You are on page 1of 1

c<=  >.

>

 


c   
  
        

       



c     

  

  

    
 <c <c
    

 

 



 

 

 
.


                   
!" #
      

 

 

 



$%&'
& ()
( * $7 ..).    >
> > >  <




+
& &' , )
( * +7 ..). 8 9  


 <c  <c
-
 ,(


),
.  - 
  




/0  1
 & 
),
.  /
  

 
2c&

3)  2 .) ..
450  1 & 3)  45:.) ..
 





44%&'  
.) &
 44! 
   


 
46 
., &' ) &
 46! 
 ;   


 

ë  
    Celownik dzierżawczy jest konstrukcją gramatyczną, która ma ten sam sens, co
zdanie z użyciem czasownika habere - mieć, lecz zamiast niego korzysta z czasownika esse - być i celownika (Dativus). Na język
polski oba zdania tłumaczy się identycznie. Przykłady:

Puero liber est. = Puer librum habet. - Chłopiec ma książkę.


Viro Romano toga pulchra est. = Vir Romanus togam pulchram habet. - Rzymianin ma piękną togę.

Dosłowne tłumaczenie zdań z Dativem brzmi: Chłopcu jest książka oraz Rzymianinowi jest piękna to ga. Zauważmy, że w
zdaniach podmiot i dopełnienie zamieniają się rolami. W pewnym sensie przypomina to stronę bierną.


    Po czasownikach putare, habere, ducare - uważać kogoś/coś za kogoś/coś, apellare,
nominare - nazywać kogoś/coś kimś/czymś, zarówno dopełnienie bliższe (osoba/rzecz nazywana), jak i jego określenie (jak/czym
jest nazywana) w zdaniu znajdują się w bierniku. Z tego powodu tą konstrukcję nazywa się biernikiem podwójnym. Przykłady:

Romani Aeneam proavum suum putabant. - Rzymianie uważali Eneasza za swojego przodka. (dosł. swojego przodka)
Te amicum meum apello. - Nazywam cię moim przyjacielem.

   


  
 
  ! 
Imiesłów ten tworzy się w następujący sposób:

O dla czasowników I i II koniugacji: temat teraźniejszy + ›, ›


O dla czasowników III i IV koniugacji: temat teraźniejszy + › , › 
O
O I: ama, ama - kochając, kochający/a/e
II: mone, mone - przypominając, przypominający/a/e
III: leg , leg  - czytając, czytający/a/e
IV: audi , audi  - słuchając, słuchający/a/e
O
Imiesłowy czasu teraźniejszego odmieniają się podobnie, jak przymiotniki trzeciej deklinacji ze wspólną formą dla
wszystkich trzech rodzajów:

#"   #" 



"
m, f n m, f n
Nom. amans amans amantes amantia
Gen. amantis amantis amantium amantium
Dat. amanti amanti amantibus amantibus
Acc. amantem amans amantes amantia
Abl. amanti (-e) amanti (-e) amantibus amantibus