1.

Podstawowe pojecia pedagogiki spolecznej: WYCHOWANIE- świadomie organizowana działalność społeczna, oparta na stosunku wychowawczym miedzy wychowankiem a wychowawca, której celem jest wywołanie zamierzonych zmian osobowości wychowanka. SOCJALIZACJA- to ogol działań ze strony społeczeństwa, zwłaszcza rodziny, szkoły, środowiska społecznego, zmierzających do uczynienia z jednostki istoty społecznej, tj. umożliwienie jej zdobycia takich kwalifikacji, takich systemów wartości i osiągnięcia takiego rozwoju osobowości, aby mogła się stać pełnowartościowym członkiem społeczeństwa. Opieka – dawanie oparcia, wsparcia, zaspokajanie potrzeb (właściwości ludzkich, będących potrzebą), których jednostka nie umie, nie może lub nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić, żeby zachować równowagę biologiczną i psychiczną, przeżyć, zachować zdrowie, jakość życia, zapewnić prawidłowy rozwój (doprowadzić jednostkę do dojrzałości) i ciągłość gatunku. Osobowość – wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności). Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych jednostek. Osobowość jest także definiowana jako charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społecznoprzyrodnicze, a także sposób wchodzenia z nim winterakcje. Nie jest jedynym wyznacznikiem działania – to co i jak człowiek robi zależy tez od doraźnego stanu fizycznego i psychicznego, emocji, stopnia przygotowania do danego działania. Osobowość kształtowana jest przez całe życie, szczególnie w okresie dzieciństwa oraz młodości poprzez wpływ bodźców zewnętrznych w procesie socjalizacji, a także własnej aktywności jednostki. Istotną rolę odgrywają tu również wrodzone cechy biofizyczne. Rozwija się stopniowo. W rezultacie utworzenia się osobowości człowiek osiąga zdolność przetwarzania napływających informacji, dzięki czemu tworzy sobie obraz świata i siebie, integruje techniki i sposoby ustosunkowania się do przedmiotów, osób, sytuacji, przez co jego zachowanie nabiera cech stałości i powtarzalności. Kształtuje się przez doświadczenia, kontakty z osobami znaczącymi dla danej jednostki, role społeczne pełnione przez daną osobę, a także wydarzenia powtarzające się lub wyjątkowo silne. KULTURA- ogół wytworów działalności ludzkiej, materialnych i niematerialnych wartości, uznany sposób postępowania przekazywany z pokolenia na pokolenie. Kultura jest dorobkiem u cechą charakterystyczną gatunku ludzkiego. Wyróżnić można 3 kategorie kultury: rzeczy, znaki i zachowania. Wychowanie polega na ukulturowieniu jednostek, grup społecznych i społeczeństwa, przekazanie właściwych danej kulturze wzorów poznawczych, selekcyjnych, wartościujących. Czas wolny – czas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem. Pojęcie i problem czasu wolnego pojawił się wraz ze społeczeństwem przemysłowym i związaną z nim standaryzacją produkcji. W społeczeństwie tradycyjnym problem ten nie był istotny, gdyż nie rozgraniczano czasu wolnego od czasu pracy. W dużej mierze na pojawienie się tego problemu wpływ miało miejsce wykonywania pracy, różne od miejsca poza pracą, co z kolei wiązało się z przebywaniem w dwóch różnych społecznościach. Przeznaczany zazwyczaj na zajecia rekreacyjne:czynny i bierny wypoczynek, rozrywka, rozwijanie zainteresowan. SAMOKSZTAŁCENIE - (samouctwo), osiąganie wykształcenia poprzez działalność, której cele, treść, warunki i środki ustala sam podmiot. W procesie s. jego cele się dynamizują, osiągnąwszy wyższy stopień świadomości uczeń dokonuje często ich przewartościowania i doskonalenia. S. osiąga optymalny „poziom wtedy, gdy przekształca się w stałą potrzebę życiową człowieka oraz stanowi oparcie dla kształcenia ustawicznego. Proces s. rzadko występuje w postaci czystej, dość często natomiast bywa powiązany z pracą w szkole, z kształceniem korespondencyjnym czy wychowaniem równoległym. Pojęcie s. jest związane z

pojęciem samouctwa, niektórzy pedagogowie utożsamiają te pojęcia, inni wiążą pojęcie s. ze zdobywaniem wykształcenia ogólnego (A.B. Dobrowolski) lub z kształtowaniem własnej osobowości wg jakiegoś ideału (W. Okiński), pojęcie samouctwa zaś — ze zdobywaniem wykształcenia zawodowego bądź z samodzielnym zdobywaniem wiedzy. PRACA SOCJALNA- celowa i zorganizowana pomoc współczesnych społeczeństw swoim niewydolnym ekonomicznie, społecznie lub fizycznie członkom. Cele pracy socjalnej są realizowane w odniesieniu do indywidualnej i grupowej aktywności człowieka z wykorzystaniem 3 podstawowych metod: indywidualnych przypadków, grupowej, środowiskowej oraz takich technik jak: psychoterapia, poradnictwo, mediacja, rzecznictwo, i innych opartych na kontaktach interpersonalnych między pracownikiem a potrzebującym. WSPARCIE SPOŁECZNE- może przybierać postać indywidualną lub grupową. Istotą tej metody jest wzajemne wspieranie się i wzajemna troska o Główne formy wsparcia to: wsparcie emocjonalne, wartościujące, instrumentalne- dostarczanie konkretnej pomocy, informacyjne- udzielanie rad, porad prawnych i medycznych, duchowe- ma miejsce wtedy, gdy jednostka lub grupa mimo udzielanej pomocy nadal znajduje się w trudnej sytuacji. Wsparcie społeczne to gł. pomoc dostępna jednostce lub grupie w sytuacjach trudnych, bez wyjścia.siebie nawzajem, wspólnotę w której żyjemy. 2. Miejsce pedagogiki społecznej w podziale poziomym pedagogiki społecznej Pedagogika pozioma: systemy oświatowe, dydaktyka, teoria wychowania. Pedagogika pozioma: pedagogika pracy, kulturalno oświatowa, resocjalizacyjna itd.
3. Przedmiot i zadania pedagogiki społ.

Pedagogika spoleczna- jest nauką praktyczną, rozwijającą się na skrzyżowaniu nauk społecznych i biologicznych o człowieku, łącznie z etyką i kulturoznawstwem dzięki własnemu punktowi widzenia. Wyraźny jest tu wpływ środowiska na jednostkę. Jednostka dokonuje modyfikacji tego środowiska. Pedagogika społeczna interesuje się warunkami życia wszystkich ludzi. Jej cechy charakterystyczne to; pomoc i opieka. Na podstawie analizy orzeka jak dane warunki można zmienić. Przedmiot pedagogiki społecznej: -zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska, -zainteresowanie wpływem warunków bytu i kręgu kultury na człowieka w różnych fazach jego życia. Jest to także zapewnienie racji bytu wartościom, ich przejęcie i krzewienie, oraz przetwarzanie środowisk siłami człowieka w imię ideału, -zajmuje się także ludźmi upośledzonymi przez warunki życia; są oni w różnym wieku i wymagają pomocy(jest to działalność opiekuńcza) -zajmuje się badaniami i analizą -interesuje się działalnością konkretnych instytucji zajmujących się rozwiązywaniem problemów, pomocą i opieką, Tym samym dostarcza wiedzy naukowej, która charakteryzuje środowiskowe uwarunkowania i wychowanie jednostek i grup społecznych. Zadania pedagogiki społecznej: Prekursorka a zarazem twórca tej dziedziny nauki w Polsce Helena Radlińska ujmuje zakres jej działań w

Silny rozwój tej dyscypliny. okres tworzenia podstaw teoretycznych pedagogiki społecznej w Polsce. P. (soziale pedagogik) • III okres-Umacnianie się pedagogiki społecznej na podstawie badań empirycznych wraz z refleksja metodologiczna. Nakreśliła ona główny przedmiot.Bergman. formy skutków oraz oddziaływań wychowawczych. W Polsce szczególna rola Heleny Radlińskiej.Irena Lepalczyk. która nadała pedagogice społecznej dużą rangę naukową.Próby syntetyzowania badań empirycznych w tym nakreślenia nowych obszarów badawczych oraz swoistej metodologii.Owen. Okresy rozwoju pedagogiki społecznej w Polsce: • (1908.Uprawianie ped. dramaty tożsamości obnaża progi i ograniczenia rozwoju myśli i praktyki pedagogicznej Lata 90. wzorzec. po raz pierwszy użyto terminu pedagogika społeczna. b)Teoria oświaty dorosłych: obejmuje zagadnienia kształcenia i dokształcania dorosłych. organizacji wczasów. Stanisław Szacki w Rosji (poznanie pragmatyczne). Poszukiwanie sposobów na odnajdywanie sił ludzkich oraz organizowanie sa do przezwyciężenia niekorzystnych uwarunkowań środowiskowych na rzecz warunków korzystnych dla rozwoju jednostki i grup społecznych. opieki i pomocy. • II okres. • V okres. R. c)Historia pracy społecznej i oświatowej: poszukuje i analizuje czynniki ewolucji urządzeń i instytucji społecznych.1945). trwałości i zmienności dążeń. W okresie tym tworzy również Mary Richmond w USA i A. Nawiązuje do współczesnej andragogiki. społ.1980).Natorp. • IV okres. Geneza i rozwój pedagogiki społecznej Okresy rozwoju pedagogiki społecznej: • I okres-Okres w którym podejmowano praktyczną działalność wychowawcza bez refleksji naukowej Przedstawiciele to J. zadania oraz charakter pedagogiki i ustaliła zasadnicze pojęcia takie jak: średnią norma. Pierwsze opracowania podręcznikowe.. Wg Edmunda Trempały: • Analiza ( opis i ocena) konkretnych środowisk wychowawczych • Projektowanie zmian (w ujęciu modelowym i wzorcowym) w badanym środowisku wychowawczym • Podjecie działań praktycznych służących poprawie analizowanej rzeczywistości 4...Pestalozzi.Solomon w Niemczech. w których zachodzi potrzeba ratownictwa. miernik. Główny ośrodek myśli pedagogicznej to studium pracy społeczno. ich powiązania.trzech dziedzinach: a)Teoria pracy społecznej: rozpoznawanie warunków.H. wspomaganie kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnorodnych zadań. okres transformacji społeczno. F.ustrojowych . przywrócenie działalności zamkniętej wcześniej Katedrze Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego.oświatowej wolnej wszechnicy w Warszawie • (1945. utworzenie przy Uniwersytecie Warszawskim Katedry Pedagogiki Społecznej pod kierownictwem Ryszarda Wroczyńskiego • Lata 80.1939) (1939. Diesterweg. W sposób spekulatywny bez powiązania z badaniami empirycznymi. siły społeczne. Przedstawiciele tego okresu to P.Ilościowy wzrost badań empirycznych skłaniających się w metodologii ku socjologii wychowania. wiek społeczny dziecka.

stwarzającego warunki rozwoju osobowego każdemu człowiekowi.obejmuje zagadnienia kształcenia. Pedagogika społeczna w ujęciu Heleny Radlińskiej Pedagogika społeczna jest nauką praktyczną rozwijająca się na skrzyżowaniu nauk o człowieku. ich powiązań. w których zachodzi potrzeba ratownictwa. Zadania wg H. poszukiwanie sposobów udzielania tej pomocy. Zadania dla okresu IV W latach 90tych próbowano ujmować pedagogikę społeczną bądź jako dyscyplinę wyłącznie profilaktyczne-kompensacyjna bądź teorię i praktykę środowiska wychowawczego. pomocy. Szkoła Radlińskiej nawiązuje do postępowania myśli polskiego oświecenia. za promocja człowieka jako świadomego i autonomicznego podmiotu działań 5. Radlińską. Można go najkrócej określić jako zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska. zjawisk społecznych. dokształcania dorosłych. W ten sposób w pedagogice społecznej znajdą się zadania opisowe (empiryczne). Radlińskiej: • Teoria pracy społecznej. Badania maja charakter deskryptywny i unikają formułowania celów zasadniczych. Rozwój pedagogiki społecznej jako dyscypliny naukowej na przełomie XIX i XX wieku wiąże się z H. udzielanie pomocy • Teoria oświaty dorosłych. zadania normatywne (stawianie celów i wartości).rozpoznawanie warunków. wpływem warunków bytu i kręgu kultury na człowieka w różnych fazach jego życia. proponuje realizowanie badań normatywnych i wprowadzenie pojęcie społeczeństwa globalnego. skutków celowych i samorzutnych oddziaływań wychowawczych. projektowanie zmian w badanym środowisku wzorcowym. wspomagania kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnych zadań: historie pracy społecznej i oświatowej poszukującą czynników ewolucji i urządzeń społecznych. takich . do zmiany niekorzystnych uwarunkowań środowiskowych na korzystne dla rozwoju jednostek i grupy: teorię oświaty dorosłych obejmująca zagadnienia kształcenia i dokształcania dorosłych.prawo narodu do niezależności. socjologią podejmowała problemy ogólnospołeczne. pedagogiką. Edmund Trępała wyszczególnił 3grupy zadań podejmowanych przez pedagogikę społeczna: analiza konkretnych środowisk wychowawczych. Postulowano za rozbudzeniem sił społecznych.Zadania dla I i II okresu rozwoju: ■ Helena Radlińska zadania ujmuje w 3 dziedziny: teorie pracy społecznej zajmującą się rozpatrywaniem warunków gdzie zachodzi potrzeba ratownictwa opieki. i zmienności dążeń i form. rozwój społeczny a oświata. kultura narodowa. biologicznych i społecznych z etyką i kulturoznawstwem (teorią i historią kultury) dzięki własnemu punktowi widzenia. podjęcie działań praktycznych służących poprawie analizowanej rzeczywistości wychowawczej. opieki lub pomocy. w związku z filozofią. wpływem ludzi na zapewnienie bytu wartościom poprzez ich przyjęcie i krzewienie oraz przetwarzanie środowisk siłami człowieka w imię ideału. organizacji wczasów. trwałości. wspomaganie kompetencji jednostek i grup niezbędnych do wypełniania różnorodnych zadań . zadania socjotechniczne (zasady kształtowania rzeczy. relacja między społeczeństwem. organizowania wypoczynku. zabezpieczenia oraz poszukiwania sposobów odnajdywania sił ludzkich i organizowania ich do przezwyciężania . które prezentowałyby ład społeczny). Zadania dla III okresu Tadeusz Pilch zarzuca pedagogice tego okresu dominacje metod i technik nad celami przebudowy społecznej.

Kamiński w ścisłym współdziałaniu z innymi naukami społecznymi i biologicznymi praz z potrzebami rozwoju społecznego. schroniskach turystycznych. Radlińską. Proces wychowania powinien przebiegać w: poradniach świadomego macierzyństwa. Jest trzeci typ wychowania. ale całego jego życia i wszelkich dziedzin jego działalności. Przedmiotem działalności wychowawczej jest osobowość człowieka poddana wielorakim wpływom pozostającym często poza kręgiem oddziaływania wychowawcy. formy i skutków wychowawczych. „Aby zapewnić skuteczność działania wychowawczego tzn. Kamiński wyróżnia trzy typy działań wychowawczych: • Kontakt oparty jest na indywidualnym stosunku wychowawca.• Historia pracy społecznej i oświatowej. . osiągnięcie zamierzonych rezultatów. szkołę. który stawia przez pedagogiką społ. społ. 6. Wroczyński). Kręgi wychowania intencjonalnego powinny być rozszerzane poza tradycyjne środowisko wychowawcze (poza rodzinę. należą planową pracę wychowawczą najściślej sprzęgać z całokształtem wpływów działających na wychowanka”.poszukiwanie i analizowanie czynników ewolucji urządzeń i instytucji społecznych. czyli planowego wyzwalania nim bodźców i wpływów zgodnie z kierunkiem pracy wych. ale nie jedyne ogniwo łańcuchu warunków zapewniających prawidłowy oraz możliwie wszechstronny rozwój młodego pokolenia. Wg niego preferowany przez ped. Wychowanie musi być inspirowaniem i rozbudzaniem sił twórczych w życiu środowiska.wychowawczy szkoły oraz osiąganiu celów i realizowaniu zadań. redakcjach. koncentruje swoje zainteresowania wokół problematyki roli środowiska w procesie celowej działalności wychowawczej oraz organizowania środowiska wychowawczego. Kamiński wiąże nierozłącznie z ped. szpitalach. którym towarzyszy pośrednio lub bezpośrednio wychowanie. Pedagogika społeczna powinna koncentrować się na problematyce środowiska wychowawczego. Pedagogika społ. Pedagogika społeczna traktuje przeobrażenia środowiska. W swoich tezach uznaje on konieczność interwencji w pozaszkolnym środowisku życia dziecka. Proces wychowaniadokonuje się w różnorodnych sytuacjach życiowych i obejmuje wszystkie etapy życia człowieka. KAMIŃSKI W swej twórczości naukowej i działalności społeczno. skierowaną na aktualne potrzeby społeczne i jednostkowe nie tylko określonego wieku człowieka. które stają przed szkołą jako podstawową instytucją wychowawczą. swoiście rozumiany proces wychowania. ich powiązania.wychowawczej Kamiński kontynuował kierunek pedagogiki społecznej reprezentowany wcześniej przez H. dziecięcych grupach podwórkowych. trwałości i zmienności dążeń. Z procesem wychowania wiąże się pojęcie wychowawca. społ.wychowanek • Wychowanie zespołowe w grupie zostało odpowiednio zaktywizowane wychowawczo • Wychowanie przebiega w toku ulepszania środowiska siłami tegoż środowiska. który będzie dotyczył wszystkich zawodów. zakładach pracy i społecznościach sąsiedzkich. Pedagogika społeczna w ujęciu Kamińskiego jest przede wszystkim nauką praktyczną i użyteczną. nowe zadania. muzeach.wychowawczej. Możliwość istnienia i rozwoju tej nauki widzi A. zarówno w dziedzinie rozszerzania sfery poznania jak i pogłębiania zainteresowań dzieci i młodzieży oraz pozaszkolna polegająca na organizowaniu i kontroli wychowawczej danego środowiska. Kładzie nacisk na stymulowanie wyzwalania się w tym środowisku bodźców rozwojowych wspomagających proces dydaktyczno. A. traktując je jako zespół bodźców działających na wychowanka i warunkujących jego rozwój oraz efekty i wyniki planowanej działalności oświatowo. Przedstawiciele pedagogiki społecznej i ich poglądy (Kamiński. wytwarzanie odpowiednich bodźców rozwojowych jako integralny element planowego działania wychowawczego. R. placówki opieki na dzieckiem). Wroczyński Pedagog i historyk oświaty i myśli pedagogicznej. że upowszechnienie oświaty pierwsze i podstawowe. Uważał on. Ważnym aspektem jest również działalność pozalekcyjna.

klimat.in. normy. flora i fauna • środowisko społeczne . prawo). a więc jego funkcjonowaniem i wychowawczym oddziaływaniem. Inne klasyfikacje środowiska (wg kryterium administracyjno . Dobra kultury dzielimy na : materialne (przedmioty materialne) i duchowe (poglądy. 8. Środowisko społeczne i kulturowe nie występują rozłącznie dlatego zawsze mówimy o środowisku społeczno-kulturowym. moralność. Poprzez te właściwości ukazujemy wpływ na wychowanie i rozwój. Obejmuje wytwory działalności człowieka lub sposoby ich przeżywania. społecznej. poziom zintegrowania (identyfikacji kulturowej) poziom gospodarczy. W rodzinie jednostkę otaczają składniki .terytorialnego. wiek. Czynniki empiryczne środowiska społeczno-kulturalnego: Środowisko społeczne (wg F. Czynniki empiryczne ukazujące wpływ na jednostkę to: miejsce zamieszkania.) to czynniki wyznaczające i współwyznaczające procesy rozwoju. a środowiskiem to co jest stałe. a gdy emitują bodźce możemy wyróżnić typowe środowiska: • Środowisko naturalne – to ziemia wraz z jej zasobami i ukształtowaniem powierzchni.stanowi układ ludzi oraz stosunki społeczne otaczające jednostkę. muzeum. Są to dobra materialne – cywilizacja oraz dobra duchowe – nauka. Pojecie środowiska. nawyki np. Radlińskiej otoczeniem jest to wszystko. płeć. zróżnicowaniu ekonomicznym i o poziomie kulturalnym) • relacje poszczególnych grup wieku (wskazują na biologiczny dynamizm ludności) • struktura i poziom wykształcenia • Środowisko kulturowe – to oddziałujące na osobnika elementy dorobku historycznej działalności człowieka. religia. podstawowe typy środowisk ze względu na kryterium bodźców Pojęcie środowiska (w ped. Środowisko kulturowe to ogół dóbr z jakimi mamy do czynienia przekazywanych nam z przez poprzednie pokolenie. Miejsca środowiska kulturowego to m. filharmonia. wyróżnia się następujące elementy środowiska społecznego: → rozmieszczenie ludności oraz gęstość zaludnienia (od tych elementów uzależniona jest częstotliwość i różnorodność kontaktów społecznych) → struktura zawodowa ludności (świadcząca o stopie życia. Jednocześnie obok wymienionych zmiennych niezależnych mają wpływ również zmienne zależne do których zaliczamy: nawyki higieniczno-sanitarne. grzecznościowe. Wg R. wykonywany zawód. Są to zmienne niezależne.społ. zasady. Wg H. zabobony. natomiast inne instytucje maja jej w tym pomóc. wartości. kino. co jest zmienne. 9. kulturowej. Najważniejszą rolę Pieter przypisuje rodzinie uważa że jest ona najważniejszą instytucją która odpowiada za wychowanie dziecka. oraz sposobu docierania bodźców): Klasyfikacji środowiska dokonał Józef Pieter który dokonał podziału ze względu na docierane do odbiorcy bodźce wpływów. Wroczyńskiego środowisko to ogół skł.7. Znanieckiego) to ogół osób z którymi jednostka spotyka się na przestrzeni swojego życia. filozofia. emitujacych bodźce i wywołujących przeżycia psychiczne. środowiska są: elementy struktury przyrodniczej. Skł. wykształcenie. pedagogika społeczna zainteresowana jest empirycznym obrazem środowiska społecznego.

występuje duża anonimowość życia i działania. pokrewieństwa. Mimo przemian. kino. można sklasyfikować środowisko miejskie i wiejskie. Mała składa się z matki. ojca i dzieci. kultura ludowa i folklor jako ważne składniki świadomości. poczucie jedności i względnej izolacji. Trzecia kategoria z przewagą struktury handlowej np. 3kregi środowiska j. 10. emocjonalno-ekspresyjną. Rodzina może być mała i duża. rodzicielstwa. teatr. W mieście występuje duża różnorodność zawodowa. Podstawowe (typowe u Kamińskiego. Rodzina pełni wiele funkcji: materialno-ekonom. gr. targowiskami.-ter. zwartością i zróżnicowaniem zabudowy. opiekun-zabezpieczająca. powiatowe lub np. szkołę. wieś zachowała ogromny potencjał pozytywnych bodźców wychowawczych. racjonalnym. często negatywnych. Jest to środowisko charakteryzujące się dużą gęstością zaludnienia. Cechy odrębności wsi – mała zbiorowość i ograniczenie przestrzenne. Występuje podział pracy i usług. Zanika instytucja „głowy rodziny” a dominuje model partnerstwa..które wiaze się bezpośrednio z rodzina i jej zyciem >typologia oparta na rozróżnieniu cech terytorialnych srod: >kryteria ilościowe liczba mieszkańców >jakościowe cechy wsi i miast miasta i wsie duze i male >gospodarka indywidualna lub spoldzielcza na wsi lub wmiescie struktura przemyslowa handlowa lub administracyjna Ze względu na kryterium podziału adm. w tej samej lub sąsiedniej kamiennicy. Drugim kręgiem otaczającym jednostkę jest środowisko grupy rówieśniczej. prokreacyjną. praca rodziców jest źródłem dochodów rodziny. społeczna. nierygorystyczna kontrola społeczna. Rodz. złożona z osób połączonych ze sobą więzami małż. występuje różnorodność wzorów wychowawczych. powinowactwa lub adopcji. Wg Kamińskiego rodzina to środowisko życia dziecka. rekreacyjno-towarzyską.. legalizacyjno-kontrolną. spontaniczność. miasto z jarmarkami. Rodzina – to najważniejsza podstawowa gr. szkoły. tolerancja wobec różnic. W dużej aglomeracji miejskiej stosunki sąsiedzkie związane są między rodzinami zamieszkałymi w bliskiej przestrzeni. a duża to grupa złożona przynajmniej z 3 pokoleń. Wieś społeczność wiejska jest mała. środowisko lokalne. Styl wychowania dzieci jest bardziej liberalny niż na wsi. zakładu pracy czyli środowisko lokalne – docierają do jednostki z niego bodźce pośrednie.dzielnica • miejscowe lokalne-dziecko zyje wniej wychowuje się • domowe-caloksztalt tych osobistych warunkow środowiska dziecka . dominacja przyrody i przyrodniczy rytm życia. To gr. Myślenie irracjonalne dominuje nad świeckim. Zachowanie cechuje tradycyjność. rówieśniczą. Stanowi najważniejsze miejsce przygotowania do życia w społeczeństwie. współżyjąca stale ze sobą w przestrzennym skupieniu. odizolowana i jednostronna o silnym zmyśle grupowej solidarności. Miasto skupia w sobie większą część mieszkańców.kulturowe które wpływają bezpośrednio na jednostkę. dominacja rolniczego charakteru pracy i instytucji. na której opiera się całe społeczeństwo. Wieś jest żywym eksponatem środowiska lokalnego. Mieszkańcy miasta mają dużą dostępność do różnych instytucji kulturalnych tj.pieter • okoliczne –obejmuja wieksza przestrzen okolice gmina. Występują niezbyt liczne rodziny dwupokoleniowe. seksualną. fundamentalne) środowiska wychowawcze i ich charakterystyka: Do typowych środowisk wychowawczych zaliczamy: rodzinę. struktury wojewódzkie. Istnieje również rozróżnienie jakościowe np. przemysł zamiast administracji. Miasto i wieś to najbardziej typowe środowiska wychowawcze w Polsce. często nawet pod wspólnym dachem. w którym można wyróżnić 2 grupy . zakład pracy. Podstawą działania i doświadczenia życiowego jest wielka rodzina obejmująca kilka generacji z wiedzą należną do starszych.

Grupy tego typu dają swoim uczestnikom coś bardzo ważnego – poczucie pewnej autonomii. rozwijanie zainteresowań i zamiłowań uczniów. wychowania do czasu wolnego. rów.działających na człowieka bodźców: samorzutne i zorganizowane. Będąc dla jednostki układem odniesienia. wywołując destrukcyjne zmiany w różnych sferach osobowości i życia dziecka. przemoc. stanowisk. molestowanie. przygód oraz nowych doświadczeń. Środowisko wychowawcze rodziny tworzą takie elementy jak: kultura stosunków międzyludzkich w rodzinie. W rodzinie może występować przemoc wzajemnie okazywana: rodzicedzieci. Gr. Szkoła powinna dążyć do rozbudzania aktywności pozalekcyjnej w związkach i stowarzyszeniach młodzieży szkolnej. zdolność i chęć wspólnego porozumiewania się oraz symbole kulturowe. Osiągnięciu celów służy odpowiednio wykształcona kadra pedagogiczna. dzieci-rodzice. sportowych. rówieśniczej jedn. Uczestnicy w gr. Grupy nieformalne są . Grupy te mogą mieć charakter formalny lub nieformalny. artystycznych.. jest mała. formalne to takie w których zasady organizacji wiadome są członkom z góry. interakcje jako umiejętność wzajemnego komunikowania swoich przeżyć i myśl. nadzór oświatowy. funkcji. w najróżnorodniejszych zespołach i kołach zainteresowań intelektualnych. Mogą one tworzyć warunki sprzyjające rozwojowi i edukacji. pełni wobec niej funkcje socjalizacyjne. zagrażać i utrudniać przebieg oraz rezultaty tego procesu. dostarcza wrażeń. czy zasadami dotyczącymi działalności grupy. stosownie do przyjętych w danym społeczeństwie celów i zadań oraz koncepcji oświatowo-wychowawczych oraz programów. W ten sposób gr. pozycji społecznych. Współczesną łączą zazwyczaj 2 generacje rodzice – dzieci. Szkoła – to instytucja oświatowo-wychowujaca. zaspokojenie potrzeb biologicznych. znajduje możliwość ekspresji własnej osobowości. ról. a musi stać się szkołą pobudzającą wysiłki intelektualne i moralne dzieci. Rodzina bardzo często boryka się z problemami których sama nie jest w stanie rozwiązać. Dawniej ojciec zarabiał na rodzinę. młodzieży i dorosłych. Ponadto organizuje swoim członkom czas wolny. często uzupełniając lub nawet zastępując w tym rodzinę. Patologie jakie występują w rodzinie: alkoholizm. Do zadań szkoły w zakresie opieki wychowawczej zaliczamy: tworzenie w szkole i środowisku optymalnych warunków rozwoju ucznia. W każdej rodzinie mogą wystąpić różne zagrożenia. pomoc uczniom w wyborze określonego systemu wartości. rówieśnicza jest obok rodziny jedną z instytucji wychowania naturalnego o stosunkowo silnym wpływie na jednostkę. o umysłowości odkrywczej. dewiacje. mogą być zorganizowane. tzn. rówieśnicza. Szkoła nowoczesna nie może być szkołą nudy dla dzieci zdolnych. model 1+2 lub 2+2. Współczesna rodzina różni się od tej dawnej: współczesne rodz. obok rodziny i szkoły stanowi ważne ogniwo w systemie oddziaływań wychowawczych na młodego człowieka. bądź pod wpływem motywacji racjonalnej. to poszczególni jej członkowie również będą skłonni takie wzory przyjąć. choroba w rodzinie. Ważną cechą jest praca obojga rodziców. Mogą więc powstawać spontanicznie. baza lokalowa i wyposażenie w pomoce dydaktyczne oraz zabezpieczenie budżetowe ze skarbu państwa. a matka zajmowała się dziećmi i domem. sposobów postępowania. przez zapoznanie się z werbalnie sformułowanymi normami. przestępczość. rówieśniczych uczą się samodzielności i sprawdzają samych siebie. a charakterystyczna cecha współ. Osoby należące do gr. realizacji potrzeby przynależności oraz zaspokaja potrzebę akceptacji przez innych. W grupach tych kontakty przebiegają zgadnie z ramowym wzorem postępowania i mają określoną wartość. niepełnosprawność. o specjalnych talentach. często matka lub ojciec sami wychowują dziecko. zajmująca się kształceniem i wychowaniem dzieci. co pozwoli zaspokoić różnorodne zainteresowania młodzieży. Do nich można zaliczyć: bezrobocie. praw i obowiązków członków. Szkoła powinna pomagać uczniom zdolnym o wybitnej inteligencji. technicznych. cechują się zbliżonym wiekiem. Grupa rówieśnicza – gr. pozytywnie przyjmuje jakieś wzory zachowania. psychicznych i społecznych. rodziny jest mała liczebność dzieci. co doprowadza do dysfunkcyjności rodziny. kiedy dawniej była to wielopokoleniowa. W gr. przelotne lub trwałe. Jeżeli gr.

gospodarność. posiadających i ceniących wspólną tradycję. izolacji. religijna. Wśród funkcji wychowawczych ściśle związanych z celem i zadaniami produkcyjnymi lub usługowymi wyróżnia się funkcje wynikające z uczestnictwa w procesie pracy. posiadająca określoną strukturę organizacyjną i urządzenia. poczynając od wieku przedszkolnego przez wiek szkoły podstawowej i średniej. która obejmuje: wiedzę umiejętności. czyli wzajemna znajomość członków zbiorowości z zasady kontroli czyniła instrument skuteczny. Nie występują tu instytucje wychowawcze. Do owych właściwości. aż do młodzieży studiującej. Kamińskiego środowisko jest obiektem zapatrywania z dwóch stanowisk: a) subiektywne – zwolennicy tego stanowiska wychodzą z założenia że nie ma dwóch takich samych jednostek ludzkich posiadających identyczne środowisko np: dwaj bracia bliźniacy nie mogą mieć przez całe życie tych samych kolegów czy czytać te same książki. Z opisu tego wynika. zasada odrębności tworzyła poczucie przynależności do określonego świata wartości i emocji. zasadę odrębności. symbole. kulturową. Wszystkie te grupy powstają w wyniku niezaspokojenia w warunkach życia pewnych potrzeb czy zainteresowań. pełnią określone role zawodowe. formalnych i nieformalnych. instytucje usługowe i kulturowe. te są efektem dążenia dzieci i młodzieży da stworzenia własnej społeczności. 11. dyrekcji i organizacji społecznych. samodzielność. Wspólnymi cechami wychowania naturalnego i intencjonalnego jest kształtowanie i rozwijanie równoległe z wiedzą i umiejętnościami zawodowymi takich cech jak sumienność. Zasada kontroli była mechanizmem regulowania zachowań i represji wobec jednostki łamiącej prawo. środowiskowe systemy wartości i autorytety. wartości. poglądów i postaw pracowniczych. słowność. zakładu pracy coraz większe znaczenie nabiera kształtowanie kultury pracy. a powszechna identyfikacja. jedność ekonomiczną i zawodową. jest to wychowanie gdzie dominują spontaniczne związki. które kierują siły wychowawcze środowiska zaliczamy: tożsamość etniczną. Wśród wielu funkcji wych. pomysłowość. świadomych jedności. że w zbiorowości lokalnej wynikły treści procesu socjalizacji. życzliwość. właściwości i wewnętrznych mechanizmów regulujących tworzy szczególny typ środowiska wychowawczego. Można wyróżnić trzy kategorie nieformalnych grup rówieśniczych: dziecięce grupy zabawy. nawyki. 2 grupy dewiacyjne (np. relacje między pracownikami. kontroli grupy nad jednostkami i powszechnej identyfikacji członków. w których sam proces pracy i środowisko pracy wpływają na ukształtowanie się celu. która przez zespół cech. wytrwałość. staranność. Członkowie danego zakładu pracy dążą do określonego celu. Środowisko lokalne – to gromada ludzi zamieszkujących ograniczone i względnie izolowane terytorium. Stanowiska w kwestii roli i znaczenia środowiska w kształtowaniu rozwoju osobowości Wg A. (punkt widzenia charakterystyczny dla psychologii) . gangi. wychowanie jest intencjonalne – jest celowym wychowaniem właścicieli (pracodawców). Zakład pracy – to celowo zorganizowana jednostka gospodarcza prowadząca działalność o charakterze zarobkowym. 3 młodzieżowe paczki.zjawiskiem występującym we wszystkich podstawowych fazach uspołeczniania dzieci i młodzieży. Praca szczególnie zbiorowa lub zespołowa stwarza warunki. doświadczenie zawodowe. bandy). wychowawcy i plan działań wychowawczych. odrębności i gotowości do wspólnotowego działania żyjących w poczuciu przynależności i wewnętrznego bezpieczeństwa. która służyłaby zaspokajaniu ich potrzeb poza nadzorem dorosłych lub przy akceptacji z ich strony. Definicja ta ukazuje pewien obraz specyficznej zbiorowości ludzkiej. Ogólny cel wychowania w zakładzie pracy jakim jest wszechstronny rozwój osobowości pracowników można rozpatrzyć pod kątem podstawowych typowych oddziaływań wychowawczych: wychowanie naturalne – które opiera się na uczestniczeniu w pracy i życiu społecznym gr. relacji międzyludzkich oraz identyfikacje z zawodem. Gr.

czyli rodzina 12. Odmianą determinizmu środowiskowo-przyrod. Rybickiego) stanowisko charakterystyczne dla pedagogiki. Niebezpieczeństwa wynikające z niewłaściwego interpretowania wpływów środowiska: Niebezpieczeństwa grożące przy niewłaściwym interpretowaniu wzajemnych oddziaływań środowiska i jednostki to: 1) dotyczy przesadnego zaufania do „naturalnej” siły wychowawczej niektórych kręgów środowiskowych np: zakładów pracy produkcyjnej. iż podstawowym źródłem przeżyć psychicznych człowieka oraz rozwoju jego psychiki jest właśnie środowisko społeczne. – przedst.b) obiektywistyczne (wg prof. Problem potrzeb i ich zaspokajania w różnych fazach życia i sytuacjach zawodowych. co w związku ze strukturą organizmu człowieka. uważała że p. zachowania gatunku.. utrzymania określonej roli społecznej itp. Radlińska. ma zewnętrzne doświadczenie → Stanley Hall twierdził. Z. 2) idealizm pedagogiczny – reprezentowany przez Fryderyka Foersta głosi że jednostka wrażliwa na motywację wyższego poziomu (światopoglądowe. tak więc podstawowym celem wychowania miało by być stwarzanie jak najbardziej korzystnych warunków dla naturalnego rozwoju wychowanka. chuligaństwo. kształtowane są przez środowisko przyrodnicze. czy estetyczne) i na ich podstawie kształtująca wszelkie niepożądane oddziaływania środowiska. jego indywidualnym doświadczeniem oraz miejscem społecznym jest niezbędne do utrzymania się przy życiu i umożliwienia rozwoju. Wpływ środowiska na rozwój człowieka Istnieją następujące koncepcje na ten temat: → J. Freud – wg niego superego stanowi wytwór środowiska kontrolujący jaźń – ego.s. 3) Trzecie niebezpieczeństwo polega na tworzeniu środowisk pozornie korzystnych ale których oddziaływanie może być sprzeczne z dążeniem ich twórców (np. W ciągu całego życia człowiek przechodzi przez . POTRZEBA LUDZKA. podobnie jak wszystko co żyje. zakłady poprawcze grupujące młodzież bez należytej selekcji. Owe wykolejenia to: przestępczość. a przede wszystkim najbliższe środowisko życia. Wychowawca powinien być osobą kompetentną z odpowiednimi kwalifikacjami pedagogicznymi. 2) Drugie niebezpieczeństwo dot. jest determinizm psych. 3) dialektyczny – współtwórcą 3 formuły ujmującej środowisko i jednostkę w dialektycznym związku jest H. iż w naturze człowieka kryją się doświadczenia historycznego rozwoju całej ludzkości. lub dorosłych. którym to miały być podporządkowane zamierzona działalność wychowawcza oraz wpływy środowiskowe → Alfred Adler uważał. w życiu jednostki: 1) determinizm wedle której istoty ludzkie w całej swej osobowości. 13.B. Można rozróżnić 3 punkty widzenia na role środo. iż wpływ środowiska ma decydujące znaczenie dla rozwoju i kształtowania się różnorodnego świata organicznego → John Locke z kolei był zdania. Jednostka funkcjonując w środowisku jest poddana oddziaływaniu tych samych bodźców pośrednio jak i bezpośr. wakacyjne obozy młodzieży pozbawionych odpowiedniego kierownictwa wychowawczego.jest to stan niedoboru i braku czegoś. moralno-społ. niedostrzegania progu możliwości środowiskowych metod przezwyciężania wykolejeń jednostek i grup młodzieżowych. interesuje przede wszystkim wzajemne oddziaływania wpływów środowiska i przekształcających środowisko sił jednostek. Lamarck uważał. iż decydujący wpływ na proces kształtowania się umysłu psychiki człowieka. narkomania. alkoholizm.

gł. Poziom ich zaspokojenia ma wpływ na kształtowanie się potrzeb rozwojowych. które odczuwają członkowie wielu różnych grup społecznych. snu). Psychicznego Rozwój człowieka jest uwarunkowany przez uzdolnienia jednostki. ich tragedie a także trudności i problemy w różnych środowiskach(w rodzinie. potrzeba uznania społecznego. Są artykułowane przez grupy społeczne. Jeżeli potrzeby niedostatku nie są zaspokojone. ochrona przed agresja). które odczuwają członkowie wielu różnych grup społecznych. że w ich zaspokajaniu muszą dopomóc jednostce instytucje publiczne. potrzeba 8 godzinnego dnia pracy) POTRZEBY PSYCHICZNE. masy ludzkie. METODA INDYWIDUALNEGO PRZYPADKU Wg Kamińskiego jest sztuką. duchowym. Długo niezaspokojone potrzeby prowadzą do frustracji. Uświadamianie nowych potrzeb społecznych może nastąpić dzięki żądaniom społecznym (np. wycofania 14. że w ich zaspokajaniu muszą dopomóc jednostce instytucje publiczne. W praktyce jednak ich determinująca rola nie jest dostrzegana. bezpieczeństwa. to wtedy potrzeby rozwoju przestają kierować naszymi zachowaniami. Znaczenie potrzeb dla rozwoju jednostki czy grupy społecznej ma pełne uzasadnienie teoretyczne. życia towarzyskiego. lecz odpowiednio się zachowuje wobec nich. Stosownie do panujących obyczajów. które potrzebują pomocy. Należą do nich potrzeby fizjologiczne. w szkole) -wskazuje na to. Metody pracy socjalnej. są użyte w celu zmobilizowania sił w jednostce i .są to potrzeby. że mają one swe źródło w niezaspokojonych potrzebach. szacunku i miłości (wobec samego siebie i uznanie wśród innych) • Rozwojowe (istnienia). co jest akceptowane przez grupę społeczną. Są to potrzeby gatunku ludzkiego.dotyczą indywidualnych właściwości jednostki. Brak czegoś uniemożliwia nam funkcjonowanie w stanie równowagi. środowisko lokalne) wskazują. w której wiedza życiowa i nauka o człowieku oraz środowisku. Jeśli potrzeby niedostatku nie są zaspokojone. Potrzeby te. jak zostały zaspokojone potrzeby filogenetyczne. życie towarzyskie). szkoła. bezpieczeństwa (schronienie. a ta z kolei do agresji. • Potrzeby społeczne: są to potrzeby. Analiza wielu przypadków zaburzeń rozwojowych u dzieci i młodzieży. Potrzeby te nie ustają w toku zaspokajania lecz potęgują się dostarczając coraz to doskonalszej realizacji osobowości. a także powstałe trudności i problemy wychowawcze w różnych środowiskach (rodzina. apatii. przynależności. a także umiejętność obcowania z ludźmi.są to potrzeby. Posiada je każdy z nas. Zaspokajanie potrzeb rozwojowych jest ważne dla utrzymania zdrowia. że wszystkie mają swe źródło w niezaspokajaniu potrzeb. których człowiek nie nabywa. przynależności i identyfikacji (przyjaźń. informacyjnym. potrzeba czasu wolnego). i o których społeczeństwo sądzi.różne środowiska wychowawcze. to konkretne działanie. Stosunków społecznych i kultury: fizjologiczne (jedzenia. masy ludzkie i o których społeczeństwo sadzi. która przez osiąganie określonych wartości osiąga pełnię bytu. Wśród ogółu wychowawców świadomość roli potrzeb w życiu człowieka jak i umiejętność ich zaspokajania odbiegają od stawianych wymagań. Potrzeby rozwojowe są potrzebami ontogenetycznymi. Analiza zaburzeń rozwojowych obserwowanych u ludzi. potrzeby rozwoju przestają kierować naszym życiem. stosunki społecznoekonomiczne(np. dzieci i młodzieży. wiek. To jakie one są. Potrzeby te podlegają ciągłym zmianom. w których zaspokaja swoje potrzeby. Wsparcie to działania pomocowe dla danej osoby o charakterze instrumentalnym. zależy od tego. to brak czegoś. Potrzeby społeczneakceptacji. Pomoc to system instytucji pomocy społecznego. Rodzaje potrzeb: • Z niedostatku. ich tragedie.

Procesy rewalidacyjne są kosztowne i długotrwałe. METODA PRACY GRUPOWEJ W tej metodzie oddziałuje się na jednostkę za pośrednictwem małej grupy. kluby sportowe). wspólnych zasad postępowania. • Opracowanie planu postępowania. Rewalidacja zaś polega na zmianach sytuacji środowiskowej oraz równolegle postępującego wyciszenia niepokoju „pacjenta”. tzn. Trzy etapy metody indywidualnego przypadku: • Diagnoza społeczna. a co złe. wiara w tą jednostkę. Musi być otwarty na wprowadzenie poprawek. a ich rezultat może być pomyślny lub pośredni.) polega na opiece tzn. w razie gdyby pewnie zachowanie się wydłużyło. Ambicja i dynamizm grupy wyraża się w sprawowaniu kontroli przez grupę nad zgodnością postępowania członków z jej celami ideowymi. aby uruchomić proces rewalidacji. kulturalnemu wszystkich. kiedy i jak ma czynić pracownik socjalny w stosunku do pacjenta i jego rodziny. dążenie do nastawienia jednostki. . zwyczajami. zorganizowanie pomocy sąsiedzkiej oraz na postępowaniu wychowawczym. Zadaniem tych grup jest służenie pomyślnemu rozwojowi fizycznemu.środowiskowa (zależna głównie od polityki społecznej) i metoda psychowychowawcza (zależna od pracowników socjalnych).rozpoznawanie przyczyn problemu i ich nasilenia. w związkach młodzieży i stowarzyszeniach społecznych. musi być możliwy do zrealizowania. co dobre. na czynieniu przez Ledera tego wszystkiego. najdłuższy etap działań pracownika socjalnego. Taki plan musi posiadać pewne atrybuty. które sposobem bycia nie odróżniają się od przeciętnych zachowań ludzkich. dopuszczającym korygowanie diagnozy i samego planu do czasu utrafienia w nurt najskuteczniejszego postępowania rewalidacyjnego. Celem pracy grupowej jest uczynienie grupy zespołem wychowawczym.oświatowej dorosłych i młodzieży (w domach kultury. zasadami moralnymi.odpowiedniej pomocy w społeczeństwie dla ulepszenia wzajemnego przystosowania jednostki i jej środowiska. Natomiast prowadzenie zespołu przez osobę o większym dystansie psychicznym wobec członków grupy (z powodu wieku. na pomocy i radach udzielanym czynniejszym członkom zespołu. Czynności diagnostyczne to zebranie informacji i diagnoza właściwa. obozy. którzy pragną mniej lub bardziej świadomie.). przykładaniem się do realizacji zadań. Bardzo ważne jest by przestrzegać podstawowych zasad tej metody: akceptowanie jednostki takiej jaka jest. co chce. sytuacji społecznej itp. z tendencją do wyszukiwania wśród nich przodownika. Określa. aby sama chciała skorygować swoje życie oraz dobrze rozpoznać się we właściwej osobowości. Poprzez uczestnictwo w grupie tworzymy warunki do zaspokajania potrzeb: Grupa rozwojowo wychowawcza. przerzucanie mostu życzliwości. w zorganizowanej rekreacji (kolonie. Prowadzone jest postępowaniem elastycznym. kształtującym korzystne zachowania i postawy „pacjenta”.to ostatni. Grupy takie kształtowane są na gruncie pracy kulturalno. Plan bywa ukierunkowany dwojako: na praktyczne korygowanie środowiska np. klubach itp. co. • Prowadzenie przypadku drogami rewalidacji. wykonalny i musi być też pewna rezerwa czasowa. metoda rzeczowo. Czyli mamy to do czynienia z metodami rewitalizacji. Prowadzenie zespołu przez wychowawcę lub wyróżniającego się w grupie kolegę polega na przodownictwie. wyjazd do sanatorium.samorozwoju w którejś z wymienionych dziedzin. Narzędziem jest w tym etapie wywiad środowiskowy oparty na kwestionariuszu z pacjentem dopełniony obserwacją. wspólnych ocen tego.plan jest praktyczną konsekwencją diagnozy. aby czynili członkowie zespołu. Tylko w toku realizacji wspólnego zadania możliwe jest powstawanie zwyczajów grupowych. psychicznemu.dotyczy osób w każdym wieku. Poczynanie wstępne polega na ustaleniu przez daną grupę konkretnych zadań realizacyjnych.

wychowawczej. którą łączy bliskość zamieszkania. 15. lecz przez społeczność i wspólnie z nią.jej tworzenie jest spontaniczne.8 osób w tym samym wieku. Podejmowane są tu działania o charakterze ratowniczym i opiekuńczym w stosunku do osób nieprzystosowanych społecznie. skłaniając do dyskutowania samych członków grupy. Metoda organizowania społeczności jest najtańszą z metod pracy społeczno.wychowawczą dla organizowania dzieci i młodzieży zagrożonych wykolejeniem lub już wykolejonych. Grupa rewalidacyjna. dezorganizujących życie społeczne. grupy obozowe oraz rodziny problemowe.zawodową. ani przez zaspokajanie elementarnych potrzeb fizjologicznych(sen. swych nieszczęściach i sukcesach. Pierwsza faza w tej metodzie polega na kompletowaniu grup nieprzekraczających 7. podlegających zaburzeniom w zachowaniu się. Należy wtedy stworzyć grupę konkurencyjną np. wypracowanym za pomocą odpowiednich badań kompleksowych. Stabilizacja poczynań organizujących społeczności lokalne może mieć postać: objęcia kierownictwa poczynań przez odpowiednią grupę lub samorząd osiedlowy. Metoda środowiskowa to inaczej mówiąc organizowanie społeczności lokalnej dla zadań socjalnych. nieletnich popełniających jakieś kradzieże.nastawiona jest na realizację zasadniczego zadania tj. powołanie w tym celu specjalnej organizacji.Grupa psychoterapeutyczna. sprzątanie. Drugą fazą pracy grupowej jest przejście do dyskutowania wypowiedzi. Trudną przeszkodą dla tychże grup są grupy szkodliwe społecznie np. Jednorodna pod względem typu wykolejenia grupa spotyka się systematycznie z pracownikiem socjalnym. Czas wolny. mobilizujących wszelkie siły społeczne do działań opartych na wspólnym planie.i . rówieśniczą itp. I w tej fazie prowadzący powinien jak najmniej mówić . umożliwienie powrotu osobom wykolejonym do normalnej społeczności. jej głównym zadaniem jest próba powiązania zerwanych nici łączących jednostkę z najbliższą grupa społeczną. Wśród grup rewalidacyjnych wyróżniamy: drużyny podwórkowe. Metoda grupowa polega tu na operowaniu jej postacią rozwojowo. Kamińskiego jest to ta część budżetu czasu. Czas wolny wg. grupy obozowe oraz rodziny problemowe. grupa jakiś alkoholików. Po dokonaniu lustracji społecznej. do poszukiwania sensu tego. drużyny podwórkowe. posiłki. rozrywki. czego się wysłuchiwało. przystąpić należy do planowania ulepszeń środowiska lokalnego. zrozumieć jej motywację. przestępcze. rozwijania swoich możliwości. przejawiających objawy jakiegoś wykolejenia np. Podstawowym zadaniem tej fazy jest wywołanie lub wzmocnienie u nich krytycznego poglądu wobec omawianego rodzaju faktów oraz wzbudzanie chęci wyzbycia się takiego postępowania. Polega ona na ulepszaniu sytuacji społeczności lokalnej zjednoczonymi wysiłkami organizacji publicznych i społecznych. opieka nad członkami rodziny. a zadaniem staje się organizowanie procesu wychowawczej poprawy . Aspekt wychowawczy i moralny czasu wolnego. swoim życiu. pranie. poszerzania wiadomości. że poczynań nie prowadzi się dla społeczności. Zadaniem pracownika socjalnego jest słuchanie wypowiadających się. ani przez stałe obowiązki domowe(gotowanie. swych zainteresowaniach. Funkcje czasu wolnego. CZAS WOLNY to wszelkie zajęcia jakim może oddawać się jednostka z władnej ochoty dla: wypoczynku. METODA ŚRODOWISKOWA Organizowanie społeczności lokalnej inaczej środowiska naturalnego grupy ludzi. Pracownik społeczny odpowiedzialny za pomoc takiej grupie rodzinnej dopomaga jej członkom w rozwiązywaniu swych rodzinnych trudności. Podstawową zasadą metody środowiskowej jest to. udziału w życiu społecznym poza obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi. terytorialną. powstaje ona w wyniku potrzeby instytucji. higiena). aby w rozmowach wypowiedzieć się o sobie. Pracownik słuchając usiłuje wczuwać się w każdą jednostkę swej grupy. która nie jest zajęta przez pracę zarobkową normalną i dodatkową ani przez systematyczne uczelniane kształcenie się.

Rola wybranych podmiotów w wychowaniu do czasu wolnego. która nie jest zajęta przez pracę zarobkową normalną i dodatkową. poszukiwanie własnego miejsca w społeczeństwie. rozwój zainteresowań i uzdolnień. a raz nie jest czasem wolnym. Należą do nich: różnorodne formy zajęć pozaszkolnych. płeć. tzn.) 16. Funkcje czasu wolnego: a)Odpoczynek: sens odpoczynku polega na odreagowaniu zmęczenia i znużenia. w których młodzież bierze udział dobrowolnie.jest to ta część budżetu czasu. angażuje wyobraźnię. Dąbrowski wyróżnia 4 funkcje wolnego czasu: wypoczynek. Ilość i rodzaj odpoczynku są uwarunkowane pewnymi zmiennymi(wiek. Łączy w sobie poczucie obowiązku z zainteresowaniami i zamiłowaniami. to nie tylko proces przyswajania sobie nowych wiadomości.Park na Błoniach Krakowskich (Henryk Jordan 1898r. w kontemplacji czy drzemce i raczej w samotności. a może przede wszystkim proces ich dalszego spożytkowania. szkoły i placówek wychowania pozaszkolnego. Pierwszy w Polsce ośrodek wychowania pozaszkolnego młodzieży. Zawadzka). sprawności-to także. Czytanie książki jest przyjemnością gdy czytamy pasjonujące nas dzieło. Przynosi odprężenie po znużeniu monotonią codziennych obowiązków. Ta czwarta funkcja ma za zadanie wprowadzenie danej jednostki w życie społecznie. ale kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania czasu wolnego przez młodzież • Preferowanie form aktywnego i twórczego spędzania czasu wolnego Wychowanie pozalekcyjne i pozaszkolne ma na celu: • Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień młodzieży • Stwarzanie warunków dla społecznej działalności • Organizowanie kulturowego wypoczynku. tereny gier i zabaw. że organizacja czasu wolnego dzieci i młodzieży jest z wychowawczego punktu widzenia ważna jak dydaktyczna działalność szkoły • Rozpoznanie rzeczywistych potrzeb poszczególnych grup i młodzieży oraz dostosowanie form i metod pracy wychowawczej do tych potrzeb • Stałe unowocześnianie form i metod pracy • Rozwijanie samorządności młodzieży. świetlice. bądź na życie rodzinne i aktywność przynoszącą doraźne korzyści. Czas wolny powinien być wypełniony treścią. Aby te oddziaływania mogły być efektywne konieczne jest spełnienie kilku warunków: • Uznanie. c)Praca nad sobą: jest to funkcja kreatywna. ani przez systematyczne kształcenie się . Z. Jest nasycona bogactwem i zmiennością wrażeń. Z drugiej strony uwalnia człowieka od stresów związanych z przymusem poprzez kreację osobowości i potrzeb. Do czasu wolnego dzieci i młodzieży zaliczamy wszelkie czynności zorganizowane. rozrywki i wychowania fizycznego Instytucje wychowania pozaszkolnego: MDK. Jest to pewnego rodzaju problem. Czas wolny staje się sferą szczególnie ważną dla oddziaływań pedagogicznych rodziny. kluby. Umożliwia jednostce znalezienie własnego miejsca w społeczeństwie. prace z związkach i prace w organizacjach młodzieżowych. innym razem może być zwykłym odrabianiem lekcji. zawód) b)Rozrywka(rekreacja): jest to wypoczynek czynny. na odnowieniu sił fizycznych i psychicznych. Zajęcia kształtują(A. ponieważ u tego samego człowieka to samo zachowanie czy ta sama czynność raz jest. CZAS WOLNY wg Kamińskiego.może być spożytkowana bądź na swobodne wczasowanie. nie tylko organizowanie jej czasu przez dorosłych. Owo odreagowanie powinno odbywać się w ciszy i spokoju.

postawach. higiena). młodzieżowe domy kultury 5 organizacje młodzieżowe i stowarzyszenia . że osłabiają osobowy kontakt młodzieży ze środowiskiem. koła przedmiotowe. itp. nauki i sztuki.dziecko jest istotą niedojrzałą psychicznie. Kluczową rolę spełnia tu wychowawca. Wynika to tez z faktu. Spełnia ono podstawową rolę w rozwijaniu zainteresowań i organizowaniu czasu wolnego młodzieży. w których młodzież spędza wolny czas jest dobrowolność podziału. Wychowanie pozalekcyjne organizowane jest przez szkołę. wśród których można wyróżnić następujące rodzaje: koła artystyczne. umiejącego korzystać z obfitych dóbr współczesnej kultury. będących przedmiotem zainteresowań dzieci i młodzieży z szerszym życiem naukowym. posiłki. pranie. Negatywny jest tu fakt. Ich specyficzną cechą jest dobrowolność udziału w nich młodzieży. gry i zabawy. TV i łamie środki masowego przekazu w dużej mierze wpływają na organizację czasu wolnego. Na szczególną uwagę zasługują zajęcia w kołach zainteresowań. koła artystyczne i sportowe. ani przez stałe obowiązki domowe (gotowanie. Organizacje i instytucje społeczne.wychowanie pozalekcyjne organizowane przez szkołę spełnia także ważną rolę w rozwijaniu zainteresowań i organizowaniu czasu wolnego dzieci i młodzieży. przyspiesza procesy dojrzewania umysłowego. nie maja wzorów jak spędzać ten czas. Placówki te dążą do tego aby wychowywać człowieka o szerokich zainteresowaniach. opieka nad członkami niezdolnymi do samoobsługi). które pobudzają samodzielność i aktywność młodzieży.uczelniane. teatralnych. artystycznym. społecznym. Szkoła . Podstawową zasadą powinno być związanie konkretnych i szczegółowych spraw. Do najbardziej typowych i atrakcyjnych form zajęć pozalekcyjnych należą: gry i zabawy na boisku szkolnym i w salonach gier i zabaw. Jednak z drugiej strony wywiera wpływ na intelektualny i moralny rozwój człowieka. sportowe. sprzątanie. wycieczki. Formy takich zajęć. rozwoju i rozrywki oraz ukształtowanie nawyków właściwego spędzania czasu wolnego. ani przez zaspokajanie elementarnych potrzeb fizjologicznych ( sen. zależni od rad i zaleceń starszych. młodzi pozostawieni są sami sobie. Specyficzną cechą placówek wychowawczych. Dorośli nie mają czasu. systemie wartości. czytelnicze. nie ma doświadczeń więc jest przez to uzależnione od rodziców czy wychowawców. to np. aby placówki wychowania pozaszkolnego włączyły młodzież w aktualną problematykę i zaznajomiły w osiągnięciu współczesnej wiedzy i kultury. Organizatorzy czasu wolnego mają za zadanie stwarzanie możliwości wypoczynku. organizator i animator czasu wolnego. Rodzice . Własnej woli. udział w przedstawieniach szkolnych. Chodzi więc o to. oraz preferowania form aktywnego i twórczego spędzania czasu wolnego. Młodzieżowe domy kultury i ogniska młodzieżowe także proponują ciekawe formy spędzania czasu wolnego. Jest to zadanie ważne szczególnie w okresie rozwijającej się nauki i kultury . świetlice w których organizowane są formy zajęć o charakterze opiekuńczym i rozrywkowym obok kół zainteresowań. Na pierwszy plan powinny być w nich wysunięte metody pracy. kulturalnym. wzbogaca wiedze o świecie i życiu. bądź na życie rodzinne i aktywność przynoszącą doraźne korzyści. Bardzo często czas wolny jest marnowany.i może być spożytkowana bądź na swobodne wczasowanie. koła techniczne.Zachowania człowieka w czasie wolnym świadczą najlepiej o jego rzeczywistych dążeniach. ROLA WYBRANYCH ŚRODOWISK W WYCHOWANIU DO CZASU WOLNEGO. Konieczne jest kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania czasu wolnego przez młodzież. koncertach itp. Dzieci tak jak i młodzież nie mogą w pełni organizować sobie czasu wolnego wg. Obejmuje dużą liczbę młodzieży i jest dostępne praktycznie dla wszystkich uczniów. placówki upowszechniania kultury. iż są oni zależni materialnie. ponieważ ponoszą ograniczoną odpowiedzialność prawną lub nie ponoszą jej w ogóle. W związku z tym ich czas wolny podlega pewnym rygorom i racjom ustalonym przez rodziców.

Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze. • -pokonywanie barier tworzonych przez stereotypy znajdujące się w głowach rodziców. których nie można rozwijać w innych formach aktywności przed osiągnięciem dojrzałości społecznej i uznaniem jej pełnoprawnego uczestnictwa w życiu dorosłym Funkcje wychowawcze. cierpliwości. dostarczanie wrażeń. przygód i nowych doświadczeń. Można tu wyróżnić: członków najbardziej aktywnych. daje możliwość rozwoju i zdobywania doświadczeń. itp. a uczestnictwo nacechowane jest wzajemną aprobatą. kreuje wzorce zachowań i egzekwuje ich postrzeganie. Cele są realizowane wspólnie i zespołowo. Dostarcza motywacji do działania celowego oraz wyznacza role społeczne. poczucia sprawiedliwości. W wyniku udziału jednostki w życiu grupy rówieśniczej kształtowana jest umiejętność nawiązywania kontaktów społecznych. wagarowanie. Są to grupy samorzutne. czego się nauczyła uczestnicząc w życiu otoczenia dorosłych • Przez udział w grupach. które gotowe są przyjąć wszelkie warunki aby utrzymać członkowstwo. umowne znaki i wyrazy. • -pomaga dokonać oceny własnego postępowania i zachowań innych Trwałość grupy wzrasta wraz z wiekiem. wierności. Wychowawcze oddziaływanie grup rówieśniczych może mieć charakter pozytywny lub negatywny. mniej aktywnych i jednostki najmniej popularne. odwagi. Do pozytywnych wpływów wychowawczych grupy rówieśniczej zaliczamy: rozwój samokontroli.17. pomaga poznać siebie. uczy samodzielności. Najbardziej popularny członek grupy staje się jej przywódcą. Mają swoje miejsca spotkań(cuidernie5 puste garaże. sumienności. młodzież rozwija samodzielne dążenia i osiąga cele.” Współzawodnicząc o pozycję społeczną. Wpływ grup rówieśniczych na wychowanie dzieci i młodzieży jest bardzo duży. opowiadanie frywolnych historyjek i dowcipów. Ustalanie i wpajanie norm i wartości regulujących postępowanie jej członków należy do podstawowych funkcji grupy rówieśniczej. Grupa rówieśnicza wyznaje określony system wartości. lojalności wobec przywódcy. W miarę rozwoju dziecka wpływ tych ujemnych cech staje się słabszy. Wg Hurlocka’a do niepożądanych zjawisk należą „używanie żargonu i przeklinanie. określone elementy w wyglądzie(fryzury.). • -ukazuje pozytywne wzory postępowania. • -staje się głównym kreatorem osobowości młodego człowieka. Grupy rówieśnicze stanowią naturalną drogę procesu uspołecznienia dzieci i młodzieży. od innych grap różni się tym. Wg Znanieckiego grupy rówieśnicze pełnią funkcję: • Młodzież wyraża w nich to. swoje nazwy wywodzące się z filmów czy też książek. . dzięki czemu grupa staje się łącznikiem między grupami społecznymi. powstające w rezultacie spontanicznej aktywności zabawowej oraz samodzielnego rozwijania dążeń i celów. skłonność do naruszania więzi rodzinnej czy odrzucanie wzorów ustalonych w rodzinie. Im młodsza grupa tym słabiej rozwija się w niej solidarność. Wyrażają ich dążenia do działania i samodzielności. że więzi w niej są bliskie.łatwiej jest jednostce wyłamać się z reguł obowiązujących w grupie. które służą podkreśleniu odrębności grupy. lekceważąca postawa wobec zasad i autorytetów. • -pojmowanie właściwych wzorów kulturowych • -organizowanie czasu wolnego. Grupa rówieśnicza zaspokaja niezwykle ważną u dziecka potrzebę przynależności i akceptacji. dziecko usiłuje doskonalić się i zmieniać swoje egocentryczne zainteresowania grupowe. ubrania). oddania sprawie. Jest to dynamiczny układ ról społecznych Pozycje członków w grupie zależne są od ich indywidualnych wkładów. Grupy rówieśnicze stanowią naturalną formę życia dzieci i młodzieży.

członkowie się tu znajdują. a z czasem dołącza do tego potrzeba bezpieczeństwa. dominują więzi osobowe. bandy • Młodzieżowe paczki. kliki • Młodzieżowe grupy dewiacyjne (gangi przestępcze) • Tworzenie się grup rówieśniczych jest zjawiskiem rozwojowym i w związku z tym zmienia się również ich charakter. 18.turystyczne. ośrodek dyspozycjo (odpowiada za zgodność z ideą naczelną).podejmowanie pewnych działań. osoba znacząca jest wzorem dla grupy.zachowują ciągłość. identyfikują. sportowo. istnieją cele i interesy dominujące nad indywidualnymi. militarne. przywództwo wynika z cech osobowościowych i aprobaty grupy  Grupy wtórne (celowe).to pewna ilość osób powiązana uregulowanymi stosunkami między sobą. potem wspólnego wykonywania zadań. MECHANIZM WZMACNIANIA WEWNĘTRZNEGO. które funkcjonują na obszarze 3 grup: MECHANIZMY KONTROLI SPOŁECZNEJ. W miarę rozwoju dziecko zaspokaja coraz więcej potrzeb wśród grupy rówieśniczej. hierarchia.członkowie pochodzą z rekrutacji formalnej.religijne. Rodzaje grup społecznych.jest to powielanie zachowań tłumu. w którym jednostka się znajduje MECHANIZMY OSÓB ZNACZĄCYCH. polityczne. istnieje umowny system kontroli i sankcje. Początkowo są to potrzeby dotyczące znalezienia atrakcyjnych partnerów do zabawy. sposobu bycia) lub identyfikacji (z zewnętrznymi stanami osoby znaczącej). w zależności od wieku dzieci uczestniczących w tych grupach.grupa dostarcza możliwości zamiany zachowań. aby przybliżyć się do jakiegoś modelu. Mechanizm ten przyjmuje 2 postacie: naśladownictwo (mowy. oddzielona od innych na podstawie odrębności. Rodzaje grup społecznych: • ZE WZGLĘDU NA IDEĘ NACZELNĄ. że staje się bliższa wzorca. nie tylko dla jednostki. paramilitarne. dominują więzi rzeczowe i stosunki organizacyjne. Każda grupa ma swój model np. struktura wewnętrzna sformalizowana.spontaniczne członkostwo. przejmowanie stanu psychiki środowiska. którą daje przynależność do grupy. tożsamość mimo zmiany członków (naród. Ważne są tu 3 elementy: idea naczelna (czynnik mobilizujący). grupa jest niewielka. zawodowe. zabawowe • ZE WZGLĘDU NA CHARAKTER WIĘZI  Grupy pierwotne. Mechanizmy osobo twórcze w grupie społecznej. Grupa uruchamia mechanizmy osobo twórcze. model studenta. Posiada własne wartości. członkowie mają poczucie odrębności i przynależności. grupa ustala wartości i wzorce. kryterium ich wyróżniania. wyspecjalizowane kierownictwo • ZE WZGLĘDU NA TRWAŁOŚĆ GRUPY  Krótkotrwałe.oparte na przelotnych kontaktach  Długotrwałe. Jednostka czerpie satysfakcje z faktu.W oparciu o właściwości rozwojowe dzieci i młodzieży wyróżnia się 3 typy grup rówieśniczych: • Dziecięce grupy zabawowe. 19. zbiór wartości (reguluje zachowania członków grupy w aspekcie wymagań idei naczelnej). GRUPA SPOŁECZNA. ubioru. Gwarantem ich ciągłości jest organizacja i kultura . kościół).

fundacje i stowarzyszenia z wyłączeniem rn. masowe wiązanie się ludzi z określonymi ideami społeczno. FUNDACJA. JAKIE PRZYNOSI JEDNOSTCE CZŁONKOSTWO W GRUPIE  Instrumentalne. Podejmują oni określoną działalność dobrowolną. fundacji.grupa dorosłych lub młodzieży posiadająca własną strukturę organizacyjną: członkowie grupy podejmują wspólne zadania i podporządkowują się obowiązującym normom postępowania. Zakres i formy ich działania są różne.specjaliści zbierają się tu na określony czas w celu rozwiązania problemu. Organizacje pozarządowe: -zespoły charytatywne -zespoły parafialne. które nie działają w celu osiągnięcia zysku. -stowarzyszenia i związki. które znajdują zainteresowanie wycinkiem rzeczywistości. usunięcia nieprawidłowości. Organizacje pozarządowe i ich funkcje. których jednym fundatorem jest Skarb Państwa Organizacje pozarządowe zwykle działają jako stowarzyszenia albo fundacje. Najczęściej zajmują się kulturą ekologią prawami człowieka nauką i techniką. To zespół osób. Organizacje pozarządowe.wyraźnie wyspecjalizowane  Wielofunkcyjne. Tworzą je ludzie.in. Jeśli stowarzyszenie naruszy statut lub prawo wówczas organ administracji państwowej może żądać niezbędnych wyjaśnień.w potocznym rozumieniu to podmioty niezależne od administracji publicznej. Według ustawy są to osoby prawne utworzone na podstawie przepisów ustaw.spontaniczne.pomagają w realizacji celów (grupa studencka) Grupy zadaniowe. RUCHY SPOŁECZNE. który dba o dobre zagospodarowanie i powiększenie dóbr (fundacje ludzi chorych. -grupy wsparcia. -fundacje. -grupy samopomocowe. Do pozarządowych funkcji formy pomocy należą: • Stowarzyszenia • Fundacje • Ruchy społeczne STOWARZYSZENIA. znajomi) • ZE WZGLĘDU NA CHARAKTER KORZYŚCI. Tworzą je ludzie działający na mocy prawa. Samodzielnie określa ono swoje cele.moralnymi. samorządów zawodowych. osiąga różne cele (rodzina. są organizowane celowo na czas realizacji zadania 20.darowanie. jest dobrowolnym . świadomą i bezpłatną. przeznaczanie majątku. Granice tej wolności z jednej strony określa statut a z drugiej prawo o stowarzyszeniach. przynależność do tej grupy ma charakter dobrowolny. związków zawodowych i organizacji pracodawców.• ZE WZGLĘDU NA INTENSYWNOŚĆ UCZESTNICTWA  Jednofunkcyjne.in. Są to rn.działa się tu na różne sposoby. z myślą o realizowaniu celów statusowych. dzieci uzdolnionych. często ukierunkowane politycznie: . trwałym zrzeszeniem o niezarobkowym charakterze. zarząd. jego części na określony cel zgodny z intencją fundatora. program działania-musi działać zgodnie z prawem i statutem. partii politycznych. samotnych). Samorządność nie oznacza nieograniczonej wolności.

1. ruchy samopomocy chorym) Rola organizacji pozarządowych: • Zaspokajanie potrzeb indywidualnych i społecznych w małej grupie. gospodarcze.związane z realizacją potrzeb pierwotnych i wtórnych całej społeczności lokalnej lub jej części • FUNKCJA OPIEKUŃCZO. chorym.związane z zaspokojeniem potrzeb i zainteresowań stowarzyszonych  FUNKCJE DOŚRODKOWE „ZEWNĘTZRNE”. niepełnosprawnym. ludzkich i lokalnych.WYCHOWAWCZA  Zadania związane z organizowaniem nauk dzieci i młodzieży  Zadania związane z organizowaniem aktywności kreatywnej  Zadania związane z organizowaniem aktywności rekreacyjnej  Zadania odnoszące się do organizowania aktywności społecznej  Zadania dotyczące rozwijania aktywności o charakterze opiekuńczym • FUNKCJA INTEGRACYJNA  Uwzględnianie wszystkich czynników i ogniw oddziaływania wychowawczego oraz eliminowania wpływów przypadkowych i negatywnych (korekcje środowiska) . 2. ekologiczne. organizacje . swoboda w wyborze metod pracy dająca dużą elastyczność w zaspokajaniu potrzeb indywidualnych klientów • Stwarzanie mechanizmów współudziału społecznego w podejmowaniu decyzji dotyczących różnych problemów i poziomów funkcjonowania nowoczesnego społeczeństwa • Duże poczucie podmiotowości i niezależności Działania podejmowane przez organizacje pozarządowe spełniają 3 zasadnicze funkcje. antynarkotykowe) • Ukierunkowane na pomaganie jednostce (bezdomnym. samorządowe. oraz proponowanie konstruktywnych działali poprawiających zaistniały stan rzecz)'. uzależnionym) • O charakterze buntu przeciwko profesjonalistom i ich działalności w służbie publicznej (grupy AA.• O celach ogólnoludzkich (ekologiczne.Kontrolne-zbieranie informacji o działaniach administracji publicznej i podmiotów gospodarczych. ruchy hospitacyjne. w atmosferze życzliwości i solidarności • Przyjęcie czynnej postawy obywatelskiej w zakresie spraw tzw. samotnym matkom. konsumenckie) • Powodowane niemożnością przebicia się nowatorskich projektów do ośrodków decyzyjnych (oświatowe. gospodarcze. Np. a wymagających załatwienia w poczuciu wspólnego dobra • Propagowanie pluralizmu i różnorodności życia społecznego • Tworzenie sektora realizacji zadań indywidualnych i społecznych alternatywnego wobec rządowego. które wspierają niezależne media czy też prowadzą edukację społeczeństwa. Pomocy bezpośredniej-zaspokajanie potrzeb ważnych społecznie. a nie zaspokojonych przez państwo. 3.Innowacyjne-dokonywanie zmian w zaistniałej rzeczywistości poprzez zaspokajanie potrzeb. Funkcje stowarzyszeń społecznych w środowisku: • Ze względu na zasięg i kierunek działalności stowarzyszenia można wyodrębnić  FUNKCJE DOŚRODKOWE „WEWNĘTRZNE”. mających na celu zaspokajanie potrzeb społecznych i sygnalizowanie o zaniedbaniach.

odwagi. prace naukowe. ale jeśli są pod takową kontrolą dopuszczają wiele samodzielności. kształtuje postawy i system wartości.każdy związek czymś się zajmuje i wytwarza pewne dobra z tym związane np. indywidualne zamiłowania. Udział w nich stanowi naturalny wyraz dążeń młodzieży do aktywności i samodzielności. Jeśli kontrola jest natrętna. Czasem przynależność do grupy młodzieżowej może nieść ze sobą negatywne skutki.to grupy rówieśnicze o wyraźnie sprecyzowanych oraz statutowo określonych formach i metodach działania. walka z zagrożeniami i dyskryminacją. przedmioty materialne (samoloty w Związku Lotników). bez których zespół nie mógłby powstać i działać. zadania i metody pracy często w sposób bardziej szczegółowy i precyzyjny niż związki dorosłych. uzdolnienia (intelektualne itp. Może wystąpić jedynie przy ciągłej systematycznej pracy z podopiecznymi. • TOWARZYSKA. dezintegrację. . Jeśli grupa istnieje poza wszelką kontrolą dorosłych ześlizgują się ku grupą określonym jako paczki. Aktywizacje lokalnej społeczności wokół spraw wychowania i opieki nad dziećmi i młodzieżą (stymulacja)  Optymalna współpraca (kooperacja)  Koordynacja poczynań opiekuńczo. Zagrożenia rozwoju społecznego: Zagrożenia społeczne identyfikuje się jako postępowanie niezgodne z obowiązującymi normami prawnymi i społecznymi.młodzież w związkach odkrywa silne strony swej osobowości i rozwija je pełniąc określone role i wykonując określone czynności.współżycia rówieśniczego. Związki młodzieży określają cele.(dostrzegana przez wychowawców. poczucia sprawiedliwości. Dzieje się to przez dominacje celu wychowawczego w działalności związków młodzieży. Takie grupy to: gangi. Funkcje związków młodzieży. a nie towarzysząca. rozwija jej wrażliwość. tylko środowisko wychowawcze intencjonalne o świadomie zamierzonym i planowo realizowanym kierunku działania wychowawczego. Zagrożenie określa się jako dewiację. Zaspokaja potrzebę swobodnego rówieśniczego współżycia we własnym gronie. wydają programy. • WYCHOWAWCZA. • PREORIENTACJA ZAWODOWA I SPOŁECZNA. koleżeństwa i przyjaźni (braterstwa). doprowadzi to samowychowania i kultury. bandy. sumienności. Ujawniają się i rozwijają talenty przywódcze i organizacyjne. co może doprowadzić do społecznego wykolejenia się jednostki. Funkcje: • INSTRUMENTALNA. ZWIĄZKI MŁODZIEŻY. U dzieci i młodzieży funkcja ta związana jest z realizacją zadań. Są to związki organizowane spontanicznie przez samą młodzież. Wychowanie i socjalizacja w związkach młodzieży.) Socjalizacja powoduje uspołecznienie młodzieży. ale nie przez wychowanków) przekazywanie wartości i ideałów ogólnoludzkich.wychowawczych w środowisku  Funkcjonowanie zespołu placówek poczynań wychowawczych i kulturowych (intytualizacja) 21. przez kościół czy też przez szkołę itp. Nie można ich określić jako „naturalne środowisko wychowawcze”. grupa zamiera. Pozytywne skutki socjalizacji w związkach młodzieżowych to: rozwijanie samokontroli. 22. jest to postać wychowania pośredniego. W toku tego procesu rozwija się wiara w przyszły świat. sekty. jak i organizowanie dla młodzieży przez grupy polityczne. niektóre subkultury.

ekstazy) -Punk-zbuntowana. • zagrożenia cywilizacyjne – pojawiają się wraz ze wzrostem cywilizacji. wyobraźnia. brakiem koncentracji. Grupy te cechuje inna więź. Dopuszczają się czynów kryminalnych. iż młodzież nie potrafi sobie poradzić z problemami. lekceważenie zasad i autorytetów. Zwłaszcza niebezpieczne jest wstępowanie młodych do sekt i gangów. Należą do nich wynalazki: broń nuklearna. lęki przed obniżeniem wartości w rodzinie. Przez mass media docierają różne treści. Dochodzi do zahamowania pewnych cech dziecka: ciekawość. przynależność. dochodzą do niego różne bodźce. która nie ma perspektyw na wykorzystywanie wolnego czasu i sięga po inne zajęcia: handel. uznanie. Wzrost przestępczych zachowań ma swój początek w brutalnych filmach. Telewizja. skrzywienie kręgosłupa.in. złośliwość. Brak ruchu powoduje problem nadwagi wśród dzieci i młodzieży. Skutkiem są trudności w nauce. Zagrożeniem społecznym jest również bezrobocie. Gustują w muzyce heavy metal. Zagrożenia w grapach nieformalnych: Zagrożenia wynikające z przynależności do subkultur to m. c) efekt cieplarniany spowodowany uszkodzeniem warstw ozonu (dziura ozonowa). AIDS. który jest następstwem masowej konsumpcji. kult szatana zabijają zwierzęta i składają ludzi w ofierze. deprywację. Zagrożenia w środowiska szkolnym. choroby cywilizacyjne. Lęk przed szkołą może spowodować ucieczkę w chorobę. Subkultury: -Techno-są zafascynowani internetem. styl bycia głoszone hasła ideologie. Zagrożenia młodzieży to również przestępstwa w obszarze mienia prywatnego (aby mieć pieniądze na zakup komputera. pogoń za nowoczesnym sprzętem hFi. hazard. zniewolenie konsumpcją TV bez nadzoru jakości programów. że młodzież odcina się od rodziców. katastrofalny przyrost ilości śmieci. techniki. Ten nadmiar niszczy obszar ochrony jakim jest dzieciństwo. wagarowanie. prowadzi to do samobójstw. konsumpcyjne. nie dających się biologicznie rozłożyć. telefonu). jaki i w trudnościach z nauką. przestępczość wśród nieletnich. chuligaństwa. chemicznych lub radioaktywnych. Niebezpieczeństwem wśród dzieci i młodzieży jest źle pojęta wolność: postawy roszczeniowe. wchodzi do grap nieformalnych bo niezaspokojone są jej potrzeby psychiczne-bezpieczeństwo. -Sataniści-skierowani przeciw każdej religii i przeciw każdemu porządkowi etycznemu. a teraz młodzież musi mieć drogie markowe ciuchy). Bezrobocie powoduje zjawisko kradzieży. pogoń za modą (np. takie. zdziwienie światem i chęć jego poznania. Niepokojącym zagrożeniem jest: skażenie środowiska. co odbija się na zdrowiu. Zagrożeniem jest również to. Wolność stanowi poważne zagrożenie młodzieży. miłość. Przeciwni prawdzie i dobru. alkoholizmu („Nie chce się chcieć” – powszechne stwierdzenie u młodych ludzi na utrzymaniu rodziców). Zagrożenia: . które powoduje zubożenie rodzin. amfetaminą LSD. Internet to przeciążenie dziecka. smog. terroryzm. pozbawiona perspektyw młodzież. dawniej dzieci do szkoły przychodziły w mundurkach. Długotrwałe bezrobocie wpływa na obniżenie autorytetów rodziców. radio. • Zagrożenia ekologiczne – wśród których rozróżniamy zagrożenia o charakterze globalnym: a) rozprzestrzenianie się substancji toksycznych. dysfunkcyjność. problemy zdrowotne związane z brakiem ruchu na świeżym powietrzu. Grupa nieformalna może mieć bardzo negatywny wpływ na jednostkę: przeklinanie. naruszanie więzi rodzinnych. złą kondycją fizyczna. technologii. sięgają po środki odurzające(marihuana. Już sam fakt pierwszego dnia w szkole jest dla dziecka ogromnym przeżyciem.• • nieprzystosowanie społeczne. Dziecko postrzega rodziców jako nieudaczników życiowych. strój. Powoduje to zaburzenia wzroku. b) niszczenie lasów i zakwaszanie akwenów wodnych przez trucizny przemysłowe.

Oznaczać to może przyszłościowy brak zaradności. akceptacji i chętnie przystępuje do grup.polegają na uniemożliwieniu dalszego krzywdzenia dziecka i udzielenia mu pierwszej pomocy. Jednak u nas czyni to policja i pogotowie ratunkowe. przeciążające obowiązki szkolne. złe traktowanie uczniów. Zagrożenie w rodzinie jest chłód. Dysfunkcyjność rodziny: obiektywne (choroba. Zamiast się uczyć prawdy o życiu uczą się manipulowania nim. formy profilaktyki pedagogicznej i opiekuńczej. Konflikty rodziców-prowadza do urazów i kompleksów u dzieci. gwałtu czy znęcania fizycznego. kradzieży. Rodzina boryka się z problemami których nie jest w stanie rozwiązać. niepełnosprawność. nieodpowiedni dobór rówieśników.Nadwrażliwość. itp. w celu podjęcia interwencji. Patologie -alkoholizm. nawroty chorób np. sekty. złego stanu psychicznego. Pogłębianie się bezrobocia-na skutek czego autorytet rodziców spada. Tej pierwszej i natychmiastowej pomocy w momencie krytycznym winni udzielać specjaliści. zaprzyjaźniania się i pomagania poprzez wskazywanie różnych kierunków działania czy propagowanie konkretnych rozwiązań prawnych. którzy pochodzą z rodzin w których brak im poczucia bezpieczeństwa miłości i więzi emocjonalnych. Zagrożeniem jest również śmierć jednego z rodziców. obojętność rodziców. który ma miejsce w danej chwili. utrudniają proces rozwoju. które dają mu to poczucia: gangi. gdy dochodzi do napaści. braku pewności siebie. zbyt wygórowane wymagania. gdyż są to czyny przestępczo niebezpieczne dla życia jednostki. Dziećmi ulicy stają się ci. Policja wzywana jest najczęściej w sytuacji wystąpienia aktu przemocy. Rozwód rodziców powoduje całkowite rozbicie rodziny. Są to także dzieci odrzucone przez rodzinę bo nie spełniają jej oczekiwań. Przeciwdziałanie przemocy organizuje się w trzech płaszczyznach: • DZIAŁANIA INTERWENCYJNE. . Wszystko to może prowadzić do wagarowania. co prowadzi do przeżywana lęków. Wzrasta liczba przestępstw w postaci rozbojów. Udzielone ofierze wsparcie może zmniejszyć wpływ czynnika stresowego lub go zniwelować. wymuszeniach rozbójniczych. Dzieci ulicy -brak zainteresowania ze strony rodziców. Te patologie rodziny skutkują nadużyciami. Zagrożenie w rodzinie – postępujący kryzys rodzinny stanowi zagrożenie moralne. Młodzi poprzez używki oddalają się od rzeczywistości. Wszystko to w przyszłości spowoduje brak perspektyw i trudności w znalezieniu pracy. nietolerancja zarówno ze strony uczniów jak i nauczycieli mogą doprowadzić do zachwiania równowagi psychicznej u dziecka. Coraz więcej młodzieży żyje w rodzinach rozbitych. Są to dzieci doznające niepowodzeń szkolnych. rodzice nie maja dla nich czasu. co prowadzi do sieroctwa społecznego. bezrobocie). dominujący wychowawcy. a one przenoszą się na inne domeny życia dziecka. dzieci doświadczające biedy i ubóstwa 23. Sieroctwo społeczne-poczucie osamotnienia mimo mieszkania pod jednym dachem. niedożywienie. Profilaktyka społeczna (strategie. dotkniętych patologią którą najczęstszy jest alkoholizm przynajmniej jednego z rodziców. To sytuacja w której dzieci zostają pozbawione opieki rodzicielskiej (częściowo lub całkowicie). rygoryzm. grupy narkomanów. wtedy gdy nie ma rodziców i gdy rodzina funkcjonuje nieprawidłowo. Brak zainteresowania ze strony nauczycieli. maltretowanie. przedsiębiorczości. gruźlicy.kompetencje). zaniedbaniami rodziców wobec dzieci. Zubożenie-ograniczone zaspokajanie potrzeb dzieci i młodzieży. wykorzystywanie seksualne. Idea tego typu pomocy jest oparta na trzech zasadach: terapii słuchania. ograniczone możliwości uczenia się na poziomie średnim i wyższym. Szuka ono zaspokojenie poczucia przynależności.

rodzica itp. nauczaniem. 24. Osoby prowadzące terapię rodzin wypracowują coraz bardziej adekwatne metody rozpoznawania występowania przemocy i pierwszej interwencji w rodzinie. Poradnictwo wspomaga. ich rodzicom i wychowawcom. dorosły) na podstawie informacji. że cele wychowania i poradnictwa są wspólne. że pozwala zapobiec przemocy.ma na celu uchronienie dziecka przed kolejnym wykorzystaniem. CELE PORADNICTWA Poradnictwo może być rozpatrywane w dwóch aspektach: jako instytucjonalny system o określonej strukturze organizacyjnej oraz jako specyficzna czynność podejmowana przez doradców profesjonalnych i osoby pomagające jednostkom przeżywającym problemy. żyjące od kryzysu do kryzysu. które obok funkcji diagnostycznych pełnią funkcje terapeutyczne. poprawą samopoczucia społecznego oraz eliminowaniem patologii społecznej.• DZIAŁANIA TERAPEUTYCZNO.LECZNICZE. polityką oświatową). ale samego wychowania. która wiąże się z przemocą w rodzinie  Wtórna. starość). przyjmując. Rodzaje poradni: . profilaktyka. Towarzyszy człowiekowi w kolejnych etapach życia (dzieciństwo. pomocą. Przyjmuje się. z którymi mogą dzielić radości lub momentu kryzysu. jednak przez wychowanie są one postawione w sposób pierwotny. W trakcie leczenia pracuje się również nad tym.w zależności od sytuacji.ma na celu wczesne wykrycie objawów maltretowania dziecka. sieć ludzi.jej główną zaletą jest to. Szczególnie trudne i absorbujące w terapii są rodziny wielo problemowe. Najczęściej wyróżnia się trzy typy profilaktyki:  Pierwotna. dzięki którym osoba przeżywająca problemy (dziecko. pośrednimi celami jest usuwanie zaburzeń i trudności. Działania doradców to organizowanie sytuacji.zmierzają do zminimalizowania i usunięcia doznanych urazów i krzywd. młody człowiek. wspiera rozwój. Poradnictwo jest potrzebne ludziom we wszystkich obszarach ich aktywności. gdyż w tej fazie leczenia głównie oni podejmują działania. sposobach rozpoznawania przemocy i wyrobieniu umiejętności przeciwstawiania się jej. podjąć terapię rodziny. natomiast poradnictwu są dane w sposób wtórny i częściowo wynikają z dysfunkcji nie tylko rozwoju jednostki. Dobrym rozwiązaniem niesienia pomocy ofiarom przemocy są ośrodki interwencji kryzysowej. Najważniejszym celem poradnictwa jest optymalizacja stanu rzeczy. podtrzymuje. W razie potrzeby dziecko należy umieścić w szpitalu. młodość. W ramach rozwoju jednostki poradnictwo ma powiązania z podstawowymi działaniami społecznymi (wychowaniem. kolegi. dorosłość. tj.charakter działań naprawczych bądź profilaktycznych. prognoza. • PROFILAKTYKA. Poradnictwo w teorii i praktyce/ relacje między wychowaniem a poradnictwem. na całej drodze indywidualnego rozwoju. Dziś niezbędne jest funkcjonowanie instytucji nastawionych na pomoc młodym ludziom. porady. W ośrodkach takich prowadzona jest terapia z ofiarami przemocy i członkami ich rodzin. Szczególne miejsce w tym związku zajmuje wychowanie.wiąże się z promowaniem zdrowia. Poradnictwo nie ma występować jako autorytet w sprawach wychowania. ośrodku wychowawczym. opieką. głównie dzięki popularyzacji wiedzy o omawianym zjawisku. wspólnych ustaleń może lepiej funkcjonować w swoich rolach – ucznia. aby rodzice rozwinęli system wsparcia dla siebie. zanim ujawnią się poważne lub trwałe zmiany  Trzeciorzędna. szczególnie Re. a więc uchronić dziecko przed jej doświadczeniem. ale być możliwością i szansą wytworzenia kompromisu w sytuacjach trudnych i konfliktowych z wychowawczego punktu widzenia.

Przyczyną uruchomienia ich stosunku jest problem. pomoc w wyborze szkoły i zawodu..psychologiczno-pedagogiczna: jej celem jest udzielanie pomocy dzieciom. środowisku zamieszkania). umiejętności i nastawienia. Doradca nastawiony jest na pomoc w wyrównaniu braków i likwidowaniu trudności wynikających ze stanów biopsychicznych wychowanka i przyczyn tkwiących w środowisku rodzinnym i szkolnym • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki. okresowa ocena sytuacji wychowawczej szkoły. rozbudzanie nowych zainteresowań i dążeń (poradnictwo wychowawcze) • Przygotowanie do pracy zawodowej poprzez ukazywanie perspektyw. Doradca analizuje właściwości biopsychiczne wychowanka (osoby poszukującej pomocy) i szuka w jego środowisku sił. którego podmiot nie może rozwiązać przy aktualnie posiadanym poziomie wiedzy. rozwijania własnej osobowości i twórczości kulturalnej poprzez wskazywanie możliwości samokształcenia i wszechstronnego doskonalenia się (poradnictwo kulturowo. młodzieży. wychowawcom i rodzicom. Problemy mogą być:  Związane z osobistą sytuacją jednostki  Związane z rodziną  Wynikające z przynależności do grup nieformalnych lub instytucji  Związane z pełnieniem ról i optymalnym wypełnianiem zadań stąd wynikających . do jego zadań należy m.doradca (specjalista. konsultant czy wychowawca) i radzący się (pacjent. stymulowanie rozwoju aspiracji i motywacji (orientacja i poradnictwo zawodowe) • Przygotowanie do spędzania czasu wolnego i aktywnego uczestnictwa w kulturze. współpraca z poradnią. -poradnictwo opiekuńcze(analiza potrzeb dzieci i młodzieży zaspokajanych w rodzinie. pomoc nauczycielom i wychowawcom. wychowanek). analiza funkcjonowania środowisk wychowawczych.wychowawcze) ZAKRES PORADNICTWA Istnieją 3 rodzaje poglądów dotyczących zakresu poradnictwa: • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki poszukując odpowiednich środków. Problem określa się jako rodzaj zadania. diagnoza warunków życia ucznia z trudnościami. który starają się wspólnie rozwiązać • Przedmiot (problem do rozwiązania). W jej pracy wyróżnia się: -poradnictwo dydaktyczne(badanie przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności w nauce. rozwijanie zdolności. ale głównym zadaniem jest poprawa funkcjonowania systemów społecznych INTERAKCYJNY MODEL PORADNICTWA W interakcyjnym modelu poradnictwa możemy wyróżnić: • Dwa podmioty działania. .pedagog szkolny.in. badanie uzdolnień) -poradnictwo wychowawcze(rozwój osobowości i kształtowanie prawidłowych postaw. na których mógłby oprzeć pracę • Poradnictwo zmierza do udoskonalenia procesu wychowania jednostki i optymalizacji pracy instytucji wychowawczych. realizacja obowiązku szkolnego. Poradnictwo nastawione jest na: • Przygotowanie jednostki do aktywnego życia przez wykrywanie i korygowanie braków rozwojowych. szkole. sądem itp. wykorzystanie czasu wolnego).

 Wiążące się z przynależnością do społeczeństwa globalnego. przeżywającego określone napięcia i konflikty Poradnictwo powinno uwzględniać: • PROFILAKTYKĘ. DOM MAŁEGO DZIECKA prowadzony jest przez wydział zdrowia. służąca przystosowaniu. praca zawodowa. Jest to stale dostępna właściwość relacji. nie są sformalizowane i są wzajemne. rodzina. przygotowanie do samodzielnego życia. trudności w nauce • POMOC. Lokalne podmioty wsparcia i pomocy ludziom pozbawionym możliwości radzenia sobie. brak obowiązków typu: sprzątanie. gotowanie. Niestety zbyt często na psychikę mieszkańców oddziałuje podobnie jak oddział szpitalny. Osoby przebywające w domu pomocy społecznej korzystają ze świadczeń przysługujących z tytułu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. sformalizowane. zabezpieczenie materialne. obowiązki rodzinne. Tym różnią się od naturalnych źródeł wsparcia. małżeńskie itp. Na pewno wskazany jest dla osób starszych. Przed przyjęciem do DD kandydat najpierw jest obserwowany w pogotowiu opiekuńczym.zapobieganie wszelkim nieprawidłowościom rozwoju dzieci • DIAGNOZĘ. . zniedołężniałych. mniej spontanicznie i rzadko na zasadzie wzajemności. a niekiedy dostęp do nich jest utrudniony.Jest to wszelka dostępna dla jednostki pomoc w sytuacjach trudnych. wymagające opieki z powodu wieku lub choroby. Rodzaje źródeł wsparcia naturalne. Placówka opiekuńczowychowawcza dla dzieci do 3 lat. pełnienie funkcji opiekuńczych i wychowawczych. Jedną z podstawowych instytucji wsparcia społecznego są DOMY POMOCY SPOŁECZNEJ. grupy przyjacielskie.takie jak grupy zawodowe. Wsparcie to konsekwencja przynależności człowieka do sieci społecznej. umożliwienie wykonania obowiązku szkolnego i zdobycia zawodu. którymi rodzina nie byłaby w stanie zapewnić wystarczającej opieki. Dom pomocy społecznej jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej. a także kobieta w 7 miesiącu ciąży. Po ukończeniu 3 lat wychowankowie mogą przechodzić do domów dziecka podległych resortowi oświaty. edukacyjne. Zapewniają opiekę medyczną i socjalną. w tym także instytucje związane z opieką zdrowotną. Zadaniem Domów Dziecka jest zastąpienie wychowankom domu rodzinnego. że funkcjonują według określonych reguł. społeczne i religijne. Wsparcie społeczne. a także zdrowiu.takie jak partner życiowy. stowarzyszenia i instytucje.badanie przyczyn zaburzeń w zachowaniu. Opuszcza dom dziecka po ukończeniu 18 lat. Takie źródła wsparcia najkorzystniej działają na rzecz zdrowia gdyż nie powodują stygmatyzacji. DOM DZIECKA to internatowy zakład wychowawczy dla dzieci i młodzieży w wieku 3-18 lat pozbawionych opieki rodziny. 25. niepełnosprawnych. Dom pomocy społecznej zapewnia całodobową opiekę oraz zaspokaja niezbędne potrzeby bytowe. Do Domu Małego Dziecka może być przyjęta karmiąca matka wraz z dzieckiem.organizowanie zespołów nastawionych na korygowanie rozwoju i wspomaganie go. Relacje wsparcia funkcjonują tam spontanicznie. która obejmuje piekę osoby niesprawne. itd. mogą też stygamtyzować. samotnych i takich. są na ogół łatwo dostępne i często objęte relacją zaufania interpersonalnego. którym rodzice lub opiekunowie nie mogą zapewnić warunków normalnego rozwoju.

Jeżewskiego tzw. które pomogą i wesprą chorego w zmianie sposobu życia i uratowanie jego egzystencji. WSPARCIE OFIAR PRZEMOCY. Człowiek uzależniony od środków odrzucających sam nie potrafi uwolnić się od nich i potrzebuje ogrom pracy. Wzorem takiego domu były zakładane przez K. Takie zjawisko chorobowe źle oddziałują na psychikę człowieka. Duchowe(występują gdy jednostki i grupy pomimo prób i własnych wysiłków nadal pozostają w sytuacjach dla nich trudnych.15 osobowym „rodzin” zamieszkałych każda w osobnej części domu pod opieką przybranego „ojca” lub „matki”.). która da choremu siłę do rzucania nałogu. wskazanie formy leczenia). psychiczne i ekonomiczne związane z finansami. WSPARCIE DLA OSOB NIEPELNOSPRAWNYCH: Mimo szybkiego rozwoju medycyny istnieje wiele osób niepełnosprawnych umysłowo i fizycznie. informacyjne(udzielanie rad prawnych. Otrzymujemy pomoc emocjonalna(komunikaty takie jak jesteś przez nas kochany. Sytuacja może doprowadzić do załamania i ucieczki w śmieć samobójcza. które dowiedziały się o niepełnosprawności potrzebują pomocy aby moc pogodzić się z choroba bądź ludzi. Przemoc ze względu na definicję normy społecznej to wszystkie nieprzypadkowe akty naruszające osobistą wolność jednostki. gdyż pomoc medyczna i rodziny może okazać się niewystarczająca. cieszą się też dużym uznaniem społecznym. aspiracji oraz przystosować się do zmiany środowiska. masz mocne cechy charakteru. INSTYTUCJE ODWYKOWE. gdyż agresja musi być czymś spowodowana i często łączy się to z alkoholizmem. ustalanie np. W takiej sytuacji chodzi o życie pacjenta niezwykle ważna jest szybka interwencja psychologa. Każdy typ przemocy wyniszcza człowieka. która przyczyniając się do fizycznej lub psychicznej szkody drugiego człowieka i które wykraczają poza społeczne normy kontaktów międzyludzkich. Socjologowie wyróżniają trzy instrumenty przemocy: fizyczne (a w tym seksualne). Uzależnienie jest stanem psychicznym i czasem fizycznym będącym wynikiem interakcji między żywym organizmem. narkomanią. załatwienie ubrania. rozdrażnienie. dążeń. Sprawca również potrzebuje pomocy.RODZINNY DOM DZIECKA to Dom Dziecka oparty na zasadzie wychowania rodzinnego. lecz grono ich własnych dzieci powiększa się o dzieci skierowane przez ośrodek zdrowia. a środowiskiem organicznym. trzymaj się tak dalej). zakupy. traci poczucie godności i powoli zaczyna myśleć. że jest wszystkiemu winna i że jest to jest przeznaczone. pustkę. Stan ten charakteryzuje się relacjami z zachowaniu wśród którym występuje zawsze przymus brania środa w celu doznania ich psychicznych efektów. nie poddawaj się). Osoby odczuwają Strach. Dlatego istnieje instytucje wsparcia. wyładowaniem psychicznym przez presje wywierane przez innych. Osoby. bez wyjścia). niepokój. poszukiwaniu pracy. lubimy cie.wartościującej(jesteś dla nas znaczący.: drogi kształcenia. W Polsce od 1958 roku zaczęto tworzyć takie domy. rozwijania własnej osobowości i twórczości kulturalnej . W małym domu natomiast są prawdziwi. medycznych. Rodziny nie zawsze mogą się zająć nimi bądź tez nie dają rady się nimi opiekować bądź tez sa niechętne dlatego odpychają te osoby. zdolności. a czasem także w celu uniknięcia dolegliwości. Gniazda Sieroce. Ofiara traci do siebie zaufanie przestaje się bronić. instrumentalne(dostarczanie konkretnej pomocy. Ich organizacja polega na wyodrębnieniu w większym domu 8. służb medycznych i oczywiście instytucji. Takie domy dobrze pełnią funkcje wychowawcze. Poradnictwo nastawione jest na: • Przygotowanie jednostki do aktywnego życia przez rozwijanie zainteresowań. korygowania braków rozwojowych • Przygotowanie do pracy zawodowej • Przygotowanie do spędzania wolnego czasu i aktywnego uczestniczenia w kulturze. przygnębienie. mieszkania. gdyż chory nie może realizować swoich potrzeba. którzy dają tej osobie energie na przetrwanie w tej trudnej sytuacji oraz wzbudzenie siły do walki. niepewność.

tylko w wypadku gdy konkretne działania i cele nie mogą być wystarczająco dobrze zrealizowane i osiągnięte przez państwa członkowskie osobno. jeśli zostaną one zaktywizowane i staną się czynnikami przewodnimi w przebudowie i asymilowaniu wartości. Zasada subsydiarności. gdy ich działania będą dużo skuteczniejsze niż działania zbiorowości mniejszych. są to wówczas idee. Kategorie sił społecznych: : >jawne (mobilizujące do działania . marzenia. bardziej zorganizowane powinny interweniować w danej sprawie jedynie wówczas. plany.26. Znaczenie w warunkach obecnych ZASADA SUBSYDIARNOŚCI. Siły społeczne są to aktualnie ujawniające się albo ukryte potencjalne wartości jednostek i grup społecznych . ujawniające się w sytuacjach krytycznych . instytucje bądź placówki. w określonych okolicznościach . • mogą one być również rozpatrywane w kategorii niematerialnej.gdy zabraknie sił jawnych) . Dzięki tej zasadzie Wspólnota rozwija także działalność władz lokalnych i samorządowych państw członkowskich i euroregionów.subsydiarność to pojęcie oznaczające. wizje lepszego jutra. wrażliwością na ludzkie potrzeby. . . Zasada subsydiarności gwarantuje więc zapobieganie nadmiernej interwencji Wspólnoty w sprawy danych krajów członkowskich. kultura. w odpowiednich warunkach . gorzej zorganizowanych. że zbiorowości większe. a interwencja Wspólnot będzie zapewniała większą skuteczność i lepsze wyniki. posiadające aspiracje. Radlińska) . tradycje. które mają na celu zaspakajanie potrzeb jednostki jak i społeczeństwa. Zasada ta na szczeblu międzynarodowym oznacza. który nie należy do jej bezpośrednich kompetencji. Aleksander Kamiński natomiast ujmuje siły twórcze w trojaki sposób: • są to jednostki ludzkie charakteryzujące się moralnością. wartości. do przekształcania środowiska) >ukryte (utajone . że UE będzie działała w zakresie . SIŁY SPOŁECZNE (H. • są to zespoły. dające pedagogowi społecznemu oparcie w jego pracach . uzdolnione. urządzeń i instytucji .