P. 1
Całki – pojęcia i przykłady

Całki – pojęcia i przykłady

|Views: 4,640|Likes:

More info:

Published by: Patryk Białek on Feb 03, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/12/2014

pdf

text

original

Całki – pojęcia i przykłady

Pojęcia całki
f (x) F( x ) 5x 2 ? x3 3 6x 2 6x

- jest to działanie odwrotne do pochodnej.
Obliczyć całkę to odpowiedzieć na pytanie jak wyglądała funkcja która ma taką pochodną.

F( x )

5

C gdzie stała C może byc dowolną liczbą

f ( x )dx F ( x ) C F (x) f (x)

Wzory: 1.
x n dx xn 1 n 1 C dla n 1

gdy x = -1 to
2.

1 dx x

ln| x| C

3. 4.

Cf ( x)dx

C f ( x)dx f ( x )dx
C

f ( x ) g( x ) dx
1 dx x 1 ln( x 1 )dx

g( x )dx

5.

Przykład:
1 x 5x 2 x dx 3 3 2 x 2 1 dx 5 x 2 dx x xdx ln| x| 5 x3 3 1 x 2 1 1 2 1 C

5 ln| x| x 3 3

C

Przykład:
( x 1)dx xdx 1dx x2 2 x0 1 0 1 C x2 2 x C

www.wkuwanko.pl

1

Całki – pojęcia i przykłady

Przykład:
3 5x 5 x2 1 x 1 x 5 dx 5 x 2 1 x 2

dx

3 dx

3

x0 1 0 1

1 1 x5 1 1 5

x 2 1 5 2 1

1 1 2 x 1 1 2

C

3x

6 5 5 x 6

5( 1 )x 1

1 2x 2

C

3x

6 5 5 x 6

1 1 2x 2 5x

C

Przykład:
1 dx x 1 podstawiamy ( x 1) ( x 1) dx 1 dx dt
dx x 1 1 1 dt t ln|t| C ln( x 1 )dx C

t

liczymy pochodną stronami:

Przykład:
1 3x 2 dx podstawiamy ( 3x 3dx dx
1 dt t 3 1 1 dt 3 t 1 ln|t| C 3

2)

t

liczymy pochodną stronami:

dt dt 3

1 ln|3x 2| C 3

Przykład:
3x 5 dx podstawiamy ( 3x 5 ) 3dx dx dt dt 3 t liczymy pochodną stronami:

www.wkuwanko.pl

2

Wyprowadzenie: Rozwiążmy poniższy przykład: 1 dx 2x 1 podstawiamy ( 2 x 1 ) 2dx dx 1 dt t 2 1 ln|2 x 1| C 2 t liczymy pochodną stronami: dt dt 2 Uproszczenie 1.wkuwanko.Całki – pojęcia i przykłady 1 1 2 1 t 3 1 1 2 3x 5 dx 3 2 3x 5 2 9 t dx 1 3 t dt 1 1 2 t dt 3 C 3 1 2 2 t 3 3 C 3 2 2 t 9 C C Przykład: x2 x3 5 dx podstawiamy ( x 3 3x 2 dx x 2 dx 1 1 2 t dt 3 1 1 1 t2 3 1 1 2 5) t liczymy pochodną stronami: dt dt 3 C 2 9 x3 3 5 2 C dt t t C 2 1 2 3 t 3 3 Uproszczenia możliwe w obliczeniach: Uproszczenie 1. Końcowy wzór: Jeżeli w mianowniku jest funkcja a w liczniku jest pochodna tej funkcji to całka jest równa: ln| f ( x )| C Przykład1: 1 dx 2x 1 1 2 dx 2 2x 1 1 2 2 dx 2x 1 1 ln|2 x 1| C 2 www.pl 3 .

b2 4ac 25 24 1 1 x1 5 1 2 3 x1 5 1 2 2 dx x2 5x 6 dx (x dx x1 )( x x2 ) dx (x dx 3 )( x 2) dx Gdyby wyrażenie: 1 ( x 3 )( x 2 ) A ( x 3) B ( x 2) można było przedstawić jako sumę dwu wyrażeń to można by było zastosować znane już wzory.Całki – pojęcia i przykłady 1 dx 2 5 x 1 2 2x 2 5 x 1 2 2x 2 5 x 1 ln| x 2 2 Przykład2: dx dx 5| C Uproszczenie 2. Możemy więc napisać: 1 x( A B ) 2 A 3B Obliczamy wartość A i B dla których równanie będzie prawdziwe.pl 4 . Zakładamy. Dokonajmy więc przekształcenia takiej sumy wyrażeń: 1 ( x 3 )( x 2 ) A ( x 3) B ( x 2) A( x 2 ) B( x 3 ) ( x 3 )( x 2 ) Ax 2 A Bx 3B ( x 3 )( x 2 ) x( A B ) 2 A 3B ( x 3 )( x 2 ) czyli: 1 ( x 3 )( x 2 ) x( A B ) 2 A 3B ( x 3 )( x 2 ) Jeżeli strony równania są równe przy jednakowych mianownikach. Aby „x” nie miał wpływu na wyrażenie musi być spełniony warunek : x(A+B) = 0 będzie to zawsze spełnione gdy: A+B=0 www. więc liczniki są też równe. Wyprowadzenie: Rozwiążmy następujący przykład: dx x2 5x 6 Nie możemy zastosować poznanych wcześniej wzorów. że są takie wartości A i B które spełniają te wyrażenia. Sprowadzamy mianownik do postaci rozłożonej. Stosujemy metodę rozkładu na ułamki proste.wkuwanko.

wkuwanko.pl 5 .Całki – pojęcia i przykłady Przy takim warunku całe wyrażenie 1 x( A B ) 2 A 3B będzie prawdziwe gdy 2A+3B = 1 Możemy napisać układ równań z których wyliczymy wartość A i B : A B 0 2 A 3B 1 2A 2 0 2 A 3B 1 0 B 1 B 1 | (-2) A B 0 A 1 0 A 1 Całe nasze wyrażenie przybierze postać: dx dx ( x 3 )( x 2 ) 1 dx x 3 1 dx x 2 1 dx x 3 1 dx x 2 ln| x 3| ln| x 2| C Uproszczenie 2.część dalsza sin xdx cos x C cos xdx tgxdx sin x sin x dx cos x C  cos x t sin xdx dt sin xdx dt  tgxdx dt t obl. pochodną z obu stron ln|cos x| C ln|cos x| C www. Końcowy wzór: dx dx ( x 3 )( x 2 ) ln| x 3| ln| x 2| C Temat: Wzory: e x dx ex C Pojęcia całki .

mamy tu następną całkę z mnożenia.nie mamy wzoru na taką całkę.mamy tu całkę z mnożenia x3 ln x F( x ) x4 4 1 g (x) x 1 3 x dx 4 x4 1 x4 dx = ln x 4 x 4 1 x4 C 4 4 Przykład: ln x dx . postępujemy podobnie f ( x ) ex g( x ) x F( x ) e x g (x) 1 x 2e x x 2e x 2 xe x dx 2 xe x ex x 2e x C 2 xe x e x dx Przykład: x 3 ln x dx f (x) g( x ) x4 ln x 4 x4 ln x 4 .pl 6 .wkuwanko. ale możemy ją zapisać jako: 1 ln x dx ln x dx = 1 ln x dx mamy więc całkę z mnożenia : Rozwiązujemy ją w znany sposób: 1 ln x dx f (x) g( x ) 1 ln x F( x ) x 1 x g (x) x ln x x ln x x x 1 dx = x ln x x C dx www.mamy tu całkę z mnożenia F( x ) g (x) ex 2x .Całki – pojęcia i przykłady f ( x )g( x )dx g( x )F ( x ) F ( x )g ( x )dx Przykład: x 2 e x dx f (x) x 2 e x dx g( x ) x 2e x ex x2 2 xe x dx .

wykorzystamy powyższy wzór: dx dx 2 4 x 4 dx x2 4 dx 1 1 4 dx x 2 2 dx 1 x t 2 x=2t dx=2dt | 2 1 2dt dx 4 t2 1 1 dt dx 2 1 2 t 1 x arctg 2 2 C Przykład: www.mamy tu całkę z mnożenia F( x ) cos x g (x) 1 x cos x x cos x 1( cos x )dx = x cos x sin x C cos xdx 1 1 x2 dx arctgx C Wzór do zapamiętania! Co to jest arctg? tg300 3 3 tg 450 arctg 1 3 3 300 arctg1 450 Przykład: dx dx 2 4 x .pl 7 .Całki – pojęcia i przykłady x ln x ln x dx x 1 dx = x ln x x x C dx x ln x Przykład: x sin x dx f (x) g( x ) sin x x .wkuwanko.

Całki – pojęcia i przykłady dx 1 dx = 2 5 5 2x dx 2x2 5 1 5 dx 2 x 5 2 1 2 x 5 2 dx 5 dx = 1 5 5 2 dt dx 2 1 t 1 5 5 arctg 2 2 x 5 C t dt 5 dt 2 dx = 1 dx Matematyka.. Przykład: 3x 2 5x 7 1 x x dx 3 x2 5 xdx 7 dx 1 dx x 1 x x dx 3 x3 3 5 x2 2 3 x2 7 x ln| x| 3 2 C x3 x2 5 2 3 2 2 7 x ln| x| x 3 C Przykład: 7x 3 21x 5 x 1 x2 5 x dx 7 x 3dx 21 xdx 1 x 5 dx x 2 1 2 5 x 7x 4 4 21 x2 2 C Przykład: 1 dx .Rozwiązywanie całek. Ćwiczenia . 2x 1 podstawiamy (2 x 1) 2dx dx 1 dt 1 dt t 2 2 t 1 ln|2 x 1| C 2 1 ln|t | C 2 dt dt 2 t liczymy pochodną stronami: Przykład: www.pl 8 .wkuwanko.

.......Całki – pojęcia i przykłady 6 6 dx 6 dx 5x 7 5x 7 podstawiamy 5x 7 5dx = dt dt dx 5 t liczymy pochodną stronami: 6 1 dt t 5 6 1 dt 5 t 6 ln t 5 C 6 ln|5x 7| C 5 Przykład: 7x 9 podstawiamy 7x 9 7dx dx 3 2 1 t 7 3 2 3 2 7x 9 2 C 21 1 1 2 t dx 7 3 1 2 2 t 7 3 t dt dt 7 liczymy pochodną stronami C C Przykład: 1 2 3x 9 dx 1 2 1 1 3x 9 2 dx podstawiamy 3x 9 3dx dx dt dt 3 t liczymy pochodną stronami: 1 2 1 dt 1 3 t2 1 1 t 2 dt 2 1 1 2 1 1 t C 1 2 3 1 2 1 2 1 1 t 2 3 1 2 C 1 1 1 2 2 t 2 3 1 C 1 1 3x 9 2 3 C Przykład: 1 dx ?????????????????????????????????? ( x 1)( x 2) ....... 1 1 1 1 dx dx 3 ( x 1) 3 ( x 2) 1 1 ln| x 1| ln| x 2| C 3 3 www.....pl 9 ...........wkuwanko...

....... C A+ B+C=0 www... B.....1 1 dx 2 1 dx x -1 x 5 4 x -1 4 x 5 1 1 = .......Całki – pojęcia i przykłady Przykład: 2x 1 x2 dx 6x 5 x1 36 20 16 4 Bx B ?????????????????? ( x 1)( x 5) ..ln| x 1| 2 ln| x 5| C 4 4 dx x 2 6x 5 A 2 x 2 10Ax 2x 1 6 4 6 4 1 x2 5 2 2 2x 1 A ( 2 x) B 1 dx dx ( x 1)( x 5) ( x 1) ( x 5) 2 Ax dx ( x 1) B ( x 5) 2 Ax( x 5) B( x 1) dx ( x 1)( x 5) Przykład: dx ( x 1 )( x 1 )( x 2 ) 1 A B C A( x 1 )( x 2 ) B( x 1 )( x 2 ) C( x 1 )( x 1 ) ( x 1 )( x 1 )( x 2 ) x 1 x 1 x 2 ( x 1 )( x 1 )( x 2 ) A(x 2 2 x x 2 ) B( x 2 2 x x 2 ) C( x 2 1 ) (Ax 2 3 Ax 2 A ) ( Bx 2 Bx 2 B ) ( Cx 2 (x 1 )(x 1 )(x 2 ) (x 1 )(x 1 )(x 2 ) 2 3 Ax 2 A Bx 2 Bx 2 B Cx 2 C x 2 ( A B C ) x( 3 A B ) 2 A 2 B C Ax (x 1 )(x 1 )(x 2 ) (x 1 )(x 1 )(x 2 ) C) Jeżeli ułamki: 1 ( x 1)( x 1)( x 2) x 2 (A B C) x(3A B) 2A 2 B C (x 1)(x 1)(x 2) są równe to i liczniki tych ułamków są równe.wkuwanko........pl 10 ..... A B 2 dodajemy stronami 5A B 1 __________ 4A 1 1 1 A B 2 4 4 1 1 2 1 4 dx 4 dx ... Możemy więc napisać: x 2 (A B C) x(3A B) 2A 2B C 1 Obliczamy wartość A...........

C = 1 _______________ 6A =1 A = 1/6 B = -3A = .2B .Całki – pojęcia i przykłady 3A + B + 0 = 0 2A .wkuwanko.pl 11 .1/2 A+B+C=0 A+B=-C 1 1 C 6 2 1 3 C 6 1 C 3 1 C 3 1 A B 6 1 2 C 1 3 Nasze równanie przybierze więc postać: 1 1 dx 6 dx 2 dx ( x 1)( x 1)( x 2) ( x 1) ( x 1) 1 1 1 ln| x 1| ln| x 1| ln| x 2| C 6 2 3 1 3 ( x 2) dx Przykład: 5x 7 dx x 4 256 A x 4 x B 4 x2 5x 7 16 x 2 dx 16 A( x 5x 7 x 4 x 4 x2 4)( x 2 16) Bx x dx 16 16 (Cx 16 D) x 4 x 4 dx Cx D dx x 2 16 4 x2 4 x 4 x2 www.1/2 B = .3A + C=0 2A .C = 1 __________________ -2A +C = 0 8A .2(-3A) .C = 1 ______________ Z drugiego równania obliczamy B: B = -3A A .3(1/6) = .

piszemy układy równań: A B C 0 4A 4 B D 0 16A 16B 16C 5 64A 64 B 16D 7 16 16 Dodajemy pierwsze i trzecie równanie : 16A 16B 16C 16A 16B 16C 32A 32B 5 0 5 Dodajemy drugie i czwarte równanie : 64A 64B 16D 64A 64B 16D 128A 128B 7 0 7 W wyniku tych działań otrzymujemy dwa równania: 32A 32 B 5 128A 128B 7 128A 128B 128A 128B 256A 13 13 A 256 20 7 4 Z równania 32A 32B 5 obliczamy B www.Całki – pojęcia i przykłady 4Ax 2 16A 64A Bx 3 16Bx 64 B Cx 3 16Cx Cx 2 x 4 x 4 x 2 16 4 Bx 2 16D dx x 3 (A B C) x 2 (4A 4 B D) x(16A 16B 16C) 64A 64 B 16D dx x 4 x 4 x 2 16 Aby obliczyć wartości A. D.pl 12 . B. C.wkuwanko.

Całki – pojęcia i przykłady 13 256 32B 5 B B 13 8 32 27 256 32 13 8 32B 5 5 40 13 8 32 27 8 32 27 256 Z równania A + B + C = 0 obliczamy C C C A 40 256 B 13 256 27 256 13 27 276 40 256 Z równania 4A . D do równania: A x 4 x B 4 Cx D dx x 2 16 13 256 dx x 4 27 256 dx x 4 40 7 x 256 32 dx x 2 16 a 13 256 1 x 4 dx 27 256 1 x 4 dx 40 7 x 256 32 dx x 2 16 40 1 2x 256 2 x 2 16 7 32 b 4| 40 7 x 256 32 dx x 2 16 13 ln| x 256 4| 27 ln| x 256 40 2x 512 x 2 16 a b 40 7 x 256 32 dx x 2 16 40 2x 512 dx x 2 16 c a b dx a b 7 32 dx x 2 16 a b 7 32 dx x 2 16 a b 40 512 2x dx 2 16 x 7 32 1 x2 16 dx www. C.pl 13 .4B + D = 0 obliczamy D 4 13 27 4 D 256 256 13 27 D 0 64 64 13 64 7 32 27 64 14 64 0 D D 7 32 Podstawiamy obliczone wartości A. B.wkuwanko.

Całki – pojęcia i przykłady a b 40 ln| x 2 512 16| 7 32 1 x2 16 dx a b c 7 32 16 1 x2 16 dx 1 a b c 7 1 32 16 dx x 2 4 4dt 2 1 t podstawiamy 1 a b c 7 4 32 16 dt 2 1 t x 4 t x 4t dx 4dt a a b b c c 7 1 32 16 a b c 7 1 arctgt 32 4 a b c 7 1 x arctg 32 4 4 7 x arctg 128 4 Przykład: dx x2 7 7 dx x2 7 1 1 7 x dx 2 1 7 x 7 x dx 1 7 t 7 t 7 dt 7 dt 2 1 t C 7 7 7 dt 2 1 t 7 x arctg 7 7 C 7 arctgt 7 Przykład: dx 2x2 1 dt 2 t2 1 2 1 arctgt 1 2 C dt 2 1 t 1 arctg| 2 x| 2 dx 2 2x 2 x 1 t x t 2 dx dt 2 C Przykład: www.pl 14 .wkuwanko.

. 1 1 x2 dx arctgx C 9 28 19 delta ujemna... www.. do rozwiązania należy wykorzystać inną metodę.Całki – pojęcia i przykłady dx 3x 2 5 dx 5 3 x 5 2 1 1 5 dx 2 3 x 5 1 3 x 5 t x t 3 5 dx dt 3 5 dx 5 dt 3 5 dt 1 1 5 dt 3 2 1 5 3 t2 1 5 t 1 5 1 5 5 arctgt C arctg| x| 5 3 5 3 3 C Przykład: dx x2 x2 6 x 24 6 x 24 dx x2 6 x 24 x2 6 x 9 15 dx x 3 2 15 x2 a+b 2 a2 2ab b2 6x 9 dx 15 x 3 2 15 1 15 dx x 3 2 15 15 dt 15 1 x 32 15 1 15 x 3 15 t x 3 t 15 x 3 15 t 15 dx .. 1 15 15 dt 15 t2 1 1 15 15 arctg| t | 15 1 15 15 x 3 arctg| | 15 15 C C 15 x 3 arctg| | +C 15 15 Temat: Powtórka: Przykład: dx x2 3x 7 cd całki..........wkuwanko........pl 15 ....

wkuwanko.pl 16 .Całki – pojęcia i przykłady a b2 a2 2ab b 2 Wykorzystać można wzór: dx x2 3x 7 = dx x2 2 3 x 2 9 4 9 4 7 x dx 3 2 2 19 4 x 4 19 3 2 2 19 4 x dx 19 4 4 19 dx x 3 2 2 19 4 dx 1 4 19 x dx 3 2 19 2 2 1 x podstawiamy za 3 2 19 2 t 3 2 19 t 2 19 dt 2 4 19 19 dt 2 t2 1 4 19 19 dt 2 t2 1 2 19 arctg 19 x2 19 2 3 2 C Przykład: 5x x2 7x 7 20 dx Przypomnienie wzoru: f (x) f (x) ln| f ( x )| C pochodna z mianownika naszego przykładu była by: licznik z naszego przykładu jest : aby doprowadzić go do postaci: należy dokonać przekształcenia: x  1 7 5x 7 5 2x 7 7 2 2 5 21 2x 7 2 2 5 2x 2 5 7 2 5 2x 2 35 2 5x 2x x2 7x 20 2x 7 7 7 7 7 7 14 2 Wracamy do naszej całki: 5x x2 7x 7 20 dx 5 21 2x 7 2 2 dx 2 7 x 20 x 5 2x 7 dx 2 x 2 7 x 20 21 2 x2 dx 7x 20 www.

Całki – pojęcia i przykłady 5 ln| x 2 7 x 20| 2     K 21 2 dx 7 49 49 80 x2 2 x 2 4 4 4    B K 21 2 31 x 2  4  B dx 7 2 B x dx 7 2 2 31 4 x 4 31 7 2 2 31 4 7 2 31 2 dx 31 4 4 31 dx x 7 2 2 31 4 4 31 x 1 dx 7 2 31 2 2 1 x t x 7 2 31 t 2 | całkujemy stronami dx 31 dt 2 B 4 31 x dx 7 2 31 2 2 1 4 31 31 dt 2 t2 1 2 31 arctg | 31 x 7 2| 31 2 C Przykład: dx x2 dt t2 dx x 12 t 1 1 C 1 x 1 C 2x 1 t 2 dt x 1 t dx dt Temat2: Całki oznaczone. Wszystkie poznane do tej pory całki to całki nieoznaczone. b a f ( x )dx F( b ) F( a ) Przykład: www.pl 17 . Całka oznaczona to całka dla której określa się przedział.wkuwanko. Musi być różniczkowalna.

pl 18 . b) P a b a b | P| f ( x )dx Przykład: f (x) x 2 Mamy dwie funkcje: g ( x ) 4x www. 10 1 dx 5 x 1 9 ln | t | | 4 91 dt 4t ln 9 ln 4 ln 9 4 Wracamy do przykładu: Twierdzenia: b a a a f ( x )dx c a f ( f )dx b c f ( f )dx c ( a .b ) f ( x )dx 0 f (x) 0 ( a .wkuwanko.Całki – pojęcia i przykłady 3 1 xdx x2 3 | 2 1 32 2 12 2 9 2 1 2 8 2 4 Przykład: 10 1 dx 5 x 1 podstawiamy: dla x x 5 10 x 1 t dx dt t( 5 ) 4 t ( 10 ) 9 Przy metodzie podstawiania trzeba zmienić granice całkowania bo zmienia się zmienna.

Wykresy przecinają się dla x który jest równy: x 2 4x x 2 4x 0 x ( x 4) 0 x 0 x 4 4 0 Pole będzie równe różnicy : Pole 4 4 4xdx x3 4 | x 2 dx 4(8 0) 2 3 64 3 32 3 0 0 2 4 x 2 0 3 0 32 2 32 32 1 3 25.wkuwanko.98 ćwiczenia f ( x ) g( x ) | Przykład: g( x ) F ( x ) F ( x ) g ( x )dx C x 2 ln xdx f g x2 ln x F g x3 ln x 3 x3 3 1 x 1 2 x dx 3 x3 ln x 3 1 x3 3 3 x3 ln x 3 1 3 x3 ln x 3 1 x3 dx x 3 C C Przykład: x sin xdx f sin x g x cos xdx x cos x F g cos x 1 C x cos x sin x www.pl 19 .04.Całki – pojęcia i przykłady x2 Miejsce przecięcia się obu wykresów 4x Obliczyć pole zawarte między jednym a drugim wykresem w obszarze między przecięciami się tych wykresów.

pl 20 .wkuwanko.Całki – pojęcia i przykłady Przykład: 1 dx x ln x ln x t 1 dx dt x dx dt x 1 dx x ln x dx x ln x dx 1 x t dt 1 t dt t ln t C ln(ln x ) C Przykład: 1 dx x ln 2 x ln x 1 dx x t dx dt t2 t 2 dt t 1 1 C 1 t C 1 ln x C Przykład: dx ( x 5 )( x 1 ) 1 ( x 5 )( x 1 ) A ( x 5) B ( x 1) A( x 1 ) B( x 5 ) ( x 5 )( x 1 ) Ax A Bx 5 ( x 5 )( x 1 ) x 5 t dx dt x( A B ) A 5 B ( x 5 )( x 1 ) x 1 z dx dz A B 0 1 (-1) A B 0 1 A 5B A 5B 6B B A A 1 6 1 6 1 1 6 0 www.

Całki – pojęcia i przykłady 1 1 dx 6 x 5 1 ln t 6 1 ln z 6 1 1 dx 6 x 1 C 1 1 dt 6 t 1 1 dz 6 z C 1 ln x 5 6 1 ln x 1 6 Przykład: 1 x 2 2 x 11 dx x 2 dx 2 x 1 10 1 1 x 1 2 dx 10 1 10 dx x 1 10 2 1 1 10 dx x 1 10 2 1 x 1 10 t x 1 10 t dx 10 dt 1 10dt 2 10 t 1 10 10 dt t 2 1 10 x 1 arctg 10 10 C Przykład: dx 2x2 x 7 wyciągnijmy przed mianownik 2 i przedstawmy go w postaci: 2x2 x 7 2 x2 2 2 x 2 7 2 2 x2 2 x 4 1 16 1 16 7 2 2 x2 2 x 4 1 16 1 16 7 2 2 x 1 2 4 1 16 8 7 16 2 x 1 2 4 55 16 Podstawiamy do naszego przykładu: dx 2x2 x 7 2 x+ dx 1 2 4 55 16 1 2 dx 1 2 4 1 16 2 55 dx 1 2 x+ 55 16 x+ 4 55 16 55 16 55 16 1 16 2 55 dx 1 2 x+ 4 2 55 16 x+ 1 4 55 4 8 55 1 dx 1 x+ 4 55 4 2 1 podstawiamy: t x+ 1 4 55 t 4 różniczkujemy: dx 55 dt 4 www.pl 21 .wkuwanko.

należy dokonać w nim następujących przekształceń: 3x 7 3 1 12 x 1 12 1 12 7 1 12 x 1 4 1 4 7 1 12 x 1 4 27 4 Podstawiamy obliczoną wartość w miejsce licznika: 1 27 12 x 1 4 4 dx 6x2 x 4 1 ln 6 x 2 4 A x 4 1 12 x 1 4 dx 6x2 x 4 27 4 dx 6x2 x 4 12 x 1 1 dx 4 6x2 x 4 A= 1 ln 6 x 2 4 27 dx dx 2 x 4 4 6x x 4 27 dx dx 4 6x2 x 4 4 dx oznaczmy 27 dx 2 x 4 6x Rozpisujemy mianownik aby można było zastosować wzór: 1 2 12 1 1 x2 dx arctgx C 6x 2 x 4 6 x2 2 x 2 6 4 6 6 x2 2 x 12 1 144 1 144 2 3 6 x 1 144 2 3 6 x 1 2 12 95 144 Wracamy do obliczeń całki: A 27 dx dx 4 6x2 x 4 A 27 4 6 x dx 1 2 12 A 95 144 27 1 144 4 6 95 dx x 1 2 12 95 144 1 A 162 95 x dx 1 2 12 2 95 12 1 www.pl 22 .Całki – pojęcia i przykłady 55 dt 8 4 55 t 2 1 8 55 55 dt 4 t2 1 2 55 arctg t 55 C 2 55 arctg 55 x 1 4 55 4 C Przykład: 3x 7 2 x 4 6x zastosujemy wzór f (x) f (x) ln| f ( x )| C Obliczamy pochodną mianownika: 6x2 x 4 12 x 1 aby licznik doprowadzić do takiej wartości.wkuwanko.

pl 23 .Całki – pojęcia i przykłady Podstawiamy: x 1 12 95 12 t x 1 12 95 t 12 dx 95 dt 12 Wstawiamy to do przykładu: 162 A 95 x dx 1 12 95 12 2 1 162 A 95 95 dt 12 t2 1 162 95 95 12 dt 2 1 t 81 95 arctg t 6 95 A A C A 81 95 arctg 6 95 x 1 12 95 12 C A= 1 ln 6x2 4 x 4 3x 7 2 x 4 6x Rozwiązaniem 1 jest: = ln 6x2 4 x 4 81 95 arctg 6 95 x 1 12 95 12 C Przykład: Obliczyć pole między wykresami funkcji: y x2 y 7x 7 Obliczamy miejsca przecięcia się tych wykresów (wspólne wartości X dla obu wykresów): x2 x2 x(x 7x 7x 7) 0 0 Dla x1 0 oraz x2 7 wykresy tych funkcji przecinają się.wkuwanko.7 www. Pole między wykresami tych funkcji będzie równe różnicy całek oznaczonych tych funkcji dla przedziału 0.

1 4 0 1 4 0 1 16 1 4 1 1 4 x 2 dx 0 1 1 2 24 4 2 3 x 2 xdx x | 2 | 3 2 0 0 0 1 1 4 3 1 12 16 48 48 1 4 P xdx 2 xdx 2 3 P 1 64 1 48 2 1 3 8 1 16 www.Całki – pojęcia i przykłady 7 P 0 P 343 6 7xdx 7 0 x 2dx 7 x2 7 | 2 0 x3 7 | 3 0 7 72 2 7 02 2 73 3 03 3 7 49 2 343 3 343 6 Przykład: Obliczyć pole między wykresami funkcji: y y x 2x 1/4 Obliczamy miejsca przecięcia się tych wykresów (wspólne wartości X dla obu wykresów): x x 2x 4x 2 Dla wartości: 4x 2 x 0 x ( 4x 1) 0 0 1 x2 4 wykresy przecinają się.wkuwanko. x1 Pole między wykresami tych funkcji będzie równe różnicy całek oznaczonych tych funkcji dla przedziału 0.pl 24 .

Całki – pojęcia i przykłady Wzory na obliczanie całek: 1.b ) www. 7. 10. 9. 11. 8. b a 1 dx ( x 3)( x 2) e x dx sin xdx cos xdx ln| x 3| ln| x 2| C ex C cos x C sin x C tgxdx ln|cos x| C g( x )F ( x ) F ( x )g ( x )dx f ( x )g( x )dx ln x dx 1 dx 2 1 x f ( x )dx x ln x x C arctgx C F( b ) F( a ) Twierdzenia: 1. 13. 4. x n dx xn 1 n 1 C dla n 1 gdy x = -1 to 1 dx x ln| x| C 2. b a f ( x )dx c a f ( f )dx b c f ( f )dx c ( a . 3.pl 25 . 14. 12. Cf ( x)dx C f ( x)dx f ( x )dx C f ( x ) g( x ) dx 1 dx x 1 g( x )dx ln( x 1 )dx 5.wkuwanko. Jeżeli w mianowniku jest funkcja a w liczniku jest pochodna tej funkcji to całka jest równa: f (x) f (x) ln| f ( x )| C 6. 15.

Całki – pojęcia i przykłady a a 2. f ( x )dx 0 www.wkuwanko.pl 26 .

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->