P. 1
Metodologia badan pedagogicznych

Metodologia badan pedagogicznych

|Views: 30,823|Likes:
Wydawca: d-fbuser-53374437

More info:

Published by: d-fbuser-53374437 on Jan 21, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/03/2013

pdf

text

original

Przykładowa Metodologia badań pedagogicznych

4.1 Temat pracy Wybierając temat pracy należy określić jaj zakres. Temat może być węższy lub szerszy. Przy „szerokim ujęciu tematu badania dotyczą bardzo licznej klasy procesów lub zjawisk. Jeżeli zakres tematu jest zawężony, wówczas badania obejmują stosunkowo nieliczne zjawiska. Zaznacza się to za pomocą takich sformułowań, jak: Niektóre przyczyny…, Niektóre rodzaje…, Wpływ niektórych cech osobowości na…,”1. Tytuł powinien trafnie i jednoznacznie oraz zwięźle określać temat pracy. Ogromna rolę w wyborze tematu odgrywa osobiste emocjonalne zaangażowanie nim, gdyż jest to warunek powodzenia badań. Najważniejszą rolę w odpowiednim doborze tematu oraz w umiejętnym przygotowaniu badań odgrywa znajomość lite3rtury przedmiotu, co chroni nas przed dochodzeniem do prawdy metodą prób i błędów. Pozwala to również na ekonomię wysiłku, gdyż inni badacze przetarli już niektóre trudne szlaki i można je z zachowaniem reguł naukowych wykorzystać. Daje to także szansę porównań, co znacznie podnosi walory poznawcze każdego badania. Treść całej pracy zarówno części teoretycznej, a także empirycznej powinna ściśle odpowiadać tematowi pracy określonemu w tytule. Przy braku tej zgodności praca jest nie na temat. Sformułowanie tematu pracy nie jest proste. Zwykle bywa tak, że jego pierwotna postać jest robocza i ulega pewnym modyfikacjom. Najważniejsze żądania w sformułowaniu tematu: „ma być krótki, językowo poprawny, informacyjnie nośny i jednocześnie poznawczo intrygujący, czyli – budujący określone u czytelnika (słuchacza) i autora tekstu pożądane nastawienie”2.

4.2 Przedmiot i cele badań.

1 Z. Skorny, Prace magisterskie z psychologii i pedagogiki, Warszawa 1984, s. 26 2 W. Zaczyński, Poradnik autora prac seminaryjnych, dyplomowych i magisterskich, Warszawa 1995, s. 45.

Oprócz funkcji poznawczej badania pedagogiczne spełniają także funkcje praktycznoużyteczne5. na które odpowiedzi ma dostarczyć badanie”6. w Zespole Szkół nr. Nowak. co pewne pytanie lub zespół pytań. 6 S. cit. doświadczalnie rzeczywistości społecznej. Pilch. Pieter stwierdza. pisząc o celu badań podaje. Przedmiotem badań uczyniłem rozwój wykorzystania środków informatycznych w procesie kształcenia. co pragnie osiągnąć w swoim działaniu”. opis jakiegoś zjawiska.3 Problemy badawcze Problem badawczy jest to zagadnienie wymagające rozwiązania. Pilcha odgrywają niezwykle ważną rolę przy doborze tematu badawczego.Zbadanie rozwoju środków informatycznych w Zespole Szkół nr. Warszawa 1998. s. rzeczach lub zjawiskach bedących przedmiotem badań. s. s. Staramy się znaleźć odpowiedzi na postawione pytanie 3 Z. W. 5 W. 214. . Nowaka „Problem badawczy to tyle. że „(…) problemy badawcze są to pytania.. 1 w Ostrowi Mazowieckiej.Ustalenie czynników wpływających na rozwój środków informatycznych w Zespole Szkół nr. przedmiotów lub osób. Warszawa 1970. Zaczyński. względy ekonomiczne badań oraz emocjonalne zainteresowania badacza4. do czego zmierza badacz. Wg S. Zasady badań pedagogicznych. 107 4 T. s. Metodologia badań socjologicznych. że „Przedmiotem badań naukowych jest określony zbiór zjawisk. Skorny uważa. Należą do nich: dostępność badawcza problemu. a także rodzaj czynników. że jest to określenie. A nie osobie drugiej. Wysuwając je zadajemy pytanie „przyrodzie” i „otoczeniu”. Prace…op. Podstawy metodologii badań do pracy magisterskiej i licencjackiej z pedagogiki. 1 w Ostrowi Mazowieckiej 4. który zamierzamy uzyskać w wyniku badań. Celem badań pedagogicznych jest poznanie naukowe istniejącej realnie. na które szukamy odpowiedzi na drodze badań naukowych. Badania psychologiczne i pedagogiczne dotyczą wybranej kategorii osób określanej mianem populacji”3. z którymi efekty te będą się wiązać. Przez cel badań należy rozumieć rodzaj efektu. Wydawnictwo Akademickie „Żak”. Celem badań jest dążenie do wzbogacenia wiedzy o osobach. Wydawnictwo Stachurski. instytucji lub jednostki. 1 w Ostrowi Mazowieckiej . Dutkiewicz. „Każde badanie służy realizacji określonego celu. Dokonując tego wyboru. Skorny. wziąłem pod uwagę kryteria. 50. Kielce 2001. 173-174. Biorąc pod uwagę powyższe rozstrzygnięcia ustaliłem następujące cele poznawcze: .Z. J. które zdaniem T.

Takie pytanie nie ogranicza badacza. polegającą na sformułowaniu zestawu pytań. Pytania rozstrzygnięcia zaczynają się od partykuły „czy…” i w zasadzie domagają się tylko potwierdzenia bądź negacji. zjawiska. Zawierają w sobie alternatywną możliwość poszukiwania odpowiedzi. Takie pytania w swojej strukturze nie zawierają informacji. . zawierającą pytanie o jedną cechę lub o jedną właściwość przedmiotu. Pytania mogą dotyczyć cech przedmiotu. Mogą być też pytania o rodzaj związków między cechami zjawiska o rodzaj zależności między zjawiskami. Odpowiedź może brzmieć „tak” lub „nie”. nie zaś przez oczekiwanie gotowej odpowiedzi od innego człowieka”7 Problemy badawcze mają postać pytań. Pytania rozstrzygnięcia i pytania dopełnienia. na którym należy szukać odpowiedzi. Problem badawczy to inaczej deklaracja o naszej niewiedzy zawarta w gramatycznej formie pytania. ukazać kierunki poszukiwań badawczych oraz sposoby badań.poprzez własny wysiłek. „w jakim stopniu…”. Pieter. O ile pytania rozstrzygnięcia można nazwać pytaniami kierunkowymi. badacz musi mieć świadomość jakiego rodzaju pytania należy postawić dla wyczerpania tematu (stanu niewiedzy) i ukierunkowania badań oraz rozstrzygnięcia zagadnienia. „w jakich warunkach…”. to o tyle pytania dopełnienia są pytaniami twórczymi. w tym celu musi wykonać pewną pracę koncepcyjną. wyczerpać zakres naszej niewiedzy zwarty w temacie badań. Pytania dopełnienia zawierają pytajnik: „jaki…”. 67. ich własności. które powinny spełniać następujące zadania: 1. Ogólna metodologia pracy naukowej. wyjaśnić temat 7 J. gdzie należy szukać na nie odpowiedzi. aby prawidłowo sformułować rejestr problemów. 3. wtedy zmuszają badacza do szerszych poszukiwań. s. Wrocław – Warszawa 1997. a wręcz przeciwnie otwiera przed nim pole poszukiwań i inwencji. Na to pytanie nie możemy odpowiedzieć „tak” lub „nie”. „kiedy…”. Pytanie to w pewien sposób ogranicza badacza wyznaczając mu obszar pojęciowy i fizyczny. Mają wówczas postać prostą. 2. Rodzaje pytań badawczych W logice funkcjonują dwa rodzaje pytań tzw.

Hipotezy badawcze . jakimi sposobami to robić. których te przedmioty podlegają tak długo sens pytań będzie nie jasny. że będziemy badać wszystkie czynniki związane z postawą wobec rozwoju środków informatycznych w Zespole Szkół nr. jakie własności jakich przedmiotów lub też jakie zdarzenia czy procesy. 4. Jak oceniana jest dostępność środków informatycznych w szkole? Jak oceniana jest potrzeba wykorzystanie środków informatycznych w Zespole Szkół nr. kogo dotyczy temat. Dopóki badacz wyraźnie nie uprzytomni sobie jakie zjawiska go interesują.1 w Ostrowi Mazowieckiej? Jakie są oczekiwania nauczycieli i uczniów wobec wykorzystywania środków informatycznych? Pytania są tak stawiane.1 w Ostrowi Mazowieckiej przez badanych nauczycieli i uczniów? Do jakich zadań wykorzystywane są środki informatyczne w Zespole Szkół nr. 3. Formułowanie problemów stanowi więc bardzo ważny etap w koncepcyjnej fazie badań. terminów figurujących w pytaniach i hipotezach badanej problematyki.. Chodzi o uprzytomnienie sobie znaczenia pojęć. tj.Sformułowane pytania badawcze (problemy): Problem główny: Jakie postawy wobec rozwoju i wykorzystania środków informatycznych prezentują nauczyciele i uczniowie? Problemy szczegółowe: 1. a więc dopiero z treści problemów dowiadujemy się. gdzie szukać rozwiązania. aby wiedzieć. Problem w stosunku do sformułowanego wcześniej przedmiotu badań stanowi radykalne uściślenie i ukierunkowanie naszych zainteresowań.1 w Ostrowi Mazowieckiej. 2.

Wg Z. jakie zachodzą między wybranymi zmiennymi”9. s. Skorny. Zaczyński uważa. 8 Z. że „hipoteza robocza jest założeniem przypuszczalnych zależności. Ma to miejsce wtedy gdy problem przybiera postać pytania rozstrzygnięcia. struktur i dynamiki badanych zjawisk czy rzeczy. Zaczyński. 26. Powinna być zbudowana na podstawie uznanej wiedzy naukowej. Warszawa 1968. Podstawowym warunkiem sformułowania poprawnej pod względem metodologicznym oraz użytecznej hipotezy jest wstępne rozpoznanie problemu i terenu badań. aby ściśle ograniczyć zasięg swego znaczenia. przewidywana odpowiedź na pytanie zawarte w problemie badań”8. W. 72. Hipotezy szczegółowe: 1. znajomość literatury przedmiotu.. powinna być na tyle precyzyjna. wymagającym sprawdzenia (zweryfikowania). Praca badawcza nauczyciela.Hipoteza jest zdaniem nie w pełni uzasadnionym opartym na prawdopodobieństwie. cit. Skornego „ (…) hipoteza to przypuszczalna. Czasem hipoteza jest tylko odwróceniem szyku i zmianą formy gramatycznej pytania tzn. W odniesieniu do przedstawionych wcześniej (pytań) problemów badawczych sformułowano następujące przypuszczenia: Hipoteza główna W „społeczeństwie szkolnym” dominuje postawa za szybkim wdrażaniem i rozwojem środków informatycznych. Od trafności i poprawności teoretycznej i metodologicznej hipotezy badawczej zależy skuteczność przeprowadzonych badań oraz możliwość wykrycia rzeczywistych uwarunkowań. s. mająca na celu odkrycie nie znanych zjawisk lub praw. Nauczyciele i uczniowie uważają. . Może być zdaniem twierdzącym lub przeczącym. że wykorzystanie środków informatycznych w szkole jest jak najbardziej potrzebne. 9 W. Prace…op. Dostępność do środków informatycznych w szkole powinna być większa. 2. Hipoteza musi określać zależności między zmiennymi. problemu.

11 S. zmienne zależne. cit. 4. inaczej mówiąc powodują powstanie i przebieg zjawisk będących zmiennymi zależnymi. a właściwości charakteryzujące ten wycinek rzeczywistości to zmienne. Zmienna zależna to zjawisko podlegające wpływom innych zjawisk Zmienne pośredniczące to czynniki wewnętrzne mogące modyfikować wpływ warunków zewnętrznych na zachowanie się np. specyfikując ich możliwe własności. s.3. S. stany lub zdarzenia. PWN. Zmienne w badaniach pedagogicznych są formą uszczegółowienia problemu badawczego jaki pragnie rozwiązać i hipotez. Metodologia badań społecznych. 2. zachowań. zmienne niezależne. Nowak. Prace…op. Skorny. samokontrola. a ponadto jakie typy relacji będziemy uwzględniać między przedmiotami rozpatrywanymi pod danym względem”11. 152 . motywacja. Ustalenie i rejestracja zmiennych w badaniach jakiegoś zdarzenia czy procesu – oznacza decyzję. sta emocjonalny itp. Nauczyciele i uczniowie wykorzystują środki informatyczne nie tylko do nauki w szkole. które się potwierdza lub odrzuca. samoocena. s. częstość występowania może ulegać zmianom zależnie od różnych okoliczności”10. samoakceptacja. pod jakim względem interesują nas analizowane przedmioty i zjawiska. Skornego „zmienna to pewna kategoria zjawisk. Badacz musi określić sobie wycinek rzeczywistości. Warszawa 1985. Zmienne niezależne są to determinanty określonych zjawisk. określają ich cel. Najpowszechniej dzieli się zmienne na dwie kategorie: 1. Badani nauczyciele i uczniowie są za stałym rozwojem i unowocześnianiem środków informatycznych w szkole. 48. którym podlegają. stanów rzeczy. Przyjęte w badaniach zmienne nadają kierunek. 10 Z. Powodują skutki w sferze innych zjawisk. pod jakim względem będziemy badać zdarzenie lub proces.. Zmienne Zdaniem Z. których wielkość. intensywność. Nowak mówi: „zmienna określa jedynie.

3.op. s. technik i narzędzi badawczych wg. Pilcha15: 12 W. 5. wieku. cit. 4. T. Różnice te SA na tyle poważne. „[…] metoda jest pojęciem najszerszym i nadrzędnym w stosunku do techniki narzędzia badawczego. która jest uzależniona od następujących czynników spełniających funkcję zmiennych niezależnych: 1. Wg S. s. Nowak. 15 Tamże. Podstawy…. co dla niektórych jest metodą. dla innych jest technika i odwrotnie. 41-164.. Nowaka: „[…] metody badawcze to przede wszystkim typowe i powtarzalne sposoby zbierania.. Cit. 69. Zasady…. techniki i narzędzia badawcze W opracowaniach metodologicznych można spotkać się z bardzo różnymi klasyfikacjami metod i technik badawczych.. . Pilch. 14 T. służące do uzyskiwania maksymalnie (lub optymalnie) uzasadnionych odpowiedzi na stawiane w nich pytania”13. analizy i interpretacji danych empirycznych. płci. Poniżej przyjąłem podział metod. 43. cit. opracowywania. miejsca zamieszkania. rodzaju środków informatycznych.op.4 Metody. że to. s. 2. „Najczęściej w pedagogice definiuje się metodę jako zespół teoretycznie uzasadnionych zabiegów koncepcyjnych i instrumentalnych obejmujących całość postępowania badacza. Dudkiewicz. Metodologia… op. To ostatnie zaś ma zakres najwęższy i jest pojęciem podrzędnym zarówno wobec pojęcia metody jak i pojęcia techniki badawczej”14. s. 13 S.W moim przypadku funkcję zmiennej zależnej będzie spełniać postawa wobec rozwoju środków informatycznych w szkole. 4. zmierzających do rozważenia określonego problemu naukowego: określony powtarzalny sposób rozwiązania problemu”12. 22. Technika z kolei jest pojęciem podrzędnym wobec metody i nadrzędnym w stosunku do narzędzia badawczego. stosunku do środków informatycznych.

Metodologia pedagogiki społecznej.kwestionariusz wywiadu . [w:] R.). Metody badań pedagogicznych: . Wroczyński.dyspozycje i arkusz obserwacji . analiza dokumentów osobistych. 2.metoda sondażu diagnostycznego (technika to ankieta).test socjometryczny .skale Techniki badawcze Według A. Metoda. weryfikowanych w badaniach różnych nauk społecznych i dzięki temu posiadających walor użyteczności międzydyscyplinarnej. . techniki projekcyjne . jasnych. Zakład Narodowy im.1. . ścisłych). Ossolińskich. ankieta. Kamiński.metoda indywidualnych przypadków (techniki to – wywiad. obserwacja.techniki socjometryczne 3. .obserwacja .ankieta . wywiad.monografia pedagogiczna (techniki to – badanie dokumentów. Pilch (red. Wrocław 1974.eksperyment pedagogiczny. technika. Metody 16 A. s.wywiad . T.kwestionariusz ankiety . Mają charakter instrukcji – tym użyteczniejszej im wierniej stosowanej”16. . analiza treści. 54. czasami elementy obserwacji uczestniczącej). procedura badawcza w pedagogice empirycznej. niekiedy techniki projekcyjne. Narzędzia badawcze: .badanie dokumentów. Kamińskiego „Techniki badawcze to przede wszystkim sposoby zbierania materiału oparte na starannie opracowanych dyrektywach (dokładnych. Techniki badań pedagogicznych: . testy).

Pilch. 17 T. Monografia pedagogiczna W badaniach pedagogicznych przyjęto. wielość narzędzi badawczych np. arkusze lub dzienniki obserwacji. Pod względem merytorycznym metoda monograficzna prowadzi do rozpoznania struktury i efektywności działań wychowawczych. T. lub jednorodne zjawiska społeczne. Te różnice. notatki z rozmów) oraz konieczność istnienia generalnej koncepcji wiążącej w celową jedność różnorodne poczynania badawcze. s. Monografia to metoda badań. zasad i efektywności działań wychowawczych oraz opracowania koncepcji ulepszeń prognoz rozwojowych18. w tym głównie złożona struktura zabiegów technicznych. Wydawnictwo „Żak”. że metoda ta ma znaczenie przy instytucji wychowawczo – oświatowych lub zjawisk edukacyjnych instytucjonalnie zlokalizowanych. Warszawa. prowadzące do gruntownego rozpoznania struktury instytucji. 73. s. ale także zasobu naszej wiedzy. staranniej dopracowanym zmysłem badawczym i posługiwaniem się większą i różnorodną ilością narzędzi badawczych. badanie dokumentacji szkolnej.76 . zmiany nie tylko pochodzące z badanego układu (chociaż one są najważniejsze). przemawia za zaliczeniem eksperymentu pedagogicznego do metod badawczych w pedagogice17. 18 Tamże. Zdaniem niektórych pedagogów eksperyment jest szczególnym przypadkiem obserwacji różniący się bardziej złożoną strukturą.Eksperyment Jest metodą polegającą na wywołaniu lub zmienieniu procesów przez wprowadzenie do nich jakiegoś czynnika i obserwowaniu zmian pod jego wpływem zachodzących. Zasady badań pedagogicznych. w celu postawienia diagnozy określonych niedomogów i opracowania koncepcji ewentualnych ulepszeń. Bauman. której przedmiotem są instytucje wychowawcze w rozumieniu placówki lub instytucjonalne formy działalności wychowawczej. Rezultatem eksperymentu są zawsze określone zmiany lub ich brak.

. znakomicie uzupełnia go obserwacja i analiza dokumentów osobistych. bardzo często wprowadza elementy obserwacji uczestniczącej. Prawie zawsze posługuje się badaniem dokumentacji. sytuacja rodzinna dziecka. Metoda ta może być realizowana za pośrednictwem różnorodnych technik. polegających na analizie jednostkowych losów ludzkich. Najbardziej użyteczną techniką jest wywiad. nadaje się do systematycznej weryfikacji funkcji złożonych danej instytucji oraz planowania ulepszeń i kontroli ich funkcjonowania. opinie i poglądy określonych zbiorowości. adaptacja społeczna wychowanków domów dziecka itp. Doskonałym zainteresowaniem dla tej metody mogą stać się problemy dotyczące np. . Metoda sondażu diagnostycznego Badania sondażowe obejmują wszelkiego rodzaju zjawiska społeczne istotne dla wychowania. Zasady……op. trudności dydaktycznych i wychowawczych. 123. Niekiedy pomocne mogą być techniki projekcyjne i testy. stany świadomości społecznej. Zależy to od charakteru i złożoności poszczególnego przypadku. Metoda indywidualnych przypadków Metoda ta w badaniach pedagogicznych sprawdza się do badania biografii ludzkich.Metoda monograficzna jest łatwa w realizacji. narastanie badanych zjawisk. Badania prowadzone tą metodą posługują się dość nielicznymi technikami badawczymi. (. które nie posiadają instytucjonalnej lokalizacji. instytucji lub do badania dynamiki wewnętrznej i przeobrażeń zbiorowości społecznej. s. ich tendencje i nasilenia itp.. Chodzi tu o zjawiska. lub na analizie konkretnych zjawisk natury wychowawczej poprzez pryzmat jednostkowych biografii ludzkich z nastawieniem na opracowanie diagnozy przypadku lub zjawiska w celu podjęcia działań terapeutycznych19. Odrzuca się więc takie rozumienie tej metody. 19 T. Pilch. uwikłanych w kreślone sytuacje wychowawcze. ankiety lub wywiady.) Metoda indywidualnych przypadków jest sposobem badań.. są jakby rozproszone w społeczeństwie.cit. wedle której odnosi sie ona do badania układów społecznych.

Żadna z metod nie powinna występować jako jedyna. Powinno się stosować kilka metod badawczych. Pilch. pozwalając na sprawniejsze działanie w określonej dziedzinie. 82. Z uwagi na jej wszechstronność i jej złożoność istnieją niekiedy tendencje do nazywania jej metoda badawczą. polegającą na gromadzeniu danych drogą spostrzeżeń20. Obserwacja można nazwać prostą nieplanowaną rejestrację zdarzeń i faktów. Np. Działalność komitetu antyalkoholowego może być przedmiotem monografii. alkoholizm jako zjawisko społeczne nie da się umiejscowić ani demograficznie ani terytorialnie. s. ankieta. Daje ona sumę wiedzy o przedmiocie zainteresowań lub pracy.Kraków. analiza dokumentów osobistych. Obserwacja jest najbardziej wszechstronną techniką gromadzenia materiałów. W badaniach sondażowych najczęściej występujące techniki to wywiad.Gdańsk 1971. ale także proces kontrolowanej obserwacji systematycznej z użyciem skomplikowanych technik pomocniczych (kamery.Badania sondażowe opierają się prawie zawsze na badaniu specjalnie dobranej próby reprezentacyjnej z populacji generalnej. Ponadto stosując więcej metod otrzymujemy źródło dodatkowej wiedzy i czynnik kontroli i rzetelności badań. Wrocław. 20 T. z uwagi na to że rzeczywistość wychowawcza jest tak bogata. Obserwacja otwarta spełnia także ważną rolę w początkowym etapie każdej planowanej działalności badawczej. Stosuje ją w praktyce każdy nauczyciel i organizator. natomiast „Młodzież nadużywająca alkoholu” może być objęta studium indywidualnych przypadków. . Uzyskuje się ogólną wiedzę o badanym przedmiocie. Obserwacja otwarta albo swobodna. techniki statystyczne i inne. może z powodzeniem być przedmiotem sondażu diagnostycznego. Techniki Obserwacja Obserwacja jest czynnością badawczą. że nie mogą jej objąć ramy jednej metody. magnetofonu i arkuszy obserwacyjnych włącznie). Metodologia pedagogicznych badań środowiskowych.Warszawa. Najpopularniejszą obserwacją jest tzw. wpływ uświadomienia prowadzonego przez ten komitet na alkoholizm młodzieży – może być przedmiotem eksperymentu.

głównie do sformułowania zagadnień wstępnych i hipotez roboczych. rejestracji dźwiękowej lub fotograficznej. które objąć ma obserwacja. W określonych rubrykach pod określonym zagadnieniem rejestrujemy wszystkie spostrzeżone fakty. uzyskując od niej ocenę materiału w sensie kompletności prawidłowego kierunku. zdarzenia i okoliczności mające związek z danym zagadnieniem. Wcześniejsza typologia zagadnień nie pozwala na przeoczenie któregoś z nich oraz nadaje określony kierunek badaniom. Prowadzenie takiej obserwacji nazywa się niekontrolowaną. zapewnia większą ścisłość i porównywalność danych) . Przy prowadzeniu badań metodą sondażu diagnostycznego obserwacja jest jej nieodzownym etapem przygotowawczym. Jest to inaczej kwestionariusz z wytypowanymi wszystkimi zagadnieniami. Polega na planowym gromadzeniu spostrzeżeń przez określony czas w celu poznania lub wykrycia istniejących zależności między zjawiskami. ujednolicone. Wyżej zorganizowaną formą obserwacji jest systematyczna obserwacja bezpośrednia lub pośrednia.występuje wtedy gdy badana grupa nie jest świadoma roli. jaką spełnia nowy członek jej grupy.która daje podstawę do szczegółowego planowania dalszego toku badań. Może mieć dwie postacie jawna lub ukrytą. Można również gromadzić materiał badawczy za pomocą notatek. Występuje ona wtedy kiedy badacz staje się uczestnikiem badanej zbiorowości i jest przez nią akceptowany. opinii i postaw danej zbiorowości. Aczkolwiek tu można też zastosować elementy kontroli np. rodzajami i kierunkami procesów zachodzących w zbiorowościach społecznych lub instytucjach. gdy grupa badana jest poinformowana o roli badającego.skategoryzowany (ma usystematyzowane pytania. ukryta . Wywiad Wywiad jest to rozmowa badacza z respondentem według opracowanych wcześniej dyspozycji lub w oparciu o specjalny kwestionariusz. Szczególnym przypadkiem obserwacji systematycznej jest obserwacja uczestnicząca. Służy głównie do poznawania faktów. materiały dajemy do czytania osobie towarzyszącej zorientowanej w koncepcji badań. Główne typy wywiadów: . ściśle ogranicza kolejność i brzmienie stawianych pytań. opisów. Jawna ma miejsce. Narzędziem obserwacji jest np. arkusz obserwacyjny.

respondent sam odpowiada na pytania. obserwacji. kiedy postawy osobiste badanego SA różne od postaw i ról społecznych pełnionych w danej zbiorowości.op. . Cecha odróżniającą ją od wywiadu jest to.. Zasady…. że nie wymaga bezpośredniego kontaktu z badającym.. możliwość obliczenia częstotliwości wyboru poszczególnych odpowiedzi. opinie o zdarzeniach. dając potem oznaczony słowem „inne”. w której badający usiłuje przez stosowne jej być skategoryzowany) ukierunkowanie uzyskać interesujące go dane. charakterze i przedmiocie wywiadu. ścisłe i jednoproblemowe.cit. s.nieskategoryzowany (daje swobodę formułowania pytań oraz zmieniania ich kolejności. Najczęściej stosuje się pytania zamknięte opatrzone tzw. nie możemy uzyskać pełnej wiedzy o badanym przedmiocie na innej drodze np. 21 T. SA także: kafeterie półotwarte gdzie poza zestawem możliwych odpowiedzi dodaje się punkt kafeterie koniunktywne które pozwalają na wybranie kilku odpowiedzi. musi ukryty (forma luźnej rozmowy. Pytania ankiety SA zawsze konkretne. Stosujemy go tam gdzie badania dokumentów. a tym samym utworzenia hierarchii. 141. a nawet pogłębianie zagadnień przez stawianie pytań dodatkowych) jawny ( badany poinformowany jest o celach. Ankieta jest niezastąpiona w badaniach pedagogicznych gdzie pytamy o cechy zbiorowości. bądź jeśli przedmiotem wywiadu są zagadnienia drażliwe) indywidualny zbiorowy Wywiad daje cenny materiał poznawczy. Kafeterią czyli zestawem wszelkich możliwych odpowiedzi. dane liczbowe. Stosuje się go wtedy. fakty. ankiety Ankieta Jest techniką gromadzenia informacji polegająca na wypełnianiu najczęściej samodzielnie przez badanego specjalnych kwestionariuszy na ogół o wysokim stopniu standaryzacji w obecności lub częściej bez obecności ankietera21. Pilch.

W przypadku badania opinii i faktów konstrukcja pytań powinna odróżniać opisywanie od opiniowania 5.pytania o sprawy trudniejsze.wybrać teren badań . Ogólne zasady metodologiczne konstruowania narzędzi badawczych 1. Pytania w narzędziu powinny być podporządkowane celom ogólnym zawartym w problemach badawczych 4. Należy budować odrębne narzędzia badawcze 3. Końcowa część kwestionariusza pytania o sprawy prostsze.określić ich celowość . wstydliwe 4. Część metryczkowa obejmująca zazwyczaj dane socjodemograficzne: płeć. Należy trzymać się właściwej kolejności przygotowaniu badań: . Nie można opierać poznania na jednej technice badań 2. 2.konstruować narzędzia badawcze 6. kłopotliwe.sformułować problemy badawcze . o kwestie neutralne bądź przyjemne 3. Środek kwestionariusza . poziom wykształcenia. – krótka instrukcja .Konstrukcja kwestionariusza bądź wywiadu 1. przywracające stan równowagi psychicznej (wygaszające kontakt). Wewnętrzna struktura narzędzi badań ma istotne znaczenie dla wiarygodności uzyskiwanych informacji. Początek kwestionariusza Etapy pracy badawczej . Musi być surowa dyscyplina w zakresie używanych ścisłości i jednoznaczności używanych pojęć i zadań. 7.pytania o sprawy prostsze. miejsce zamieszkania. wiek.

„określenie przedmiotu i celu badań 2. zgromadzenie materiału badawczego 8. (w. sprecyzowanie hipotezy roboczej (lub hipotez) 3. s. Łobucki: „Na ogół wszelkie badania naukowe obejmują następujące etapy: 1. opracowanie i uogólnienie wniosków 12. wyłonienie i zdefiniowanie zmiennych 4. hipotez roboczych oraz narzędzi badawczych 8. Metody badań pedagogicznych. Organizacja procesu badawczego w pedagogicznych badaniach środowiskowych. Muszyński wyróżnia następujące etapy postępowania badawczego: 1. badania pilotażowe 7. praca zbiorowa pod kierunkiem naukowym R. „postawienie i sformułowanie problemu (problemów) badań 2. opracowanie ostatecznej wersji zagadnienia. Wrocław – Kraków – Gdańsk 1974. opracowanie technik badawczych 6. Pilch wyróżnia następujące etapy badań pedagogicznych: 1. Pilcha. Pilch. sytuacja problemowa 2. dobór odpowiednich metod badawczych i opracowanie technik badań 6. sformułowanie hipotez 4. sprawdzenie hipotez 11. Łobucki. Warszawa 1978. statystyczne i ilościowe opracowanie wyników 22 M. wybór tematu badań i osób badanych 4. przeprowadzenie badań”22 T. dobór wskaźników do poszczególnych zmiennych 5. przygotowanie procedury badań 5. 81. uporządkowanie i przygotowanie materiałów badawczych oraz ich analiza 10. a często także hipotez roboczych 3. wybór terenu badań i dobór próby 5.) Metodologia pedagogiki społecznej. opracowanie procedury badań 7. przeprowadzenie badań 9. 23 T. sformułowanie zagadnienia 3. opracowanie teoretyczne”23 H.M. formułowanie problemów. s. 99 . Wroczyńskiego i T.

wśród 100 uczniów i 78 nauczycieli z Zespołu Szkół nr.18%) . Muszyński. Refutatio “zbijanie zarzutów”) zbicie argumentów strony przeciwnej. 243 – 244.75 ankiet dla nauczycieli Charakterystyka próby: Uczniowie: Płeć – 52 – (59. Nie zanotowano przypadków refutacji25. 25Refutacja (łc. s.miasto powiatowe – 28 osób (31. wstęp do metodologii pedagogiki. analiza teoretyczna uzyskanego materiału i wyprowadzenie wniosków”24 4.36 – (40. Po odrzuceniu tych kwestionariuszy analizowano próbę składająca się z: . jednak 12 ankiet wypełnianych przez uczniów i 3 ankiety wypełniane przez nauczycieli wypełnione zostały w stopniu niepełnym i nie kwalifikującym ich do obróbki statystycznej. . odparcie czyichś zarzutów.wieś – 44 osoby (50%) 24 H.5 Opis i charakterystyka badanej grupy Badania ankietowe przeprowadzone zostały w maju 2006 r. warszawa 1971.81%) .88 ankiet dla uczniów .1%) Mężczyzn Wiek – średnia 17 lat Najmłodsza osoba – 16 lat Najstarsza osoba – 19 lat Miejsce zamieszkania: .9.9%) Kobiet .1 w Ostrowi Mazowieckiej.miasto – 16 osób (18.

Opracował Robert Wąsik .

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->