Kalkulacja podziałowa prosta1

Zadanie 1

Pozycje kalkulacyjne Materiały bezpośrednie Płace bezpośrednie Koszty wydziałowe Razem

Całkowite koszty produkcji (w zł)

Ilość wyrobów Koszt jednostkowy gotowych (w szt) (w szt)

500 1 000 9 500 11 000

100 100 100 300

5 10 95 110

Zadanie 2 Po rozliczeniu kosztów produkcji pomocniczej i kosztów wydziałowych koncie „Produkcja podstawowa” zgrupowano koszty produkcji składające się z następujących pozycji: materiały bezpośrednie płace bezpośrednie koszty wydziałowe razem 3 2 1 7 550 485 775 810 zł, zł, zł, zł.

W bie ącym miesiącu wytworzono 80 szt. jednorodnych wyrobów gotowych oraz 40 szt. półfabrykatów, które z punktu widzenia poniesionych kosztów produkcji przerobiono w 50% w stosunku do wyrobów gotowych. Półfabrykaty wyceniono według kosztu planowanego, uzyskując następujący koszt ich wytworzenia składający się z poszczególnych pozycji kalkulacyjnych kosztów: materiały bezpośrednie place bezpośrednie koszty wydziałowe razem 710 497 355 1 562 zł, zł, zł, zł.

Przykład zostanie rozwiązany z zastosowaniem dwóch wariantów wyceny produkcji nie zakończonej (półfabrykatów): Wariant I Produkcję nie zakończoną wycenia się według planowanego technicznego kosztu wytworzenia Wariant II Produkcję nie zakończoną przelicza się na wyroby gotowe przy zastosowaniu procentu zaawansowania tej produkcji. Zadanie 3 W okresie sprawozdawczym wyprodukowano 1000 t wyrobów gotowych i 200 t półfabrykatów przerobionych w 50% z punktu widzenia poniesionych kosztów przerobu. Koszty produkcji bie ącego miesiąca w układzie pozycji kalkulacyjnych były następujące: materiały bezpośrednie płace bezpośrednie koszty wydziałowe razem 691 200 zł, 237 600 zł, 118 800 zł, 1 047 600 zł

Materiały do produkcji wydawane są w momencie jej rozpoczęcia.

1

Por. J. Matuszewicz, Zbiór zadań do podręcznika Rachunek kosztów, FINANS-SERVIS, Warszawa 2001.

Gabrusewicz.000 szt. Oblicz wartość produkcji w toku i produkcji zakończonej na podstawie przeciętnego kosztu jednostkowego uwzględniającego zarówno koszty poniesione w okresie sprawozdawczym. wyrobów o przeciętnym zaawansowaniu w procesie technologicznym 50%. produkcji nie zakończonej. . 3) produkcja nie zakończona jest kalkulowana w wysokości kosztów materiałów bezpośrednich (wsadu materiałowego). a produkcja w toku na koniec okresu sprawozdawczego obejmowała 200 szt. wyrobów gotowych oraz wytworzono 40 szt. Rachunkowosc zarzadcza. 2 Por. Poetschke. wyrobów. W okresie sprawozdawczym poniesiono koszty w wysokości 64. 2) produkcja nie zakończona jest kalkulowana w wysokości kosztów bezpośrednich. wyrobów.000 zł. jak i część kosztów okresu poprzedniego produkcji nie zakończonej. W okresie sprawozdawczym zakończono produkcję 1. PWE. Oblicz wartość produkcji w toku na koniec okresu według aktualnego kosztu jednostkowego ustalonego na podstawie kosztów poniesionych w okresie sprawozdawczym oraz koszt wytworzenia produkcji zakończonej obejmujący ró nicę między kosztami jednostkowymi okresu poprzedniego i sprawozdawczego. W.800 zł. Koszt wytworzenia produkcji w toku na początek okresu wynosił 12. Zadanie 6 Przedsiębiorstwo o produkcji jednorodnej wykazywało na początek okresu sprawozdawczego stan produkcji w toku obejmujący 500 szt.Zadanie 4* Jednostka gospodarcza w bie ącym miesiącu zaewidencjonowała na koncie „Produkcja podstawowa” następujące koszty: materiały bezpośrednie w cenie nabycia płace bezpośrednie wraz z narzutami koszty wydziałowe 24 000 zł 2 200 zł 3 300 zł Materiały wydawane są w całości z chwilą rozpoczęcia produkcji wyrobów. A. zaś koszty okresu 9. je eli remanent początkowy produkcji w toku wynosi 1. W bie ącym okresie przekazano do magazynu 110 szt. *Na końcu rozwiązanie☺ Kalkulacja podziałowa prosta z remanentem początkowym2 Zadanie 5 Za pomocą kalkulacji podziałowej prostej oblicz koszty produktów gotowych i produkcji nie zakończonej. Warszawa 2000.200 zł. Na podstawie powy szych informacji nale y skalkulować koszt wytworzenia wyrobów gotowych i produkcji nie zakończonej przyjmując kolejno następujące warianty wyceny produkcji nie zakończonej: 1) produkcja nie zakończona kalkulowana jest w pełnym układzie kalkulacyjnym (materiały bezpośrednie + płace bezpośrednie + koszty wydziałowe). Kamela-Sowinska. Dane ilościowe o produkcji: a) w bie ącym miesiącu przekazano do magazynu l 000 sztuk wyrobów gotowych. l. która z punktu widzenia poniesionych kosztów produkcji była przerobiona w 25%. b) remanent końcowy robót w toku stanowiło 200 sztuk wyrobów przerobionych w 50% z punktu widzenia kosztów przerobu. H. 2.800 zł. Przeciętne zaawansowanie tej produkcji w procesie technologicznym oszacowano na 40%.

Koszty wytworzenia produkcji nie zakończonej na początek okresu wynosiły 12.koszty wydziałowe 378 zł. półfabrykatów B. e: 1) koszty materiałowe poszczególnych wyrobów są proporcjonalne do ich cię aru A przy czym wyrób A jest dwa razy cię szy od wyrobu B. półfabrykatów B zaawansowanych w procesie technologicznym w 50%. wyrobów C. Koszty materiałowe stanowiły przeciętnie 40% całkowitych kosztów produkcji i ponoszone były w całości na początku procesu produkcyjnego. Poniesione w ciągu miesiąca koszty produkcji opakowań są następujące: . wyrobowi oraz 700 szt. Kamela-Sowińska. 3 4 Por.000 zł. PWE. Poetschke. Gabrusewicz. przy czym na wyprodukowanie wyrobu A potrzeba cztery razy mniej godzin pracy ni na wyprodukowanie wyrobu B. e koszty są proporcjonalne do cię aru wyrobów gotowych. przyjmując. 60% oraz 250 szt. wyrobów A. wyrobów B oraz 400 szt.. Kalkulacja podziałowa ze współczynnikami z remanentem początkowym4 Zadanie 9 Przedsiębiorstwo produkuje z tego samego surowca dwa rodzaje produktów A i B. Warszawa 2000. . H.razem 2 268 zł. W okresie sprawozdawczym wyprodukowano 600 szt. a ten z kolei jest trzy razy cię szy od wyrobu C. 500 szt. W ciągu bie ącego okresu wyprodukowano 15 300 opakowań do kremów o wadze 100 g oraz. W. a pięć razy mniej ni na wyprodukowanie wyrobu C. .Kalkulacja podziałowa współczynnikowa3 Zadanie 7 Zakłady przemysłu chemicznego produkują opakowania do kremów o wadze 100 g i 150 g. półfabrykatowi. których zaawansowanie oszacowano na 40%. Na początek okresu sprawozdawczego przedsiębiorstwo wykazało 100 szt. w tym koszty materiałowe 110 000 zł. a poniesione koszty bie ące okresu l. Produkcja nie zakończona na koniec okresu sprawozdawczego wynosiła 200 szt. Koszty produkcji są proporcjonalne do wagi tych opakowań. Poetschke. B i C. ponosząc koszty w wysokości 236 500 szt. Za przedmiot kalkulacji przyjmuje się 100 opakowań ka dego rodzaju. Ustal koszty jednostkowe poszczególnych wyrobów.płace bezpośrednie 540 zł. W. W okresie sprawozdawczym zakończono produkcję 900 szt. wyrobów 5. Rachunkowość zarządcza. Zadanie 8 Przedsiębiorstwo produkuje z tego samego surowca trzy rodzaje wyrobów: A. . Gabrusewicz. Rachunkowość zarządcza. PWE. Dokonaj wyceny produkcji nie zakończonej na koniec okresu sprawozdawczego opierając się na kosztach jednostkowych obliczonych wyłącznie na podstawie kosztów do poniesionych w okresie sprawozdawczym przy zało eniu. A. gdy wyrób B wa y dwa razy więcej ni wyrób A.000 zł. Por. Ustal koszty jednostkowe poszczególnych wyrobów. Kamela-Sowińska. 2) pozostałe koszty są proporcjonalne do czasu pracy potrzebnego na wytworzenie poszczególnych wyrobów. Warszawa 2000.000. 6 000 o wadze 150 g. półfabrykatów A o przeciętnym zaawansowaniu w procesie technologicznym. H. A. . których przeciętne zaawansowanie w procesie technologicznym oszacowano na 20% oraz 200 szt.materiały bezpośrednie 1350 zł.

w fazie III – 75 szt. 30 000 zł. zł. zł.koszty wydziału drugiego . w fazie II – 80 szt. przyjmując. przy czym nie było początkowych remanentów półfabrykatów.Kalkulacja procesowa5 Zadanie 10 Przedsiębiorstwo produkujące masowo wyrób X wytworzyło w okresie sprawozdawczym w fazie I – 100 szt. . ponadto w fazie III. według stanu na koniec okresu sprawozdawczego. w ciągu okresu pobrano z magazynu międzywydziałowego 10000 mb półfabrykatów po fazie II. występuje produkcja w toku obejmująca 1000 mb wyrobów.koszty wydziału trzeciego c) koszty zarządu w wysokości 110 000 zł. Koszty produkcji przedsiębiorstwa w okresie sprawozdawczym wynosiły: Koszty poszczególnych faz (w zł) I Koszty bezpośrednie Koszty pośrednie Razem (techniczny koszt wytworzenia) Oblicz rzeczywisty koszt wytworzenia wyrobu X. Na techniczny koszt wytworzenia 1 mb produkcji w toku składają się koszt półfabrykatów po fazie II oraz 80% jednostkowych technicznych kosztów wytwarzania fazy III.9 000 mb wyrobów gotowych w fazie III.25 000 kg półfabrykatów w fazie I. e: 1) międzyfazowe rozliczenia półfabrykatów dokonywane są według rzeczywistych kosztów wytworzenia. Rachunkowość zarządcza. półfabrykatów B. w tym: . A.koszty fazy I .koszty fazy III b) koszty wydziałowe w wysokości 44 400 zł w tym: .11 000 mb półfabrykatów w fazie II o wy szym stopniu przerobu. 15 20 9 35 000 000 400 880 zł. które ukończone zostaną w okresie następnym. zł. 20 000 zł. 2) koszty zarządu obcią ają wyłącznie produkty fazy III proporcjonalnie do technicznego kosztu ich wytworzenia. W okresie sprawozdawczym przedsiębiorstwo poniosło: a) koszty bezpośrednie w wysokości 160 000 zł. półfabrykatów oraz produkcji w toku. Poetschke. 15 000 5 000 20 000 II 17 000 15 000 32 000 III 5 000 10 000 15 000 37 000 30 000 67 000 Wyszczególnienie Razem Zadanie 11 W przedsiębiorstwie o produkcji jednorodnej są trzy wydziały produkcji podstawowej.koszty fazy II . Gabrusewicz. które odpowiadają kolejnym fazom procesu technologicznego. PWE. . Oblicz rzeczywisty jednostkowy koszt wytworzenia wyrobów gotowych.koszty wydziału pierwszego . Kamela-Sowińska. W okresie sprawozdawczym rozpoczęto proces technologiczny i wyprodukowano: . W. w ciągu okresu pobrano z magazynu międzywydziałowego 23 000 kg półfabrykatów po fazie I. wyrobów gotowych. półfabrykatów A. . Ró nice ilościowe odpowiadają końcowym remanentom półfabrykatów. Warszawa 2000. H. 5 Por.

płace bezpośrednie 2 500 zł 1 500 zł b) koszty wydziałowe w wysokości 2 750 zł. półfabrykatów X przetworzonych w 100% oraz 200 szt. wyrobów A przetworzonych w fazie II w 50 % oraz część nie zu ytych półfabrykatów X Zu ycie półfabrykatów w fazie II kształtowało się następująco: na wyrób A – 2 szt. Oblicz całkowite koszty jednostkowe wyrobów A i B. w wyniku którego uzyskuje się wyroby A lub B. Do fazy II przekazano 300 szt. przetworzonych w 50% z punktu widzenia kosztów produkcji. w tym: Faza I Faza II .. Remanent końcowy w fazie II stanowiło 20 szt. W ciągu miesiąca oddano do magazynu 60 szt. Koszty przerobu wyrobu A w stosunku do kosztów przerobu wyrobu B kształtowały się jak 1 : 2. wyrobów A i 40 szt. 750 zł.Zadanie 12 Przedsiębiorstwo produkuje z takich samych surowców i w podobnym procesie technologicznym dwa rodzaje wyrobów A i B. półfabrykatów. w tym: . wyrobów B.koszty wydziału drugiego 2 000 zł. na wyrób B – 3 szt. Produkcja odbywa się w dwóch fazach pokrywających się z wydziałami produkcyjnymi: a) w fazie I wytwarzane są półfabrykaty X. W fazie I wytworzono 400 szt. . Na koniec grudnia stany wybranych kont kosztów kształtowały się następująco: a) koszty produkcji podstawowej w wysokości 5500 zł.koszty wydziału pierwszego . b) w fazie II wytwarzane półfabrykaty są poddawane dalszemu przerobowi.materiały bezpośrednie 1 500 zł .

wyrobów nie zakończonych A. Bezpośrednie koszty produkcji tych wyrobów na koniec okresu byty następujące (w zł): Pozycja kalkulacyjna Materiały bezpośrednie Płace bezpośrednie Razem Wyrób A 7 000 3 000 10 000 Wyrób B 12 000 5 000 17 000 Razem 19 000 8 000 27 000 2. e produkcja wszystkich wyrobów została zakończona. Gabrusewicz. W.10 szt. a koszty wydziałowe są rozliczane w stosunku do płac bezpośrednich. . 3. Przedsiębiorstwo produkuje dwa asortymenty wyrobów gotowych A i B. Koszty wydziałowe poniesione w bie ącym okresie sprawozdawczym wyniosły 16 000 zł. Rachunkowość zarządcza. W bie ącym okresie wyprodukowano 500 szt. A. Kamela-Sowińska. 6 Por. wyrobów gotowych B. Warszawa 2000. oraz 1000 szt. PWE. wyrobów X i zlecenie 2 . Poetschke. których podstawę rozliczenia stanowi suma płac bezpośrednich. wyrobów Y. Koszty produkcji zaewidencjonowane na odpowiednim koncie syntetycznym w przekroju pozycji kalkulacyjnych przedstawiają się następująco: Koszty ogółem (w zł) 100 40 60 200 Koszty zlecenia 1 (w zł) 40 15 ? Koszty zlecenia 2 (w zł) 60 25 ? - Pozycja kalkulacyjna Materiały bezpośrednie Płace bezpośrednie Koszty wydziałowe Razem Nale y sporządzić kalkulację wyrobów.Kalkulacja doliczeniowa6 Zadanie 13 W miesiącu sprawozdawczym jednostka gospodarcza wykonywała dwa zlecenia produkcyjne: zlecenie 1 5 szt. przetworzonych w 50% z punktu widzenia poniesionych kosztów przerobu. wyrobów gotowych A i 200 szt. Zało enie: Materiały wydawane są do produkcji bezpośrednio. wiedząc. Zadanie 14 Zało enia: 1. H.

c) koszty wydziału trzeciego 48 000 zł. b) koszty zarządu są doliczane proporcjonalnie do kosztu przerobu. Oblicz koszty poniesione w związku z rozpoczętą w okresie sprawozdawczym realizacją zleceń pierwszego i drugiego. W bie ącym okresie sprawozdawczym poniesiono następujące koszty: 1) materiały bezpośrednie 125 000 zł. w tym: . c) koszty wydziałowe są rozliczane proporcjonalnie do wynagrodzeń bezpośrednich bez narzutów. a) narzut debetowych odchyleń od stałych cen ewidencyjnych materiałów b) narzut kosztów zakupu 2) wynagrodzenia bezpośrednie 3) narzuty na te wynagrodzenia 4) koszty wydziałowe 5) koszty zarządu 20 000 zł.. b) koszty zlecenia drugiego 24 000 zł. e: a) zu ycie materiałów bezpośrednich do produkcji tego wyrobu wyceniono według stałych cen ewidencyjnych na kwotę 6000 zł. e: a) koszty wydziałowe ponoszone przez wydziały pierwszy i drugi są rozliczane proporcjonalnie do wynagrodzeń bezpośrednich tych wydziałów. 2) wynagrodzenia bezpośrednie 136 000 zł. w których wytwarza ró norodne wyroby według otrzymanych zleceń.koszty zlecenia drugiego 18 000 zł.koszty zlecenia drugiego 8 000 zł. .Zadanie 15 Przedsiębiorstwo przemysłowe o produkcji seryjnej ma trzy wydziały produkcji podstawowej. . 3) koszty wydziałowe 221 800 zł. z czego przypada na zlecenie pierwsze 450 godz. d) koszty zarządu są rozliczane proporcjonalnie do kosztów przerobu. 40 000 zł. W okresie 1) zu ycie materiałów bezpośrednich 43 000 zł. w tym: a) koszty wydziału pierwszego 100 000 zł. w tym: .. a na zlecenie drugie 150 godz.koszty zlecenia pierwszego 6 000 zł. b) wynagrodzenia bezpośrednie dotyczące tego wyrobu wynosiły 4000 zł. w okresie sprawozdawczym czas pracy maszyn na tym wydziale wynosił ogółem 5400 godz. 3 000 zł.koszty zlecenia pierwszego 17 000 zł. w tym. Zadanie 16 Przedsiębiorstwo przemysłowe o produkcji sprawozdawczym poniesiono następujące koszty: jednostkowej wytwarza ró ne wyroby. 2 000 zł. przyjmując. w tym: .koszty zlecenia drugiego 25 000 zł. 94 500 zł. a koszty wydziału trzeciego proporcjonalnie do liczby maszynogodzin. z czego przypada na: a) koszty wydziału pierwszego 50 000 zł.. b) koszty wydziału drugiego 38 000 zł. l 000 zł. z czego przypada na: a) koszty zlecenia pierwszego 15 000 zł. b) koszty wydziału drugiego 57 000 zł. Przeprowadź kalkulację kosztu jednostkowego wyrobu X. . 4) koszty zarządu 608 260 zł. c) koszty wydziału trzeciego 64 800 zł. przyjmując.

przy produkcji określonego wyrobu. Metoda resztowa stosuje się gdy powstaje jeden produkt główny i jeden lub kilka produktów ubocznych całkowity koszt produkcji łącznej – wartość sprzeda y produktów ubocznych = koszt wytworzenia produktu głównego w metodzie tej przyjmuje się zało enie e koszt wytworzenia produkcji ubocznej jest równy jej cenie sprzeda y jednostkowy koszt wytworzenia produktu głównego obliczamy następująco: n m i ∑k k j − ∑ k =1 p ju × q ju = i =1 qg 2. przy której występują produkty uboczne i odpady Metody kalkulacji produktów łącznych 1. Metoda podziałowa a) proporcjonalna b) współczynnikowa 1.stosuje się gdy występuje więcej ni jeden produkt główny a) proporcjonalna zakłada dobór wskaźników z przyczynowo – skutkową zasadą powstawania kosztów wskaźnikami podziału kosztów między produkty mogą być wielkości ilościowe i wartościowe koszt jednostkowy wyrobu obliczamy następująco: k× kj = wi n ∑w t =1 i qj . Metoda podziałowa . Metoda resztowa 2. Kalkulacja produktów łącznych .Szczególne metody kalkulacji I.

Przykład Spółka węglowa oprócz wydobycia węgla kamiennego zajmuje się równie jego przeróbką. Koszty obróbki i sprzeda y. bateriach koksowniczych do temperatury około 1000 0C bez dostępu powietrza.000 zł Wielkości wytworzonych produktów ubocznych określone zostały w tabeli poni ej: Produkty uboczne Koks Smoła węglowa Woda pogazowa Razem Tony 20 5 10 35 Polityką jednostki jest sprzeda produktów ubocznych. Dla jednostki głównym produktem tej reakcji jest gaz koksowniczy. smoła węglowa.235. a są nimi koks. Polega ona na ogrzaniu węgla w tzw. dla których znajdzie nabywcę na rynku. co stanowi 1565 ton i poniosła koszty w wysokości 25. a tak e cenę sprzeda y produktów ubocznych przedstawia tabela poni ej: Produkty uboczne Koks Smoła węglowa Woda pogazowa Razem Koszty obróbki i sprzeda y 180 000 zł 80 000 zł 120 000 zł 380 000 zł Cena sprzeda y 28 000 zł 75 000 zł 30 000 zł 133 000 zł Oblicz koszt jednostkowy produktów ubocznych (na 1 tonę) i produktu głównego (na 1 tonę i m3) b) współczynnikowa współczynnikami podziału kosztów między produkty łączne są przewidywane bądź realizowane ceny rynkowe poszczególnych wyrobów. Aby jednak móc sprzedać produkty uboczne musi ponieść dodatkowe koszty ich obróbki i sprzeda y. W ciągu okresu wytworzyła 3 mln m3 gazu. Najwa niejszą metodą przeróbki węgla kamiennego jest proces koksowania. . woda pogazowa. Pozostałe efekty stanowią produkty uboczne.

kontrola jakości.II.) określenie jednostek pomiaru dla ka dego działania ustalenie kosztów ka dego działania rozliczenie kosztów pośrednich poszczególnych działań na rodzaje wytwarzanych wyrobów Etapy 1. Ustalenie kj pośrednich dla poszczególnych produktów dzieląc koszty pośrednie przydzielone tym produktom przez wielkość produkcji. . techniczne przygotowanie produkcji. Kalkulacja ABC (Activity Based Costing) – rachunek kosztów działań Stanowi rozwinięcie kalkulacji doliczeniowej (mo na powiedzieć. itp. utrzymanie maszyn. Ustalenie liczby jednostek miary i-tego działania 2. magazynowanie materiałów. Ustalenie stawki kosztów ka dej puli 4. Rozdzielenie kosztów wytwarzania wyrobów na pule kosztowe stosownie do działań 3. e kalkulacja doliczeniowa jest szczególnym przypadkiem kalkulacji ABC) Koszty pośrednie dolicza się do działa Idea rachunku kosztów działań: identyfikacja istoty działań (zaopatrzenie w materiały.

22.) 3 Koszt wyrobu gotowego (w zł) 4 Koszt wytworzenia półfabrykatu (w zł) 5 Materiały bezpośrednie Płace bezpośrednie Koszty wydziałowe Razem Wartość wyrobów gotowych Wartość remanentu końcowego 24 000 2 200 3 300 29 500 25.50 100% od 20 = 20 20. 1 200 1 000 1 000 =25 500 =4 000 20.30 zł * 1000 szt.00 3.) 3 Koszt wyrobu gotowego (w zł) 4 Koszt wytworzenia półfabrykatu (w zł) 5 Materiały bezpośrednie Płace bezpośrednie Koszty wydziałowe Razem Wartość wyrobów gotowych Wartość remanentu końcowego 24 000 2 200 3 300 29 500 25.50 zł * 1000 szt.20 3.50 zł * 200 szt.50 Pozycje kalkulacyjne 1 Całkowite koszty produkcji (w zł) 2 Produkcja (w szt.00 2.5 22.30 100% od 20 = 20 50% od 2 = 1 22.50 Pozycje kalkulacyjne 1 Całkowite koszty produkcji (w zł) 2 Produkcja (w szt.00 zł * 200 szt.30 25.) 3 Koszt wyrobu gotowego (w zł) 4 Koszt wytworzenia półfabrykatu (w zł) 5 Materiały bezpośrednie Płace bezpośrednie Koszty wydziałowe Razem Wartość wyrobów gotowych Wartość remanentu końcowego 24 000 2 200 3 300 29 500 25. 21.30 25.00 2. 1 200 1 100 1 000 =25 300 =4 200 20. 1 200 1 100 1 100 =25 000 =4 500 20 2 3 25.Rozwiązanie zadania 4 Pozycje kalkulacyjne 1 Całkowite koszty produkcji (w zł) 2 Produkcja (w szt.00 100% od 20 = 20 50% od 2 = 1 50% od 3 = 1.00 zł * 1000 szt. 20.00 zł * 200 szt.00 .