P. 1
Narażenie Zawodowe w Pracy Pielęgniarek

Narażenie Zawodowe w Pracy Pielęgniarek

|Views: 12,069|Likes:
Wydawca: Rafał T.

More info:

Published by: Rafał T. on May 17, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/10/2013

pdf

text

original

Wśród zawodów medycznych pielęgniarki są najliczniejszą grupą zawodową, stanowią też największy odsetek orzekanych chorób zawodowych pracowników

ochrony zdrowia. Wskaźnik wypadków przy pracy w służbie zdrowia jest o 34% wyższy niż średnia w Unii Europejskiej [9]. Od lat, wiele instytucji pracuje nad poprawą bezpieczeństwa pracy wykonywanej przez pielęgniarki. Stosowane są coraz to nowsze rozwiązania, które zwiększają bezpieczeństwo, zmniejszają koszt biologiczny wykonywanej pracy, podnoszą jej jakość i wydajność. W państwach Unii Europejskiej w ciągu roku dochodzi do zranień u 850 tysięcy pracowników medycznych. W wyniku zranień często występują zakażenia wirusem HCV, HBV oraz HIV [2]. Skutkuje to długotrwałym i kosztownym leczeniem oraz dramatem osobistym i rodzinnym narażonej osoby. Od 1996 roku wprowadzane są zmiany w Kodeksie Pracy, aby przepisy odpowiadały Dyrektywom UE. Praca znajduje się pod ochroną Rzeczpospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywanej pracy. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej gwarantuje każdemu obywatelowi prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Sposób realizacji tego prawa oraz obowiązki pracodawcy określają ustawy i rozporządzenia [3]. Dyrektywą ramową o zasadniczym znaczeniu w zakresie bezpieczeństwa pracy jest Dyrektywa 89/391/EWG. Postanowienia tej dyrektywy wprowadzone zostały do prawa polskiego między innymi do Kodeksu Pracy. Nie wszystkie sytuacje w pracy wymagają ujęcia w normy prawne. Postępowanie w tych przypadkach wymaga zachowań zgodnych z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, regulaminami pracy, standardami pracy, organizacją pracy, poleceniami przełożonego Generalną zasadą jest, że powinny jeśli nie są one sprzeczne z przepisami. one zapewniać ochronę zdrowia pracujących na co

najmniej takim poziomie, jaki wyznaczają przepisy ogólne. Od lat zmianom ulega filozofia bezpieczeństwa i higieny pracy, obecnie patrzy się przez pryzmat sprawności pracownika, zdolności do wykonywanej pracy. Koncepcja zdolności do pracy różni się od tradycyjnego pojmowania orzekanej przez lekarza medycyny pracy „zdolności lub niezdolności”, o czym decydowało stwierdzenie objawów rozwijającego się stanu patologicznego spowodowanymi warunkami pracy. Zdolność do pracy to porównanie możliwości pracownika z wymaganiami jakie stawia wykonywanie pracy. Na zdolność do pracy wpływa stan zdrowia, wydolność fizyczna, ale również styl życia pracownika, postawy, umiejętności, środowisko materialne i psychospołeczne pracy. Nawet najzdrowszy pracownik utraci zdolność do wykonywania pracy w sytuacji, gdy warunki pracy przekroczą jego zdolności do jej wykonywania np. w pomieszczeniu będzie gorąco, będzie narażony na działanie substancji szkodliwych lub

narażony na mobbing. Również czynniki spoza środowiska pracy np. konflikt rodzinny, opieka nad chorym dzieckiem, kłopoty finansowe mogą sprawiać, że do pracy przyjdzie już zmęczony, zaprzątnięty myślami o problemach istniejących poza pracą i nie będzie w stanie wykonywać pracy dobrze zorganizowanej i optymalnej pod względem obciążenia [6]. Pielęgniarki z powodu narażenia na liczne czynniki ryzyka zawodowego zapadają na choroby, ponoszą ryzyko wypadków i urazów, stają się niezdolne do pracy. W 2003 r. w Polsce pracownicy sektora zdrowia częściej byli nieobecni w pracy z powodu urazów, wypadków w pracy, niż na przykład pracownicy budownictwa i innych branż. Ogólnospołecznym skutkiem tego, jest obserwowalny kryzys personelu medycznego [5]. Składają się na niego trudne warunki pracy, małe zarobki i niski prestiż społeczny. Pielęgniarki po narażeniu na czynniki zawodowe muszą w jak najkrótszym czasie same wykonać podstawowe czynności aby zmniejszyć ryzyko nabycia zakażenia. W Polsce niejednolite przepisy prawa i słaby nadzór nad zagadnieniami bezpieczeństwa higieny pracy (BHP) powodują, że pracodawcy jakby za pozwoleniem pracowników, bo ci nie protestują pozwalają na łamanie przepisów BHP. Personel ochrony zdrowia stanowi jedną z najbardziej sfeminizowanych grup zawodowych. Dlatego też, działanie wszelkich negatywnych czynników występujących w środowisku pracy i zakres ochrony przed tymi czynnikami powinien uwzględniać specyficzną reakcję organizmu kobiecego i możliwość sprostania tym obciążeniom [4]. Warunki w jakich nie mogą pracować kobiety reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie prac wzbronionym kobietom [7]. Pełne wdrożenie w życie tych przepisów w szpitalach napotyka na wiele przeszkód. Specyfika zawodu pielęgniarki wynika z faktu niesienia pomocy innym. Ta praca bywa nieprzewidywalna co do czasu sposobu działania i zakresu zadań podejmowanych w celu ratowania ludzkiego życia. Znaczne obciążenie pracą wynika ze złożoności czynności zawodowych, które wykonuje w czasie dyżuru. Cechą pracy pielęgniarki jest nieregularność, bowiem trudno ją rozłożyć i zaplanować na krótki czas np. dyżur, a co dopiero na tydzień lub cały proces pielęgnowania. Zmiany w stanie zdrowia pacjenta wymagają interwencji, zaangażowania i wysokiej sprawności o każdej porze dnia i nocy. Pielęgniarki są niezbędne do zachowania zdrowia populacji świata, same często narażone są na niebezpieczeństwo. Każdego dnia eksponowane są na czynniki szkodliwe i niebezpieczne. W zakładach opieki zdrowotnej występują liczne czynniki szkodliwe i niebezpieczne, które mogą wpływać na zdrowie personelu medycznego. Do podstawowych zagrożeń na stanowisku pielęgniarki należą [1]:

Czynniki szkodliwe i uciążliwe Czynniki biologiczne • • • • • • • • • Mikroorganizmy roślinne i zwierzęce (bakterie, wirusy, grzyby, riteksje, pierwotniaki), Kontakt z zakażonym pacjentem. Substancje drażniące, Substancje uczulające. Mikroklimat, Nieprawidłowe oświetlenie, Promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe. Obciążenie fizyczne (statyczne i dynamiczne), Obciążenie psychonerwowe. Czynnik chemiczne

Czynniki fizyczne

Czynniki psychofizyczne

Czynniki niebezpieczne Zagrożenia elementami ruchomymi i luźnymi, Zagrożenia elementami ostrymi i wystającymi, • • • • • • • • • • Ostre elementy narzędzi(np. igły medyczne), Zły stan techniczny narzędzi medycznych, Wystające ostre elementy regałów, mebli itp. Ciężar, ostre krawędzie, śliskie powierzchnie itp. Szerokość drogi komunikacyjnej niedostosowana do wykorzystywanych środków transportu, Zastawione drogi komunikacyjne, Śliskie powierzchnie dróg komunikacyjnych. Nieodpowiednia (np. stosowanie przedłużaczy) lub uszkodzona instalacja elektryczna, Stosowanie niesprawnych i nieskutecznych ochron przeciwporażeniowych, Stosowanie uszkodzonych narządzi i urządzeń o napędzie elektrycznym.

Zagrożenia związane z właściwościami fizycznymi materiału, Zagrożenia związane z przemieszczaniem się ludzi,

Zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym,

Zagrożenie poparzeniem • • Gorące powierzchnie. nie przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych. Nie da się zupełnie wykluczyć narażenia zawodowego zwłaszcza w zawodach, w których ekspozycja na czynniki szkodliwe jest pernamentna. Wiele instytucji w Polsce takich jak: Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie, Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych coraz bardziej sygnalizuje ten problem i przyczynia się do wzrostu świadomości zdrowotnej pracowników medycznych. Kontrola i prewencja infekcji wynikłych z ochrony zdrowia Healthcare associated infektions (HCAI) stała się priorytetem Komisji Europejskiej w 2008 r.. Europejskie Centrum Zapobiegania i kontroli chorób ECDC (European Centre for Disease Prevention and Control) w swoim raporcie opublikowanym w lipcu 2007 r. odnotowało, że aż 30% HCAI można zapobiec poprzez wczesną prewencję, pomiar ryzyka i edukację pracowników ochrony zdrowia [2]. Lepsze wykorzystanie technologii i sprzętu o zmniejszonym ryzyku ekspozycji skutecznie może pracowników w szpitalach. Pielęgniarki powinny troszczyć się o swoje zdrowie i bezpieczeństwo w pracy, wstrzymać się przed podejmowaniem ryzyka np. pracy bez odzieży ochronnej, bowiem ponoszą odpowiedzialność za własne zdrowie. Należy poprawić dostępność specjalisty ds. bhp, poinformować personel w jakich dniach i w jakich godzinach jest obecny w szpitalu lub zapewnić możliwość telefonicznej konsultacji. Pielęgniarki mają prawo oczekiwać, że pracodawca wysłucha listy potrzeb personelu pielęgniarskiego i dostarczy środki potrzebne do zapewnienia bezpiecznej pracy. Włącznie z zapewnieniem wystarczającej liczby może personelu być będącego w stanie w zapewnić bezpieczeństwo wypadkom przy sobie pracy i podopiecznym [5]. System zarządzania spełniający wymagania polskich norm PN-N 18000 skutecznym narzędziem zapobieganiu i chorobom zawodowym. [8] Stara to prawda że profilaktyka jest tańsza i lepsza niż leczenie skutków zaniedbania np. takiego jak brak dobrej jakości rękawic ochronnych, odzieży ochronnej, sprzętu o zredukowanym ryzyku ekspozycji, brak szkoleń z powodu tylko jednego kryterium – ceny, której nie da się określić gdy pielęgniarka bądź inny pracownik ochrony zdrowia ratując komuś życie sam się zarazi [10]. W zakładach opieki zdrowotnej powinno rozmawiać się o prawach konieczności pracy w bezpiecznych i higienicznych warunkach, o przestrzeganiu przepisów BHP w celu ochrony siebie ograniczyć narażenie zawodowe Zagrożenie pożarem lub/i wybuchem

i swoich współpracowników. Wiele istotnych problemów bhp wymaga rozstrzygnięć na poziomie komórek organizacyjnych oddziałów, jak również na poziomie organizacji (instytucji ZOZ). Powyższe rozważania wykazują, że w zakładach opieki zdrowotnej dużo jeszcze musi się zmienić, choć zauważalne są zmiany w zakresie poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy. Brak czynnego zaangażowania pielęgniarek w poprawę warunków pracy, powinno ulec zmianie. Powyższe tendencje stawiają nowe wyzwania dla pielęgniarstwa, z którymi personel musi się zmierzyć.

Bibliografia
1. Karczewski J.K. Rączkowski B. Ziętkiewicz K.: Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku pielęgniarka, Wyd. Oddk, Gdańsk 2001 s.31 2. Klitańska D.: Ochrona przed zranieniami, „Magazyn Pielęgniarki i położnej”, nr 1-2/2008 s. 10 3. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz. U. z 16 lipca 1997r. Nr 78, poz. 483 art. 24, art. 66 4. Makowiec - Dąbrowska T. Spruścińska E. Krawczyk P.: Jak stworzyć bezpieczne i zgodne z zasadami ergonomii warunki pracy dla personelu kobiecego w zakładach służby zdrowia, Wyd. Oficyna Wydawnicza Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2000 s .5 – 7, 52 - 56 5. Milczarek w miejscu – Pankiewicz pracy. E.: Zarządzanie dla zdrowiem Wyd. i bezpieczeństwem Towarzystwo Program pielęgniarek. Polskie

Pielęgniarskie, Warszawa 2007 s. 6 - 8 6. Pokorski J. Pokorska J., Nitecka E.: Wskaźnik zdolności do pracy pielęgniarek z 10 krajów UE. [W] Materiały konferencyjne Pielęgniarek polskich portret własny z Europą w tle. CIOP –PIB, Warszawa 6 czerwca 2005 s. 49 - 58 7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2006 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych z późniejszymi zmianami 8. www.pl.osha.europa.eu, 26.05.2008 9. www.osha.europa.eu/statistics, 26.05.2008 10. Wierzbicka M., Rękawice medyczne profilaktyka zakażeń HBS, HCV, HIV. „Zakażenia” 6/2005, s. 71 – 73 Mgr Elżbieta Tomaszewska dla zdrowia kobiet Dz. U. nr 11 poz. 545

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->