You are on page 1of 27

1.

Podstawowe pojecia pedagogiki spolecznej:
WYCHOWANIE- świadomie organizowana działalność społeczna, oparta na stosunku
wychowawczym miedzy wychowankiem a wychowawca, której celem jest wywołanie
zamierzonych zmian osobowości wychowanka.
SOCJALIZACJA- to ogol działań ze strony społeczeństwa, zwłaszcza rodziny, szkoły,
środowiska społecznego, zmierzających do uczynienia z jednostki istoty społecznej, tj.
umożliwienie jej zdobycia takich kwalifikacji, takich systemów wartości i osiągnięcia takiego
rozwoju osobowości, aby mogła się stać pełnowartościowym członkiem społeczeństwa.
Opieka – dawanie oparcia, wsparcia, zaspokajanie potrzeb (właściwości ludzkich, będących
potrzebą), których jednostka nie umie, nie może lub nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić,
żeby zachować równowagę biologiczną i psychiczną, przeżyć,
zachować zdrowie, jakość życia, zapewnić prawidłowy rozwój (doprowadzić jednostkę
do dojrzałości) i ciągłość gatunku.
Osobowość – wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną
integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym
(poczucie stabilności). Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych
jednostki, różniących ją od innych jednostek. Osobowość jest także definiowana jako
charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społeczno-
przyrodnicze, a także sposób wchodzenia z nim winterakcje. Nie jest jedynym
wyznacznikiem działania – to co i jak człowiek robi zależy tez od doraźnego stanu fizycznego
i psychicznego, emocji, stopnia przygotowania do danego działania. Osobowość kształtowana
jest przez całe życie, szczególnie w okresie dzieciństwa oraz młodości poprzez wpływ
bodźców zewnętrznych w procesie socjalizacji, a także własnej aktywności jednostki. Istotną
rolę odgrywają tu również wrodzone cechy biofizyczne. Rozwija się stopniowo. W rezultacie
utworzenia się osobowości człowiek osiąga zdolność przetwarzania napływających
informacji, dzięki czemu tworzy sobie obraz świata i siebie, integruje techniki i sposoby
ustosunkowania się do przedmiotów, osób, sytuacji, przez co jego zachowanie nabiera cech
stałości i powtarzalności. Kształtuje się przez doświadczenia, kontakty z osobami znaczącymi
dla danej jednostki, role społeczne pełnione przez daną osobę, a także wydarzenia
powtarzające się lub wyjątkowo silne.
KULTURA- ogół wytworów działalności ludzkiej, materialnych i niematerialnych wartości,
uznany sposób postępowania przekazywany z pokolenia na pokolenie. Kultura jest dorobkiem
u cechą charakterystyczną gatunku ludzkiego. Wyróżnić można 3 kategorie kultury: rzeczy,
znaki i zachowania. Wychowanie polega na ukulturowieniu jednostek, grup społecznych i
społeczeństwa, przekazanie właściwych danej kulturze wzorów poznawczych, selekcyjnych,
wartościujących.
Czas wolny – czas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak
nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem. Pojęcie i problem czasu wolnego
pojawił się wraz ze społeczeństwem przemysłowym i związaną z nim standaryzacją
produkcji. W społeczeństwie tradycyjnym problem ten nie był istotny, gdyż nie rozgraniczano
czasu wolnego od czasu pracy. W dużej mierze na pojawienie się tego problemu wpływ miało
miejsce wykonywania pracy, różne od miejsca poza pracą, co z kolei wiązało się z
przebywaniem w dwóch różnych społecznościach. Przeznaczany zazwyczaj na zajecia
rekreacyjne:czynny i bierny wypoczynek, rozrywka, rozwijanie zainteresowan.
SAMOKSZTAŁCENIE - (samouctwo), osiąganie wykształcenia poprzez działalność, której
cele, treść, warunki i środki ustala sam podmiot. W procesie s. jego cele się dynamizują,
osiągnąwszy wyższy stopień świadomości uczeń dokonuje często ich przewartościowania i
doskonalenia. S. osiąga optymalny „poziom wtedy, gdy przekształca się w stałą potrzebę
życiową człowieka oraz stanowi oparcie dla kształcenia ustawicznego. Proces s. rzadko
występuje w postaci czystej, dość często natomiast bywa powiązany z pracą w szkole, z
kształceniem korespondencyjnym czy wychowaniem równoległym. Pojęcie s. jest związane z

pojęciem samouctwa, niektórzy pedagogowie utożsamiają te pojęcia, inni wiążą pojęcie s. ze
zdobywaniem wykształcenia ogólnego (A.B. Dobrowolski) lub z kształtowaniem własnej
osobowości wg jakiegoś ideału (W. Okiński), pojęcie samouctwa zaś — ze zdobywaniem
wykształcenia zawodowego bądź z samodzielnym zdobywaniem wiedzy.

PRACA SOCJALNA- celowa i zorganizowana pomoc współczesnych społeczeństw swoim
niewydolnym ekonomicznie, społecznie lub fizycznie członkom. Cele pracy socjalnej są
realizowane w odniesieniu do indywidualnej i grupowej aktywności człowieka z
wykorzystaniem 3 podstawowych metod: indywidualnych przypadków, grupowej,
środowiskowej oraz takich technik jak: psychoterapia, poradnictwo, mediacja, rzecznictwo, i
innych opartych na kontaktach interpersonalnych między pracownikiem a potrzebującym.
WSPARCIE SPOŁECZNE- może przybierać postać indywidualną lub grupową. Istotą tej
metody jest wzajemne wspieranie się i wzajemna troska o Główne formy wsparcia to:
wsparcie emocjonalne, wartościujące, instrumentalne- dostarczanie konkretnej pomocy,
informacyjne- udzielanie rad, porad prawnych i medycznych, duchowe- ma miejsce wtedy,
gdy jednostka lub grupa mimo udzielanej pomocy nadal znajduje się w trudnej sytuacji.
Wsparcie społeczne to gł. pomoc dostępna jednostce lub grupie w sytuacjach trudnych, bez
wyjścia.siebie nawzajem, wspólnotę w której żyjemy.

2. Miejsce pedagogiki społecznej w podziale poziomym pedagogiki społecznej
Pedagogika pozioma: systemy oświatowe, dydaktyka, teoria wychowania.
Pedagogika pozioma: pedagogika pracy, kulturalno oświatowa, resocjalizacyjna itd.

3. Przedmiot i zadania pedagogiki społ.
Pedagogika spoleczna- jest nauką praktyczną, rozwijającą się na skrzyżowaniu nauk
społecznych i
biologicznych o człowieku, łącznie z etyką i kulturoznawstwem dzięki własnemu punktowi
widzenia.
Wyraźny jest tu wpływ środowiska na jednostkę. Jednostka dokonuje modyfikacji tego
środowiska. Pedagogika społeczna interesuje się warunkami życia wszystkich ludzi. Jej cechy
charakterystyczne to;
pomoc i opieka. Na podstawie analizy orzeka jak dane warunki można zmienić. Przedmiot
pedagogiki społecznej:
-zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska,
-zainteresowanie wpływem warunków bytu i kręgu kultury na człowieka w różnych fazach
jego życia. Jest
to także zapewnienie racji bytu wartościom, ich przejęcie i krzewienie, oraz przetwarzanie
środowisk
siłami człowieka w imię ideału,
-zajmuje się także ludźmi upośledzonymi przez warunki życia; są oni w różnym wieku i
wymagają
pomocy(jest to działalność opiekuńcza)
-zajmuje się badaniami i analizą
-interesuje się działalnością konkretnych instytucji zajmujących się rozwiązywaniem
problemów, pomocą i
opieką, Tym samym dostarcza wiedzy naukowej, która charakteryzuje środowiskowe
uwarunkowania i
wychowanie jednostek i grup społecznych.
Zadania pedagogiki społecznej:
Prekursorka a zarazem twórca tej dziedziny nauki w Polsce Helena Radlińska ujmuje zakres
jej działań w

• IV okres.oświatowej wolnej wszechnicy w Warszawie • (1945. okres tworzenia podstaw teoretycznych pedagogiki społecznej w Polsce. Silny rozwój tej dyscypliny.Irena Lepalczyk.Owen. Główny ośrodek myśli pedagogicznej to studium pracy społeczno.Natorp. R. która nadała pedagogice społecznej dużą rangę naukową.. Stanisław Szacki w Rosji (poznanie pragmatyczne). W okresie tym tworzy również Mary Richmond w USA i A..Próby syntetyzowania badań empirycznych w tym nakreślenia nowych obszarów badawczych oraz swoistej metodologii. siły społeczne. zadania oraz charakter pedagogiki i ustaliła zasadnicze pojęcia takie jak: średnią norma. (soziale pedagogik) • III okres-Umacnianie się pedagogiki społecznej na podstawie badań empirycznych wraz z refleksja metodologiczna. wzorzec. W sposób spekulatywny bez powiązania z badaniami empirycznymi. Diesterweg. • II okres. po raz pierwszy użyto terminu pedagogika społeczna. wspomaganie kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnorodnych zadań.H.Ilościowy wzrost badań empirycznych skłaniających się w metodologii ku socjologii wychowania.trzech dziedzinach: a)Teoria pracy społecznej: rozpoznawanie warunków.Solomon w Niemczech. Wg Edmunda Trempały: • Analiza ( opis i ocena) konkretnych środowisk wychowawczych • Projektowanie zmian (w ujęciu modelowym i wzorcowym) w badanym środowisku wychowawczym • Podjecie działań praktycznych służących poprawie analizowanej rzeczywistości 4.ustrojowych . b)Teoria oświaty dorosłych: obejmuje zagadnienia kształcenia i dokształcania dorosłych. W Polsce szczególna rola Heleny Radlińskiej. Geneza i rozwój pedagogiki społecznej Okresy rozwoju pedagogiki społecznej: • I okres-Okres w którym podejmowano praktyczną działalność wychowawcza bez refleksji naukowej Przedstawiciele to J. Okresy rozwoju pedagogiki społecznej w Polsce: • (1908. w których zachodzi potrzeba ratownictwa. formy skutków oraz oddziaływań wychowawczych.1945).. utworzenie przy Uniwersytecie Warszawskim Katedry Pedagogiki Społecznej pod kierownictwem Ryszarda Wroczyńskiego • Lata 80. okres transformacji społeczno. przywrócenie działalności zamkniętej wcześniej Katedrze Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego. Poszukiwanie sposobów na odnajdywanie sił ludzkich oraz organizowanie sa do przezwyciężenia niekorzystnych uwarunkowań środowiskowych na rzecz warunków korzystnych dla rozwoju jednostki i grup społecznych. trwałości i zmienności dążeń. miernik.1980). organizacji wczasów. Przedstawiciele tego okresu to P. opieki i pomocy. F. Pierwsze opracowania podręcznikowe. wiek społeczny dziecka. Nawiązuje do współczesnej andragogiki. P.Pestalozzi. ich powiązania.1939) (1939. c)Historia pracy społecznej i oświatowej: poszukuje i analizuje czynniki ewolucji urządzeń i instytucji społecznych. społ. dramaty tożsamości obnaża progi i ograniczenia rozwoju myśli i praktyki pedagogicznej Lata 90. • V okres. Nakreśliła ona główny przedmiot.Uprawianie ped.Bergman.

Zadania dla I i II okresu rozwoju: ■ Helena Radlińska zadania ujmuje w 3 dziedziny: teorie pracy społecznej zajmującą się rozpatrywaniem warunków gdzie zachodzi potrzeba ratownictwa opieki. Pedagogika społeczna w ujęciu Heleny Radlińskiej Pedagogika społeczna jest nauką praktyczną rozwijająca się na skrzyżowaniu nauk o człowieku. zjawisk społecznych. Postulowano za rozbudzeniem sił społecznych. opieki lub pomocy. Radlińskiej: • Teoria pracy społecznej. Zadania dla okresu IV W latach 90tych próbowano ujmować pedagogikę społeczną bądź jako dyscyplinę wyłącznie profilaktyczne-kompensacyjna bądź teorię i praktykę środowiska wychowawczego.obejmuje zagadnienia kształcenia. wspomaganie kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnorodnych zadań . podjęcie działań praktycznych służących poprawie analizowanej rzeczywistości wychowawczej. udzielanie pomocy • Teoria oświaty dorosłych. wspomagania kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnych zadań: historie pracy społecznej i oświatowej poszukującą czynników ewolucji i urządzeń społecznych. i zmienności dążeń i form. socjologią podejmowała problemy ogólnospołeczne. organizowania wypoczynku. Radlińską. trwałości. które prezentowałyby ład społeczny). organizacji wczasów. do zmiany niekorzystnych uwarunkowań środowiskowych na korzystne dla rozwoju jednostek i grupy: teorię oświaty dorosłych obejmująca zagadnienia kształcenia i dokształcania dorosłych. Badania maja charakter deskryptywny i unikają formułowania celów zasadniczych. wpływem ludzi na zapewnienie bytu wartościom poprzez ich przyjęcie i krzewienie oraz przetwarzanie środowisk siłami człowieka w imię ideału. Można go najkrócej określić jako zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska. W ten sposób w pedagogice społecznej znajdą się zadania opisowe (empiryczne). pedagogiką. Zadania dla III okresu Tadeusz Pilch zarzuca pedagogice tego okresu dominacje metod i technik nad celami przebudowy społecznej. relacja między społeczeństwem. biologicznych i społecznych z etyką i kulturoznawstwem (teorią i historią kultury) dzięki własnemu punktowi widzenia. wpływem warunków bytu i kręgu kultury na człowieka w różnych fazach jego życia. projektowanie zmian w badanym środowisku wzorcowym. za promocja człowieka jako świadomego i autonomicznego podmiotu działań 5. w związku z filozofią. Zadania wg H. Rozwój pedagogiki społecznej jako dyscypliny naukowej na przełomie XIX i XX wieku wiąże się z H.rozpoznawanie warunków. skutków celowych i samorzutnych oddziaływań wychowawczych. zadania normatywne (stawianie celów i wartości). kultura narodowa. Edmund Trępała wyszczególnił 3grupy zadań podejmowanych przez pedagogikę społeczna: analiza konkretnych środowisk wychowawczych. stwarzającego warunki rozwoju osobowego każdemu człowiekowi. proponuje realizowanie badań normatywnych i wprowadzenie pojęcie społeczeństwa globalnego. Szkoła Radlińskiej nawiązuje do postępowania myśli polskiego oświecenia. ich powiązań. zabezpieczenia oraz poszukiwania sposobów odnajdywania sił ludzkich i organizowania ich do przezwyciężania . w których zachodzi potrzeba ratownictwa. takich . dokształcania dorosłych. poszukiwanie sposobów udzielania tej pomocy.prawo narodu do niezależności. rozwój społeczny a oświata. pomocy. zadania socjotechniczne (zasady kształtowania rzeczy.

swoiście rozumiany proces wychowania. społ. Radlińską.wychowanek • Wychowanie zespołowe w grupie zostało odpowiednio zaktywizowane wychowawczo • Wychowanie przebiega w toku ulepszania środowiska siłami tegoż środowiska. zakładach pracy i społecznościach sąsiedzkich. W swoich tezach uznaje on konieczność interwencji w pozaszkolnym środowisku życia dziecka. Proces wychowania powinien przebiegać w: poradniach świadomego macierzyństwa. że upowszechnienie oświaty pierwsze i podstawowe. 6. Wroczyński Pedagog i historyk oświaty i myśli pedagogicznej. redakcjach. czyli planowego wyzwalania nim bodźców i wpływów zgodnie z kierunkiem pracy wych. Kręgi wychowania intencjonalnego powinny być rozszerzane poza tradycyjne środowisko wychowawcze (poza rodzinę. skierowaną na aktualne potrzeby społeczne i jednostkowe nie tylko określonego wieku człowieka. szpitalach. który będzie dotyczył wszystkich zawodów. dziecięcych grupach podwórkowych. społ. Kładzie nacisk na stymulowanie wyzwalania się w tym środowisku bodźców rozwojowych wspomagających proces dydaktyczno. Wroczyński). szkołę. Pedagogika społ. „Aby zapewnić skuteczność działania wychowawczego tzn. trwałości i zmienności dążeń. Pedagogika społeczna w ujęciu Kamińskiego jest przede wszystkim nauką praktyczną i użyteczną.poszukiwanie i analizowanie czynników ewolucji urządzeń i instytucji społecznych. KAMIŃSKI W swej twórczości naukowej i działalności społeczno. . Przedmiotem działalności wychowawczej jest osobowość człowieka poddana wielorakim wpływom pozostającym często poza kręgiem oddziaływania wychowawcy. ale nie jedyne ogniwo łańcuchu warunków zapewniających prawidłowy oraz możliwie wszechstronny rozwój młodego pokolenia. Pedagogika społeczna traktuje przeobrażenia środowiska. R. zarówno w dziedzinie rozszerzania sfery poznania jak i pogłębiania zainteresowań dzieci i młodzieży oraz pozaszkolna polegająca na organizowaniu i kontroli wychowawczej danego środowiska. Jest trzeci typ wychowania. ale całego jego życia i wszelkich dziedzin jego działalności. Wychowanie musi być inspirowaniem i rozbudzaniem sił twórczych w życiu środowiska. wytwarzanie odpowiednich bodźców rozwojowych jako integralny element planowego działania wychowawczego. A.wychowawczej Kamiński kontynuował kierunek pedagogiki społecznej reprezentowany wcześniej przez H. Proces wychowania- dokonuje się w różnorodnych sytuacjach życiowych i obejmuje wszystkie etapy życia człowieka. muzeach. Kamiński w ścisłym współdziałaniu z innymi naukami społecznymi i biologicznymi praz z potrzebami rozwoju społecznego. Przedstawiciele pedagogiki społecznej i ich poglądy (Kamiński. którym towarzyszy pośrednio lub bezpośrednio wychowanie. Możliwość istnienia i rozwoju tej nauki widzi A. koncentruje swoje zainteresowania wokół problematyki roli środowiska w procesie celowej działalności wychowawczej oraz organizowania środowiska wychowawczego.wychowawczej. osiągnięcie zamierzonych rezultatów. który stawia przez pedagogiką społ. które stają przed szkołą jako podstawową instytucją wychowawczą. Z procesem wychowania wiąże się pojęcie wychowawca. nowe zadania. Pedagogika społeczna powinna koncentrować się na problematyce środowiska wychowawczego. należą planową pracę wychowawczą najściślej sprzęgać z całokształtem wpływów działających na wychowanka”. Kamiński wiąże nierozłącznie z ped. • Historia pracy społecznej i oświatowej. placówki opieki na dzieckiem).wychowawczy szkoły oraz osiąganiu celów i realizowaniu zadań. schroniskach turystycznych. formy i skutków wychowawczych. Wg niego preferowany przez ped. traktując je jako zespół bodźców działających na wychowanka i warunkujących jego rozwój oraz efekty i wyniki planowanej działalności oświatowo. ich powiązania. Uważał on. Ważnym aspektem jest również działalność pozalekcyjna. Kamiński wyróżnia trzy typy działań wychowawczych: • Kontakt oparty jest na indywidualnym stosunku wychowawca.

zabobony. muzeum. flora i fauna • środowisko społeczne . Są to zmienne niezależne. podstawowe typy środowisk ze względu na kryterium bodźców Pojęcie środowiska (w ped.) to czynniki wyznaczające i współwyznaczające procesy rozwoju.społ. Radlińskiej otoczeniem jest to wszystko. Jednocześnie obok wymienionych zmiennych niezależnych mają wpływ również zmienne zależne do których zaliczamy: nawyki higieniczno-sanitarne. 8. Dobra kultury dzielimy na : materialne (przedmioty materialne) i duchowe (poglądy. płeć. grzecznościowe. Poprzez te właściwości ukazujemy wpływ na wychowanie i rozwój. Skł. oraz sposobu docierania bodźców): Klasyfikacji środowiska dokonał Józef Pieter który dokonał podziału ze względu na docierane do odbiorcy bodźce wpływów. Środowisko kulturowe to ogół dóbr z jakimi mamy do czynienia przekazywanych nam z przez poprzednie pokolenie. a gdy emitują bodźce możemy wyróżnić typowe środowiska: • Środowisko naturalne – to ziemia wraz z jej zasobami i ukształtowaniem powierzchni.7.stanowi układ ludzi oraz stosunki społeczne otaczające jednostkę. religia. Czynniki empiryczne środowiska społeczno-kulturalnego: Środowisko społeczne (wg F. moralność. wiek. nawyki np. filozofia. Obejmuje wytwory działalności człowieka lub sposoby ich przeżywania. Są to dobra materialne – cywilizacja oraz dobra duchowe – nauka. co jest zmienne. Wg R. Środowisko społeczne i kulturowe nie występują rozłącznie dlatego zawsze mówimy o środowisku społeczno-kulturowym. kulturowej. Inne klasyfikacje środowiska (wg kryterium administracyjno . natomiast inne instytucje maja jej w tym pomóc. zróżnicowaniu ekonomicznym i o poziomie kulturalnym) • relacje poszczególnych grup wieku (wskazują na biologiczny dynamizm ludności) • struktura i poziom wykształcenia • Środowisko kulturowe – to oddziałujące na osobnika elementy dorobku historycznej działalności człowieka. kino. a środowiskiem to co jest stałe. społecznej. wykonywany zawód. środowiska są: elementy struktury przyrodniczej.in.terytorialnego. normy. Wroczyńskiego środowisko to ogół skł. zasady. wartości. prawo). W rodzinie jednostkę otaczają składniki . poziom zintegrowania (identyfikacji kulturowej) poziom gospodarczy. filharmonia. Czynniki empiryczne ukazujące wpływ na jednostkę to: miejsce zamieszkania. emitujacych bodźce i wywołujących przeżycia psychiczne. Pojecie środowiska. a więc jego funkcjonowaniem i wychowawczym oddziaływaniem. klimat. Miejsca środowiska kulturowego to m. Wg H. 9. wykształcenie. wyróżnia się następujące elementy środowiska społecznego: → rozmieszczenie ludności oraz gęstość zaludnienia (od tych elementów uzależniona jest częstotliwość i różnorodność kontaktów społecznych) → struktura zawodowa ludności (świadcząca o stopie życia. pedagogika społeczna zainteresowana jest empirycznym obrazem środowiska społecznego. Najważniejszą rolę Pieter przypisuje rodzinie uważa że jest ona najważniejszą instytucją która odpowiada za wychowanie dziecka. Znanieckiego) to ogół osób z którymi jednostka spotyka się na przestrzeni swojego życia.

3kregi środowiska j. rekreacyjno-towarzyską. pokrewieństwa. Występują niezbyt liczne rodziny dwupokoleniowe. w tej samej lub sąsiedniej kamiennicy. można sklasyfikować środowisko miejskie i wiejskie. opiekun-zabezpieczająca. przemysł zamiast administracji. występuje duża anonimowość życia i działania. seksualną. na której opiera się całe społeczeństwo. Wg Kamińskiego rodzina to środowisko życia dziecka. ojca i dzieci. tolerancja wobec różnic. występuje różnorodność wzorów wychowawczych. kino. szkoły. Rodz. teatr.-ter. Wieś jest żywym eksponatem środowiska lokalnego.dzielnica • miejscowe lokalne-dziecko zyje wniej wychowuje się • domowe-caloksztalt tych osobistych warunkow środowiska dziecka . nierygorystyczna kontrola społeczna. Styl wychowania dzieci jest bardziej liberalny niż na wsi. a duża to grupa złożona przynajmniej z 3 pokoleń. kultura ludowa i folklor jako ważne składniki świadomości.które wiaze się bezpośrednio z rodzina i jej zyciem >typologia oparta na rozróżnieniu cech terytorialnych srod: >kryteria ilościowe liczba mieszkańców >jakościowe cechy wsi i miast miasta i wsie duze i male >gospodarka indywidualna lub spoldzielcza na wsi lub wmiescie struktura przemyslowa handlowa lub administracyjna Ze względu na kryterium podziału adm. W dużej aglomeracji miejskiej stosunki sąsiedzkie związane są między rodzinami zamieszkałymi w bliskiej przestrzeni.pieter • okoliczne –obejmuja wieksza przestrzen okolice gmina. Stanowi najważniejsze miejsce przygotowania do życia w społeczeństwie. dominacja przyrody i przyrodniczy rytm życia. Istnieje również rozróżnienie jakościowe np. wieś zachowała ogromny potencjał pozytywnych bodźców wychowawczych. Mieszkańcy miasta mają dużą dostępność do różnych instytucji kulturalnych tj. współżyjąca stale ze sobą w przestrzennym skupieniu. rodzicielstwa. Miasto skupia w sobie większą część mieszkańców. powiatowe lub np. Podstawą działania i doświadczenia życiowego jest wielka rodzina obejmująca kilka generacji z wiedzą należną do starszych. zwartością i zróżnicowaniem zabudowy. Mimo przemian. miasto z jarmarkami. Zanika instytucja „głowy rodziny” a dominuje model partnerstwa. spontaniczność. Mała składa się z matki. kulturowe które wpływają bezpośrednio na jednostkę. Rodzina może być mała i duża. rówieśniczą. często nawet pod wspólnym dachem. poczucie jedności i względnej izolacji. powinowactwa lub adopcji. Cechy odrębności wsi – mała zbiorowość i ograniczenie przestrzenne. gr. Myślenie irracjonalne dominuje nad świeckim. racjonalnym. dominacja rolniczego charakteru pracy i instytucji. targowiskami. praca rodziców jest źródłem dochodów rodziny. Zachowanie cechuje tradycyjność. Podstawowe (typowe u Kamińskiego. prokreacyjną. emocjonalno-ekspresyjną. środowisko lokalne. Drugim kręgiem otaczającym jednostkę jest środowisko grupy rówieśniczej. szkołę. często negatywnych. Miasto i wieś to najbardziej typowe środowiska wychowawcze w Polsce. Wieś społeczność wiejska jest mała. zakładu pracy czyli środowisko lokalne – docierają do jednostki z niego bodźce pośrednie. To gr. 10. fundamentalne) środowiska wychowawcze i ich charakterystyka: Do typowych środowisk wychowawczych zaliczamy: rodzinę. zakład pracy. Rodzina – to najważniejsza podstawowa gr. W mieście występuje duża różnorodność zawodowa. Występuje podział pracy i usług. społeczna. w którym można wyróżnić 2 grupy . struktury wojewódzkie. Trzecia kategoria z przewagą struktury handlowej np. Rodzina pełni wiele funkcji: materialno-ekonom. Jest to środowisko charakteryzujące się dużą gęstością zaludnienia. złożona z osób połączonych ze sobą więzami małż. legalizacyjno-kontrolną.. odizolowana i jednostronna o silnym zmyśle grupowej solidarności..

mogą być zorganizowane. Grupy te mogą mieć charakter formalny lub nieformalny. pozytywnie przyjmuje jakieś wzory zachowania. jest mała. Szkoła powinna dążyć do rozbudzania aktywności pozalekcyjnej w związkach i stowarzyszeniach młodzieży szkolnej. funkcji. Jeżeli gr. przez zapoznanie się z werbalnie sformułowanymi normami. a matka zajmowała się dziećmi i domem.. pomoc uczniom w wyborze określonego systemu wartości. czy zasadami dotyczącymi działalności grupy. Ważną cechą jest praca obojga rodziców. często matka lub ojciec sami wychowują dziecko. choroba w rodzinie. Szkoła powinna pomagać uczniom zdolnym o wybitnej inteligencji. rówieśnicza. W gr. o umysłowości odkrywczej. Środowisko wychowawcze rodziny tworzą takie elementy jak: kultura stosunków międzyludzkich w rodzinie. Mogą one tworzyć warunki sprzyjające rozwojowi i edukacji. realizacji potrzeby przynależności oraz zaspokaja potrzebę akceptacji przez innych. zajmująca się kształceniem i wychowaniem dzieci. cechują się zbliżonym wiekiem. Rodzina bardzo często boryka się z problemami których sama nie jest w stanie rozwiązać. wywołując destrukcyjne zmiany w różnych sferach osobowości i życia dziecka. molestowanie. przygód oraz nowych doświadczeń. Będąc dla jednostki układem odniesienia. W każdej rodzinie mogą wystąpić różne zagrożenia. wychowania do czasu wolnego. pozycji społecznych. W ten sposób gr. rówieśniczych uczą się samodzielności i sprawdzają samych siebie. Ponadto organizuje swoim członkom czas wolny. a charakterystyczna cecha współ. rów. ról. Osoby należące do gr. często uzupełniając lub nawet zastępując w tym rodzinę. Gr.działających na człowieka bodźców: samorzutne i zorganizowane. przestępczość. Szkoła – to instytucja oświatowo-wychowujaca. Uczestnicy w gr. zagrażać i utrudniać przebieg oraz rezultaty tego procesu. stosownie do przyjętych w danym społeczeństwie celów i zadań oraz koncepcji oświatowo-wychowawczych oraz programów. Grupa rówieśnicza – gr. to poszczególni jej członkowie również będą skłonni takie wzory przyjąć. Do nich można zaliczyć: bezrobocie. obok rodziny i szkoły stanowi ważne ogniwo w systemie oddziaływań wychowawczych na młodego człowieka. w najróżnorodniejszych zespołach i kołach zainteresowań intelektualnych. dostarcza wrażeń. dzieci-rodzice. Grupy nieformalne są . tzn. Współczesną łączą zazwyczaj 2 generacje rodzice – dzieci. model 1+2 lub 2+2. dewiacje. o specjalnych talentach. zaspokojenie potrzeb biologicznych. co doprowadza do dysfunkcyjności rodziny. rówieśniczej jedn. nadzór oświatowy. stanowisk. Dawniej ojciec zarabiał na rodzinę. znajduje możliwość ekspresji własnej osobowości. Mogą więc powstawać spontanicznie. sportowych. Osiągnięciu celów służy odpowiednio wykształcona kadra pedagogiczna. rodziny jest mała liczebność dzieci. Współczesna rodzina różni się od tej dawnej: współczesne rodz. co pozwoli zaspokoić różnorodne zainteresowania młodzieży. rozwijanie zainteresowań i zamiłowań uczniów. Grupy tego typu dają swoim uczestnikom coś bardzo ważnego – poczucie pewnej autonomii. formalne to takie w których zasady organizacji wiadome są członkom z góry. W rodzinie może występować przemoc wzajemnie okazywana: rodzice- dzieci. artystycznych. a musi stać się szkołą pobudzającą wysiłki intelektualne i moralne dzieci. psychicznych i społecznych. praw i obowiązków członków. Szkoła nowoczesna nie może być szkołą nudy dla dzieci zdolnych. pełni wobec niej funkcje socjalizacyjne. niepełnosprawność. kiedy dawniej była to wielopokoleniowa. Do zadań szkoły w zakresie opieki wychowawczej zaliczamy: tworzenie w szkole i środowisku optymalnych warunków rozwoju ucznia. zdolność i chęć wspólnego porozumiewania się oraz symbole kulturowe. W grupach tych kontakty przebiegają zgadnie z ramowym wzorem postępowania i mają określoną wartość. młodzieży i dorosłych. przemoc. baza lokalowa i wyposażenie w pomoce dydaktyczne oraz zabezpieczenie budżetowe ze skarbu państwa. przelotne lub trwałe. technicznych. bądź pod wpływem motywacji racjonalnej. Patologie jakie występują w rodzinie: alkoholizm. rówieśnicza jest obok rodziny jedną z instytucji wychowania naturalnego o stosunkowo silnym wpływie na jednostkę. sposobów postępowania. interakcje jako umiejętność wzajemnego komunikowania swoich przeżyć i myśl.

posiadająca określoną strukturę organizacyjną i urządzenia. relacji międzyludzkich oraz identyfikacje z zawodem. samodzielność. Członkowie danego zakładu pracy dążą do określonego celu. wartości. 3 młodzieżowe paczki. Wspólnymi cechami wychowania naturalnego i intencjonalnego jest kształtowanie i rozwijanie równoległe z wiedzą i umiejętnościami zawodowymi takich cech jak sumienność. Gr. jedność ekonomiczną i zawodową. a powszechna identyfikacja. instytucje usługowe i kulturowe. doświadczenie zawodowe. wychowanie jest intencjonalne – jest celowym wychowaniem właścicieli (pracodawców). gangi. świadomych jedności. (punkt widzenia charakterystyczny dla psychologii) . bandy). kulturową. religijna. formalnych i nieformalnych. czyli wzajemna znajomość członków zbiorowości z zasady kontroli czyniła instrument skuteczny. kontroli grupy nad jednostkami i powszechnej identyfikacji członków. zasadę odrębności. która przez zespół cech. jest to wychowanie gdzie dominują spontaniczne związki. życzliwość. gospodarność. poczynając od wieku przedszkolnego przez wiek szkoły podstawowej i średniej. te są efektem dążenia dzieci i młodzieży da stworzenia własnej społeczności. Można wyróżnić trzy kategorie nieformalnych grup rówieśniczych: dziecięce grupy zabawy. dyrekcji i organizacji społecznych. Do owych właściwości. Zakład pracy – to celowo zorganizowana jednostka gospodarcza prowadząca działalność o charakterze zarobkowym. Środowisko lokalne – to gromada ludzi zamieszkujących ograniczone i względnie izolowane terytorium. 2 grupy dewiacyjne (np. wytrwałość. Z opisu tego wynika. środowiskowe systemy wartości i autorytety. posiadających i ceniących wspólną tradycję. Wśród wielu funkcji wych. Wszystkie te grupy powstają w wyniku niezaspokojenia w warunkach życia pewnych potrzeb czy zainteresowań. pomysłowość. Kamińskiego środowisko jest obiektem zapatrywania z dwóch stanowisk: a) subiektywne – zwolennicy tego stanowiska wychodzą z założenia że nie ma dwóch takich samych jednostek ludzkich posiadających identyczne środowisko np: dwaj bracia bliźniacy nie mogą mieć przez całe życie tych samych kolegów czy czytać te same książki. aż do młodzieży studiującej. staranność. Praca szczególnie zbiorowa lub zespołowa stwarza warunki. które kierują siły wychowawcze środowiska zaliczamy: tożsamość etniczną. słowność. że w zbiorowości lokalnej wynikły treści procesu socjalizacji. w których sam proces pracy i środowisko pracy wpływają na ukształtowanie się celu. Nie występują tu instytucje wychowawcze. nawyki. 11. która służyłaby zaspokajaniu ich potrzeb poza nadzorem dorosłych lub przy akceptacji z ich strony. zasada odrębności tworzyła poczucie przynależności do określonego świata wartości i emocji. Zasada kontroli była mechanizmem regulowania zachowań i represji wobec jednostki łamiącej prawo. symbole. Wśród funkcji wychowawczych ściśle związanych z celem i zadaniami produkcyjnymi lub usługowymi wyróżnia się funkcje wynikające z uczestnictwa w procesie pracy. właściwości i wewnętrznych mechanizmów regulujących tworzy szczególny typ środowiska wychowawczego. zakładu pracy coraz większe znaczenie nabiera kształtowanie kultury pracy. Ogólny cel wychowania w zakładzie pracy jakim jest wszechstronny rozwój osobowości pracowników można rozpatrzyć pod kątem podstawowych typowych oddziaływań wychowawczych: wychowanie naturalne – które opiera się na uczestniczeniu w pracy i życiu społecznym gr. wychowawcy i plan działań wychowawczych. izolacji. odrębności i gotowości do wspólnotowego działania żyjących w poczuciu przynależności i wewnętrznego bezpieczeństwa. relacje między pracownikami. która obejmuje: wiedzę umiejętności. pełnią określone role zawodowe. zjawiskiem występującym we wszystkich podstawowych fazach uspołeczniania dzieci i młodzieży. poglądów i postaw pracowniczych. Definicja ta ukazuje pewien obraz specyficznej zbiorowości ludzkiej. Stanowiska w kwestii roli i znaczenia środowiska w kształtowaniu rozwoju osobowości Wg A.

co w związku ze strukturą organizmu człowieka. 2) Drugie niebezpieczeństwo dot. Niebezpieczeństwa wynikające z niewłaściwego interpretowania wpływów środowiska: Niebezpieczeństwa grożące przy niewłaściwym interpretowaniu wzajemnych oddziaływań środowiska i jednostki to: 1) dotyczy przesadnego zaufania do „naturalnej” siły wychowawczej niektórych kręgów środowiskowych np: zakładów pracy produkcyjnej. w życiu jednostki: 1) determinizm wedle której istoty ludzkie w całej swej osobowości. Z. wakacyjne obozy młodzieży pozbawionych odpowiedniego kierownictwa wychowawczego.jest to stan niedoboru i braku czegoś. ma zewnętrzne doświadczenie → Stanley Hall twierdził.s. zachowania gatunku. utrzymania określonej roli społecznej itp. 2) idealizm pedagogiczny – reprezentowany przez Fryderyka Foersta głosi że jednostka wrażliwa na motywację wyższego poziomu (światopoglądowe. Lamarck uważał. 3) dialektyczny – współtwórcą 3 formuły ujmującej środowisko i jednostkę w dialektycznym związku jest H. Jednostka funkcjonując w środowisku jest poddana oddziaływaniu tych samych bodźców pośrednio jak i bezpośr. lub dorosłych. Wpływ środowiska na rozwój człowieka Istnieją następujące koncepcje na ten temat: → J. alkoholizm. 13. którym to miały być podporządkowane zamierzona działalność wychowawcza oraz wpływy środowiskowe → Alfred Adler uważał. uważała że p. kształtowane są przez środowisko przyrodnicze. czy estetyczne) i na ich podstawie kształtująca wszelkie niepożądane oddziaływania środowiska.B. iż decydujący wpływ na proces kształtowania się umysłu psychiki człowieka.b) obiektywistyczne (wg prof. 3) Trzecie niebezpieczeństwo polega na tworzeniu środowisk pozornie korzystnych ale których oddziaływanie może być sprzeczne z dążeniem ich twórców (np. Można rozróżnić 3 punkty widzenia na role środo. a przede wszystkim najbliższe środowisko życia. jego indywidualnym doświadczeniem oraz miejscem społecznym jest niezbędne do utrzymania się przy życiu i umożliwienia rozwoju. podobnie jak wszystko co żyje. POTRZEBA LUDZKA. narkomania. Rybickiego) stanowisko charakterystyczne dla pedagogiki. – przedst. iż podstawowym źródłem przeżyć psychicznych człowieka oraz rozwoju jego psychiki jest właśnie środowisko społeczne.. Radlińska. iż w naturze człowieka kryją się doświadczenia historycznego rozwoju całej ludzkości. jest determinizm psych. tak więc podstawowym celem wychowania miało by być stwarzanie jak najbardziej korzystnych warunków dla naturalnego rozwoju wychowanka. zakłady poprawcze grupujące młodzież bez należytej selekcji. interesuje przede wszystkim wzajemne oddziaływania wpływów środowiska i przekształcających środowisko sił jednostek. niedostrzegania progu możliwości środowiskowych metod przezwyciężania wykolejeń jednostek i grup młodzieżowych. moralno-społ. W ciągu całego życia człowiek przechodzi przez . Wychowawca powinien być osobą kompetentną z odpowiednimi kwalifikacjami pedagogicznymi. Odmianą determinizmu środowiskowo-przyrod. czyli rodzina 12. Freud – wg niego superego stanowi wytwór środowiska kontrolujący jaźń – ego. chuligaństwo. iż wpływ środowiska ma decydujące znaczenie dla rozwoju i kształtowania się różnorodnego świata organicznego → John Locke z kolei był zdania. Owe wykolejenia to: przestępczość. Problem potrzeb i ich zaspokajania w różnych fazach życia i sytuacjach zawodowych.

Potrzeby te. Stosunków społecznych i kultury: fizjologiczne (jedzenia. snu). Potrzeby społeczne- akceptacji. Poziom ich zaspokojenia ma wpływ na kształtowanie się potrzeb rozwojowych. ich tragedie. które potrzebują pomocy. gł. masy ludzkie. i o których społeczeństwo sądzi. dzieci i młodzieży. potrzeba czasu wolnego). co jest akceptowane przez grupę społeczną. Jeżeli potrzeby niedostatku nie są zaspokojone. potrzeba uznania społecznego. są użyte w celu zmobilizowania sił w jednostce i . bezpieczeństwa. wycofania 14.są to potrzeby. apatii. Są artykułowane przez grupy społeczne. ich tragedie a także trudności i problemy w różnych środowiskach(w rodzinie. Jeśli potrzeby niedostatku nie są zaspokojone. potrzeba 8 godzinnego dnia pracy) POTRZEBY PSYCHICZNE. to brak czegoś. szkoła.dotyczą indywidualnych właściwości jednostki. których człowiek nie nabywa. Wśród ogółu wychowawców świadomość roli potrzeb w życiu człowieka jak i umiejętność ich zaspokajania odbiegają od stawianych wymagań. Rodzaje potrzeb: • Z niedostatku. Znaczenie potrzeb dla rozwoju jednostki czy grupy społecznej ma pełne uzasadnienie teoretyczne. życia towarzyskiego. środowisko lokalne) wskazują. w których zaspokaja swoje potrzeby. Potrzeby rozwojowe są potrzebami ontogenetycznymi. Potrzeby te podlegają ciągłym zmianom. Są to potrzeby gatunku ludzkiego. stosunki społeczno- ekonomiczne(np.są to potrzeby. masy ludzkie i o których społeczeństwo sadzi. • Potrzeby społeczne: są to potrzeby. przynależności i identyfikacji (przyjaźń. w której wiedza życiowa i nauka o człowieku oraz środowisku. Analiza zaburzeń rozwojowych obserwowanych u ludzi. a także powstałe trudności i problemy wychowawcze w różnych środowiskach (rodzina. to wtedy potrzeby rozwoju przestają kierować naszymi zachowaniami. jak zostały zaspokojone potrzeby filogenetyczne. Długo niezaspokojone potrzeby prowadzą do frustracji. To jakie one są. które odczuwają członkowie wielu różnych grup społecznych. szacunku i miłości (wobec samego siebie i uznanie wśród innych) • Rozwojowe (istnienia). Uświadamianie nowych potrzeb społecznych może nastąpić dzięki żądaniom społecznym (np. informacyjnym. Wsparcie to działania pomocowe dla danej osoby o charakterze instrumentalnym. W praktyce jednak ich determinująca rola nie jest dostrzegana. METODA INDYWIDUALNEGO PRZYPADKU Wg Kamińskiego jest sztuką. Posiada je każdy z nas. Metody pracy socjalnej. że w ich zaspokajaniu muszą dopomóc jednostce instytucje publiczne. która przez osiąganie określonych wartości osiąga pełnię bytu. wiek. a także umiejętność obcowania z ludźmi. Potrzeby te nie ustają w toku zaspokajania lecz potęgują się dostarczając coraz to doskonalszej realizacji osobowości. przynależności. Analiza wielu przypadków zaburzeń rozwojowych u dzieci i młodzieży. Brak czegoś uniemożliwia nam funkcjonowanie w stanie równowagi. życie towarzyskie). Psychicznego Rozwój człowieka jest uwarunkowany przez uzdolnienia jednostki. że wszystkie mają swe źródło w niezaspokajaniu potrzeb. Zaspokajanie potrzeb rozwojowych jest ważne dla utrzymania zdrowia. duchowym. Stosownie do panujących obyczajów. Pomoc to system instytucji pomocy społecznego. potrzeby rozwoju przestają kierować naszym życiem. ochrona przed agresja). które odczuwają członkowie wielu różnych grup społecznych. że mają one swe źródło w niezaspokojonych potrzebach. że w ich zaspokajaniu muszą dopomóc jednostce instytucje publiczne. lecz odpowiednio się zachowuje wobec nich. bezpieczeństwa (schronienie. to konkretne działanie. zależy od tego. w szkole) -wskazuje na to. Należą do nich potrzeby fizjologiczne.różne środowiska wychowawcze. a ta z kolei do agresji.

najdłuższy etap działań pracownika socjalnego. • Prowadzenie przypadku drogami rewalidacji. kształtującym korzystne zachowania i postawy „pacjenta”. Prowadzone jest postępowaniem elastycznym. na pomocy i radach udzielanym czynniejszym członkom zespołu. musi być możliwy do zrealizowania.plan jest praktyczną konsekwencją diagnozy. Musi być otwarty na wprowadzenie poprawek. które sposobem bycia nie odróżniają się od przeciętnych zachowań ludzkich. co chce. METODA PRACY GRUPOWEJ W tej metodzie oddziałuje się na jednostkę za pośrednictwem małej grupy.). Grupy takie kształtowane są na gruncie pracy kulturalno.rozpoznawanie przyczyn problemu i ich nasilenia. kulturalnemu wszystkich. w razie gdyby pewnie zachowanie się wydłużyło. aby czynili członkowie zespołu. zwyczajami. dopuszczającym korygowanie diagnozy i samego planu do czasu utrafienia w nurt najskuteczniejszego postępowania rewalidacyjnego. przerzucanie mostu życzliwości. Bardzo ważne jest by przestrzegać podstawowych zasad tej metody: akceptowanie jednostki takiej jaka jest.samorozwoju w którejś z wymienionych dziedzin. z tendencją do wyszukiwania wśród nich przodownika. klubach itp. zasadami moralnymi. Określa. co dobre. psychicznemu. którzy pragną mniej lub bardziej świadomie. przykładaniem się do realizacji zadań. a ich rezultat może być pomyślny lub pośredni. . Ambicja i dynamizm grupy wyraża się w sprawowaniu kontroli przez grupę nad zgodnością postępowania członków z jej celami ideowymi. aby uruchomić proces rewalidacji. co. kiedy i jak ma czynić pracownik socjalny w stosunku do pacjenta i jego rodziny. Poczynanie wstępne polega na ustaleniu przez daną grupę konkretnych zadań realizacyjnych. Celem pracy grupowej jest uczynienie grupy zespołem wychowawczym. sytuacji społecznej itp.środowiskowa (zależna głównie od polityki społecznej) i metoda psycho- wychowawcza (zależna od pracowników socjalnych). Plan bywa ukierunkowany dwojako: na praktyczne korygowanie środowiska np.oświatowej dorosłych i młodzieży (w domach kultury. Tylko w toku realizacji wspólnego zadania możliwe jest powstawanie zwyczajów grupowych. w związkach młodzieży i stowarzyszeniach społecznych. wspólnych zasad postępowania. Taki plan musi posiadać pewne atrybuty.odpowiedniej pomocy w społeczeństwie dla ulepszenia wzajemnego przystosowania jednostki i jej środowiska. wykonalny i musi być też pewna rezerwa czasowa. kluby sportowe). w zorganizowanej rekreacji (kolonie.to ostatni. na czynieniu przez Ledera tego wszystkiego. wiara w tą jednostkę.dotyczy osób w każdym wieku. dążenie do nastawienia jednostki. obozy. Zadaniem tych grup jest służenie pomyślnemu rozwojowi fizycznemu. wspólnych ocen tego. tzn. Czyli mamy to do czynienia z metodami rewitalizacji. Czynności diagnostyczne to zebranie informacji i diagnoza właściwa. Trzy etapy metody indywidualnego przypadku: • Diagnoza społeczna. Natomiast prowadzenie zespołu przez osobę o większym dystansie psychicznym wobec członków grupy (z powodu wieku. • Opracowanie planu postępowania. wyjazd do sanatorium.) polega na opiece tzn. aby sama chciała skorygować swoje życie oraz dobrze rozpoznać się we właściwej osobowości. Poprzez uczestnictwo w grupie tworzymy warunki do zaspokajania potrzeb: Grupa rozwojowo wychowawcza. a co złe. Procesy rewalidacyjne są kosztowne i długotrwałe. zorganizowanie pomocy sąsiedzkiej oraz na postępowaniu wychowawczym. metoda rzeczowo. Prowadzenie zespołu przez wychowawcę lub wyróżniającego się w grupie kolegę polega na przodownictwie. Rewalidacja zaś polega na zmianach sytuacji środowiskowej oraz równolegle postępującego wyciszenia niepokoju „pacjenta”. Narzędziem jest w tym etapie wywiad środowiskowy oparty na kwestionariuszu z pacjentem dopełniony obserwacją.

rówieśniczą itp. Jednorodna pod względem typu wykolejenia grupa spotyka się systematycznie z pracownikiem socjalnym. sprzątanie. która nie jest zajęta przez pracę zarobkową normalną i dodatkową ani przez systematyczne uczelniane kształcenie się. ani przez zaspokajanie elementarnych potrzeb fizjologicznych(sen. Pracownik słuchając usiłuje wczuwać się w każdą jednostkę swej grupy. zrozumieć jej motywację. poszerzania wiadomości. Podstawowym zadaniem tej fazy jest wywołanie lub wzmocnienie u nich krytycznego poglądu wobec omawianego rodzaju faktów oraz wzbudzanie chęci wyzbycia się takiego postępowania. Kamińskiego jest to ta część budżetu czasu. higiena).i . 15. Aspekt wychowawczy i moralny czasu wolnego. Metoda grupowa polega tu na operowaniu jej postacią rozwojowo. Funkcje czasu wolnego. swych nieszczęściach i sukcesach. I w tej fazie prowadzący powinien jak najmniej mówić . a zadaniem staje się organizowanie procesu wychowawczej poprawy . opieka nad członkami rodziny.8 osób w tym samym wieku. Metoda środowiskowa to inaczej mówiąc organizowanie społeczności lokalnej dla zadań socjalnych. powołanie w tym celu specjalnej organizacji. Należy wtedy stworzyć grupę konkurencyjną np. Drugą fazą pracy grupowej jest przejście do dyskutowania wypowiedzi. udziału w życiu społecznym poza obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi. rozrywki. Grupa rewalidacyjna. umożliwienie powrotu osobom wykolejonym do normalnej społeczności. Wśród grup rewalidacyjnych wyróżniamy: drużyny podwórkowe.jej tworzenie jest spontaniczne. dezorganizujących życie społeczne. nieletnich popełniających jakieś kradzieże. czego się wysłuchiwało. skłaniając do dyskutowania samych członków grupy. Polega ona na ulepszaniu sytuacji społeczności lokalnej zjednoczonymi wysiłkami organizacji publicznych i społecznych. Pierwsza faza w tej metodzie polega na kompletowaniu grup nieprzekraczających 7. Metoda organizowania społeczności jest najtańszą z metod pracy społeczno. swoim życiu. którą łączy bliskość zamieszkania. Czas wolny. do poszukiwania sensu tego. Pracownik społeczny odpowiedzialny za pomoc takiej grupie rodzinnej dopomaga jej członkom w rozwiązywaniu swych rodzinnych trudności. Stabilizacja poczynań organizujących społeczności lokalne może mieć postać: objęcia kierownictwa poczynań przez odpowiednią grupę lub samorząd osiedlowy. mobilizujących wszelkie siły społeczne do działań opartych na wspólnym planie. lecz przez społeczność i wspólnie z nią.nastawiona jest na realizację zasadniczego zadania tj. Po dokonaniu lustracji społecznej. Trudną przeszkodą dla tychże grup są grupy szkodliwe społecznie np. grupa jakiś alkoholików. swych zainteresowaniach.zawodową. Czas wolny wg. jej głównym zadaniem jest próba powiązania zerwanych nici łączących jednostkę z najbliższą grupa społeczną. wypracowanym za pomocą odpowiednich badań kompleksowych. grupy obozowe oraz rodziny problemowe. drużyny podwórkowe. podlegających zaburzeniom w zachowaniu się. METODA ŚRODOWISKOWA Organizowanie społeczności lokalnej inaczej środowiska naturalnego grupy ludzi. przejawiających objawy jakiegoś wykolejenia np. Grupa psychoterapeutyczna. rozwijania swoich możliwości. powstaje ona w wyniku potrzeby instytucji. że poczynań nie prowadzi się dla społeczności. aby w rozmowach wypowiedzieć się o sobie. posiłki. pranie. ani przez stałe obowiązki domowe(gotowanie. terytorialną. CZAS WOLNY to wszelkie zajęcia jakim może oddawać się jednostka z władnej ochoty dla: wypoczynku. Podejmowane są tu działania o charakterze ratowniczym i opiekuńczym w stosunku do osób nieprzystosowanych społecznie.wychowawczą dla organizowania dzieci i młodzieży zagrożonych wykolejeniem lub już wykolejonych. Zadaniem pracownika socjalnego jest słuchanie wypowiadających się.wychowawczej. przestępcze. grupy obozowe oraz rodziny problemowe. Podstawową zasadą metody środowiskowej jest to. przystąpić należy do planowania ulepszeń środowiska lokalnego.

Pierwszy w Polsce ośrodek wychowania pozaszkolnego młodzieży. c)Praca nad sobą: jest to funkcja kreatywna. rozwój zainteresowań i uzdolnień. Jest to pewnego rodzaju problem. nie tylko organizowanie jej czasu przez dorosłych. Owo odreagowanie powinno odbywać się w ciszy i spokoju. Ilość i rodzaj odpoczynku są uwarunkowane pewnymi zmiennymi(wiek.może być spożytkowana bądź na swobodne wczasowanie. Do czasu wolnego dzieci i młodzieży zaliczamy wszelkie czynności zorganizowane. Dąbrowski wyróżnia 4 funkcje wolnego czasu: wypoczynek. Z. świetlice. sprawności-to także. bądź na życie rodzinne i aktywność przynoszącą doraźne korzyści. która nie jest zajęta przez pracę zarobkową normalną i dodatkową. Zajęcia kształtują(A.jest to ta część budżetu czasu. ponieważ u tego samego człowieka to samo zachowanie czy ta sama czynność raz jest. prace z związkach i prace w organizacjach młodzieżowych. ani przez systematyczne kształcenie się . Czytanie książki jest przyjemnością gdy czytamy pasjonujące nas dzieło. Aby te oddziaływania mogły być efektywne konieczne jest spełnienie kilku warunków: • Uznanie. innym razem może być zwykłym odrabianiem lekcji. w kontemplacji czy drzemce i raczej w samotności. zawód) b)Rozrywka(rekreacja): jest to wypoczynek czynny. Z drugiej strony uwalnia człowieka od stresów związanych z przymusem poprzez kreację osobowości i potrzeb. na odnowieniu sił fizycznych i psychicznych. ale kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania czasu wolnego przez młodzież • Preferowanie form aktywnego i twórczego spędzania czasu wolnego Wychowanie pozalekcyjne i pozaszkolne ma na celu: • Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień młodzieży • Stwarzanie warunków dla społecznej działalności • Organizowanie kulturowego wypoczynku. tzn. Łączy w sobie poczucie obowiązku z zainteresowaniami i zamiłowaniami. a może przede wszystkim proces ich dalszego spożytkowania. CZAS WOLNY wg Kamińskiego. rozrywki i wychowania fizycznego Instytucje wychowania pozaszkolnego: MDK. tereny gier i zabaw. a raz nie jest czasem wolnym.Park na Błoniach Krakowskich (Henryk Jordan 1898r. Czas wolny staje się sferą szczególnie ważną dla oddziaływań pedagogicznych rodziny. to nie tylko proces przyswajania sobie nowych wiadomości. Zawadzka). że organizacja czasu wolnego dzieci i młodzieży jest z wychowawczego punktu widzenia ważna jak dydaktyczna działalność szkoły • Rozpoznanie rzeczywistych potrzeb poszczególnych grup i młodzieży oraz dostosowanie form i metod pracy wychowawczej do tych potrzeb • Stałe unowocześnianie form i metod pracy • Rozwijanie samorządności młodzieży. Należą do nich: różnorodne formy zajęć pozaszkolnych. Rola wybranych podmiotów w wychowaniu do czasu wolnego. poszukiwanie własnego miejsca w społeczeństwie.) 16. płeć. Jest nasycona bogactwem i zmiennością wrażeń. szkoły i placówek wychowania pozaszkolnego. Przynosi odprężenie po znużeniu monotonią codziennych obowiązków. Funkcje czasu wolnego: a)Odpoczynek: sens odpoczynku polega na odreagowaniu zmęczenia i znużenia. w których młodzież bierze udział dobrowolnie. kluby. Czas wolny powinien być wypełniony treścią. angażuje wyobraźnię. Umożliwia jednostce znalezienie własnego miejsca w społeczeństwie. Ta czwarta funkcja ma za zadanie wprowadzenie danej jednostki w życie społecznie.

Ich specyficzną cechą jest dobrowolność udziału w nich młodzieży. ponieważ ponoszą ograniczoną odpowiedzialność prawną lub nie ponoszą jej w ogóle. Organizatorzy czasu wolnego mają za zadanie stwarzanie możliwości wypoczynku. teatralnych. uczelniane. Kluczową rolę spełnia tu wychowawca.i może być spożytkowana bądź na swobodne wczasowanie. itp. Konieczne jest kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania czasu wolnego przez młodzież. nauki i sztuki. nie ma doświadczeń więc jest przez to uzależnione od rodziców czy wychowawców. Podstawową zasadą powinno być związanie konkretnych i szczegółowych spraw. w których młodzież spędza wolny czas jest dobrowolność podziału. Młodzieżowe domy kultury i ogniska młodzieżowe także proponują ciekawe formy spędzania czasu wolnego. zależni od rad i zaleceń starszych. aby placówki wychowania pozaszkolnego włączyły młodzież w aktualną problematykę i zaznajomiły w osiągnięciu współczesnej wiedzy i kultury. będących przedmiotem zainteresowań dzieci i młodzieży z szerszym życiem naukowym. sprzątanie. Na pierwszy plan powinny być w nich wysunięte metody pracy. młodzi pozostawieni są sami sobie.dziecko jest istotą niedojrzałą psychicznie. Chodzi więc o to. Jednak z drugiej strony wywiera wpływ na intelektualny i moralny rozwój człowieka. świetlice w których organizowane są formy zajęć o charakterze opiekuńczym i rozrywkowym obok kół zainteresowań. koła przedmiotowe. organizator i animator czasu wolnego. młodzieżowe domy kultury 5 organizacje młodzieżowe i stowarzyszenia . bądź na życie rodzinne i aktywność przynoszącą doraźne korzyści. Bardzo często czas wolny jest marnowany. wśród których można wyróżnić następujące rodzaje: koła artystyczne. wycieczki. pranie. Wychowanie pozalekcyjne organizowane jest przez szkołę. Placówki te dążą do tego aby wychowywać człowieka o szerokich zainteresowaniach. Własnej woli. opieka nad członkami niezdolnymi do samoobsługi). Specyficzną cechą placówek wychowawczych. nie maja wzorów jak spędzać ten czas. Wynika to tez z faktu. systemie wartości. artystycznym. Na szczególną uwagę zasługują zajęcia w kołach zainteresowań. to np. posiłki. higiena). W związku z tym ich czas wolny podlega pewnym rygorom i racjom ustalonym przez rodziców. placówki upowszechniania kultury. ani przez stałe obowiązki domowe (gotowanie. Jest to zadanie ważne szczególnie w okresie rozwijającej się nauki i kultury . Negatywny jest tu fakt. przyspiesza procesy dojrzewania umysłowego. koncertach itp. kulturalnym. społecznym. gry i zabawy. TV i łamie środki masowego przekazu w dużej mierze wpływają na organizację czasu wolnego. ani przez zaspokajanie elementarnych potrzeb fizjologicznych ( sen. koła artystyczne i sportowe. Spełnia ono podstawową rolę w rozwijaniu zainteresowań i organizowaniu czasu wolnego młodzieży. iż są oni zależni materialnie. wzbogaca wiedze o świecie i życiu. Do najbardziej typowych i atrakcyjnych form zajęć pozalekcyjnych należą: gry i zabawy na boisku szkolnym i w salonach gier i zabaw. czytelnicze. postawach. ROLA WYBRANYCH ŚRODOWISK W WYCHOWANIU DO CZASU WOLNEGO. Dzieci tak jak i młodzież nie mogą w pełni organizować sobie czasu wolnego wg. Organizacje i instytucje społeczne. które pobudzają samodzielność i aktywność młodzieży. Formy takich zajęć. Szkoła . rozwoju i rozrywki oraz ukształtowanie nawyków właściwego spędzania czasu wolnego. umiejącego korzystać z obfitych dóbr współczesnej kultury. Obejmuje dużą liczbę młodzieży i jest dostępne praktycznie dla wszystkich uczniów.Zachowania człowieka w czasie wolnym świadczą najlepiej o jego rzeczywistych dążeniach. oraz preferowania form aktywnego i twórczego spędzania czasu wolnego. sportowe. udział w przedstawieniach szkolnych. koła techniczne. że osłabiają osobowy kontakt młodzieży ze środowiskiem. Rodzice . Dorośli nie mają czasu.wychowanie pozalekcyjne organizowane przez szkołę spełnia także ważną rolę w rozwijaniu zainteresowań i organizowaniu czasu wolnego dzieci i młodzieży.

Grupa rówieśnicza wyznaje określony system wartości. Grupy rówieśnicze stanowią naturalną formę życia dzieci i młodzieży. itp. Im młodsza grupa tym słabiej rozwija się w niej solidarność. od innych grap różni się tym. młodzież rozwija samodzielne dążenia i osiąga cele. Cele są realizowane wspólnie i zespołowo. mniej aktywnych i jednostki najmniej popularne. dostarczanie wrażeń. • -ukazuje pozytywne wzory postępowania. Mają swoje miejsca spotkań(cuidernie5 puste garaże. Grupa rówieśnicza zaspokaja niezwykle ważną u dziecka potrzebę przynależności i akceptacji. wierności.). • -pokonywanie barier tworzonych przez stereotypy znajdujące się w głowach rodziców. daje możliwość rozwoju i zdobywania doświadczeń. uczy samodzielności.łatwiej jest jednostce wyłamać się z reguł obowiązujących w grupie. Wg Znanieckiego grupy rówieśnicze pełnią funkcję: • Młodzież wyraża w nich to.17. Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze. określone elementy w wyglądzie(fryzury. W miarę rozwoju dziecka wpływ tych ujemnych cech staje się słabszy. • -pomaga dokonać oceny własnego postępowania i zachowań innych Trwałość grupy wzrasta wraz z wiekiem. Ustalanie i wpajanie norm i wartości regulujących postępowanie jej członków należy do podstawowych funkcji grupy rówieśniczej.” Współzawodnicząc o pozycję społeczną. . • -pojmowanie właściwych wzorów kulturowych • -organizowanie czasu wolnego. swoje nazwy wywodzące się z filmów czy też książek. Najbardziej popularny członek grupy staje się jej przywódcą. • -staje się głównym kreatorem osobowości młodego człowieka. pomaga poznać siebie. Wg Hurlocka’a do niepożądanych zjawisk należą „używanie żargonu i przeklinanie. oddania sprawie. Grupy rówieśnicze stanowią naturalną drogę procesu uspołecznienia dzieci i młodzieży. umowne znaki i wyrazy. które służą podkreśleniu odrębności grupy. Dostarcza motywacji do działania celowego oraz wyznacza role społeczne. Można tu wyróżnić: członków najbardziej aktywnych. przygód i nowych doświadczeń. W wyniku udziału jednostki w życiu grupy rówieśniczej kształtowana jest umiejętność nawiązywania kontaktów społecznych. opowiadanie frywolnych historyjek i dowcipów. skłonność do naruszania więzi rodzinnej czy odrzucanie wzorów ustalonych w rodzinie. które gotowe są przyjąć wszelkie warunki aby utrzymać członkowstwo. których nie można rozwijać w innych formach aktywności przed osiągnięciem dojrzałości społecznej i uznaniem jej pełnoprawnego uczestnictwa w życiu dorosłym Funkcje wychowawcze. ubrania). lojalności wobec przywódcy. czego się nauczyła uczestnicząc w życiu otoczenia dorosłych • Przez udział w grupach. Wyrażają ich dążenia do działania i samodzielności. Wpływ grup rówieśniczych na wychowanie dzieci i młodzieży jest bardzo duży. sumienności. Do pozytywnych wpływów wychowawczych grupy rówieśniczej zaliczamy: rozwój samokontroli. Są to grupy samorzutne. a uczestnictwo nacechowane jest wzajemną aprobatą. Jest to dynamiczny układ ról społecznych Pozycje członków w grupie zależne są od ich indywidualnych wkładów. lekceważąca postawa wobec zasad i autorytetów. dziecko usiłuje doskonalić się i zmieniać swoje egocentryczne zainteresowania grupowe. cierpliwości. wagarowanie. powstające w rezultacie spontanicznej aktywności zabawowej oraz samodzielnego rozwijania dążeń i celów. dzięki czemu grupa staje się łącznikiem między grupami społecznymi. kreuje wzorce zachowań i egzekwuje ich postrzeganie. że więzi w niej są bliskie. odwagi. Wychowawcze oddziaływanie grup rówieśniczych może mieć charakter pozytywny lub negatywny. poczucia sprawiedliwości.

Ważne są tu 3 elementy: idea naczelna (czynnik mobilizujący). Grupa uruchamia mechanizmy osobo twórcze. którą daje przynależność do grupy.spontaniczne członkostwo. Rodzaje grup społecznych. potem wspólnego wykonywania zadań.zachowują ciągłość. bandy • Młodzieżowe paczki. zbiór wartości (reguluje zachowania członków grupy w aspekcie wymagań idei naczelnej). Gwarantem ich ciągłości jest organizacja i kultura . sposobu bycia) lub identyfikacji (z zewnętrznymi stanami osoby znaczącej). że staje się bliższa wzorca. Każda grupa ma swój model np. grupa ustala wartości i wzorce.jest to powielanie zachowań tłumu. W miarę rozwoju dziecko zaspokaja coraz więcej potrzeb wśród grupy rówieśniczej. które funkcjonują na obszarze 3 grup: MECHANIZMY KONTROLI SPOŁECZNEJ.podejmowanie pewnych działań. wyspecjalizowane kierownictwo • ZE WZGLĘDU NA TRWAŁOŚĆ GRUPY  Krótkotrwałe. aby przybliżyć się do jakiegoś modelu. przejmowanie stanu psychiki środowiska. przywództwo wynika z cech osobowościowych i aprobaty grupy  Grupy wtórne (celowe).to pewna ilość osób powiązana uregulowanymi stosunkami między sobą. identyfikują. a z czasem dołącza do tego potrzeba bezpieczeństwa. w którym jednostka się znajduje MECHANIZMY OSÓB ZNACZĄCYCH. tożsamość mimo zmiany członków (naród. sportowo. dominują więzi osobowe. ośrodek dyspozycjo (odpowiada za zgodność z ideą naczelną).W oparciu o właściwości rozwojowe dzieci i młodzieży wyróżnia się 3 typy grup rówieśniczych: • Dziecięce grupy zabawowe.religijne. Początkowo są to potrzeby dotyczące znalezienia atrakcyjnych partnerów do zabawy. paramilitarne. kościół). 19. 18. członkowie mają poczucie odrębności i przynależności. członkowie się tu znajdują. GRUPA SPOŁECZNA.oparte na przelotnych kontaktach  Długotrwałe. militarne.członkowie pochodzą z rekrutacji formalnej. grupa jest niewielka. Rodzaje grup społecznych: • ZE WZGLĘDU NA IDEĘ NACZELNĄ. MECHANIZM WZMACNIANIA WEWNĘTRZNEGO.grupa dostarcza możliwości zamiany zachowań. zawodowe. w zależności od wieku dzieci uczestniczących w tych grupach. dominują więzi rzeczowe i stosunki organizacyjne.turystyczne. oddzielona od innych na podstawie odrębności. istnieją cele i interesy dominujące nad indywidualnymi. zabawowe • ZE WZGLĘDU NA CHARAKTER WIĘZI  Grupy pierwotne. Mechanizmy osobo twórcze w grupie społecznej. polityczne. ubioru. struktura wewnętrzna sformalizowana. Posiada własne wartości. kliki • Młodzieżowe grupy dewiacyjne (gangi przestępcze) • Tworzenie się grup rówieśniczych jest zjawiskiem rozwojowym i w związku z tym zmienia się również ich charakter. kryterium ich wyróżniania. Mechanizm ten przyjmuje 2 postacie: naśladownictwo (mowy. Jednostka czerpie satysfakcje z faktu. model studenta. hierarchia. osoba znacząca jest wzorem dla grupy. nie tylko dla jednostki. istnieje umowny system kontroli i sankcje.

związków zawodowych i organizacji pracodawców. Zakres i formy ich działania są różne. masowe wiązanie się ludzi z określonymi ideami społeczno. -grupy wsparcia. Tworzą je ludzie działający na mocy prawa. które znajdują zainteresowanie wycinkiem rzeczywistości.moralnymi.działa się tu na różne sposoby. Jeśli stowarzyszenie naruszy statut lub prawo wówczas organ administracji państwowej może żądać niezbędnych wyjaśnień.pomagają w realizacji celów (grupa studencka) Grupy zadaniowe. przeznaczanie majątku. -fundacje.in. To zespół osób. fundacji. Organizacje pozarządowe. usunięcia nieprawidłowości. Podejmują oni określoną działalność dobrowolną. jest dobrowolnym .darowanie. Tworzą je ludzie. zarząd. które nie działają w celu osiągnięcia zysku. Samorządność nie oznacza nieograniczonej wolności. przynależność do tej grupy ma charakter dobrowolny. Granice tej wolności z jednej strony określa statut a z drugiej prawo o stowarzyszeniach. RUCHY SPOŁECZNE. samorządów zawodowych.grupa dorosłych lub młodzieży posiadająca własną strukturę organizacyjną: członkowie grupy podejmują wspólne zadania i podporządkowują się obowiązującym normom postępowania. Są to rn. -stowarzyszenia i związki. świadomą i bezpłatną. Do pozarządowych funkcji formy pomocy należą: • Stowarzyszenia • Fundacje • Ruchy społeczne STOWARZYSZENIA. Najczęściej zajmują się kulturą ekologią prawami człowieka nauką i techniką.in. Według ustawy są to osoby prawne utworzone na podstawie przepisów ustaw. FUNDACJA.wyraźnie wyspecjalizowane  Wielofunkcyjne. osiąga różne cele (rodzina. których jednym fundatorem jest Skarb Państwa Organizacje pozarządowe zwykle działają jako stowarzyszenia albo fundacje. Samodzielnie określa ono swoje cele. znajomi) • ZE WZGLĘDU NA CHARAKTER KORZYŚCI. często ukierunkowane politycznie: . • ZE WZGLĘDU NA INTENSYWNOŚĆ UCZESTNICTWA  Jednofunkcyjne. program działania-musi działać zgodnie z prawem i statutem.spontaniczne.w potocznym rozumieniu to podmioty niezależne od administracji publicznej. -grupy samopomocowe. Organizacje pozarządowe i ich funkcje. samotnych). jego części na określony cel zgodny z intencją fundatora. trwałym zrzeszeniem o niezarobkowym charakterze. który dba o dobre zagospodarowanie i powiększenie dóbr (fundacje ludzi chorych. fundacje i stowarzyszenia z wyłączeniem rn.specjaliści zbierają się tu na określony czas w celu rozwiązania problemu. partii politycznych. JAKIE PRZYNOSI JEDNOSTCE CZŁONKOSTWO W GRUPIE  Instrumentalne. dzieci uzdolnionych. są organizowane celowo na czas realizacji zadania 20. z myślą o realizowaniu celów statusowych. Organizacje pozarządowe: -zespoły charytatywne -zespoły parafialne.

samotnym matkom. swoboda w wyborze metod pracy dająca dużą elastyczność w zaspokajaniu potrzeb indywidualnych klientów • Stwarzanie mechanizmów współudziału społecznego w podejmowaniu decyzji dotyczących różnych problemów i poziomów funkcjonowania nowoczesnego społeczeństwa • Duże poczucie podmiotowości i niezależności Działania podejmowane przez organizacje pozarządowe spełniają 3 zasadnicze funkcje. ludzkich i lokalnych. w atmosferze życzliwości i solidarności • Przyjęcie czynnej postawy obywatelskiej w zakresie spraw tzw. ekologiczne. oraz proponowanie konstruktywnych działali poprawiających zaistniały stan rzecz)'. mających na celu zaspokajanie potrzeb społecznych i sygnalizowanie o zaniedbaniach. gospodarcze. a wymagających załatwienia w poczuciu wspólnego dobra • Propagowanie pluralizmu i różnorodności życia społecznego • Tworzenie sektora realizacji zadań indywidualnych i społecznych alternatywnego wobec rządowego.związane z zaspokojeniem potrzeb i zainteresowań stowarzyszonych  FUNKCJE DOŚRODKOWE „ZEWNĘTZRNE”. Np. Pomocy bezpośredniej-zaspokajanie potrzeb ważnych społecznie. 3. uzależnionym) • O charakterze buntu przeciwko profesjonalistom i ich działalności w służbie publicznej (grupy AA. antynarkotykowe) • Ukierunkowane na pomaganie jednostce (bezdomnym.Kontrolne-zbieranie informacji o działaniach administracji publicznej i podmiotów gospodarczych.Innowacyjne-dokonywanie zmian w zaistniałej rzeczywistości poprzez zaspokajanie potrzeb.WYCHOWAWCZA  Zadania związane z organizowaniem nauk dzieci i młodzieży  Zadania związane z organizowaniem aktywności kreatywnej  Zadania związane z organizowaniem aktywności rekreacyjnej  Zadania odnoszące się do organizowania aktywności społecznej  Zadania dotyczące rozwijania aktywności o charakterze opiekuńczym • FUNKCJA INTEGRACYJNA  Uwzględnianie wszystkich czynników i ogniw oddziaływania wychowawczego oraz eliminowania wpływów przypadkowych i negatywnych (korekcje środowiska) . ruchy hospitacyjne. 2. samorządowe. a nie zaspokojonych przez państwo. • O celach ogólnoludzkich (ekologiczne. chorym. gospodarcze. 1.związane z realizacją potrzeb pierwotnych i wtórnych całej społeczności lokalnej lub jej części • FUNKCJA OPIEKUŃCZO. niepełnosprawnym. konsumenckie) • Powodowane niemożnością przebicia się nowatorskich projektów do ośrodków decyzyjnych (oświatowe. organizacje . Funkcje stowarzyszeń społecznych w środowisku: • Ze względu na zasięg i kierunek działalności stowarzyszenia można wyodrębnić  FUNKCJE DOŚRODKOWE „WEWNĘTRZNE”. ruchy samopomocy chorym) Rola organizacji pozarządowych: • Zaspokajanie potrzeb indywidualnych i społecznych w małej grupie. które wspierają niezależne media czy też prowadzą edukację społeczeństwa.

rozwija jej wrażliwość. grupa zamiera. ale jeśli są pod takową kontrolą dopuszczają wiele samodzielności. Nie można ich określić jako „naturalne środowisko wychowawcze”. tylko środowisko wychowawcze intencjonalne o świadomie zamierzonym i planowo realizowanym kierunku działania wychowawczego.wychowawczych w środowisku  Funkcjonowanie zespołu placówek poczynań wychowawczych i kulturowych (intytualizacja) 21. zadania i metody pracy często w sposób bardziej szczegółowy i precyzyjny niż związki dorosłych. 22.współżycia rówieśniczego. Udział w nich stanowi naturalny wyraz dążeń młodzieży do aktywności i samodzielności.  Aktywizacje lokalnej społeczności wokół spraw wychowania i opieki nad dziećmi i młodzieżą (stymulacja)  Optymalna współpraca (kooperacja)  Koordynacja poczynań opiekuńczo. • TOWARZYSKA. sekty. Ujawniają się i rozwijają talenty przywódcze i organizacyjne. a nie towarzysząca. jak i organizowanie dla młodzieży przez grupy polityczne. poczucia sprawiedliwości.każdy związek czymś się zajmuje i wytwarza pewne dobra z tym związane np. bandy.(dostrzegana przez wychowawców. Zaspokaja potrzebę swobodnego rówieśniczego współżycia we własnym gronie.to grupy rówieśnicze o wyraźnie sprecyzowanych oraz statutowo określonych formach i metodach działania. sumienności. doprowadzi to samowychowania i kultury. co może doprowadzić do społecznego wykolejenia się jednostki. przedmioty materialne (samoloty w Związku Lotników). Funkcje: • INSTRUMENTALNA. koleżeństwa i przyjaźni (braterstwa). Dzieje się to przez dominacje celu wychowawczego w działalności związków młodzieży. W toku tego procesu rozwija się wiara w przyszły świat. • WYCHOWAWCZA. ZWIĄZKI MŁODZIEŻY. Są to związki organizowane spontanicznie przez samą młodzież. walka z zagrożeniami i dyskryminacją. ale nie przez wychowanków) przekazywanie wartości i ideałów ogólnoludzkich. Jeśli kontrola jest natrętna. Pozytywne skutki socjalizacji w związkach młodzieżowych to: rozwijanie samokontroli. Zagrożenia rozwoju społecznego: Zagrożenia społeczne identyfikuje się jako postępowanie niezgodne z obowiązującymi normami prawnymi i społecznymi. jest to postać wychowania pośredniego. Związki młodzieży określają cele. dezintegrację.) Socjalizacja powoduje uspołecznienie młodzieży. kształtuje postawy i system wartości. U dzieci i młodzieży funkcja ta związana jest z realizacją zadań. Może wystąpić jedynie przy ciągłej systematycznej pracy z podopiecznymi. prace naukowe. indywidualne zamiłowania. . Zagrożenie określa się jako dewiację. Jeśli grupa istnieje poza wszelką kontrolą dorosłych ześlizgują się ku grupą określonym jako paczki. bez których zespół nie mógłby powstać i działać. przez kościół czy też przez szkołę itp.młodzież w związkach odkrywa silne strony swej osobowości i rozwija je pełniąc określone role i wykonując określone czynności. wydają programy. Funkcje związków młodzieży. niektóre subkultury. • PREORIENTACJA ZAWODOWA I SPOŁECZNA. Czasem przynależność do grupy młodzieżowej może nieść ze sobą negatywne skutki. uzdolnienia (intelektualne itp. Wychowanie i socjalizacja w związkach młodzieży. odwagi. Takie grupy to: gangi.

pogoń za nowoczesnym sprzętem hFi. katastrofalny przyrost ilości śmieci. Przeciwni prawdzie i dobru. że młodzież odcina się od rodziców. radio. Zwłaszcza niebezpieczne jest wstępowanie młodych do sekt i gangów. naruszanie więzi rodzinnych. • Zagrożenia ekologiczne – wśród których rozróżniamy zagrożenia o charakterze globalnym: a) rozprzestrzenianie się substancji toksycznych. techniki. Zagrożeniem społecznym jest również bezrobocie. terroryzm. telefonu). dysfunkcyjność. skrzywienie kręgosłupa. smog. Gustują w muzyce heavy metal. b) niszczenie lasów i zakwaszanie akwenów wodnych przez trucizny przemysłowe.in. alkoholizmu („Nie chce się chcieć” – powszechne stwierdzenie u młodych ludzi na utrzymaniu rodziców). • Zagrożenia w grapach nieformalnych: Zagrożenia wynikające z przynależności do subkultur to m. Należą do nich wynalazki: broń nuklearna. jaki i w trudnościach z nauką. amfetaminą LSD. Zagrożenia: . prowadzi to do samobójstw. brakiem koncentracji. lekceważenie zasad i autorytetów. Dziecko postrzega rodziców jako nieudaczników życiowych. kult szatana zabijają zwierzęta i składają ludzi w ofierze. AIDS. Zagrożenia młodzieży to również przestępstwa w obszarze mienia prywatnego (aby mieć pieniądze na zakup komputera. Już sam fakt pierwszego dnia w szkole jest dla dziecka ogromnym przeżyciem. -Sataniści-skierowani przeciw każdej religii i przeciw każdemu porządkowi etycznemu. hazard. pogoń za modą (np. iż młodzież nie potrafi sobie poradzić z problemami. konsumpcyjne. Skutkiem są trudności w nauce. dawniej dzieci do szkoły przychodziły w mundurkach. przynależność. Zagrożeniem jest również to. Grupy te cechuje inna więź. złośliwość. strój. uznanie. deprywację. zniewolenie konsumpcją TV bez nadzoru jakości programów. Wzrost przestępczych zachowań ma swój początek w brutalnych filmach. Dopuszczają się czynów kryminalnych. takie. choroby cywilizacyjne. Bezrobocie powoduje zjawisko kradzieży. styl bycia głoszone hasła ideologie. Internet to przeciążenie dziecka. Wolność stanowi poważne zagrożenie młodzieży. wchodzi do grap nieformalnych bo niezaspokojone są jej potrzeby psychiczne-bezpieczeństwo. Telewizja. pozbawiona perspektyw młodzież. technologii. lęki przed obniżeniem wartości w rodzinie. c) efekt cieplarniany spowodowany uszkodzeniem warstw ozonu (dziura ozonowa). które powoduje zubożenie rodzin. Przez mass media docierają różne treści. Ten nadmiar niszczy obszar ochrony jakim jest dzieciństwo. Subkultury: -Techno-są zafascynowani internetem. Dochodzi do zahamowania pewnych cech dziecka: ciekawość. sięgają po środki odurzające(marihuana. nie dających się biologicznie rozłożyć. ekstazy) -Punk-zbuntowana. chuligaństwa. Niepokojącym zagrożeniem jest: skażenie środowiska. która nie ma perspektyw na wykorzystywanie wolnego czasu i sięga po inne zajęcia: handel. wagarowanie. który jest następstwem masowej konsumpcji. Grupa nieformalna może mieć bardzo negatywny wpływ na jednostkę: przeklinanie. • zagrożenia cywilizacyjne – pojawiają się wraz ze wzrostem cywilizacji. Powoduje to zaburzenia wzroku. co odbija się na zdrowiu. dochodzą do niego różne bodźce. chemicznych lub radioaktywnych. nieprzystosowanie społeczne. Brak ruchu powoduje problem nadwagi wśród dzieci i młodzieży. problemy zdrowotne związane z brakiem ruchu na świeżym powietrzu. Długotrwałe bezrobocie wpływa na obniżenie autorytetów rodziców. przestępczość wśród nieletnich. • Zagrożenia w środowiska szkolnym. złą kondycją fizyczna. miłość. Niebezpieczeństwem wśród dzieci i młodzieży jest źle pojęta wolność: postawy roszczeniowe. Lęk przed szkołą może spowodować ucieczkę w chorobę. zdziwienie światem i chęć jego poznania. wyobraźnia. a teraz młodzież musi mieć drogie markowe ciuchy).

gdy dochodzi do napaści.polegają na uniemożliwieniu dalszego krzywdzenia dziecka i udzielenia mu pierwszej pomocy. ograniczone możliwości uczenia się na poziomie średnim i wyższym. Nadwrażliwość. rodzice nie maja dla nich czasu. Wzrasta liczba przestępstw w postaci rozbojów. w celu podjęcia interwencji. Profilaktyka społeczna (strategie. zaprzyjaźniania się i pomagania poprzez wskazywanie różnych kierunków działania czy propagowanie konkretnych rozwiązań prawnych. Zamiast się uczyć prawdy o życiu uczą się manipulowania nim. akceptacji i chętnie przystępuje do grup. złego stanu psychicznego. dzieci doświadczające biedy i ubóstwa 23. który ma miejsce w danej chwili. Szuka ono zaspokojenie poczucia przynależności. obojętność rodziców. Zubożenie-ograniczone zaspokajanie potrzeb dzieci i młodzieży. wtedy gdy nie ma rodziców i gdy rodzina funkcjonuje nieprawidłowo. nietolerancja zarówno ze strony uczniów jak i nauczycieli mogą doprowadzić do zachwiania równowagi psychicznej u dziecka. Tej pierwszej i natychmiastowej pomocy w momencie krytycznym winni udzielać specjaliści. To sytuacja w której dzieci zostają pozbawione opieki rodzicielskiej (częściowo lub całkowicie). Zagrożeniem jest również śmierć jednego z rodziców. Młodzi poprzez używki oddalają się od rzeczywistości. kradzieży. Dziećmi ulicy stają się ci. Zagrożenie w rodzinie jest chłód. sekty. co prowadzi do sieroctwa społecznego. Konflikty rodziców-prowadza do urazów i kompleksów u dzieci. niedożywienie. wykorzystywanie seksualne. Dysfunkcyjność rodziny: obiektywne (choroba. Brak zainteresowania ze strony nauczycieli. Udzielone ofierze wsparcie może zmniejszyć wpływ czynnika stresowego lub go zniwelować. a one przenoszą się na inne domeny życia dziecka. Policja wzywana jest najczęściej w sytuacji wystąpienia aktu przemocy. utrudniają proces rozwoju. gruźlicy. które dają mu to poczucia: gangi. Przeciwdziałanie przemocy organizuje się w trzech płaszczyznach: • DZIAŁANIA INTERWENCYJNE. Oznaczać to może przyszłościowy brak zaradności. Pogłębianie się bezrobocia-na skutek czego autorytet rodziców spada. maltretowanie. nieodpowiedni dobór rówieśników. co prowadzi do przeżywana lęków. zbyt wygórowane wymagania. Patologie -alkoholizm. itp. złe traktowanie uczniów. braku pewności siebie. zaniedbaniami rodziców wobec dzieci. rygoryzm. Coraz więcej młodzieży żyje w rodzinach rozbitych. Rodzina boryka się z problemami których nie jest w stanie rozwiązać. bezrobocie). przeciążające obowiązki szkolne. gdyż są to czyny przestępczo niebezpieczne dla życia jednostki. Są to także dzieci odrzucone przez rodzinę bo nie spełniają jej oczekiwań. wymuszeniach rozbójniczych. Są to dzieci doznające niepowodzeń szkolnych. Rozwód rodziców powoduje całkowite rozbicie rodziny. Wszystko to może prowadzić do wagarowania. którzy pochodzą z rodzin w których brak im poczucia bezpieczeństwa miłości i więzi emocjonalnych. Wszystko to w przyszłości spowoduje brak perspektyw i trudności w znalezieniu pracy.kompetencje). Idea tego typu pomocy jest oparta na trzech zasadach: terapii słuchania. Te patologie rodziny skutkują nadużyciami. Sieroctwo społeczne-poczucie osamotnienia mimo mieszkania pod jednym dachem. nawroty chorób np. przedsiębiorczości. formy profilaktyki pedagogicznej i opiekuńczej. . Zagrożenie w rodzinie – postępujący kryzys rodzinny stanowi zagrożenie moralne. Dzieci ulicy -brak zainteresowania ze strony rodziców. dominujący wychowawcy. dotkniętych patologią którą najczęstszy jest alkoholizm przynajmniej jednego z rodziców. gwałtu czy znęcania fizycznego. grupy narkomanów. Jednak u nas czyni to policja i pogotowie ratunkowe. niepełnosprawność.

Poradnictwo wspomaga. gdyż w tej fazie leczenia głównie oni podejmują działania. starość). pośrednimi celami jest usuwanie zaburzeń i trudności. pomocą. CELE PORADNICTWA Poradnictwo może być rozpatrywane w dwóch aspektach: jako instytucjonalny system o określonej strukturze organizacyjnej oraz jako specyficzna czynność podejmowana przez doradców profesjonalnych i osoby pomagające jednostkom przeżywającym problemy. które obok funkcji diagnostycznych pełnią funkcje terapeutyczne. • DZIAŁANIA TERAPEUTYCZNO. że cele wychowania i poradnictwa są wspólne. rodzica itp. profilaktyka. z którymi mogą dzielić radości lub momentu kryzysu.charakter działań naprawczych bądź profilaktycznych. Osoby prowadzące terapię rodzin wypracowują coraz bardziej adekwatne metody rozpoznawania występowania przemocy i pierwszej interwencji w rodzinie. Poradnictwo jest potrzebne ludziom we wszystkich obszarach ich aktywności. tj. • PROFILAKTYKA. dorosłość. a więc uchronić dziecko przed jej doświadczeniem. porady.w zależności od sytuacji. głównie dzięki popularyzacji wiedzy o omawianym zjawisku. kolegi. Dobrym rozwiązaniem niesienia pomocy ofiarom przemocy są ośrodki interwencji kryzysowej. aby rodzice rozwinęli system wsparcia dla siebie. Najczęściej wyróżnia się trzy typy profilaktyki:  Pierwotna. młody człowiek. dorosły) na podstawie informacji.jej główną zaletą jest to. szczególnie Re. W ramach rozwoju jednostki poradnictwo ma powiązania z podstawowymi działaniami społecznymi (wychowaniem. która wiąże się z przemocą w rodzinie  Wtórna. że pozwala zapobiec przemocy. Przyjmuje się. dzięki którym osoba przeżywająca problemy (dziecko. W razie potrzeby dziecko należy umieścić w szpitalu.zmierzają do zminimalizowania i usunięcia doznanych urazów i krzywd. Towarzyszy człowiekowi w kolejnych etapach życia (dzieciństwo. prognoza. Szczególne miejsce w tym związku zajmuje wychowanie. Działania doradców to organizowanie sytuacji. ale być możliwością i szansą wytworzenia kompromisu w sytuacjach trudnych i konfliktowych z wychowawczego punktu widzenia. Dziś niezbędne jest funkcjonowanie instytucji nastawionych na pomoc młodym ludziom.ma na celu uchronienie dziecka przed kolejnym wykorzystaniem. młodość. Poradnictwo nie ma występować jako autorytet w sprawach wychowania.ma na celu wczesne wykrycie objawów maltretowania dziecka. polityką oświatową). Rodzaje poradni: . wspiera rozwój. Najważniejszym celem poradnictwa jest optymalizacja stanu rzeczy. natomiast poradnictwu są dane w sposób wtórny i częściowo wynikają z dysfunkcji nie tylko rozwoju jednostki. W trakcie leczenia pracuje się również nad tym. sieć ludzi. wspólnych ustaleń może lepiej funkcjonować w swoich rolach – ucznia.wiąże się z promowaniem zdrowia. W ośrodkach takich prowadzona jest terapia z ofiarami przemocy i członkami ich rodzin. opieką. podtrzymuje. na całej drodze indywidualnego rozwoju. żyjące od kryzysu do kryzysu. przyjmując.LECZNICZE. Poradnictwo w teorii i praktyce/ relacje między wychowaniem a poradnictwem. podjąć terapię rodziny. Szczególnie trudne i absorbujące w terapii są rodziny wielo problemowe. jednak przez wychowanie są one postawione w sposób pierwotny. ich rodzicom i wychowawcom. nauczaniem. poprawą samopoczucia społecznego oraz eliminowaniem patologii społecznej. zanim ujawnią się poważne lub trwałe zmiany  Trzeciorzędna. 24. ale samego wychowania. ośrodku wychowawczym. sposobach rozpoznawania przemocy i wyrobieniu umiejętności przeciwstawiania się jej.

Problemy mogą być:  Związane z osobistą sytuacją jednostki  Związane z rodziną  Wynikające z przynależności do grup nieformalnych lub instytucji  Związane z pełnieniem ról i optymalnym wypełnianiem zadań stąd wynikających . wychowawcom i rodzicom. Przyczyną uruchomienia ich stosunku jest problem.wychowawcze) ZAKRES PORADNICTWA Istnieją 3 rodzaje poglądów dotyczących zakresu poradnictwa: • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki poszukując odpowiednich środków. ale głównym zadaniem jest poprawa funkcjonowania systemów społecznych INTERAKCYJNY MODEL PORADNICTWA W interakcyjnym modelu poradnictwa możemy wyróżnić: • Dwa podmioty działania. okresowa ocena sytuacji wychowawczej szkoły. sądem itp. umiejętności i nastawienia. . którego podmiot nie może rozwiązać przy aktualnie posiadanym poziomie wiedzy. rozwijanie zdolności. badanie uzdolnień) -poradnictwo wychowawcze(rozwój osobowości i kształtowanie prawidłowych postaw. konsultant czy wychowawca) i radzący się (pacjent. który starają się wspólnie rozwiązać • Przedmiot (problem do rozwiązania). Doradca nastawiony jest na pomoc w wyrównaniu braków i likwidowaniu trudności wynikających ze stanów biopsychicznych wychowanka i przyczyn tkwiących w środowisku rodzinnym i szkolnym • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki.in.doradca (specjalista. środowisku zamieszkania). współpraca z poradnią. -poradnictwo opiekuńcze(analiza potrzeb dzieci i młodzieży zaspokajanych w rodzinie. realizacja obowiązku szkolnego.pedagog szkolny. rozbudzanie nowych zainteresowań i dążeń (poradnictwo wychowawcze) • Przygotowanie do pracy zawodowej poprzez ukazywanie perspektyw. pomoc w wyborze szkoły i zawodu. W jej pracy wyróżnia się: -poradnictwo dydaktyczne(badanie przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności w nauce. pomoc nauczycielom i wychowawcom. Problem określa się jako rodzaj zadania. Poradnictwo nastawione jest na: • Przygotowanie jednostki do aktywnego życia przez wykrywanie i korygowanie braków rozwojowych.. Doradca analizuje właściwości biopsychiczne wychowanka (osoby poszukującej pomocy) i szuka w jego środowisku sił. młodzieży. wychowanek). rozwijania własnej osobowości i twórczości kulturalnej poprzez wskazywanie możliwości samokształcenia i wszechstronnego doskonalenia się (poradnictwo kulturowo. wykorzystanie czasu wolnego). diagnoza warunków życia ucznia z trudnościami. na których mógłby oprzeć pracę • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki i optymalizacji pracy instytucji wychowawczych. stymulowanie rozwoju aspiracji i motywacji (orientacja i poradnictwo zawodowe) • Przygotowanie do spędzania czasu wolnego i aktywnego uczestnictwa w kulturze. do jego zadań należy m. analiza funkcjonowania środowisk wychowawczych.psychologiczno-pedagogiczna: jej celem jest udzielanie pomocy dzieciom. szkole.

Na pewno wskazany jest dla osób starszych. którym rodzice lub opiekunowie nie mogą zapewnić warunków normalnego rozwoju. obowiązki rodzinne. która obejmuje piekę osoby niesprawne. Do Domu Małego Dziecka może być przyjęta karmiąca matka wraz z dzieckiem. przygotowanie do samodzielnego życia. w tym także instytucje związane z opieką zdrowotną. są na ogół łatwo dostępne i często objęte relacją zaufania interpersonalnego. Przed przyjęciem do DD kandydat najpierw jest obserwowany w pogotowiu opiekuńczym.Jest to wszelka dostępna dla jednostki pomoc w sytuacjach trudnych. Opuszcza dom dziecka po ukończeniu 18 lat. Jest to stale dostępna właściwość relacji. stowarzyszenia i instytucje. Wsparcie społeczne.badanie przyczyn zaburzeń w zachowaniu. niepełnosprawnych. że funkcjonują według określonych reguł. którymi rodzina nie byłaby w stanie zapewnić wystarczającej opieki. pełnienie funkcji opiekuńczych i wychowawczych. mogą też stygamtyzować. DOM DZIECKA to internatowy zakład wychowawczy dla dzieci i młodzieży w wieku 3-18 lat pozbawionych opieki rodziny. DOM MAŁEGO DZIECKA prowadzony jest przez wydział zdrowia. 25. wymagające opieki z powodu wieku lub choroby. Zapewniają opiekę medyczną i socjalną. Takie źródła wsparcia najkorzystniej działają na rzecz zdrowia gdyż nie powodują stygmatyzacji. Jedną z podstawowych instytucji wsparcia społecznego są DOMY POMOCY SPOŁECZNEJ. grupy przyjacielskie. służąca przystosowaniu. brak obowiązków typu: sprzątanie.  Wiążące się z przynależnością do społeczeństwa globalnego. Wsparcie to konsekwencja przynależności człowieka do sieci społecznej. umożliwienie wykonania obowiązku szkolnego i zdobycia zawodu. Po ukończeniu 3 lat wychowankowie mogą przechodzić do domów dziecka podległych resortowi oświaty.takie jak partner życiowy. zabezpieczenie materialne. mniej spontanicznie i rzadko na zasadzie wzajemności. trudności w nauce • POMOC. Dom pomocy społecznej jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej. Lokalne podmioty wsparcia i pomocy ludziom pozbawionym możliwości radzenia sobie. gotowanie. rodzina. zniedołężniałych. Tym różnią się od naturalnych źródeł wsparcia. Zadaniem Domów Dziecka jest zastąpienie wychowankom domu rodzinnego. praca zawodowa. a także kobieta w 7 miesiącu ciąży. nie są sformalizowane i są wzajemne. Placówka opiekuńczo- wychowawcza dla dzieci do 3 lat. Dom pomocy społecznej zapewnia całodobową opiekę oraz zaspokaja niezbędne potrzeby bytowe. Osoby przebywające w domu pomocy społecznej korzystają ze świadczeń przysługujących z tytułu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. edukacyjne. Rodzaje źródeł wsparcia naturalne. . Niestety zbyt często na psychikę mieszkańców oddziałuje podobnie jak oddział szpitalny. samotnych i takich.takie jak grupy zawodowe.zapobieganie wszelkim nieprawidłowościom rozwoju dzieci • DIAGNOZĘ. Relacje wsparcia funkcjonują tam spontanicznie. przeżywającego określone napięcia i konflikty Poradnictwo powinno uwzględniać: • PROFILAKTYKĘ. a niekiedy dostęp do nich jest utrudniony. a także zdrowiu. sformalizowane. małżeńskie itp.organizowanie zespołów nastawionych na korygowanie rozwoju i wspomaganie go. itd. społeczne i religijne.

WSPARCIE DLA OSOB NIEPELNOSPRAWNYCH: Mimo szybkiego rozwoju medycyny istnieje wiele osób niepełnosprawnych umysłowo i fizycznie. dążeń. niepokój. Stan ten charakteryzuje się relacjami z zachowaniu wśród którym występuje zawsze przymus brania środa w celu doznania ich psychicznych efektów. trzymaj się tak dalej). W Polsce od 1958 roku zaczęto tworzyć takie domy. gdyż agresja musi być czymś spowodowana i często łączy się to z alkoholizmem. Takie zjawisko chorobowe źle oddziałują na psychikę człowieka. WSPARCIE OFIAR PRZEMOCY. ustalanie np. lubimy cie. INSTYTUCJE ODWYKOWE. W małym domu natomiast są prawdziwi. służb medycznych i oczywiście instytucji. a czasem także w celu uniknięcia dolegliwości. zdolności. psychiczne i ekonomiczne związane z finansami.15 osobowym „rodzin” zamieszkałych każda w osobnej części domu pod opieką przybranego „ojca” lub „matki”. poszukiwaniu pracy. Każdy typ przemocy wyniszcza człowieka. które dowiedziały się o niepełnosprawności potrzebują pomocy aby moc pogodzić się z choroba bądź ludzi. Uzależnienie jest stanem psychicznym i czasem fizycznym będącym wynikiem interakcji między żywym organizmem. Duchowe(występują gdy jednostki i grupy pomimo prób i własnych wysiłków nadal pozostają w sytuacjach dla nich trudnych. Ich organizacja polega na wyodrębnieniu w większym domu 8. Otrzymujemy pomoc emocjonalna(komunikaty takie jak jesteś przez nas kochany. Takie domy dobrze pełnią funkcje wychowawcze. Sprawca również potrzebuje pomocy. gdyż chory nie może realizować swoich potrzeba. Osoby. która przyczyniając się do fizycznej lub psychicznej szkody drugiego człowieka i które wykraczają poza społeczne normy kontaktów międzyludzkich.: drogi kształcenia. Jeżewskiego tzw. gdyż pomoc medyczna i rodziny może okazać się niewystarczająca. Poradnictwo nastawione jest na: • Przygotowanie jednostki do aktywnego życia przez rozwijanie zainteresowań. korygowania braków rozwojowych • Przygotowanie do pracy zawodowej • Przygotowanie do spędzania wolnego czasu i aktywnego uczestniczenia w kulturze. mieszkania. wyładowaniem psychicznym przez presje wywierane przez innych. rozdrażnienie. Ofiara traci do siebie zaufanie przestaje się bronić. że jest wszystkiemu winna i że jest to jest przeznaczone. wskazanie formy leczenia). Człowiek uzależniony od środków odrzucających sam nie potrafi uwolnić się od nich i potrzebuje ogrom pracy. które pomogą i wesprą chorego w zmianie sposobu życia i uratowanie jego egzystencji. Przemoc ze względu na definicję normy społecznej to wszystkie nieprzypadkowe akty naruszające osobistą wolność jednostki. którzy dają tej osobie energie na przetrwanie w tej trudnej sytuacji oraz wzbudzenie siły do walki. bez wyjścia).wartościującej(jesteś dla nas znaczący. przygnębienie. Socjologowie wyróżniają trzy instrumenty przemocy: fizyczne (a w tym seksualne). Gniazda Sieroce. instrumentalne(dostarczanie konkretnej pomocy. medycznych. rozwijania własnej osobowości i twórczości kulturalnej . traci poczucie godności i powoli zaczyna myśleć. zakupy. załatwienie ubrania. Dlatego istnieje instytucje wsparcia. nie poddawaj się). masz mocne cechy charakteru. a środowiskiem organicznym. aspiracji oraz przystosować się do zmiany środowiska. niepewność. cieszą się też dużym uznaniem społecznym. informacyjne(udzielanie rad prawnych. która da choremu siłę do rzucania nałogu.RODZINNY DOM DZIECKA to Dom Dziecka oparty na zasadzie wychowania rodzinnego. Osoby odczuwają Strach. narkomanią. Wzorem takiego domu były zakładane przez K. lecz grono ich własnych dzieci powiększa się o dzieci skierowane przez ośrodek zdrowia. pustkę. Rodziny nie zawsze mogą się zająć nimi bądź tez nie dają rady się nimi opiekować bądź tez sa niechętne dlatego odpychają te osoby.). W takiej sytuacji chodzi o życie pacjenta niezwykle ważna jest szybka interwencja psychologa. Sytuacja może doprowadzić do załamania i ucieczki w śmieć samobójcza.

gdy ich działania będą dużo skuteczniejsze niż działania zbiorowości mniejszych. Kategorie sił społecznych: : >jawne (mobilizujące do działania . bardziej zorganizowane powinny interweniować w danej sprawie jedynie wówczas. instytucje bądź placówki. urządzeń i instytucji . które mają na celu zaspakajanie potrzeb jednostki jak i społeczeństwa. w określonych okolicznościach . tradycje. plany. do przekształcania środowiska) >ukryte (utajone . a interwencja Wspólnot będzie zapewniała większą skuteczność i lepsze wyniki. gorzej zorganizowanych. ujawniające się w sytuacjach krytycznych .26. że zbiorowości większe. Zasada subsydiarności. który nie należy do jej bezpośrednich kompetencji. uzdolnione. SIŁY SPOŁECZNE (H. wartości. posiadające aspiracje. Aleksander Kamiński natomiast ujmuje siły twórcze w trojaki sposób: • są to jednostki ludzkie charakteryzujące się moralnością.subsydiarność to pojęcie oznaczające. tylko w wypadku gdy konkretne działania i cele nie mogą być wystarczająco dobrze zrealizowane i osiągnięte przez państwa członkowskie osobno. . . jeśli zostaną one zaktywizowane i staną się czynnikami przewodnimi w przebudowie i asymilowaniu wartości. Radlińska) . Siły społeczne są to aktualnie ujawniające się albo ukryte potencjalne wartości jednostek i grup społecznych . • mogą one być również rozpatrywane w kategorii niematerialnej. Znaczenie w warunkach obecnych ZASADA SUBSYDIARNOŚCI. marzenia. Zasada subsydiarności gwarantuje więc zapobieganie nadmiernej interwencji Wspólnoty w sprawy danych krajów członkowskich. że UE będzie działała w zakresie . wizje lepszego jutra. dające pedagogowi społecznemu oparcie w jego pracach . Zasada ta na szczeblu międzynarodowym oznacza.gdy zabraknie sił jawnych) . w odpowiednich warunkach . wrażliwością na ludzkie potrzeby. Dzięki tej zasadzie Wspólnota rozwija także działalność władz lokalnych i samorządowych państw członkowskich i euroregionów. • są to zespoły. kultura. są to wówczas idee.