1.

Podstawowe pojecia pedagogiki spolecznej: WYCHOWANIE- świadomie organizowana działalność społeczna, oparta na stosunku wychowawczym miedzy wychowankiem a wychowawca, której celem jest wywołanie zamierzonych zmian osobowości wychowanka. SOCJALIZACJA- to ogol działań ze strony społeczeństwa, zwłaszcza rodziny, szkoły, środowiska społecznego, zmierzających do uczynienia z jednostki istoty społecznej, tj. umożliwienie jej zdobycia takich kwalifikacji, takich systemów wartości i osiągnięcia takiego rozwoju osobowości, aby mogła się stać pełnowartościowym członkiem społeczeństwa. Opieka – dawanie oparcia, wsparcia, zaspokajanie potrzeb (właściwości ludzkich, będących potrzebą), których jednostka nie umie, nie może lub nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić, żeby zachować równowagę biologiczną i psychiczną, przeżyć, zachować zdrowie, jakość życia, zapewnić prawidłowy rozwój (doprowadzić jednostkę do dojrzałości) i ciągłość gatunku. Osobowość – wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności). Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych jednostek. Osobowość jest także definiowana jako charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społecznoprzyrodnicze, a także sposób wchodzenia z nim winterakcje. Nie jest jedynym wyznacznikiem działania – to co i jak człowiek robi zależy tez od doraźnego stanu fizycznego i psychicznego, emocji, stopnia przygotowania do danego działania. Osobowość kształtowana jest przez całe życie, szczególnie w okresie dzieciństwa oraz młodości poprzez wpływ bodźców zewnętrznych w procesie socjalizacji, a także własnej aktywności jednostki. Istotną rolę odgrywają tu również wrodzone cechy biofizyczne. Rozwija się stopniowo. W rezultacie utworzenia się osobowości człowiek osiąga zdolność przetwarzania napływających informacji, dzięki czemu tworzy sobie obraz świata i siebie, integruje techniki i sposoby ustosunkowania się do przedmiotów, osób, sytuacji, przez co jego zachowanie nabiera cech stałości i powtarzalności. Kształtuje się przez doświadczenia, kontakty z osobami znaczącymi dla danej jednostki, role społeczne pełnione przez daną osobę, a także wydarzenia powtarzające się lub wyjątkowo silne. KULTURA- ogół wytworów działalności ludzkiej, materialnych i niematerialnych wartości, uznany sposób postępowania przekazywany z pokolenia na pokolenie. Kultura jest dorobkiem u cechą charakterystyczną gatunku ludzkiego. Wyróżnić można 3 kategorie kultury: rzeczy, znaki i zachowania. Wychowanie polega na ukulturowieniu jednostek, grup społecznych i społeczeństwa, przekazanie właściwych danej kulturze wzorów poznawczych, selekcyjnych, wartościujących. Czas wolny – czas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem. Pojęcie i problem czasu wolnego pojawił się wraz ze społeczeństwem przemysłowym i związaną z nim standaryzacją produkcji. W społeczeństwie tradycyjnym problem ten nie był istotny, gdyż nie rozgraniczano czasu wolnego od czasu pracy. W dużej mierze na pojawienie się tego problemu wpływ miało miejsce wykonywania pracy, różne od miejsca poza pracą, co z kolei wiązało się z przebywaniem w dwóch różnych społecznościach. Przeznaczany zazwyczaj na zajecia rekreacyjne:czynny i bierny wypoczynek, rozrywka, rozwijanie zainteresowan. SAMOKSZTAŁCENIE - (samouctwo), osiąganie wykształcenia poprzez działalność, której cele, treść, warunki i środki ustala sam podmiot. W procesie s. jego cele się dynamizują, osiągnąwszy wyższy stopień świadomości uczeń dokonuje często ich przewartościowania i doskonalenia. S. osiąga optymalny „poziom wtedy, gdy przekształca się w stałą potrzebę życiową człowieka oraz stanowi oparcie dla kształcenia ustawicznego. Proces s. rzadko występuje w postaci czystej, dość często natomiast bywa powiązany z pracą w szkole, z kształceniem korespondencyjnym czy wychowaniem równoległym. Pojęcie s. jest związane z

pojęciem samouctwa, niektórzy pedagogowie utożsamiają te pojęcia, inni wiążą pojęcie s. ze zdobywaniem wykształcenia ogólnego (A.B. Dobrowolski) lub z kształtowaniem własnej osobowości wg jakiegoś ideału (W. Okiński), pojęcie samouctwa zaś — ze zdobywaniem wykształcenia zawodowego bądź z samodzielnym zdobywaniem wiedzy. PRACA SOCJALNA- celowa i zorganizowana pomoc współczesnych społeczeństw swoim niewydolnym ekonomicznie, społecznie lub fizycznie członkom. Cele pracy socjalnej są realizowane w odniesieniu do indywidualnej i grupowej aktywności człowieka z wykorzystaniem 3 podstawowych metod: indywidualnych przypadków, grupowej, środowiskowej oraz takich technik jak: psychoterapia, poradnictwo, mediacja, rzecznictwo, i innych opartych na kontaktach interpersonalnych między pracownikiem a potrzebującym. WSPARCIE SPOŁECZNE- może przybierać postać indywidualną lub grupową. Istotą tej metody jest wzajemne wspieranie się i wzajemna troska o Główne formy wsparcia to: wsparcie emocjonalne, wartościujące, instrumentalne- dostarczanie konkretnej pomocy, informacyjne- udzielanie rad, porad prawnych i medycznych, duchowe- ma miejsce wtedy, gdy jednostka lub grupa mimo udzielanej pomocy nadal znajduje się w trudnej sytuacji. Wsparcie społeczne to gł. pomoc dostępna jednostce lub grupie w sytuacjach trudnych, bez wyjścia.siebie nawzajem, wspólnotę w której żyjemy. 2. Miejsce pedagogiki społecznej w podziale poziomym pedagogiki społecznej Pedagogika pozioma: systemy oświatowe, dydaktyka, teoria wychowania. Pedagogika pozioma: pedagogika pracy, kulturalno oświatowa, resocjalizacyjna itd.
3. Przedmiot i zadania pedagogiki społ.

Pedagogika spoleczna- jest nauką praktyczną, rozwijającą się na skrzyżowaniu nauk społecznych i biologicznych o człowieku, łącznie z etyką i kulturoznawstwem dzięki własnemu punktowi widzenia. Wyraźny jest tu wpływ środowiska na jednostkę. Jednostka dokonuje modyfikacji tego środowiska. Pedagogika społeczna interesuje się warunkami życia wszystkich ludzi. Jej cechy charakterystyczne to; pomoc i opieka. Na podstawie analizy orzeka jak dane warunki można zmienić. Przedmiot pedagogiki społecznej: -zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska, -zainteresowanie wpływem warunków bytu i kręgu kultury na człowieka w różnych fazach jego życia. Jest to także zapewnienie racji bytu wartościom, ich przejęcie i krzewienie, oraz przetwarzanie środowisk siłami człowieka w imię ideału, -zajmuje się także ludźmi upośledzonymi przez warunki życia; są oni w różnym wieku i wymagają pomocy(jest to działalność opiekuńcza) -zajmuje się badaniami i analizą -interesuje się działalnością konkretnych instytucji zajmujących się rozwiązywaniem problemów, pomocą i opieką, Tym samym dostarcza wiedzy naukowej, która charakteryzuje środowiskowe uwarunkowania i wychowanie jednostek i grup społecznych. Zadania pedagogiki społecznej: Prekursorka a zarazem twórca tej dziedziny nauki w Polsce Helena Radlińska ujmuje zakres jej działań w

okres transformacji społeczno.trzech dziedzinach: a)Teoria pracy społecznej: rozpoznawanie warunków. zadania oraz charakter pedagogiki i ustaliła zasadnicze pojęcia takie jak: średnią norma.Próby syntetyzowania badań empirycznych w tym nakreślenia nowych obszarów badawczych oraz swoistej metodologii.1939) (1939.Bergman. organizacji wczasów. Poszukiwanie sposobów na odnajdywanie sił ludzkich oraz organizowanie sa do przezwyciężenia niekorzystnych uwarunkowań środowiskowych na rzecz warunków korzystnych dla rozwoju jednostki i grup społecznych. Nakreśliła ona główny przedmiot. okres tworzenia podstaw teoretycznych pedagogiki społecznej w Polsce. która nadała pedagogice społecznej dużą rangę naukową. Pierwsze opracowania podręcznikowe. Przedstawiciele tego okresu to P.Natorp. Główny ośrodek myśli pedagogicznej to studium pracy społeczno. wzorzec.1945). Wg Edmunda Trempały: • Analiza ( opis i ocena) konkretnych środowisk wychowawczych • Projektowanie zmian (w ujęciu modelowym i wzorcowym) w badanym środowisku wychowawczym • Podjecie działań praktycznych służących poprawie analizowanej rzeczywistości 4. wiek społeczny dziecka.. (soziale pedagogik) • III okres-Umacnianie się pedagogiki społecznej na podstawie badań empirycznych wraz z refleksja metodologiczna.oświatowej wolnej wszechnicy w Warszawie • (1945.Irena Lepalczyk. utworzenie przy Uniwersytecie Warszawskim Katedry Pedagogiki Społecznej pod kierownictwem Ryszarda Wroczyńskiego • Lata 80... formy skutków oraz oddziaływań wychowawczych. miernik. dramaty tożsamości obnaża progi i ograniczenia rozwoju myśli i praktyki pedagogicznej Lata 90. trwałości i zmienności dążeń. Nawiązuje do współczesnej andragogiki. Okresy rozwoju pedagogiki społecznej w Polsce: • (1908. społ. siły społeczne. przywrócenie działalności zamkniętej wcześniej Katedrze Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego.Owen.Pestalozzi. Diesterweg. opieki i pomocy. ich powiązania.Uprawianie ped.ustrojowych .1980). P. R. • II okres. W okresie tym tworzy również Mary Richmond w USA i A. • IV okres.Ilościowy wzrost badań empirycznych skłaniających się w metodologii ku socjologii wychowania. w których zachodzi potrzeba ratownictwa. Silny rozwój tej dyscypliny. po raz pierwszy użyto terminu pedagogika społeczna. b)Teoria oświaty dorosłych: obejmuje zagadnienia kształcenia i dokształcania dorosłych. wspomaganie kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnorodnych zadań. • V okres. Geneza i rozwój pedagogiki społecznej Okresy rozwoju pedagogiki społecznej: • I okres-Okres w którym podejmowano praktyczną działalność wychowawcza bez refleksji naukowej Przedstawiciele to J. W sposób spekulatywny bez powiązania z badaniami empirycznymi. W Polsce szczególna rola Heleny Radlińskiej.Solomon w Niemczech.H. Stanisław Szacki w Rosji (poznanie pragmatyczne). F. c)Historia pracy społecznej i oświatowej: poszukuje i analizuje czynniki ewolucji urządzeń i instytucji społecznych.

w związku z filozofią. podjęcie działań praktycznych służących poprawie analizowanej rzeczywistości wychowawczej. Zadania dla III okresu Tadeusz Pilch zarzuca pedagogice tego okresu dominacje metod i technik nad celami przebudowy społecznej. kultura narodowa.prawo narodu do niezależności. Zadania wg H. relacja między społeczeństwem. stwarzającego warunki rozwoju osobowego każdemu człowiekowi. wspomaganie kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnorodnych zadań . Pedagogika społeczna w ujęciu Heleny Radlińskiej Pedagogika społeczna jest nauką praktyczną rozwijająca się na skrzyżowaniu nauk o człowieku. Radlińską. zabezpieczenia oraz poszukiwania sposobów odnajdywania sił ludzkich i organizowania ich do przezwyciężania . dokształcania dorosłych.Zadania dla I i II okresu rozwoju: ■ Helena Radlińska zadania ujmuje w 3 dziedziny: teorie pracy społecznej zajmującą się rozpatrywaniem warunków gdzie zachodzi potrzeba ratownictwa opieki. rozwój społeczny a oświata. w których zachodzi potrzeba ratownictwa. wpływem ludzi na zapewnienie bytu wartościom poprzez ich przyjęcie i krzewienie oraz przetwarzanie środowisk siłami człowieka w imię ideału. zadania socjotechniczne (zasady kształtowania rzeczy. organizowania wypoczynku. które prezentowałyby ład społeczny). biologicznych i społecznych z etyką i kulturoznawstwem (teorią i historią kultury) dzięki własnemu punktowi widzenia. trwałości. udzielanie pomocy • Teoria oświaty dorosłych. takich . ich powiązań. socjologią podejmowała problemy ogólnospołeczne. pomocy. projektowanie zmian w badanym środowisku wzorcowym. do zmiany niekorzystnych uwarunkowań środowiskowych na korzystne dla rozwoju jednostek i grupy: teorię oświaty dorosłych obejmująca zagadnienia kształcenia i dokształcania dorosłych. Radlińskiej: • Teoria pracy społecznej. pedagogiką. Można go najkrócej określić jako zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska. skutków celowych i samorzutnych oddziaływań wychowawczych.obejmuje zagadnienia kształcenia. opieki lub pomocy. wspomagania kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnych zadań: historie pracy społecznej i oświatowej poszukującą czynników ewolucji i urządzeń społecznych. i zmienności dążeń i form. Badania maja charakter deskryptywny i unikają formułowania celów zasadniczych. Zadania dla okresu IV W latach 90tych próbowano ujmować pedagogikę społeczną bądź jako dyscyplinę wyłącznie profilaktyczne-kompensacyjna bądź teorię i praktykę środowiska wychowawczego. zjawisk społecznych. organizacji wczasów. wpływem warunków bytu i kręgu kultury na człowieka w różnych fazach jego życia. Szkoła Radlińskiej nawiązuje do postępowania myśli polskiego oświecenia. poszukiwanie sposobów udzielania tej pomocy.rozpoznawanie warunków. Rozwój pedagogiki społecznej jako dyscypliny naukowej na przełomie XIX i XX wieku wiąże się z H. Postulowano za rozbudzeniem sił społecznych. Edmund Trępała wyszczególnił 3grupy zadań podejmowanych przez pedagogikę społeczna: analiza konkretnych środowisk wychowawczych. proponuje realizowanie badań normatywnych i wprowadzenie pojęcie społeczeństwa globalnego. W ten sposób w pedagogice społecznej znajdą się zadania opisowe (empiryczne). zadania normatywne (stawianie celów i wartości). za promocja człowieka jako świadomego i autonomicznego podmiotu działań 5.

R.wychowanek • Wychowanie zespołowe w grupie zostało odpowiednio zaktywizowane wychowawczo • Wychowanie przebiega w toku ulepszania środowiska siłami tegoż środowiska. Przedmiotem działalności wychowawczej jest osobowość człowieka poddana wielorakim wpływom pozostającym często poza kręgiem oddziaływania wychowawcy. osiągnięcie zamierzonych rezultatów. Wychowanie musi być inspirowaniem i rozbudzaniem sił twórczych w życiu środowiska. 6. dziecięcych grupach podwórkowych. Kręgi wychowania intencjonalnego powinny być rozszerzane poza tradycyjne środowisko wychowawcze (poza rodzinę. koncentruje swoje zainteresowania wokół problematyki roli środowiska w procesie celowej działalności wychowawczej oraz organizowania środowiska wychowawczego. którym towarzyszy pośrednio lub bezpośrednio wychowanie. Proces wychowania powinien przebiegać w: poradniach świadomego macierzyństwa.poszukiwanie i analizowanie czynników ewolucji urządzeń i instytucji społecznych. zarówno w dziedzinie rozszerzania sfery poznania jak i pogłębiania zainteresowań dzieci i młodzieży oraz pozaszkolna polegająca na organizowaniu i kontroli wychowawczej danego środowiska. Pedagogika społ. szkołę. Kamiński w ścisłym współdziałaniu z innymi naukami społecznymi i biologicznymi praz z potrzebami rozwoju społecznego. że upowszechnienie oświaty pierwsze i podstawowe. W swoich tezach uznaje on konieczność interwencji w pozaszkolnym środowisku życia dziecka. KAMIŃSKI W swej twórczości naukowej i działalności społeczno. ale nie jedyne ogniwo łańcuchu warunków zapewniających prawidłowy oraz możliwie wszechstronny rozwój młodego pokolenia. Kamiński wyróżnia trzy typy działań wychowawczych: • Kontakt oparty jest na indywidualnym stosunku wychowawca. Pedagogika społeczna traktuje przeobrażenia środowiska. społ. Przedstawiciele pedagogiki społecznej i ich poglądy (Kamiński. Wg niego preferowany przez ped. Jest trzeci typ wychowania. placówki opieki na dzieckiem). Ważnym aspektem jest również działalność pozalekcyjna. Z procesem wychowania wiąże się pojęcie wychowawca. Wroczyński). „Aby zapewnić skuteczność działania wychowawczego tzn. należą planową pracę wychowawczą najściślej sprzęgać z całokształtem wpływów działających na wychowanka”. Radlińską. wytwarzanie odpowiednich bodźców rozwojowych jako integralny element planowego działania wychowawczego. Pedagogika społeczna w ujęciu Kamińskiego jest przede wszystkim nauką praktyczną i użyteczną. społ. . muzeach.• Historia pracy społecznej i oświatowej. które stają przed szkołą jako podstawową instytucją wychowawczą. Wroczyński Pedagog i historyk oświaty i myśli pedagogicznej. czyli planowego wyzwalania nim bodźców i wpływów zgodnie z kierunkiem pracy wych. Kamiński wiąże nierozłącznie z ped. redakcjach. formy i skutków wychowawczych. skierowaną na aktualne potrzeby społeczne i jednostkowe nie tylko określonego wieku człowieka. który stawia przez pedagogiką społ. traktując je jako zespół bodźców działających na wychowanka i warunkujących jego rozwój oraz efekty i wyniki planowanej działalności oświatowo. szpitalach.wychowawczy szkoły oraz osiąganiu celów i realizowaniu zadań. trwałości i zmienności dążeń. Kładzie nacisk na stymulowanie wyzwalania się w tym środowisku bodźców rozwojowych wspomagających proces dydaktyczno. Uważał on. Możliwość istnienia i rozwoju tej nauki widzi A. A. Pedagogika społeczna powinna koncentrować się na problematyce środowiska wychowawczego. ale całego jego życia i wszelkich dziedzin jego działalności. swoiście rozumiany proces wychowania. który będzie dotyczył wszystkich zawodów. schroniskach turystycznych. zakładach pracy i społecznościach sąsiedzkich. nowe zadania.wychowawczej. Proces wychowaniadokonuje się w różnorodnych sytuacjach życiowych i obejmuje wszystkie etapy życia człowieka. ich powiązania.wychowawczej Kamiński kontynuował kierunek pedagogiki społecznej reprezentowany wcześniej przez H.

klimat. W rodzinie jednostkę otaczają składniki . kino. zasady.terytorialnego. Są to zmienne niezależne. normy.) to czynniki wyznaczające i współwyznaczające procesy rozwoju. wykonywany zawód. natomiast inne instytucje maja jej w tym pomóc. zróżnicowaniu ekonomicznym i o poziomie kulturalnym) • relacje poszczególnych grup wieku (wskazują na biologiczny dynamizm ludności) • struktura i poziom wykształcenia • Środowisko kulturowe – to oddziałujące na osobnika elementy dorobku historycznej działalności człowieka. Dobra kultury dzielimy na : materialne (przedmioty materialne) i duchowe (poglądy. co jest zmienne. Skł. grzecznościowe. religia. Środowisko kulturowe to ogół dóbr z jakimi mamy do czynienia przekazywanych nam z przez poprzednie pokolenie. wykształcenie. muzeum. a więc jego funkcjonowaniem i wychowawczym oddziaływaniem. poziom zintegrowania (identyfikacji kulturowej) poziom gospodarczy. wyróżnia się następujące elementy środowiska społecznego: → rozmieszczenie ludności oraz gęstość zaludnienia (od tych elementów uzależniona jest częstotliwość i różnorodność kontaktów społecznych) → struktura zawodowa ludności (świadcząca o stopie życia. Środowisko społeczne i kulturowe nie występują rozłącznie dlatego zawsze mówimy o środowisku społeczno-kulturowym. zabobony. prawo). wiek. społecznej. Czynniki empiryczne środowiska społeczno-kulturalnego: Środowisko społeczne (wg F. środowiska są: elementy struktury przyrodniczej. emitujacych bodźce i wywołujących przeżycia psychiczne. filozofia. oraz sposobu docierania bodźców): Klasyfikacji środowiska dokonał Józef Pieter który dokonał podziału ze względu na docierane do odbiorcy bodźce wpływów.7. Są to dobra materialne – cywilizacja oraz dobra duchowe – nauka. nawyki np. wartości. a środowiskiem to co jest stałe. filharmonia.stanowi układ ludzi oraz stosunki społeczne otaczające jednostkę. Pojecie środowiska. Wg H. 8. Wroczyńskiego środowisko to ogół skł. Czynniki empiryczne ukazujące wpływ na jednostkę to: miejsce zamieszkania. Znanieckiego) to ogół osób z którymi jednostka spotyka się na przestrzeni swojego życia. pedagogika społeczna zainteresowana jest empirycznym obrazem środowiska społecznego. a gdy emitują bodźce możemy wyróżnić typowe środowiska: • Środowisko naturalne – to ziemia wraz z jej zasobami i ukształtowaniem powierzchni. flora i fauna • środowisko społeczne .in. kulturowej. 9. Jednocześnie obok wymienionych zmiennych niezależnych mają wpływ również zmienne zależne do których zaliczamy: nawyki higieniczno-sanitarne. Wg R. podstawowe typy środowisk ze względu na kryterium bodźców Pojęcie środowiska (w ped. moralność. Najważniejszą rolę Pieter przypisuje rodzinie uważa że jest ona najważniejszą instytucją która odpowiada za wychowanie dziecka. Poprzez te właściwości ukazujemy wpływ na wychowanie i rozwój. Miejsca środowiska kulturowego to m. płeć. Obejmuje wytwory działalności człowieka lub sposoby ich przeżywania.społ. Inne klasyfikacje środowiska (wg kryterium administracyjno . Radlińskiej otoczeniem jest to wszystko.

Cechy odrębności wsi – mała zbiorowość i ograniczenie przestrzenne. Rodzina – to najważniejsza podstawowa gr. dominacja rolniczego charakteru pracy i instytucji. emocjonalno-ekspresyjną. 10. targowiskami. Trzecia kategoria z przewagą struktury handlowej np. seksualną. Stanowi najważniejsze miejsce przygotowania do życia w społeczeństwie. nierygorystyczna kontrola społeczna. zwartością i zróżnicowaniem zabudowy. W dużej aglomeracji miejskiej stosunki sąsiedzkie związane są między rodzinami zamieszkałymi w bliskiej przestrzeni. społeczna. opiekun-zabezpieczająca. Podstawowe (typowe u Kamińskiego. Wieś jest żywym eksponatem środowiska lokalnego. Miasto i wieś to najbardziej typowe środowiska wychowawcze w Polsce. można sklasyfikować środowisko miejskie i wiejskie. Rodzina pełni wiele funkcji: materialno-ekonom.. złożona z osób połączonych ze sobą więzami małż. odizolowana i jednostronna o silnym zmyśle grupowej solidarności. miasto z jarmarkami. Wg Kamińskiego rodzina to środowisko życia dziecka. fundamentalne) środowiska wychowawcze i ich charakterystyka: Do typowych środowisk wychowawczych zaliczamy: rodzinę. a duża to grupa złożona przynajmniej z 3 pokoleń. prokreacyjną. Mieszkańcy miasta mają dużą dostępność do różnych instytucji kulturalnych tj. Mała składa się z matki. Wieś społeczność wiejska jest mała. rekreacyjno-towarzyską. Rodz.pieter • okoliczne –obejmuja wieksza przestrzen okolice gmina. tolerancja wobec różnic. współżyjąca stale ze sobą w przestrzennym skupieniu. w którym można wyróżnić 2 grupy . Styl wychowania dzieci jest bardziej liberalny niż na wsi. Jest to środowisko charakteryzujące się dużą gęstością zaludnienia. struktury wojewódzkie. występuje różnorodność wzorów wychowawczych.dzielnica • miejscowe lokalne-dziecko zyje wniej wychowuje się • domowe-caloksztalt tych osobistych warunkow środowiska dziecka . występuje duża anonimowość życia i działania. na której opiera się całe społeczeństwo. Myślenie irracjonalne dominuje nad świeckim. Mimo przemian. Występują niezbyt liczne rodziny dwupokoleniowe. spontaniczność.kulturowe które wpływają bezpośrednio na jednostkę. Miasto skupia w sobie większą część mieszkańców. szkołę. Drugim kręgiem otaczającym jednostkę jest środowisko grupy rówieśniczej. w tej samej lub sąsiedniej kamiennicy. racjonalnym. zakład pracy. przemysł zamiast administracji.które wiaze się bezpośrednio z rodzina i jej zyciem >typologia oparta na rozróżnieniu cech terytorialnych srod: >kryteria ilościowe liczba mieszkańców >jakościowe cechy wsi i miast miasta i wsie duze i male >gospodarka indywidualna lub spoldzielcza na wsi lub wmiescie struktura przemyslowa handlowa lub administracyjna Ze względu na kryterium podziału adm. Zachowanie cechuje tradycyjność. często negatywnych. często nawet pod wspólnym dachem. poczucie jedności i względnej izolacji. gr. Istnieje również rozróżnienie jakościowe np. rodzicielstwa. zakładu pracy czyli środowisko lokalne – docierają do jednostki z niego bodźce pośrednie. kino. rówieśniczą. Rodzina może być mała i duża. teatr. środowisko lokalne. Występuje podział pracy i usług. dominacja przyrody i przyrodniczy rytm życia. powinowactwa lub adopcji. Podstawą działania i doświadczenia życiowego jest wielka rodzina obejmująca kilka generacji z wiedzą należną do starszych. pokrewieństwa. Zanika instytucja „głowy rodziny” a dominuje model partnerstwa. legalizacyjno-kontrolną. W mieście występuje duża różnorodność zawodowa. kultura ludowa i folklor jako ważne składniki świadomości. praca rodziców jest źródłem dochodów rodziny. To gr. powiatowe lub np. 3kregi środowiska j. ojca i dzieci. szkoły.-ter. wieś zachowała ogromny potencjał pozytywnych bodźców wychowawczych..

rozwijanie zainteresowań i zamiłowań uczniów. często matka lub ojciec sami wychowują dziecko. nadzór oświatowy. Szkoła nowoczesna nie może być szkołą nudy dla dzieci zdolnych. co doprowadza do dysfunkcyjności rodziny. interakcje jako umiejętność wzajemnego komunikowania swoich przeżyć i myśl. o specjalnych talentach. zaspokojenie potrzeb biologicznych. Osoby należące do gr. jest mała. a charakterystyczna cecha współ. Szkoła – to instytucja oświatowo-wychowujaca. Będąc dla jednostki układem odniesienia. a musi stać się szkołą pobudzającą wysiłki intelektualne i moralne dzieci. Grupy tego typu dają swoim uczestnikom coś bardzo ważnego – poczucie pewnej autonomii. W ten sposób gr. przez zapoznanie się z werbalnie sformułowanymi normami. czy zasadami dotyczącymi działalności grupy. dostarcza wrażeń. Uczestnicy w gr. przemoc. psychicznych i społecznych. stanowisk. rówieśniczej jedn. Grupa rówieśnicza – gr. mogą być zorganizowane. bądź pod wpływem motywacji racjonalnej. co pozwoli zaspokoić różnorodne zainteresowania młodzieży. Dawniej ojciec zarabiał na rodzinę. kiedy dawniej była to wielopokoleniowa. rówieśnicza. W rodzinie może występować przemoc wzajemnie okazywana: rodzicedzieci. a matka zajmowała się dziećmi i domem. sportowych. przygód oraz nowych doświadczeń. tzn. ról. rów. obok rodziny i szkoły stanowi ważne ogniwo w systemie oddziaływań wychowawczych na młodego człowieka. model 1+2 lub 2+2. Patologie jakie występują w rodzinie: alkoholizm. to poszczególni jej członkowie również będą skłonni takie wzory przyjąć. młodzieży i dorosłych. pomoc uczniom w wyborze określonego systemu wartości. baza lokalowa i wyposażenie w pomoce dydaktyczne oraz zabezpieczenie budżetowe ze skarbu państwa. rówieśniczych uczą się samodzielności i sprawdzają samych siebie. Rodzina bardzo często boryka się z problemami których sama nie jest w stanie rozwiązać. Do zadań szkoły w zakresie opieki wychowawczej zaliczamy: tworzenie w szkole i środowisku optymalnych warunków rozwoju ucznia. pozycji społecznych. przestępczość. molestowanie. sposobów postępowania. niepełnosprawność. Grupy te mogą mieć charakter formalny lub nieformalny. w najróżnorodniejszych zespołach i kołach zainteresowań intelektualnych. dewiacje.. Współczesna rodzina różni się od tej dawnej: współczesne rodz. pozytywnie przyjmuje jakieś wzory zachowania. wywołując destrukcyjne zmiany w różnych sferach osobowości i życia dziecka. pełni wobec niej funkcje socjalizacyjne. praw i obowiązków członków. funkcji. W grupach tych kontakty przebiegają zgadnie z ramowym wzorem postępowania i mają określoną wartość. rodziny jest mała liczebność dzieci. Grupy nieformalne są . Jeżeli gr. cechują się zbliżonym wiekiem. o umysłowości odkrywczej. przelotne lub trwałe. wychowania do czasu wolnego. W gr. Środowisko wychowawcze rodziny tworzą takie elementy jak: kultura stosunków międzyludzkich w rodzinie. W każdej rodzinie mogą wystąpić różne zagrożenia. Współczesną łączą zazwyczaj 2 generacje rodzice – dzieci. choroba w rodzinie. Szkoła powinna dążyć do rozbudzania aktywności pozalekcyjnej w związkach i stowarzyszeniach młodzieży szkolnej. zagrażać i utrudniać przebieg oraz rezultaty tego procesu. zdolność i chęć wspólnego porozumiewania się oraz symbole kulturowe. dzieci-rodzice. Gr. technicznych. często uzupełniając lub nawet zastępując w tym rodzinę. Mogą one tworzyć warunki sprzyjające rozwojowi i edukacji.działających na człowieka bodźców: samorzutne i zorganizowane. zajmująca się kształceniem i wychowaniem dzieci. Osiągnięciu celów służy odpowiednio wykształcona kadra pedagogiczna. znajduje możliwość ekspresji własnej osobowości. Ponadto organizuje swoim członkom czas wolny. artystycznych. Szkoła powinna pomagać uczniom zdolnym o wybitnej inteligencji. Mogą więc powstawać spontanicznie. realizacji potrzeby przynależności oraz zaspokaja potrzebę akceptacji przez innych. Ważną cechą jest praca obojga rodziców. Do nich można zaliczyć: bezrobocie. formalne to takie w których zasady organizacji wiadome są członkom z góry. stosownie do przyjętych w danym społeczeństwie celów i zadań oraz koncepcji oświatowo-wychowawczych oraz programów. rówieśnicza jest obok rodziny jedną z instytucji wychowania naturalnego o stosunkowo silnym wpływie na jednostkę.

2 grupy dewiacyjne (np. nawyki. Kamińskiego środowisko jest obiektem zapatrywania z dwóch stanowisk: a) subiektywne – zwolennicy tego stanowiska wychodzą z założenia że nie ma dwóch takich samych jednostek ludzkich posiadających identyczne środowisko np: dwaj bracia bliźniacy nie mogą mieć przez całe życie tych samych kolegów czy czytać te same książki. samodzielność. Środowisko lokalne – to gromada ludzi zamieszkujących ograniczone i względnie izolowane terytorium. Z opisu tego wynika. gospodarność. bandy). pomysłowość. która służyłaby zaspokajaniu ich potrzeb poza nadzorem dorosłych lub przy akceptacji z ich strony. te są efektem dążenia dzieci i młodzieży da stworzenia własnej społeczności. formalnych i nieformalnych. dyrekcji i organizacji społecznych. aż do młodzieży studiującej. w których sam proces pracy i środowisko pracy wpływają na ukształtowanie się celu. Wszystkie te grupy powstają w wyniku niezaspokojenia w warunkach życia pewnych potrzeb czy zainteresowań. Wśród funkcji wychowawczych ściśle związanych z celem i zadaniami produkcyjnymi lub usługowymi wyróżnia się funkcje wynikające z uczestnictwa w procesie pracy. Gr. odrębności i gotowości do wspólnotowego działania żyjących w poczuciu przynależności i wewnętrznego bezpieczeństwa. staranność. relacji międzyludzkich oraz identyfikacje z zawodem. czyli wzajemna znajomość członków zbiorowości z zasady kontroli czyniła instrument skuteczny. wartości. które kierują siły wychowawcze środowiska zaliczamy: tożsamość etniczną. Można wyróżnić trzy kategorie nieformalnych grup rówieśniczych: dziecięce grupy zabawy. wychowanie jest intencjonalne – jest celowym wychowaniem właścicieli (pracodawców). poczynając od wieku przedszkolnego przez wiek szkoły podstawowej i średniej. jest to wychowanie gdzie dominują spontaniczne związki. jedność ekonomiczną i zawodową. relacje między pracownikami. Wspólnymi cechami wychowania naturalnego i intencjonalnego jest kształtowanie i rozwijanie równoległe z wiedzą i umiejętnościami zawodowymi takich cech jak sumienność. która obejmuje: wiedzę umiejętności. wychowawcy i plan działań wychowawczych. posiadających i ceniących wspólną tradycję. Wśród wielu funkcji wych. gangi. środowiskowe systemy wartości i autorytety. kontroli grupy nad jednostkami i powszechnej identyfikacji członków. Zasada kontroli była mechanizmem regulowania zachowań i represji wobec jednostki łamiącej prawo. doświadczenie zawodowe. Definicja ta ukazuje pewien obraz specyficznej zbiorowości ludzkiej. Ogólny cel wychowania w zakładzie pracy jakim jest wszechstronny rozwój osobowości pracowników można rozpatrzyć pod kątem podstawowych typowych oddziaływań wychowawczych: wychowanie naturalne – które opiera się na uczestniczeniu w pracy i życiu społecznym gr. zasada odrębności tworzyła poczucie przynależności do określonego świata wartości i emocji. Członkowie danego zakładu pracy dążą do określonego celu. wytrwałość. życzliwość. izolacji. zasadę odrębności. właściwości i wewnętrznych mechanizmów regulujących tworzy szczególny typ środowiska wychowawczego. poglądów i postaw pracowniczych. posiadająca określoną strukturę organizacyjną i urządzenia.zjawiskiem występującym we wszystkich podstawowych fazach uspołeczniania dzieci i młodzieży. Zakład pracy – to celowo zorganizowana jednostka gospodarcza prowadząca działalność o charakterze zarobkowym. która przez zespół cech. symbole. Praca szczególnie zbiorowa lub zespołowa stwarza warunki. religijna. świadomych jedności. Stanowiska w kwestii roli i znaczenia środowiska w kształtowaniu rozwoju osobowości Wg A. instytucje usługowe i kulturowe. a powszechna identyfikacja. Nie występują tu instytucje wychowawcze. pełnią określone role zawodowe. kulturową. że w zbiorowości lokalnej wynikły treści procesu socjalizacji. 11. 3 młodzieżowe paczki. Do owych właściwości. (punkt widzenia charakterystyczny dla psychologii) . słowność. zakładu pracy coraz większe znaczenie nabiera kształtowanie kultury pracy.

. lub dorosłych. iż w naturze człowieka kryją się doświadczenia historycznego rozwoju całej ludzkości. utrzymania określonej roli społecznej itp. Lamarck uważał. W ciągu całego życia człowiek przechodzi przez . Wpływ środowiska na rozwój człowieka Istnieją następujące koncepcje na ten temat: → J. Owe wykolejenia to: przestępczość. tak więc podstawowym celem wychowania miało by być stwarzanie jak najbardziej korzystnych warunków dla naturalnego rozwoju wychowanka. Freud – wg niego superego stanowi wytwór środowiska kontrolujący jaźń – ego. Z. iż podstawowym źródłem przeżyć psychicznych człowieka oraz rozwoju jego psychiki jest właśnie środowisko społeczne.s. w życiu jednostki: 1) determinizm wedle której istoty ludzkie w całej swej osobowości. POTRZEBA LUDZKA. Rybickiego) stanowisko charakterystyczne dla pedagogiki. Można rozróżnić 3 punkty widzenia na role środo. interesuje przede wszystkim wzajemne oddziaływania wpływów środowiska i przekształcających środowisko sił jednostek. Wychowawca powinien być osobą kompetentną z odpowiednimi kwalifikacjami pedagogicznymi. alkoholizm. – przedst. jego indywidualnym doświadczeniem oraz miejscem społecznym jest niezbędne do utrzymania się przy życiu i umożliwienia rozwoju. zachowania gatunku.jest to stan niedoboru i braku czegoś. którym to miały być podporządkowane zamierzona działalność wychowawcza oraz wpływy środowiskowe → Alfred Adler uważał. chuligaństwo. kształtowane są przez środowisko przyrodnicze. 3) dialektyczny – współtwórcą 3 formuły ujmującej środowisko i jednostkę w dialektycznym związku jest H. 3) Trzecie niebezpieczeństwo polega na tworzeniu środowisk pozornie korzystnych ale których oddziaływanie może być sprzeczne z dążeniem ich twórców (np. Problem potrzeb i ich zaspokajania w różnych fazach życia i sytuacjach zawodowych. narkomania. wakacyjne obozy młodzieży pozbawionych odpowiedniego kierownictwa wychowawczego. ma zewnętrzne doświadczenie → Stanley Hall twierdził. iż wpływ środowiska ma decydujące znaczenie dla rozwoju i kształtowania się różnorodnego świata organicznego → John Locke z kolei był zdania.B. jest determinizm psych. moralno-społ. uważała że p. 2) idealizm pedagogiczny – reprezentowany przez Fryderyka Foersta głosi że jednostka wrażliwa na motywację wyższego poziomu (światopoglądowe. Radlińska. 2) Drugie niebezpieczeństwo dot. podobnie jak wszystko co żyje. niedostrzegania progu możliwości środowiskowych metod przezwyciężania wykolejeń jednostek i grup młodzieżowych. co w związku ze strukturą organizmu człowieka. Odmianą determinizmu środowiskowo-przyrod. Niebezpieczeństwa wynikające z niewłaściwego interpretowania wpływów środowiska: Niebezpieczeństwa grożące przy niewłaściwym interpretowaniu wzajemnych oddziaływań środowiska i jednostki to: 1) dotyczy przesadnego zaufania do „naturalnej” siły wychowawczej niektórych kręgów środowiskowych np: zakładów pracy produkcyjnej. iż decydujący wpływ na proces kształtowania się umysłu psychiki człowieka.b) obiektywistyczne (wg prof. zakłady poprawcze grupujące młodzież bez należytej selekcji. 13. czy estetyczne) i na ich podstawie kształtująca wszelkie niepożądane oddziaływania środowiska. Jednostka funkcjonując w środowisku jest poddana oddziaływaniu tych samych bodźców pośrednio jak i bezpośr. a przede wszystkim najbliższe środowisko życia. czyli rodzina 12.

a także umiejętność obcowania z ludźmi. informacyjnym. dzieci i młodzieży. co jest akceptowane przez grupę społeczną. Znaczenie potrzeb dla rozwoju jednostki czy grupy społecznej ma pełne uzasadnienie teoretyczne. wiek. masy ludzkie. w której wiedza życiowa i nauka o człowieku oraz środowisku. to brak czegoś. w szkole) -wskazuje na to. Jeśli potrzeby niedostatku nie są zaspokojone. Pomoc to system instytucji pomocy społecznego. których człowiek nie nabywa. Stosownie do panujących obyczajów. Są artykułowane przez grupy społeczne. Potrzeby te. Długo niezaspokojone potrzeby prowadzą do frustracji. że wszystkie mają swe źródło w niezaspokajaniu potrzeb. ich tragedie a także trudności i problemy w różnych środowiskach(w rodzinie. w których zaspokaja swoje potrzeby. Analiza zaburzeń rozwojowych obserwowanych u ludzi. środowisko lokalne) wskazują. Zaspokajanie potrzeb rozwojowych jest ważne dla utrzymania zdrowia. potrzeba uznania społecznego. ich tragedie. Analiza wielu przypadków zaburzeń rozwojowych u dzieci i młodzieży.są to potrzeby. Potrzeby te podlegają ciągłym zmianom. Potrzeby te nie ustają w toku zaspokajania lecz potęgują się dostarczając coraz to doskonalszej realizacji osobowości. potrzeba czasu wolnego). życia towarzyskiego. to wtedy potrzeby rozwoju przestają kierować naszymi zachowaniami. To jakie one są. Należą do nich potrzeby fizjologiczne. duchowym. Psychicznego Rozwój człowieka jest uwarunkowany przez uzdolnienia jednostki. Posiada je każdy z nas. apatii. lecz odpowiednio się zachowuje wobec nich. a także powstałe trudności i problemy wychowawcze w różnych środowiskach (rodzina. przynależności i identyfikacji (przyjaźń. które potrzebują pomocy. życie towarzyskie). i o których społeczeństwo sądzi. że w ich zaspokajaniu muszą dopomóc jednostce instytucje publiczne. W praktyce jednak ich determinująca rola nie jest dostrzegana. bezpieczeństwa. są użyte w celu zmobilizowania sił w jednostce i . Jeżeli potrzeby niedostatku nie są zaspokojone. Rodzaje potrzeb: • Z niedostatku. która przez osiąganie określonych wartości osiąga pełnię bytu. przynależności. Stosunków społecznych i kultury: fizjologiczne (jedzenia. gł. że w ich zaspokajaniu muszą dopomóc jednostce instytucje publiczne. Potrzeby społeczneakceptacji. Są to potrzeby gatunku ludzkiego. jak zostały zaspokojone potrzeby filogenetyczne. Uświadamianie nowych potrzeb społecznych może nastąpić dzięki żądaniom społecznym (np. Metody pracy socjalnej.dotyczą indywidualnych właściwości jednostki. Potrzeby rozwojowe są potrzebami ontogenetycznymi. które odczuwają członkowie wielu różnych grup społecznych. Wsparcie to działania pomocowe dla danej osoby o charakterze instrumentalnym. szkoła.różne środowiska wychowawcze. zależy od tego. • Potrzeby społeczne: są to potrzeby.są to potrzeby. snu). potrzeba 8 godzinnego dnia pracy) POTRZEBY PSYCHICZNE. stosunki społecznoekonomiczne(np. szacunku i miłości (wobec samego siebie i uznanie wśród innych) • Rozwojowe (istnienia). ochrona przed agresja). Wśród ogółu wychowawców świadomość roli potrzeb w życiu człowieka jak i umiejętność ich zaspokajania odbiegają od stawianych wymagań. to konkretne działanie. METODA INDYWIDUALNEGO PRZYPADKU Wg Kamińskiego jest sztuką. Brak czegoś uniemożliwia nam funkcjonowanie w stanie równowagi. a ta z kolei do agresji. Poziom ich zaspokojenia ma wpływ na kształtowanie się potrzeb rozwojowych. że mają one swe źródło w niezaspokojonych potrzebach. potrzeby rozwoju przestają kierować naszym życiem. które odczuwają członkowie wielu różnych grup społecznych. bezpieczeństwa (schronienie. wycofania 14. masy ludzkie i o których społeczeństwo sadzi.

zwyczajami. przykładaniem się do realizacji zadań. klubach itp. Rewalidacja zaś polega na zmianach sytuacji środowiskowej oraz równolegle postępującego wyciszenia niepokoju „pacjenta”. metoda rzeczowo. kluby sportowe). METODA PRACY GRUPOWEJ W tej metodzie oddziałuje się na jednostkę za pośrednictwem małej grupy. kulturalnemu wszystkich.plan jest praktyczną konsekwencją diagnozy.oświatowej dorosłych i młodzieży (w domach kultury. aby sama chciała skorygować swoje życie oraz dobrze rozpoznać się we właściwej osobowości. Określa. sytuacji społecznej itp. psychicznemu. Zadaniem tych grup jest służenie pomyślnemu rozwojowi fizycznemu. przerzucanie mostu życzliwości. zasadami moralnymi. wyjazd do sanatorium. najdłuższy etap działań pracownika socjalnego.rozpoznawanie przyczyn problemu i ich nasilenia. wspólnych ocen tego. dążenie do nastawienia jednostki.dotyczy osób w każdym wieku. w zorganizowanej rekreacji (kolonie. Grupy takie kształtowane są na gruncie pracy kulturalno. w razie gdyby pewnie zachowanie się wydłużyło. Trzy etapy metody indywidualnego przypadku: • Diagnoza społeczna.środowiskowa (zależna głównie od polityki społecznej) i metoda psychowychowawcza (zależna od pracowników socjalnych). co chce. • Prowadzenie przypadku drogami rewalidacji.to ostatni. co dobre. tzn. Tylko w toku realizacji wspólnego zadania możliwe jest powstawanie zwyczajów grupowych. które sposobem bycia nie odróżniają się od przeciętnych zachowań ludzkich. Prowadzenie zespołu przez wychowawcę lub wyróżniającego się w grupie kolegę polega na przodownictwie. zorganizowanie pomocy sąsiedzkiej oraz na postępowaniu wychowawczym. Procesy rewalidacyjne są kosztowne i długotrwałe. Prowadzone jest postępowaniem elastycznym.) polega na opiece tzn. Poczynanie wstępne polega na ustaleniu przez daną grupę konkretnych zadań realizacyjnych. a ich rezultat może być pomyślny lub pośredni. a co złe. aby czynili członkowie zespołu. . aby uruchomić proces rewalidacji. kształtującym korzystne zachowania i postawy „pacjenta”. z tendencją do wyszukiwania wśród nich przodownika. na pomocy i radach udzielanym czynniejszym członkom zespołu. na czynieniu przez Ledera tego wszystkiego. Ambicja i dynamizm grupy wyraża się w sprawowaniu kontroli przez grupę nad zgodnością postępowania członków z jej celami ideowymi. Bardzo ważne jest by przestrzegać podstawowych zasad tej metody: akceptowanie jednostki takiej jaka jest. wykonalny i musi być też pewna rezerwa czasowa. Czynności diagnostyczne to zebranie informacji i diagnoza właściwa.odpowiedniej pomocy w społeczeństwie dla ulepszenia wzajemnego przystosowania jednostki i jej środowiska.). Natomiast prowadzenie zespołu przez osobę o większym dystansie psychicznym wobec członków grupy (z powodu wieku. Czyli mamy to do czynienia z metodami rewitalizacji. Poprzez uczestnictwo w grupie tworzymy warunki do zaspokajania potrzeb: Grupa rozwojowo wychowawcza. obozy. kiedy i jak ma czynić pracownik socjalny w stosunku do pacjenta i jego rodziny. którzy pragną mniej lub bardziej świadomie. Celem pracy grupowej jest uczynienie grupy zespołem wychowawczym. wspólnych zasad postępowania. wiara w tą jednostkę. musi być możliwy do zrealizowania. • Opracowanie planu postępowania. co. Narzędziem jest w tym etapie wywiad środowiskowy oparty na kwestionariuszu z pacjentem dopełniony obserwacją. dopuszczającym korygowanie diagnozy i samego planu do czasu utrafienia w nurt najskuteczniejszego postępowania rewalidacyjnego. w związkach młodzieży i stowarzyszeniach społecznych.samorozwoju w którejś z wymienionych dziedzin. Musi być otwarty na wprowadzenie poprawek. Plan bywa ukierunkowany dwojako: na praktyczne korygowanie środowiska np. Taki plan musi posiadać pewne atrybuty.

przejawiających objawy jakiegoś wykolejenia np. Podejmowane są tu działania o charakterze ratowniczym i opiekuńczym w stosunku do osób nieprzystosowanych społecznie. CZAS WOLNY to wszelkie zajęcia jakim może oddawać się jednostka z władnej ochoty dla: wypoczynku. powstaje ona w wyniku potrzeby instytucji. rówieśniczą itp. pranie. Grupa rewalidacyjna. drużyny podwórkowe.jej tworzenie jest spontaniczne. METODA ŚRODOWISKOWA Organizowanie społeczności lokalnej inaczej środowiska naturalnego grupy ludzi. Po dokonaniu lustracji społecznej. swych nieszczęściach i sukcesach. Pracownik słuchając usiłuje wczuwać się w każdą jednostkę swej grupy. Metoda środowiskowa to inaczej mówiąc organizowanie społeczności lokalnej dla zadań socjalnych.nastawiona jest na realizację zasadniczego zadania tj.wychowawczej. grupy obozowe oraz rodziny problemowe. lecz przez społeczność i wspólnie z nią. przystąpić należy do planowania ulepszeń środowiska lokalnego. skłaniając do dyskutowania samych członków grupy. podlegających zaburzeniom w zachowaniu się. Drugą fazą pracy grupowej jest przejście do dyskutowania wypowiedzi. Aspekt wychowawczy i moralny czasu wolnego. mobilizujących wszelkie siły społeczne do działań opartych na wspólnym planie. Pracownik społeczny odpowiedzialny za pomoc takiej grupie rodzinnej dopomaga jej członkom w rozwiązywaniu swych rodzinnych trudności. która nie jest zajęta przez pracę zarobkową normalną i dodatkową ani przez systematyczne uczelniane kształcenie się. aby w rozmowach wypowiedzieć się o sobie. rozwijania swoich możliwości. umożliwienie powrotu osobom wykolejonym do normalnej społeczności. wypracowanym za pomocą odpowiednich badań kompleksowych. Podstawowym zadaniem tej fazy jest wywołanie lub wzmocnienie u nich krytycznego poglądu wobec omawianego rodzaju faktów oraz wzbudzanie chęci wyzbycia się takiego postępowania. terytorialną. opieka nad członkami rodziny. Czas wolny wg. Czas wolny. Kamińskiego jest to ta część budżetu czasu. Polega ona na ulepszaniu sytuacji społeczności lokalnej zjednoczonymi wysiłkami organizacji publicznych i społecznych. jej głównym zadaniem jest próba powiązania zerwanych nici łączących jednostkę z najbliższą grupa społeczną. a zadaniem staje się organizowanie procesu wychowawczej poprawy . 15. poszerzania wiadomości. że poczynań nie prowadzi się dla społeczności. ani przez zaspokajanie elementarnych potrzeb fizjologicznych(sen. Trudną przeszkodą dla tychże grup są grupy szkodliwe społecznie np. rozrywki. Metoda grupowa polega tu na operowaniu jej postacią rozwojowo. swych zainteresowaniach. Należy wtedy stworzyć grupę konkurencyjną np. którą łączy bliskość zamieszkania. nieletnich popełniających jakieś kradzieże.i . Funkcje czasu wolnego. czego się wysłuchiwało.Grupa psychoterapeutyczna. higiena). Zadaniem pracownika socjalnego jest słuchanie wypowiadających się. zrozumieć jej motywację. grupa jakiś alkoholików. Metoda organizowania społeczności jest najtańszą z metod pracy społeczno. Pierwsza faza w tej metodzie polega na kompletowaniu grup nieprzekraczających 7. do poszukiwania sensu tego.zawodową. Podstawową zasadą metody środowiskowej jest to. powołanie w tym celu specjalnej organizacji. Wśród grup rewalidacyjnych wyróżniamy: drużyny podwórkowe. posiłki. przestępcze.8 osób w tym samym wieku. Stabilizacja poczynań organizujących społeczności lokalne może mieć postać: objęcia kierownictwa poczynań przez odpowiednią grupę lub samorząd osiedlowy. udziału w życiu społecznym poza obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi. ani przez stałe obowiązki domowe(gotowanie. swoim życiu. I w tej fazie prowadzący powinien jak najmniej mówić . sprzątanie. Jednorodna pod względem typu wykolejenia grupa spotyka się systematycznie z pracownikiem socjalnym.wychowawczą dla organizowania dzieci i młodzieży zagrożonych wykolejeniem lub już wykolejonych. grupy obozowe oraz rodziny problemowe. dezorganizujących życie społeczne.

innym razem może być zwykłym odrabianiem lekcji. to nie tylko proces przyswajania sobie nowych wiadomości. sprawności-to także. Jest to pewnego rodzaju problem. w kontemplacji czy drzemce i raczej w samotności. Łączy w sobie poczucie obowiązku z zainteresowaniami i zamiłowaniami. Ta czwarta funkcja ma za zadanie wprowadzenie danej jednostki w życie społecznie. Z. Czytanie książki jest przyjemnością gdy czytamy pasjonujące nas dzieło. na odnowieniu sił fizycznych i psychicznych.) 16. Zawadzka). zawód) b)Rozrywka(rekreacja): jest to wypoczynek czynny. Z drugiej strony uwalnia człowieka od stresów związanych z przymusem poprzez kreację osobowości i potrzeb. płeć. a może przede wszystkim proces ich dalszego spożytkowania. szkoły i placówek wychowania pozaszkolnego. Pierwszy w Polsce ośrodek wychowania pozaszkolnego młodzieży. angażuje wyobraźnię. Należą do nich: różnorodne formy zajęć pozaszkolnych. Owo odreagowanie powinno odbywać się w ciszy i spokoju. rozwój zainteresowań i uzdolnień. Ilość i rodzaj odpoczynku są uwarunkowane pewnymi zmiennymi(wiek. poszukiwanie własnego miejsca w społeczeństwie. Czas wolny staje się sferą szczególnie ważną dla oddziaływań pedagogicznych rodziny. Aby te oddziaływania mogły być efektywne konieczne jest spełnienie kilku warunków: • Uznanie. tzn. w których młodzież bierze udział dobrowolnie. ponieważ u tego samego człowieka to samo zachowanie czy ta sama czynność raz jest. że organizacja czasu wolnego dzieci i młodzieży jest z wychowawczego punktu widzenia ważna jak dydaktyczna działalność szkoły • Rozpoznanie rzeczywistych potrzeb poszczególnych grup i młodzieży oraz dostosowanie form i metod pracy wychowawczej do tych potrzeb • Stałe unowocześnianie form i metod pracy • Rozwijanie samorządności młodzieży.może być spożytkowana bądź na swobodne wczasowanie. świetlice. nie tylko organizowanie jej czasu przez dorosłych. Dąbrowski wyróżnia 4 funkcje wolnego czasu: wypoczynek. CZAS WOLNY wg Kamińskiego. c)Praca nad sobą: jest to funkcja kreatywna. Jest nasycona bogactwem i zmiennością wrażeń. bądź na życie rodzinne i aktywność przynoszącą doraźne korzyści. Umożliwia jednostce znalezienie własnego miejsca w społeczeństwie. Do czasu wolnego dzieci i młodzieży zaliczamy wszelkie czynności zorganizowane.Park na Błoniach Krakowskich (Henryk Jordan 1898r. Rola wybranych podmiotów w wychowaniu do czasu wolnego.jest to ta część budżetu czasu. ale kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania czasu wolnego przez młodzież • Preferowanie form aktywnego i twórczego spędzania czasu wolnego Wychowanie pozalekcyjne i pozaszkolne ma na celu: • Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień młodzieży • Stwarzanie warunków dla społecznej działalności • Organizowanie kulturowego wypoczynku. prace z związkach i prace w organizacjach młodzieżowych. ani przez systematyczne kształcenie się . Przynosi odprężenie po znużeniu monotonią codziennych obowiązków. Czas wolny powinien być wypełniony treścią. kluby. Funkcje czasu wolnego: a)Odpoczynek: sens odpoczynku polega na odreagowaniu zmęczenia i znużenia. Zajęcia kształtują(A. która nie jest zajęta przez pracę zarobkową normalną i dodatkową. tereny gier i zabaw. a raz nie jest czasem wolnym. rozrywki i wychowania fizycznego Instytucje wychowania pozaszkolnego: MDK.

czytelnicze. koncertach itp. Organizatorzy czasu wolnego mają za zadanie stwarzanie możliwości wypoczynku. posiłki. pranie. że osłabiają osobowy kontakt młodzieży ze środowiskiem. to np. higiena). Negatywny jest tu fakt. systemie wartości.wychowanie pozalekcyjne organizowane przez szkołę spełnia także ważną rolę w rozwijaniu zainteresowań i organizowaniu czasu wolnego dzieci i młodzieży.i może być spożytkowana bądź na swobodne wczasowanie. Spełnia ono podstawową rolę w rozwijaniu zainteresowań i organizowaniu czasu wolnego młodzieży. sportowe. placówki upowszechniania kultury. kulturalnym. świetlice w których organizowane są formy zajęć o charakterze opiekuńczym i rozrywkowym obok kół zainteresowań. udział w przedstawieniach szkolnych. ani przez zaspokajanie elementarnych potrzeb fizjologicznych ( sen. ani przez stałe obowiązki domowe (gotowanie. Obejmuje dużą liczbę młodzieży i jest dostępne praktycznie dla wszystkich uczniów. Bardzo często czas wolny jest marnowany. aby placówki wychowania pozaszkolnego włączyły młodzież w aktualną problematykę i zaznajomiły w osiągnięciu współczesnej wiedzy i kultury. Rodzice . koła techniczne. Jest to zadanie ważne szczególnie w okresie rozwijającej się nauki i kultury . W związku z tym ich czas wolny podlega pewnym rygorom i racjom ustalonym przez rodziców. nie maja wzorów jak spędzać ten czas. oraz preferowania form aktywnego i twórczego spędzania czasu wolnego. itp. Konieczne jest kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania czasu wolnego przez młodzież. Dorośli nie mają czasu. Specyficzną cechą placówek wychowawczych. Na pierwszy plan powinny być w nich wysunięte metody pracy. Wynika to tez z faktu. Ich specyficzną cechą jest dobrowolność udziału w nich młodzieży. Formy takich zajęć. nie ma doświadczeń więc jest przez to uzależnione od rodziców czy wychowawców. Wychowanie pozalekcyjne organizowane jest przez szkołę. Chodzi więc o to.uczelniane. Młodzieżowe domy kultury i ogniska młodzieżowe także proponują ciekawe formy spędzania czasu wolnego. bądź na życie rodzinne i aktywność przynoszącą doraźne korzyści. iż są oni zależni materialnie.dziecko jest istotą niedojrzałą psychicznie. młodzieżowe domy kultury 5 organizacje młodzieżowe i stowarzyszenia . Do najbardziej typowych i atrakcyjnych form zajęć pozalekcyjnych należą: gry i zabawy na boisku szkolnym i w salonach gier i zabaw. sprzątanie. Podstawową zasadą powinno być związanie konkretnych i szczegółowych spraw. umiejącego korzystać z obfitych dóbr współczesnej kultury. Dzieci tak jak i młodzież nie mogą w pełni organizować sobie czasu wolnego wg. rozwoju i rozrywki oraz ukształtowanie nawyków właściwego spędzania czasu wolnego. gry i zabawy. w których młodzież spędza wolny czas jest dobrowolność podziału. TV i łamie środki masowego przekazu w dużej mierze wpływają na organizację czasu wolnego. opieka nad członkami niezdolnymi do samoobsługi). zależni od rad i zaleceń starszych. wzbogaca wiedze o świecie i życiu. Jednak z drugiej strony wywiera wpływ na intelektualny i moralny rozwój człowieka. Organizacje i instytucje społeczne. wśród których można wyróżnić następujące rodzaje: koła artystyczne. będących przedmiotem zainteresowań dzieci i młodzieży z szerszym życiem naukowym. teatralnych. organizator i animator czasu wolnego. Na szczególną uwagę zasługują zajęcia w kołach zainteresowań. młodzi pozostawieni są sami sobie. Kluczową rolę spełnia tu wychowawca. Szkoła . ROLA WYBRANYCH ŚRODOWISK W WYCHOWANIU DO CZASU WOLNEGO. przyspiesza procesy dojrzewania umysłowego. Placówki te dążą do tego aby wychowywać człowieka o szerokich zainteresowaniach. społecznym. które pobudzają samodzielność i aktywność młodzieży. nauki i sztuki. postawach.Zachowania człowieka w czasie wolnym świadczą najlepiej o jego rzeczywistych dążeniach. artystycznym. ponieważ ponoszą ograniczoną odpowiedzialność prawną lub nie ponoszą jej w ogóle. wycieczki. koła przedmiotowe. koła artystyczne i sportowe. Własnej woli.

” Współzawodnicząc o pozycję społeczną. Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze. umowne znaki i wyrazy. swoje nazwy wywodzące się z filmów czy też książek. mniej aktywnych i jednostki najmniej popularne. skłonność do naruszania więzi rodzinnej czy odrzucanie wzorów ustalonych w rodzinie. Wg Hurlocka’a do niepożądanych zjawisk należą „używanie żargonu i przeklinanie. powstające w rezultacie spontanicznej aktywności zabawowej oraz samodzielnego rozwijania dążeń i celów. kreuje wzorce zachowań i egzekwuje ich postrzeganie. czego się nauczyła uczestnicząc w życiu otoczenia dorosłych • Przez udział w grupach. dostarczanie wrażeń. • -pojmowanie właściwych wzorów kulturowych • -organizowanie czasu wolnego. Ustalanie i wpajanie norm i wartości regulujących postępowanie jej członków należy do podstawowych funkcji grupy rówieśniczej. Grupa rówieśnicza wyznaje określony system wartości.17. Cele są realizowane wspólnie i zespołowo. lekceważąca postawa wobec zasad i autorytetów. • -ukazuje pozytywne wzory postępowania. • -pokonywanie barier tworzonych przez stereotypy znajdujące się w głowach rodziców. wagarowanie. Do pozytywnych wpływów wychowawczych grupy rówieśniczej zaliczamy: rozwój samokontroli. które gotowe są przyjąć wszelkie warunki aby utrzymać członkowstwo. dzięki czemu grupa staje się łącznikiem między grupami społecznymi. ubrania). Mają swoje miejsca spotkań(cuidernie5 puste garaże. opowiadanie frywolnych historyjek i dowcipów. Jest to dynamiczny układ ról społecznych Pozycje członków w grupie zależne są od ich indywidualnych wkładów. Grupy rówieśnicze stanowią naturalną drogę procesu uspołecznienia dzieci i młodzieży. poczucia sprawiedliwości. które służą podkreśleniu odrębności grupy. których nie można rozwijać w innych formach aktywności przed osiągnięciem dojrzałości społecznej i uznaniem jej pełnoprawnego uczestnictwa w życiu dorosłym Funkcje wychowawcze. Wyrażają ich dążenia do działania i samodzielności. Najbardziej popularny członek grupy staje się jej przywódcą. Wychowawcze oddziaływanie grup rówieśniczych może mieć charakter pozytywny lub negatywny. a uczestnictwo nacechowane jest wzajemną aprobatą. Są to grupy samorzutne.). daje możliwość rozwoju i zdobywania doświadczeń. Wg Znanieckiego grupy rówieśnicze pełnią funkcję: • Młodzież wyraża w nich to. Grupy rówieśnicze stanowią naturalną formę życia dzieci i młodzieży. że więzi w niej są bliskie. przygód i nowych doświadczeń. W wyniku udziału jednostki w życiu grupy rówieśniczej kształtowana jest umiejętność nawiązywania kontaktów społecznych. wierności. . uczy samodzielności. sumienności. pomaga poznać siebie.łatwiej jest jednostce wyłamać się z reguł obowiązujących w grupie. Można tu wyróżnić: członków najbardziej aktywnych. • -pomaga dokonać oceny własnego postępowania i zachowań innych Trwałość grupy wzrasta wraz z wiekiem. Grupa rówieśnicza zaspokaja niezwykle ważną u dziecka potrzebę przynależności i akceptacji. oddania sprawie. określone elementy w wyglądzie(fryzury. dziecko usiłuje doskonalić się i zmieniać swoje egocentryczne zainteresowania grupowe. W miarę rozwoju dziecka wpływ tych ujemnych cech staje się słabszy. itp. cierpliwości. Im młodsza grupa tym słabiej rozwija się w niej solidarność. młodzież rozwija samodzielne dążenia i osiąga cele. od innych grap różni się tym. lojalności wobec przywódcy. Wpływ grup rówieśniczych na wychowanie dzieci i młodzieży jest bardzo duży. odwagi. • -staje się głównym kreatorem osobowości młodego człowieka. Dostarcza motywacji do działania celowego oraz wyznacza role społeczne.

hierarchia. sposobu bycia) lub identyfikacji (z zewnętrznymi stanami osoby znaczącej). w zależności od wieku dzieci uczestniczących w tych grupach. grupa jest niewielka. istnieją cele i interesy dominujące nad indywidualnymi. wyspecjalizowane kierownictwo • ZE WZGLĘDU NA TRWAŁOŚĆ GRUPY  Krótkotrwałe. przywództwo wynika z cech osobowościowych i aprobaty grupy  Grupy wtórne (celowe). członkowie się tu znajdują.W oparciu o właściwości rozwojowe dzieci i młodzieży wyróżnia się 3 typy grup rówieśniczych: • Dziecięce grupy zabawowe. dominują więzi rzeczowe i stosunki organizacyjne. zabawowe • ZE WZGLĘDU NA CHARAKTER WIĘZI  Grupy pierwotne. 19. tożsamość mimo zmiany członków (naród.oparte na przelotnych kontaktach  Długotrwałe. a z czasem dołącza do tego potrzeba bezpieczeństwa. zbiór wartości (reguluje zachowania członków grupy w aspekcie wymagań idei naczelnej). MECHANIZM WZMACNIANIA WEWNĘTRZNEGO. osoba znacząca jest wzorem dla grupy.religijne. W miarę rozwoju dziecko zaspokaja coraz więcej potrzeb wśród grupy rówieśniczej.to pewna ilość osób powiązana uregulowanymi stosunkami między sobą. ośrodek dyspozycjo (odpowiada za zgodność z ideą naczelną). Grupa uruchamia mechanizmy osobo twórcze. istnieje umowny system kontroli i sankcje. kościół). Mechanizmy osobo twórcze w grupie społecznej. zawodowe. kliki • Młodzieżowe grupy dewiacyjne (gangi przestępcze) • Tworzenie się grup rówieśniczych jest zjawiskiem rozwojowym i w związku z tym zmienia się również ich charakter. model studenta. dominują więzi osobowe.jest to powielanie zachowań tłumu. oddzielona od innych na podstawie odrębności. 18. polityczne. Posiada własne wartości. grupa ustala wartości i wzorce. członkowie mają poczucie odrębności i przynależności.podejmowanie pewnych działań. którą daje przynależność do grupy. kryterium ich wyróżniania. paramilitarne. ubioru. identyfikują. sportowo. GRUPA SPOŁECZNA. Mechanizm ten przyjmuje 2 postacie: naśladownictwo (mowy. aby przybliżyć się do jakiegoś modelu. Rodzaje grup społecznych: • ZE WZGLĘDU NA IDEĘ NACZELNĄ. w którym jednostka się znajduje MECHANIZMY OSÓB ZNACZĄCYCH. że staje się bliższa wzorca.spontaniczne członkostwo.grupa dostarcza możliwości zamiany zachowań. potem wspólnego wykonywania zadań. Jednostka czerpie satysfakcje z faktu. militarne. Rodzaje grup społecznych. przejmowanie stanu psychiki środowiska. struktura wewnętrzna sformalizowana.turystyczne. Ważne są tu 3 elementy: idea naczelna (czynnik mobilizujący). które funkcjonują na obszarze 3 grup: MECHANIZMY KONTROLI SPOŁECZNEJ.członkowie pochodzą z rekrutacji formalnej. bandy • Młodzieżowe paczki. nie tylko dla jednostki. Gwarantem ich ciągłości jest organizacja i kultura . Początkowo są to potrzeby dotyczące znalezienia atrakcyjnych partnerów do zabawy.zachowują ciągłość. Każda grupa ma swój model np.

partii politycznych.wyraźnie wyspecjalizowane  Wielofunkcyjne. świadomą i bezpłatną.spontaniczne. Samorządność nie oznacza nieograniczonej wolności. są organizowane celowo na czas realizacji zadania 20. jest dobrowolnym .grupa dorosłych lub młodzieży posiadająca własną strukturę organizacyjną: członkowie grupy podejmują wspólne zadania i podporządkowują się obowiązującym normom postępowania. Podejmują oni określoną działalność dobrowolną. -fundacje. osiąga różne cele (rodzina. Tworzą je ludzie działający na mocy prawa.in. znajomi) • ZE WZGLĘDU NA CHARAKTER KORZYŚCI.• ZE WZGLĘDU NA INTENSYWNOŚĆ UCZESTNICTWA  Jednofunkcyjne. Organizacje pozarządowe. RUCHY SPOŁECZNE. Są to rn. przynależność do tej grupy ma charakter dobrowolny. program działania-musi działać zgodnie z prawem i statutem. związków zawodowych i organizacji pracodawców. Granice tej wolności z jednej strony określa statut a z drugiej prawo o stowarzyszeniach. JAKIE PRZYNOSI JEDNOSTCE CZŁONKOSTWO W GRUPIE  Instrumentalne. których jednym fundatorem jest Skarb Państwa Organizacje pozarządowe zwykle działają jako stowarzyszenia albo fundacje. masowe wiązanie się ludzi z określonymi ideami społeczno. dzieci uzdolnionych.darowanie. -stowarzyszenia i związki. jego części na określony cel zgodny z intencją fundatora. Najczęściej zajmują się kulturą ekologią prawami człowieka nauką i techniką. Do pozarządowych funkcji formy pomocy należą: • Stowarzyszenia • Fundacje • Ruchy społeczne STOWARZYSZENIA. Samodzielnie określa ono swoje cele. fundacji. fundacje i stowarzyszenia z wyłączeniem rn. zarząd. często ukierunkowane politycznie: . przeznaczanie majątku. samotnych). który dba o dobre zagospodarowanie i powiększenie dóbr (fundacje ludzi chorych. Według ustawy są to osoby prawne utworzone na podstawie przepisów ustaw.specjaliści zbierają się tu na określony czas w celu rozwiązania problemu. Tworzą je ludzie. z myślą o realizowaniu celów statusowych.in. -grupy samopomocowe. trwałym zrzeszeniem o niezarobkowym charakterze.moralnymi. Zakres i formy ich działania są różne. Organizacje pozarządowe: -zespoły charytatywne -zespoły parafialne. samorządów zawodowych.działa się tu na różne sposoby.w potocznym rozumieniu to podmioty niezależne od administracji publicznej. które nie działają w celu osiągnięcia zysku. Jeśli stowarzyszenie naruszy statut lub prawo wówczas organ administracji państwowej może żądać niezbędnych wyjaśnień. Organizacje pozarządowe i ich funkcje. które znajdują zainteresowanie wycinkiem rzeczywistości.pomagają w realizacji celów (grupa studencka) Grupy zadaniowe. -grupy wsparcia. FUNDACJA. To zespół osób. usunięcia nieprawidłowości.

Np.związane z zaspokojeniem potrzeb i zainteresowań stowarzyszonych  FUNKCJE DOŚRODKOWE „ZEWNĘTZRNE”. ruchy samopomocy chorym) Rola organizacji pozarządowych: • Zaspokajanie potrzeb indywidualnych i społecznych w małej grupie.Kontrolne-zbieranie informacji o działaniach administracji publicznej i podmiotów gospodarczych. które wspierają niezależne media czy też prowadzą edukację społeczeństwa. antynarkotykowe) • Ukierunkowane na pomaganie jednostce (bezdomnym. konsumenckie) • Powodowane niemożnością przebicia się nowatorskich projektów do ośrodków decyzyjnych (oświatowe. ekologiczne. 2. a nie zaspokojonych przez państwo. uzależnionym) • O charakterze buntu przeciwko profesjonalistom i ich działalności w służbie publicznej (grupy AA. a wymagających załatwienia w poczuciu wspólnego dobra • Propagowanie pluralizmu i różnorodności życia społecznego • Tworzenie sektora realizacji zadań indywidualnych i społecznych alternatywnego wobec rządowego. niepełnosprawnym. Pomocy bezpośredniej-zaspokajanie potrzeb ważnych społecznie.związane z realizacją potrzeb pierwotnych i wtórnych całej społeczności lokalnej lub jej części • FUNKCJA OPIEKUŃCZO. w atmosferze życzliwości i solidarności • Przyjęcie czynnej postawy obywatelskiej w zakresie spraw tzw. mających na celu zaspokajanie potrzeb społecznych i sygnalizowanie o zaniedbaniach. samotnym matkom. Funkcje stowarzyszeń społecznych w środowisku: • Ze względu na zasięg i kierunek działalności stowarzyszenia można wyodrębnić  FUNKCJE DOŚRODKOWE „WEWNĘTRZNE”. gospodarcze. samorządowe. swoboda w wyborze metod pracy dająca dużą elastyczność w zaspokajaniu potrzeb indywidualnych klientów • Stwarzanie mechanizmów współudziału społecznego w podejmowaniu decyzji dotyczących różnych problemów i poziomów funkcjonowania nowoczesnego społeczeństwa • Duże poczucie podmiotowości i niezależności Działania podejmowane przez organizacje pozarządowe spełniają 3 zasadnicze funkcje. gospodarcze. chorym.WYCHOWAWCZA  Zadania związane z organizowaniem nauk dzieci i młodzieży  Zadania związane z organizowaniem aktywności kreatywnej  Zadania związane z organizowaniem aktywności rekreacyjnej  Zadania odnoszące się do organizowania aktywności społecznej  Zadania dotyczące rozwijania aktywności o charakterze opiekuńczym • FUNKCJA INTEGRACYJNA  Uwzględnianie wszystkich czynników i ogniw oddziaływania wychowawczego oraz eliminowania wpływów przypadkowych i negatywnych (korekcje środowiska) . 1.• O celach ogólnoludzkich (ekologiczne. ruchy hospitacyjne. organizacje . oraz proponowanie konstruktywnych działali poprawiających zaistniały stan rzecz)'.Innowacyjne-dokonywanie zmian w zaistniałej rzeczywistości poprzez zaspokajanie potrzeb. 3. ludzkich i lokalnych.

wychowawczych w środowisku  Funkcjonowanie zespołu placówek poczynań wychowawczych i kulturowych (intytualizacja) 21. Są to związki organizowane spontanicznie przez samą młodzież. • WYCHOWAWCZA. W toku tego procesu rozwija się wiara w przyszły świat. ale jeśli są pod takową kontrolą dopuszczają wiele samodzielności. Zaspokaja potrzebę swobodnego rówieśniczego współżycia we własnym gronie. Udział w nich stanowi naturalny wyraz dążeń młodzieży do aktywności i samodzielności. • TOWARZYSKA. doprowadzi to samowychowania i kultury. Jeśli kontrola jest natrętna. sekty. Ujawniają się i rozwijają talenty przywódcze i organizacyjne. uzdolnienia (intelektualne itp. ZWIĄZKI MŁODZIEŻY. Nie można ich określić jako „naturalne środowisko wychowawcze”. zadania i metody pracy często w sposób bardziej szczegółowy i precyzyjny niż związki dorosłych. Pozytywne skutki socjalizacji w związkach młodzieżowych to: rozwijanie samokontroli. grupa zamiera. jest to postać wychowania pośredniego. .) Socjalizacja powoduje uspołecznienie młodzieży.każdy związek czymś się zajmuje i wytwarza pewne dobra z tym związane np. Może wystąpić jedynie przy ciągłej systematycznej pracy z podopiecznymi. bez których zespół nie mógłby powstać i działać. odwagi. U dzieci i młodzieży funkcja ta związana jest z realizacją zadań. Funkcje związków młodzieży. wydają programy. Dzieje się to przez dominacje celu wychowawczego w działalności związków młodzieży. Aktywizacje lokalnej społeczności wokół spraw wychowania i opieki nad dziećmi i młodzieżą (stymulacja)  Optymalna współpraca (kooperacja)  Koordynacja poczynań opiekuńczo. bandy. tylko środowisko wychowawcze intencjonalne o świadomie zamierzonym i planowo realizowanym kierunku działania wychowawczego. poczucia sprawiedliwości. niektóre subkultury. Związki młodzieży określają cele. Wychowanie i socjalizacja w związkach młodzieży. dezintegrację. koleżeństwa i przyjaźni (braterstwa). 22. przez kościół czy też przez szkołę itp. sumienności. prace naukowe. przedmioty materialne (samoloty w Związku Lotników).współżycia rówieśniczego. Zagrożenie określa się jako dewiację. ale nie przez wychowanków) przekazywanie wartości i ideałów ogólnoludzkich. co może doprowadzić do społecznego wykolejenia się jednostki. Jeśli grupa istnieje poza wszelką kontrolą dorosłych ześlizgują się ku grupą określonym jako paczki.młodzież w związkach odkrywa silne strony swej osobowości i rozwija je pełniąc określone role i wykonując określone czynności. indywidualne zamiłowania. Czasem przynależność do grupy młodzieżowej może nieść ze sobą negatywne skutki. walka z zagrożeniami i dyskryminacją. jak i organizowanie dla młodzieży przez grupy polityczne. • PREORIENTACJA ZAWODOWA I SPOŁECZNA. Takie grupy to: gangi. Funkcje: • INSTRUMENTALNA.(dostrzegana przez wychowawców. Zagrożenia rozwoju społecznego: Zagrożenia społeczne identyfikuje się jako postępowanie niezgodne z obowiązującymi normami prawnymi i społecznymi.to grupy rówieśnicze o wyraźnie sprecyzowanych oraz statutowo określonych formach i metodach działania. a nie towarzysząca. rozwija jej wrażliwość. kształtuje postawy i system wartości.

który jest następstwem masowej konsumpcji. brakiem koncentracji. wchodzi do grap nieformalnych bo niezaspokojone są jej potrzeby psychiczne-bezpieczeństwo. takie. złą kondycją fizyczna. Zagrożenia: . Zagrożeniem jest również to. chemicznych lub radioaktywnych. prowadzi to do samobójstw. Przez mass media docierają różne treści. kult szatana zabijają zwierzęta i składają ludzi w ofierze. Zagrożenia młodzieży to również przestępstwa w obszarze mienia prywatnego (aby mieć pieniądze na zakup komputera. dochodzą do niego różne bodźce. • Zagrożenia ekologiczne – wśród których rozróżniamy zagrożenia o charakterze globalnym: a) rozprzestrzenianie się substancji toksycznych. Ten nadmiar niszczy obszar ochrony jakim jest dzieciństwo. Brak ruchu powoduje problem nadwagi wśród dzieci i młodzieży. Grupy te cechuje inna więź. lęki przed obniżeniem wartości w rodzinie. styl bycia głoszone hasła ideologie. radio. Internet to przeciążenie dziecka. nie dających się biologicznie rozłożyć. Subkultury: -Techno-są zafascynowani internetem. Dziecko postrzega rodziców jako nieudaczników życiowych. Dochodzi do zahamowania pewnych cech dziecka: ciekawość. AIDS. a teraz młodzież musi mieć drogie markowe ciuchy). Skutkiem są trudności w nauce. pogoń za nowoczesnym sprzętem hFi. zdziwienie światem i chęć jego poznania. iż młodzież nie potrafi sobie poradzić z problemami. wyobraźnia. że młodzież odcina się od rodziców. złośliwość. b) niszczenie lasów i zakwaszanie akwenów wodnych przez trucizny przemysłowe. Zagrożeniem społecznym jest również bezrobocie. Zagrożenia w środowiska szkolnym. katastrofalny przyrost ilości śmieci. terroryzm. zniewolenie konsumpcją TV bez nadzoru jakości programów. deprywację. Zwłaszcza niebezpieczne jest wstępowanie młodych do sekt i gangów. hazard. amfetaminą LSD. ekstazy) -Punk-zbuntowana. c) efekt cieplarniany spowodowany uszkodzeniem warstw ozonu (dziura ozonowa). konsumpcyjne. • zagrożenia cywilizacyjne – pojawiają się wraz ze wzrostem cywilizacji. uznanie. Gustują w muzyce heavy metal. telefonu). Zagrożenia w grapach nieformalnych: Zagrożenia wynikające z przynależności do subkultur to m. Przeciwni prawdzie i dobru. dysfunkcyjność. technologii. jaki i w trudnościach z nauką. chuligaństwa. pozbawiona perspektyw młodzież. Niebezpieczeństwem wśród dzieci i młodzieży jest źle pojęta wolność: postawy roszczeniowe. dawniej dzieci do szkoły przychodziły w mundurkach. Bezrobocie powoduje zjawisko kradzieży. Długotrwałe bezrobocie wpływa na obniżenie autorytetów rodziców. Dopuszczają się czynów kryminalnych. techniki. Już sam fakt pierwszego dnia w szkole jest dla dziecka ogromnym przeżyciem. alkoholizmu („Nie chce się chcieć” – powszechne stwierdzenie u młodych ludzi na utrzymaniu rodziców). -Sataniści-skierowani przeciw każdej religii i przeciw każdemu porządkowi etycznemu. przestępczość wśród nieletnich. która nie ma perspektyw na wykorzystywanie wolnego czasu i sięga po inne zajęcia: handel. lekceważenie zasad i autorytetów. smog. pogoń za modą (np. Lęk przed szkołą może spowodować ucieczkę w chorobę. Telewizja. strój. problemy zdrowotne związane z brakiem ruchu na świeżym powietrzu. Niepokojącym zagrożeniem jest: skażenie środowiska. co odbija się na zdrowiu. naruszanie więzi rodzinnych. przynależność. Wolność stanowi poważne zagrożenie młodzieży. Wzrost przestępczych zachowań ma swój początek w brutalnych filmach. które powoduje zubożenie rodzin. skrzywienie kręgosłupa.in. Powoduje to zaburzenia wzroku. Grupa nieformalna może mieć bardzo negatywny wpływ na jednostkę: przeklinanie. Należą do nich wynalazki: broń nuklearna. sięgają po środki odurzające(marihuana. wagarowanie. choroby cywilizacyjne. miłość.• • nieprzystosowanie społeczne.

Zagrożenie w rodzinie jest chłód. Są to dzieci doznające niepowodzeń szkolnych. złego stanu psychicznego. maltretowanie. rodzice nie maja dla nich czasu. Są to także dzieci odrzucone przez rodzinę bo nie spełniają jej oczekiwań. gdy dochodzi do napaści. Dzieci ulicy -brak zainteresowania ze strony rodziców. zaprzyjaźniania się i pomagania poprzez wskazywanie różnych kierunków działania czy propagowanie konkretnych rozwiązań prawnych. Przeciwdziałanie przemocy organizuje się w trzech płaszczyznach: • DZIAŁANIA INTERWENCYJNE. który ma miejsce w danej chwili. zbyt wygórowane wymagania. dominujący wychowawcy. Wzrasta liczba przestępstw w postaci rozbojów. w celu podjęcia interwencji. co prowadzi do sieroctwa społecznego. Policja wzywana jest najczęściej w sytuacji wystąpienia aktu przemocy. Patologie -alkoholizm. Zamiast się uczyć prawdy o życiu uczą się manipulowania nim. niedożywienie. złe traktowanie uczniów. gwałtu czy znęcania fizycznego. gdyż są to czyny przestępczo niebezpieczne dla życia jednostki. niepełnosprawność. Szuka ono zaspokojenie poczucia przynależności. wykorzystywanie seksualne. itp. Wszystko to może prowadzić do wagarowania. Zagrożeniem jest również śmierć jednego z rodziców. grupy narkomanów. wymuszeniach rozbójniczych. kradzieży.kompetencje). Pogłębianie się bezrobocia-na skutek czego autorytet rodziców spada. Młodzi poprzez używki oddalają się od rzeczywistości.polegają na uniemożliwieniu dalszego krzywdzenia dziecka i udzielenia mu pierwszej pomocy. przeciążające obowiązki szkolne. Sieroctwo społeczne-poczucie osamotnienia mimo mieszkania pod jednym dachem. Zubożenie-ograniczone zaspokajanie potrzeb dzieci i młodzieży. akceptacji i chętnie przystępuje do grup. przedsiębiorczości. Te patologie rodziny skutkują nadużyciami. rygoryzm. Tej pierwszej i natychmiastowej pomocy w momencie krytycznym winni udzielać specjaliści. co prowadzi do przeżywana lęków. Udzielone ofierze wsparcie może zmniejszyć wpływ czynnika stresowego lub go zniwelować. Konflikty rodziców-prowadza do urazów i kompleksów u dzieci. nieodpowiedni dobór rówieśników. Rodzina boryka się z problemami których nie jest w stanie rozwiązać. którzy pochodzą z rodzin w których brak im poczucia bezpieczeństwa miłości i więzi emocjonalnych. gruźlicy. Oznaczać to może przyszłościowy brak zaradności. wtedy gdy nie ma rodziców i gdy rodzina funkcjonuje nieprawidłowo. Dziećmi ulicy stają się ci. sekty. utrudniają proces rozwoju. Brak zainteresowania ze strony nauczycieli. Jednak u nas czyni to policja i pogotowie ratunkowe. obojętność rodziców. dotkniętych patologią którą najczęstszy jest alkoholizm przynajmniej jednego z rodziców. . Zagrożenie w rodzinie – postępujący kryzys rodzinny stanowi zagrożenie moralne. To sytuacja w której dzieci zostają pozbawione opieki rodzicielskiej (częściowo lub całkowicie). dzieci doświadczające biedy i ubóstwa 23. Profilaktyka społeczna (strategie. ograniczone możliwości uczenia się na poziomie średnim i wyższym. Coraz więcej młodzieży żyje w rodzinach rozbitych. Dysfunkcyjność rodziny: obiektywne (choroba.Nadwrażliwość. braku pewności siebie. formy profilaktyki pedagogicznej i opiekuńczej. nawroty chorób np. zaniedbaniami rodziców wobec dzieci. nietolerancja zarówno ze strony uczniów jak i nauczycieli mogą doprowadzić do zachwiania równowagi psychicznej u dziecka. które dają mu to poczucia: gangi. a one przenoszą się na inne domeny życia dziecka. bezrobocie). Rozwód rodziców powoduje całkowite rozbicie rodziny. Wszystko to w przyszłości spowoduje brak perspektyw i trudności w znalezieniu pracy. Idea tego typu pomocy jest oparta na trzech zasadach: terapii słuchania.

polityką oświatową). 24. Poradnictwo wspomaga. na całej drodze indywidualnego rozwoju. dorosłość. • PROFILAKTYKA. Rodzaje poradni: . Najczęściej wyróżnia się trzy typy profilaktyki:  Pierwotna. głównie dzięki popularyzacji wiedzy o omawianym zjawisku. z którymi mogą dzielić radości lub momentu kryzysu. która wiąże się z przemocą w rodzinie  Wtórna. Towarzyszy człowiekowi w kolejnych etapach życia (dzieciństwo. ale samego wychowania. W razie potrzeby dziecko należy umieścić w szpitalu. ale być możliwością i szansą wytworzenia kompromisu w sytuacjach trudnych i konfliktowych z wychowawczego punktu widzenia. a więc uchronić dziecko przed jej doświadczeniem. Działania doradców to organizowanie sytuacji. profilaktyka.charakter działań naprawczych bądź profilaktycznych. Dziś niezbędne jest funkcjonowanie instytucji nastawionych na pomoc młodym ludziom. porady. żyjące od kryzysu do kryzysu.zmierzają do zminimalizowania i usunięcia doznanych urazów i krzywd. młodość. podtrzymuje. Najważniejszym celem poradnictwa jest optymalizacja stanu rzeczy. kolegi. tj. Osoby prowadzące terapię rodzin wypracowują coraz bardziej adekwatne metody rozpoznawania występowania przemocy i pierwszej interwencji w rodzinie. szczególnie Re. opieką. sieć ludzi.ma na celu wczesne wykrycie objawów maltretowania dziecka. że cele wychowania i poradnictwa są wspólne. wspiera rozwój. prognoza. przyjmując. dzięki którym osoba przeżywająca problemy (dziecko. rodzica itp. Poradnictwo w teorii i praktyce/ relacje między wychowaniem a poradnictwem.ma na celu uchronienie dziecka przed kolejnym wykorzystaniem. pomocą. sposobach rozpoznawania przemocy i wyrobieniu umiejętności przeciwstawiania się jej. W ośrodkach takich prowadzona jest terapia z ofiarami przemocy i członkami ich rodzin. W ramach rozwoju jednostki poradnictwo ma powiązania z podstawowymi działaniami społecznymi (wychowaniem. W trakcie leczenia pracuje się również nad tym. natomiast poradnictwu są dane w sposób wtórny i częściowo wynikają z dysfunkcji nie tylko rozwoju jednostki. ośrodku wychowawczym. Dobrym rozwiązaniem niesienia pomocy ofiarom przemocy są ośrodki interwencji kryzysowej.• DZIAŁANIA TERAPEUTYCZNO. gdyż w tej fazie leczenia głównie oni podejmują działania.LECZNICZE. wspólnych ustaleń może lepiej funkcjonować w swoich rolach – ucznia. CELE PORADNICTWA Poradnictwo może być rozpatrywane w dwóch aspektach: jako instytucjonalny system o określonej strukturze organizacyjnej oraz jako specyficzna czynność podejmowana przez doradców profesjonalnych i osoby pomagające jednostkom przeżywającym problemy.jej główną zaletą jest to. Przyjmuje się. dorosły) na podstawie informacji.w zależności od sytuacji. aby rodzice rozwinęli system wsparcia dla siebie. starość). podjąć terapię rodziny.wiąże się z promowaniem zdrowia. nauczaniem. Poradnictwo nie ma występować jako autorytet w sprawach wychowania. że pozwala zapobiec przemocy. poprawą samopoczucia społecznego oraz eliminowaniem patologii społecznej. jednak przez wychowanie są one postawione w sposób pierwotny. młody człowiek. Szczególnie trudne i absorbujące w terapii są rodziny wielo problemowe. które obok funkcji diagnostycznych pełnią funkcje terapeutyczne. Szczególne miejsce w tym związku zajmuje wychowanie. ich rodzicom i wychowawcom. Poradnictwo jest potrzebne ludziom we wszystkich obszarach ich aktywności. zanim ujawnią się poważne lub trwałe zmiany  Trzeciorzędna. pośrednimi celami jest usuwanie zaburzeń i trudności.

do jego zadań należy m.doradca (specjalista.wychowawcze) ZAKRES PORADNICTWA Istnieją 3 rodzaje poglądów dotyczących zakresu poradnictwa: • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki poszukując odpowiednich środków. Poradnictwo nastawione jest na: • Przygotowanie jednostki do aktywnego życia przez wykrywanie i korygowanie braków rozwojowych. Problem określa się jako rodzaj zadania. sądem itp. Doradca analizuje właściwości biopsychiczne wychowanka (osoby poszukującej pomocy) i szuka w jego środowisku sił. rozwijanie zdolności. stymulowanie rozwoju aspiracji i motywacji (orientacja i poradnictwo zawodowe) • Przygotowanie do spędzania czasu wolnego i aktywnego uczestnictwa w kulturze. wychowawcom i rodzicom. diagnoza warunków życia ucznia z trudnościami. którego podmiot nie może rozwiązać przy aktualnie posiadanym poziomie wiedzy. rozbudzanie nowych zainteresowań i dążeń (poradnictwo wychowawcze) • Przygotowanie do pracy zawodowej poprzez ukazywanie perspektyw. Problemy mogą być:  Związane z osobistą sytuacją jednostki  Związane z rodziną  Wynikające z przynależności do grup nieformalnych lub instytucji  Związane z pełnieniem ról i optymalnym wypełnianiem zadań stąd wynikających .in. Przyczyną uruchomienia ich stosunku jest problem. -poradnictwo opiekuńcze(analiza potrzeb dzieci i młodzieży zaspokajanych w rodzinie. pomoc w wyborze szkoły i zawodu. ale głównym zadaniem jest poprawa funkcjonowania systemów społecznych INTERAKCYJNY MODEL PORADNICTWA W interakcyjnym modelu poradnictwa możemy wyróżnić: • Dwa podmioty działania. który starają się wspólnie rozwiązać • Przedmiot (problem do rozwiązania). pomoc nauczycielom i wychowawcom. . realizacja obowiązku szkolnego. rozwijania własnej osobowości i twórczości kulturalnej poprzez wskazywanie możliwości samokształcenia i wszechstronnego doskonalenia się (poradnictwo kulturowo. współpraca z poradnią.psychologiczno-pedagogiczna: jej celem jest udzielanie pomocy dzieciom. okresowa ocena sytuacji wychowawczej szkoły. wychowanek). młodzieży. umiejętności i nastawienia.. Doradca nastawiony jest na pomoc w wyrównaniu braków i likwidowaniu trudności wynikających ze stanów biopsychicznych wychowanka i przyczyn tkwiących w środowisku rodzinnym i szkolnym • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki. szkole. badanie uzdolnień) -poradnictwo wychowawcze(rozwój osobowości i kształtowanie prawidłowych postaw. konsultant czy wychowawca) i radzący się (pacjent. na których mógłby oprzeć pracę • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki i optymalizacji pracy instytucji wychowawczych. wykorzystanie czasu wolnego). W jej pracy wyróżnia się: -poradnictwo dydaktyczne(badanie przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności w nauce. środowisku zamieszkania).pedagog szkolny. analiza funkcjonowania środowisk wychowawczych.

przygotowanie do samodzielnego życia. sformalizowane. wymagające opieki z powodu wieku lub choroby. Niestety zbyt często na psychikę mieszkańców oddziałuje podobnie jak oddział szpitalny. Placówka opiekuńczowychowawcza dla dzieci do 3 lat. DOM MAŁEGO DZIECKA prowadzony jest przez wydział zdrowia. mogą też stygamtyzować. Przed przyjęciem do DD kandydat najpierw jest obserwowany w pogotowiu opiekuńczym. praca zawodowa. że funkcjonują według określonych reguł. mniej spontanicznie i rzadko na zasadzie wzajemności. DOM DZIECKA to internatowy zakład wychowawczy dla dzieci i młodzieży w wieku 3-18 lat pozbawionych opieki rodziny. zniedołężniałych. obowiązki rodzinne. Do Domu Małego Dziecka może być przyjęta karmiąca matka wraz z dzieckiem. Osoby przebywające w domu pomocy społecznej korzystają ze świadczeń przysługujących z tytułu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Na pewno wskazany jest dla osób starszych. trudności w nauce • POMOC. gotowanie.zapobieganie wszelkim nieprawidłowościom rozwoju dzieci • DIAGNOZĘ. pełnienie funkcji opiekuńczych i wychowawczych. grupy przyjacielskie. 25. brak obowiązków typu: sprzątanie. Po ukończeniu 3 lat wychowankowie mogą przechodzić do domów dziecka podległych resortowi oświaty. Jest to stale dostępna właściwość relacji. w tym także instytucje związane z opieką zdrowotną. a także kobieta w 7 miesiącu ciąży. a niekiedy dostęp do nich jest utrudniony. samotnych i takich. którymi rodzina nie byłaby w stanie zapewnić wystarczającej opieki. umożliwienie wykonania obowiązku szkolnego i zdobycia zawodu. a także zdrowiu.badanie przyczyn zaburzeń w zachowaniu. Wsparcie to konsekwencja przynależności człowieka do sieci społecznej. Tym różnią się od naturalnych źródeł wsparcia. Opuszcza dom dziecka po ukończeniu 18 lat. itd. która obejmuje piekę osoby niesprawne.takie jak partner życiowy.takie jak grupy zawodowe. Dom pomocy społecznej jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej. Jedną z podstawowych instytucji wsparcia społecznego są DOMY POMOCY SPOŁECZNEJ. edukacyjne. stowarzyszenia i instytucje. służąca przystosowaniu. którym rodzice lub opiekunowie nie mogą zapewnić warunków normalnego rozwoju. Zadaniem Domów Dziecka jest zastąpienie wychowankom domu rodzinnego. Wiążące się z przynależnością do społeczeństwa globalnego. Dom pomocy społecznej zapewnia całodobową opiekę oraz zaspokaja niezbędne potrzeby bytowe. Relacje wsparcia funkcjonują tam spontanicznie.organizowanie zespołów nastawionych na korygowanie rozwoju i wspomaganie go. zabezpieczenie materialne. są na ogół łatwo dostępne i często objęte relacją zaufania interpersonalnego. małżeńskie itp. Takie źródła wsparcia najkorzystniej działają na rzecz zdrowia gdyż nie powodują stygmatyzacji. Lokalne podmioty wsparcia i pomocy ludziom pozbawionym możliwości radzenia sobie. społeczne i religijne. przeżywającego określone napięcia i konflikty Poradnictwo powinno uwzględniać: • PROFILAKTYKĘ. niepełnosprawnych. . rodzina. Zapewniają opiekę medyczną i socjalną. Rodzaje źródeł wsparcia naturalne.Jest to wszelka dostępna dla jednostki pomoc w sytuacjach trudnych. Wsparcie społeczne. nie są sformalizowane i są wzajemne.

lubimy cie. a czasem także w celu uniknięcia dolegliwości. Ich organizacja polega na wyodrębnieniu w większym domu 8. zakupy. psychiczne i ekonomiczne związane z finansami. Takie domy dobrze pełnią funkcje wychowawcze. wyładowaniem psychicznym przez presje wywierane przez innych. aspiracji oraz przystosować się do zmiany środowiska.15 osobowym „rodzin” zamieszkałych każda w osobnej części domu pod opieką przybranego „ojca” lub „matki”. korygowania braków rozwojowych • Przygotowanie do pracy zawodowej • Przygotowanie do spędzania wolnego czasu i aktywnego uczestniczenia w kulturze. narkomanią. wskazanie formy leczenia). Uzależnienie jest stanem psychicznym i czasem fizycznym będącym wynikiem interakcji między żywym organizmem. rozwijania własnej osobowości i twórczości kulturalnej . masz mocne cechy charakteru. która da choremu siłę do rzucania nałogu. W Polsce od 1958 roku zaczęto tworzyć takie domy. niepokój. Takie zjawisko chorobowe źle oddziałują na psychikę człowieka. którzy dają tej osobie energie na przetrwanie w tej trudnej sytuacji oraz wzbudzenie siły do walki.RODZINNY DOM DZIECKA to Dom Dziecka oparty na zasadzie wychowania rodzinnego. Jeżewskiego tzw. Wzorem takiego domu były zakładane przez K. Rodziny nie zawsze mogą się zająć nimi bądź tez nie dają rady się nimi opiekować bądź tez sa niechętne dlatego odpychają te osoby. a środowiskiem organicznym. Przemoc ze względu na definicję normy społecznej to wszystkie nieprzypadkowe akty naruszające osobistą wolność jednostki. Człowiek uzależniony od środków odrzucających sam nie potrafi uwolnić się od nich i potrzebuje ogrom pracy. Stan ten charakteryzuje się relacjami z zachowaniu wśród którym występuje zawsze przymus brania środa w celu doznania ich psychicznych efektów. przygnębienie. Sytuacja może doprowadzić do załamania i ucieczki w śmieć samobójcza. WSPARCIE OFIAR PRZEMOCY. nie poddawaj się). Sprawca również potrzebuje pomocy. instrumentalne(dostarczanie konkretnej pomocy. Osoby. załatwienie ubrania. Socjologowie wyróżniają trzy instrumenty przemocy: fizyczne (a w tym seksualne). bez wyjścia). medycznych. Duchowe(występują gdy jednostki i grupy pomimo prób i własnych wysiłków nadal pozostają w sytuacjach dla nich trudnych. Ofiara traci do siebie zaufanie przestaje się bronić. Gniazda Sieroce. informacyjne(udzielanie rad prawnych. Otrzymujemy pomoc emocjonalna(komunikaty takie jak jesteś przez nas kochany. Poradnictwo nastawione jest na: • Przygotowanie jednostki do aktywnego życia przez rozwijanie zainteresowań.: drogi kształcenia. dążeń. Osoby odczuwają Strach. W małym domu natomiast są prawdziwi. trzymaj się tak dalej). które pomogą i wesprą chorego w zmianie sposobu życia i uratowanie jego egzystencji. niepewność. cieszą się też dużym uznaniem społecznym. że jest wszystkiemu winna i że jest to jest przeznaczone.). ustalanie np. która przyczyniając się do fizycznej lub psychicznej szkody drugiego człowieka i które wykraczają poza społeczne normy kontaktów międzyludzkich. rozdrażnienie. gdyż agresja musi być czymś spowodowana i często łączy się to z alkoholizmem. WSPARCIE DLA OSOB NIEPELNOSPRAWNYCH: Mimo szybkiego rozwoju medycyny istnieje wiele osób niepełnosprawnych umysłowo i fizycznie. gdyż chory nie może realizować swoich potrzeba. służb medycznych i oczywiście instytucji. Każdy typ przemocy wyniszcza człowieka.wartościującej(jesteś dla nas znaczący. lecz grono ich własnych dzieci powiększa się o dzieci skierowane przez ośrodek zdrowia. pustkę. W takiej sytuacji chodzi o życie pacjenta niezwykle ważna jest szybka interwencja psychologa. Dlatego istnieje instytucje wsparcia. traci poczucie godności i powoli zaczyna myśleć. które dowiedziały się o niepełnosprawności potrzebują pomocy aby moc pogodzić się z choroba bądź ludzi. gdyż pomoc medyczna i rodziny może okazać się niewystarczająca. mieszkania. zdolności. poszukiwaniu pracy. INSTYTUCJE ODWYKOWE.

są to wówczas idee. gdy ich działania będą dużo skuteczniejsze niż działania zbiorowości mniejszych. Dzięki tej zasadzie Wspólnota rozwija także działalność władz lokalnych i samorządowych państw członkowskich i euroregionów. urządzeń i instytucji . gorzej zorganizowanych. a interwencja Wspólnot będzie zapewniała większą skuteczność i lepsze wyniki. tradycje. do przekształcania środowiska) >ukryte (utajone . ujawniające się w sytuacjach krytycznych .gdy zabraknie sił jawnych) . w określonych okolicznościach . instytucje bądź placówki. Zasada subsydiarności. które mają na celu zaspakajanie potrzeb jednostki jak i społeczeństwa. uzdolnione. Kategorie sił społecznych: : >jawne (mobilizujące do działania . marzenia. wrażliwością na ludzkie potrzeby. • są to zespoły. . Znaczenie w warunkach obecnych ZASADA SUBSYDIARNOŚCI. który nie należy do jej bezpośrednich kompetencji. w odpowiednich warunkach . Zasada subsydiarności gwarantuje więc zapobieganie nadmiernej interwencji Wspólnoty w sprawy danych krajów członkowskich. kultura. SIŁY SPOŁECZNE (H. posiadające aspiracje. że zbiorowości większe. Zasada ta na szczeblu międzynarodowym oznacza. wizje lepszego jutra. że UE będzie działała w zakresie . . bardziej zorganizowane powinny interweniować w danej sprawie jedynie wówczas.26. tylko w wypadku gdy konkretne działania i cele nie mogą być wystarczająco dobrze zrealizowane i osiągnięte przez państwa członkowskie osobno. Radlińska) . Siły społeczne są to aktualnie ujawniające się albo ukryte potencjalne wartości jednostek i grup społecznych . jeśli zostaną one zaktywizowane i staną się czynnikami przewodnimi w przebudowie i asymilowaniu wartości. plany. dające pedagogowi społecznemu oparcie w jego pracach . Aleksander Kamiński natomiast ujmuje siły twórcze w trojaki sposób: • są to jednostki ludzkie charakteryzujące się moralnością. • mogą one być również rozpatrywane w kategorii niematerialnej.subsydiarność to pojęcie oznaczające. wartości.