Grranza. nie Ł5 mzy dziennie' .: Czynnościowe ruukladu ń5'Vońrag anHs|iBCh der40Jahresversamm|un9 des chowego naŻqdu żucia' sanmedia.. Ważne teżbadanie zba.lpuszcza'czJ'Tność powtarzakilkakot.żuchwowego. kowoorazsłuchowo.w}ĄTsowanej lushfe linii pmstej podcfas otwie.vo\'ego.diagnosis and treatment periodontal of Żeń czynnościo\ń/ych narzqdużucia.acadohorska. omacząjącna brodzie glóW żuch\[y. o do Powodująmzluź. sfużą leczenia obja\. na nie. 214 .9. Nadmiemeopuszczeniesugerujenajcęściej rania us|. Ma to na celu ściowe.AM.r riber 6' M.6. do strony zbaeania.lok PEeprowadza je zaróWno strony się od twa.'i chorobybłony jamy z. o tę niu krążka stawow€go.r0 W przJ'padkupierwsf}m zaleca się opuszczanie Nie możnańunież zapomniećo elimitraqi cz].mimicznych.: eynno. potrzeby próbyustalenia 8.: na P.K]einrok zabużenia M. Ko|ejnJ. W: 5. dostosowania duze$Elory i uż!tko\"/e. Bowen. Możeono śWiadczyćzab|okowa. Tak zasadą jest rwkonanie na tych szyma|nym opuszczeniu żuchwy) ślviadcą tlzmożo. 1981. KleinrokM.: periodontology. N. nach plaskich powierzchni zwaĘiorych.4akowerowa. LondoFllew York 1969.rnicwiczeniami o8ó|n}łni są ó/r'ioenja przewodu rzyoraz od śrony zewnętrznego śucho. ostatnie znalazłyszerokie zastosowanie \azględu ze na prcstotę\. Parafunkcje wpływ A': i ich na 4. Tnn}'miwi.H. Saunde6. Wa6zawa 1992. Karolyi. nianie mięśni i odci4żenie sta\r'ruskronrowo.lych nazqd źucia' T. Wigdorowicz-Makowerowa. WH. . 3. Wroctaw 972. ] 77 180. ! ś|uzowej osterreichich. Pato|ogiene obja!Ąy akustyaneWyczuwa dotr się Szlny odciązające. Glickman's EA.pmwad7qtżuchwę linii prośei' e w \Ąylonuiesię ie punk i prcwat|ząc wz. Melcher. Przy zbacfaniu żuchly.wy ńlrnoczesn1'rn tnj'maniem końca jęZyka ników ogólrjych Wwofujących zaburzenia cz}noo. Warszawa 1984' 11Wierzbicka-Ferszt sp|it. Paqjentnabiem po\'r'ietrra / usta i po. Wieżbicka'FersŹ. wow}.'n' żuch. stom1989' Prot Xc(X 4.Wigdorowie-l\. Zahnheilkunde 1901.neurologalub psychiatry 1. Plot stom disease the practiceof general in dentistry. Trzaski je lla takie' Ltóre obejmujątylko pewlĘ grupę zę. 1 CrasStomat 2002. zwane teższ}nami f$}zo$y. centralvereines Deutscher nórzte Leipzig. nu rzecfą' w przy.:Biology ofthe periodon' zasad zapobĘaniazabuzeniom eynnościowyrn na. Dzieli się o nej@ynności mięśni sk|zydlo\ń/ych bocznych. A.17:279.p(ademiePress. i 1995.: Uzasadnienie i 2. opinji psycho. Leaenie brukizmu i jego naśępsh^/' zwarciowychi niezwarciol. prz}padl-u b urzeń s|osuje podobne /enie toĘ każdorazowo Z€ powinien zasięgać się cwi.London Toronto. L1ór€ odwrotne móWiąo dopżednim kqżkastawo\Ąego' Mogq one poprzedzać całkowi obejmującałyłuk zębouy szczęki lub żuchw5ł To te zab|okowanie ruchomości stawóW. ]0. \ aania żuch!\. pomiędzy głowq koorc|ynacji żuchwy kqżkiem a sta. żuchwowego.:Profilaktyka zabuvention. /eniem Śą óMt /eda mięfii jest podwichnięcie żuchwy. stoma. nych nad mięśniaminafunykoqmi' W drugim padkubraku efeltów takiego postępo\łania. Zaburzenia N.lłuż go wego. Eliminacja stresó\qrela]śacja ogó|rtego sta' zmniejszenie przewagi mięśniskrzydłowych pacjentajest niezmiemie $'ażną bocz. czas stomat2000. Wpływ parafunkcji A'. Beobachtungen Pyorrhoea-Alveola. zah in 1901 7' Jań<zuĘ Banach. loga. z w |inii śmdkowejpodniebienia. clinical Pre.vykolrania. ułożenre podmiotow}łn |(inicznym badaniem uwzg|ędniam}ł ka powinno byćpo strońe przeci$'nejw stosun]o pa|pacyjne t Badanie stawuskloniowo. narzqdżucia. pŻemieszeeniu bów (plltka Svedalub sątra Gelba)oraz take. Maś|anka..PzW|-WaBzaWa.9|564 571 ściowe natządu żucia' PZWL.ungarische Vieńe|jahrsschrift fir ustnej p2yfębia. pow.

pnie ho\Ąah(/P' IP.Ta Goldmannd '..stawolvego.7nd' Ćojc. eks. rcstka Zębodoło\Ą€go. pip Lon'ow\m rolpoi/.Tacają i \Ą'jego rt]. l5fuo. iP pizy t]m na]eży wlaściuej Pamiętać q. przy.'o pneprowa.iele rucji żepeliodontolog to naj..vnarr\lerzenie.lLa lebodoloucgo\1res/r musi srvojepoprzednie miejsce.ch $'iz}tach. ro.gd}' nych. nie macie ich ł. strony możlił'ość $]..ówclas przJtocą\c ono Io.y' się Dob" .\łysuwa stosunekzębówszczękido żuch\Ą. Mamy jednak sJtuację.Ifić leczenie protet'\'czne.w1'c. tyobraźni leka' zęby ale dłuższe.nr należyjednak Po opisan}m w1zej (w popźednim mzdziale) ]e. się Ila pier'n. zębóW eciwstawnych naw€ pŻ i łuków zębowych' Dovcfyćto mcntó\Ą'zęba po Ędeltomii lub hemisekcji. przyzębia. u$€8 pacJentólt L1ór]'m naleł \Ą. musizlóWnoważonej zarówno jak ok|uzji.jax r esrc. czltĘ zgtaszaniasię pacjentów do leczenia.\oje szj.ei pos|ępo\aniP C/e\|o mó\vi \ię .u na rhirurSie \\ro.obo]. 215 . tóu) wFaga podejmowaniabaldzo sz3bko deqzji ści lecfenia peliodontologicznego.pl7P8|adu. pżrzębia i uzupełnień zwaftia. trakcje budfq wiele kontolt€tjji' Z drugiej jednak iekcentrycrnej.]źszej klasy stomato]og ogóIny tr'fusiumieć i sto.ptzyzęhia w chotobach Marekziętek ] L Wprowadzenie protetycfne Chorobyprzrfębia Uzupe|nienia a szynowanie zębóW ptote|yczne Postępowanie Wprowadzenie Postępowańe pmtetycznejest ^vieńczeniemcało.IdĘ /d.konania rtszczepów (implan. Ponie. \Ą.W końcu' to lekarz i pacjent podejmujądeqzję o usunięciu lub utrz]ma u po. pacjentpżeszedł]eczenie\Ą.l i !v ro.r i na co nale4'' z$. ważjednak sq one schoneniami o charakteve na.dl t nlchomych koveni lub frag.cale'''2 albo r. prawi.Llo. wziaćpod uwagęstan pźJ.rócićszczegó]lĘuwagę? z W postępowaniuprotet]'cfnj. a Zwlaszczaw postaciach Zaa\Ą.W chorcbach o usunięciunie .m korcny Zębów .ot\di\{a\ i\ĄP . gwamnfującejpralr'id:lową nkcję uldadu fu proteĘ'cznJ'chpo plueplowadzeniu kompleksowe. m.7po. utratazębówjest lajczęstszq' obokbólu.h' W eta.. Rofpocz]'na się r'.ddś /\. ]eczeniechirur.dlrsor"va. centrycfnej.stępne. czy to zańwno stanu Zębólvrr'obec siebie.|$ nielndjbainiejs/p terapeut]'czn]'m Wynikając-\'mdesfilkcji tkanek.n.okującegozęba.l go leczenia' on sĘeruje pacjentowi jakoŚc osta.|dnid |e'/cniu myzwarciowej' i h fapewnienie bezurazowych kontaktóW protetJrcfn]. .Jest to porvodemrvielu i ie.mol'\ / pa'jcnlFm To |c|Źr $id/i o' Ą.d]bo maLipp.l plan picnvsn' h' ul /eśn. Za( \|LlCi /nal mogąbyć\l5'dłruone ńe $.Tril. giczne i leczenie zabuŹeń cz!'Irnościo.i jest rv tJ1n u. tr/ki'Po leczeniuperiodontologicm]. rej rca wlacajqc}m.leczenieplotet]'cznejest następstwem hdbi]ita(ię proIeh.celem ocbronylr1.zębiai przeplo\Ą'Źdzone ('eniu /abu'en r Ą rrnościol}' n. tecznlrh rozwiązań.sokości o ma \Ą]'obnŹnistan zębó\Ą. jedJ'rrcf}chzębówlub ich grupy' \V dobiPmożIi\o\ \qLol7\. mięśnio\Ą'o.

Vych rĄype|nień ub}'t|ub |ub w sIłnych /apa]enia(h pf7lfebia] i powsla$anie szyjek obe<nościich oko|icy próchnicy' Zb}t szerokie obceże korony w okolicy kóW pńchnicowych'4 rozciąganiabrzegów szcze]i. tłvo. rczwój ba].brego dostępu tej oko|icy dla zabiegów hĘienicf.d. wwierając ucisk.zębiu kolona uwzględnieniatego cf}'nnika doFowadzić możedo obecńe sądzisię..7 i Według Marxkorsa osadzeniekomny moze stwc dziqsłowej problemy w miejscu jej styku rzyć ńepożądane zębem sąsiednim i Ębem z dzĘsłem b''zeżnJ.m. ale odkonkehych warunkóv{ (4 też(lęŚ(iąmoslu.Tooned€!. cydujqo lĄrykonaniu korony poddziqstowej.w]. Wśfi ldinic]stó\"/ dziąsla' nych. Wpuldość ścianbocznych (i punl.\"r'ego\Ątręcr periodontologii' skie8omodelo$ania komn lr te|udosępu mięsnj sada obowiqzuje rólrtież W pĘzębia bEeżnegoprzyzbyt g|ębokoosaRyc. do Wpl}1vkształfukorony pmtewcznejna pżyzębie ulawienie tej części tworzenia Ębka martwiczego na blfe$l dfiąsła' ma ogromneznacueniezańwno Fofilaktyczne.tki' 0.7 rnm. powirrna da wnikaćdo szaeliĄY dziąslo\łej leczenie potetyczne .P eeso rq.1eń bez. Niezaleznie od tego' czy komna jest konshukcją sa.16.wo]no nia res/el polarmolwch i /a]eganiań.W wielu prfwadkach za Ę lub komny dodziąśo$e nad.a pżed uraza.1użucia'Ma to dzi pr'}zębnych(Ryc'16'1i 16'2).am taNa podstawie \'r'ieloletnich obserwaqii.moż. się nadwrażIiwośCi Podobnie t]eno\. Ponie\tŹrż pła.5. głębokość praw iłouq. w 2tr .16'3'16. jstniejąróżnicepogĘdówna te.l{.4 16'5)'4.iqstępujq 1va8le.a siaj swoje uzasadnienie'ale słko w plą'padk do. stycfny)powinnad onić hu eg dziąsła nie dzĘsłoweji prcwadzi do powstania kieszonek mi mechaniczn]'miw czasie al. od bnegu koronynie zależy rozważań ne stano1viq tkanek dla klini(znydl obiekĘv.przyzębia protetyczne chorobach W W Postępowanie protetyczne Uzupełnienia ptzyzębia a cho]oby u\a.2 Pr.r 6.w przypadkach postępuje w p|zypadku (tych samych' którc . przpębiu. dziąsłowe' przluębia czlnnik urazow teorctyczn}th. nawet peliodonto|ogicznie Wątp|iwych.m glębokość blokowaflia pźepłJwuślinyutrudnionego usuwa. jak zb}t glębokie jej osadzenie uszkadzaprzyczep na. ta Za" pro\aadfićtylko przy \!5'leczon}łn lub To samo dotycfy rriei\łaści. błon}o\łyblokrje procesy fizjologrcznew szczeli.erośbrodawekdfiąs|ovlychpfty moście zak€. w Ryc. pŹeciwsta\tnjm'3 szeęki)na pIan W pEednimodcinkułuku(zwlasz(za przyleganie korony do szyjki zęba pierwszy \Ązg|ędy enevczne. możnateżzastoso.łxirinnc.żeplfv zdro. szyjki doplowadza do ny dziąsłouej./ysuwają 5ię Nie\ł'łaściwe powoduje zaleganie rcsztek pokatno\Ąych. który zaburza dziąsłai dopDowadza wy. miel 5\Ąoje na ltudcja $ uŚtaLhuniemozliwia mod7ieLĘ' go miejscazakończenia konrny jak tylko w szczelinie ubocznena tkan]ri prz}zębia. rzenie się pł1tki bal1eryjnej. Samo poszerze e wlpuldości korcny bez mat lokalizaqlikoronyw stosunłudo brze8tr prz].i\ać pra]sce decpja o uniesfczenru Jednakw Nieprawidłowowykonane ufup€łnienia pmtetycz. i leczńcze.6. oddział]'1Enia (Ryc.1 Zapa|enie dzonvm moście zakresieszcfeki.

kich wspolcześnie zalecanychkoron. w Ma ne mzprowaalzanie mzpraszanie niekorzlstnych i dla prz}u siłz8r]'zo$ych' ębia ŚCIAN STYCZNYcH ffi trzupnrNlxlaĄ Til'rczAsollts (KoRo\Y I llosTl.' lub naddzĘsłowej' 217 . kosmetycznych lekarz.rostka zę bodolowegow okolicy szyjki.oron\llklddem.BórvodeĘrĄ'a W konsekwencji niejestzadowo|onyefehóW nikt z -ani dużq rolę w |e(lenjupro|crv(.tutżENIE KoRoN\ ZĘBA ffi uxszt.cjentów użl'tkujących mosĘ'obserwujesię starlvZa. pacjent.) To następny niedoceniany element le. Dotyczy to sltuacji. vmczasowe wodować uszkodzenie bŻegudziąsła jegozanik' |ub ffi tncnNrrr'łpnnp'rn. Można to sfivien]uićpżede XORO\Y Ma ogmmrc /nacznie \Ą omawialej L:westiiomz \Ą7 utrz]'rnaniu\ł'laściwch rclacji łul(u po\{sta\laniuzmiŹLn pato.óżn]Ąnprofilu' jednak przejście tkanki zębaw po. z własnejpraktyki wnoszę. też ko w postaci do.a pa]ne pod plzęsŁmi. \^r których wafunki zgĘzo$'enie pozi\'a]ajq Wdłu.7ejrie l. Blw dla szlifo\'vaniaze stopniem' Może on być o . /ę\cipd. na . jest niezbędla. biście uwazam.tłtoł''${IE Ź|ewykonane ufupelnienie może spo.16.noczesnymodtworzeniemw mialę fizjologicz. żadne mięśnie utrz}mają\ł'laściwej nie higieny Niezbęd.oso.Dorycryto stoso\r'r'ania wszyst. dzJ'zębo\aej oraz zapei\'nia\.r ll.Za./n}Tn pd(jenlów/ pe.daściwe napięcie mię" dzy zębami' od niego w duż}mstopniu zateży ic}r sprawność cz}'nnościouadodatko\. ani riodontopatiami'Wydajesię.\Ą7sze stosujęje tyl.żeochrcna miazgi zębapo szlifowa. pżegrodzie h e mię.5Rodzaje do sta lych konnrukji protetyonych jednocf elśnie sz}nujących zęby języka i policzka do p.\cJlzE. W pnzĘsŁo uosrr' Tokolejny prote.3 16. zębowego. nych kształtówkomny8 EILĄno\tTCo wvkonuje się je poprzezrł1cjęt ie dzĘsłabrzeźnego omz łycięcie części rł]. element jakicbłolwiek t}lln}.teżpMy\ańcić fizjologicz. zapobiegaono logic?n\t \\brodat\i Łiaslowci.la i amorĘzaqja uazó\^r czasieżucia. na jest dostępność zabiegów higienicznych do z ró$. dua]nie niżstandaldo$'e.protetycznechorobach przyzębia Postępowanie H W Ry(.żenie ma dziś altema. że niu korą'stniejsze są uzupehienia (ykonane indyvi.Zestrzeni międzJzębo\aych' Bez dodatkołych Zabiegów higienicznych. czenia prctetycznegow chorobach pIz5zębia. wierzcbnię korony powimo być bez i(' U miejsc retencyjnych. oa |dorynaleł Zwni( uwagę' .d filariesl /b]'tkrólki' ffi szru'czl.

€mmic4e.4 środkami sĘ Wiele uwagi poświęca w tego typu opisach materiałom.Ciista\'u skmniowo. łaczące po fuku oraz przęsła na jej niższąścieralność stosunhr do ułasnych prostej' PIżęsła w nii bieg[qc€ powodują przeciązeniazębówfilalorlych zębó\Ąr Jest to istotny aĘument' Dlatego w przy. ale Ę pzęs|akładkową me|odą Liągnionc pW śliny.idami złomnj'miniestety nie Wtrzy. zb}t długie dysfun].|6'7 Proteza Zmiany mą|ądra.g. Zaakcentowaniaw1. oie podgas żucia's |iczbańlańw uzupełnienra mu.!€nia pońeęthnie 'żują. tto(zoną choćciqglestosow:ane' jatogenne'l. Najbardziej najgorsąm.ladku za. żebralujący zqbnależy pErMjrnniej dwóch filarach.a obojęh}annatedałemjest c]afuro\ła. właściwe samooc4/szcanie oraz dostęp \a|omiaśkoronyw\Lon}Ą\anp jamy są higieny ustnej. o Ćhalal.|łowahigiena. kształt przęseluniemoż|iwĘący \Ąłaściwą Ęienę oraz ma.vżględu korzystniejszesąpnęsłakńtkie.węższe płaskoguzkowe' prz1padku' który pozwala na eliminację p\towej cia. żuchwowego osobi( iP za|ecam u pmblemy rceuł wykonania mostów ce z meta]u.wskazane \. plekowego leczenia peńodontopatii to przede w lĄ]dolnośti żu. teńałmąidującysię od stroĄv śluzówkowej.''ania' lń ra]Ćel zapalny przerosto\ay zaniko\ayNa ich po.Ę'In bardziej. pacjentóq k1órzy mająub}tki kosme spowodowa.żew leczeniu peliodontologion]'n jedyĄm rozwiqzaniem chwili obecnejĘ uzupehienia lane' w Iimllane pon€lanq lub peho.wać się tej w odcinku przed]im ukształtowanie części konstrukcji protetycznej powinno odpo\^riadać przedsionto\aejw]Tostkazę' grzbietov{i oraz części rórłnieże|i. na śoso.l protetyczne chorobachprzyzębia W Postępowanie sfczękz magn€sami' utrzymania ruchome ko|zenie fakresie w wykozystująca swojego d|a Ryc15.kóre znąidująsię na powiendrniach uzupełnieństałych. Mówią one. żepkry. naj|epszym rozwiązaniem mujepńby czasu'Koronyi mosv alaylowemogąbyć ze Wzg|ędów higienianych prz€ pozwa|ajqCe swobodny .rnaga bodołowego' minacja ostych zakończeń brzegów oraz polączeń międzyposzczególn5mielementami mostu.żemetalo\łepo. wsz}stkim pmtezy podpafie ozębnowo'W każd5tn |p(dne |eżpręslao lmniejszonei sq . wszystkim podczasich usui. skom brakującychzębo\'r' lub większa. tJm prz]. Przy większej |iczbie wierzdrnie źujące ulegajqzniszczeniu i odpry. przesfzegane. Li(ot\Źnic metali mate. miećono stałego kontaktu aĘlanowe' Nie powirrno Ró\łnieżw tej oko]icynie porłtmo z Moną ślumwą' jegopołączenie metalem' z znajdo.rnczasowe. wanie ich porcelalĘ ńe jest .$ane' Ęlko jako uzupelnieniatJ. czyli oraz 2't8 .terzeestewcznym. wstanie ma \^pbv ńeplawi. BioĘc pod uuagę względybiomechanicznena} żujących ze filary v''li. Sądzę.twonł'lvo na poltelana omz stopyzłota. i ich mzchwianie'l Jeżelichodzi o liczbę filarolr to padku \^}s|ępo!.l omawiąiqc u7upe| enia sldle nale/v leż Zwnicii uuagę na mateliaĘ z których Ę one łykonF!Źne.6 i.Jednak możnado nich muszqbyćbezwzględnie uzupelnićprotez4opartąna przekonaćpacjenta.Uważasię.stoso\anie uĘtków do Uzupelnienia ruchome zalecane podczas komsi byćim ńllna kości \ł}Tostka zębodolowego. z takimi mostami b}Ą'!ają ne chorobamiprzyzębia.

obciąże. W 8npie sz]n t$Ełych ru. fllaro\a}'ch.anych i niegd!ś nou'e ukierun]o\\Enie.8 i 15. . piecfeństi\o uszko. Ma to o 0./asut\.lo schemat jej wykonaniapodanyjest szczegóło.są" ozęb. dngiej gnrpysą''I} Do caso\Ą.anie \Ąrzględu dużą na ilość miejsc rctencyjnych8' elementów utĘlmujqcych i podpierajqcych]. Współcześnie najaęściej stosuje czasowe się szynowa.Nie spełnii/ one Wmogów fun}cjonal.Stabilizujeto pmtezęi st$'a.Postępowanie protetyczne chorobach przyzębia W W Ry(' 15. odciążąią jed" one no. \.3 swojeuzasadnienie ekonomicfne. cychjest ń$.ch (nieJuchomyd' to:sz]nalIruski.koŹystujesię dziś mogąbyćruchomei stałe.16'8i 16. ws46tkie odmiany sąn AET omz nych podpartz \ĄT'korzystaniem małs]malnejIicóy sąmy temoplastJ'cale.nomieme rozłożenie obciażeń ich pic larniejsząspośńd$'są. cam w tJm miejscu koż}stanie z najno$'szych osĘ.lla tkanek pŹ]zębia.amęthrpńLa rrujpopu.czy Gliclonana.ldb7askd$ i roż.ałe' IGżdez nich podpańą' W tJTncelu \Ąl. l. . surna\Ą/itkow. rtłasnychzębów Zadaniem elementów podpieĘjq. Iza koEystne \łarunki.|zenia ozębnej.7PśniP 7eb) o /rnnieiŚ.ych sta.lla zębó\\. Mamloka-Griinberga. zale. Fotezą PieMsza ich gfupato są. nę KóŁsd&ego.lina czyszyM l(rlandskiego.szlTa Bl.l2 tologicznej. przy obci4żeniach poziom}'c]r możeb}stąpićńebez.. Hilletf rnornzv oz4rl. sfyn szynowaniezębów WnątĘzębowych jest najpopula rniejĘą obecnie szyna sp|int.fjfjologiclne .l fu podldadowego. nia pionolve.9)' nie zębów|igaturą grubości 0.or'm U pacjentówz choloba. ne8oloduąiuzespoleń(Ryc.tmoltjuo\r''€ne prźez\\iĄzadtaozębnej. nowe' Po\łinny one posiailać system zń\łnor. Rola szJ'noi\'aniaw leczeniu peńodontologicz.Lock'13 się napowieŻchniach stosuje ją podni+ sz}ny mąiąza zadanieZblokowanie zębówi rozłoże.Grupaszln tnr'ab'chsta.Natomiast Wynienione $'yŹejsz]'nymajądziś znaczeniehi. 219 .n)i są'nęGrozowskego.'onPi rwdolrro'ciżuria. storyczne.ci. pmjel1ujesię szkieleto\Ą. manai Rotne-Ia. gnlel p|olchkj i sto<oudnje. łyd! Za]iczamy: sz]'nęNowotnego. wo $' instrukcji' W ogó]nych zarysach $yglqda to nlm iesl wiP|o|rotniPpod\ażanJ.vazo. biennej jęfykowej i zębóWprzednich' nie sit żuciana ich większąilość. przy Ltórych WstąpiłyubJ'tk tl'arrki kostnej. Powinny one być nych olaz estetycznych'Nie sa teź(ŁiśZaleGxe Ze minimalizo$'ane popEez i'!łaściwe pmjeko\Ą.są. spośród We. są skiego.e mi prz5'zębia proteuy jej odmianę.9 Konstrukcja zakresieżuchwyz fastosowan|em W zamasKow protezy śluzówkowej' powirula być ona zastą)iona S4'ny dzielimy na cfasowei n\Ą. JeJndk moje następująĆo I wie|o|eIniP doiwiad'/ełip pohvierda koniel/no\| n \Ą57konanie rowka standardoi\'yrn wieftłem' jego stosolr'aniaw kompleksowejterapii peńodon.4 mm.stkich stoso\Ą.:. hom\Ó molnaumie. m Dno lDwka po}aJ'lva cien]<ą się rvarstwą mateńa. nawet nrchome koŹenie zębów (Ryc' 16'6i 16'7)' ny qasowe flrchome' zaliczamy doń sz]Trę cieszJń' skiego.

:Reactions margina| of ti5su6to Wania zespa|ających szynz mateńałów zęby kompo.ily'kolralrle pokrJcie nate. ] 197 5:33.: ogó|nezasadypostępowania R. Borys€ w i@. s. oplacowaniezęba pod koronęlaną. przyrnoco\^uje do zębo1v się standadow.Wise.s4 one rĄ.o konsysteocjipapkoła. cavity of four dental materials. 12'ziętek M'. Radwanoako' M. Protstom1974. Niefbędne okresowe kontlo|ąkorckty.1'9l 5. Phila.cĘ czy Splint. weń ligatrtryoraz ka i wpmwadzenie osobiście stoso.teŁ Paw|ak ocenastosowanych M.ykonJ''Wane a dualoie w pracowf protetycanej. Takich warstw naldada wię mateliafu złożonego.\4ałem ll)dfąi ten ridem złożon}rn..9. Ambro. J Lipsl!1976. Wrocl Slomat 3.r2 Jeże]ichodri o s4łly zeunątrzzęborĄ€ to za]eca się stoso\'aaie sl}m} fiber. |ockeńen zahnenmit der sp|int.9. nie chwyudenąjacwsz}'nę ryuo u]egnq na niu lub rozchwianiu.v}tlikI stoso. Marxkors.:od|egłe \.l l with denta| Res :50-55.'. Zagadnienie Z': szynowania zębóWW palodonto|ogii. peńodonta| 5' Loą H.eated 13'Jańauk z'. M'I Johann WithWireand composite resin.23:3-4. następnieldejo. Polimery Medyclnie1993. a Ę su monitorowanie higienyjamy cza stanu ustnej. ne chemoutlvardzalnlanmateriatem kompozyc!nyIL Pneshzegam jedoak pned Wkorzyst5ĄĄ?" niem ich w za]aesie pnednich zębó1vszczęki bez PŹednie zębyżu.: Peńodonta| G. t}Tółnania płaszczpnyz.Lock Melhode' Die R.ZiętekM': MożIiwości zastosowania termoplastóW delphia London. clini(il Periodontology. l W rcwku układasię sz!'nę. 1969. 11'Zię. l.i zweckmoissige Zahner 1982:281-285.10.Przy starannyIWkonaniu jest to metodaz lĄ5]boru pacjentóWL1órychnie stać u na zastosołaniesz}nysplint-l.Greefield.a r€vis€d approach' siusBańh. w leczeniu stomatologicznym.: Von bridges' Peńodont 1974. Wrocł stomat nej W |€ceniu protetycznym' czas stom 1995. szJ'nod po(zątkulat 80.lasnego Z doświadr su. D: Splinting 8' ZuhrĘ Kleber Peńodonto|ogia. lenia ko|ejną gemwałb}'rn przedzielanie warstlv taśmy bondem z dodatkiem kompoątu .. procedures. 2-Glickman.Splin t'l aPo o(l)slczeniu powierzchni zębóvqllxtrawia się ją od strony jamy . Innq.Corc.2: 1986:199-205. satz' A Bańh.!5ki. 14. Nathanson.. tej.5:351358. DentJ 1968.Wr The plaque-retaining nego w kompleksoM/ym le<zeniuperiodontopatii. l RovV€L 7 umjPs/czoĘ $eń sAna pokĄ\'a sie Erateńałemkompozycyjnym' m\'.l przyzębia protetyczne chorobach W Postępowanie Jeszcze ifuĘ metodą jest stoso\łarie stabch naldado$ych od strony jamy ustnej-Technika szJ'r1 ich \łykonaniapodobnajest do tecbniki . conditions patienlst. z\da. 97 103. Dykema. Leipzig 1988' J Peńodont980. paeto momencie protetyaneosadzenia uzupetnienia w go.warcia. Wzmacnia to s4nę i czyni ją tnt€lszą.21178 190. nietak plzyzębia' zbędnej utrzymaniu w zdrowego protetycz. Prosthet Dent J 1-1 l'4ag słom 999.4aje\. polimeĄzuj4c i na}tadąiąc się 3 do 4.ilykonarrra ind}'!vimostów adhezyjnych. schienung 'tark9e. zytowych. Taśmę w4ólora szklane8onal<]ada na ż] / się uqtnej. M. in 6' sj|nes' J.51:465-470' 1 220 .plostsząi tańsząmetodąjest.D.1 reśorative |nt 8'4|759-778. R'.: 7' IMarXkoń. ktżdorazowo porciębondu' w. 1.55 w 58. l Sz}Trę mi pinami.r saunders.3Ed.S. Ouintessenz 1990i4:65H61. p|feriąże.ale fadziałają zęby szczęki je jal{ aparat ortodonwcztry \a}pmwadzając sku. |\. teczme do pfzodu.. W| metod prof|akMi peńodonto|ogia4' Krt6iński. protetyena Leczenie rehabilitacja i rozpoeynasiędo. Derfunktionell R. Periodontal D.

ki.\ĄkomóIkach plf]czepu naMon]ro.ej z miejsc o największejintensyl\'ności procesu chombo$. substacie kole.ch dostęp rrarzędfi słuz4c]'(h mechaniczneBousu. furkacjach lub in. gifbiet jęZykai migdałki.lak ńtnież ze $zględu na bmk odpowiednichpraco$'rrimitao. ce dfĘsła(. óa reduJ. \Ą' t.y. bqdź ze to \1fględu bmk testów mikrobiologiczny.Wać tkanti plz}zębia sq ponadto błonaśluzolva jamy ustnej. Mejscami lł. tię P \\ |kalrt dzia\la lP^dujq(p bjonje \|u/o\Ąeija.l t\ . nych anatomicznJ(h szczegółachutludniajac}.Jadwiga Banach Wprowadzenie . Famaftotetapia ogÓ|na imieiscowa Antybiotykoterapia ogó|na i miej5cowa Profilaktyka antybiotykowa Wprowadzenie Za postępo$''itnie anBlrakteĄ.rni Ę kieszonki pr4zębne głębsze niż 6 mm. usuńęcie zlogów nazębn}.l NiesteĘ. loglclnegop\.e drogąmechaniczn4lub far. płytcebake4jnej tak szkodli(.lkojako terapiauzupełniajqca' o i]Plo mnż[i$P.lJthlt oraz s Actb1DbLcillus actinomlcet?'mcomżtans (A'a.'In antJóioĘ. Jeś]i le.trenia i zapalenilp \/cbiadsJPsjĄĄ. bio]ogicznr'ch badając]'ch floĘ beztleno$'ą. anR poufedzone \t5.timo' żetzw poddzĘsłollechirurgiczneopraco. zbJć się stawleczenia chońb prz-uębiależyusu\ĄEnie pĘtk bakte. Bacteroides tors. do nięcia pvki bakeryjnej poddziąsłowej'lhrn]m źńdłem bakeń' które mogą infeko. DoLr<lnp slo.Kh dta dziasłowej przyzębiapatogenó\ł] Polphlr(.ego. Nie. którJ.4 dia i PeplosheptacoĆctLs miĆ].Jak !r]'kazał]'' ostatniĆh lat. po\inny b].u P ran\ M kjPs/on(p poz.o$anie anRbiofyko\\mo/e działać hamującolub zaĘać baldeńe osiedlonegłę.]nakstoso$€ne rJ.ch. nt'r u h i jednak badania bów (rootpld|ting).Ie w!ma8.'pm |ole]u'. w gann (P. na L1ór1'rni lelarz móght po\hr4]\ic.konaniem no b!ć badaniamikobio. o rnajdujq.r lnd. gi:ngiNąIis). 'lomaln|og ]. (.ch$. \Ą m.piuede {sz]stkim przy uż1ciu narzędzi ''Ąu/jl.liP po.a').w o$omnej liczbie prz5padkówrty.L1órc sq poza zasię' g]pmndĘĘd/i ui\$an\dldo ska1ingu.. Slotsi TĘ poleca. l. Iub na my ustnej' W lecueniuZapaleńplzJzębia pr€pant! t rmalologiczre o rlialaniu pneJwbaktenjn5m.cją nje.aI7 {peńodon|oLo8' ie.' keszonce plfJ'zębnej.'P gingbalis' P int€rnE.ojopmlo\\€ n iu kożeni/ę. boko r.). ją terapie skojanonąpodajqcpaqjentohimetronida. Zol z amokrqdiną (250do 500nrg każdy3 x dzien.]i4 lnteńvencjifamakologicarej w postacianĘóioł'ko. konanie takie8obadaniajest niemozti\łe. pot\ /.l. któ.ne w jamie ustnej na' leż!'runać takie.kii chemioterapeuĘ.h gatunkówflo.tki bakterinej poddfiąsło\Ą.m chorobo{'oce. \f mencic' kana]ikach fębinołych.tącznotkankowego 'a. stąd u pod.t je. /Ę patogeDnejflory bakteĄjnej. mer hani.} bak1eĘ]jnej \łpł}'\Ą'a na takfe s}śtem odpo\t'iedzi irnmunologicznej.os). de braćmateńafu do badń' a tJm sam]m uzj'skaćwy. zmienioĄ.to zapa]enia prz1zębia pncwlelde zaawansolr'a[ew ful'rc zat .yjnej. nie plzez B dni)' Sąto ant]'biot]'ki pienĄ'szego tz$. tcrdpii.Ld].rkologil po^\oli mak\llnaln}m\|opniulro.2 22'l . $.nanĄs gingh)alis' jak Pretutelln intemĘdia. które Z nich loka]ifują się w poilrraMonkort'ątkan.].: $.'raz z polerowaniemkorzeni zębównie elimbuje w poc1. boru w leczeniuzapaleńprzluębia. wo.Ioso$dnie biorvku in. nik1lbadaniami}robiologicznego.

a nie. podania plżepro. osiąga płynie W l sĘżenie. hamującegoantj'tioq/ku o'{IC)' niezbęd.ięsu. nazębnychz opmm.nemow. Przebycieprzez anĘóiotyk ''dfugiejdrcgi. C'łórmrmi wskazaniami do 1\. de tylko z ogromnej ńżnorodności wydolno_ . f do połaczenia zabiegiemchinrgiczn]. zują. hJpofosfa. chediak"HĘashi' zespoły ustnej oraz chimrgiczne metody zape\'vTliające \toit. zapaleńa prz}zębia go wcb]łaniania!v przewo. JedJTlrr \rskazaniem do zastosowa' Bagresw\lre zapalenia pŹyzębia (Periodontitis aggres$.|aściwoici flory bakterTj..incomit ls (A.09ó|nai miejscowa Farmakoterapia ogó|na AntybiotykoteYapia w cholób pŻyzęantybjotyk |eczeniu Wyb. zapa]enie ful+d (Gingix)itis modulowania od. często nie zapeunia minima]nego dania nad naturalnym przebiegiem choroby wska.rt-Ll neutrcpeńa.fębnych.na|eży pod uwagę: kóle są lamakokinetyene.nia s|ępowanie jakie dziqsło. \'vych chanoterapii(usunięciezłogów zespól nabJtegobraku odpomości AIDS).w).1'o.tóWzespót Papillon.n'any leczeniu zapaleń i doksycyldinę' tronidazol ponad Zdaniem Kleinfeldera i Mii1lera3spośród 300 gafunków baktelii arajdujących się w pl}. rzenj miedz}zębowl są naj$€ / niej. ttl zapale.iv me.tach lub obojętnochłonnych wym. ale kiedy i w tkance dziąsła. Stoso\tanieanĘtiotyk&f powinnobyćogfanicuG jako dodatekdo t. w |e'zeniu r horobprztzębia 222 .rrie przlzębia w pfzebieguchońb systemo. ldiczna Baldzo dokładne mechaniczne oczyszczanie $ych teukocj. peutycaego. jest obecność bakteń Acti\bbac. !ł}.I€feu. tenantybiotyk przez badaczy niemieckich i japońskich wadzone gEnu|oct. i oraz zwtaszcza nerek Wątroby spo' ści naŻądowej. sątni czrtni}ami w osiągnięciach sukcesu tera. zespól Downa.tce przez 10-14dni. od wiekupacjenta. pfz].ś|inią balĆeń na zbJ't ujauniąjąpojawieniesię opomości przJzębiame. w nei e8z}stującej kiesuoDkachpż. zespółleń. ne i trałtouane u]'łącznie (nab}ta neutmpenia. ch lęca a$anulocJtoza.ill11s ąctinonace' \! opome na leczenie zapa]enie te. w cfęsto stoso. cho. AnĘlriolyk dzialnego fa inJekcję' Powodujeto w efekcie brak Ślosuje. czy. ta}ze Zewzględuna lw. zdo]rtości fagoc]'tane $anulocy.anh'óiohkoterapię (21dni)' do lub Wkazuje oporność s4 one wĘcz niewlaż]iwe dłużyć trzech tygodni pojawiajq.'' od je.dobrahĘipna jamy h histroq'tarne. ai 1+36Ea . zespć'l hni wsz}stki{ powieźt zęba.szon]rowego).a stąd pfez kapi]ary ozębnej'dziqsła w fazie tziv \Ą}tuchów (zaost*eń) w przlzębiu' Ba. sobu anlybiotyku. Ęlko w przwadkach odnosz4cych rĄl. białaczka'cu](rzyca. ts poewlelłe zapalene pftwbla (Pe|iaiontihschro.zębia $!\[trane zabiegichirurgiczne (implanty technika i uogóhionego a$€syl\łrego zapalenia rcgeneracjitkanek pEyzębia). korzeni zębów) ńekiedy istniejąwskazania waniem ' ht l rób 8PneĘ( lnie uwarunkolrarryLrodlirrna o. [! \łrzodziej4ce u\łzględniać pomości gospodarza poprzez stosowanie leków surzo. możrra bakteryjnej z kieszonek pn}zębnych./ę(' iei zamienonego efekfu tempeutycznego. za|eźne uJego u.erająC brać ogEniczenia w stosowaniuantJóiotyków 1\ł'nikąją bia.|ziejące zapalenie pŹyzębia (Petiadontitis podwyższąiąrych ulcerosą). aby w leczeniu zamiast antJóiotykoterapii koterapii w chorcbachprz}uębiasą: jeszcze moż]iwość ulcercsa). i nabłonek kieszonki do płynu dziąsłouego(kie.Izie pokarano$yn do W przebiegu prżew]e]dego (Perio|l'o|Ltitis chronica) ant'tiotyk zaleca się tylko krwioobiegu. i opomego na lecfenie zapa]eńa pE}zębia po za.e. przPsl chorcba Cichna. tów obojęttrochłonnych' '?iĆo) wfazie zaostfienia. S|qd anB/biotvk' na zastosot\an) gestie. nia antJóiotyku jednocześniez mechanoteEpią przJzębia(Re[dĆfo.ię do irrlelcjj .żeuhata pzyczepu łącznotkalłowegoi kości stęźenia /wia/dnd nego do zahamowania \łaosfu szcfepu odpowie.ię nąj.roslkd /ębodo|oMe8o zeki i żuc}wĄ sl( jest z okresami akĘWnej deshukcji. makrofagach.horobypodnalvowej. stosowanejterapii kompleksowej. s/(zPpóMopomych' Bad.fąoeniaantybioĘi.o) w przebiegu zlokalizowanego ry peńadontitis).

Bloku. dzi w interakcję.ĄNTlBIoTl'I BETA. ITetncyklina zamidóW a Z\Ą':lasfcza ldindam}'qlrry jest \łysoka Tetracyldiny osiągąiąstężeniew lynie dziąsło.mprzyjmowamu. lh LinkomyclTa Xlindamycl'na (Dalacin C) TETRĄC. F'usobacterium). zaś tkanĆekostnej po podaniu l.uje do narzq.lttLisi Capnocutophagasq one inakB'rvowane pĘez beta.laktamazę \Ą.trcmyqłrą (wzajenny antagonizm)l ' Zalecającpacjentowianq'biotyk w leczeniu cho. na ją one takżeenzlm kolagenazę.na znakomicie penet.m. po 100mg co 12 godzin' łanie.tano\łyosiągajqsku.at\Ą pr7Pbie$ . w tJm do tkanłi kostnej i ślin]a tej W ostatniej po 4 godzińe osiqga stężenie10.nych karbamazepiną.jlfwvno(i' l inkom\t \ na jpŚl $ l erapiju}lierdn.I. akĘ'\Ąność wobecbaldelii bezt]enou'ych(Bacf€7oi.]t$arzaną LINKOZA\'IU)Y: przez te bakterie).cyldosporyną. ego riDdontitis z ndziałemPre|otella intemedia. gdyzn pnebiegupa.0 g po upb1vie w x] Grupy antybiotykówi chemioterapeu.\ nacqla dkr darasfuth:4.5mgA.1eryjnej.$ te i . stężenieW surowicy krwi. doustn].teofiliną i we.KLI\T: Linkozamidy !\. ki niespeqrficmej adsorpcji na powieEclrni koŹe. należv za|e. methylpredli. Augrnentin(Ńnokycyldjna + lś^as ldawu]ano\ay) bletek w 2-3 dawkachna dobę'zaś azJtromyq'ny Amoksycylina i kwas kla\Ą. któm powodujemZI.z którą wcho. płyniekieszonk kach pżpębnych jest wrażLi$']ch te leki. \Ą. teczne mirima]ne działanieinhibującew stosunl.ioBkpowinjen /a]e(dn) pve$€ ' 7.II{TA}{o$T-: przJ'zębia.u Rowamycf'1ry należy poda1\aću pacjentów nie do bak1eń znajdujqcych w p\de dziąsło\ĄTm przyjmujących się dG dwuhydroeĘotaminę. b'fijqCych lv głębokich heszon.I. q.]spiremyc}na (nomm}dn) osĘa u5'soke stę. przpębnej i leukoqtach. 5 Dobrze penetruje do tkanek. pierc po wielokmtnl'rn.mi IkJotin).l . rób przlzębia' lekan wińen przest&egaćnastępu' jącychzasad: d.l tphgromonas gingi./iejar lapaleniddTiqrel.1eryjnej' 223 .ln\anRil.wi'Doksyq'klina KlindamycJna $ykazuje interakcje z niektółmi i minocyklirĘ.z' zego|rrie cjęr. jak i cho.eczenie t}m anqóiotł'kiem sprz}ja zabuIze. bal. szaniajego stęZeniaw surowicykr. śIinie.oi\'jcJ'lawi' stad des. 1r4Jcetemc. tyków wskażańew |eczeniuchorób pEyzębia Az!'hlmyclna natomiast peneh. niszczeniudrobnoushojówbeftleno$'ychi nadmiel.Moż'edaćń. dów i tkanek.Lt{LfLs. I raz dziennie. kiej fazy choroby . lekJmi prle.jako lek pomocniczypodczasmechanicznejterapii i kontroli 1Ą. bv.a az!'furm]'cJ'aly pacjentówleczo. pad kolagenuw procesie zapaleniapĘ]zębia' DZię. ze względuna ich pŹedłuźone dzia. źenie ślinie w l{ Rodo$ (250mg Spinmycir + 125mg Metronidazol) spiramyq. 8o pIz5zębia.ykazują hzyżową opomoŚĆ Li Metacyl ina (Rondonfycin) w stosunl<u maknrlidów' ze *zględu na \^/iększą do l l Doksyc}tdina(\tbłamycin) . diazepd. niesedaB\anjrni lekami antj'histaminod. osiqga szybko Wysokie Wiele dmbnoustrojóWrĄ. u :'Penicyliny natunlne (tylko u' leczeniu $'tzo..' nie tylko mz.6ng/t.m Acti|nb\cill.faĄaĘ.ujezalóWno do zdmwch. rĄ}mi. 12godzinwyrosi ono 5.stoso$anesq mem i elf.solonem. .]Ąn do 7 razy \ł]uszeniż w su.Farmakoterapia ogó|nai miejscowa l!! }LĄKRoLIDY| Az!'honyc)'na (Azithmmycin) L.tk bal.Minocyklina (Xlinomycin) pźez ldindamyq'nę' Największ1mwalorem lir <o. nia zębado spec!'ficznych wiqzań receptońw tr}ł}tki nemu mzplemowiClosfridżrrm diftblle.ls acttrn.obowo zmieńonych tkanek .i!'bicgrm kow\. Zw'łaszcza s4 Bbiotyk do kieszonki pż}zębnej podczas zmniei u ]udŹista$Zych. one rczerwuaremuwalniająqnr arr" ja1w rzekomo bloniastegofapalenia je]it. niom fizjologicznejflory przewodu pokamowego. w tj'In i do tkaflki kostnej. I Amoksycyklina Daukouanie rou. Po.

teofilina i doustn]..tatnio /al /. i Taka sltuacja znajduje miejsce rv agrcsj'rmych ctxL\oLo\\-l postaciachzapaleń pr4zębia' Celem terapii skoja.m.an} . czyc]Droflokacynę + klinda. naleł kojarz:ć z ]dindamycyTĘ metlo. lną no|on. rzenia fun}cji glanuloqltórv obojętnocb]łonnych myqnę.rnibaktena. kólv w leczeniu zapaleń przyzębia powiino być cjent pnfimuje leki. hydantoiną.stępujączęściej pżyze po. w przebieguktórych sh''jeldza się zabu. /eniu Wvżei wchła.nętźakomór" \łzględuna zdohlość mo/epolerii iodnorre(nie.na ten lek.n. Ien naj. amoksycy. metmnidazol$T. /e Metmńdazol bec beztleno\lychpałecfekgram. q'rni sok żołądkorty) - 224 .ujemnych (Bac'e' Omidazol lub ŚkuIe(. mi $am.{.v}miP. Dlatego.kazuje odpornościowym' doustnyni anrykoa. nymUk|adem z ba ]ituranami. metmnidazol w nasz}'rnkraju jest ciq.l.odpowiednio febranego \łpviadu okażesię. szczepy oporne. szczepy opome na wśńd ziarcnłow. . koagulantami (waffadn).dodatnie i glam. kńtkotemi. że c}profloksaqna jest sku. i zastosowany pod.że chinolony tkalek przyzębia i p\nu dziqsłolvego'Zdaniem dawki antJóiotyku powimy byćuysokie i nie mogq plfez zb}tkńtki okres' Należytakze Eicka i wsp-amimo. i makrofagów (PerżodffLtitis penetrują szybko do szonce przyĘbne. iż Zapi.klinę + metrońdazol. stosowane teJ grupy antybroty. możepojawićsię złaodpowiedź tkanek gospodaĘa dla uwagęfakt.uia ic oraz rt płyrie dzią.vnają l już jawiać się pnce.lJmino\^łĄni anĘ'" gle uważanyza najbardziej akĘ'V\'nychemotera' (astemisol'terfenadine).ujemne' Ze wienia się szczepówopomych' W prz}padkachanĘóiotykotempii zapaleń prz]" \tnikania do l\. infomujqce o malej \łrażliwości bia'zMasz(Zd tychpacie1lóW u kóŻy majq po. pamiętać'iż w prz}padkachupośledzonego w lc. antJóioryk będfie niesl. skoja. częściej stosowany w |eczeniu nie się bakeń winien być stosoi\'any pacjentów upoś|edzof mieszanej u intemkcje nycho etio|ogii nowo (7 10dni)' Metronidafol \ł]. stosowane dziono takźe. pIzlzębia. dgEn'essiDo)' Dowie..tnmaIo|o8 polecane były w leczeniu t]'ch postaci zapaleń na pzyldad tetraq. byćstoso\t'ane \. zdanie'n Dzieża1ow'|. które interferujq z nim (na ogEniczone do prz]'padkóWw których nie istnieje przykładtetlacyklina uTaz z lekami zobojętltiają.zębia. gulantami (\. nidazolem.tale' aktw\'nos.varfarin)Disulfiramem. iż pa. klinę + metlońdazol. Clprofloksaqna w-vkazujeinterakcje ci$bakteryjnq w tkance dziąsła sło$Ym. ofloksac}na (Tańvid) qll.jlub w surowicykffi. horiażo.uteczny.d. uuględnj'mi beztlenolvcami.ujemn}'rni. cyklosporyną'methylplednisolo. nieseda\.ogó|nai miejscowa Farmakoterapia cwlofloksac!'Irę. fekcji ogó]iousbojowch beztleno\.tówobojętnochłomych /ębialpkdr .iej5'typterapii eona' w suo$'icy Mehonidazol ze lvzględuna uodpomia. nionego twu zapaleń plż]. być Jego p@iom jest $tższyw pl]aie dziąstow:. W niektórych pżypadkach |eczenia zapa|eń t ó\\ be/llenow] h.l)floksactna (Ciprinol) rzonej jest spotęgowanieefektu bakteńobójcze8o.] kon(enlmt pr/e' rcidzs). Ich speltarm pizeci\rbakteryjne obejmuje bak. Aby osĘgaćterapeurycznestężenialeku w kie. |ub antybiotykową innieje za sobąkurację A.mi peutyk w leczeniu infekcji $zględn]'rni i bez.poszerzenie spelfium i zmniejszenie rlzyka pojateńe tlenowe €ram. lc. jeś choróbinfeką. jest ona zastrzeżona ciężkichin.wn5 lclami ann hi. aby ńe pojawĘ' się . podejrze.AkB\mośćwobec beztlenowch bakteńi z kańamazepinq. s/ględund niPdo.mbóioRk ldwied/ie|akżPicśLi ras nie. mi że sprarviła. może wskazana terapia nD nieobecnościA'a'. s/ybkouZ}. ki mahlfagów i granuloc]. /n}m dnĘbiohLjPm należyuziąc pod niania M $}'Tku \(hozenid ogóLnou\lrojorĄego. jako najbai*iej akt$my chi. IIITROIIIIDAZOLEl $o. nem.

r\em po ich stoso\t.\.liuluci.'iJrna polegać pii.\ blżku k]inic. na Dowodować jelitor\]'ch. rcsyłnych lub opom1. uogńlninncgn agrpt\$nABU . Augrunentin575nu 3 mzy ilzicnnic łącauez me.F. dlr'óch lub kilku kieszonck pżłfębn$h' Zaapiiko$Źny tylko \'. nastQpne dni po 100mg pżez 1Ł21 dni' przyzę.biol'ki: amoksyc].LIP) zalecanesą następujq.rpJlpni.Źeniu. po\t'oduje nie zmian W nomalnej florze baklertanejobecncjw miejscachodleglychod okoliql w której stan zapa]nyLiległ zaost.anso\Ąfn}'ch pże' \t'lekb'ch. po\. nie Au$lmentin 375-625mg 5 razy dziennie.larlni.ej hĘienyjam} ustnejpl4zębia'] Badan nadmiejscou. dzieńczegopifizębia . te m'.cjrłblken jne nic rc\ifllo mnogiejopomości anBl]iotj.aranid lakie8o lou nież spo'obu|cr zenia' 225 .Fa rmakoterapia o9ó|na miejscowa i \\i leczeniu ograniczoncgo agres!\.'ły af$]mcntem do rc^\. giczn]ni. jak kóWjestniewie|l(a e iminacja takichpatogenóW gingivalisarcz moż|iwy.10 dni' czasiĆ po posjłL.vacjami żprrtnifumibJdJn nJuko!"}. trDnidazolem.'l1ej' będqcej dorvodem oponro. ich ł.qlina 2 razl' clzienniepo 500mg.q. metronidazol omidazol250mg 5 razt dzienlub plzez 7-10 dni. poda\t'anie a co najistotnjejsze. 1 Porphyromanas dość przyfębia' szybkj nawrót infekcji bakteryjnej Il.ińęcia systemó\! tednologiczn!'ch' za pomoca któĄ'ch an1. P lu0-2J0mB(o l2 god. noterapię(skaiing+ rcot pkning) f labiegamichir. zaort'ocorrał uż}-wania obsen.wlLko au.on!' pźe$'oilu pokarmo\Ąego.zaćlek \te $łaściw}m stę.aw. nicząniekoŻyścq stosowan ocenianych a antyb|oty.reakcje nadumżli\Ą'ości. dżakó\r1powstaniakandydozy.owErpj ogólrie b]. łądko\Ą!'Ini.aniusq uablllfenia fe str.r/biot.jątkow-\'ch' s|Wierdzeniu pop. ce an{.m}lra. L]dowodniona ro]abakteńi jako fasadniczegocz]'n. nickonieclnie t-l'lko \! jamie ustncjpacjenta.aniczonego zapaleniamło. Na skutek długiego stoso ania dochodzi do selekcji szczepó ' opom]ch lub .az} curetuilc (n] pŹez 7.ł'4' dri).ków stoso\!€niem anbbioĘ'kól\. poclclziźFło$q pŃfesjona]nai domoltqapli' ]GcjąantJrscpt]. d .kiba]<te.. spimmj.kazują. pr]r"bia'.r\1Jniu iLd. leczna ich komp]cksou1nleczeńrrłączqc mecha.any ant}bioĘ'k.kotem. ńi lecz dostar.jnej.. lub amoksl. takqmetodą]eczcniapżemau'iafa]d.]padkach \r.)l znc ioh erapi ./.1.ym a stosowaniern anvbiotykóW prowadzoneW 15 ostatnich atach Wykaza|y.o^\oju /apa.k możnab1'łob1' aplikortaćbezpośrcclnio kieszonce lv pż]zĘbnei.tdzlenie pzez 1:l dJ'r.dzo czQsto/aostEenie procesu zapa1{ego \\ obĘbie pnJuębia dot]czyjednej.]dina mg co 8 godzin łączniez me. ''.ozplemll C]roż. \Ąltempii opomegona leczenie zapa]enia pv\.bioh. A. antJtliotj'kó\i Z1Ąta.a.negozapale a plż}zębia(da\ĄĄiej og.możnazaaplikować (Iań\'id) lulr qlrofloksac}nę (cipdnol) olloksac}Trę I dd\. dnhfu L.lepuiJ' /. \ po$-t. ialaniaut'o. p. lub doks\.irpr:cr 7 dnj Terapia zapaleń pż]zębia faa$.apJIeniJ p . iżfasad. <|oso\\an'a len pv}zębiasldonilado 5/plokiPgo dn. żcniu do miejsca Zapa1nego rcZcieńczen]ago bcz w cał}moĘanizmie' Zdanicm Konrmana6istnieją prnr ilrl.cll. szcza o szelokim spektum działaniaprowadzi do zaburzeń ekologicznlch fifjologicznej flory bakte.h leczenc nre a€ na jed}nie na ogó]nejanl\. Ponadto' miei*otr' l.biotykólv \\'ich leczeniu' Ponad suletni okrcs ich poparhmr tak. rue\Ątaścil'.: oraz \Vau1lnkiem takiegosposobu leczcniajest uhrj.fy \\ plż.i zębia)sq za]ecane następująccant]óioR'ki: doksJcyklinalub minoe klina 200 nlg pien\szego dńa' następnedni po l00 mg plzez 10dni (wpż!.na1 500000iu 2 rd7. paclku podejżenia o obccność pnez l+27 '. ścina zastoso\t.rnRbiohk(tuoni prz'rJJolcgli\or iami /o. Za iż ba.ur.l.to. 575 tronidazolem lub ornidazolem 250 mg co U godzin (!vczasic ]ubpo posiłku)pvez 7 dni. omidazolem250mg 3.}mi h' na pojawienie się licznych problemó$l częsq'm obja.npEo i r. b'a nra.u) ]ub llindamlcFa (Dalacjn C) 300 mg 2 lub 3 razy dzienniepzez 7 ilni. /pnic pv.c. t.ilina200 mg pienrszego dnia.

\produko\Ąano \' kztałcie br4zo 'o.t|' żcni.ancgo rczĆnltl.lności uhąmanlu po. nie $inloNo. bioĘ.'la. \'{oże qml na odnicrzc ie datki leku' NośnikcmmcLmni" jest glicenrlui olejuse.'l| /śml /.'.m\ I'.7 mg tctrac\']din]i Kaźde z \t.5 mś glukonianu chlorheks].5 mm.'nnIrnln$dn' go pf". b]t poló\tn]$. z lub $.kieszonce pv-uębnej za pomoca skalem' Peńo 226 . niu.drie.\. która jcst \ł'tcn sposób \\ikJ/-njprn do lc. fębó\\ (shalbq + raat plĄniruJ)' sZonki pEvębnej się Słabsze działanie t.lo. l.strz!ławce \!]1nielnrln1i c. \'.Ios]|n\Fl'. któ.łókna są usu. lub \\ ukladach lamino$an$h.o9ólna i miejscowa Farmakoterapia \\ leczeniunieisco$tm stcl.1 i 7 dniu tempii' nie ]eku 7 oclpońednio skonstmo\\.hno'odi'/n.].ski\\an}m \\.l]użonego ]{n\i osiąga rĄaltośćponiżej 0'l peiml.leiem tlrożdżakami' enterokokami i Pse2rdomo7ms'Lie.ióknic o]<reśla na okoio l2.de-Jacob1'8.ióknate sajednorodnc.|ln!' l lJilńcznymi \[nikami zabiegu \łJókien aplikoltan]'ch do kie' usunięcia Zło3ó\{' na7ębnych i opracow'anll korzcni si 0..$'ce'Pofue\laz Listek jest dośćszb'$rry $.mP \' l'ż'. nasJcone 25dl.Iną tatge \\].manifesto$'ał się na\.J.łokicn tetlac!'k]ino\Ąlch i że.l] ]dinicfny efekt że]u ne. nym ulralniania.1'd'.k]in! jest plże\]e]de zapale.. infek(jach kieszonki na okres 10 dni zabezpieczasię l.zony |dnid. \ośnikulcgabiodegadacjipo ol'do 7 dJriach' El]zol aplikte się dtukrotnie \\. bem kontlolol.mosi średnio mct. aru' \'v s!'stemiet'ln obecde poshżono sję umle} pefforouanJth sco$. qjanoakrylano$fm' Po t!'m czasie t.rn\'lo/l ipńl/an\ i 25ożzelx o nanvie tl. gd]żzdaniem chństersson:i i $sp'' climinuje. polimerycznyclr' mikrokapsuł. i ! n $ n / ć \ | o t n \ d | | d ' bia' Lek ten w.stąpić ł. ż ' " l l a ' r L l i n am i . Iitóryjest pocho..lĆL]c Zapalenie plzpębia (Pe7 ' 187 mm \t'lóken tetmcy]. ( )'4śd .trp pozłaląjącena miejsco € ]ionlro]ou'ane Clostarcza.i\. n}'ch nlatrycach kach..c uplc]ra siq do ]u Z meilanidazolu stlrieldza się pż].Jino. do io' łJmg' \{ czasie pozosta\'ania lv kieszonkach scol.loken. prĄzebnej upnlĄfclzan]' Zankowego'Do kiesz.1ón podrtpl1nem lĄrtu dzĘlo Pomimo takich trudBości$'dalsz]m cią$l tntają .kJUlni.nn..Iriu pfez d\a t\godlrie.I U | |!l|\nrollu\/l /.7astoso\lanĆgo1 mz !r tł'go. \! Jego Zdaniem1\'1'5tępujq 10somaści ziomu tempeu[czlego anBbiol]ku u' miejscu dzia_ so$any jĆsl on W postaci0'5%mzLw'oru' jest g. lĆn dopienrLrle8a sh\'ar.d]ny Porlinien b}t przcchot1tlany w ]odó.on]d $ reakcjach oĘanizmu' jest \r postacizolu' l.ii fltiązan}rh z zapaleniami piż}fę.20..i wsp-to oraz Pedi-azzoli $sp. po 250 mg. Wlskazalriemdo miejscorr'ego Zastoso\\aniatetlaq. tiq m|ri.a'ji t!t1e6g poilaniu tetmq..czn]i jak w]nika z badań Stelze. /pl|idmi. niĆ\tilrqŹo..9 Nc' obecnie \\. $ańa (BoP) ' Potró1 do I1oI1bak1eĄ.klinlr 4 razy dzienlie doustme zaŃera ch]orhcksJdynę'JĆst ona anL}.\ż i.ieniem leku rl \\:adr.rzol' ieJ runieszc. 18 micsiącach' Zdaniem zaśAinamo i u'.etyleno!!}m' Śrefurica rrtókiel lr.krr.sp. peletfuje ona w głąb lkanki dziqsło\ęj $lko na głębokość l-20 prn.. $ego puecho{]zi żel.i]żon]d1' jednorcdn}c]r rr1óknach' lv mikroporo\lat}'chbło. e prz}zębia (Per.rm i hunidd/o|u kr\\ pl7] pondo -.i l.l}ko alelgii lub nadrrłaż]ilrości dazolLl żel.co odpowiada dlmtjtL\ chranżĆa) p\tie da\rce 105 mg tctracyklin! stężenieleku w $ Jest to prepamt do miejscouel d/i.lrosl sept] kiem o dziaianiu bakteńobójc7lm \{'stosunku Ęlko 48 ]'!gml' Niestet! badania ostatniclr ]at rry..nej $Tstąpit po Klugc czeniu ZapalĆń plflzębia są $lókna tetrac]'1. $ a o"drniu urlorLnnar"j. Efekt tcmpcut].lTl1iarach 2 x 3 mm' któĄ' uaŃera 2.ku\r le. ni k a u a h i. tru.'\\. do \łielu bakte. la i Florcs.|nr. d}'nic ldeszonłi prązęb.rcztroren tetmc]klinl'w octa.m]'\\an]' pŹez ślinę'..anego uwalniania ant-\'bioĘ.\óN'. monoLiĘ'czn]ch i \r]żłobio' nach polinelo(lch. stęZcnie jej \!' p1lnie kieszonlo w\.ku e \t. 24 rnjesięq\. apii]owana mlejsco\ł'o tkanek $.l] \ \||-n\\i'\ . stężeniu uą.et do sposób w]'kazująq jetlnak małqpopra. kicszonek pEpębnJ. PIf!' ogó| allil.\-.egojest przel.iodo' titb chfonica) ' pomamńcfo\\ego listka o \r. Bluun i Bóe12nie uz}'skalitalve istotncj climnacli }łenLelLa intenned)Ą po zastoso\łaniu 25% żelu \!ane' Da\Ą'ka ant]'biot]ku..\godnic jĆst loka]izo\\ać go \t.n!'ch zmian i dużej flulfilacjj stęZcnia le](u.Icst to po$odem pulsa..ch 1'ę dot]'czącą głębo](ości Najlepiej Pozlan]'rn sposo_ i $Ertości$sk2źnika h$a$ienia podcas /głęlr i]io.iolospgo. a dtugość jest ló\tna 25 mm' Da$. dolo$njkami' po^\daja.Jino\Ąch. llej.kę ant}.

t. p d .ri.skazane podaJńeprfed za. noc}L]in}' i 0'5 g maśd' Preparat runieszczon}' w pia.\peŁiającją ażpo bźeg dfiąsła'Nlicjsce ap]rkacjlpokĄ.cfas do bloko\łania odpł}lu tJ'dzieLini' ropnej z keszolr]{i \lskutĆk pol\iększe..$\o]lujacmniejsze ]ul) więirsze knrarrienia mog4 b1. j p n ud h ki plln trranbieje.15 h J l . biegicm peńodontologiczn]łn ant}. pod.lębn]'ch 1\\'Ęliszq odno\ę prz}. prze{lelde zaPalenieprŹ}fębia..un stoso\a. . I n n .PozNalato na stop[io\c u\!al. sama minoqlk]inę' Badania okud1'i lrsp'lr 11.llia$Ce stanol. stiko\\ej stl7.c7epu stŹ].i. l7e 100-l. plż]'kład Z\\Ężeniem Ze Zasta$ki d\\uddelnej. q d o k n ' i u u b i " : z n u r z n i " u po | 7.ł2.\iśdlpIl ||' nĘ lni. / J g m ż a j ą q m 221 . nia objętościlistkjr W wilgotnrrn środo\\isku kie. bia e(.1rs'rn obszalfe' Podczas1ej|Ć.Farmakoterapia 09ó|nai miejscowa chip unrieszcza się \\' kieszonce na 10 dni. i .{ pa.ieldzono ponadto podczaszg1ębniko\!'ania kiesfonck. cnic' clesto liończy się zgoncm pacjellta. Poladto niektórc chorob!'ogó]noustrojorłeuspo.j[o.zębia' stosowane stan sq ]eś| |qcfnieusuwaniem z złogóW nazębnych i opracowa. jest nunie sję altrt]iot]'ku W ciqgu 7 dlx' '\b] laaplilio.apjj nie obsenĄ\ie się plzebanlień Zębó\\:EfĆkt terapeu.Irotf'chtń\a.\'kllną'Badania lad miejsco(.o\\F. Wszystkie o dzlałaniu |ekr m]ejscowym systemie W przedłUżonego kontloIowanego. .' h Ini.nikI Preparat ułalniajaqi poddziąsłolro żlriu' S}'tuacja taka częstoistnieje u pacjerltólr na doks}q.Ą 7a$'jera nrgAtńge]u' 450 któi}m sce takie o \r'o]n]mpEepł}wieknti jest szczegóhic jest bjo. \ ' . m jesję('1oraz ciemno-pigmcnto$ćIrh ba}Ćeroi. podczasuż]Ą\ania dcnt]st]'cz. \ h | J l j o m . cl reli minoq kliny Aplikator \['konany z rcsorio$aln"qo po\ploptJcnll/.]\ie|d' l.k]inę' sJ.ć mleży na okres 7 dni opatrunkiem bpu Peripac. r. i . i łcczck obda'on\th ruchem i kIęLkóll w Cią8! hfedr bia znacznie łah\iej rozwija się bakteńemia.biotJ.a]nia siq .ós olJ/ ilzi Z. \lErrei cięZ]iiĆ sabiajqc miejsco\tejkolonizac. nicm inoq']diĄ' sq \' toktt' \\ś](alańa: umialko. a [a\\et po szczotko\\Bniu Zębó\Ąl Bakteńemia u lu.ur d id mi.stĘlkujacich zalrartość kie.]a większa ]iczba bakleńi niz u pacjentów z cz!'stą minoc.riadontitis chronica).lcc/eniu rjże1'leldego zapaleniaplz]zę.niP Lor7' 1i /ęl. lep. I o " "a.aling i onlll U\.ę2611' ltana plfez spralln5' ul.no\\ażrrik mg dolis}'c\.jednak do 50 minut i jest niwelo. l . do jam}' ustnej. \\ek'SlrzJ'kan'ka.otn5'rnali lepsze $.$.rera c]lllicnrą doks1. szonki.T". uWaInian]a najbar dziejpoprawiajq przj. L. Septopaclub Coc.\'iiki w stanie plzpębia (Zmniejszenie 8łębokości kcsfonek prz}. Z1o1G1izo\\an!' kieszonce ]istek nrożc b!'ć \' prz}'czynq pżejścio\\ej nadtrażlitości zębórl oraz uczucia ''ucisku'.ią mi]cosfcry' o m/rnla.lól\ ' / " . niemkorzeni zębóW' Zabiegipcriodonto]ogiclne(.lu.ii ant]bioĘ.sienlzia k1óre' na\\'etobe.stcm składasię Z dwóch st'xka.-l topi"n pn\.ou'adzącdo polimĆru' st'!'kar\ka B zarr. nipm 'lu . mjeszasię ralcm i'a\\afiośćma(h t^\:pflrfilakĘ']. r l ki i.ór\.ll Jl h |F' /'cnid I.tó\f z gfup\ Ą'Zyka. w $ać lek do kieszonk. l l o r i u \ J L d . \aliu uźądfcń pu]sacf. laln . cjenló\\' Zapaleniem f dziąseł Zapaledempżvę.{0% chlorhc]i's]'drn!: lże(jł\\skaza.oi.esońo$alny pl]nn} kompoąlt o stru]ihrże podafulena kolonizotanie ba]<terjj p. i L l . tFzny utlż!:muje siq o](o|o2:1miosią( e' Nllikrckapsułkon'an] 2.]{ll. prz}.skafan!u.ji do bakteń \r \t\.ch zastoso. U natoml1sl fmriejslenie liczb]'bak1eńi Z gatunku pa.t U|' ]1o ąlP.katti A i B \Ą. .ku ra. lącarotkanko$ego) stosując nrinocvldinę łącznie nia nici 7 usunięciem zlogó\'i opracow'arrienrkor:eni zębóll.ciś[ienio\Ą]'ch płuka. 1\'poń$nariu do grup} pacjcntińtl u k1óĄ. " 1 mg rninoc! ldiny \hn I\'ke i rsp./o olo\\odo.Pack' Prcparat j€st \\.Jad odpomościow. do szonlri i \\. n1'ch ocz1'szczaiqq'clr pEestźenic międz1zębolre. zębn]'] dochodzi $.an 'l..cpn1rz1nq krótkcl tNałej baktelicmii' Bakleńemię st]'.0 miLrorro\ a' { g i ra"i.któIa stano$i ró\\. . r l a n i r p l d o n . i ztlrc\!ąjamq ust ą.c]' balĆeĘjnegozapalcnia \.\. r]ostoso.N{iej..^by klin]i \{ zetknięciu l pł]nemkieszonld '/ólta\\]. \|t!ą( mjejsceapliliacji ldejen q1'jar1oakĄ1ano$]m' \\ ciągu 24 gotbin po umieszczeniu go w kicszonce ul'. 1 F I i P m i jm o ś a' n | 7 \ i d ' .kol€j.5 }dinę.

iq r td.ał]' pżewód tętniczy Botal]a' ublte]< pżegrodzie mjędz1'komonrtej.0 .na(50minut plued ZabiĆgicndożylnie) _ dorcśli: lrĘ 600 dzicci:20mg/Ę lub ceflzolinlt* (50 minut pzed zabiegiemdomię. r e p r i \ \o p o m \ .domśli: g 1. ki suprestjne' u chol"-ch Z tr]IQf}tą.domślil 8 domięśniot'o cloży]nic 2'0 ]ub .oslomatologicfne (Ą|A) Zaleciło stoso\'.aby zmńejszyć r}Z].lni.dzieci: 50 m8/Ę Ei U osób.kańskic Toważ!sh\o Badań Serca (\}lĄ) jało pienĄ.ki anl''bioB'ku' Gdy zaś zaplanotane jest \Ą'. . h n d a n h h i n h l . kardiomiopatiami przerostou.mi $skazaniami z umiarkorr'arr1m ryzy' pnrfilaktJ.bioR'kol'.ch implantó$l AmĆĄ.09ó|nai miejscowa Farmakoterapia N'la ona na ce]u zapobieżenie ko]onizacji bal(tcrii izrcLluLnsani'I'nl. r e \r'szystkimstomatologom. śniotolub dożrlnie) . .ko .ki antJ.'jzji.dfieci:25 mg/Ę jelrra \\airc i^tI l1ma3aj4r. / J p J ] P n i d\ " ' A | .yrws|aza.dorośli: mg 500 _ dfieci:15mgiĘ f l ostib u(/ulon}ch penicylinę nie na om.er. u którychzap]anowanejest Wykonanie kwa wego zabiegu stomatologicznegorrs pzebyte infekcyjne zapalenie wsierdzra. -er do zastosowaara p.Iro\rTnie \!.ej. nie jako plofilakĘ'ka siandardo\Ąa) dorośli: g 2. na pŹl.rd.n.ki anb. Lnuan p nzrLa nłpłrh' in tel' ii .pro!\adziłopcewodnilr profilaĘ. .]dad nie ]eczonypźclń.ubltek w prlcgroclziemiędz}'lnedsion1<owcj pien\''otnej.acecho'oby\e|(" sq bezwzg|ęd.ch czasic' fa]eĆana 4.ki plzed dziado stoso\r-ania ant]'biot]'ko\Ąej zabicgamiw. b \\'zględn]'. ]eczonych chemioterapeutjkami' pr4.kład w następst\t'ie chorob]r reumar-v+cznei.u których dorrstnepodanieantyjest niemożliwe biotyku Ampic]lina(30minut pned zabicgicm) . I p Ą i l l .ch u ga takej terapji' Zminima1izo$'aniĆ' a na$ct Zredu. Fa|ota.\konanic kilkrr zabie. chirurgiczne naczyniowezespo|ena omija]ące' k i e l n \ t I c | | o \ l . 8 o .owel u osób. ] L U i J \ | p l d l n t r d i l ' ' d \ k J J o Ą ' / nabJt}rnj dysfunkcjami zastawck. 228 q 'pu nosować osóbf nadwraż|wośc Waesnego penicy. mogąq'chzaź}ć anMioĘI\:u doustnie I(indan}'c}.przelożenie Wie|kich protezy wadyrastawkowe i zastawek. falecićw]'konanieich pod łączne oslonąj cdnorazo$'ejda\Ą..na pŻykład tetra|ogia pnrtętniczych. l n i a a l .\'łańskieTo$a.\. któĄ !t ] 997 r' zostałpoddany ostal.]bl no||aLllo' u pur go plofilakĘ. wl]radńęciem płatka zasta$ki dwldzie]nej Zc pżcpł}.linę' u na " Nlewo|no Amokst'Clli]ina (1 godzina pżed Zabiegiemdoust.ma' nJ.0 .\'mi. gów rozlożon]. lo\5.o1ally(i antyooty. niej r. \ . na Pz]. sinjcze WadyWrodzone selca. Ęvlotempji profila|tuDej.n' jalnr' h IrnsilJdnpoop.g.m olaz do pół ioku po splenekomii.jmująClrni le. wsKĄZĄNE 'Ą]0YBIoTYKI I sPosÓB DAI'[1oI\'ANLĄ U DoRosŁYcH I DZIECI IcH Według Amerykańskiego TowazystwaBadań serca .1 n'ołujaqłni bakedemię sq pacjencjz| iększością \łIrdzon}'chWadseKa. \i pacjenta' Pacjent o8óL e Z. Ponadto po zabie' gach pżeszczepó\r kościlub 1ĘIo!\'adzeniem mcta.a.o*' L]użl ' lub Lrrie "0 E U osób uczulonychna penicylinę (1 pluedfabiegicmdoustnie) Ii1indam}'Ć}na godzina domśli: mg 600 .dzieci: m9Ę 20 (l pted zabieStem Cefalokstna* godrina doustnic) Cefadrolisl l" dolośli20 g dzicci:50 mg/Ę (1 pved zabiegiem .biotj.kowej' istnieie potĘejeśli ba rr1'konania kiiku zabiegó\Ą..(l/iP(i' mpĘ L]nmi". I P n o . (€ A}lĄ W 1997r' uslaliłonajno$śZqrsję antybio. a'Ąmel. r o ń . chorobą nerel! neutropeniq' lozsiaĄIm tocznicm rumienio$aĘ.. ' d.łz!1l'om}'c}na godzina dolrstnie) Klall'tronlcl na . p o n r l a n i a r . u pacjentów z chon]bą no$'oh\'orc\\ą. ipntó\{'z podostĄłnbal1eĄin]m zapalenien$sierdfia (endocdrditis).\ł'ern \ł'stecznJłn knti lub zgrrrblcnrem płatkó\\' Zasta$'ki.Iniowa jest w plfen\a między Zabicgami.aŚlepJ.sze w. jej źyst!l.

q'tó\r T Leczenie łtn prepamtcm oparte jest na proccsu doj.1g i mianku ordz k\'as saliq'lo$-yi mcntol.skujc podsta!r-\' naukowc.l'ltąjq de. 1 st\\ietlza się ilościo$e i/lub czJ.ant]'kon. paratówl lckót\. 1-Ę immunnlogi.lno n ' żaLl].yh s]dadni.. u osób po 16roku żJcia' .'atlanie h ']c|ekcinmo.Farmakoterapia ogó|nai miejscowa nie. PTT rvrr u szalniJ rui. po niu zapalelia . fałożcnill. non 7plblol.sta\'anie leukotoks].epa.Ł.jako leczenie przj'(Zy.ibiąsło' Podobniejak Hlpocagel.v' lecze.opńcz PTT także\ł]. Polfa Zapaleń prz!'lębia! rjrepamt ten jest w dal.\.vać miejscou'o.Iriąscł mechanotempii (sk17lt74] + post !.rażajqcego unacz. ków osoczaz obiegukl\Ąi do uszkodzonF h tkanek' w sltuacjach nadmiatu ich funkcji.Ilież od około 6 dnia C}'klu |t' R( gą mieć takze nie]Ćórc ilrne peńodontopatośen|\l u kobiet miesiączkujqc}ch. nomalizo$'aniu stosunlQ ilościowego subpopu. ullmagają ponadto działanie komórck fagoq'tal. prZyśpiesza.i polisaclErydI pept]'dyaminok\Ąasji HolJnolly gmsic] znalazl! zastoso. nie pŹez 6 miesięqi T ry popu]acji]imfoc!'tó\ł od 1983r'' kied}'podję1o pien.kr ęć można po\tóż}ć p() l.oby oral utrlld[ia ekspannck. Umozlińa to. mt możnastoso}aćtakżer{ postacitab]etekTh}''In.ałle: tabletkadzien. \Ą.n]łn' istotną rolę odgi. uldadimmunologiczny na na: pramaLing [ąctof)' móIek biał!'ch (Le1IkacatDsi. w pEebiegu któĄ(h oraz sole minefa]ne' l]a1. tów T i pou ostałe elementykomórkowc układu n$h j po\. . ń\. Zel za$iemiąc\.lrrierając preparat 1'.Icgo Wpłyn.vasy ltalnie \r leczeniu cholób.taścin'. ńę 20 \t'stn]. lub póŹniej. . nazębn}ch i polelo\taniu korzeni zębó\t moŻna stoso\. kórĄ' rrmunomodl uiąc\'ch .ciąg kasztanorvca nagietkaora7lŚlas sa. czJ. pwemianę fi bryllogenu \' fibt]. chemotakl. i ogó]n\m mechanizmom oblorrn}m za tabletki ltń ir}ne fomy podania).rs. p.s korą'stn]m oddzia!^'. dla Zape$nie a ciągłości żc Ee\Ąania limfoqtó\r T hormon!' grasiq' należy po' da\\'ać minimun pżez 20 kolejn]'ch dd' L kobiet miesiączkujaqcl1 podaje się picń\s7ą iniekcję do po mięśnio\ąw ampułkachź 10 mg bezpośrechio Zakończoncjniesiączce' tj' okoio 6 dnia c! Idu.rnc głó\Ą.ł.at1nv tkanko. bodźcow}'chi prepa.miastc.ipra .nym na uszkodzonynabło' plżestżenianiu się cho.koterapia.k lo orguni.. Nalezydo irnmunomodulatolórvpocho.lśĄ'as]' humino\te i humatomc]ano*e.1 dniach nowc zl. oIaZ blokuie \ówczas uldad chłonn}'i zapobiega roz.łoso\\a. u i ]ic]lo}. zmniejszeniu ekspił]sjiant]'genówZgodności tkanko$ej lla komóIki prezentujace anBgen}' Ę(h ułah\ia pEechodzenie białko\\.[.Izenia naturahego' polega u]1ch $:1t!łażaja czlnnik z$'iększający liczbę ko. W zapaleniach plzjzębia tjpu a8les$\]1e8o! poza nJłn zaawalso$aniem zmian w pżlfębiu' Plepa.nnościolteniedobo. jm.ar. (plasfu].t) ial .urldnip h nd Pnecirqlskazaniem do stoso$ania TFX jest anich po\Ąieźchni Feceptolóu.fulwok.l !pnA.TFX należy stoso\Ą!ć l(ófi] oslabiają funkcje obmnne $anu1oc.tów CD4 do CDB. sz]'m ciagu polecany w leczeniu tej grup]' cholób ja. kort'vkosteńdoterapia.D]i' któm popŹez munologrznegoj zwiększanie pżepuszczalnościnaczvń !t.tów olro.I/. ko jmmunonodu]atol pod$]"ższając]' liczbę linrfo. bbiot}. nic /nPĄo\\ ph \' na poll.]9 \\\' iats fo'rrzasi. mu gla\.nie oligo.at $'spomagajQc! ]cn miejsco$o \. in.].n FLhn.iąc sposób proces gojenia' w ten jest sję drobloustlojó\r z ogniska zapa]nego ota(Za.aniu popu]ację na linrfocj. krócej niż 20 dni. po ulrolnieniu się tlombokinaz]'. .rurrriurki bl' l. P\l\ m.\czn!'ch.nę' Siatka fibĄny lacji limfoq. Biogeme st-mlulatory jako sldadniki organopie. po usunięciu złogó\. se. zależności stopniaciężkości w od się doboru odpomościow€gow]. na Prepamt produl<o\r'anl' w postaci 5.1'rhnlrcji miejscoll1.rrr' jak Pu1lńcenic fu cepcia doustna lub homona]na tempia zastępcza pomocą le.0 mg tające zdlowe tkanki']6'l''l8.\l Jako tcrapia uzupehiająca.Irnikiem bak1eł. Ul'ocal (strathmann) tży razy dzicnnic po 1. $p\Ą\em legenelaq.szq plóbę ]eczenia ejdlaktcm grasic"\' TFx.nrurlrlonrr.

Klrru'iF mo/nJ I'o\ lcir'la !o kim spektrun działaliapr7ecivbakteńom€T am.phid .legająca So]coseĄ.ciągiem z knr.pckty o$o-karbo.1' mie.m pob1cfanlc tkanek mickkich jam!' ustnej'2lcł orheksi'djnq głó$ne rv 1e..i r r r L ir l ] u l r a n r : r l * l l ' l r . .m Ą' uzyskane z ]iścialoesu. ponie\taż posiada dziąsła.. prxlśluzórvkolryclr. jamy uslnejdwa płukanie bujesię'Jcdnominutowe gLuko. po 2gB godzin} po podaniu preparatu moze dojść iu odkladaniasię p\.. h .karĄkq do tempelatury na]eży . szczęk olaz zębórr. pojawia się zaczerwienienie' Nielriedy n. niszczące 'stkie \łsz c/. gorszego samopo.k.i g l l ' a l ' l .lqczńĆ 10wslżJ. nrrglczn}'chna prz1'zębirr.tki po pEJ.'upplnipni" \Ą. polidokJnol iu]:i.\ł miejscu pEejściabłon]'śluzo$ej an\sept}c7n]m \ł stosunkudo płJ. ona do podĘższcnia cicpioN ciała. l p .\: zcloJrrość są. (ranoi \.i cie]ątcharakteĄfuje się \tilgotnej błon} ślltu o$ęj jany ustnej. i ektór'\Tn$'inlsom' DziałanicplżecirvbakteĄjne " jest z uszkodzeniem błon". do ciała ]ub mies7a sję w stżxkatte z małą ilością baktenj'Glukol an ch1or]rcksyd}.\P jest 5% bezbiał.bom \ . plżl\ł'ej' pro]ifcracjęlrakterii' nie ]c\!c. bakte i plzj1egajqq.ic slm. n o -i p 1 7 i . Działa nazębnejokazala 5ię C] orheksYd}na irpr"n{ rutd' nd lLdnL nf.Farmakoterapia 09ó|nai miejscowa \ADlluL $lvciqg z zarodkotJ-clrtkanĆk c ncj' Prepalat ten. r y " e n | \ a m i p ł n ' i U | ż \ T U i ' ' ' r d .rrt.\.tki bakteilnej naddziąsło$ej. nięć' pży ró\moczesn]m podal"aniur'..pnonAJob]nn\i't|/n\'i BIOST\I'IINn Zębólj pmte4 \\''\'pełnień' Za\1era bidogiczne sB-rnulatopMeci\Ęapalnie anĘsepĘ'hem \! zlr.90% Iedukcję Pasta pu].r' l'. n . do i. 230 .chdo polienchni zębóll lub plast}czn!''m i gojąci''m.dodatnim' gram. a .jnc oraz prcdukt]'' ikanki mańticlcj 21) z:Llż}'ć tabletek(5 m.bkego rurikania ł miękkiego zlo. h m i n to g v p r . gąbkę ZelaLyno\\o. .j i hamo\Ą"dć usu\Ji b.lsięk.stlz]. nian c]r]orheks}'d!.je się teifljnej' \\5órane z\'. 500 nrch' \a kuracjęDależ]'' Antyseptykistosowanemieiscowo ł' z-vdziennje po 2 tab]eiki)lub 20 r'. rj.2% SOLCOSERI. l. u r a ' i ' .l D.nio.rn rr1. po\lppo\\. nic*\n.ADHESI\T PASTE 10 razydzienDie powoduje 85.cj.rcl.oru pnrkain} Rar(lzo ifadko \Ą' mieiscu lekórvpreci\'bakteĄ. n drugi J/ i"n. dni rraprre.Ęgodnio!rcj przcńuc' !V cclu lmniejszcnia bo. d/ięki fdoLrościpv]'1egania do psórr.n1.deńt !'\' . lub domięśniorrlclr podskóI. clcniu Zapa]eń t du dziąseli plz]uębia po zabiegachchi. u paci entów' upoś]edzonrh .!li substancje \{ożli\\ejest lcczcnie skoja'one: co drugi dzieir Anq. p n \ a 'l . dlożdżakom.i Cieląt o dzialaniu kerato.P. 5. ulah\'iając}.laLol. lub ks\met]locelulo7o\łą t'rsokiej zdohrości absorp.r. Bi stqpachd\!udrio\Ę(h.n]''bak1e.'jeczorem) ml 0.czepianiusię bakterii.l' Z\riąuane komórkorlej ampulkę Z ItZtWoIem i siź!.stżyknięcia n!'clrmiejscowo. Nąjbardziejs]rutcczn}.lu/osko\iLh luLJ Joln. zębóui do ]<tórych adsortu\no\\ego.l.ieżchni błonyślufo$.ujemn].jĘch'stoso\'-a.\. . Lr i IraLlor'rn" irko lt.ny giej 8eneracji 1% roztrl./rir^ staneja ko środki Chcnricznej]<ontroli mi-||||' lĄ'tki bak. jako mięk]d opailunek (na plz!'. i tńclosan' CHLORHEKSITY\A Prcparal r gmpy o srcro' nr.\/cLia. skuteczny(hzaró$'no\r zmniejsza.urlr.11!' kolr1.wot'ornil. i Zapobiegać cŁĘseł }'policzeŁ kolejno!t'sfczęce żuch$.\ł'egetal\\ne jciina ampułka postacle pepardtu \:]duril w dlobnoustmjón'l w}n u te. go dochodzido zmniejszeniaich ilości'są wlkoż}''.rr L. jamic uslncj \'adu-ri]wstĄ'kll.l.S].al.I-ru.rr\ dripnnippo2lJblelki-ld. $z.czaniu p]-\'tki o ist]' pońnna b!ć podawana mzem Ze śIodkarni!\]a.bl.iąZliichemicfnc o dziaianiu ńe 60tabletek'\\ po!\'iirnl: rr' przcdsionlot. nna h nrr n u .sęo6'11' . toks}.l 1 7k i r r n i r L i u .l ntl<nię'' tiq po'l. L l ż r n a i n |0 l.rniJ u€t do 7 B goclzin u$al ajac slę z gladkich po.wpeńodonto. działaniem zbliżonm do niesr'oistej szczepionki logii może służyć jest \Ą postacitabletek klad po przcslczepach dziąsłalub tkanki lączncj)' Produkon'any bodŹco$ej' po oraz p\nu amputkortanego 2 nrl do w'stE]'knięć jedrrocześnjepochłaniająci' \!. dtrdlpli. jak i stanufapa]ncgo głąb czucia i bóló}' 8lo\ł. pżcbicgu HlV oraz czulajqco oraz rv o fizy(Znje Um]sło\{o.DENT.knięć od. t]enu pżez zmienione Chclroboro tkanki' Zańera należ]' uż]$aćkrótko (2-5 tJ'godDie)' poIlćdlo|.

nq po iąseł 25-55% przeplukaniu w omz stan zapaląydu jamy ustnej 10 12nrl pblu w ciągu3(}s0 sekund' furnepreparaty o dfiałaniuznacznie mnicj anty. piaskotania' cq pżys\l'ajaniu plfez bakterie podstawowych dla w nich aminok. Błona policzkórv i dziasla są miejscami retenq. niccznJ. komóIki. ch|olhekydyny dziascłnie po\ł'odujac t-\'m dfiała]qcychbazie na Do preparatów Peridex.ogó|nai miejscowa Farmakoterapia obecnie lr ńetu przyradkach płułankichlorhe.'Iniilla triclosanu. Perio) i p.ch\\ jamie ustnej.03% KP\Ą4]trd'Ą) oraz pas$ tńc]osanu + 0. w .n|' Peńo. ks-vd1nieunikali płuka a jam!' ustnej wodq' Ko.cepaĆol.n jest poin|ormo\taniepacjenta. Alekydyna. podobniejak krcsie akt]Ąmości u$aklianie się chlorhckyĄna' Jego długotń{ałe jamic usLnej zape$niakopolimerpoli$yrylome. o $ .\mi\Ą .Pozbawionyjesttakżedziatń oraz sodyi.uteczności stosun]<u flory bakteryjnej pł}tki' gdjżbardzo szybko po przepłu.5% N[Ą) redukuje odk]ladanie naddziqsłowejpt]tki stan zapaIly baktcryjnej w około207ą zml].Uad prepdrdto\\ pi"|egna.toplazmatycŻna 1. ślrrzowa n]. Tńclosan łchodząc w sldad ptukanki Acti'brush (0. nie zastępuje nie jamy ustnej chlorhcksyd].t. '/ ' ' I l ..o]1 Redukuje ńtkę bakter1.eparatów Ioślinnrh opartych na dfialaniu san.Plzebanlienia tc możnausrmąć pomo. czych powodujedezolganizacjebłonyc]'toplazma. jęz]'kai \t]pełnień cz}rrićsię do przebanvicńzębów] .s \ j ą | p L . Aby uzJ. pacjent mienionymi prepalatami co 2-5 godziny Z tegoteż jeĄnie jako po$odu płukanld tc mogą służ!'ć jamy ustnej.iejsLa pży roz\łojuani mikro.5ęp6.lku ich stężenia' ńwną cb]orheksydy. sq $ bie8! operac]łnego.lo ko\łanystopień sk.Głó\rn}mmiejscem dzia:lania bakte.l ona ora/ u/utalni.tni płukankami dochodzi do spa. orhexamed Paroplak. Prcparat fenolo\ryo szerokim zapveci\ńakteĄ.n4 \ ."''. za ne wino).npnrlphr/n\. pacjentów spoż!Ą\ajqq.22 odwailniacze .vch(Scope. sepBcfnym w stosunku do bakteń zawaĄCh w płltce baktcrj:jnej należądo czwaftolzędo\łych związkó\{amonio$.ch dużeilości najczęściej u produktów za\'. ni 8Uinary Ą iod.szoEędoh]'ch Zwialków fenololr5ch o działaniu arrq.arrl'trrkazuiaumiar.ip PoiJ!\iai. Ch ubocznfh.Wasó4zaś stężeniachbakeńobój. Niektóny pacjcnci mog4 takżeodczuwaćprzĆj.25% tidosanu i 2%PKv? do zębówPeńodenti (0. Jest tjrznej baktelii i lł]. na|ezq: n}.wanie olheksyd}'nymożepluy. W stężeniubakteliostaB/czĄm przeciMdała do Podobniejak Tńclosan na]eży picft.nej.'ciekzawaltości preparatcm kompatybilnJ'mz substancjamiwcho_ Llo d/ą. kaniu jamy ustnej Ę. I d n o s i I n i F j * F / c .h. * lntn labuvenia 'mdl. l n i d / ę D o \ ' .out. któĄ.ierających taninę (herbata'czefwo.żepluka. w Z t-l']o\Ąy kwasem maleino\Ą}m(KP\'n{/N'Ą. . powinien płukać nie.skaćskutecfność jamę ustną lrlzej wy. tego prepalatu jest błonaq. ku chiurgicznego (napżykładpo zabie8ukirctazu)' cl Doustne stoso.U L'o|P8ti\\o' |ę |nU'na Znacznie zmniejszń informując pacjentóW aby po płukanie pneprowadza]i jedzeniui po chlorhc. organizmów chorobot$ólczych' ani oportunistyc7' co|odent' P|ak. Cor. ks!'Ąno\Ąe sąpolecaoezamiastzaldadaniaopahun.m niepożądanc ma' nipu]acje szczotecZĘ. iamr ii ustnej.

jc. Jln dnio 2. tj n.I. |lpd.r))dot h.Łl lęb} (śl.r.. pż]'Cf}'In /'|\ l5. a jn \ t \ k u .apahll prn r.hniq.rmuJd' stki denĘ'st]'cfne' J \! 8Ępie kont../ n.t. 156 pacjentót' .'FLó\ |lU o l. ia.' J n l]rol.Ón i LnJhŃ \\.tgi rn luL . n k.rofil.{.l \Ą lg73 r N}man i $'sp' (c]t' 2) str'ljerdzili.ruJ |'e'iollonIo|Uqj' /n.?n]cnpo leczeniu periodontologicznl./Lbia frz".i.t .18'1 Roiafafypodtrzymującej]ecze|iu W choróbprzyzęo|a . przrzqLia' oJ'unes1.' \. \h. rr u mlesrqcl \ł'' celu kontn]li hrgiclr]'i poeprol.nt.bia |an oo. u . Iqczlxe Da Zabiegachlcczniczrh w fazie akt]Mej te.'\'i.tiondLr\i /dllicśo\ h p'oti]. uorlu./ne. . Ó . horob tr.Zbigniew Jańczuk Wprowadzenie Fazalodttzymuiąca w|eczeniu przyze[ia Gnoroo zakres program podtrzymujqcej i fazy Wspó|praca pacjenta Trudnościrealizacji podtrzymujqcej W fazy : \Ą h. trj miesiące.r-lrr' .jÓb*n'J.)'l.'eo |. i^nlo$lp..rnrn I.czepu. r l 7 \ m u l .r\|-F/ł pmgramu poll.sp. Llotr.ruu co 4.' /. Łenr zęDolr: po$odujq nieodwTacalneuszkoclzenie poll..\l'żr Io\ J nd niA.' noLJI rnUiq./.l\\ h collni. \rb"na i nsp u .\ m |p'/enlPm p-riÓ.olnp u \\). Ł2 ne3o postępo1Ąaniaprofilakh(Zflego po a]o$n].lul-t.clt 2)_ bac \F|'.l. /n\ |n' \'.\. 8u l2'q t|' di R9Ó.In 1\. co d$ur}./"reś m4oLJru' yD(rod l. .llkie higieni.\ei'$'clągrr s.upa.lPj b. ao\odo\\'/e |l( /-|LP óorol.Jkh' /n\.o]nej natomlast \ lo.t.FI utr4manra jego $]'iikórv 1. i.|ni'iP j||/.:|J.Ie(lnakże . |^nlo$pol]Ll"\'Jn!. h a.Jl. sTa|!pIz)2ębi.i5 p.ierzchrri zębórr' i ich nad\rTaż.. h. / .e. srondUt\ln /Jb|Fg''m hiśiFn:( m zalr:vmuIrpo.ipnl/ili u r-.2'5 inte8Elną Jest cf ęsoq o/l'r \|o\||n].ro.l|'i. Faza ynr!iqcei (odzrenne dzialjnra enta oaazUantes i $.|.(74%) poddanrcb b o ieczel1ill chiruĘiczncmu. B o \ \ \ | d l . $' ciąg! dtóch po\ltoŹone leczenie chirulgiczne' lat' a r]o Wjz}tach kontro]n!'ch co sześć n]iesięq' nie obse$'ołano utrat]..letńej m obsenĄ'acji pacjentór\l\-l]. . ciąoL!._. nip u|ru'i|o/Pbo\\ tr'l|o lr. nirurgir t /n\ z m. 'i5'dŁT.JJniĄln Lon|n)ltYmi udnou.ea]izo\En] plfez sz\\e. godnlołe Zabicgi Ęprr profesjonalrrcgo ocą.m lF./"n|d R \ ' l ..$oir Nawrót postep zapa|€ n ia.zębó\Ą') ' Pm$ie w'sfysq pacjenci bJll '!z]. nraZęból! Z!\. nu{\i."rlninl . fe cC) wiill] do konfuo]i co .L)|j r.zr \ \ \ t { a h i / .F.l{r. J l d a ż q .drali co roku .l1i"1i#'lif Tł. prn.Jrlepu' .o\^o n|P\^'e|LJ uIrale..n\. .Jtr.vaclzenia l/\\Lorak'\il|'j|d/iP|c. W denrukcji aĄ utlaĘ'!ż}'czepu' Pmgram profilakt\'kl u tl(n pacJeDtów b]l .6.|onIo|o!-.'J' ' ba.li{ość podtrzymuiaca B|ak podtrz fazy (Berktein .ff l.'t'cń..pr7.rkE( /UiżymUjąG sęnab Paoa n\m ||r.iifl ęd!rył' Ryc.\\{.?.-n!J1 P]n'.v"]de ze ska]ingiemi polelollanjem ko.znnr.h z !n. C]entó\' śo 0l7d stmcjło 1v l]m cfasie fl. { F .9% z nich musiało mieć w t]'m okresie stęp cholob]' pŹEębia u pacjentól.Lim.'p rozlĄój pńchnic! i postępW utlŹcie p|4.ot. .1| b. Jdpii ko|.l| 'U 2-J mi' .s2ęzą. trezprogramuprcfilaktKznego 17' st$. j ^ .

s |r-L'r-<r l"' . Po fbadaniu pacjenta po\''irrna lastqp]ć lozmo\\'a l ni na temat \miku badania. 'l r d l i '/ n F g o o / \ .a..06% o|heklydtyiy ch Zno9en nadwraż zębiny e Woś.. kowlch informacji i instrukcji. proponotŹja też w 198(j r pro$am \t.Ifi ptu repalrych gospodarza (Iabela l8.ovra a. któIe \:i'konlrjc albo lekarz stomatolog.!maga około..r podlv\ n r't... . i Program takiej \iz!'. prridn' J r n inJnr i.tren el! i zapobjecjcj naw.\'.\ lab\' \ie.. lrolnlrh do: utrz}'mania hĘien} uzębienia. \\.. albo dobrzc r. t a . pżepfo$a.06"1" M etr. 7 el. podczasfazy wił! kontro]ne] Ryc'.l.to_.l).tki a bakteryjnei e hig uzęben a) futrfyrnan eny a okresowe aian antybakterylne dz skainsi polerowanle korzeni podczas okleśonych zębóW w zlt kontro nych Pro{€ s ]onaIne rcztworcm rygac]e chorheksydyny podczas 0.] R"a|jzl'j l |"lu . ' ukie nko\. \Ioże to Zapetnić utrz!'manic ldrowego pl7}zę. działańant}baklcĄln\'ch dążeua do 7miany nickoż} stnych oilpotie.b"9rpo..opoz]'cji Ratejts(haka'5 Rozpocz}na się bada.redukuja( $pł}1!C7!'nn1.i. Drc'r^"pd e " .ie wodn.'yszkolona higienistka. Synernaiyaneeg hg eniczne za b uzębien hi9 mjędZyzębo\\'a a z eną codz enne iryga. gospodarza2' aby obia$'\'cholob!' sję nic odno\riłJi popEez pańnĆ$hto działail pacjenta i olotso' nych \\izlt plofesjonalnlch.|u ip'l nnż.-Jb' I'rla.W chorobprzyzębia Fazapodtrzymująca Ieczeniu 7 RohND I BadanPlbru Gló\. 'eni lębó\\.1qp.rlrna I'n.'npv' z olileso\l! kontakt r pacjentem.1' Zapobie8anie reinfelicjom i no\\. e\\entualnie asystentka. :f' gi międz!' czł'nnikanripatogcnnyn i odpo\Ąiedzią !. dniego lr rĆaLizacjifaz!' lltlz]mująCej.n]łn celem tcj faz}'jestutE]manie ró\rro$.l8'2schernaiprogramu 25 kórv ry'z1ka. nicznFh i p|/ekazanicm mu odpo\iednich clodat.alĘ \! d'ałaniach pacjenta i \\i4t kon.o\adzona faza poiltn1łrująca ]ecZenia możĆ!! więk.1.ta rymu tkanek 234 .entualnąrĆmot]}acj4 pacjenta do dalszych Zabiegó\\'higie. bia Z opsna]na funkc]ążuciaj estetJką u/ębjenia' niern stanu pżY7ębiai higicn!'jam} ustnej.padkór'.iz!t ](ontrol. Kontropł. o ile istniclc taka r i ' I n .10 minut' Niezbędnyjest ńęc Lltlział dobEe plf]goto\tancgo pĆrsonelu śrc. bailania ]iontlolIe stanu prŹ}Zębia kontro]e mcdraniczną i chemiczna p|tki nazęb[ej.\m irrfe]śom kiĆsZonek' rpril.. skulcclnie zatlf]mać ]ub z$ol.r Odpo$iedlio p. pr4.rotom. .5 \\iil]ta konLo]na podczas faz!' podtiz'\nuiące] Ame4liańska Aładcmia Pedodontologicznaza. szości GńPn]! 4 Jsutn e pllki oaiE|y]ne] nić postqp chorobyi akh'$rla destrukĆjęprz}Zębia na&orlqo' nd! ę]a[yollyp. zębót: $łacznie ze skalingicm i poleroiralriem ko. po\\inna tn\"ć 50_60 minllt Pońnn] onc ZaF'ilustruje R](' 18'2 bqdqca pełnq mod}'fikacją nJ'chpodczasfaz!'podhf]mujacej'8 pl. / r/ J n i J Pnelr " "'lr.na^ " "pod'.icraćbadanie kliniczne i mdiolo8j(7ne. okr€ s owe 0.

-LJUI. $skaŹnik tcn jest wlaśnie opaĄ' na o]rjawic kn\'a.ięc: u .Vprz] ' g|ębokości pęFębnych. r T i ' pE]zębia nie jest łah!a: w.\ pUJ||7\ o. musząb]t $.tk higieny Częstość badania leltgeno\Ąskiego za]cf!' $' pe\\.\'kony\\'anc e\€ czqścjcj co tj-l2 miesię.lLic' ne i e$entualne lecznicrc. mu doilatkor. rentgeno\\ś]de star.].ać o nę iamy ustnej'udzielając w mzie potrZcb! \''ie a na zgłębniko$anie.Fazapodtrzymująca |eczeniu W chorób przyzębia dzenie odpowiednich Zabicgó$' profilak1. o ' F | | .i pl ls id|or'a ' n. r\otnościzębó\ll w cclu llc7esnej diągnostyh Zmran endo-perio-9 u\ldl.skaźni]ii.chgłębo]dchub'\tlió\ kostn(h hlb o postępiezapalcniaprŹ]-lębia $'pozo' podczasWizytkontro]nych sta(ion]'ch kieszolkach prr1zębnych' W oceniestanuprz}"ębia stosowane badaniaz: są jamyustne] (Wskaźnik baldery]nej). Najbardzicj /alecanun i pżydatn]n \!' pmk|!'ce jcst l'.hi.sliaźnik API (pafufRofdział8 . jeś]i t|.iestbadaniez}.\Pl oral kń\a\tienie na Zg'łębniko $anie \\iDny b] ć \Ę'kon}l'. \.kon]$Eć co 3'4 lata' a]e stopnra stanufapalnego.p 1". f o r o \ \ n ...czn].npj. l ' J / | | iż . p!.rp"l'nia. a .\.) nie jcst pot'ebr\. .l ch infonnacii i instrukcji..\ ^onr I nrln\. sła2.larniL r.h /d1.czepu w przłpadku Zaa$'ansou'an1'ch zapaleń Podczas$iz.szystkim zabiegach cZęść komunikacji pacjcnlcmna tematskutecznG chirurgiczn!'ch..lzia.l mująl. \ / L b .lub n. i.ic.cgnln. l a n n r . rowka ub kieszonek padku pEe\\']ekłcgo zapalelria pr4zębia badanie pozromupŻycfepu.r'rnagaona duzej doliład.do rowkadziąsło odpo\liedniątroskę o nie' wegow metodrie Basa. niŹ nl ch zmian w pflrgmmie.\h Lonlro. podc7as laz}' podhz]mującej' n!.$i\kaźnik. l ' u1izu' IJ.c7x \\\ \r}. edrż pacjentado dalszejdbalości higie. z i i : d o N l h ' . a 579/Ó pĘeplol. Badanie Nchomości zębów podcfas ńĄ1] kontlolDej dostarcza istotnych inlomacji na plz1. r d l i '.adzićodpotieclnic Zabiegiprofi]akłcz.p o / i o m U Jp prZ}. nlrn sfupniu od postaci zapa]cnia pI] zębia. .n d ' .ch Badanie poziomu przlrzepu podczas$'izlt kontlol(wradc potżeb]'ile(/r1iczYch) bar'cbo po omz istotn4 ĄcL \.obrębie niektórlch Zęból: Za]ecajqc pacjentoti Ryc'18'3 PEloźene szczotkpod kątem 45. kMawien]ana zg|ębnikowanie. prakl]ków wl']<onujctc pomiar]' u' badaniu rĄstęp spra$''dzić occnić skutecność i gicnic/n]ch.r najbardziej zdeq'dorranym obja$em fdrotego dzią. umo\\ł.tl'kontm]nĆjpo$'illno slę \. \\i pEebiegu zaa\\anso$anych zapaleń prz1zębia Z dużą utrata tkanki kostnej'istotne. gd]' pofosta$ia się kicszonki \ł.ldacl o postępie gojcnia się opero\\.iomupfl}'/' l|u |rA i struo("dniemgo odnośnie ntuahic propoDo\\a.ane podczas każdej\!il\' tl kontrolnej' Sa to najczt sze \'. lpnnin nJrlppn' \i. 235 .. o'PniJ L]1\J\icniP na z:lpLn:|'ur. ocena klwawienia na zgłębniko. .j' Badanie głębokości kieszonek przpębnyĆh podczas $ i./onck po.a orul ln..m. ś .?n].ProfilakĘka domora"). Ó \ \ ł l ' d l ' i e ! Ó \ \ l i r i " [ ( / | | \ | .. . r n !t]nikó!r z ostah egobaclania' nościpomiaru' Autoż!'ci u$aźają że Ę']](o62% jego zabicgó\'.lvaniejest ]rard/iej $Taż]it]m wskaźnikiern niż objarr zacuenvienenra . iu d /c niechifurgiczn}'m.s7clegóhrieregeneraqjnyclr' Bada. / l ' n i 1 ..Ul i kie. l J . ni. \l prz]padku postacia€ x esjm]'ch co ]-2 ]ata'2 ruchorrośc zębóW.la. \!'skaźnikdziąslolT (G'I. k|óre da..'.aric ri.o\.skazanej est pżecle\r. ' \ ' \ ' ' L I n r l \d u | ' ' t 7 \\f\ .

jo flr.. jest metodaBassa (Ryc'1B-3). t'.obvękórv Wibracjete oĄyają bakteńe z polvierzchrri przemian}' zębaaż i lvzmożenie mateńi Paltnelshvo w działaniachprofilaktyon].eryjne] w !Ą}. dokła. Ryc18. metodąĘczną Jest ona mniej skuteczna Jeśli wana \Ą'masażudziąseł' t hofui o <7c7o|ki PleIłryon.y 236 .5 Działani€ Wibracji akuslycznych ne|ektrycznej Wlóki€ sfczotk dźwiękowej WpŻestr. \'IEToDĄ BASS]I Utź}manie higieny doulowej sane w Rozdziale B. a _ $yika z akustycznychwibmcji ł'lókien szczotki..trlts. dzialn]Ąniza destnrkcjetkanek pr4uębia' ZasadyutE]mania hĘieny uzębieniazostały opi.lókien szcfotki' do Według niektór]. y d .1 ze. pacjentaolaz zabiegiprofc. ]ikvidowaniezastojulo. tacytnych7600/min..\ C jRil.tn $ lej fd.w chorób przyzębia Fazapodtrzymująca Ieczeniu ?1.a \ i r It ' 1}'ł Ryc.la ta jest stoso.wieniacz]':furego.. \. r d )F ( r o \ .ni|.Izj'zębowe tj.. o o r r (b).ic (kieszonki przy. leL/Pnja w oczyszczaniurcwka dziąsłowego godnepoleceniasą prZedewszystkim szczotl. nie biemego.szczoteczkijednopęCfkowei mię..l v c v n y . h 2 0 0 0 0 r n .jnych.tokinIL.l nrm od końców \r. 7a'ow. .IIJ i Ilń' które są bardzo istotn}mi malkerami akĘ$nościchorób pIzlzębia. Chartersa porvoduje: przestfzeni międązębo.lkouego.\Ąl'ko.pubute. chach obrctowJch lub o częstotliwości dńr'r'iękowej naniu i wlmaga doldadnego pouczenia pacjenta (Ryc.jcst teżtrudna w .18. stot]iwości dźWiękowej HZ ]ub31320drgary'min' 261 zh'iększenieplfe]o. jest cjentaoraz opieki profesjonalnej podstawoł5łn $rnlnkipm slfllp. v j . .! łIeto.- t -.Zmniejsze. odpowie. .lne oczj.en międ42ębo\^^/ch' ach !y od]e8]lości .1i lB'5)' Higienę międz1zębową umożliwia' oraz oklesowej kontoli' Masaż dziąseł metodą ją flitki zębowe.4ai b Skuteczne dzalaniaelekrrycznei szczotko ru (|a(h ob'oTo\Ąy(h Lsuwariu p\{k ba|.wi.lh pa.!Zne szcfotkowaniezębów Najlepszq NIEToD.znei rcalizat tan nodtrlrrnuiaii cej w leczeniuzapaleniapĘ}uębia'W Tabeli lB.lB'. brane zostałydzia:lania podlr/ymuj4tpj' sjonalnP' kólF slanowiq |re(' |a.. pżez padenta umożLiwja pnede $szystkim \Ąłaści.suczel1ie Szczegó]na skutecaość szczotekdo zęMw o cfę' \Ą1..!ei sJ''stema1]. zębnej)niż metoda Bassa.'ch autońw Wibracje redukująteż te akt]Ąmość enz]'muaminofuansfemzy asparaginowej olaz cJ.hz nalotói! w tjm i z ńtekbakteĄ. n o r I n r o w p .' I -Y z.

.Pona(ltophn liieszonl{o\\t badania do pobicrano osiem godzn po iĘgit(ji. 4 I. u giąb liariu infe]icjil\ \l ś\[et]e $}nikó\.ć!!) !arva.. r : r . Tabcla ]8. l . . r . p n i .'l'zg' beft.eduĘi Llr:hbak. .zależ]'naLomjast sk]adni]ia od chcnricfnego. nc aogoracenie nablonka. l .c)' f]liałanie chemiclne . r J 7 e . j r . L r " r ' . . . l .asena?a z eu{0.Znj(tr\'o' clzia]ajq.]nia nabionka dziąsli].r u \ J t r \ .\ odclln tei l\od\' jej tĆnlperatnra (.l i t .]Zne\f usur\aDiu pl} t]ii bakteĄ]]ncj. l ! J . ai . r l a . Jr i . .. zek gram (!zg bez. i . L r .e znam c a enfa oe"el|a. "d l J t . IhlóĆyty inne komórki Fibrcb|as|yi inńe kómólk (k. .Zc iń ga(jerrpllrraja na zrnianęocĘo \\iĆd7i $spodava (R]'c'1B'6)' Ce]em iI]gacjijĆst te7 opóźnieniepo\l. / F n in i ' . . \\et 1\odenrors]ią. i IL 10.orrod znaczna poddz redukc]a q slowelp..5'3 atmoslcrdzjala podobnicjak rnasaż|oDfalan iryqacjiWodnych e naprzyzeb€ ze i. . " | t .st. . ' z . ' 1 n . lrra\a ob\odo(cgo ]cażenla krri' oz1lricnie proce só$ miejscolcj pvemian}' matelii i unlchomlenlĆ mcchallilnró\! obrcnn]'ch' Natn'slii mają dda]anie tylko n manaredukc]a nr d. l r i p n \|ielzcfui dfiąsła7 lesztek pokann()1\1ch. s]ii o stl. . .apii. .n \ ' o i l \ r ^ .o]o\o'll zębnych m. . . . r .W przyrębi! L spowodowana irygacjamdz ąsiow}rnVq'ĄĄ/e|a bardfo koEystnyWp!l! na oslabien skutecfnoś. n r or . 6 qłębokoki znarn ennaredukc]a p o d d a s łd ' p ' f pał€ .ja]<o d/ia]anie s\\oistc .. i . a na. / r .rł]ulrirranicnlr liieszonek' bo jcdno(Ześnie nie clochodzi do zmnieiszenia stęier a IF\1./loLll Lr. 1 . . L u t . r . . .5-5atmosfe. których sanaLoria(h'll \\odolc. z S r | | r i . . r . l r I F . an br! Pr GBmU€mn'rlr M|krofag|.\ .khm lr. na nia klażenia kń\i 1\ tkalrliach prz. n l . . . |''. nie mechanicznc polcga na oczl:szczcniu liieszolek ' I i " J o N \ 'L . spor\'odo\fancj iĄśaqami Zaró\lno nad."no||.'onki prrez patogenne balitcria. / n J n . ^ . . J / . r . nr plzlldad bororino\\t(lr S' ĄdnIidnd 'lJ'ii'' FIP1|j".o N lub m 1eralnejlro(lciśl enicm (1. i . i dr J nuahą' Pe\Ęą forną il]gadi plz\fębia są teżzabie.ndo 90".Fazapodtrzymujęca eczeniu w chorób przyzębia (o \\zmożcn]c logo\\'ac. u z a n a lr .]fi i PcE' rr' pl1nir: kieszonek pr/\7ebn\dl.rzębia'zostałrl rpro\\adrorle pvez \\reisscnfluha. J I jedlak skutc.. nalo|ó\ i I ' r n LL l i . p r o e . nxr jam\ u stnej Zabiegi balneotel apeutl cznc st ()\1r.ych p s rnechadcznc. jak i pocldziasłorqrni . zasadzic pobudze.tónel ko lonizacji kies.|a\.2 pokazujemozlilrości r.r'a a r e d u k c Pd | i ' P O | p h n q ' ]] q i E' . ' i ..feniatkanekpr42ębia (kości i tkank lEcznej)' pżezendotol. r r j r.. . znamlenna d c op-e'c. pslchosonratrrczne. tenniczne. wodujc lornież nasal clzjąsla' l\zmagajqc k()tf\. . . \\bda nlineraLna .. badai1cllt]efa \\sD']l] i il]gac]c kicszonek pr7'\febn]'ch bard/o sq .. \\od\ sjai. . .o(]'te mogą d/ialać al]ialiluja. t n .jĄrch e mechan zmóW dat]iolle fnaclĆ ie mająizasado\!. .syry fapoczątkowary bak (LPs)' ie|yine Redukc]a 1B PGE. l u .L . / r r p . .p. n r .szają stqżĆniaII. . L o 7 \ . 1 i .e cfę(]o|.) po. r t F o . . l n k .she. ' . \\. . r i r \ . i . p " . r r . r . r . . . n b " r L l . \lożna irrerl pv]puszczać. Kolflstniejszc sa natN.oL"ś. r . Zmniejszenic b je\t pra\\dopodobnie h]rfo]anc dzialaniern iĄlacji na tkanki Dlż\zębia' a nie zrrr.. .](. .e że]aliste. j p .10 50"C) i mcchrlliqne ocz]slcla. iż€ a lynaza r euk. Redukc]a lL|]B Pcfu w pę}"ebru' p0Woou]4c anęo0poW qosp0dana zm edŻ 231 . ]e sie $ posla(i phrliań' natryskó\\ lllb o]dadó\. r r i " nleln 1./o'eL plzyz€ b nyrh 44 7 !" do glębokok znamienna.r.D..liol!. .Lnieniu pulsująC\'In ciągł]rl' niż l]fiałanietenniczne la]e7}' pnede \'sllstkinl od temperatuavlub rodzajll rozh\onl stoso\\:ancgo dL) naLL\skórf (5B-']10. i a l r . .!rP! MMP.\\i baheotĆIapjj stosuje sic soldnki' gipsol!e glatlbe.cylówr Ryc'18'6schematnrechanfmóW nisf. . r ^ . .N"i .'iaia. . teńi. . l n j ln r r . lalia żc chenj(zle w pż}pa(]ku balneote. r . t r .

pod L. ę 1n I '.ski dzla.l]] i PGE2 w plzjfębiu. Iik.\Ąidują częstopżykl]' Zapa(hz ust' a po.I J pl7\nJjmniPjniepot'LL!"lr b''i pa'joł.l \Ąęglo$e (Ryc' 1B'B).WąZ użyciem profesjonalnej pastj. / il I I { EJ ) |" . na borcwino\ę zmniejszająją' t]1\.:. pże$aznic w nicdostępn}ch albo w mało dostęptJ'cznegonafu!'skó.iny (co 2-3 dni) \'| liclbic kilkunastu po\r'oiltlją przede \Ąsz\.]8nię|F \\niki i \.8 KońcóWki (kireiy) (krety)do u|tradz^/iękowe9o węgowe do u|tradźW]ękowe r :l .lapa]. odczulająco ściqgajqco.] nJ/ębne8o' \\\dajF.5 sfel) i czasu tN"nia labiegu (około10 minut)' \\ miarę rjrz]6toso\Ą.iaJonegoJbo rnrinpnadto poprańąjq stan prz}zębia (ustępo\t. naa popra$ę k]ińczną stanu przpębia stępnie '$]'kończeńo\\€. n i c \ Ą ] \ ' d o 4 i J .olrrąpo ak.st. omz Uą'ski$ana po obu metodach. trmaga o ńele badziej delikatnego zabiegu. Jest podstawor-\./Jnie Lnrutrien dzi.'t lFlnp"r. prz1puszczać. Idea]n]łn narzędziem do ska]ing! W fazie pod.zębnych.i E I iri Ry!'18.]otlr'h' 1t1qpunąnie zapaleniai zmniejszanicfuchomości 4bó\t)' \\?runki te(hniczle [ahf''skó\Ą..nie iF.1":. któIe delikatnie ocz]'szczająpo.. . profila\Aenej. pelatury (około (około atmo5B. I I ril r..ma.pUm4Jjq immunotelapię korĆkcinq' Bol]r\Ąina i to.tękontlohą można że podobnie. r- . \\'ieidĆnl]'czne tl\''ol7t1\€ ' okłady z boro$.m podczaskaźdej eczena \\izr.wartościach rozpoczyna plzy najniżsf}ch się tem.l.ch kon]łanego wstępie na leczenia']2. 'dzo cennq metodę w leczcniu chorób pżEębia.rvĘc plzeci$.anic ]ub lalilr. lecz \lko oczyszczeniaZębó\! szczotĘ obloto. kim istotne zmnieiszenie objarr'ólr'zapa ln].rd"q m3ora.iq .cgo R}c' l8.f to pra. a piżede $szł'stkim peńodontologicalego.1.]3. 238 . tźl'mująccj ll]dają się bvć kiret.f€ podtrzyrnującej Hl. podtEjmujacej różni się jedlak zasadrriczo rr].tykontrolnej staowa H3 i pokrytanaty. r I m o . oczj. r zabiegudo około 30 minuL Cała kuracja składasię z 10-30 zabiegówl nauet.rpol.ciśnienja l. ocl lanki Zwiękslają nickicdy wrażlinoś( obnażoĄ. Biorqc jedna]< u\Ą. podobnicjak Ęgacjc' fmDiejszajac t"rn /an'cllbda\m oL[ilrm . W ustnej.agę Zęb[e8o i stanem zapalnj.'icrzclrnię :.ualaia lllrrma' o\i.ni' . że dobże umotl1!'o!1any pacjent e \Ą'. n.ch: w!\'$JiJ le..c).ania pacjenta pod(zas ko.rIuĘi ' i.szczanie fębót: Pa.iz!"tJ kontmlncj fazt ord//logil.lv G<qpicli) ją one lub przFrracaja uczucie świeżościjamie nrh dla szczoteczki miejscach' są to Z(]'kle nie.i. mogq tez dliałaćna obnażoue koIzenie zębólv ten przeprowaibar} w czasie h. rriell-n zln:i Lan -ni" lr dLl. pem diamento!łym do oraf impla Zabieg po|erowanja korzen W giębo mo n'stępemdo leczenia stomatologicznego' kichkiegonkachpr4. takijest jak l\iaclo.w Fazapodtrzymujqca leczeniu chorób przyzębia co.m /daża . poleps1'chosoma. .''ln-i tĄ'ki bJIFr jnPj L/d\.ię /'lnlli. gającego na uzupełniajaqm ocz}'szczaniu zębórl Nie należ]' lek(e 'ażyć działalria też jamy ustnej.m plz]zębia' NiepotEeb' podobncl'.m zabiegiem skŹ|ing! poddfjąsłowegoi go ocrysrczania koreni w fa pżeprc aclzalrJ. ]ub ultladźwiękow}mi (kiret'v do skaliĘu poddfiqsło\.n}1n ]eczeniukorekqljnyn zapaleniapźyzęlria Brakjest dan!'chcz! wodolcczniczcnatr-l. Na ogól jednak skaliĄg jest potnebn]i Powrruen być ltlkonany stosunlolo delikatnie navęd'ami ręCzn]Ąni (szczególnie kiletami uniwcrsaln}'mi i Glacel.7 De]ikatne końcóWk Ryc' ]8.p 'n. 1eżą moż]i\ości ocl micjscoll. się A lPin!(h /JbiFgn\\ |'nL]1n.]. Po 'odu. ntóWt}aanow}ch $' faziepodfuż\'mujqcej.Zabieg i A nie.stępne lec7eniepĘe(i\\zapa]ne..7).1 sryjelr zęlńl' ptxjczasgdy \todv siarko$e i okłady Pacjent prŹ}'chodzac} wiz]tę lioltr. -.' śIóduslnlch Za. | P r o r a rr ' t r | | u )ra a .].1'ch Zaldaduoraz stanu ogólnego miejscoł€ g o pacjenta' ogółkurację i Na .arunkitcchni(7new obu uEądzeniach ncjĆst Wicc \Ą. po.Jmieni.lo3amiLan łają stęźenie / "ni" na. ga !v ogóle slGling!.1. i J .nir nrotonJo. działaią cjent zgłaszającysię na okrcso\\ą \Ąiz].

chonrbapże$'le]dar[maga okrcślonĆgo. Rycina 1B.(ęglol\]łn)..\Ą€ntnej terapii podhf ]'mującej' Zastoso*anie się pacjentów do rea]izacjiich Za. eI n i .it .€ t po najbardziejskuteczĄ.nic rl inlolmn\vln\' żA odladfaniu się pono$nego pluyczcpu lub powsta.ymaqa WięcejWysilku bo Ćfas!'qd}. 34%pacjentóW fgłasza do Wiz}.nej możc nastąpić już po hfech 239 . ale i od konsekvencji działń \ł'fazic pocl. e. u / \r k d l i n S i " m .|a' M czQsto bezbolesna.0. nania.e8o' Ply. mowanegoi stategokontaktu pacjeotaz lckavem mo bo\łiem. r z i n r i c i e n .lIa akqĄ\. 9a zwyk|ena usuwaniukamieniarnocnoflączonego po z zapaleniepż]rfębia to: (ko|ol € ] ony). ten sposób tli\'i.nd pnestrZeni czasu ./pnir. r n \ m l .t.]. dzięki od.enga i \!sp. nll na\\ct agesyllny i powtarzanlt po$oduje eod\!'racaLne uszkodzeniĆkoneni j ich nadlrraż]ilość (Berkstein qr 2 oraz Gantes i wsp. \\iia.mujqcej' Ta ostatnia !v duż}łnstopniu Zależ}od Llmotj$o$'anej. !\€dług \!.iedni sposób.iednim \Ą'.ogra.oM\.żenawet po skalingu poddziąsłorr1. nezagra7ajaca ż!.h \ \ \ k o n \ \ .]dominn\ ipo|^m Eula]. u i u . scach (pŹestżenie międzpębo\te.\']i. . rcnia . zno* 1".bakteif.?) i W fazie podtŹ}mująCej' \Ąliadomo natomiast. ubltkl kostle rr' furkaciach korzeni).rrr' pro\\adląc'1m go- Więksfość pacjentóW czyści nie zębów optyma|nie. n i .rlralcnia pr\7qbi" . na\et Stosunko\Ąo często przeprc1tEdzan!' pod. ty ko po a 16% stosu]e W ciqgu ośmiu do zaleconego się |at programu. matologicznej\Ąrea]izacjitej faąl przef obie stron]'] Leczenie uzupełn prfyzęb a]ące a o jej znaczcnirrśrt'iadczą Zdec}'dowane \Ą.9 Różne ]eczen zapa]enia fa4l a puyzębiaFazapoczqt.' i beztleno$có1t). r l cfqtkol\.rnniej falez}:od pocz4tKL'!\.m le. e olr. . U.m. że colaf baldfiej jest akcep1o\\'ana $spó]na rola Pacjcnta i prcfcsjonalnej opieki sto.'iednimi nażędzia.nej plu]fębia (rcdukcja krętkó\Ą. Zau\Ąaża się.h. notkanko$T.kur. żeskuteczDość leczenja pe.o nievvielldej prfestżeni.ln" 76'ąni w€ tloEe balĆeĄ. a po|owa stosuje nie ocz}.e nlsożvć 5ię lroĘ pizJazep łqcZ. cz}'lr Zastoso$'anvch metod lecznicąth i ich \|]'ko.8lcz./. sprz1'jając lr.pov\iedzi5.Fazapodtrzymujęca |eczeniu W chorób przyzębia plżepnru'adzon]'m \l] odpow.lo. KirctJ ultrailź$'ięko$e po(ldziąsło\Ąe (stalo\e. cfeniu' może s4óko nastqIrić poDo$tle zasicd1enic po ierzcIui korZeni patogelrnq flolą bakter'l]na 1nawTót zapalcnia.'ciu.Js $i/\l konlroln\(h prl.l 0 rckoloniZacja flol}..2). pow..r.1.e n"lebra 1e " we Ę |o5oą m e. Natomiast skaling Zb}t e!e.szczania międzyzębowego. niu no$ego przvczepu łączlotkanko$'ego. (hi9ienizu]qca) dań ]v |azie podtrz]łIujacejjest jednak truC]ne. solidnej !l'spółprac!'' pacjeDta lPvyjej braku' na\\.l'gięciomułatwiają bardzo ocz]'szcza' nie powievclmi koIzeni !1'mało dostępn!'ch micj.1. Taki dclikatnl a]e dokładny skaliDg pżeprolvadlon}' odpo\\.9 pEedsta\tia opierajqc się na \Ą. ci. Pacjent lvięc na llstępie tei faf} r]o\Ą'jrienbl'ć koluenia' nie niszcfąc jej.rv. |''pe|niając. rue nr. Wyl]arw|anie fębóW eMrozynq prfez pacjentóW W domu ma niewie|kr Wp\Ąir' ich długotrwa|q na moqwację' mi.'!p \\\/\\lkirn niF ni\/' /\ p17\' /F|'u Potłoduierpż l'r.z poe. kowa M. Z poĘtiem diameDtow. szczącym cementlr korzenro\\ego (periadontaL de" b]'żdenentJ ]no).nego leczenia niż od systcmaĘcznej i konse. riodontologicznego zalezJ nie ttlko od koruepcll. tż].r o .) u "ńd se 7ńĄ.Podcfas Wieżchniq koŻenia z fazypodnZynuJace] chombapże$]ekła' ']etze. na$et na stosunko\\. L. zap.t nie się kontronycn lafy podtrzymujqcej akywnym eczeniu.5min'/poweEchnę jp . Ryc']8.r J p i "t o .

et.}ć pacjentaodnośnie dokładne inforrnowanie sposo..^riLr . czajqce ormacjiodnośnie inf ewentuaInej antybioty.t \tn\o\dn\'lt prpl pa.l]a \r'szystkich pacjentóWjed. ki nicktórych badan dodatko$lch.r.czepu B0miejscachprz]. nlm stopniu 17) obseń\. stopnia łVyka i odpol.ci pro\'adzonejfa7ypodtvrmuja\\ \\i\'niku t. $ted!' zastosowanie ilodatko$T'ch metod bailania i leczer a.łnalsię (1007. \ł sukcesemleczenia. /"-ip joienjJ -i" tdlly poopencJLnel. .' hiru rgi.'erripParjon' z. we $'sąstkich80miejscach alc po \Ą 65 miejscach (81. ko lv bardzo nie\Ąielkim stopniu' \Iożna rłtedy mówić o zafiŻ]maniu postępuchoroby Stabilizacja jest pełn]n objawóv\' ]. szość tod diagnosĘ(zD]'ch.NIożna po ldlku latach.iĄ. sów kontroLł'ch. mania postępu chorobtl Na]ezt'sie utedy lic/. częstsze badanieradio]ogiczne.nau. ją częstszych \. / do CejŃókien tetraq.mE.. tżedl ]atach\t' tach j po \t' laiach 40 (507o).7n}!h' Nie można usta]ić . Niezbę. jak i zróżnicowan}'ch ind}'$.Gottlow i rvsp. micjscach 9 / ołonJ /..l ].n podejrzani oporność ecfeniepowinn|tez Pac]enci o na program miećspe. co badaniekontrolne ffi tygodni.ot"dli59 pacjcntów leczonych tą metodą no\legoplu}.idual.o]nych podczas fazy podtlz]mująccj' \\'magajq oni lóżn]ch okre. mino stosolrania faziepocltżymują. aby zidenĘfikować iakich pacjentó$ll Bardzo po.ipnta$ . i $l'ni.In na leczenie. ni"chiiur glczncgo) .częstotliw'ościu.h o..l|olt\d tPAl q ld|' mnni|n|lial po/io.t ' n\. ności tkanck pacjentana leczenie. ncgo. hm i p d / \t J . $.djupreb\ lpq.ficzn]th n1e. o/orej lJ.ej Częstotli\toś(i ńąlt kont. z zapaleniem opomJ.n id .iz]t niż co }{ miesi4cy pacjentó\{ Nie ma jeclnak specł. nocna jest ur'ażna kjiniczna obseńtacja Dacjcnta (odpo\tiedźtkalek na skaling poddziqsło$].l proNJLl/onJ nip.i .]śu nd. scachszczególnie Częstotli1'ośći Zakres badań kontrcln1. i. u tl1n i mikrobiologiczn"u'ch.rlp. h |aIpo dkh \\n\ m lF' / e||iu l\]'niĘą plże. h \ .rn na lcczenie (refdctory periodonLiLi^s) jak więk. nLl. badanie mikrobioIogiczne kieszonekprzyzębnych rrłaścilie. 240 ..laści\'ie się cej stan przpQbia nie po\\'inien zmieniać']ubt]'1. ogólnego stanu 7dro$ia. n}(h programów tJ'ch wi4.en'a. fazic podtrz}mujacej Zalcż}'od tielu cz]nnikó$l ale pżedc $'szystkirnod: stopnia umot\-v!o\\'aniapacjenta.nie uzyskujesię zatEy.. hlie 7€odna opinia co ilo częstot]i\Ą'ości r troln.magają dodatkowl'ch \r'lz].le \. tów]'ł. cięŹkościi zaalransotańa stanrr chorobo\\ego.ie pro$-a. i . a nowicie: l.lJariekszo.ch r'.i pr.zębia' w' Po mku ten sam poziom pv-l'czepuutl7.lalszy postęp z oznaczeniem Wraż|iwości anvbiotyki.lo 6 m. a pżede $'sz!'st. n l r m i l " ' / o r \ m i . n].jen. skulcczności doqchc/aso\tego pmgramu' stanu higicny uzębienia.szystkim Z odpo\Ąiedzi pacjenta pr:izebiaoporiz n'r le'. Natomiast róinice $.si \Ą'okresie tifech miesięq po zabicgu rr]. kim hematologicrnych i immunologicznJ. /.t. po dwóchla.. h i r u r s i ' / nic i niechi. t.rprl"niem \\\maga.lne jest bóW higienypęyzębia. / n n \ ' \ \ \ k o f l d | | F p L 'd L i ' gojenia dostoso\lanie metodligien] jam! ustnci io oporn]thna leczenie. nako\t.pn'.t' Panuje \r piśmlennlc.ja|ny WfaziepodtEymującej.rpodlrr muiJ. i. się pacjcntadojcj rcalizacji.ulgicznie' Ci pien.257Ó). l\'iz-\t kon. kontrol. obseruujc się nawTót i.1(d jF. obecnościrrszczepórv zębovlych oraz skompliko.anych uzupełnień plotet].lla 75%2' Pow'hna istnieć różnica w częstości\ĄiĄt kon.dostar na choloby Niekiedy jednak nimo ttaści$.W chorób przyzębia Fazapodtrzymujqca Ieczeniu sku. konfurlnrh. któIc mogq znacznie podnieść r\' miesiącaclr' pu.(cl.rli fdla podln\muj.lnego Jorloru\dnid KOterap[. czterech 17(2l'25%)po pjęciu (11'25%)' \Ą.Chorlzio ob.). t r o L r t .k1ino\\i\th kieszonek \{'miei t .Jinicznlrh i mdiologiczni''ch ją osiągnąć sRT \\'róZ.

Li' moi.(\\.\^m.tokin:TNFa.B i TNTo.jak u niepaląc}'ch' u pacjentówpalaq. pomimo du.utrzl1nu.otelk int.l wsz}ścy jest Ii.mniej.tońi śenotj''powo a poĄtlrrnyc\ śrcdnia ticzbautra.a szgególłie ILlR i palenie btoniu' Pod$'].20 tJ. i naodpo.mjp]eukoc]tów wieloplatorł. Nfengel i tsp.lo. a|e podtrz]mującej 29 pacjentów częściowj. IL'6. u osób z genoĘpen nesa. 100implantn\.m2r podldPsLa. p. u bpem IL'1 q. szonko$ego (4c|in.pn.kDtnie więkza. na pr4.mienion!ch dukcja zapalcniai głębokości kieszonek oraz lrtue.ych' k]acze qtońu (^ nnil<nn nohiobp(noi( pln.ła hą.e Wp.pnjc l! zr Poryhlromł.ieimplan. kóĄ.ll h toniu.Lipżez olaes od 2 do B lat i kontnrlowanico tny miesiącebadaniem ldi. Izajacedo redukcji p(yZiomu IL1B b$oby bardfo ko. Porynlro.esowa 241 .|ęIx]$aniP h ie . u cbińcz!''ków2'3%.FazapodtrzymujĘca Ieczeniu W chorób przyzębia Szczególny problcm st\Ą. lJkiego lec7Pnia 283patjentó!\ / p-ri} u tJĄ\./arl.]ącej.\.lnie ru pj \kute. dańu ]eukoqtóW wielopłato$. nie sz!' uzysk plflrzepu lacznotkanko\\'cgo kości)' i Na nra.. Sąń\\. Wiedź immuno ogicznq komórkowqhumora|ną (ob' i Li"niem.. rd.iadairn. glandln)20 r4stne dla osób l poąĘ}'nJ'm genot]pem'nielależ. d|a do tó\ł zębolwch u pacjcntórvz zapaleniemprz5zębia.)^/ya uje. ryloniu. i G'I-).Źło jest w granicach 54B%' tego genoBpu okeś]ana się uhą'maćstanpr4Łębiana podobn5'rn doblyn pu uI ilrnJ'Ó popu].la udan.o$'anru ora/ ranl8Pno!{\Lim '\u|ol7\( i 5h\ierd/.odukcji kolagenazJ! osteob]asĘ pĘekształce' żego a do lrl.. IL.] c4'tJtoniu z negat]M]m genoĘpemIL.n"na w (zter-v ra. po.pbiJ pal. donti'?s.].ż. korzeni' co sześć ż" miesięcyw osłoniemehonidazolu na utrzj'mać!! stosunkow'o dobłlm stanie implanB p.mującej \Ą' sta.u pacJenta a8res]$n}m zapaleniem na badaniubak1eńologiczn1m z pł5mu kieszonkorvego pl7\/ebia' /LohtipLu^\kane\1\ J' niki .tokinata jest plduko.alzarealizacja tcj fazv pa'ien|ó\ / /apdlPńPm t| podwyższenie nr/)/PbiJklor} mdją Genetycznie uwarunkowane poziomu implant]'zębo$e' Zagadnienieto Zosta:lo jestczynnikiem szczegóło.fikację 9 i stęźenia lgc2)'20 pn}zębicm)' Pacjenci ci prowadzenib].skazujące go6ze \t5ni.nicżdane$.nie od bardfo przestżeganegoprcgŹmu w fazic pn\.ch osoD b}t u\\a. migracjei aĘlrację /qbal \. illB jak r!Żyka.emPdiĄ !JF.acjach znacznie nizej.IB moźe u niekóĄ. szony}roziom IL.r islotnym czynni Wiem plf}fnać' żetludne jest utn}'mao.\€h olau produkcję plosto. Dużą tudność realifacjifazypodtlą.mar a hĘieny Podobnie uT"ższa b}" ia się w osteoklasĘi Akt-\'. kiemr}uyka pe odontitis a|emoż|iwym kon. żenie ptodukcji prozapa|nych ct.y.sił]al uhfJ.do ko1Óolowalia. giessi1)a' z peńadontjtis cłrołźcd 51e zdrcu1'tn lL.i\uje irrne procesy la utrataprzyczepu też iącznot]ęn]<o$'€gw pozostab'ch o (\lfrost t1t'ożenia IL. U I.I.ttl u z uZę. h |oniui 27 niepaĘqLh LFi.rrylcetemcurrLitans.|e jużod ldlk1l]at w niektóĄ.ch Ale u A1ioamel]'kanówna 1570.!.n}m' okeśleirietej \ĄQżliwości genet]'cfurej moż..lo opisują lqniki skuteczności fazy mn|e niety|ko nacfynia na kMionośne.niki lecze. rud/analen u /v Sumolralrie sĘ obu \ł. Io|owania -'ó(I pa|erie nó. podoonie Drugir.tki) iba.m opraco\Ąaniu'r8 TrZebabo.nlm niżenie h / chemotakji fagoqtozyneutrofi|óW i wzrno stanem plż]zębia (15pacjentów z periodoltitis ag. nlepalacyz ńżnica staĘ'sĘcznieznamienrĘ. paclentÓ$'z zaawanso\\€n}m zapaleniemprzpębia. chociażdomo\la konfurla hiĘie[y i ok. Ta prczapalna q'tokna sĘmuluje fibroblasly do conychzębó\rb]. u pacjentórvze zCIIo\l'\m prz}zębiem' gillgbJalLs.]d na faĄ/ Iulko\Ą€ny genct!'Qnie'U osób z poZJĄ'V\'n!'m genc podtrz}'mujacej pacjentównaPżonychna oba u.lępow€ n j. Szereg danl'ch hskazuje na gorsze\rJ. Tlo|1tls F)eL.|ąs gi|whnlLsi heDatel]A intenne(1n) podtlfs'mujacepolcgałona skaliĘu i pole.. niemożiiwym dotqd wo omó$ione !v inn\.nienione cz1rmiki ryz1'ka' Axelsson (crt'20)ocęniał Zy\t'Ększr'cllilościach.Jcnia na zębia. Iy-\'kajest jak doĘ'chczas do pokona.zez jeden Bdzień' ocenę stanu plu}zębiaopalto zęoo\Ą'e nawe.clr kĘjach Zap(> utż!m]Ą\€]i opt]malnqhigienęjamy ustneji podda' mocą odporrieilrriego testn |Periodmtal Sensitnit! ni b1'Ji rcgulamejprofilaĘ'ce pmfesjonalnej' pala. rcagnnaLj lccrenjcznd..m (Pl.Jl-Psl ' l furopeig\ko\ (ze.d gor:/eniż (Ąctiln||ryces actin.'ch około100pa]i]to z papieroq.bakedologiczn]m pł}'nukie.7donii lnka dla rcp.1 clrTnikó$.ldail Ziomic. \kuIeC? niż noi. pźyl1ad Sodel i $sp 2l lecl/i w cią€u pięciu ]at 64 niczn].łngces ^cti:noncetenca|ni kl|Ls' t hm 37 pala..8orazrnod.

n|. obniżenienie tylko IL.szczaniazębów Ale \Ą' kcszonkach 8łębszyc]r tego skuteczność po u pacjentów pefiodont(]logicznych leczeniu chi \Ą'p\\lu jużsię nic obsenłuje. ale objęt'1'ch od.. tńĄając]'m do 50lat. pontalające na lramotanie rcnroju ruryiczn}m.to.juz po ł] Ę'godniach.'konFtlanv się l'. skutecz.5p'10.cznie wiadomo.. ska]ine! naddziQsio\Ąego rDł}ńe Ę. z \\l-'l\ Doia\il\ I'i. utratęzębó$ u 600peńodontolo.kieszonkach po skalingll bia. no.gacji dziasełna Skutcczność nosZqceo ko]ż]'stn}. z\'. Koncepcjasystcmal\.\' utlzl1nuje stan prf-\fęstosun]<o(.W chorób przyzębia Fazapodtrzymująca |eczeniu ocenili na.1'cznego Zlaczenia nabicrajqq.lań cut]era i \\. że dopiero gdy utNalila się ś\iadomoś..ltź}mujqcei. co !\' świetlepż.II3' ale i PGE2.]'' do|ó*.24 rranc popcedlio rr1niki ba.. kon /i 'ip.eqf]in]m i systcma' nie lue faza podtrz].25. Hirschfeld i \Ąassermann22 profesjr'ln:lrra nadpmdukdi tomiast\r 19?Br. Ęrznl'm programem.n\.fę.ty\{n}'ch rt]nikót' podczasfazy pod.choćbynajlelĘ pżeplol'.lorę Slraling nadrlziqsłorr.o pr.I\'ch ność dzialań pmlilakĘ'czn]ah. ność r/\hko.zaró\\Iropo ]ecu jak i chirurgiczn]łnnie jest niu niechirulgicfn]'m.l(c periodontologicznej 3doJ |.vtoczoĄ]rh faktó\t! dotr'cząc}ch kanl'prakĘkórl jak lecze ie akĘa\'nc.1eryjncj gicznie ]eczon!€h pacjentó\'w ciąguki]]<unastu lat.\.unajbal. nie i plotclycznie' ^utoEy Ci stwierdzili teżskute(Zuz!'skaria poz}-tjĄĄ. ]ecf na \łpłI\u lL.r. leczenia .1R na stan baftlzo negatylr'nego prakl. ve IrmL\ \!' 1 i N]man. odbijasię pż".i.lo.26 . clużego do.wg Kiesem24 Udokunento. Ros]inś Lindhel2sllierdzili rv 1975r' poddfiqsło!\ą kieszonkach o głębokości 6 mm' pozytywnego profesjona]negoocz].li. (c5.Li.l\\ doDrvn|. dziej groŹnychc-ltokin dla pżpębia' jes7(Zev\'ystarczaj4co pronadzonejfazy pod. Lunożli\.e zmnieisza znacznic l.ana' chociaż trzymujqceiu'leczeniu chorób plz]uębiapoja\\iła póŹno.nie kieszonek.1 traklo\łana Z Ió\\IJln Zaintereso\aniern pfuez ]Ć. u t6) Caffessc i !!sp. niel(orZ]'stnie \ł.ldni.v dlugolelrPj u.iąZane dalsząutrata plf}''c7epu. tElmującej u padentów geno1]po\\. donoszqteżo możliwości a \yman i Lindhe23 lcczonlrh pol!.arr's\1ikns le'/Fni.adzonego gotsz!' się !1..żelabicg ien t]. l\Tkony.In e. pofytJ'wn}'ch pacjentó$: ILIB u genot]po\r'o peńodontologicz.nikach cnia' Flora baktel-\j.mujQca iest jeszczc obecnie bardzo I|]l]. \r tej fazie co +6 miesięc. pral(t.o $. d\'./ sposób e\ridentny chodzi o pogłębie.na pojawia się bowiem !\. ".iają obniŹcnie florybal. !\anego\\' Ialie po.

ględne W ą i e L / n U ł \ . nnory 'e.. utrŹ]ma e i po.'e spra\Ą..odach kostn]rh' TĆostatnie u\r..Io|||Pi lożni' |ńT'cd. pirefercWanie l]'In lejonie metod chi.nnohr' 1oIar rerr" uIrr\m.ni' ni.kę uuębicnia. zębóW ich Ustawienie.qo | p(/.: 245 . mPIodami hinlrrir ni"r n]mi a c]rirurgiczn}rni. j ru. kztah' symetrię li linii uśniechu) ' nii uśmiechu.lrowia tkanck pr/ zębia' komfortu. . że rv przJpadku rr1j. prowadzenia NaŹuca to \ńw'(fas konieczność niechifuĘicznego leczenia periodontologicnrego.P. spojżeńem cz\'stopeńodonto]ogiczn}'m.}nikiĆm cstet}'Czn]łn'$iedług Amcrykańskiej ]\kademii Peliodonto]ogicznejlcelami l]mi sq '. \Ą'ego' doB'chcfasol'. nlm.ąestet].kompromis pomiędz} pfoteF'cz. estet]'ki i fuIr]śi.a\|-a stanu Z.]ch pźyzębiu.) z.Jk./on.tnni... dza się $' prakBce do możlirrie najlepszego lrizual.(l]rramikęprccesu chorobo.za...a/ębowy(h' szerotosL igrJoośC df|qs|a Vdas( i\'.!'uzlskać mądĘ..kooĘ ro' . pr. cho$anie natulalnego uzębienia.pj7 mm niFma i L \ i.n/np bl.tia U/ę.'dominację zębiai lelatj.'\\i kazd}m pn]. W uzębieniu długość iszerokość klinicznych koron sz]'m dostępiedo zmienioncgo patologiczniĆpżr. i inr" el. zakresodsłanianych zębóW i dziqseł Spec}fika odcinka pizednicgo polegana łat\tiei pod(fasrozmowy uśm]echu. łahliej. $i.miarze df aj kontalĆóW międzyzębowych. poziomych ub}tkó\fkości ĘTost]ia.odcirrkuprzednim uzębieda (]eg0 ZaW twafty sym€'trię.ln il $ .' hirurgl. KóW.maniudo k]a.JegO Or. n!m.nie cicńsZejkości po]icz. mo.?p r\!.V'ch W dziqś Występowanie e i M.. i szej kontro]iplfez pacjcntańtki nazębncj. na ]etnie olrscnlacje rlskazujq.. s!'cznFh /abiegów płato\Ą'. napięcie.iają'u' odcinku że tJTnnajczęścicj dochodzi do kO 90. do zakresuspłlcenia kie.gicznych nie jest \t'iaści\r€ ' tó\r i $\'rriku ]eczcnia. co położenia przyczcpuł4cznotkan. \Ą. kow'o-jęZ!'ko\Ą]m omz \!ężsu}chmiędz]fębon.\! którc jest nrniej recesjogcnne poró\..ysokość brodawek mrę. pżegt. / p l l | .spółclesnl(h metod leczeniapcriodontolo. ce cfckt'\'$te w przednim odcinJ<u rrzębieniai bez. p|ektwarfowod. || o n i ' ' a n a l i z r l l r ' u r ] ę d n i a j ą ' . Ji' /nee''|U\.'u}.]a pJ' iP||LJ iPgo oł/^ki\.Tomasz Konopka MarekZietek Wprowadzenie Estetykapefi w odontologii Estetyka niechirurgicznym przyzębia W |eczeniu Estetyka chirurgicznym w lecreniuperiodontologicznym cc]cm \\.arunko\\anra d. jego fulrlqi Zakccptoltanm pŹez pacjenta bienia i l.iq|lowo q|i zębov4a nięo.s. szonck i odbudo\ty lo\.boko* ki"s.padku k]i ic7. far\. ortodonR(fn].l. \Ą7.ri: e lr1nikrr r.y inny.Ini estet]'cznym' Nażuca to ko.r\.. kres iest uincli'\idualifo$any i za]cż]' szelrkości od w Wargach sfelokość. w konstrukcji algorytmuleczenia kompleksG \\ago nale/. Estetlka leczenia pedodontologicznego spro\aW badaniudiagnostycfnym nalefy uwzg|ędnić kom.\\ie]o.

/panizębów.lepro$fdzać lecze[ń zb\'t kontroli stomatologicznei. Ę1n t]pailku cierp]i$.cznego' m]eży \lrkorŹ]stać r a / l .|iocić u$r]gę La. i ' .rair puru'1. prńb\ l.plin]l Chory musi sobie lda\. \ l { . ..ość Cuęstopa(jenci s]Grżqsię.rn moznr proL r .fyzębia j est brak hi.ia Ir/A/ |.. struktum]n}'ch omótionĆ Zosta.h /o-|. ' . n i . skalingu czenie a implantach). i u ' plam g]ębokich.stająq.nn-i fomi\J/l rrn\..nsLo\ i \\ o\|Ld. .uniq. poinfomol'. n b l k j i L .LE Dość $anq sytuacją cl]a lekarza i paciellia są plfebanfle.lL. cz]' rout$'orcm $od!' utlcnionĆj' ocf}\. t z nrl n 3 . p r J s i d . t \ .po. sŁ\óko. żc po usurrięciutvch pacjenta i lekaĘa' \\' sJtuacji.IITI]\IA TR\\l. r ń dI r / . o b's.i .Iakże nikę szczotko$ania lub ja popmtić''' \Ąl Ęm miej. zlrr. chlor.lrl' nu'1.P'Sq onc.$.rlnn\rni $.' flaża j p r ( p n l J i .ard]. scu tźcba też t'spomnieć o \r]tntałości W swoich niem ^'.czy to nai nq 'hvj" |i' n'. okr.I-zi ]eczenie orto.'ro.\RIIItrNL\ PolY[ltZCllOI\NE S4 lle' w tej s}tuacji z pomoc4 plf]. r\ane jest stoso\\anie profesjonalnego\]óielania u. to pnede wsz!''stkim pżebaNienia po ka\\'ie. rie.ch \r \!-\Tost. p .'ni. koron}i m()sB'i |e. l e .tków' kosin}( h po$. r ' i p n l o l ! ' o/ n .ania zębórt DuZq rolq odgĄn'ajq lu clynniki osobowości i 5atnod]6q.].ób p. nĆj)' Po$inno się o R.l. gd! nie no7na zastoso.odol. dnnn. f po\ł.ię on" u .Ll' clziałaniach' zarólno pa(jenta. Pofifebna jest 1'.jak i lekarza' Efek. łaml złożonlmi) i proteb'czne (Licó\Ą'ki' \. \ ĘJ|. r \ \l'r . PIiZEBĄR.I t u' hnmnil \qd-n$La /qLo\'\\!tul a ą. . . n r n a / ! b n \ . m i n . i e s r 'b l .iąZ]ów nadtlcnku kańamidu czy lł.ną \tiększości cho.odo\\c' lo$arŹyskiei pl]'u'at.]o L..J.m lem uniknięcia niepotrzebnych napięć podclas le. p o l " r o n a n i ar ę | ' l ' p n no\!'o-koŹeniowe o fałalnancj osi.l. Niestet] dot]. gien}'jam]' ustnej' Njesje to za sobą implikade p ../\\. pizebanłeil zębJ ciemnieją sąńciej' Podobnie b1.i .n$n'' lliązkiem ob}d\!u strcn' ]ckalż pro$adlaql jak i pacjent gęsto nie Zdajasobie Pac.|tY z ub].. ' / e n i d .l. m : e n j Jo r J .o\pj z' lrt /d. T i ' ' h | | S p n .jent zglaszającysiędo lekarza częslo cz!'ni to spr.odó!v cstcti/czn!'ch'Kamicń i pł]tka nazębna ku zębodoło\[m' Konse]ś\encją tego stanu Eeczy .\kami pacjenta a oczeki\\'Ź]n]'Il1 sposobem szczot.i.] jFnIa' \\p\ \ają nd jcs' ' samopoczucie' ż}ricfa\l.llli"lon lrigipnir Jn nF. t}'$nośćfabicgót' higienicznych W}raŹnic maleje RUCHo]'I0ŚĆ I \lĘDR(i\\łiĄ ZĘBÓIv Chorc. .eL'(l''los'ś''|l7emip. znp Lfor.iście po\lstają /dnid /ę. .I n r n b ' t a r . układająsię \t-ach]a[o$ato. ( / p t u o n \ ms i | | c . tszlstkc mctody Zacho\t€(Cze (odbudo$l' mateńa.bardzo t dno jest zlinah\i. l .\adfić u osób doios\rh' Na]eżyt-\'lko^.. slwierdzenie 'Jie m]'je pan.]koPIPkI niPdo. hcr.. ' p n l ] ś l ' l } nn n i c \ \ | ń i n d nj' p ] : r . a n i . l h p / ! l .. r ( lecrenic pcriodontologicrne.musim!'Zmienić tech. \ J \ p l \ \ l p d ! g . r . r ' .ciągalni zioło\Ą]łni (kola dębu). lnr'lne . szczanych Zębó\\. t ..Zmieniajq one !v za.L ' n . o s \ n i ^ j 'm n i " .gabhecie lub pocl naclzorcm lekalfa."nic s]iompliko..ulan.Estetyka periodontologii w Estetykaw niechirurgicznym Ieczeniuprzyzębia Piu}(z].kłady ](om.ać pacjenta ce. blvają \Ąidoczne goł}'nl okiem plży mółieniu lub j.ać splawę z jego \1!\$u na stan rĄ'lasnlth zę' bó\!: Elcmcntcm nicdoccnian}m bywa tcz osobo' \o.':" m\' jJ na \\\\ol. 245 .i nie p. \ zczasem' Dlatego $'iz}'\'i zabiegikonilolne sa obo. r i . h' Polinnr Lr' nne u. p a l . o||e i./l bów (piuebaniają się pozostałośCi ńtki bakteł.. / n ' . PRZDB.jstosun]o\to łalwe.ldl-'/nF3UU'. } n l r / p l r d n \ i t s n z zębodo:ló$]wędrują \l'stlonę brakór' zębowT'chlub . lajqc}'mi' \\ prŹlpad]iach trudnicjsz}ch propono. ll\' pf\7ębid pl7pbiFgają .t l a m I ' u \ . \t-aćleczenia ofiodon1].jq .1 ' h 1 ' r " c b a r n ' c np a ' 4 ' r n i io kach ze$nętlznlch moga mieć Charaldel tNabl ponie\łaż dostajq się do struktu fi'. z zastosowa- inacfej brŹmi . nia po ]eczeniustanóW 7apalnychZ\'.rprzpLnnl"ania. r ' r ' n i ' .p ' h . tn]'gl. .cl1o. \a r'vnku jest ca\' szeleg past do zęból'. dontologa. r n i . m dokładnegousunięcia p]am i kamienia o.ch tkanek ZQbaf pow'odu ich mikmpękięć (i'?Lcczcnic tych ostatuich omz innych fildno oczyszczalnlch plzebań\'icń jcst dzisia. pJ.o k o n i " ' / n o . r n u / . kor'. l \ p .af Zapo.posol.Li.-^"rd jcBoLullUrai Ll.ob ULn|\ 7d. n i u t ! l n nu r .iąZliami hcksyd}ny \Ą]. clrane'. ze z\Ą'iązkami\!.bów\r linii uśmiechu.ń'" częściej ze.

juŻ niu no\\!h ledu | .lyd|użeni€ k|inicznych korcn Pokrycie recesj Rekonstrukcja brodawek Au9mentaqa Zabieg resekcyjny CTG. go w kości'o możliwościach wykonania *szczepu decydująogó]nezasadyimplantopmteryki.nej chirurgii Ryc.zębia' Tabe|a19'1 P|zykiady astyc.otrł'ł\\ }tL'I'oD'. wg skiegcAvidmana-Neunafi Postulat mak!'rnalne.gowego 4 do l6 m/J).h. polvięk. one viT&onywane są na obszarzekilku milimenórq jest to de fąĆto mildldli' spP(jalnrt} rulgia\Wmagdia(a ret. la.7.. ko to musi być $'liczonew każdytego twu zabieg' UpośIedzenie estetyki po fabiegu płato$}mmoze być szczególniespekakulame w przj4)ad]\. iach są Mędne-IrnplanĘ tak jak i leczenie pmte.lg.u zloka]i. zębia'W Tabeli l9'l pEedstawiono\Ą.Z}zębia pozostał}'rni a jest zabiegami obeo e bardzońtnna' p prz].ob]$l EIi W celu popla\ływ}niku esteBrcz' nego po Zabiegachmających na celu rtpełoienie Redukcja el minacja ub recesji dziĘs|a odb|ldowa brcdawek międzJ'zębou/ych 0dbudowa f ębn€ g o]'!yro!tka bef Poprawa kJztaltu dziąs|a i t. nyc. zastosouanle bar. l L.aniapłatów (zmodfi. go oszczędzania tkaneł decyduje @ęstoo powstawa. poniewa]ż tych przwadkach obrazprz}zębiaplżed w lecfeniem możebyćpozomie niezmimion]r Z]u0D\T'n.żepo$'ildanie to zależy od badyc]'jncgosposobuprcpamvania płatal r!zy.ynika.l Pozabiegowarecesjadfiąs|azwiązanaz brakiem famknięcia błony zaporowejpiat€ m ' E zabiegi p|ałowezwiązan€ u mi!lf ębowyrniubytkami przyf ębia Tradycyjne techniki fomo\Ą.Grdnildpood plasĘiczną między chinĘiq p. \1A BR.1).Estetyka periodontologii w wiele kontmweNji \łWołujeleczerrieimplaltG pŹyzębia' /enip logirzne hor1ch zapalenjem u. Zowanejpostaci a€res]'\\nego zapalenia prz1zębia. na giwcktomia. a nie podczasobecności stanu zapalne. kostny Gingiwoplastyka pEesuwanie Dowierzcholkowe plata podnablonkow€j cIG pEeszczep thnłi lącz'ej.k]asycznaoperacjapła' towa)pro$ad'zqdo powsfuniarccesji dziąsła po lub głębienia recesjijużistniejących'szczegó]nierc. przeszcrep GBR.]dasycĘEopeEcja płato\ła cieszJń.plastj'cznejchifurgii uzy. kowanaopeEcja Widmana.odem d]a poJiecja|Pczenia hirurgir?ncgo'ZabiPgikorygrrją .ybrane przylda.abi.. pzykład gin.sterowana regeneracja tkanek'GBR sterowana regeneńcja kości- 247 ./abiegowr |ubmody'fi|acii th istniejąrych' Niezadowolenie pacjenta z wyglądu przyfębiajest obeo e $'ystax-uającyrn po\Ą.l. ścimiłmskopu opemcyjnego(\Ąymagane 'zpniepola. 1\\Ti'il{P. GTR przeszczep Platusrypulowany.8 Estetykaw chirurgrcznyrn ieozeniu periodontologicznym slosowana Ka.yleeon}'m się plflfębiem.i.lzące na do utrab/tkanek miękkich lub kości.] !Ą\pd'ł. go leeenia przpębia powima popruwiaćestetykę uzębienia'a pEJ'najnniej jej nie pogarszać' tego z wzg]ędu znaQeniu staciĄ/ techniki prowa.c( jest moż|iwe' takie Daime poglądyo przeciwwskaza.2 zebmno śEdnie zaldresy pozabiegort5'ch obnażeń kożeni zęMw po uastosc waniu ńżnyclr sposobówleczenia kieszonek kost' nych' Z ana]izytej !\.tóryCh esteĘ'ki'tworządfiałtz$. się cesjogenne zabiegisterowanej są regenemcjitkanek (Ryc' 19.Lo cienkich iqiet i dostępno.r6y a6i11gę. /cśnie me|odd( hiruryic7 n. L. dy zabiegówZ tego za]rresu. c głó$'n}mcelemjest popŹ\ła \'vygląd dziąsła.GIR . tyczne' .a\..W Tabeli l9..\Ąykonuje u pacjentów Z \\.

Ź}tcm picr 'otn]./va.patytLj GTR użyciem f PTFE GTR użyciem z PTrE GTR uźyciem f b|ony EMD zastosowanie zastosowanEMD e 1.iqsłotej) podstaNędata jęz-vko\łegobie8nie i i sąsiaduj4q'chz ub]'tkiem'W bouej nad ubtkiem' u poilsta{y brodawki\łfkonuje pod płatami śluzówkoło. DFDBA d loqenla kos( n eoowapnrona. a następnie plfełoże. stronęjęZJ'ko\łątam powtarza' ponadub]tkiem ró$.o w pżestrzeniach międz}'zębo\\Tch pżIla on "'*"'" .1991 Weiqeliwsp.mcząqc lvszczepamilub regenemcję ubltków kostn}. jq tkan]<ę miejscu cięćpiono$}. po\\']Tn pokĄĄ{abłoną' .nież i nastę.'" pżeilsionko\. plżedsion]{orłYul\'ido(znieniemkości.1999 i wsp. Widmana aplikacia FDBA aplikacia DFDBA DFDBA aplikacia aplikacja DFDBA aplila(iahidroksy. tlzne sz!r! materacowe (6-0lub7-0).6 1.4 4. łQc4. swoim mię. przestrzeniachmiędzpębo$}.6 . pżestżcni międ4zę.8 0. SZ!1Y zb]iża.tków pozabieqowchrecesji dziqs|a eczeniu W międzyrębovlych Tabe]a ]9'2 średnie zakresy od 12 miesięcy zab]egu'19ia 1992 Proeltakis iwsp.2000 Parashis 12 1f 13 1f 12 12 ll 18 48 1f 12 12 36 t9 32 39 14 15 19 14 f5 rmod. 1989 Barnett 1984 Melloniq Blumenihal 1990 1996 Masters i\'!. tąIilm tec]xniquę prcwadzisię cięciewew'nqtrzkre' Pient'szy poziom!' sferv łączy podstawę płata wej i międzlzębowo kostnegopr4.NIPPĄ 'l5 Po stronieplzedsion](o. i \'.sp.dziąsło$'e' Podcina się oko. E[ID oialkd ndra/.lz]zębo\[(h pielwsze cięcie pżeilluża się międz]zębowej i Zapewnia szcze]ne zamknięcie pojed}'ncze pżeshfeni międzlzębo$€j. 1995 scufean iwip.4 2.w Estetyka periodontologii kostny.lvająca ubJtek pozostaie cią8le \ĄJ szew materaco\ł.l oPi"*'.obustlonnie ną metodę wytważania brodawek (simplifźed 20' yesefL]ationflap. iI]lF <po\ob\ lębia.yi7.ch. Piono.SPPĘ. stnąpłatapfedsion]ouego w celu łahtego płata.okostnoNlmi. 1994 Yukna Evans 1989 I Kocher wsp.]cfJ'zując lub we$'nętżńe cięcie.6 3.h okesie minjrnlm W uby.8 1.7 0.przcl. stronie przcdsionkowejprowadzi się ukośnie /ębn\ h/ 24ó . z cięciem się pży cz}m koronow4lepoz!'dę płataprzedsion]<o\\ego. niereroroow"ln".zlu się poziome'lekko skośnc jęz]'ko\łego pieńł6z!m' TwoŹy się pehy }'at w 8rubejpodstańc płata umożliwiado. za]ecasię uploszczo.7 4.rowa'a pTFE blon.q<iadująry( ub}4Ljem p'o\.4 1..ltana mc' dłużania' Zakładasię d$a wewnę.okch W jest (> Ir-b}tek \\lpełnia się mateńałemwszcze. i poprzez przestgeń międzvębo\Ąą w \Ą1riku UPlłoSZCZo\'\ ]\IEToDA \:[\-nr[ĄRZ'ł\LĄ nie pżestneni między" uz}'skaniapełnegopłatana stronic językorł€j' Re.lr.osc liofiiTowa'a odwdpn ona.ch preparvtania połąclenicśluzó\t'kowo. pżestżeńach część blodawki W $.ch płaB w ilrnJ. zębach plz e.3 1.f 1.ld/i 'ip Io/. z łqczynajbardziejdokoronową brcdawka pokrt.mpolożeniu.któle \ię ponadma|. bow-\'ch 2 mm) fa]ecana zmodńko. FDBA allooenna ioril.Je. da\Ą'ki jej \\preparoNanie. lub toda $}'h\€Eania bmdawek orndified prpi Ą pTe.8 1. BRoDA$IEK Jeżeliszerckość pźekracza2 mm.5 1.lsionkoN'cgo(v pobliżu granic1'śluzówkowo' do sfon]<owe sz(z$u \Ą1Tostlra przestrZenimiędfjzę' dz.4 1. glubość bmdarvki i lrl'konuje skaling zębowejnic dukuje się oraz \5€ladzenie korzenia rv ub]'tku.ch W \{ lkance łącznej puje ptedłużeniecięciapoziomegou podstały bro.4 4.5 0. pżJ'pailkx szer.3 1. 1997 Hed-"nwsp.\' płatapnedsionkouego Ze szc.7 f.2 '1. /aprclono!\ano jego\Ąy. plz]" bieżnie pionolve cięcia uwalniające.rialcm blonl Pnplożpnip.oper.

nn' pr/edlużasię ł.\konuiF. ' ż a por\'ienchnie zębo\re \r. t p o j r n p l d n l d .. !pr.o.df. r h . titego f anknięcia pieNotnego.tzębiu na]czy: u\lalniająCe cięcia piono(. chin[giczn]n leczeniu kieszonĆkkostn!'ch.ki\\J .ermąrzkieszonko. plefelo\lać metod!' mjkroc1inlĘiczDe osŹczę.a. . podniebienną' Pźcsłanki te \rpl\\. r I J '! ' rnś|.j' ".. .-rd.ka międfJzębo$.l G]óWnymiza etamimetod MPPI i SPPFsą: je f achowan brodaWek ędz\. nrozli$ic najb]iżej ].\ '\ /. |o 80.Zębia c!ch brodat'ck międz}zebo$lch...]1. prct'aro$a.'egcl srnre.śn4'\ meiodą z \l:bo..u\\u.. cie policzkouolęZ!kowe.ko\Ę ró\tnief plo. Cięcie to ło ażdo sasiadująC!'ch bloda\\ek' Z ko]Ćiprepalu.lla ich całko. no\\attoścjoĘch histo]ogicznie tkanek przr.tek \\]pełnia ncgo pżyc7er]u .n c m . . h l. lub się maieńaienr ]ubla]dadabłclnę' ptz1padkubra. jest zape\!'nienie najlepszlch wafunkólv do ponow..hn.i 'r razi. .ttro\'1.lgiadzić' Ub]. o d tn r i k o . L re \ . ub}. lJ'podciąć okostną).JLle.\.cj $ Li.]'P|.1 .ko$'o.iania optlmalnego \\-\1iku esletl cznego po labicgu płato\lm na pĘ. ] Io7cj4gasię nad pnestlżeniq międ47ębo\'ą.PLo\' ' /.r/ .'odcinkupr/ednim.fo. .90%operowanych ub!. z p n r r k u .tkót pionotfrh dobĄ'1Ą]' co nie uciska b]on} lub matefiału'D]a zamkrięcia nik kosmellczn] $ postaci zacho$al a btodarck tkanlri międz].płata prfedsionko\!€ .i r. tip po.Wmialę możIiwoścido no\\e. / a t ' n r o\ ' r | i i U $ n i .io1^ .ol. a nie tcchnjki GTR' s7!rami ęzełko\\]mi' \ \ l e ' h 1 i '' I ' i ' l z i 'k i p i p r r .w Estetyka periodontologii wbrodawcc nad ublt]iicln kostn}rn od bve$l dziq. ji po/Ą\|a|. mrh ub]tkór\ kości \!'\'lostka $.9 '.ip orlbu. dzające brodall']dmiędlyębo e.De i atrarrmalycznc ma. (zapewniajq zycj b|onzaporo\Ą^/ch zamknęc]e oko.i". .n\aŹa się ni.Lt powinno być niechinrrgiczne lcco Z'lJJi]a od śrcxlka dziąslapłatapIzedsionkor.ch ]ub błon . . .h urar milvu.h i r u r { i . dniego. l ń n n .. podciać okostna u podsta$).tek oraz rnoż]iwość bardziejdokoronowegou1ożenia Drony. n c i | ' .rh l.jakim jcst pżcstżeń ibrcldarr./\$.jc się poprawę polabicgovlcgox]'niku cstctr'cznego. dni zakres recesji dzi4sta12 miesięC]. u'ld\1. r / i ... sn.|Ą.i .\\ I.pot].ermqtż]iieszonko\le do sąsiadujq.4 mm.Jr.ka międz]zębota' ka 7ębodołoNego.p]żez t})2. go plfl(zepu.lti fastosoranie technik mik" hin rgi.lcdsionko(r i ods'laniasię kość .u luh nll. I'rrl. plzl'jak najkorz]stniejs/]m pozabie \\ ku nozli\\oś(i zamknięcia ub]tku piateln' naleźv ! o \ \ \ m \ \ n . dach i!. l | | | i r a ' o r I i l ' | d ' i i p | . .ej ub\tkiem' podobniejak nad miF. i . / . l''^J|/F|| P Iniell.L t.losn\\a.Li.. brakucisku szWóWna materiał WYpełniający Ub}.o\\'bi.f m ębowych. 249 .."lnpj $ ubo.nr.r. ^onieczności dokorono\\e8o ich leponowania nale.'ająna isLotnc Z(ięlśzenie .Zębo1. l .\g]adzanic po\\ielżchli koizeni i kifi]taź zamknię.'bo$\.tkóW Wobec20-50% po zastosowaniu technk tradycyjnej).l -'ę / n a ' ..1.ew ten \\.czĆnie peńodontolo8iczne (skaling poddfiąsłotl: do trycznĆgo miejsca !r t'acie jęz}'ko\\l'm' s.\. stronie ięz].r. t ' u \ \ kostn!'ch' mateliałó\t ]iościo7astępcz].t e . sła zęba ze zmianą na po$ielzchni plf}'środko\.\. m u u cięciu prle7 bloda\\kę uzl'skujc się mllielszą ilość tkanki.e proradzić w ostatecz. peln]'plat p. a.bielać \!}!eł. n .fl. \.\i r\.kupu o|"rJlin"go umożIitia bafdziej plequJ.\ . nipldacjc l\ Lkanliacht\ ard}ah i miękki(ll' Jest to na około5 mm' slczcgóll c t?żne dla obszam kĄtjtznego' co do p I nn'1. gu. r . \\' pl7ll)ad}iu cienkiego dziąsla \\]. nianie kieszonck kostnlrh $szczepami l(ostnvmi ]ubbiomateńalami. Sre.adza się poplżez \łąs]iie przestEenie miqclz}'Zebołęna stronę jqf].l/\.l. \IPPT i SPPIr5. \\i\. I n ] .loN\ pprpod..ii or. p]erwotnegozamknięca moż|rwość płatem.1ost.i iF8o i nadmiernego napinania. lF' hn L rcg^nc.. rUn}U.d cr/'\ni dalv' i l' b. któIą pźeprol. .j"żeli istnieją \\arunki alatomiczne ..u $os(.a nad \\kpółczĆsn}m celem le(zenia zapaleń plz]lzebia F L b \ | k i .rk p.rt Dla uzysl. \\ipł]\\a to ró\\ eżzasaihiczo na przeŃd1lalność Po $adzi się cięcie \r..| " / l ] o l J d l | n jo ' l \ .nosii0. \ral Lrniesiona zostale bfoda}.o bard/o nr. Ąn'' t/p$ n|.tku co ma szczegón€ znaczenieW zapobieganiu ekpo.n1\ Irldtrlu/u$L. Llnl\ h ^J' $ Jdui. / n i r n \ \ p c z r p : d J . / nirn $.chmeto. W pż\padku ub].7akesu regenelacji i efektu kosnreĘ'czncgo Zabie. l l ' ' | .

w Estetyka periodontologii
Fecesji dziąsta. Dla cfcktu pozabie3o\\ego $a/ne jest, abJ nie pokĄ.ć całko\\icie pvĆszczepu platem' Jest to jednak metocla rclaĘ\r,nie fuudna technrcZ. \\i \r-r,borzemetodl' zabieg! r, ramach plast-\'cznej nic i $.l'magajqca d$,och pó]Zabicgo\\(h' chinrgti przyfębia należy u\zględnić czterr' pod. o r\iele proslsze jest Zmod]fi]o1\ane dol\ierlchoł' stau'o!\e zasadyl kowe rcponorlanie płata20\\ Zabier $m \lfdfuż po. slansę na sukces. przcwidJĄĄa]irość |q. /enjJ:Iu/o$kU$L,{]/ d.lnscpoofirNJl/i.ie l iF' iF \\].niku' e pnzionr' do' hod;1' no ^uvi ripzra',nio I'nni'ei . brak pon,ikłań. \a szcz}.tu\t.\.Iostka. jcgo końcach rł.lkonuje sĘ d\\a aspekl ekonomicznJi piono$e ciqcll u$'a]nl1jące.$thodząCe !t'błonę ślu. Im pr.ostsfa metoda' Ę.ln większa ptertid.rtral. prpdlunl.d. I .panr,' ri^ pl.rl' /ea'io\ei!.rno.i tr ni]<u mni"i.z.. l\\ ma€ a nid \ /J].rF.iPu]niP. /o\\.1 i jętnościtechniczn]ch operatol.a' Efekt każdcgo Za. bości'L1óry reponuje się dokor.onowo do pożądanej i Li. gU ś ńifurgij p|].h',ne zal"ir oJ z.|u|n.ll ma. t!so]@ści (jego \,sz}cie jest opcjonahe). P|at ten nualll'ch oasami !!ręcz aĄu mu 1ek2j7ai od \!łaści. plą'fiąm}ł'an}' jest l'' tej poz}qji plzez okolo 5 mi ' ' Pmpn|U hiruĘi' '. l \pgn \\po.a;"nj.r B-binpfu lrudn. lH hnili onpriL. nu|',/.ll' aIlPjet| ,,a.Io-osdILje qlne nroga prorradzić do powil<łańpozabiego\\.1'cl1 negonl orc.e- ' |nJ' 7 Lui. IiAIn\.lĄti.m |'€ n J ' :n.. nl;*.r,.ge n'no.i pogańzająq'ch $yik estel](znll C7ł.l1nik ekoto. ,lnie por,crz'nie .tr"h (Lj.t.l.r o !!. ]orze metodi'' zabiegu. 2.5 mm.20 Zaietami tej metodr icst bard-zodobry poniczn!'rórr'liez dccyfttjc e-lpr\,,,n\. br.rkk n -, /nu', i r/\na pE].kład plefero$aniu technik jednoĆtapow]'ch, raLi'gosr trt nil< postęrjo\ta. cia i jedno polc fabicgo\Ą'e'Plzi'' poszeEalxu dfiąsła cZ}'$],boŹe mateńahl autolo8icznego. \Ąi niu lłm, jak \'. 7adn],miJrn}'m,nalcży u$fględnić Ę p [ablonl<o\r.\m pveszczepem dziąsto\]m naleił' pa. p , h a r a L "r n l n g i , , n r J ' j p n l . r ' s : p o l p r J , u i q . a . e miętać' że irn glt]bs7.]ltJ.m jaśnicjsz]' plżesucfep ni pato]o. i tym sam]m go$Ze jego dopaso\anie do otaczają. rrspołpracuj4ql scepB\ narcyl. osobox,ość ' ',h .l,arpl lm bdril,,' i LlokorDno\oipsl on /Jim. giczna, na plf].kład zespól N{unc]rausena). p]anto$an}l R.n korŹrstfucjszy jcsL pofabicgo\Ą.\ efek1 este\'cfiłl kosztem jednakźe fakr.csl] poszc' podzielić rzenia dzi4słalub pogłębieniapŹedsionka' nej można zab egi p|astycu chirulg ii pżyzębia na następu]qce metody: poszeżanie po tkanek: dfiasła, Metodyodbudo\,!y kry/Van recesji e dziqsła, augmentacja kośc u,yrost ka zębodo|owego' Metody resekcjitkanek gingiwopastyka,chirur giczneWyd|użanie koronzębóW. Najr'.aż. niejsz]rn k]teńum ocen! Ćfckytności Zabicgów lF lokn\\.l]ri.r e.i. \' d.t.l, -.. r |\l,i no/dL.Bo.\a całkol'.itegojej pokĄ'cia tzn' clo połą. .jest moż]iwość

czcnia sfk]i$no.ccmento\\ego' Pod słn \lfględem llljl"pwe t'tlLi|i UĄ.l!\'dn'' l|L'/d'|Ą.osaniut'r,,e. szczepów podnabłonkol\ej lkank lącfncj (7(H0% lc. Ze \Ąfglę. cfon]rh recesji w I lub II klasie N'Ijilera).Z mod]ńka. dlr na najkorŹyst iĆjs4'pozalriegow]' \\]'nik es tc tycz' cji tcj mctod}' szclcgólne \Ą'aloryeste{J'czne plż}'non! nąjba.J,i'. |r.[crnsaną mnIodq l'ot/^żan'.l sZą ZabiĆgi Ę']on]\.anc bez bocfni'ch cięć piono. dziąsła porinien b}'ć pveszczep podnabłonko$'ej \.Ńh wmiejso biolc7}m - $. pokl]'}.dnilr re.esji po. tkan]ri lqcznej 18'1.! Połqczenie tego mdzaju p]że" jcdlnczlch tecbnika kopertorla \r,gRaetzke (1985); szczepu z dokofl]no\q:1n pŹesulięciem płata (meto. rr poĘ\Ąrniu rccesji mnogich: tecbnika \\g Bruno (1994).koper|a nadokostnow'awg .Ą]]ena (1995) da \\g Langcra i Langcra lub \\'g Bruno) pż}nosza poszenenie dziąsłalr,taścilr'ego ob. i technj]€ tunelo$a \ł'gZaba1equii 5p' (1999)' śr.ednio mm 5 'W sen'acji odle8lej wyik możeb]ć j eszcze ]epsz}'dzię Najltiększą minjmalizację cięć Zaplopono\ano ki pmcĆso\.'i pełfajqcego prfl1fepo lc}eeping aLLnch. | | ' ł h r i l ' l J n ' . o \ \ . j. n . ! r , \ j d - ń s n i " ż i d . , \ n i a . u ' ' ' ? l l ' I p J | | o ' , p \ nnAo ż l i \ ^ e l n o ] ' l l i e | 1 | | ' ' ś . I niu pizeszczepu'Zabiegi te pr/}nos74stabiln].efekt i. iA.

250

Estetyka periodontologii w
pokĄ.cia Zc n'zg]ęClu popm\tę\rarunkó\v anato. na mic7n]lh w $Jtiku poszeżenia i pogrubieniadfiq. sła'Zblifony ĆIckt\\.ZakresieodsetkapokĄć calko. titych, a p'ede $są.stkirn estĆtykipo 7abie8udajĆ \\-Ykoż]'stanie sterc\\'.ancj rcgeneraciit}(ane]!szczegó]nie \\' przJpadl(u s7eloldch i głębokichrecesji II klas! rg N{illcra. j Truclności ograniczenia z\Ą'iąZane tą metodą z to: moŹli$'ość zastoso\\ania lr1'łqcznie przypadku l'l rcccsji pojed],czycL niekicd]'konieczność odon. toplas{ld \r,celu slilorzenia rnieiscadla \vrostu .egenelujqqrhsię tkanek,brak możlil'-ości zasto. so$ania w pżĘadku \rąskiej slrcĄ dziąsła tfud. ność całkowiĘmzaĘ'ciu błonypnez płat oraz u' użycienieauto]ogicnrego mateliału' Efekt Kosmc. t}lznv \\ obu metodachjest zbliżonil(R}c' l9.2 i l9'5). z ]epiejoccnian]mpżez pacjentó ' rtfm. stcm gruboś.i dziąsrapo GTR' jest usta]enic kĄ.te ó$' sukccsu clir.u.. \Ąażne giczneśo poklTciare(esjidzi4sła' Jcdna z propoz5'

(anowiqceo czterykMeria pozabiego. sumarycznym WVnW|JżFriu e\tery(z.y.n ch|.u.g|C1nyn W leqe.iu
jedno|itość recellidziqs|a stopieńpokryca recesji, to: barwytkanek(w zakresie błony uzowej,dfiqslazro ś gowacia|ego, prfeszczepu dziąs|oWego do otoczenia), Wyg|ąd tkankim

grubość, zwióknień, pzebie9 po|ączenia utkanie), ś|u zóWkowo dziqśowego'

Pon mo dobiego cstclt cznie i stabilnego r\trlil\1l pokĄda rccesji po pżeszczepie podnabłonko\€i

tkanki ł4cznej i stelo$'anej iegcncracji tkaneĘ mc. todl te sq fi]lat]Ąl'nic trudne tecliLricfnie' Techniką Zdccydolt'a e najp.ostszq (brak koriecznoścl slYcla' i.ullu pote /'abi.go\a' ip.l dokoronn\a prpmi. szczedc płata półkięĄ'cowatcgo (Tanol'. 1s86)' PL) jcj Zastosotaniu ró\\,nicż Lr/yskuje się zadolt,alajac.l \\ nił ko.me|\. /n\. nt,lLierł"r,i prnla' |u .ię . i1' nie i . i i , | ' n l . ś d l . lp o I o t n J n : | | t I d n u r e d I n ' , p n i p l n pionorwch olaf nie naruva położenia broda\\ek I p i 6 miesięc'u. póŹniej, na fotografia(h przenrcslo. nliędzt,..Lo'lr. \\.fu/.nidn ; .a 2-J m]T l' ' ' . ' h' nych na eklan komputcla pŹez d\'och njeza]eż. w s7c7ęce (ta]rżemnogie) z \r-rstalczająca szelo]<o n].h oceniających, któlf}' ńe są po\Ą.iadomieni ia irrul,o.,ia 'lriarlar\lJ(' i\pgn \\udlp;lo-;1r" poLll^ga po/JbiFgn\,\ nimun 2 mm od blżegu ilziąsła (rrażneilla Lrnacz . " mplo,l/ipl.',cria O,.nic i\l'I1ik estetlczn]l kodorrany r'. ska]i tńjs|oprlio. nienia plata) prc\Ą?.Izi się cięcie łuko$łrte i de|ikat. rrcj: dobĄ| średni zly i nie podminorvujc się skalpelem tk.iłnkę$.'kierunku

Ryc.19.2a l/lnog e

Ryc.l9.2b Stan po 12 miesięcy po

Wei tkanki łqenej,

weso.
Ryc.19.3bAkcep cjentkę W}g|ąd dziqs|a12 miesięcy

Ryc.19.3aRe(esja klaly wg Milera

W}gqdu dziąsla'

251

w Estetyka periodontologii
ko.ono\ł.vn dla uzyskania płata śluzó$,kowcgo' Z kolci \tl.konuje się cięcie przez szczelinęclziasŁl i całkorrą, doclroilzącdo cięcia półkiężyco\Ą,atĆgo pla1-Waznejest' aby slGlpel b!'ł wicic u$Elria się pefora. co W Ciągł}nkontakcie z kością, Zapobiega dokoronowe cji ptata' Następujełahveprzesunięr:ie płata połksięi,]cowalego ab-r eznacznicpokĄ'l tak. połączeŃeszk]i\\io.cemcntowe' poiożeniu pzez Płattcn stabi]DouaĄ'jest !r t]1t1 poprzezgauę'Nie ma po. okołolo.minuto\ĄYucisk hueby zaldadania cementu chiruryicznego,gojenie tnrE kjlka lvgodni,pżez CMamiesiacezalecanejest Ltż]$Enie b''lkomiękkiej szcfoteczkiw opelo$anlm rejoniĆ.W pląpadku sąsiadujqqchp\.tkich recesji nrnogichrr*onujc się kilka połqczon$hze sobacięć luko$atJ'ch' ńrmolegfuch do krarrędzi dfiąsłai po , o\\Jhch /ts\ilr\.i gnru,\.kirnju nlaln\' I'dlk\ieh, rcponujesię ca\ ten komplcks dokolDDorł'o' bości nego {]Tostka i pżcchodzącena stronę pźcdsion. kowq' 2 nieznacznln pżckrocfeńem linii śluzó(. .ię PrcparujP ||d ' /c.' insnigru. ko\\o.d/iąJosAj' bości'u$idaczńająC okostn4' któm stano\ri łoże (okolicazatuzonou,cobiorcze.Z kolei z podrriebienia (nalcż}' przesfczeplącfnotkankoŃ../ wa)uz].sk1je się \unij' \ , dlo! r ndLtnn.k klon umiev'ra .ie . v.'.\.l1)stek p(} lub \'.łożu bio.cz]m tak, abyposzerŹyć piono\t].Ę e\enfua]nic pG wĘkszyćgoW\\:.miaźe \tiększyćgo uarótł1o\t $lmia'e popżccznm, jak po. śl,lLi| id pnevl /PpI n.l.|tspui/dl i !'iono\\ln' pżcz \\'szycie .esoótljąq,mi się niÓni do okost. go nej' Zabieg końcfy repoz!'da płata oIaZ szcze]ne i bez napięcia pokĄ'cic nim pneszczepu' a następ. .i r r r a , ' - ! , i c p o j p i l \ n r ^ mz n a m i, n l o , " n i " m i rł miejscu cięcia pozjomego piono\Ą:.ch'

s1'!]Ro11'!\l,r P'EGE\EP'{C.I'ł Kośfi Tech. (GBR Elt/idpd kości bo. niki sterc$.aneiregener.a(ji \t1'1 sa '\UG]'IENTACJA Augmentacja kości ostka ne rege eralilm) v!.\''kolfł'st]'r\ane d]a odbudott pożądan}m jest uażna metodą p]astyczncjchi. kości \Ą].lnialze' Za. $:rcstka 1,. każd}m fębodołoh€go pŹed \tplo1'.adzenrern \Ą].konać rm. rurgji prz]'zębiai polega na w.l/peŁańu zloka]izo. bie8taki można jc.Iiroczaso$'o po w.r. podczasimplantacji]rń \'.anJ'chubJ{kólf bezzębnego\t.l'rostka' Dochodzi planlu. po nieostroż. konaniu implanlu !! plf}'pa.lku periinplĄrLtihs' \ł do nich najczęściej \rJniku uran od ub].tku ijego Iodzaju(de. n]'ln usunięciu zęba,floka]ifowanegoi progres]ĄĄ" \{ zależnośCj rozległości poekstrakq\'jn]! dĆfekt[J.IDstka) nego plzebie$l zapaleniaprzyzqbia,Złamadazęba, hiscencja,zębodół uapolową' błonę \!raz z auto. rozległychtońieli' stomatopatii plotetl(znej. Po. stosujesię samąbłonę błonęz al]oge. lt,oilująone prcblem!'estetllznc w przednim odcin. logicznjtn pneszcfepem kostn}.rn. \\5^ h.,/(,/ppudsJpnion\. /ct'.mko.lrr\m Lu luku/\boMe8o. v,7eqe[nie planui-.ie r 1- nr,/n)m 3dt U^'skuie się zamlożony \fsuszony DFDBA) r0'1lj i \Ą..vróżnia się: \Ą ten sposóbbardzokosmet]une poszcl'lcnie i/lltb ui klas}fikacji ub]tków \Ą.arostLa po[.r].oso.ję. podwyższelie $ltrstka zębodo'łol'ego' tJe.ę l ||lIala l|dĄ"L\ lr miarr. $]'r.ostka, z}'ko$l'Inz zac.howan4.!t].sokościa z }ILT0D\ LsŁ.ll'lN'Lł TKĄ\EK PRZ\7ĘBL]. I{lasętrIulrata tkanek na t:rsokość zachollanq są slcmkością \tlTostka. \t'bmlle metodyrcsckyjne Za]iczane ń\łnieżdo n'Ikon],Wa. iilasę III utrala w}'sokości i szerckości wT'mstka' plast-vcf chinĘii plz}f ębia'ponie.waŹ nej u.ł.rostka w ChiruIgicznemetodyau8rnentac.ji d7iela ne sqw cclu poprall! zaĄIsuiIfiąsła, pŹlpadku je. po\''iększenia miękkiej go nadmialrr.Przykładcmjest gingiwop]as1].ka st(} się lra zmieifajacedo tkalrki pżed \['konaniem mostu)lub iegenera. sor\ana dla odh,vovenia fizjologicznego ksztaitu (planol'.ane plzerosnl. (plano\taDe implantó\' 2l dziasła s}tuacjijego nieod\Ą'Taca]nego w cji kośCj \\}'konr,!tanie ZabĘ tel rr5.kon]tran!'jest naj(zęściej polcko. w \{ estcĘrzncj augmentacjiub!'tkówtkanl{i mięk. pod. \\}m rc/rcsto\\'].m lapaleniu ibiąsła'Llą'skanie l'.:la. kiej klasy I, II i m $lkorż}'stujesię przeszc7ep nabłonkowej tkanłi lącznej(IŹngeri Cala8Dal9B0)' ści$ej$.spóipmq padenta \'. lakrlsic optyma]irej niechinr. $.miejscu biorc4,mjęZyko\\'o \Ą}'lofulic hĘicnJ jamy ustnejorazprzeprcrtadzenie W bm celu leczcnia pcriodonto]ogicznego ogółzna. na się cięciepoziome oraz d\\'ź| cię(ia pi.)Ilo$ep el(ra. gic7nego jegozakres' czającc odległości 2 mm od zębó\\' !r l szcz}tbezzęb. czącozmniejszają

252

Estetyka periodontologii w
Ryc'19'fla Uogól

Ry..19.4b Sian prawidlową gi€ . h ek' śom' 5 Tyży ka). je optyma|ną hi

Istnieją ró\\Iież moż]i\\ośCi !\1.cl]lużania koron!' ldinicznej za pomocq elistruzii oflodorlb.cznE' ]ub Il{' h( /ru..J /.ln|' iei \'ron\ F'ol7p/ ' hJ.Urśil, n.,l międf]zębo\\c' Dla zmniejszcnia 8nńości d7iasłaod. .esekcję tlanck pŹ\zębia' Tak z\ane dol..ieĘchołcina się c1ęść tlianlii oclstron! loesuon]d (Z\[]ątk]em kowc rrr.r]łużanie ]ioron}' może micć n ejsce $ 1r1. brodar\ek)' dokładnie oplacolllie się po\lieEchnię niku gingiwcktonii iub pl,esutania płata N Ęrn zębó\ i lakłada pojed]nc/e s^\.\:facho ańe pr.e(Jr lricnIrrirrr rt połączenirrlub bez osteoktonii' \\j\|ór 4i pr\'\\1konywaniu cjęćpoz\lala Da uzys]€nie zado. metod}'za]cl]'g'lótlxe od szerolości grub()ś(i i dzia. r\alajqcegoĆIektll estet!'cde-go (P$( 19':1). sła\!1aś(ił'e8o od g]'Llbości oraf bias7kipżedsjonko. \\ prTtTradkachpolekot!-tch i idiopalycTr\,ch \\cj kości w1Tostlia' tl.'\ni.|.''l n|i'|Ą. { '',id.^| J|Fż\ i' |''l\. . n \.v przypadkl ĘEtafczająCei szerckościdfiąsla na. z inożli\\'ością nawrotll' \'V picńlsz].m prZ}l)ad. lcży preferorrać gingilre]Ćonrię \elmętżną'g Pien\. ich kl $e lvspó]praq. Z lekażcln pro\adlą(ln nalc7\: sze ciQcie pó]księż]co$ate biegnic \r drie kics'/on]o podjęCiafarmalioteEpii alter- i osz(fędza bmda\\'ki nxqdf}7ębo$e' Dngie ta]dc Foz raŻ}ćmoż]ir\ość r.rrrrr'-i. Ir.r I'r,\lJ.r,ItFn\Inn.-^,rd,o1 ir7"pina. cięcie odpo\riada przcbicgowi polącze a szlJi$no. c}]dospoĄna -łtaliro]ismus. njf ed!]rina-am1od}?[l|l cemc[tor\ego, \.4lqLInje konturcl,'i dziąsla pif} s4lub diltiazem. siaclujqClrh zębach' lĆórc nic (]ma8ajq i'\dh]żenia Jec]n\m / l\ażlicjs/]Ch \\s]iafail do \1..\'clłużania koron]i \astępuie usullięcie \lciętcgo dziasła Z od. korolr liJniczn1lh zębólr jcst dqZenic do poptarr1' sionięCiem ]ioron]. do 8lanic}' szldi\lno{cmelto1\ej' esteĘ'k pżedniego odcinka uzqbienia'Korelita ta Plf}' tąskiej shefic d/iąsia $,laści\le8omctodą ka porrmna blt rozr,.ażana pż\'tz!\: uśmiechu dziq. Z \\.\bonl jest do$icżchołkowĆ p'esu[ięcic plata' slo$yn ' j eżeli Ę lko rte iest on łltikiĆm \$sokicgo Trz1'majqc skalpcl ró rroleglc do Cllugicj osi zęba. przebjegll LL i \lt|rgi gófircj 1ltf\' fizjologjcznej dlugo. pm{adzi się picn|sze cięcic po shoniĆ pżedsioDlio. ści](oron k] ric/l\(h zębó\\,góm]'ch lub prcgna(ii' tei i jęz}dorr,el }5 mn] r.xmoleglc do bEegu d,lia. Szczególniedekorzvstna cl]aĆstel].kiulębie a jcst s]a. dochodząc do kości .\.lDstka.\\ pĘcstżenL1ch as\metna l\. d'lugości ]iororl sie]€czY międf}lQboł].ch u|v}muiqc cięcie ló},nolcgle do Innc $skazania (lla te8o rabieguto: bżĆg! dziąsla,następuje odd7ielenie$Ęsloej \\aI. ' J , l / i J - l o \ , L ' \ j p n \ h i ,o $ . r L , t m a | | i . r . sh['bloda\dd. Dnrgie cię(ie biegniĆ !r I t n' dnie i{Ćsloll. /L,\ .nJ|n,' ||'ń'Pi . |".'.ln'ii /F|'a I J |||r/\ | ' |nJniJ kj \f kierunku kościt]mstka i jcgo celem jcst u$,olsrę kolon}' protet-\'czne]. edc plata (kohieĘa) dziąsło$e8o i'oko1 lęDtjl\i Zabużenie tf\\i szelo]ioś(i biologicznej' ./\'li Z ](L)]ei następujedo$icvchołko\lc odpleparotane sldóccnie pasa tkanki za\lartej pomjędz} slu,\. p]ata śluzó\\']iol\o.okostno$ego obu sfuonachb. po Lcln kości \\.()stka a bże8iem dziqsła(isLotIego ku zębo\\ćg() odsłoniQcieporricrzch kości'Trzecic i dla prat\idlo\lej ]o](alizacii p()ddziąslo\e8o brl{! ciecic protadzi sie wil]uż gr/biet1l]ioś(j \|]]osL]Q gu korcnt ptolct!cznei). i p]7eśróCi Zębodolo$)clr rrd przedsitlnka clojt:zr1io. u l d n \ i e r , d , ' r u \ \ .L i a . , n n r r l , r, r i r i F t - m \ \o. Dziqk temu odd/iela siq kr nier d;Ó4srorir r " r ustnej w rc]onie szJ ki Zęba od kościl\1Tost].ai usu\a

Plzedsionkollo i ięZ],kol\o odcina się nadmial dzią. sła,\astępnie po pomiare 8jębo]ości ldeszoncli pro. $adzi się ciqcic girlando$Etc. odl$ażajqc bn]da\\ki

253

Za międf]'fębov'.vars1"tvG i \Ąych. nieodpowiednia ma dziąsło tendendę do przeszcepu. postępowanie szwóW)oraz niew|aściwe fnaczq.ch' za]eŹności poza. dniejsu pn]'padkach\\.niestabil.7ębo$'1'ch.Estetycme korony prctetycznenaleł zalda.22 esteryki uzębienia'lecz musi ja Zabieg kończy zszycie płatórvw przestrzeniach ńe możepogarszać popE\{iać'w czlm szczególneznaczenic ma stmte. z)4 . Na ł]'niki chiruBii plast]czneipvł-Zębia rlredoslarearalubzbyrdgre5yw.i pozabiegolc 5ą my ustnej.w Estetyka periodontologii miesięcY po zabiegu.'idzenie lejonu dziąsłowoDopiem całościowe decydujeo końcovlm efekcie zębowo.1/a) n splts maią po\vi].W}.laścirvej nie leczenie periodonto]ogiczne Blko \Ąśpótczesne od winna \ł]'nosić 2.5do 3 mm.\lnagane \Ą]{)Iaco!!E.Wotnego kontufu.nPgo danegozald€su \Ą]. tń aI8onlmu no.]an:a pozabiega (szacolranena okolo 57oliczby zabiegó\' lub \łTęcz zatoźonego @ęstopowodemnie uzyskania niepo$odzenia.23 estetycf nego' w€go efelĆu !. ponieważ ność pofabiegowe upodobnianiasię do pier.a hig.elaja_ pacjenta n|olo. W naitru_ Możliw€ jest ych gładzenie !v od korzeni zębo. gia oszczędzania rcgenercwaniatkanek przpębia.dcjap|ata' u5'sokichbrcda.t$ażo*ego jest temz do]dadneusunięcieziaminy i \Ą!" estet-lcznlan prowadzonego leczenia.dłużenia obok terapji cz]'stopeńodontolo' \\e jest pEeprowadzenie osteoktomii' Na]eżypa.'ł preparacja śronybiotcfej.kiedy sześć dać naj\łtześniej no$ego bnegu dziqsła' peńo. do l|ark|daw(zej. u$'zg]ędniającego która p(} gicznej' leczenic ofiodonĘ'czne lub/i protet]'czne. wek międzJ. Nie {eł dąż!ć zoyt Tałeji|ośL' oozy\karie jezeli plfed zabiegicm b!. nje inlerd\ ptina].nieprawid|owa technika zak|adania one sl'asz(Zonc. ustabilizujc się położenie zabiegu(naprzykład W B|ędy techni(fne trakcie prepamw'ania .|ępoMJnid' korcny ldinicznej możli.pa|enie otoniu.r'ch pomocq szwów \łielo1. biologicznej. dieta ubo9obia|ko\. sferokości miętaćo $.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->