1.

Podstawowe pojecia pedagogiki spolecznej: WYCHOWANIE- świadomie organizowana działalność społeczna, oparta na stosunku wychowawczym miedzy wychowankiem a wychowawca, której celem jest wywołanie zamierzonych zmian osobowości wychowanka. SOCJALIZACJA- to ogol działań ze strony społeczeństwa, zwłaszcza rodziny, szkoły, środowiska społecznego, zmierzających do uczynienia z jednostki istoty społecznej, tj. umożliwienie jej zdobycia takich kwalifikacji, takich systemów wartości i osiągnięcia takiego rozwoju osobowości, aby mogła się stać pełnowartościowym członkiem społeczeństwa. Opieka – dawanie oparcia, wsparcia, zaspokajanie potrzeb (właściwości ludzkich, będących potrzebą), których jednostka nie umie, nie może lub nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić, żeby zachować równowagę biologiczną i psychiczną, przeżyć, zachować zdrowie, jakość życia, zapewnić prawidłowy rozwój (doprowadzić jednostkę do dojrzałości) i ciągłość gatunku. Osobowość – wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności). Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych jednostek. Osobowość jest także definiowana jako charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społecznoprzyrodnicze, a także sposób wchodzenia z nim winterakcje. Nie jest jedynym wyznacznikiem działania – to co i jak człowiek robi zależy tez od doraźnego stanu fizycznego i psychicznego, emocji, stopnia przygotowania do danego działania. Osobowość kształtowana jest przez całe życie, szczególnie w okresie dzieciństwa oraz młodości poprzez wpływ bodźców zewnętrznych w procesie socjalizacji, a także własnej aktywności jednostki. Istotną rolę odgrywają tu również wrodzone cechy biofizyczne. Rozwija się stopniowo. W rezultacie utworzenia się osobowości człowiek osiąga zdolność przetwarzania napływających informacji, dzięki czemu tworzy sobie obraz świata i siebie, integruje techniki i sposoby ustosunkowania się do przedmiotów, osób, sytuacji, przez co jego zachowanie nabiera cech stałości i powtarzalności. Kształtuje się przez doświadczenia, kontakty z osobami znaczącymi dla danej jednostki, role społeczne pełnione przez daną osobę, a także wydarzenia powtarzające się lub wyjątkowo silne. KULTURA- ogół wytworów działalności ludzkiej, materialnych i niematerialnych wartości, uznany sposób postępowania przekazywany z pokolenia na pokolenie. Kultura jest dorobkiem u cechą charakterystyczną gatunku ludzkiego. Wyróżnić można 3 kategorie kultury: rzeczy, znaki i zachowania. Wychowanie polega na ukulturowieniu jednostek, grup społecznych i społeczeństwa, przekazanie właściwych danej kulturze wzorów poznawczych, selekcyjnych, wartościujących. Czas wolny – czas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem. Pojęcie i problem czasu wolnego pojawił się wraz ze społeczeństwem przemysłowym i związaną z nim standaryzacją produkcji. W społeczeństwie tradycyjnym problem ten nie był istotny, gdyż nie rozgraniczano czasu wolnego od czasu pracy. W dużej mierze na pojawienie się tego problemu wpływ miało miejsce wykonywania pracy, różne od miejsca poza pracą, co z kolei wiązało się z przebywaniem w dwóch różnych społecznościach. Przeznaczany zazwyczaj na zajecia rekreacyjne:czynny i bierny wypoczynek, rozrywka, rozwijanie zainteresowan. SAMOKSZTAŁCENIE - (samouctwo), osiąganie wykształcenia poprzez działalność, której cele, treść, warunki i środki ustala sam podmiot. W procesie s. jego cele się dynamizują, osiągnąwszy wyższy stopień świadomości uczeń dokonuje często ich przewartościowania i doskonalenia. S. osiąga optymalny „poziom wtedy, gdy przekształca się w stałą potrzebę życiową człowieka oraz stanowi oparcie dla kształcenia ustawicznego. Proces s. rzadko występuje w postaci czystej, dość często natomiast bywa powiązany z pracą w szkole, z kształceniem korespondencyjnym czy wychowaniem równoległym. Pojęcie s. jest związane z

pojęciem samouctwa, niektórzy pedagogowie utożsamiają te pojęcia, inni wiążą pojęcie s. ze zdobywaniem wykształcenia ogólnego (A.B. Dobrowolski) lub z kształtowaniem własnej osobowości wg jakiegoś ideału (W. Okiński), pojęcie samouctwa zaś — ze zdobywaniem wykształcenia zawodowego bądź z samodzielnym zdobywaniem wiedzy. PRACA SOCJALNA- celowa i zorganizowana pomoc współczesnych społeczeństw swoim niewydolnym ekonomicznie, społecznie lub fizycznie członkom. Cele pracy socjalnej są realizowane w odniesieniu do indywidualnej i grupowej aktywności człowieka z wykorzystaniem 3 podstawowych metod: indywidualnych przypadków, grupowej, środowiskowej oraz takich technik jak: psychoterapia, poradnictwo, mediacja, rzecznictwo, i innych opartych na kontaktach interpersonalnych między pracownikiem a potrzebującym. WSPARCIE SPOŁECZNE- może przybierać postać indywidualną lub grupową. Istotą tej metody jest wzajemne wspieranie się i wzajemna troska o Główne formy wsparcia to: wsparcie emocjonalne, wartościujące, instrumentalne- dostarczanie konkretnej pomocy, informacyjne- udzielanie rad, porad prawnych i medycznych, duchowe- ma miejsce wtedy, gdy jednostka lub grupa mimo udzielanej pomocy nadal znajduje się w trudnej sytuacji. Wsparcie społeczne to gł. pomoc dostępna jednostce lub grupie w sytuacjach trudnych, bez wyjścia.siebie nawzajem, wspólnotę w której żyjemy. 2. Miejsce pedagogiki społecznej w podziale poziomym pedagogiki społecznej Pedagogika pozioma: systemy oświatowe, dydaktyka, teoria wychowania. Pedagogika pozioma: pedagogika pracy, kulturalno oświatowa, resocjalizacyjna itd.
3. Przedmiot i zadania pedagogiki społ.

Pedagogika spoleczna- jest nauką praktyczną, rozwijającą się na skrzyżowaniu nauk społecznych i biologicznych o człowieku, łącznie z etyką i kulturoznawstwem dzięki własnemu punktowi widzenia. Wyraźny jest tu wpływ środowiska na jednostkę. Jednostka dokonuje modyfikacji tego środowiska. Pedagogika społeczna interesuje się warunkami życia wszystkich ludzi. Jej cechy charakterystyczne to; pomoc i opieka. Na podstawie analizy orzeka jak dane warunki można zmienić. Przedmiot pedagogiki społecznej: -zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska, -zainteresowanie wpływem warunków bytu i kręgu kultury na człowieka w różnych fazach jego życia. Jest to także zapewnienie racji bytu wartościom, ich przejęcie i krzewienie, oraz przetwarzanie środowisk siłami człowieka w imię ideału, -zajmuje się także ludźmi upośledzonymi przez warunki życia; są oni w różnym wieku i wymagają pomocy(jest to działalność opiekuńcza) -zajmuje się badaniami i analizą -interesuje się działalnością konkretnych instytucji zajmujących się rozwiązywaniem problemów, pomocą i opieką, Tym samym dostarcza wiedzy naukowej, która charakteryzuje środowiskowe uwarunkowania i wychowanie jednostek i grup społecznych. Zadania pedagogiki społecznej: Prekursorka a zarazem twórca tej dziedziny nauki w Polsce Helena Radlińska ujmuje zakres jej działań w

opieki i pomocy.oświatowej wolnej wszechnicy w Warszawie • (1945. wiek społeczny dziecka. która nadała pedagogice społecznej dużą rangę naukową. Okresy rozwoju pedagogiki społecznej w Polsce: • (1908. c)Historia pracy społecznej i oświatowej: poszukuje i analizuje czynniki ewolucji urządzeń i instytucji społecznych. siły społeczne.Uprawianie ped. utworzenie przy Uniwersytecie Warszawskim Katedry Pedagogiki Społecznej pod kierownictwem Ryszarda Wroczyńskiego • Lata 80.Ilościowy wzrost badań empirycznych skłaniających się w metodologii ku socjologii wychowania.trzech dziedzinach: a)Teoria pracy społecznej: rozpoznawanie warunków. ich powiązania.. po raz pierwszy użyto terminu pedagogika społeczna. dramaty tożsamości obnaża progi i ograniczenia rozwoju myśli i praktyki pedagogicznej Lata 90. przywrócenie działalności zamkniętej wcześniej Katedrze Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego. w których zachodzi potrzeba ratownictwa. W okresie tym tworzy również Mary Richmond w USA i A. społ. formy skutków oraz oddziaływań wychowawczych. b)Teoria oświaty dorosłych: obejmuje zagadnienia kształcenia i dokształcania dorosłych.Natorp.Irena Lepalczyk.Bergman. Diesterweg. wzorzec.1939) (1939. Stanisław Szacki w Rosji (poznanie pragmatyczne). organizacji wczasów. • V okres. Poszukiwanie sposobów na odnajdywanie sił ludzkich oraz organizowanie sa do przezwyciężenia niekorzystnych uwarunkowań środowiskowych na rzecz warunków korzystnych dla rozwoju jednostki i grup społecznych. Wg Edmunda Trempały: • Analiza ( opis i ocena) konkretnych środowisk wychowawczych • Projektowanie zmian (w ujęciu modelowym i wzorcowym) w badanym środowisku wychowawczym • Podjecie działań praktycznych służących poprawie analizowanej rzeczywistości 4. P. Nawiązuje do współczesnej andragogiki. Geneza i rozwój pedagogiki społecznej Okresy rozwoju pedagogiki społecznej: • I okres-Okres w którym podejmowano praktyczną działalność wychowawcza bez refleksji naukowej Przedstawiciele to J. Silny rozwój tej dyscypliny. • II okres. zadania oraz charakter pedagogiki i ustaliła zasadnicze pojęcia takie jak: średnią norma. okres transformacji społeczno.Pestalozzi.H. okres tworzenia podstaw teoretycznych pedagogiki społecznej w Polsce. (soziale pedagogik) • III okres-Umacnianie się pedagogiki społecznej na podstawie badań empirycznych wraz z refleksja metodologiczna. • IV okres. Nakreśliła ona główny przedmiot.Próby syntetyzowania badań empirycznych w tym nakreślenia nowych obszarów badawczych oraz swoistej metodologii.Owen. wspomaganie kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnorodnych zadań. Przedstawiciele tego okresu to P. W Polsce szczególna rola Heleny Radlińskiej.Solomon w Niemczech.. F. Główny ośrodek myśli pedagogicznej to studium pracy społeczno.ustrojowych . R. trwałości i zmienności dążeń. W sposób spekulatywny bez powiązania z badaniami empirycznymi. miernik.1945)..1980). Pierwsze opracowania podręcznikowe.

pomocy. wspomagania kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnych zadań: historie pracy społecznej i oświatowej poszukującą czynników ewolucji i urządzeń społecznych. poszukiwanie sposobów udzielania tej pomocy. Rozwój pedagogiki społecznej jako dyscypliny naukowej na przełomie XIX i XX wieku wiąże się z H. Radlińską. relacja między społeczeństwem. trwałości. Zadania wg H. socjologią podejmowała problemy ogólnospołeczne. Pedagogika społeczna w ujęciu Heleny Radlińskiej Pedagogika społeczna jest nauką praktyczną rozwijająca się na skrzyżowaniu nauk o człowieku. dokształcania dorosłych. zabezpieczenia oraz poszukiwania sposobów odnajdywania sił ludzkich i organizowania ich do przezwyciężania . Radlińskiej: • Teoria pracy społecznej. które prezentowałyby ład społeczny). wspomaganie kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnorodnych zadań . stwarzającego warunki rozwoju osobowego każdemu człowiekowi.rozpoznawanie warunków. udzielanie pomocy • Teoria oświaty dorosłych. Zadania dla okresu IV W latach 90tych próbowano ujmować pedagogikę społeczną bądź jako dyscyplinę wyłącznie profilaktyczne-kompensacyjna bądź teorię i praktykę środowiska wychowawczego. skutków celowych i samorzutnych oddziaływań wychowawczych. opieki lub pomocy. wpływem warunków bytu i kręgu kultury na człowieka w różnych fazach jego życia. W ten sposób w pedagogice społecznej znajdą się zadania opisowe (empiryczne). organizowania wypoczynku.Zadania dla I i II okresu rozwoju: ■ Helena Radlińska zadania ujmuje w 3 dziedziny: teorie pracy społecznej zajmującą się rozpatrywaniem warunków gdzie zachodzi potrzeba ratownictwa opieki. proponuje realizowanie badań normatywnych i wprowadzenie pojęcie społeczeństwa globalnego. wpływem ludzi na zapewnienie bytu wartościom poprzez ich przyjęcie i krzewienie oraz przetwarzanie środowisk siłami człowieka w imię ideału. zjawisk społecznych. ich powiązań. zadania socjotechniczne (zasady kształtowania rzeczy. podjęcie działań praktycznych służących poprawie analizowanej rzeczywistości wychowawczej. do zmiany niekorzystnych uwarunkowań środowiskowych na korzystne dla rozwoju jednostek i grupy: teorię oświaty dorosłych obejmująca zagadnienia kształcenia i dokształcania dorosłych. Zadania dla III okresu Tadeusz Pilch zarzuca pedagogice tego okresu dominacje metod i technik nad celami przebudowy społecznej.obejmuje zagadnienia kształcenia. rozwój społeczny a oświata. projektowanie zmian w badanym środowisku wzorcowym. w związku z filozofią. kultura narodowa. za promocja człowieka jako świadomego i autonomicznego podmiotu działań 5. organizacji wczasów. Postulowano za rozbudzeniem sił społecznych. i zmienności dążeń i form. Badania maja charakter deskryptywny i unikają formułowania celów zasadniczych. Szkoła Radlińskiej nawiązuje do postępowania myśli polskiego oświecenia. takich . zadania normatywne (stawianie celów i wartości). Edmund Trępała wyszczególnił 3grupy zadań podejmowanych przez pedagogikę społeczna: analiza konkretnych środowisk wychowawczych. Można go najkrócej określić jako zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska. w których zachodzi potrzeba ratownictwa. biologicznych i społecznych z etyką i kulturoznawstwem (teorią i historią kultury) dzięki własnemu punktowi widzenia. pedagogiką.prawo narodu do niezależności.

Kamiński wyróżnia trzy typy działań wychowawczych: • Kontakt oparty jest na indywidualnym stosunku wychowawca. ich powiązania. R. KAMIŃSKI W swej twórczości naukowej i działalności społeczno. Jest trzeci typ wychowania. społ. społ. Ważnym aspektem jest również działalność pozalekcyjna. formy i skutków wychowawczych. 6.poszukiwanie i analizowanie czynników ewolucji urządzeń i instytucji społecznych. czyli planowego wyzwalania nim bodźców i wpływów zgodnie z kierunkiem pracy wych. Wroczyński Pedagog i historyk oświaty i myśli pedagogicznej. zakładach pracy i społecznościach sąsiedzkich. dziecięcych grupach podwórkowych. Proces wychowania powinien przebiegać w: poradniach świadomego macierzyństwa. skierowaną na aktualne potrzeby społeczne i jednostkowe nie tylko określonego wieku człowieka. traktując je jako zespół bodźców działających na wychowanka i warunkujących jego rozwój oraz efekty i wyniki planowanej działalności oświatowo.• Historia pracy społecznej i oświatowej.wychowanek • Wychowanie zespołowe w grupie zostało odpowiednio zaktywizowane wychowawczo • Wychowanie przebiega w toku ulepszania środowiska siłami tegoż środowiska. ale nie jedyne ogniwo łańcuchu warunków zapewniających prawidłowy oraz możliwie wszechstronny rozwój młodego pokolenia. Wg niego preferowany przez ped.wychowawczej. Proces wychowaniadokonuje się w różnorodnych sytuacjach życiowych i obejmuje wszystkie etapy życia człowieka. Kamiński wiąże nierozłącznie z ped. szkołę. Uważał on. W swoich tezach uznaje on konieczność interwencji w pozaszkolnym środowisku życia dziecka. którym towarzyszy pośrednio lub bezpośrednio wychowanie. należą planową pracę wychowawczą najściślej sprzęgać z całokształtem wpływów działających na wychowanka”. Kręgi wychowania intencjonalnego powinny być rozszerzane poza tradycyjne środowisko wychowawcze (poza rodzinę. koncentruje swoje zainteresowania wokół problematyki roli środowiska w procesie celowej działalności wychowawczej oraz organizowania środowiska wychowawczego. które stają przed szkołą jako podstawową instytucją wychowawczą. Pedagogika społeczna powinna koncentrować się na problematyce środowiska wychowawczego. Wroczyński). Wychowanie musi być inspirowaniem i rozbudzaniem sił twórczych w życiu środowiska. A. nowe zadania. Radlińską. że upowszechnienie oświaty pierwsze i podstawowe.wychowawczy szkoły oraz osiąganiu celów i realizowaniu zadań. Kładzie nacisk na stymulowanie wyzwalania się w tym środowisku bodźców rozwojowych wspomagających proces dydaktyczno. Przedstawiciele pedagogiki społecznej i ich poglądy (Kamiński.wychowawczej Kamiński kontynuował kierunek pedagogiki społecznej reprezentowany wcześniej przez H. Z procesem wychowania wiąże się pojęcie wychowawca. który stawia przez pedagogiką społ. „Aby zapewnić skuteczność działania wychowawczego tzn. redakcjach. Możliwość istnienia i rozwoju tej nauki widzi A. Pedagogika społeczna traktuje przeobrażenia środowiska. trwałości i zmienności dążeń. Przedmiotem działalności wychowawczej jest osobowość człowieka poddana wielorakim wpływom pozostającym często poza kręgiem oddziaływania wychowawcy. placówki opieki na dzieckiem). zarówno w dziedzinie rozszerzania sfery poznania jak i pogłębiania zainteresowań dzieci i młodzieży oraz pozaszkolna polegająca na organizowaniu i kontroli wychowawczej danego środowiska. osiągnięcie zamierzonych rezultatów. wytwarzanie odpowiednich bodźców rozwojowych jako integralny element planowego działania wychowawczego. który będzie dotyczył wszystkich zawodów. Kamiński w ścisłym współdziałaniu z innymi naukami społecznymi i biologicznymi praz z potrzebami rozwoju społecznego. . Pedagogika społ. szpitalach. Pedagogika społeczna w ujęciu Kamińskiego jest przede wszystkim nauką praktyczną i użyteczną. swoiście rozumiany proces wychowania. schroniskach turystycznych. ale całego jego życia i wszelkich dziedzin jego działalności. muzeach.

kulturowej. pedagogika społeczna zainteresowana jest empirycznym obrazem środowiska społecznego. natomiast inne instytucje maja jej w tym pomóc. Skł. Są to dobra materialne – cywilizacja oraz dobra duchowe – nauka. Wg R. Miejsca środowiska kulturowego to m. poziom zintegrowania (identyfikacji kulturowej) poziom gospodarczy.stanowi układ ludzi oraz stosunki społeczne otaczające jednostkę. prawo). wartości. flora i fauna • środowisko społeczne .in. grzecznościowe. nawyki np. Środowisko kulturowe to ogół dóbr z jakimi mamy do czynienia przekazywanych nam z przez poprzednie pokolenie. moralność. Radlińskiej otoczeniem jest to wszystko. W rodzinie jednostkę otaczają składniki . Poprzez te właściwości ukazujemy wpływ na wychowanie i rozwój. Wroczyńskiego środowisko to ogół skł. 9. Obejmuje wytwory działalności człowieka lub sposoby ich przeżywania.) to czynniki wyznaczające i współwyznaczające procesy rozwoju. Pojecie środowiska. Jednocześnie obok wymienionych zmiennych niezależnych mają wpływ również zmienne zależne do których zaliczamy: nawyki higieniczno-sanitarne. zasady. muzeum.społ. a więc jego funkcjonowaniem i wychowawczym oddziaływaniem. podstawowe typy środowisk ze względu na kryterium bodźców Pojęcie środowiska (w ped. środowiska są: elementy struktury przyrodniczej. 8. społecznej. kino. Najważniejszą rolę Pieter przypisuje rodzinie uważa że jest ona najważniejszą instytucją która odpowiada za wychowanie dziecka. Są to zmienne niezależne.terytorialnego. wiek. a środowiskiem to co jest stałe. filharmonia. filozofia. wykształcenie. płeć. normy. zabobony. Czynniki empiryczne ukazujące wpływ na jednostkę to: miejsce zamieszkania. klimat. emitujacych bodźce i wywołujących przeżycia psychiczne.7. co jest zmienne. oraz sposobu docierania bodźców): Klasyfikacji środowiska dokonał Józef Pieter który dokonał podziału ze względu na docierane do odbiorcy bodźce wpływów. zróżnicowaniu ekonomicznym i o poziomie kulturalnym) • relacje poszczególnych grup wieku (wskazują na biologiczny dynamizm ludności) • struktura i poziom wykształcenia • Środowisko kulturowe – to oddziałujące na osobnika elementy dorobku historycznej działalności człowieka. Znanieckiego) to ogół osób z którymi jednostka spotyka się na przestrzeni swojego życia. a gdy emitują bodźce możemy wyróżnić typowe środowiska: • Środowisko naturalne – to ziemia wraz z jej zasobami i ukształtowaniem powierzchni. Środowisko społeczne i kulturowe nie występują rozłącznie dlatego zawsze mówimy o środowisku społeczno-kulturowym. Inne klasyfikacje środowiska (wg kryterium administracyjno . Dobra kultury dzielimy na : materialne (przedmioty materialne) i duchowe (poglądy. religia. Wg H. wyróżnia się następujące elementy środowiska społecznego: → rozmieszczenie ludności oraz gęstość zaludnienia (od tych elementów uzależniona jest częstotliwość i różnorodność kontaktów społecznych) → struktura zawodowa ludności (świadcząca o stopie życia. Czynniki empiryczne środowiska społeczno-kulturalnego: Środowisko społeczne (wg F. wykonywany zawód.

Mimo przemian. W mieście występuje duża różnorodność zawodowa. Wieś jest żywym eksponatem środowiska lokalnego. Myślenie irracjonalne dominuje nad świeckim. Podstawą działania i doświadczenia życiowego jest wielka rodzina obejmująca kilka generacji z wiedzą należną do starszych. w tej samej lub sąsiedniej kamiennicy. Jest to środowisko charakteryzujące się dużą gęstością zaludnienia. Zachowanie cechuje tradycyjność. Występuje podział pracy i usług.kulturowe które wpływają bezpośrednio na jednostkę. Rodzina pełni wiele funkcji: materialno-ekonom. współżyjąca stale ze sobą w przestrzennym skupieniu. Zanika instytucja „głowy rodziny” a dominuje model partnerstwa. Drugim kręgiem otaczającym jednostkę jest środowisko grupy rówieśniczej. szkoły. Występują niezbyt liczne rodziny dwupokoleniowe.pieter • okoliczne –obejmuja wieksza przestrzen okolice gmina. nierygorystyczna kontrola społeczna. zwartością i zróżnicowaniem zabudowy. poczucie jedności i względnej izolacji. Styl wychowania dzieci jest bardziej liberalny niż na wsi. To gr. ojca i dzieci. Rodzina może być mała i duża.. Mieszkańcy miasta mają dużą dostępność do różnych instytucji kulturalnych tj. na której opiera się całe społeczeństwo. praca rodziców jest źródłem dochodów rodziny. przemysł zamiast administracji. Rodz. powiatowe lub np. miasto z jarmarkami. złożona z osób połączonych ze sobą więzami małż. 3kregi środowiska j. społeczna. szkołę. powinowactwa lub adopcji. rówieśniczą. emocjonalno-ekspresyjną. a duża to grupa złożona przynajmniej z 3 pokoleń. Cechy odrębności wsi – mała zbiorowość i ograniczenie przestrzenne. prokreacyjną. Trzecia kategoria z przewagą struktury handlowej np.które wiaze się bezpośrednio z rodzina i jej zyciem >typologia oparta na rozróżnieniu cech terytorialnych srod: >kryteria ilościowe liczba mieszkańców >jakościowe cechy wsi i miast miasta i wsie duze i male >gospodarka indywidualna lub spoldzielcza na wsi lub wmiescie struktura przemyslowa handlowa lub administracyjna Ze względu na kryterium podziału adm. kino. zakład pracy. fundamentalne) środowiska wychowawcze i ich charakterystyka: Do typowych środowisk wychowawczych zaliczamy: rodzinę. pokrewieństwa. rekreacyjno-towarzyską. zakładu pracy czyli środowisko lokalne – docierają do jednostki z niego bodźce pośrednie. seksualną. Mała składa się z matki. często negatywnych. rodzicielstwa. Miasto skupia w sobie większą część mieszkańców. gr.dzielnica • miejscowe lokalne-dziecko zyje wniej wychowuje się • domowe-caloksztalt tych osobistych warunkow środowiska dziecka . w którym można wyróżnić 2 grupy . opiekun-zabezpieczająca. targowiskami. Podstawowe (typowe u Kamińskiego. Stanowi najważniejsze miejsce przygotowania do życia w społeczeństwie.. Miasto i wieś to najbardziej typowe środowiska wychowawcze w Polsce. często nawet pod wspólnym dachem. legalizacyjno-kontrolną. spontaniczność. występuje różnorodność wzorów wychowawczych. 10. racjonalnym. wieś zachowała ogromny potencjał pozytywnych bodźców wychowawczych. struktury wojewódzkie. teatr. występuje duża anonimowość życia i działania. dominacja przyrody i przyrodniczy rytm życia. odizolowana i jednostronna o silnym zmyśle grupowej solidarności. Wieś społeczność wiejska jest mała. W dużej aglomeracji miejskiej stosunki sąsiedzkie związane są między rodzinami zamieszkałymi w bliskiej przestrzeni. środowisko lokalne. tolerancja wobec różnic. Wg Kamińskiego rodzina to środowisko życia dziecka. Istnieje również rozróżnienie jakościowe np.-ter. dominacja rolniczego charakteru pracy i instytucji. Rodzina – to najważniejsza podstawowa gr. można sklasyfikować środowisko miejskie i wiejskie. kultura ludowa i folklor jako ważne składniki świadomości.

a matka zajmowała się dziećmi i domem. zaspokojenie potrzeb biologicznych. rozwijanie zainteresowań i zamiłowań uczniów. kiedy dawniej była to wielopokoleniowa. przygód oraz nowych doświadczeń. Będąc dla jednostki układem odniesienia. zdolność i chęć wspólnego porozumiewania się oraz symbole kulturowe. pełni wobec niej funkcje socjalizacyjne. rów. pomoc uczniom w wyborze określonego systemu wartości. Osiągnięciu celów służy odpowiednio wykształcona kadra pedagogiczna. co doprowadza do dysfunkcyjności rodziny. Gr. Jeżeli gr. o specjalnych talentach. znajduje możliwość ekspresji własnej osobowości. sposobów postępowania.. Mogą one tworzyć warunki sprzyjające rozwojowi i edukacji. Grupy nieformalne są . wywołując destrukcyjne zmiany w różnych sferach osobowości i życia dziecka. zajmująca się kształceniem i wychowaniem dzieci. rówieśnicza jest obok rodziny jedną z instytucji wychowania naturalnego o stosunkowo silnym wpływie na jednostkę. realizacji potrzeby przynależności oraz zaspokaja potrzebę akceptacji przez innych. interakcje jako umiejętność wzajemnego komunikowania swoich przeżyć i myśl. W ten sposób gr. Dawniej ojciec zarabiał na rodzinę. a musi stać się szkołą pobudzającą wysiłki intelektualne i moralne dzieci. Grupy tego typu dają swoim uczestnikom coś bardzo ważnego – poczucie pewnej autonomii. dostarcza wrażeń. Do nich można zaliczyć: bezrobocie. w najróżnorodniejszych zespołach i kołach zainteresowań intelektualnych. pozycji społecznych. Szkoła powinna pomagać uczniom zdolnym o wybitnej inteligencji. Ważną cechą jest praca obojga rodziców. Grupa rówieśnicza – gr. stosownie do przyjętych w danym społeczeństwie celów i zadań oraz koncepcji oświatowo-wychowawczych oraz programów. Do zadań szkoły w zakresie opieki wychowawczej zaliczamy: tworzenie w szkole i środowisku optymalnych warunków rozwoju ucznia. model 1+2 lub 2+2. Rodzina bardzo często boryka się z problemami których sama nie jest w stanie rozwiązać. Patologie jakie występują w rodzinie: alkoholizm. technicznych. Szkoła – to instytucja oświatowo-wychowujaca. a charakterystyczna cecha współ. Uczestnicy w gr. W gr. Grupy te mogą mieć charakter formalny lub nieformalny. psychicznych i społecznych. dzieci-rodzice. często matka lub ojciec sami wychowują dziecko. funkcji. Ponadto organizuje swoim członkom czas wolny. rówieśnicza. Współczesna rodzina różni się od tej dawnej: współczesne rodz. co pozwoli zaspokoić różnorodne zainteresowania młodzieży. często uzupełniając lub nawet zastępując w tym rodzinę. W grupach tych kontakty przebiegają zgadnie z ramowym wzorem postępowania i mają określoną wartość.działających na człowieka bodźców: samorzutne i zorganizowane. bądź pod wpływem motywacji racjonalnej. mogą być zorganizowane. młodzieży i dorosłych. o umysłowości odkrywczej. Mogą więc powstawać spontanicznie. ról. to poszczególni jej członkowie również będą skłonni takie wzory przyjąć. rodziny jest mała liczebność dzieci. przemoc. przez zapoznanie się z werbalnie sformułowanymi normami. wychowania do czasu wolnego. baza lokalowa i wyposażenie w pomoce dydaktyczne oraz zabezpieczenie budżetowe ze skarbu państwa. formalne to takie w których zasady organizacji wiadome są członkom z góry. jest mała. dewiacje. cechują się zbliżonym wiekiem. zagrażać i utrudniać przebieg oraz rezultaty tego procesu. Środowisko wychowawcze rodziny tworzą takie elementy jak: kultura stosunków międzyludzkich w rodzinie. przelotne lub trwałe. tzn. artystycznych. choroba w rodzinie. molestowanie. W rodzinie może występować przemoc wzajemnie okazywana: rodzicedzieci. stanowisk. rówieśniczych uczą się samodzielności i sprawdzają samych siebie. przestępczość. obok rodziny i szkoły stanowi ważne ogniwo w systemie oddziaływań wychowawczych na młodego człowieka. pozytywnie przyjmuje jakieś wzory zachowania. niepełnosprawność. Współczesną łączą zazwyczaj 2 generacje rodzice – dzieci. praw i obowiązków członków. Szkoła nowoczesna nie może być szkołą nudy dla dzieci zdolnych. W każdej rodzinie mogą wystąpić różne zagrożenia. sportowych. Osoby należące do gr. nadzór oświatowy. rówieśniczej jedn. czy zasadami dotyczącymi działalności grupy. Szkoła powinna dążyć do rozbudzania aktywności pozalekcyjnej w związkach i stowarzyszeniach młodzieży szkolnej.

jest to wychowanie gdzie dominują spontaniczne związki. te są efektem dążenia dzieci i młodzieży da stworzenia własnej społeczności. nawyki. Definicja ta ukazuje pewien obraz specyficznej zbiorowości ludzkiej. posiadająca określoną strukturę organizacyjną i urządzenia. wychowanie jest intencjonalne – jest celowym wychowaniem właścicieli (pracodawców). zasada odrębności tworzyła poczucie przynależności do określonego świata wartości i emocji. (punkt widzenia charakterystyczny dla psychologii) . a powszechna identyfikacja. właściwości i wewnętrznych mechanizmów regulujących tworzy szczególny typ środowiska wychowawczego. relacje między pracownikami. wytrwałość. gospodarność. 11. gangi. zakładu pracy coraz większe znaczenie nabiera kształtowanie kultury pracy. instytucje usługowe i kulturowe. która przez zespół cech. poglądów i postaw pracowniczych. które kierują siły wychowawcze środowiska zaliczamy: tożsamość etniczną. posiadających i ceniących wspólną tradycję. Nie występują tu instytucje wychowawcze. relacji międzyludzkich oraz identyfikacje z zawodem. doświadczenie zawodowe. pełnią określone role zawodowe. Środowisko lokalne – to gromada ludzi zamieszkujących ograniczone i względnie izolowane terytorium. Ogólny cel wychowania w zakładzie pracy jakim jest wszechstronny rozwój osobowości pracowników można rozpatrzyć pod kątem podstawowych typowych oddziaływań wychowawczych: wychowanie naturalne – które opiera się na uczestniczeniu w pracy i życiu społecznym gr. Zasada kontroli była mechanizmem regulowania zachowań i represji wobec jednostki łamiącej prawo. bandy). Gr. Do owych właściwości. pomysłowość. Stanowiska w kwestii roli i znaczenia środowiska w kształtowaniu rozwoju osobowości Wg A. środowiskowe systemy wartości i autorytety. izolacji. która służyłaby zaspokajaniu ich potrzeb poza nadzorem dorosłych lub przy akceptacji z ich strony. Członkowie danego zakładu pracy dążą do określonego celu. jedność ekonomiczną i zawodową. która obejmuje: wiedzę umiejętności. Z opisu tego wynika. 3 młodzieżowe paczki. staranność. że w zbiorowości lokalnej wynikły treści procesu socjalizacji. poczynając od wieku przedszkolnego przez wiek szkoły podstawowej i średniej. Kamińskiego środowisko jest obiektem zapatrywania z dwóch stanowisk: a) subiektywne – zwolennicy tego stanowiska wychodzą z założenia że nie ma dwóch takich samych jednostek ludzkich posiadających identyczne środowisko np: dwaj bracia bliźniacy nie mogą mieć przez całe życie tych samych kolegów czy czytać te same książki. formalnych i nieformalnych.zjawiskiem występującym we wszystkich podstawowych fazach uspołeczniania dzieci i młodzieży. czyli wzajemna znajomość członków zbiorowości z zasady kontroli czyniła instrument skuteczny. religijna. kulturową. słowność. Praca szczególnie zbiorowa lub zespołowa stwarza warunki. życzliwość. Wspólnymi cechami wychowania naturalnego i intencjonalnego jest kształtowanie i rozwijanie równoległe z wiedzą i umiejętnościami zawodowymi takich cech jak sumienność. wartości. aż do młodzieży studiującej. wychowawcy i plan działań wychowawczych. kontroli grupy nad jednostkami i powszechnej identyfikacji członków. samodzielność. w których sam proces pracy i środowisko pracy wpływają na ukształtowanie się celu. 2 grupy dewiacyjne (np. zasadę odrębności. odrębności i gotowości do wspólnotowego działania żyjących w poczuciu przynależności i wewnętrznego bezpieczeństwa. symbole. Wśród wielu funkcji wych. Wśród funkcji wychowawczych ściśle związanych z celem i zadaniami produkcyjnymi lub usługowymi wyróżnia się funkcje wynikające z uczestnictwa w procesie pracy. Zakład pracy – to celowo zorganizowana jednostka gospodarcza prowadząca działalność o charakterze zarobkowym. Wszystkie te grupy powstają w wyniku niezaspokojenia w warunkach życia pewnych potrzeb czy zainteresowań. dyrekcji i organizacji społecznych. Można wyróżnić trzy kategorie nieformalnych grup rówieśniczych: dziecięce grupy zabawy. świadomych jedności.

Odmianą determinizmu środowiskowo-przyrod. zachowania gatunku. czy estetyczne) i na ich podstawie kształtująca wszelkie niepożądane oddziaływania środowiska. 2) Drugie niebezpieczeństwo dot. tak więc podstawowym celem wychowania miało by być stwarzanie jak najbardziej korzystnych warunków dla naturalnego rozwoju wychowanka.b) obiektywistyczne (wg prof. iż wpływ środowiska ma decydujące znaczenie dla rozwoju i kształtowania się różnorodnego świata organicznego → John Locke z kolei był zdania. niedostrzegania progu możliwości środowiskowych metod przezwyciężania wykolejeń jednostek i grup młodzieżowych.B. którym to miały być podporządkowane zamierzona działalność wychowawcza oraz wpływy środowiskowe → Alfred Adler uważał. – przedst. zakłady poprawcze grupujące młodzież bez należytej selekcji. 3) Trzecie niebezpieczeństwo polega na tworzeniu środowisk pozornie korzystnych ale których oddziaływanie może być sprzeczne z dążeniem ich twórców (np.jest to stan niedoboru i braku czegoś. moralno-społ. interesuje przede wszystkim wzajemne oddziaływania wpływów środowiska i przekształcających środowisko sił jednostek. Rybickiego) stanowisko charakterystyczne dla pedagogiki. jego indywidualnym doświadczeniem oraz miejscem społecznym jest niezbędne do utrzymania się przy życiu i umożliwienia rozwoju. lub dorosłych. iż w naturze człowieka kryją się doświadczenia historycznego rozwoju całej ludzkości. utrzymania określonej roli społecznej itp. kształtowane są przez środowisko przyrodnicze. Jednostka funkcjonując w środowisku jest poddana oddziaływaniu tych samych bodźców pośrednio jak i bezpośr.. ma zewnętrzne doświadczenie → Stanley Hall twierdził. uważała że p.s. alkoholizm. Wpływ środowiska na rozwój człowieka Istnieją następujące koncepcje na ten temat: → J. Problem potrzeb i ich zaspokajania w różnych fazach życia i sytuacjach zawodowych. jest determinizm psych. co w związku ze strukturą organizmu człowieka. Freud – wg niego superego stanowi wytwór środowiska kontrolujący jaźń – ego. iż podstawowym źródłem przeżyć psychicznych człowieka oraz rozwoju jego psychiki jest właśnie środowisko społeczne. iż decydujący wpływ na proces kształtowania się umysłu psychiki człowieka. Z. narkomania. 13. Radlińska. Wychowawca powinien być osobą kompetentną z odpowiednimi kwalifikacjami pedagogicznymi. wakacyjne obozy młodzieży pozbawionych odpowiedniego kierownictwa wychowawczego. Niebezpieczeństwa wynikające z niewłaściwego interpretowania wpływów środowiska: Niebezpieczeństwa grożące przy niewłaściwym interpretowaniu wzajemnych oddziaływań środowiska i jednostki to: 1) dotyczy przesadnego zaufania do „naturalnej” siły wychowawczej niektórych kręgów środowiskowych np: zakładów pracy produkcyjnej. w życiu jednostki: 1) determinizm wedle której istoty ludzkie w całej swej osobowości. chuligaństwo. Można rozróżnić 3 punkty widzenia na role środo. 3) dialektyczny – współtwórcą 3 formuły ujmującej środowisko i jednostkę w dialektycznym związku jest H. 2) idealizm pedagogiczny – reprezentowany przez Fryderyka Foersta głosi że jednostka wrażliwa na motywację wyższego poziomu (światopoglądowe. W ciągu całego życia człowiek przechodzi przez . POTRZEBA LUDZKA. Owe wykolejenia to: przestępczość. czyli rodzina 12. a przede wszystkim najbliższe środowisko życia. podobnie jak wszystko co żyje. Lamarck uważał.

To jakie one są. potrzeba 8 godzinnego dnia pracy) POTRZEBY PSYCHICZNE. bezpieczeństwa. Potrzeby rozwojowe są potrzebami ontogenetycznymi. a także powstałe trudności i problemy wychowawcze w różnych środowiskach (rodzina. to brak czegoś. życia towarzyskiego. dzieci i młodzieży. Stosunków społecznych i kultury: fizjologiczne (jedzenia. lecz odpowiednio się zachowuje wobec nich. Należą do nich potrzeby fizjologiczne. co jest akceptowane przez grupę społeczną. Są artykułowane przez grupy społeczne. Zaspokajanie potrzeb rozwojowych jest ważne dla utrzymania zdrowia. duchowym. w szkole) -wskazuje na to. jak zostały zaspokojone potrzeby filogenetyczne. snu). Potrzeby te. że w ich zaspokajaniu muszą dopomóc jednostce instytucje publiczne. Uświadamianie nowych potrzeb społecznych może nastąpić dzięki żądaniom społecznym (np. która przez osiąganie określonych wartości osiąga pełnię bytu. zależy od tego. Psychicznego Rozwój człowieka jest uwarunkowany przez uzdolnienia jednostki. masy ludzkie i o których społeczeństwo sadzi. Są to potrzeby gatunku ludzkiego. które odczuwają członkowie wielu różnych grup społecznych. są użyte w celu zmobilizowania sił w jednostce i . to konkretne działanie. których człowiek nie nabywa. przynależności i identyfikacji (przyjaźń. które odczuwają członkowie wielu różnych grup społecznych. Potrzeby te podlegają ciągłym zmianom. potrzeba uznania społecznego. Potrzeby te nie ustają w toku zaspokajania lecz potęgują się dostarczając coraz to doskonalszej realizacji osobowości. stosunki społecznoekonomiczne(np. W praktyce jednak ich determinująca rola nie jest dostrzegana. ich tragedie a także trudności i problemy w różnych środowiskach(w rodzinie.są to potrzeby. Pomoc to system instytucji pomocy społecznego. Poziom ich zaspokojenia ma wpływ na kształtowanie się potrzeb rozwojowych. szacunku i miłości (wobec samego siebie i uznanie wśród innych) • Rozwojowe (istnienia). przynależności. Brak czegoś uniemożliwia nam funkcjonowanie w stanie równowagi. środowisko lokalne) wskazują. • Potrzeby społeczne: są to potrzeby. masy ludzkie. Jeśli potrzeby niedostatku nie są zaspokojone. ich tragedie. Jeżeli potrzeby niedostatku nie są zaspokojone. wiek. Stosownie do panujących obyczajów. a ta z kolei do agresji. potrzeba czasu wolnego). a także umiejętność obcowania z ludźmi. Posiada je każdy z nas. gł. że mają one swe źródło w niezaspokojonych potrzebach. apatii.różne środowiska wychowawcze. to wtedy potrzeby rozwoju przestają kierować naszymi zachowaniami. wycofania 14. METODA INDYWIDUALNEGO PRZYPADKU Wg Kamińskiego jest sztuką. że w ich zaspokajaniu muszą dopomóc jednostce instytucje publiczne.są to potrzeby. Znaczenie potrzeb dla rozwoju jednostki czy grupy społecznej ma pełne uzasadnienie teoretyczne. Długo niezaspokojone potrzeby prowadzą do frustracji. ochrona przed agresja). w której wiedza życiowa i nauka o człowieku oraz środowisku. informacyjnym. Wsparcie to działania pomocowe dla danej osoby o charakterze instrumentalnym. i o których społeczeństwo sądzi. Metody pracy socjalnej. Wśród ogółu wychowawców świadomość roli potrzeb w życiu człowieka jak i umiejętność ich zaspokajania odbiegają od stawianych wymagań. bezpieczeństwa (schronienie. Analiza zaburzeń rozwojowych obserwowanych u ludzi. Rodzaje potrzeb: • Z niedostatku. Potrzeby społeczneakceptacji.dotyczą indywidualnych właściwości jednostki. w których zaspokaja swoje potrzeby. że wszystkie mają swe źródło w niezaspokajaniu potrzeb. szkoła. życie towarzyskie). potrzeby rozwoju przestają kierować naszym życiem. Analiza wielu przypadków zaburzeń rozwojowych u dzieci i młodzieży. które potrzebują pomocy.

Taki plan musi posiadać pewne atrybuty. Grupy takie kształtowane są na gruncie pracy kulturalno. najdłuższy etap działań pracownika socjalnego. wyjazd do sanatorium. • Prowadzenie przypadku drogami rewalidacji. Natomiast prowadzenie zespołu przez osobę o większym dystansie psychicznym wobec członków grupy (z powodu wieku. aby uruchomić proces rewalidacji. w zorganizowanej rekreacji (kolonie. kulturalnemu wszystkich. wspólnych ocen tego. Plan bywa ukierunkowany dwojako: na praktyczne korygowanie środowiska np. wspólnych zasad postępowania. w związkach młodzieży i stowarzyszeniach społecznych. Określa. Trzy etapy metody indywidualnego przypadku: • Diagnoza społeczna. Musi być otwarty na wprowadzenie poprawek. musi być możliwy do zrealizowania. na czynieniu przez Ledera tego wszystkiego.to ostatni. psychicznemu. sytuacji społecznej itp. Bardzo ważne jest by przestrzegać podstawowych zasad tej metody: akceptowanie jednostki takiej jaka jest. z tendencją do wyszukiwania wśród nich przodownika. w razie gdyby pewnie zachowanie się wydłużyło. Poczynanie wstępne polega na ustaleniu przez daną grupę konkretnych zadań realizacyjnych. które sposobem bycia nie odróżniają się od przeciętnych zachowań ludzkich. obozy. co dobre. Tylko w toku realizacji wspólnego zadania możliwe jest powstawanie zwyczajów grupowych. Czyli mamy to do czynienia z metodami rewitalizacji. kształtującym korzystne zachowania i postawy „pacjenta”. co chce. • Opracowanie planu postępowania. klubach itp. a ich rezultat może być pomyślny lub pośredni. Procesy rewalidacyjne są kosztowne i długotrwałe.oświatowej dorosłych i młodzieży (w domach kultury. zasadami moralnymi. .).) polega na opiece tzn.odpowiedniej pomocy w społeczeństwie dla ulepszenia wzajemnego przystosowania jednostki i jej środowiska. a co złe. Prowadzone jest postępowaniem elastycznym. kiedy i jak ma czynić pracownik socjalny w stosunku do pacjenta i jego rodziny. zwyczajami. przykładaniem się do realizacji zadań. Ambicja i dynamizm grupy wyraża się w sprawowaniu kontroli przez grupę nad zgodnością postępowania członków z jej celami ideowymi. wykonalny i musi być też pewna rezerwa czasowa.rozpoznawanie przyczyn problemu i ich nasilenia. przerzucanie mostu życzliwości.środowiskowa (zależna głównie od polityki społecznej) i metoda psychowychowawcza (zależna od pracowników socjalnych). metoda rzeczowo. którzy pragną mniej lub bardziej świadomie. aby czynili członkowie zespołu. wiara w tą jednostkę. zorganizowanie pomocy sąsiedzkiej oraz na postępowaniu wychowawczym. Poprzez uczestnictwo w grupie tworzymy warunki do zaspokajania potrzeb: Grupa rozwojowo wychowawcza. Narzędziem jest w tym etapie wywiad środowiskowy oparty na kwestionariuszu z pacjentem dopełniony obserwacją. kluby sportowe).samorozwoju w którejś z wymienionych dziedzin. dążenie do nastawienia jednostki. aby sama chciała skorygować swoje życie oraz dobrze rozpoznać się we właściwej osobowości. Rewalidacja zaś polega na zmianach sytuacji środowiskowej oraz równolegle postępującego wyciszenia niepokoju „pacjenta”. na pomocy i radach udzielanym czynniejszym członkom zespołu. METODA PRACY GRUPOWEJ W tej metodzie oddziałuje się na jednostkę za pośrednictwem małej grupy. Czynności diagnostyczne to zebranie informacji i diagnoza właściwa. co. Celem pracy grupowej jest uczynienie grupy zespołem wychowawczym. Prowadzenie zespołu przez wychowawcę lub wyróżniającego się w grupie kolegę polega na przodownictwie. dopuszczającym korygowanie diagnozy i samego planu do czasu utrafienia w nurt najskuteczniejszego postępowania rewalidacyjnego.plan jest praktyczną konsekwencją diagnozy.dotyczy osób w każdym wieku. Zadaniem tych grup jest służenie pomyślnemu rozwojowi fizycznemu. tzn.

rówieśniczą itp. którą łączy bliskość zamieszkania. Metoda organizowania społeczności jest najtańszą z metod pracy społeczno. że poczynań nie prowadzi się dla społeczności. udziału w życiu społecznym poza obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi. lecz przez społeczność i wspólnie z nią. Podstawowym zadaniem tej fazy jest wywołanie lub wzmocnienie u nich krytycznego poglądu wobec omawianego rodzaju faktów oraz wzbudzanie chęci wyzbycia się takiego postępowania. ani przez zaspokajanie elementarnych potrzeb fizjologicznych(sen. a zadaniem staje się organizowanie procesu wychowawczej poprawy .zawodową. opieka nad członkami rodziny. sprzątanie.wychowawczej. higiena). I w tej fazie prowadzący powinien jak najmniej mówić . posiłki. drużyny podwórkowe. skłaniając do dyskutowania samych członków grupy. Polega ona na ulepszaniu sytuacji społeczności lokalnej zjednoczonymi wysiłkami organizacji publicznych i społecznych. grupy obozowe oraz rodziny problemowe. rozrywki. Drugą fazą pracy grupowej jest przejście do dyskutowania wypowiedzi. Pierwsza faza w tej metodzie polega na kompletowaniu grup nieprzekraczających 7. Pracownik słuchając usiłuje wczuwać się w każdą jednostkę swej grupy. Trudną przeszkodą dla tychże grup są grupy szkodliwe społecznie np. swych zainteresowaniach. nieletnich popełniających jakieś kradzieże. 15. aby w rozmowach wypowiedzieć się o sobie. poszerzania wiadomości.i . Po dokonaniu lustracji społecznej. Stabilizacja poczynań organizujących społeczności lokalne może mieć postać: objęcia kierownictwa poczynań przez odpowiednią grupę lub samorząd osiedlowy. Metoda środowiskowa to inaczej mówiąc organizowanie społeczności lokalnej dla zadań socjalnych. która nie jest zajęta przez pracę zarobkową normalną i dodatkową ani przez systematyczne uczelniane kształcenie się. ani przez stałe obowiązki domowe(gotowanie. Pracownik społeczny odpowiedzialny za pomoc takiej grupie rodzinnej dopomaga jej członkom w rozwiązywaniu swych rodzinnych trudności. umożliwienie powrotu osobom wykolejonym do normalnej społeczności. wypracowanym za pomocą odpowiednich badań kompleksowych. mobilizujących wszelkie siły społeczne do działań opartych na wspólnym planie. Czas wolny wg. Metoda grupowa polega tu na operowaniu jej postacią rozwojowo. Podejmowane są tu działania o charakterze ratowniczym i opiekuńczym w stosunku do osób nieprzystosowanych społecznie. dezorganizujących życie społeczne.nastawiona jest na realizację zasadniczego zadania tj. jej głównym zadaniem jest próba powiązania zerwanych nici łączących jednostkę z najbliższą grupa społeczną. Kamińskiego jest to ta część budżetu czasu. rozwijania swoich możliwości. Jednorodna pod względem typu wykolejenia grupa spotyka się systematycznie z pracownikiem socjalnym. zrozumieć jej motywację. przejawiających objawy jakiegoś wykolejenia np. terytorialną. CZAS WOLNY to wszelkie zajęcia jakim może oddawać się jednostka z władnej ochoty dla: wypoczynku. Aspekt wychowawczy i moralny czasu wolnego. powołanie w tym celu specjalnej organizacji. powstaje ona w wyniku potrzeby instytucji. Funkcje czasu wolnego. przestępcze. Podstawową zasadą metody środowiskowej jest to.jej tworzenie jest spontaniczne. do poszukiwania sensu tego. pranie. swoim życiu. grupa jakiś alkoholików. czego się wysłuchiwało. Zadaniem pracownika socjalnego jest słuchanie wypowiadających się. Wśród grup rewalidacyjnych wyróżniamy: drużyny podwórkowe. Czas wolny.wychowawczą dla organizowania dzieci i młodzieży zagrożonych wykolejeniem lub już wykolejonych. Grupa rewalidacyjna. podlegających zaburzeniom w zachowaniu się. Należy wtedy stworzyć grupę konkurencyjną np. grupy obozowe oraz rodziny problemowe. swych nieszczęściach i sukcesach. przystąpić należy do planowania ulepszeń środowiska lokalnego.Grupa psychoterapeutyczna.8 osób w tym samym wieku. METODA ŚRODOWISKOWA Organizowanie społeczności lokalnej inaczej środowiska naturalnego grupy ludzi.

Pierwszy w Polsce ośrodek wychowania pozaszkolnego młodzieży. Zajęcia kształtują(A. Rola wybranych podmiotów w wychowaniu do czasu wolnego.) 16. c)Praca nad sobą: jest to funkcja kreatywna. świetlice. a raz nie jest czasem wolnym. Do czasu wolnego dzieci i młodzieży zaliczamy wszelkie czynności zorganizowane. Z. ale kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania czasu wolnego przez młodzież • Preferowanie form aktywnego i twórczego spędzania czasu wolnego Wychowanie pozalekcyjne i pozaszkolne ma na celu: • Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień młodzieży • Stwarzanie warunków dla społecznej działalności • Organizowanie kulturowego wypoczynku. że organizacja czasu wolnego dzieci i młodzieży jest z wychowawczego punktu widzenia ważna jak dydaktyczna działalność szkoły • Rozpoznanie rzeczywistych potrzeb poszczególnych grup i młodzieży oraz dostosowanie form i metod pracy wychowawczej do tych potrzeb • Stałe unowocześnianie form i metod pracy • Rozwijanie samorządności młodzieży. tereny gier i zabaw. Ta czwarta funkcja ma za zadanie wprowadzenie danej jednostki w życie społecznie. innym razem może być zwykłym odrabianiem lekcji. Ilość i rodzaj odpoczynku są uwarunkowane pewnymi zmiennymi(wiek. Z drugiej strony uwalnia człowieka od stresów związanych z przymusem poprzez kreację osobowości i potrzeb. Owo odreagowanie powinno odbywać się w ciszy i spokoju. Przynosi odprężenie po znużeniu monotonią codziennych obowiązków. angażuje wyobraźnię. która nie jest zajęta przez pracę zarobkową normalną i dodatkową. ani przez systematyczne kształcenie się . Czytanie książki jest przyjemnością gdy czytamy pasjonujące nas dzieło.jest to ta część budżetu czasu. na odnowieniu sił fizycznych i psychicznych. szkoły i placówek wychowania pozaszkolnego. Jest nasycona bogactwem i zmiennością wrażeń. Umożliwia jednostce znalezienie własnego miejsca w społeczeństwie. zawód) b)Rozrywka(rekreacja): jest to wypoczynek czynny. prace z związkach i prace w organizacjach młodzieżowych. kluby. ponieważ u tego samego człowieka to samo zachowanie czy ta sama czynność raz jest. Zawadzka).może być spożytkowana bądź na swobodne wczasowanie. Czas wolny staje się sferą szczególnie ważną dla oddziaływań pedagogicznych rodziny. w kontemplacji czy drzemce i raczej w samotności.Park na Błoniach Krakowskich (Henryk Jordan 1898r. nie tylko organizowanie jej czasu przez dorosłych. CZAS WOLNY wg Kamińskiego. sprawności-to także. a może przede wszystkim proces ich dalszego spożytkowania. rozwój zainteresowań i uzdolnień. to nie tylko proces przyswajania sobie nowych wiadomości. rozrywki i wychowania fizycznego Instytucje wychowania pozaszkolnego: MDK. Aby te oddziaływania mogły być efektywne konieczne jest spełnienie kilku warunków: • Uznanie. Dąbrowski wyróżnia 4 funkcje wolnego czasu: wypoczynek. płeć. Czas wolny powinien być wypełniony treścią. poszukiwanie własnego miejsca w społeczeństwie. Jest to pewnego rodzaju problem. tzn. w których młodzież bierze udział dobrowolnie. bądź na życie rodzinne i aktywność przynoszącą doraźne korzyści. Łączy w sobie poczucie obowiązku z zainteresowaniami i zamiłowaniami. Należą do nich: różnorodne formy zajęć pozaszkolnych. Funkcje czasu wolnego: a)Odpoczynek: sens odpoczynku polega na odreagowaniu zmęczenia i znużenia.

ani przez zaspokajanie elementarnych potrzeb fizjologicznych ( sen. Wynika to tez z faktu. W związku z tym ich czas wolny podlega pewnym rygorom i racjom ustalonym przez rodziców. młodzieżowe domy kultury 5 organizacje młodzieżowe i stowarzyszenia . zależni od rad i zaleceń starszych. świetlice w których organizowane są formy zajęć o charakterze opiekuńczym i rozrywkowym obok kół zainteresowań. placówki upowszechniania kultury. Organizacje i instytucje społeczne. będących przedmiotem zainteresowań dzieci i młodzieży z szerszym życiem naukowym. ani przez stałe obowiązki domowe (gotowanie. wycieczki. Podstawową zasadą powinno być związanie konkretnych i szczegółowych spraw. Formy takich zajęć. przyspiesza procesy dojrzewania umysłowego. ponieważ ponoszą ograniczoną odpowiedzialność prawną lub nie ponoszą jej w ogóle. w których młodzież spędza wolny czas jest dobrowolność podziału. ROLA WYBRANYCH ŚRODOWISK W WYCHOWANIU DO CZASU WOLNEGO.i może być spożytkowana bądź na swobodne wczasowanie. Chodzi więc o to. sportowe. Dzieci tak jak i młodzież nie mogą w pełni organizować sobie czasu wolnego wg. higiena). organizator i animator czasu wolnego. bądź na życie rodzinne i aktywność przynoszącą doraźne korzyści. artystycznym. Młodzieżowe domy kultury i ogniska młodzieżowe także proponują ciekawe formy spędzania czasu wolnego. iż są oni zależni materialnie. Dorośli nie mają czasu. wśród których można wyróżnić następujące rodzaje: koła artystyczne. itp. Do najbardziej typowych i atrakcyjnych form zajęć pozalekcyjnych należą: gry i zabawy na boisku szkolnym i w salonach gier i zabaw. Konieczne jest kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania czasu wolnego przez młodzież. opieka nad członkami niezdolnymi do samoobsługi).wychowanie pozalekcyjne organizowane przez szkołę spełnia także ważną rolę w rozwijaniu zainteresowań i organizowaniu czasu wolnego dzieci i młodzieży. nie maja wzorów jak spędzać ten czas. udział w przedstawieniach szkolnych. gry i zabawy. Na szczególną uwagę zasługują zajęcia w kołach zainteresowań. Na pierwszy plan powinny być w nich wysunięte metody pracy. młodzi pozostawieni są sami sobie. postawach. to np. koła techniczne. koła przedmiotowe. koncertach itp. Rodzice . umiejącego korzystać z obfitych dóbr współczesnej kultury. pranie. TV i łamie środki masowego przekazu w dużej mierze wpływają na organizację czasu wolnego. teatralnych.Zachowania człowieka w czasie wolnym świadczą najlepiej o jego rzeczywistych dążeniach. Szkoła .uczelniane. Własnej woli. Negatywny jest tu fakt. Wychowanie pozalekcyjne organizowane jest przez szkołę. rozwoju i rozrywki oraz ukształtowanie nawyków właściwego spędzania czasu wolnego. Spełnia ono podstawową rolę w rozwijaniu zainteresowań i organizowaniu czasu wolnego młodzieży. systemie wartości. aby placówki wychowania pozaszkolnego włączyły młodzież w aktualną problematykę i zaznajomiły w osiągnięciu współczesnej wiedzy i kultury. Jednak z drugiej strony wywiera wpływ na intelektualny i moralny rozwój człowieka. posiłki. oraz preferowania form aktywnego i twórczego spędzania czasu wolnego. Ich specyficzną cechą jest dobrowolność udziału w nich młodzieży. Obejmuje dużą liczbę młodzieży i jest dostępne praktycznie dla wszystkich uczniów. nauki i sztuki. Bardzo często czas wolny jest marnowany. czytelnicze. nie ma doświadczeń więc jest przez to uzależnione od rodziców czy wychowawców. społecznym. Jest to zadanie ważne szczególnie w okresie rozwijającej się nauki i kultury . kulturalnym. że osłabiają osobowy kontakt młodzieży ze środowiskiem. wzbogaca wiedze o świecie i życiu. Organizatorzy czasu wolnego mają za zadanie stwarzanie możliwości wypoczynku. które pobudzają samodzielność i aktywność młodzieży. Placówki te dążą do tego aby wychowywać człowieka o szerokich zainteresowaniach. Specyficzną cechą placówek wychowawczych. koła artystyczne i sportowe. sprzątanie.dziecko jest istotą niedojrzałą psychicznie. Kluczową rolę spełnia tu wychowawca.

które służą podkreśleniu odrębności grupy. skłonność do naruszania więzi rodzinnej czy odrzucanie wzorów ustalonych w rodzinie. Jest to dynamiczny układ ról społecznych Pozycje członków w grupie zależne są od ich indywidualnych wkładów. cierpliwości. Grupa rówieśnicza wyznaje określony system wartości. • -pokonywanie barier tworzonych przez stereotypy znajdujące się w głowach rodziców.łatwiej jest jednostce wyłamać się z reguł obowiązujących w grupie. poczucia sprawiedliwości. wagarowanie. od innych grap różni się tym. ubrania).” Współzawodnicząc o pozycję społeczną.17. powstające w rezultacie spontanicznej aktywności zabawowej oraz samodzielnego rozwijania dążeń i celów. odwagi. daje możliwość rozwoju i zdobywania doświadczeń. Można tu wyróżnić: członków najbardziej aktywnych. Wg Hurlocka’a do niepożądanych zjawisk należą „używanie żargonu i przeklinanie. Wg Znanieckiego grupy rówieśnicze pełnią funkcję: • Młodzież wyraża w nich to. które gotowe są przyjąć wszelkie warunki aby utrzymać członkowstwo. umowne znaki i wyrazy. W miarę rozwoju dziecka wpływ tych ujemnych cech staje się słabszy. dzięki czemu grupa staje się łącznikiem między grupami społecznymi. mniej aktywnych i jednostki najmniej popularne. określone elementy w wyglądzie(fryzury. Wychowawcze oddziaływanie grup rówieśniczych może mieć charakter pozytywny lub negatywny. dziecko usiłuje doskonalić się i zmieniać swoje egocentryczne zainteresowania grupowe. Są to grupy samorzutne. . Grupy rówieśnicze stanowią naturalną formę życia dzieci i młodzieży.). sumienności. • -pomaga dokonać oceny własnego postępowania i zachowań innych Trwałość grupy wzrasta wraz z wiekiem. • -staje się głównym kreatorem osobowości młodego człowieka. kreuje wzorce zachowań i egzekwuje ich postrzeganie. przygód i nowych doświadczeń. czego się nauczyła uczestnicząc w życiu otoczenia dorosłych • Przez udział w grupach. opowiadanie frywolnych historyjek i dowcipów. Dostarcza motywacji do działania celowego oraz wyznacza role społeczne. Mają swoje miejsca spotkań(cuidernie5 puste garaże. Do pozytywnych wpływów wychowawczych grupy rówieśniczej zaliczamy: rozwój samokontroli. Grupa rówieśnicza zaspokaja niezwykle ważną u dziecka potrzebę przynależności i akceptacji. że więzi w niej są bliskie. Najbardziej popularny członek grupy staje się jej przywódcą. lekceważąca postawa wobec zasad i autorytetów. dostarczanie wrażeń. Wyrażają ich dążenia do działania i samodzielności. Grupy rówieśnicze stanowią naturalną drogę procesu uspołecznienia dzieci i młodzieży. • -pojmowanie właściwych wzorów kulturowych • -organizowanie czasu wolnego. pomaga poznać siebie. itp. wierności. W wyniku udziału jednostki w życiu grupy rówieśniczej kształtowana jest umiejętność nawiązywania kontaktów społecznych. Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze. swoje nazwy wywodzące się z filmów czy też książek. Cele są realizowane wspólnie i zespołowo. • -ukazuje pozytywne wzory postępowania. Ustalanie i wpajanie norm i wartości regulujących postępowanie jej członków należy do podstawowych funkcji grupy rówieśniczej. Wpływ grup rówieśniczych na wychowanie dzieci i młodzieży jest bardzo duży. Im młodsza grupa tym słabiej rozwija się w niej solidarność. oddania sprawie. których nie można rozwijać w innych formach aktywności przed osiągnięciem dojrzałości społecznej i uznaniem jej pełnoprawnego uczestnictwa w życiu dorosłym Funkcje wychowawcze. młodzież rozwija samodzielne dążenia i osiąga cele. lojalności wobec przywódcy. uczy samodzielności. a uczestnictwo nacechowane jest wzajemną aprobatą.

19. w zależności od wieku dzieci uczestniczących w tych grupach. Ważne są tu 3 elementy: idea naczelna (czynnik mobilizujący). GRUPA SPOŁECZNA. Każda grupa ma swój model np. a z czasem dołącza do tego potrzeba bezpieczeństwa. grupa jest niewielka. członkowie mają poczucie odrębności i przynależności.religijne. zbiór wartości (reguluje zachowania członków grupy w aspekcie wymagań idei naczelnej). MECHANIZM WZMACNIANIA WEWNĘTRZNEGO. model studenta.to pewna ilość osób powiązana uregulowanymi stosunkami między sobą.oparte na przelotnych kontaktach  Długotrwałe. nie tylko dla jednostki. Rodzaje grup społecznych. W miarę rozwoju dziecko zaspokaja coraz więcej potrzeb wśród grupy rówieśniczej. hierarchia. istnieją cele i interesy dominujące nad indywidualnymi.W oparciu o właściwości rozwojowe dzieci i młodzieży wyróżnia się 3 typy grup rówieśniczych: • Dziecięce grupy zabawowe. dominują więzi rzeczowe i stosunki organizacyjne. wyspecjalizowane kierownictwo • ZE WZGLĘDU NA TRWAŁOŚĆ GRUPY  Krótkotrwałe. w którym jednostka się znajduje MECHANIZMY OSÓB ZNACZĄCYCH. sportowo.podejmowanie pewnych działań. sposobu bycia) lub identyfikacji (z zewnętrznymi stanami osoby znaczącej). dominują więzi osobowe. przywództwo wynika z cech osobowościowych i aprobaty grupy  Grupy wtórne (celowe). kryterium ich wyróżniania. zawodowe. ubioru. Posiada własne wartości. ośrodek dyspozycjo (odpowiada za zgodność z ideą naczelną). tożsamość mimo zmiany członków (naród. aby przybliżyć się do jakiegoś modelu.grupa dostarcza możliwości zamiany zachowań. oddzielona od innych na podstawie odrębności. Mechanizm ten przyjmuje 2 postacie: naśladownictwo (mowy. istnieje umowny system kontroli i sankcje.zachowują ciągłość.członkowie pochodzą z rekrutacji formalnej. Mechanizmy osobo twórcze w grupie społecznej. Jednostka czerpie satysfakcje z faktu. że staje się bliższa wzorca. kliki • Młodzieżowe grupy dewiacyjne (gangi przestępcze) • Tworzenie się grup rówieśniczych jest zjawiskiem rozwojowym i w związku z tym zmienia się również ich charakter. Początkowo są to potrzeby dotyczące znalezienia atrakcyjnych partnerów do zabawy.spontaniczne członkostwo. paramilitarne. Grupa uruchamia mechanizmy osobo twórcze. polityczne. bandy • Młodzieżowe paczki. osoba znacząca jest wzorem dla grupy. potem wspólnego wykonywania zadań. Rodzaje grup społecznych: • ZE WZGLĘDU NA IDEĘ NACZELNĄ. kościół). militarne. grupa ustala wartości i wzorce.jest to powielanie zachowań tłumu. Gwarantem ich ciągłości jest organizacja i kultura . które funkcjonują na obszarze 3 grup: MECHANIZMY KONTROLI SPOŁECZNEJ. członkowie się tu znajdują.turystyczne. struktura wewnętrzna sformalizowana. przejmowanie stanu psychiki środowiska. identyfikują. zabawowe • ZE WZGLĘDU NA CHARAKTER WIĘZI  Grupy pierwotne. którą daje przynależność do grupy. 18.

partii politycznych. -grupy wsparcia. które znajdują zainteresowanie wycinkiem rzeczywistości. JAKIE PRZYNOSI JEDNOSTCE CZŁONKOSTWO W GRUPIE  Instrumentalne. Granice tej wolności z jednej strony określa statut a z drugiej prawo o stowarzyszeniach. RUCHY SPOŁECZNE. Jeśli stowarzyszenie naruszy statut lub prawo wówczas organ administracji państwowej może żądać niezbędnych wyjaśnień. jego części na określony cel zgodny z intencją fundatora. osiąga różne cele (rodzina.wyraźnie wyspecjalizowane  Wielofunkcyjne. Najczęściej zajmują się kulturą ekologią prawami człowieka nauką i techniką. fundacje i stowarzyszenia z wyłączeniem rn.spontaniczne. przynależność do tej grupy ma charakter dobrowolny. Organizacje pozarządowe i ich funkcje. -fundacje. To zespół osób.pomagają w realizacji celów (grupa studencka) Grupy zadaniowe. masowe wiązanie się ludzi z określonymi ideami społeczno. Organizacje pozarządowe. Do pozarządowych funkcji formy pomocy należą: • Stowarzyszenia • Fundacje • Ruchy społeczne STOWARZYSZENIA.w potocznym rozumieniu to podmioty niezależne od administracji publicznej. Tworzą je ludzie. związków zawodowych i organizacji pracodawców. są organizowane celowo na czas realizacji zadania 20.in. przeznaczanie majątku. program działania-musi działać zgodnie z prawem i statutem. jest dobrowolnym . Są to rn.specjaliści zbierają się tu na określony czas w celu rozwiązania problemu. który dba o dobre zagospodarowanie i powiększenie dóbr (fundacje ludzi chorych. fundacji. Według ustawy są to osoby prawne utworzone na podstawie przepisów ustaw. znajomi) • ZE WZGLĘDU NA CHARAKTER KORZYŚCI.in. Samorządność nie oznacza nieograniczonej wolności.grupa dorosłych lub młodzieży posiadająca własną strukturę organizacyjną: członkowie grupy podejmują wspólne zadania i podporządkowują się obowiązującym normom postępowania. z myślą o realizowaniu celów statusowych. -stowarzyszenia i związki. Podejmują oni określoną działalność dobrowolną. które nie działają w celu osiągnięcia zysku. których jednym fundatorem jest Skarb Państwa Organizacje pozarządowe zwykle działają jako stowarzyszenia albo fundacje. trwałym zrzeszeniem o niezarobkowym charakterze. Samodzielnie określa ono swoje cele. samotnych).moralnymi. Organizacje pozarządowe: -zespoły charytatywne -zespoły parafialne. Tworzą je ludzie działający na mocy prawa. samorządów zawodowych. często ukierunkowane politycznie: . zarząd. -grupy samopomocowe. Zakres i formy ich działania są różne.• ZE WZGLĘDU NA INTENSYWNOŚĆ UCZESTNICTWA  Jednofunkcyjne. FUNDACJA. świadomą i bezpłatną. dzieci uzdolnionych.darowanie.działa się tu na różne sposoby. usunięcia nieprawidłowości.

samorządowe.• O celach ogólnoludzkich (ekologiczne. oraz proponowanie konstruktywnych działali poprawiających zaistniały stan rzecz)'. gospodarcze. a wymagających załatwienia w poczuciu wspólnego dobra • Propagowanie pluralizmu i różnorodności życia społecznego • Tworzenie sektora realizacji zadań indywidualnych i społecznych alternatywnego wobec rządowego. w atmosferze życzliwości i solidarności • Przyjęcie czynnej postawy obywatelskiej w zakresie spraw tzw. 1. które wspierają niezależne media czy też prowadzą edukację społeczeństwa. 3. mających na celu zaspokajanie potrzeb społecznych i sygnalizowanie o zaniedbaniach. antynarkotykowe) • Ukierunkowane na pomaganie jednostce (bezdomnym. Funkcje stowarzyszeń społecznych w środowisku: • Ze względu na zasięg i kierunek działalności stowarzyszenia można wyodrębnić  FUNKCJE DOŚRODKOWE „WEWNĘTRZNE”. samotnym matkom. gospodarcze. konsumenckie) • Powodowane niemożnością przebicia się nowatorskich projektów do ośrodków decyzyjnych (oświatowe. niepełnosprawnym. swoboda w wyborze metod pracy dająca dużą elastyczność w zaspokajaniu potrzeb indywidualnych klientów • Stwarzanie mechanizmów współudziału społecznego w podejmowaniu decyzji dotyczących różnych problemów i poziomów funkcjonowania nowoczesnego społeczeństwa • Duże poczucie podmiotowości i niezależności Działania podejmowane przez organizacje pozarządowe spełniają 3 zasadnicze funkcje. Np.WYCHOWAWCZA  Zadania związane z organizowaniem nauk dzieci i młodzieży  Zadania związane z organizowaniem aktywności kreatywnej  Zadania związane z organizowaniem aktywności rekreacyjnej  Zadania odnoszące się do organizowania aktywności społecznej  Zadania dotyczące rozwijania aktywności o charakterze opiekuńczym • FUNKCJA INTEGRACYJNA  Uwzględnianie wszystkich czynników i ogniw oddziaływania wychowawczego oraz eliminowania wpływów przypadkowych i negatywnych (korekcje środowiska) . 2. chorym. ruchy hospitacyjne. ludzkich i lokalnych. organizacje .związane z zaspokojeniem potrzeb i zainteresowań stowarzyszonych  FUNKCJE DOŚRODKOWE „ZEWNĘTZRNE”. a nie zaspokojonych przez państwo. Pomocy bezpośredniej-zaspokajanie potrzeb ważnych społecznie.Innowacyjne-dokonywanie zmian w zaistniałej rzeczywistości poprzez zaspokajanie potrzeb.związane z realizacją potrzeb pierwotnych i wtórnych całej społeczności lokalnej lub jej części • FUNKCJA OPIEKUŃCZO. uzależnionym) • O charakterze buntu przeciwko profesjonalistom i ich działalności w służbie publicznej (grupy AA. ekologiczne. ruchy samopomocy chorym) Rola organizacji pozarządowych: • Zaspokajanie potrzeb indywidualnych i społecznych w małej grupie.Kontrolne-zbieranie informacji o działaniach administracji publicznej i podmiotów gospodarczych.

współżycia rówieśniczego. Udział w nich stanowi naturalny wyraz dążeń młodzieży do aktywności i samodzielności. Jeśli grupa istnieje poza wszelką kontrolą dorosłych ześlizgują się ku grupą określonym jako paczki. Aktywizacje lokalnej społeczności wokół spraw wychowania i opieki nad dziećmi i młodzieżą (stymulacja)  Optymalna współpraca (kooperacja)  Koordynacja poczynań opiekuńczo. Zagrożenie określa się jako dewiację. • WYCHOWAWCZA. Nie można ich określić jako „naturalne środowisko wychowawcze”. grupa zamiera. 22. Dzieje się to przez dominacje celu wychowawczego w działalności związków młodzieży.każdy związek czymś się zajmuje i wytwarza pewne dobra z tym związane np. indywidualne zamiłowania. Funkcje związków młodzieży. jak i organizowanie dla młodzieży przez grupy polityczne. Jeśli kontrola jest natrętna. sekty. Zagrożenia rozwoju społecznego: Zagrożenia społeczne identyfikuje się jako postępowanie niezgodne z obowiązującymi normami prawnymi i społecznymi.) Socjalizacja powoduje uspołecznienie młodzieży. rozwija jej wrażliwość. kształtuje postawy i system wartości. sumienności. jest to postać wychowania pośredniego. ale nie przez wychowanków) przekazywanie wartości i ideałów ogólnoludzkich. bez których zespół nie mógłby powstać i działać. Takie grupy to: gangi. ale jeśli są pod takową kontrolą dopuszczają wiele samodzielności. tylko środowisko wychowawcze intencjonalne o świadomie zamierzonym i planowo realizowanym kierunku działania wychowawczego.młodzież w związkach odkrywa silne strony swej osobowości i rozwija je pełniąc określone role i wykonując określone czynności. W toku tego procesu rozwija się wiara w przyszły świat. prace naukowe. niektóre subkultury. • PREORIENTACJA ZAWODOWA I SPOŁECZNA. Może wystąpić jedynie przy ciągłej systematycznej pracy z podopiecznymi.to grupy rówieśnicze o wyraźnie sprecyzowanych oraz statutowo określonych formach i metodach działania. przez kościół czy też przez szkołę itp.wychowawczych w środowisku  Funkcjonowanie zespołu placówek poczynań wychowawczych i kulturowych (intytualizacja) 21. Ujawniają się i rozwijają talenty przywódcze i organizacyjne.(dostrzegana przez wychowawców. poczucia sprawiedliwości. koleżeństwa i przyjaźni (braterstwa). ZWIĄZKI MŁODZIEŻY. walka z zagrożeniami i dyskryminacją. Pozytywne skutki socjalizacji w związkach młodzieżowych to: rozwijanie samokontroli. wydają programy. Zaspokaja potrzebę swobodnego rówieśniczego współżycia we własnym gronie. • TOWARZYSKA. Wychowanie i socjalizacja w związkach młodzieży. odwagi. przedmioty materialne (samoloty w Związku Lotników). a nie towarzysząca. Czasem przynależność do grupy młodzieżowej może nieść ze sobą negatywne skutki. Są to związki organizowane spontanicznie przez samą młodzież. co może doprowadzić do społecznego wykolejenia się jednostki. dezintegrację. zadania i metody pracy często w sposób bardziej szczegółowy i precyzyjny niż związki dorosłych. . bandy. U dzieci i młodzieży funkcja ta związana jest z realizacją zadań. Funkcje: • INSTRUMENTALNA. Związki młodzieży określają cele. uzdolnienia (intelektualne itp. doprowadzi to samowychowania i kultury.

Zagrożeniem jest również to. b) niszczenie lasów i zakwaszanie akwenów wodnych przez trucizny przemysłowe. katastrofalny przyrost ilości śmieci. Należą do nich wynalazki: broń nuklearna. Wolność stanowi poważne zagrożenie młodzieży. terroryzm. Zagrożenia w środowiska szkolnym. Już sam fakt pierwszego dnia w szkole jest dla dziecka ogromnym przeżyciem. pozbawiona perspektyw młodzież. Dochodzi do zahamowania pewnych cech dziecka: ciekawość. Dziecko postrzega rodziców jako nieudaczników życiowych. a teraz młodzież musi mieć drogie markowe ciuchy). lekceważenie zasad i autorytetów. • zagrożenia cywilizacyjne – pojawiają się wraz ze wzrostem cywilizacji. hazard.in. skrzywienie kręgosłupa. dochodzą do niego różne bodźce. brakiem koncentracji. że młodzież odcina się od rodziców. Brak ruchu powoduje problem nadwagi wśród dzieci i młodzieży. Zwłaszcza niebezpieczne jest wstępowanie młodych do sekt i gangów. Przez mass media docierają różne treści. Dopuszczają się czynów kryminalnych. alkoholizmu („Nie chce się chcieć” – powszechne stwierdzenie u młodych ludzi na utrzymaniu rodziców). zniewolenie konsumpcją TV bez nadzoru jakości programów. Zagrożenia w grapach nieformalnych: Zagrożenia wynikające z przynależności do subkultur to m. Niebezpieczeństwem wśród dzieci i młodzieży jest źle pojęta wolność: postawy roszczeniowe. Bezrobocie powoduje zjawisko kradzieży. co odbija się na zdrowiu. Zagrożeniem społecznym jest również bezrobocie. wagarowanie. nie dających się biologicznie rozłożyć. Niepokojącym zagrożeniem jest: skażenie środowiska. Gustują w muzyce heavy metal. techniki. konsumpcyjne.• • nieprzystosowanie społeczne. Lęk przed szkołą może spowodować ucieczkę w chorobę. pogoń za modą (np. dawniej dzieci do szkoły przychodziły w mundurkach. problemy zdrowotne związane z brakiem ruchu na świeżym powietrzu. przynależność. lęki przed obniżeniem wartości w rodzinie. złośliwość. jaki i w trudnościach z nauką. naruszanie więzi rodzinnych. ekstazy) -Punk-zbuntowana. Wzrost przestępczych zachowań ma swój początek w brutalnych filmach. Subkultury: -Techno-są zafascynowani internetem. który jest następstwem masowej konsumpcji. które powoduje zubożenie rodzin. która nie ma perspektyw na wykorzystywanie wolnego czasu i sięga po inne zajęcia: handel. zdziwienie światem i chęć jego poznania. przestępczość wśród nieletnich. chemicznych lub radioaktywnych. c) efekt cieplarniany spowodowany uszkodzeniem warstw ozonu (dziura ozonowa). Przeciwni prawdzie i dobru. dysfunkcyjność. Skutkiem są trudności w nauce. Grupa nieformalna może mieć bardzo negatywny wpływ na jednostkę: przeklinanie. Ten nadmiar niszczy obszar ochrony jakim jest dzieciństwo. technologii. amfetaminą LSD. prowadzi to do samobójstw. choroby cywilizacyjne. wchodzi do grap nieformalnych bo niezaspokojone są jej potrzeby psychiczne-bezpieczeństwo. wyobraźnia. -Sataniści-skierowani przeciw każdej religii i przeciw każdemu porządkowi etycznemu. takie. styl bycia głoszone hasła ideologie. • Zagrożenia ekologiczne – wśród których rozróżniamy zagrożenia o charakterze globalnym: a) rozprzestrzenianie się substancji toksycznych. uznanie. Zagrożenia: . Grupy te cechuje inna więź. smog. Długotrwałe bezrobocie wpływa na obniżenie autorytetów rodziców. kult szatana zabijają zwierzęta i składają ludzi w ofierze. deprywację. Internet to przeciążenie dziecka. Telewizja. pogoń za nowoczesnym sprzętem hFi. sięgają po środki odurzające(marihuana. złą kondycją fizyczna. AIDS. chuligaństwa. strój. miłość. radio. Zagrożenia młodzieży to również przestępstwa w obszarze mienia prywatnego (aby mieć pieniądze na zakup komputera. Powoduje to zaburzenia wzroku. telefonu). iż młodzież nie potrafi sobie poradzić z problemami.

Idea tego typu pomocy jest oparta na trzech zasadach: terapii słuchania. formy profilaktyki pedagogicznej i opiekuńczej. gwałtu czy znęcania fizycznego.polegają na uniemożliwieniu dalszego krzywdzenia dziecka i udzielenia mu pierwszej pomocy. sekty. . w celu podjęcia interwencji. utrudniają proces rozwoju. które dają mu to poczucia: gangi. rygoryzm. wtedy gdy nie ma rodziców i gdy rodzina funkcjonuje nieprawidłowo. obojętność rodziców.Nadwrażliwość. przeciążające obowiązki szkolne. Zagrożenie w rodzinie – postępujący kryzys rodzinny stanowi zagrożenie moralne. niedożywienie. Są to dzieci doznające niepowodzeń szkolnych. dotkniętych patologią którą najczęstszy jest alkoholizm przynajmniej jednego z rodziców. Oznaczać to może przyszłościowy brak zaradności. Zubożenie-ograniczone zaspokajanie potrzeb dzieci i młodzieży. dzieci doświadczające biedy i ubóstwa 23. wymuszeniach rozbójniczych. niepełnosprawność. Wzrasta liczba przestępstw w postaci rozbojów. Zagrożeniem jest również śmierć jednego z rodziców. który ma miejsce w danej chwili. Wszystko to w przyszłości spowoduje brak perspektyw i trudności w znalezieniu pracy. Zamiast się uczyć prawdy o życiu uczą się manipulowania nim. Rozwód rodziców powoduje całkowite rozbicie rodziny. Coraz więcej młodzieży żyje w rodzinach rozbitych. a one przenoszą się na inne domeny życia dziecka. Wszystko to może prowadzić do wagarowania. nieodpowiedni dobór rówieśników. wykorzystywanie seksualne. To sytuacja w której dzieci zostają pozbawione opieki rodzicielskiej (częściowo lub całkowicie). Brak zainteresowania ze strony nauczycieli. co prowadzi do przeżywana lęków. dominujący wychowawcy. itp. zaniedbaniami rodziców wobec dzieci. Przeciwdziałanie przemocy organizuje się w trzech płaszczyznach: • DZIAŁANIA INTERWENCYJNE. rodzice nie maja dla nich czasu. zaprzyjaźniania się i pomagania poprzez wskazywanie różnych kierunków działania czy propagowanie konkretnych rozwiązań prawnych. Profilaktyka społeczna (strategie. Patologie -alkoholizm. co prowadzi do sieroctwa społecznego. gdy dochodzi do napaści. Konflikty rodziców-prowadza do urazów i kompleksów u dzieci. grupy narkomanów. ograniczone możliwości uczenia się na poziomie średnim i wyższym. akceptacji i chętnie przystępuje do grup. gruźlicy. gdyż są to czyny przestępczo niebezpieczne dla życia jednostki. Sieroctwo społeczne-poczucie osamotnienia mimo mieszkania pod jednym dachem. kradzieży. Udzielone ofierze wsparcie może zmniejszyć wpływ czynnika stresowego lub go zniwelować. złego stanu psychicznego. Dysfunkcyjność rodziny: obiektywne (choroba. Te patologie rodziny skutkują nadużyciami. Policja wzywana jest najczęściej w sytuacji wystąpienia aktu przemocy.kompetencje). złe traktowanie uczniów. Zagrożenie w rodzinie jest chłód. nawroty chorób np. zbyt wygórowane wymagania. maltretowanie. przedsiębiorczości. nietolerancja zarówno ze strony uczniów jak i nauczycieli mogą doprowadzić do zachwiania równowagi psychicznej u dziecka. Dzieci ulicy -brak zainteresowania ze strony rodziców. Tej pierwszej i natychmiastowej pomocy w momencie krytycznym winni udzielać specjaliści. Pogłębianie się bezrobocia-na skutek czego autorytet rodziców spada. Rodzina boryka się z problemami których nie jest w stanie rozwiązać. Młodzi poprzez używki oddalają się od rzeczywistości. którzy pochodzą z rodzin w których brak im poczucia bezpieczeństwa miłości i więzi emocjonalnych. Dziećmi ulicy stają się ci. braku pewności siebie. Jednak u nas czyni to policja i pogotowie ratunkowe. bezrobocie). Są to także dzieci odrzucone przez rodzinę bo nie spełniają jej oczekiwań. Szuka ono zaspokojenie poczucia przynależności.

Poradnictwo jest potrzebne ludziom we wszystkich obszarach ich aktywności.w zależności od sytuacji. poprawą samopoczucia społecznego oraz eliminowaniem patologii społecznej. Szczególnie trudne i absorbujące w terapii są rodziny wielo problemowe. Dziś niezbędne jest funkcjonowanie instytucji nastawionych na pomoc młodym ludziom. Poradnictwo wspomaga.LECZNICZE. Osoby prowadzące terapię rodzin wypracowują coraz bardziej adekwatne metody rozpoznawania występowania przemocy i pierwszej interwencji w rodzinie. dorosłość. Dobrym rozwiązaniem niesienia pomocy ofiarom przemocy są ośrodki interwencji kryzysowej. prognoza. profilaktyka. Towarzyszy człowiekowi w kolejnych etapach życia (dzieciństwo. kolegi. porady. pomocą. młody człowiek. W ramach rozwoju jednostki poradnictwo ma powiązania z podstawowymi działaniami społecznymi (wychowaniem. 24. młodość. nauczaniem. sposobach rozpoznawania przemocy i wyrobieniu umiejętności przeciwstawiania się jej. Szczególne miejsce w tym związku zajmuje wychowanie. • PROFILAKTYKA. ale być możliwością i szansą wytworzenia kompromisu w sytuacjach trudnych i konfliktowych z wychowawczego punktu widzenia. podjąć terapię rodziny.ma na celu wczesne wykrycie objawów maltretowania dziecka. przyjmując. ich rodzicom i wychowawcom. Najczęściej wyróżnia się trzy typy profilaktyki:  Pierwotna.jej główną zaletą jest to. opieką. że cele wychowania i poradnictwa są wspólne. wspiera rozwój. W trakcie leczenia pracuje się również nad tym.charakter działań naprawczych bądź profilaktycznych. wspólnych ustaleń może lepiej funkcjonować w swoich rolach – ucznia. sieć ludzi. a więc uchronić dziecko przed jej doświadczeniem. dzięki którym osoba przeżywająca problemy (dziecko. tj.• DZIAŁANIA TERAPEUTYCZNO. która wiąże się z przemocą w rodzinie  Wtórna.wiąże się z promowaniem zdrowia. dorosły) na podstawie informacji. aby rodzice rozwinęli system wsparcia dla siebie. Przyjmuje się.ma na celu uchronienie dziecka przed kolejnym wykorzystaniem. szczególnie Re. W ośrodkach takich prowadzona jest terapia z ofiarami przemocy i członkami ich rodzin. starość). żyjące od kryzysu do kryzysu. Działania doradców to organizowanie sytuacji. które obok funkcji diagnostycznych pełnią funkcje terapeutyczne. Rodzaje poradni: . z którymi mogą dzielić radości lub momentu kryzysu. rodzica itp.zmierzają do zminimalizowania i usunięcia doznanych urazów i krzywd. Poradnictwo w teorii i praktyce/ relacje między wychowaniem a poradnictwem. natomiast poradnictwu są dane w sposób wtórny i częściowo wynikają z dysfunkcji nie tylko rozwoju jednostki. że pozwala zapobiec przemocy. Najważniejszym celem poradnictwa jest optymalizacja stanu rzeczy. W razie potrzeby dziecko należy umieścić w szpitalu. podtrzymuje. ale samego wychowania. CELE PORADNICTWA Poradnictwo może być rozpatrywane w dwóch aspektach: jako instytucjonalny system o określonej strukturze organizacyjnej oraz jako specyficzna czynność podejmowana przez doradców profesjonalnych i osoby pomagające jednostkom przeżywającym problemy. Poradnictwo nie ma występować jako autorytet w sprawach wychowania. ośrodku wychowawczym. pośrednimi celami jest usuwanie zaburzeń i trudności. na całej drodze indywidualnego rozwoju. jednak przez wychowanie są one postawione w sposób pierwotny. gdyż w tej fazie leczenia głównie oni podejmują działania. głównie dzięki popularyzacji wiedzy o omawianym zjawisku. zanim ujawnią się poważne lub trwałe zmiany  Trzeciorzędna. polityką oświatową).

konsultant czy wychowawca) i radzący się (pacjent. sądem itp. rozwijania własnej osobowości i twórczości kulturalnej poprzez wskazywanie możliwości samokształcenia i wszechstronnego doskonalenia się (poradnictwo kulturowo. stymulowanie rozwoju aspiracji i motywacji (orientacja i poradnictwo zawodowe) • Przygotowanie do spędzania czasu wolnego i aktywnego uczestnictwa w kulturze. ale głównym zadaniem jest poprawa funkcjonowania systemów społecznych INTERAKCYJNY MODEL PORADNICTWA W interakcyjnym modelu poradnictwa możemy wyróżnić: • Dwa podmioty działania. pomoc nauczycielom i wychowawcom.wychowawcze) ZAKRES PORADNICTWA Istnieją 3 rodzaje poglądów dotyczących zakresu poradnictwa: • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki poszukując odpowiednich środków. Doradca nastawiony jest na pomoc w wyrównaniu braków i likwidowaniu trudności wynikających ze stanów biopsychicznych wychowanka i przyczyn tkwiących w środowisku rodzinnym i szkolnym • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki. do jego zadań należy m. młodzieży. realizacja obowiązku szkolnego. Problem określa się jako rodzaj zadania. W jej pracy wyróżnia się: -poradnictwo dydaktyczne(badanie przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności w nauce. pomoc w wyborze szkoły i zawodu.pedagog szkolny.. szkole. Doradca analizuje właściwości biopsychiczne wychowanka (osoby poszukującej pomocy) i szuka w jego środowisku sił. diagnoza warunków życia ucznia z trudnościami. okresowa ocena sytuacji wychowawczej szkoły. analiza funkcjonowania środowisk wychowawczych. . wychowawcom i rodzicom. -poradnictwo opiekuńcze(analiza potrzeb dzieci i młodzieży zaspokajanych w rodzinie. Poradnictwo nastawione jest na: • Przygotowanie jednostki do aktywnego życia przez wykrywanie i korygowanie braków rozwojowych. rozwijanie zdolności. który starają się wspólnie rozwiązać • Przedmiot (problem do rozwiązania).doradca (specjalista. rozbudzanie nowych zainteresowań i dążeń (poradnictwo wychowawcze) • Przygotowanie do pracy zawodowej poprzez ukazywanie perspektyw. na których mógłby oprzeć pracę • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki i optymalizacji pracy instytucji wychowawczych. wychowanek).psychologiczno-pedagogiczna: jej celem jest udzielanie pomocy dzieciom. Problemy mogą być:  Związane z osobistą sytuacją jednostki  Związane z rodziną  Wynikające z przynależności do grup nieformalnych lub instytucji  Związane z pełnieniem ról i optymalnym wypełnianiem zadań stąd wynikających . Przyczyną uruchomienia ich stosunku jest problem. badanie uzdolnień) -poradnictwo wychowawcze(rozwój osobowości i kształtowanie prawidłowych postaw. którego podmiot nie może rozwiązać przy aktualnie posiadanym poziomie wiedzy. umiejętności i nastawienia.in. współpraca z poradnią. środowisku zamieszkania). wykorzystanie czasu wolnego).

samotnych i takich. wymagające opieki z powodu wieku lub choroby. Takie źródła wsparcia najkorzystniej działają na rzecz zdrowia gdyż nie powodują stygmatyzacji. a także zdrowiu. . która obejmuje piekę osoby niesprawne. rodzina. sformalizowane. społeczne i religijne. Niestety zbyt często na psychikę mieszkańców oddziałuje podobnie jak oddział szpitalny. mogą też stygamtyzować. zabezpieczenie materialne. DOM DZIECKA to internatowy zakład wychowawczy dla dzieci i młodzieży w wieku 3-18 lat pozbawionych opieki rodziny. Wsparcie społeczne. są na ogół łatwo dostępne i często objęte relacją zaufania interpersonalnego. Po ukończeniu 3 lat wychowankowie mogą przechodzić do domów dziecka podległych resortowi oświaty. Dom pomocy społecznej jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej. przygotowanie do samodzielnego życia. Jest to stale dostępna właściwość relacji. Rodzaje źródeł wsparcia naturalne. gotowanie. Opuszcza dom dziecka po ukończeniu 18 lat. Osoby przebywające w domu pomocy społecznej korzystają ze świadczeń przysługujących z tytułu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. grupy przyjacielskie. Relacje wsparcia funkcjonują tam spontanicznie. Zadaniem Domów Dziecka jest zastąpienie wychowankom domu rodzinnego. trudności w nauce • POMOC.zapobieganie wszelkim nieprawidłowościom rozwoju dzieci • DIAGNOZĘ.takie jak partner życiowy. którymi rodzina nie byłaby w stanie zapewnić wystarczającej opieki. którym rodzice lub opiekunowie nie mogą zapewnić warunków normalnego rozwoju. Wsparcie to konsekwencja przynależności człowieka do sieci społecznej. służąca przystosowaniu. Do Domu Małego Dziecka może być przyjęta karmiąca matka wraz z dzieckiem. praca zawodowa.organizowanie zespołów nastawionych na korygowanie rozwoju i wspomaganie go. Wiążące się z przynależnością do społeczeństwa globalnego. brak obowiązków typu: sprzątanie. Przed przyjęciem do DD kandydat najpierw jest obserwowany w pogotowiu opiekuńczym. pełnienie funkcji opiekuńczych i wychowawczych. a także kobieta w 7 miesiącu ciąży. Dom pomocy społecznej zapewnia całodobową opiekę oraz zaspokaja niezbędne potrzeby bytowe. Zapewniają opiekę medyczną i socjalną. obowiązki rodzinne. małżeńskie itp. itd. Placówka opiekuńczowychowawcza dla dzieci do 3 lat.badanie przyczyn zaburzeń w zachowaniu. DOM MAŁEGO DZIECKA prowadzony jest przez wydział zdrowia. stowarzyszenia i instytucje. umożliwienie wykonania obowiązku szkolnego i zdobycia zawodu. mniej spontanicznie i rzadko na zasadzie wzajemności. Na pewno wskazany jest dla osób starszych. Tym różnią się od naturalnych źródeł wsparcia. niepełnosprawnych. nie są sformalizowane i są wzajemne. że funkcjonują według określonych reguł. Lokalne podmioty wsparcia i pomocy ludziom pozbawionym możliwości radzenia sobie. 25. a niekiedy dostęp do nich jest utrudniony. zniedołężniałych. edukacyjne. Jedną z podstawowych instytucji wsparcia społecznego są DOMY POMOCY SPOŁECZNEJ. przeżywającego określone napięcia i konflikty Poradnictwo powinno uwzględniać: • PROFILAKTYKĘ.takie jak grupy zawodowe.Jest to wszelka dostępna dla jednostki pomoc w sytuacjach trudnych. w tym także instytucje związane z opieką zdrowotną.

Osoby odczuwają Strach. lubimy cie. Wzorem takiego domu były zakładane przez K.RODZINNY DOM DZIECKA to Dom Dziecka oparty na zasadzie wychowania rodzinnego. ustalanie np. gdyż agresja musi być czymś spowodowana i często łączy się to z alkoholizmem. która przyczyniając się do fizycznej lub psychicznej szkody drugiego człowieka i które wykraczają poza społeczne normy kontaktów międzyludzkich. a środowiskiem organicznym. gdyż pomoc medyczna i rodziny może okazać się niewystarczająca. Sprawca również potrzebuje pomocy. niepokój. Osoby. które dowiedziały się o niepełnosprawności potrzebują pomocy aby moc pogodzić się z choroba bądź ludzi. korygowania braków rozwojowych • Przygotowanie do pracy zawodowej • Przygotowanie do spędzania wolnego czasu i aktywnego uczestniczenia w kulturze.wartościującej(jesteś dla nas znaczący. rozdrażnienie. że jest wszystkiemu winna i że jest to jest przeznaczone. Poradnictwo nastawione jest na: • Przygotowanie jednostki do aktywnego życia przez rozwijanie zainteresowań. Takie zjawisko chorobowe źle oddziałują na psychikę człowieka. Duchowe(występują gdy jednostki i grupy pomimo prób i własnych wysiłków nadal pozostają w sytuacjach dla nich trudnych. Człowiek uzależniony od środków odrzucających sam nie potrafi uwolnić się od nich i potrzebuje ogrom pracy.: drogi kształcenia. instrumentalne(dostarczanie konkretnej pomocy. cieszą się też dużym uznaniem społecznym. masz mocne cechy charakteru. Rodziny nie zawsze mogą się zająć nimi bądź tez nie dają rady się nimi opiekować bądź tez sa niechętne dlatego odpychają te osoby.). a czasem także w celu uniknięcia dolegliwości. Sytuacja może doprowadzić do załamania i ucieczki w śmieć samobójcza. Ofiara traci do siebie zaufanie przestaje się bronić. Ich organizacja polega na wyodrębnieniu w większym domu 8.15 osobowym „rodzin” zamieszkałych każda w osobnej części domu pod opieką przybranego „ojca” lub „matki”. Otrzymujemy pomoc emocjonalna(komunikaty takie jak jesteś przez nas kochany. psychiczne i ekonomiczne związane z finansami. Socjologowie wyróżniają trzy instrumenty przemocy: fizyczne (a w tym seksualne). Takie domy dobrze pełnią funkcje wychowawcze. aspiracji oraz przystosować się do zmiany środowiska. pustkę. którzy dają tej osobie energie na przetrwanie w tej trudnej sytuacji oraz wzbudzenie siły do walki. W małym domu natomiast są prawdziwi. zdolności. Przemoc ze względu na definicję normy społecznej to wszystkie nieprzypadkowe akty naruszające osobistą wolność jednostki. bez wyjścia). rozwijania własnej osobowości i twórczości kulturalnej . które pomogą i wesprą chorego w zmianie sposobu życia i uratowanie jego egzystencji. mieszkania. niepewność. Jeżewskiego tzw. służb medycznych i oczywiście instytucji. dążeń. lecz grono ich własnych dzieci powiększa się o dzieci skierowane przez ośrodek zdrowia. zakupy. załatwienie ubrania. nie poddawaj się). wyładowaniem psychicznym przez presje wywierane przez innych. traci poczucie godności i powoli zaczyna myśleć. poszukiwaniu pracy. INSTYTUCJE ODWYKOWE. Każdy typ przemocy wyniszcza człowieka. informacyjne(udzielanie rad prawnych. trzymaj się tak dalej). Uzależnienie jest stanem psychicznym i czasem fizycznym będącym wynikiem interakcji między żywym organizmem. Stan ten charakteryzuje się relacjami z zachowaniu wśród którym występuje zawsze przymus brania środa w celu doznania ich psychicznych efektów. WSPARCIE OFIAR PRZEMOCY. Gniazda Sieroce. przygnębienie. W takiej sytuacji chodzi o życie pacjenta niezwykle ważna jest szybka interwencja psychologa. wskazanie formy leczenia). gdyż chory nie może realizować swoich potrzeba. W Polsce od 1958 roku zaczęto tworzyć takie domy. medycznych. Dlatego istnieje instytucje wsparcia. WSPARCIE DLA OSOB NIEPELNOSPRAWNYCH: Mimo szybkiego rozwoju medycyny istnieje wiele osób niepełnosprawnych umysłowo i fizycznie. narkomanią. która da choremu siłę do rzucania nałogu.

Zasada subsydiarności gwarantuje więc zapobieganie nadmiernej interwencji Wspólnoty w sprawy danych krajów członkowskich. ujawniające się w sytuacjach krytycznych . plany.gdy zabraknie sił jawnych) . w odpowiednich warunkach . Zasada ta na szczeblu międzynarodowym oznacza. wartości. instytucje bądź placówki. tylko w wypadku gdy konkretne działania i cele nie mogą być wystarczająco dobrze zrealizowane i osiągnięte przez państwa członkowskie osobno. . posiadające aspiracje. są to wówczas idee. a interwencja Wspólnot będzie zapewniała większą skuteczność i lepsze wyniki. jeśli zostaną one zaktywizowane i staną się czynnikami przewodnimi w przebudowie i asymilowaniu wartości. • mogą one być również rozpatrywane w kategorii niematerialnej. Radlińska) .26. Siły społeczne są to aktualnie ujawniające się albo ukryte potencjalne wartości jednostek i grup społecznych . że zbiorowości większe. Znaczenie w warunkach obecnych ZASADA SUBSYDIARNOŚCI. Aleksander Kamiński natomiast ujmuje siły twórcze w trojaki sposób: • są to jednostki ludzkie charakteryzujące się moralnością. wizje lepszego jutra. . urządzeń i instytucji . uzdolnione. w określonych okolicznościach . do przekształcania środowiska) >ukryte (utajone . Zasada subsydiarności. kultura.subsydiarność to pojęcie oznaczające. Kategorie sił społecznych: : >jawne (mobilizujące do działania . tradycje. SIŁY SPOŁECZNE (H. • są to zespoły. że UE będzie działała w zakresie . marzenia. Dzięki tej zasadzie Wspólnota rozwija także działalność władz lokalnych i samorządowych państw członkowskich i euroregionów. bardziej zorganizowane powinny interweniować w danej sprawie jedynie wówczas. które mają na celu zaspakajanie potrzeb jednostki jak i społeczeństwa. który nie należy do jej bezpośrednich kompetencji. wrażliwością na ludzkie potrzeby. dające pedagogowi społecznemu oparcie w jego pracach . gorzej zorganizowanych. gdy ich działania będą dużo skuteczniejsze niż działania zbiorowości mniejszych.