P. 1
Wymagania Techniczne Dla Instalacji

Wymagania Techniczne Dla Instalacji

|Views: 504|Likes:

More info:

Published by: Łukasz Trzepizur on May 30, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/24/2013

pdf

text

original

mgr inż.

Andrzej Boczkowski Stowarzyszenie Elektryków Polskich Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych

Wymagania techniczne dla instalacji elektrycznych niskiego napięcia w obiektach budowlanych
Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych niskiego napięcia sprowadza się do zapewnienia ochrony przed następującymi podstawowymi zagrożeniami: porażeniem prądem elektrycznym, prądami przeciążeniowymi i zwarciowymi, przepięciami łączeniowymi i pochodzącymi od wyładowań atmosferycznych, skutkami cieplnymi. Skuteczność ochrony przed wyżej wymienionymi zagrożeniami zależy od zastosowanych, w instalacjach elektrycznych, rozwiązań oraz środków technicznych. Miarą skuteczności tej ochrony jest liczba śmiertelnych wypadków porażeń prądem elektrycznym oraz liczba pożarów, będących następstwem wad lub nieprawidłowej eksploatacji instalacji elektrycznych. Z przeprowadzonych analiz wynika, że liczba śmiertelnych wypadków porażeń prądem elektrycznym w ciągu roku, przypadająca na jeden milion mieszkańców w Polsce zmniejszyła się z 9,5 w latach 1980 ÷ 1985 do 6,4 w latach 1991 ÷ 2000 z tendencją dalszego zmniejszania się w następnych latach. Jednak nadal liczba śmiertelnych wypadków porażeń prądem elektrycznym jest w Polsce 3 ÷ 4-krotnie większa niż w krajach Zachodniej Europy. Liczba śmiertelnych wypadków poza statystycznym miejscem pracy, spowodowanych porażeniem prądem elektrycznym, w stosunku do ogółu śmiertelnych wypadków porażeń prądem elektrycznym wynosi w Polsce około 86 %. Wynika z tego, że niebezpieczeństwo śmiertelnych porażeń prądem elektrycznym występuje przede wszystkim w mieszkaniach i budynkach mieszkalnych oraz w gospodarstwach rolniczych i ogrodniczych. Nadal najwięcej wypadków odnotowuje się na wsi, prawie dwukrotnie większy wskaźnik śmiertelnych wypadków w stosunku do wypadków w mieście. Równie częste są przypadki powstania pożarów spowodowanych niesprawną instalacją elektryczną. Ich procentowy udział w ogólnej liczbie pożarów w budynkach, według danych za 2001 rok, jest na poziomie 13 %. Zasadniczy wpływ na dużą liczbę śmiertelnych porażeń prądem elektrycznym oraz pożarów w Polsce ma na ogół zły stan techniczny instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych, w tym w mieszkaniach i budynkach mieszkalnych oraz w gospodarstwach rolniczych i ogrodniczych, a także stosowanie niedoskonałych i niewystarczających środków ochrony przed zagrożeniami w tych instalacjach, a mianowicie: powszechne stosowanie układu sieci TN-C w instalacjach elektrycznych z przewodami o małych przekrojach (1,5 ÷ 10 mm2) przeważnie aluminiowymi, zwiększającymi możliwość uszkodzeń mechanicznych i przerw, szczególnie w przewodach ochronnoneutralnych PEN występujących w tym układzie sieci. Stąd wynikające często przypadki pojawiania się na obudowach metalowych odbiorników napięć dotykowych wyższych od dopuszczalnych długotrwale. Również pojawianie się na przewodzie PEN napięcia niekorzystnego dla użytkowanych odbiorników, wywołanego przepływem przez ten przewód prądu wyrównawczego, spowodowanego zaistnieniem asymetrii prądowej w instalacji,

niestosowanie połączeń wyrównawczych dodatkowych (miejscowych). w którym stosowane jest samoczynne wyłączenie zasilania. istnieje ponad 11 milionów mieszkań oraz ponad 2 miliony gospodarstw rolniczych i ogrodniczych. nie odpowiadają wymaganiom Polskiej Normy PN-IEC 60364 „Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych” oraz „Warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”. Istnieje w związku z tym konieczność modernizacji instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych. nie zawsze gwarantującego skuteczność ochrony przeciwporażeniowej. Instalacje elektryczne w tych obiektach. utworzenie drogi zastępczej prądu zwarciowego w przypadku przerwania prze- . W Polsce. W przypadku stosowania układu sieci TN-C-S rozdzielenie funkcji przewodu ochronno-neutralnego PEN na przewód ochronny PE i neutralny N powinno następować w złączu lub w rozdzielnicy głównej budynku. Stosowanie wyłączników nadprądowych było znikomo małe. pomimo występowania w tych pomieszczeniach metalowych uziemionych rur i grzejników centralnego ogrzewania oraz metalowych rur wodociągowych i gazowych. Przytoczone przepisy ustalają między innymi następujące wymagania: 1) Stosowanie przede wszystkim układu sieci TN-S. niestosowanie ograniczników przepięć. Są to instalacje elektryczne nie w pełni sprawne. Możliwie licznie uziemiane powinny być również przewody ochronne PE i ochronno-neutralne PEN. jako ochrona przed dotykiem pośrednim. Przy doborze bezpieczników topikowych. które są objęte wymaganiami normy PN-IEC 60364 oraz „Warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”. wielokrotnie dłuższe od czasów wymaganych. a punkt rozdziału powinien być uziemiony. w tym szczególnie w mieszkaniach i budynkach mieszkalnych oraz w gospodarstwach rolniczych i ogrodniczych. stosowanie zbyt małej liczby obwodów odbiorczych oraz gniazd wtyczkowych i wypustów oświetleniowych. a w szczególnie uzasadnionych przypadkach układu sieci TT lub IT. W instalacjach modernizowanych lub nowo budowanych należy zapewnić konieczność realizacji nowych. korzystanie z współczynników „k” o wartościach powodujących rzeczywiste czasy samoczynnego wyłączenia. przeznaczonych na stały pobyt ludzi. niestosowanie wyłączników ochronnych różnicowoprądowych. niestosowanie ochrony przed dotykiem pośrednim (ochrony dodatkowej) w pomieszczeniach o podłodze źle przewodzącej. z wyjątkiem budowanych w ostatnich latach. w rozwiązaniach instalacji elektrycznych prowadzenie przewodów w sposób wykluczający ich wymienialność. a także bardzo często połączeń wyrównawczych głównych.2 stosowanie układu sieci TT. jako urządzeń samoczynnego wyłączenia. Wielokrotne uziemianie przewodu ochronnego PE i ochronno-neutralnego PEN w układzie sieci TN. będące źródłem wyżej wymienionych zagrożeń. Dopuszczenie możliwości stosowania w wyżej wymienionych pomieszczeniach odbiorników klasy ochronności “0”. w miastach i na wsi. powszechne użytkowanie bezpieczników topikowych. zapewniających wprowadzenie w instalacjach elektrycznych oddzielnego przewodu ochronnego PE i neutralnego N. Zapewnia to utrzymanie potencjału ziemi na przewodzie ochronnym PE przyłączonym do części przewodzących dostępnych urządzeń elektrycznych w normalnych warunkach pracy instalacji elektrycznej. głównie z uwagi na dość często występujące trudności w zapewnieniu wymaganych rezystancji uziemień oraz przypadki przerw w przewodach uziemiających. preferowanych rozwiązań. powoduje: obniżenie napięcia na nieuszkodzonym przewodzie ochronnym PE lub ochronno-neutralnym PEN połączonym z miejscem zwarcia.

− uzupełnienie ochrony przed dotykiem bezpośrednim przy zastosowaniu wyżej wymienionych urządzeń o znamionowym prądzie różnicowym nie większym niż 30 mA. mogące mieć styczność z wodą w tych rurach. a jednocześnie gwarantujący niezawodność zasilania elektrycznego. Stosowanie urządzeń ochronnych różnicowoprądowych (wyłączniki ochronne różnicowoprądowe. gdy w stacji wykonano wspólne uziemienie urządzeń wysokiego i niskiego napięcia. zbrojeń fundamentów oraz sztucznych uziomów fundamentowych. Dobór urządzeń zabezpieczających na podstawie charakterystyk czasowo-prądowych tych urządzeń. jak na przykład armaturę i grzejniki. z uwzględnieniem selektywności (wybiórczości) ich działania. zachowując ciągłość zasilania urządzeń i obwodów nieuszkodzonych. Wykorzystanie jako uziomy metalowych konstrukcji budynków. Stosowanie nieuziemionych połączeń wyrównawczych miejscowych mających na celu niedopuszczenie do pojawienia się napięć dotykowych o wartościach większych niż dopuszczalne długotrwale w danym miejscu lub pomieszczeniu. Stosowanie w obwodach odbiorczych wyłączników nadprądowych. 3) 4) 5) 6) 7) . W przypadku zastosowania w instalacjach wodociągowych zimnej i ciepłej wody oraz w instalacjach ogrzewczych wodnych.3 wodu ochronnego PE lub ochronno-neutralnego PEN. 2) Stosowanie połączeń wyrównawczych głównych i dodatkowych (miejscowych) mających na celu ograniczenie do wartości dopuszczalnych długotrwale w danych warunkach środowiskowych napięć występujących pomiędzy różnymi częściami przewodzącymi. to znaczy w przypadku zakłóceń wywołujących przetężenie powinno działać tylko jedno zabezpieczenie. ograniczenie asymetrii napięć podczas zwarć doziemnych. obniżenie napięcia na przewodzie ochronnym PE lub ochronno-neutralnym PEN. który został przerwany (odłączony od punktu neutralnego sieci) i który jest jednocześnie połączony z miejscem zwarcia. w miejsce rur metalowych. jako elementów zabezpieczeń przed prądami zwarciowymi i prądami przeciążeniowymi oraz jako elementów samoczynnego wyłączenia zasilania w ochronie przed dotykiem pośrednim. Preferowany jest system ochrony grupowej. zamiast bezpieczników topikowych. po stronie obciążenia (obwody odbiorcze) urządzenie ochronne różnicowoprądowe bezzwłoczne lub krótkozwłoczne. Zabezpieczenia przetężeniowe działają selektywnie (wybiórczo). rur wykonanych z tworzyw sztucznych. Urządzenia zabezpieczające powinny działać w sposób selektywny (wybiórczy). wyłączniki współpracujące z przekaźnikami różnicowoprądowymi) pełniących następujące funkcje: − ochrona przed dotykiem pośrednim przy zastosowaniu wyżej wymienionych urządzeń jako elementów samoczynnego wyłączenia zasilania. które może pojawić się na przewodzie ochronnym PE lub ochronnoneutralnym PEN podczas zwarć doziemnych w stacji zasilającej po stronie wyższego napięcia. zapewniający właściwą ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym i pożarami wywołanymi prądami doziemnymi. połączeniami wyrównawczymi należy objąć wszelkiego rodzaju elementy metalowe. obniżenie napięcia. zainstalowane najbliżej miejsca uszkodzenia w kierunku źródła zasilania. W skład ochrony grupowej wchodzą co najmniej dwa urządzenia ochronne różnicowoprądowe: po stronie zasilania urządzenie ochronne różnicowoprądowe selektywne (s). − ochrona przed pożarami wywołanymi prądami doziemnymi przy zastosowaniu wyżej wymienionych urządzeń o znamionowym prądzie różnicowym nie większym niż 500 mA. jeżeli ich pasmowe charakterystyki czasowo-prądowe nie przecinają się ani nie mają wspólnych obszarów działania. Działanie zabezpieczenia powinno spowodować wyłączenie uszkodzonego urządzenia lub obwodu.

Przewody uziemiające ograniczników przepięć powinny mieć przekrój nie mniejszy niż 4 mm2 Cu. przy zasilaniu napięciem nie przekraczającym napięcia dotykowego dopuszczalnego długotrwale (równoczesna ochrona przed dotykiem bezpośrednim i pośrednim). 13) Stosowanie separacji elektrycznej. . sprzętu i osprzętu o odpowiednich stopniach ochrony IP. awariami w sieci elektroenergetycznej oraz przepięciami atmosferycznymi. nieuziemione przewody wyrównawcze. Tworzące ten układ ograniczniki przepięć powinny zapewnić podstawową ochronę przed wszelkiego rodzaju przepięciami łączeniowymi. a przy istnieniu urządzenia piorunochronnego nie mniejszy niż 10 mm2 Cu. W obwodzie separowanym iloczyn napięcia znamionowego (w woltach) i łącznej długości oprzewodowania (w metrach) nie może przekraczać wartości 100000 oraz łączna długość oprzewodowania nie może przekraczać 500 m. nawet w przypadku bezpośredniego uderzenia piorunu w budynek. Powoduje to konieczność powszechnego stosowania gniazd ze stykiem ochronnym i doprowadzania przewodu ochronnego PE do wypustów oświetleniowych. N) i szynę uziemiającą lub przewód ochronny. W systemie ochrony przeciwprzepięciowej szczególnie ważny jest podstawowy układ ochrony. a w szczególnie uzasadnionych przypadkach obwodów PELV. W innym przypadku konieczne jest zastosowanie pomiędzy nimi dodatkowego aparatu w postaci tak zwanej „indukcyjności sprzęgającej”. Powinny być one włączone między każdy przewód czynny (L1. zainstalowany na początku instalacji. Ograniczniki powinny być włączone między każdy przewód fazowy i uziom oraz między przewód neutralny N i uziom. odpowiednio do przyjętej kategorii wytrzymałości udarowej (kategorii przepięć). Ograniczniki te należy instalować w rozdzielnicach i tablicach rozdzielczych. aby całkowita ich długość nie przekraczała 0. 9) 10) Propagowanie stosowania urządzeń elektrycznych o klasie ochronności II. Przy stosowaniu ochrony przeciwprzepięciowej wielostopniowej. łączące części przewodzące dostępne tych urządzeń. a w przypadku urządzeń specjalnie chronionych w gniazdach wtyczkowych. puszkach instalacyjnych lub bezpośrednio w chronionym urządzeniu. Należy zastosować w dalszych częściach instalacji elektrycznej ograniczniki przepięć tworzące dalsze stopnie ochrony. należy zastosować izolowane. Ograniczniki te należy instalować bezpośrednio w złączu lub w rozdzielnicy głównej.5 m). L2. Stosowanie urządzeń elektrycznych o klasie ochronności I pod warunkiem przyłączenia części przewodzących dostępnych do przewodu ochronnego PE przy zastosowaniu samoczynnego wyłączenia zasilania jako środka ochrony przed dotykiem pośrednim. Dla większości urządzeń elektrycznych ograniczenie się tylko do ograniczników tworzących podstawowy układ ochrony jest niewystarczające. w których wymagana jest indywidualna separacja elektryczna lub izolowane stanowisko. dla zapewnienia koordynacji działania poszczególnych aparatów. 12) Stosowanie obwodów SELV. Szczegółowe zalecenia w tym zakresie podają producenci ograniczników przepięć. 14) Ochrona przed przepięciami łączeniowymi i pochodzącymi od wyładowań atmosferycznych przez stosowanie ograniczników przepięć. 11) Stosowanie urządzeń elektrycznych.4 8) Ograniczenie stosowania urządzeń elektrycznych o klasie ochronności 0 tylko do przypadków. L3. jeżeli przewód N nie jest na początku instalacji uziemiony. W przypadku zasilania z obwodu separowanego więcej niż jednego urządzenia. odległości pomiędzy ogranicznikami przepięć z iskiernikami (odgromniki) a ogranicznikami przepięć warystorowymi (ochronniki) powinny być od kilku do kilkunastu metrów. Należy zastosować możliwie najkrótsze przewody łączące ograniczniki przepięć (najlepiej. szczególnie w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym.

− oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym. Oświetlenie ewakuacyjne należy stosować: − w pomieszczeniach: − widowni kin. Powinien on odcinać dopływ prądu do wszystkich obwodów. − wystawowych w muzeach. wspornikach i uchwytach oraz instalacje wykonywane przewodami szynowymi magistralnymi. rodzaju po- . − w szpitalach i innych budynkach przeznaczonych przede wszystkim do pobytu ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się. jeżeli ich przekrój nie przekracza 10 mm2. Oświetlenie ewakuacyjne nie jest wymagane w pomieszczeniach. ślizgowymi i oświetleniowymi. rozdzielczymi. w których nawet krótkotrwałe wyłączenie oświetlenia podstawowego może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. a także wymagania Polskich Norm w tym zakresie. poważne zagrożenie środowiska. na drabinkach. − w wysokich i wysokościowych budynkach użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego. z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie awaryjne. W związku z tym preferowanie układania kabli i przewodów w rurach i listwach elektroinstalacyjnych. 17) W rozwiązaniach instalacji elektrycznych stosowanie następujących zasad: − prowadzenie tras przewodów elektrycznych w liniach prostych równoległych do krawędzi ścian i stropów. − o powierzchni ponad 2000 m2 w budynkach użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego. a także znaczne straty materialne. w których oświetlenie bezpieczeństwa spełnia wyżej wymieniony warunek dla oświetlenia ewakuacyjnego. w kanałach instalacyjnych naściennych i podłogowych. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien być umieszczony w pobliżu głównego wejścia do budynku lub w pobliżu złącza i odpowiednio oznakowany. w korytkach. Przewody elektryczne z żyłami wykonanymi wyłącznie z miedzi. Oświetlenie bezpieczeństwa należy stosować w pomieszczeniach. jeżeli występuje ono w budynku. audytoriów.5 15) Stosowanie w instalacjach elektrycznych przeciwpożarowych wyłączników prądu. z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia. − na drogach ewakuacyjnych: − z pomieszczeń wymienionych wyżej. Wybór określonego rozwiązania zależy w głównej mierze od potrzeb użytkowych. których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. − prowadzenie przewodów i kabli elektrycznych w sposób umożliwiający ich wymianę bez potrzeby naruszania konstrukcji budynku (instalacje wymienialne). 16) Stosowanie oświetlenia awaryjnego (bezpieczeństwa i ewakuacyjnego). w tym zespołu prądotwórczego. lokali rozrywkowych oraz sal sportowych przeznaczonych dla ponad 200 osób. Przeciwpożarowe wyłączniki prądu należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem. − o powierzchni ponad 1000 m2 w garażach oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym. przy czym czas działania tego oświetlenia powinien być dostosowany do warunków występujących w pomieszczeniu i wynosić nie mniej niż 1 godzinę. Oświetlenie ewakuacyjne powinno działać przez co najmniej 2 godziny od zaniku oświetlenia podstawowego. sal konferencyjnych. Odcięcie dopływu prądu przeciwpożarowym wyłącznikiem nie może powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej. teatrów i filharmonii oraz innych sal widowiskowych.

6 mieszczeń i wymaganej w nich estetyki oraz zastosowanej konstrukcji budowlanej obiektu. Należy tu szczególnie zapewnić ochronę przed skutkami prądów indukowanych w wewnętrznych instalacjach przez prąd piorunowy płynący w przewodach zewnętrznej instalacji piorunochronnej. Przewody i kable wraz z zamocowaniami. . piorunochronnymi) w zakresie odległości i ich wzajemnego usytuowania. jednak nie mniejszy niż 90 minut. Dopuszcza się ograniczenie czasu zapewnienia ciągłości dostawy energii elektrycznej do urządzeń służących ochronie przeciwpożarowej do 30 minut. − zwiększenie niezawodności działania całej instalacji elektrycznej poprzez zastosowanie odpowiedniej liczby obwodów odbiorczych (w tym gniazd i wypustów oświetleniowych) dostosowanych do perspektywicznego zapotrzebowania użytkowników na moc i energię elektryczną. Nowe zasady wyznaczania mocy zapotrzebowanej dla mieszkań i budynków mieszkalnych zostały podane w normie SEP N SEP-E-002. − prowadzenie instalacji i rozmieszczenie urządzeń elektrycznych w sposób zapewniający bezkolizyjność z innymi instalacjami (gazowymi. wodnymi. telekomunikacyjnymi. znaczne przepięcia. stosowane w systemach zasilania i sterowania urządzeniami służącymi ochronie przeciwpożarowej. Skutki działania tych prądów piorunowych można złagodzić poprzez zastosowanie połączeń wyrównawczych części przewodzących wewnętrznych i zewnętrznych oraz włączenie tam. Prąd ten może indukować w przewodzących pętlach instalacji wewnętrznej. powinny zapewniać ciągłość dostawy energii elektrycznej w warunkach pożaru przez wymagany czas działania urządzenia przeciwpożarowego. dla przewodów i kabli znajdujących się w obrębie przestrzeni chronionych stałym urządzeniem gaśniczym tryskaczowym oraz dla przewodów i kabli zasilających i sterujących urządzeniami klap dymowych. w wyniku sprzężeń magnetycznych. gdzie to konieczne ograniczników przepięć.

Płuciennik M.  Jabłoński W.. Warszawa. Warszawa. Piechocki J. Wymagania odbioru i eksploatacji. Zawiasa M. Poradnik. COBR „Elektromontaż” 1992. Warszawa.  Długosz B. COBR „Elektromontaż” 1993. COBO-Profil... . Warszawa.. Lenartowicz R. COSIW SEP.: Ekspertyza na temat sposobów spełnienia wymagań normy PN..  Boczkowski A. Ratajczak D.  Giera M. Korzeniewski W. COBR „Elektromontaż” 2000. COBR „Elektromontaż” 1997. Pykacz S. Warszawa.  Jabłoński W..: Instrukcja wykonywania prac pomiaroworegulacyjnych w zakresie aparatury kontrolno-pomiarowej i automatyki przemysłowej. Warszawa.  Dziemidek M. Kowalski J.  Boczkowski A. COSIW SEP.: Uprawnienia budowlane dla elektryków. Wolski A. Verlag Dashöfer. Warszawa. Warszawa.: Nowoczesne elementy zabezpieczeń i środki ochrony przeciwporażeniowej.  Boczkowski A.. Jabłoński W.: Wytyczne technologii budowy linii kablowych średniego napięcia. 2002.  Giera M..: Budowa. Warszawa.7 Literatura Książki  Boczkowski A. Tom 1. Zieleniewski S. połączenia wyrównawcze. Lenartowicz R...  Danielski L. Przepisy prawne i normy. Cendrowski S. Kukulski K. Wiaderek B.92/E-05009 przy użyciu polskich wyrobów elektrotechnicznych. Poradnik montera i inżyniera elektryka..: Instalacje Elektryczne.: Wytyczne technologii budowy linii kablowych niskiego napięcia w aglomeracjach miejskich oraz dobór osprzętu. Warszawa COBR “Elektromontaż” 1999. Wójcikowska A... Wiaderek B. COBR „Elektromontaż” 1992....: Komentarz do normy PN-IEC 60364 „Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych” Tom 2. Warszawa. Warszawa COSIW SEP 2003. Warszawa. Wskazówki do projektowania i montażu.. Rajewski A.  Boczkowski A. COBO-Profil. Micuń A.. Lenartowicz R.: Instalacje elektryczne w kanałach naściennych. Wójcikowska A.: Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. POLCEN 2000. 2001.. Różycki S. Siemek S. stosowanie i badania wyłączników różnicowoprądowych.. Giera M. Niestępski S. Łasak F.: Wpływ pola elektromagnetycznego powstałego podczas stosowania elektrycznych systemów grzewczych na środowisko i życie człowieka.  Giera M. Wolski A. uziomy. Wskazówki do projektowania i montażu..  Hyk S. Stańczak B. Warszawa. Zajda R. Warszawa.: Uziemienia. Kosiorek M.. Warszawa.. Lenartowicz R.... 1999.  Instalacje elektryczne i teletechniczne..  Cendrowski S. Osiński S.. Wybrańska I.: Prawo Budowlane..: Procedury w procesie inwestycji budowlanej oraz użytkowania instalacji i urządzeń elektrycznych w obiekcie budowlanym. Warszawa.: Komentarz do normy PN-IEC 60364 „Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych”. Lejdy B. Warunki techniczne z komentarzami... COBR “Elektromontaż” 1998. COBR „Elektromontaż” 2000. Warszawa.. Wydanie III. Lenartowicz R.. Wybrańska I... Wskazówki do projektowania i montażu.  Gąsowski H.  Długosz B.: Nowe rozwiązania instalacji piorunochronnych w obiektach budowlanych.. COBR „Elektromontaż” 1993. COBR „Elektromontaż” 1996. COBR „Elektromontaż” 1994. Niestępski S.. COBR „Elektromontaż” 1992.

WSZiP 1998. Solecki T. Warszawa.. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej 2001. COBR „Elektromontaż” 1994. Różycki S. Warszawa.  Lenartowicz R.: Ochrona przeciwporażeniowa na placach budowy w aspekcie postanowień zawartych w Polskiej Normie PN-.  Łasak F.: Instalacje elektryczne. Warszawa. Warszawa.. 2002. COBR „Elektromontaż” 1996. COBR „Elektromontaż” 1994. Wydanie II. Warszawa.: Poradnik elektroenergetyka przemysłowego. COBR „Elektromontaż” 1994.: Poradnik dla inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie instalacji i urządzeń elektrycznych w budownictwie ogólnym.. Warszawa. odgałęźnych.: Wytyczne projektowania i montażu nowoczesnych instalacji i urządzeń elektrycznych na placach budowy. Pasternakiewicz J.: Instalacje elektryczne. Warszawa. rozgałęźnych i narożnikowych..  Laskowski J. Łasak F.  Markiewicz H. Wydawnictwa Uczelniane Politechniki Lubelskiej 2003. WNT 2002.: Urządzenia ochronne różnicowoprądowe w instalacjach elektrycznych na placach budowy.: Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektroenergetycznych niskiego napięcia.: Wskazówki projektowania i montażu ciągów szynowych SN i nn w stacjach elektroenergetycznych wnętrzowych z wykorzystaniem elementów systemu „U”.  Lenartowicz R..: Aktualizacja normatywów elektroenergetycznych dla mieszkań i budynków mieszkalnych. Wydanie II. COBR „Elektromontaż” 1991.. COBR „Elektromontaż” 1992. COSIW SEP. projektowanie i eksploatacja.: Informator . Wiśniewski T./E-05009. Wolski A.. Warszawa.: Wytyczne projektowania i montażu oświetlenia przy zastosowaniu energooszczędnych źródeł światła. Warszawa. Wydanie V.  Lenartowicz R.  Lenartowicz R.  Korniluk P. Zasady doboru. COBR “Elektromontaż” 1998.  Lenartowicz R. Boczkowski A. COBR „Elektromontaż” 1993 r. Żółtowski K..: Urządzenia elektroenergetyczne.  Markiewicz H.: Ekspertyza dotycząca przydatności nowoczesnych systemów ogrzewania elektrycznego pomieszczeń w budownictwie mieszkaniowym i ogólnym. Różycki S.  Lenartowicz R. Różycki S.  Markiewicz H. Boczkowski A.. Warszawa. COBR „Elektromontaż” 1997.  Kowalski J. Metody pomiaru i przyrządy pomiarowe oraz kryteria oceny skuteczności ochrony przeciwporażeniowej. WNT 2001.  Łasak F. Wydanie IV. Warszawa. instalowania i eksploatacji. COBR „Elektromontaż” 1994.. Warszawa.: Bezpieczeństwo w elektroenergetyce. Warszawa. Warszawa. Wybrańska I.8  Korniluk P..: Harmonizacja krajowych wymagań dla instalacji elektrycznych do 1 kV z wymaganiami europejskimi.: Urządzenia ochronne różnicowoprądowe w instalacjach elektrycznych. Budowa.. COBR „Elektromontaż” 1995.  Niestępski S.  Pazdro K. Warszawa. Warszawa.  Łasak F. Wybrańska I. COBR „Elektromontaż” 1996. Warszawa. Warszawa. WNT 2002.: Wytyczne wykonywania okresowych badań sprawności technicznej urządzeń oraz instalacji elektrycznych i piorunochronnych.: Instalacje i urządzenia elektroenergetyczne.Aparaty do zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych nn. COBR “Elektromontaż” 1998.... Wiaderek B.  Majka K.: Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych w pytaniach i odpowiedziach. Warszawa. Warszawa..: Wytyczne doboru i montażu drabinek redukcyjnych.. Wiaderek B. Wiaderek B.  Musiał E. Parol M. Wiaderek B.  Łasak F... Lublin.. WNT 2003. .

 Strzyżewski Jacek.  Sałasiński K. COBR „Elektromontaż” 1993. WNT 1996. Białystok-Kraków. Warszawa. Warszawa.  PN-IEC 60364-3:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Warszawa. Wydanie 3. Warszawa. Zakres. Warszawa.  Skłodowski B. COSIW SEP. Warszawa. Norma PN-IEC 60364  PN-IEC 60364-1:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.: Instalacje elektryczne do zasilania urządzeń elektronicznych.: Instalacje elektroenergetyczne do 1 kV. Poradnik dla administratorów i zarządców nieruchomości oraz firm remontowo-budowlanych.  Sowa A. Warszawa.: Ochrona przed przepięciami w instalacjach elektrycznych do 1 kV. przedmiot i wymagania podstawowe. Warszawa. Barbacki J.  Wiaderek B. COSIW SEP. Kontekst 1997.: Bezpieczeństwo elektryczne w zakładach opieki zdrowotnej. Ochrona przed prądem przetężeniowym. Verlag Dashöfer.  Pytlak A. Warszawa.. COBR „Elektromontaż” 1992. 2002.9  Petykiewicz P. Arkady 2002. COBR „Elektromontaż” 1996.  Remonty i modernizacje budynków.: Nowoczesna instalacja elektryczna w inteligentnym budynku. Strzyżewski Janusz: Instalacje elektryczne w budownictwie jednorodzinnym. Ustalanie ogólnych charakterystyk. COSIW SEP.: Instalacje elektryczne w kanałach podłogowych.  PN-IEC 60364-4-43:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Warszawa.  Wiaderek B.  Wiaderek B. COBR „Elektromontaż” 1994.: Wskazówki wykonywania badań odbiorczych i eksploatacyjnych instalacji elektrycznych do 1 kV w świetle wymagań europejskich. COBR “Elektromontaż” 1998. Tom 3. . Warszawa.: Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa.  PN-IEC 60364-4-42:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  Poradnik Montera Elektryka. Warszawa.  Wiaderek B. COBR „Elektromontaż” 1993. Warszawa. Wskazówki projektowania i montażu. Prace sprawdzające przy badaniach odbiorczych i eksploatacyjnych. Warszawa. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. WNT 1997.: Ochrona przeciwporażeniowa w układach elektronicznych.: Wskazówki dostosowania instalacji elektrycznych o napięciu do 1 kV w mieszkaniach i budynkach mieszkalnych do wymagań normy PN-91/E-05009 w zakresie ochrony od porażeń prądem elektrycznym. COBR “Elektromontaż” 1998.: Instalacje elektryczne prowadzone na podłożu i w podłożu palnym w budownictwie mieszkaniowym i towarzyszącym. Ochrona przeciwporażeniowa.  Siemek S. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa.: Wytyczne przeprowadzania badań i oceny instalacji elektrycznych podczas odbioru końcowego obiektu budowlanego.  Wybrańska I. 2002. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. 2002. Wydanie II.  Wybrańska I.  PN-IEC 60364-4-41:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych..  Sowa A. Warszawa. 2001. COSIW SEP. Warszawa.: Wytyczne ochrony przewodów elektrycznych przed prądem przeciążeniowym i zwarciowym w instalacjach elektrycznych do 1000 V. COBR „Elektromontaż’ 1999.  Poradnik Inżyniera Elektryka. Świątek H. Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego.

Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Dobór środków ochrony w zależności od wpływów zewnętrznych. Środki ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym. Ochrona przed zakłóceniami elektromagnetycznymi (EMI) w instalacjach obiektów budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Ochrona przed przepięciami.  PN-IEC 60364-5-53:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona instalacji niskiego napięcia przed przejściowymi przepięciami i uszkodzeniami przy doziemieniach w sieciach wysokiego napięcia  PN-IEC 60364-4-443:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Stosowanie środków ochrony zapewniających bezpieczeństwo. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Urządzenia do odłączania izolacyjnego i łączenia. Wybór środków ochrony przeciwporażeniowej w zależności od wpływów zewnętrznych.  PN-IEC 60364-5-54:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  PN-IEC 60364-5-51:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego.  PN-IEC 60364-4-45:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa.10  PN-IEC 60364-4-442:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  PN-IEC 60364-5-56:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  PN-IEC 364-4-481:1994 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Aparatura rozdzielcza i sterownicza. . Inne wyposażenie. Stosowanie środków ochrony zapewniających bezpieczeństwo. Aparatura rozdzielcza i sterownicza. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed przepięciami.  PN-IEC 60364-4-47:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Uziemienia i przewody ochronne.  PN-IEC 60364-5-523:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór środków ochrony w zależności od wpływów zewnętrznych. Obciążalność prądowa długotrwała przewodów.  PN-IEC 60364-5-537:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego.  PN-IEC 60364-4-473:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa.  PN-IEC 60364-5-52:2002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona przed przepięciami atmosferycznymi lub łączeniowymi.  PN-IEC 60364-5-551:2003 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona przed obniżeniem napięcia.  PN-IEC 60364-4-46:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  PN-IEC 60364-5-548:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  PN-IEC 60364-4-444:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Oprzewodowanie. Postanowienia ogólne. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Ochrona przed przepięciami. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Instalacje bezpieczeństwa. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa.  PN-IEC 60364-4-482:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Ochrona przeciwpożarowa. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Środki ochrony przed prądem przetężeniowym. Postanowienia ogólne. Niskonapięciowe zespoły prądotwórcze. Układy uziemiające i połączenia wyrównawcze instalacji informatycznych. Odłączanie izolacyjne i łączenie.

Normy pozostałe  PN-IEC 60050-826:2000       Międzynarodowy słownik terminologiczny elektryki.  PN-IEC 60364-7-704:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Zasady podstawowe i bezpieczeństwa przy współdziałaniu PN-EN 60445:2002 człowieka z maszyną.  PN-IEC 60364-7-702:1999 Ap1:2002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  PN-IEC 60364-7-707:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Stopnie ochrony zapewniane przez obudowy (Kod IP) PN-EN 60529:2002 (U) PN-HD 625. Baseny pływackie i inne. Pomieszczenia wyposażone w wannę lub/i basen natryskowy.  PN-IEC 364-7-703:1993 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Wymagania dotyczące uziemień instalacji urządzeń przetwarzania danych. Instalacje elektryczne w gospodarstwach rolniczych i ogrodniczych.1S1:2002 (U) Koordynacja izolacji urządzeń elektrycznych w układach niskiego napięcia. wymagania i badania. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym. Instalacje oświetlenia zewnętrznego. oznaczanie i identyfikacja. Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji.  PN-IEC 60364-7-714:2003 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  PN-IEC 60364-7-701:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Przestrzenie ograniczone powierzchniami przewodzącymi. Sprawdzanie. Zasady podstawowe i bezpieczeństwa przy współdziałaniu PN-EN 60446:2002 (U) człowieka z maszyną. Pomieszczenia wyposażone w ogrzewacze do sauny. Oznaczenia identyfikacyjne przewodów elektrycznych barwami lub cyframi. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje na terenie budowy i rozbiórki. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Zasady. Wspólne PN-EN 61140:2002 (U) aspekty instalacji i urządzeń. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Elektroenergetyczne linie napowietrzne. oznaczanie i identyfikacja. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji.  PN-IEC 60364-7-708:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.  PN-IEC 60364-7-706:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. . Kempingi i pojazdy wypoczynkowe.11  PN-IEC 60364-6-61:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Projektowanie PN-E-05100-1:1998 i budowa. Oznaczenia identyfikacyjne zacisków urządzeń i zakończeń żył przewodów oraz ogólne zasady systemu alfanumerycznego.  PN-IEC 60364-7-705:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Sprawdzanie odbiorcze.

Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie  N SEP-E-004 kablowe. Zasady ogól PN-IEC 61024-1:2001 ne. Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Arkusz 03 Ochrona obostrzona 1989 r. Wymagania. Wytyczne przeprowadzania pomontażowych Az1:2000 badań odbiorczych.  N SEP-E-001 Ochrona przeciwporażeniowa.  PN-IEC/TS 61312-2:2003 Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym (LEMP).  PN-84/E-02033 Ochrona odgromowa obiektów budowlanych:  PN/E-05003 Arkusz 01 Wymagania ogólne 1986 r. montaż. Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Część 2: Ekranowanie obiektów. Wybór poziomów ochrony dla urządzeń piorunochronAp1:2002 nych. Zasady ogólne. Ochrona przed elektrycznością statyczną.  N SEP-E-003 . Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym. Zasady ogól PN-IEC 61024-1-2:2002 ne. Instalacje elektryczne w obiektach budowla N SEP-E-002 nych. Norma SEP.12 Norma SEP. urządzenia piorunochronnego (LPS). Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycz PN-IEC 61312-1:2001 nym. Ap1:2002 Ochrona odgromowa obiektów budowlanych.  PN-IEC 60038:1999 Parametry napięcia zasilającego w publicznych sieciach  PN-EN 50160:2002 rozdzielczych Niezależne systemy zasilania. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych.  N SEP-E-005 Przewody izolowane o napięciu znamionowym do 1 kV. Urządzenia i układy elektryczne w obiektach elektroenerge PN-E-04700:1998 tycznych. Zasady ogól PN-IEC 61024-1-1:2001 ne. Projektowanie i budowa. Norma SEP.  PN-EN 60439-1:2002 (U) Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Norma SEP. Linie prądu przemiennego z przewodami w izolacji oraz przewodami w osłonie izolacyjnej. Instalacje elektroenergetyczne prądu przemiennego o na PN-E-05115:2002 pięciu wyższym od 1 kV.  PN-EN 50171:2002 (U) Zakresy napięciowe instalacji elektrycznych w obiektach  PN-91/E-05010 budowlanych. połączenia wewnątrz obiektów i uziemienia. Napięcia znormalizowane IEC. Norma SEP. Podstawy planowania.  PN-EN 50164-1:2002 (U) Elementy Część 1: Wymagania stawiane elementom połączeniowym. Sieci elektroenergetyczne niskiego napięcia. Wyposażenie do mocowania kabli w instalacjach elektrycz PN-EN 50146:2002 (U) nych. konserwacja i sprawdzanie urządzeń piorunochronnych. Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Ochrona obiek PN-E-05204:1994 tów instalacji i urządzeń. Arkusz 04 Ochrona specjalna 1992 r. Przewodnik B – Projektowanie. Projektowanie i budowa. Zestawy badane w pełnym i niepełnym zakresie badań typu.

Dz. 1802. U. nr 120 z 2000r. 1386). Ustawy i rozporządzenia  Ustawa z dnia 12 września 2002 r. U. nr 110 z 2001r. Dz. 636... Dz. poz. nr 135 z 2002r. U. poz. 424. 1126. poz. poz.  Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych. 594. . nr 80 z 2003r. U.. Dz. Dz. innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. instalacji i sieci oraz trybu stwierdzania tych kwalifikacji. 690). Dz. nr 80 z 2003r. U. 718). przy których eksploatacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji. 1157. nr 85 z 2000r. U. 348. poz. nr 63 z 2001r. nr 110 z 1999r.. Dz. Dz. Dz. 1360). jednostek organizacyjnych. U. nr 50 z 2003r.. U. U. nr 103 z 2000r. 1360.. poz. poz.. U.. Prawo energetyczne (Dz. poz. U. nr 80 z 1999r. Dz. 1099.. 718).. nr 162 z 1998r. nr 166 z 2002r. poz. 1229. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń.. przy których powołuje się komisje kwalifikacyjne oraz wysokości opłat pobieranych za sprawdzenie kwalifikacji (Dz. U. U. poz.. nr 74 z 2002r. Dz. 718). poz. poz. U. poz.13  PN-88/E-08501  PN-92/N-01256-02  PN-EN 1838:2002 (U) Urządzenia elektryczne. nr 15 z 2000r. Prawo budowlane (tekst jednolity . poz... Dz. 1255. Dz. rodzajów instalacji i urządzeń. poz. poz. Dz. poz. 1268. U. nr 5 z 2001r. poz. U.  Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2000r. U. 836). poz.. nr 74 z 1999r. 377. nr 154 z 2001r. poz. 668. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. 489. świadczenia usług przesyłowych.. U. Tablice i znaki bezpieczeństwa.. Dz. poz.  Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. 1800. 1085.. Znaki bezpieczeństwa.. nr 158 z 1997r.. 984. 1126. U... poz. 1286. Dz.  Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. nr 106 z 1998r. nr 154 z 2001r. U... 42. U. Oświetlenie awaryjne.. U. nr 94 z 1998r. poz. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. 1190. Dz. 676.. U. U. Dz. Dz. Dz. nr 74 z 2002r.. nr 48 z 2000r. Prawo o miarach (Dz. poz. Dz.. nr 155 z 2002r. U.... Dz. poz. 1144. 555. 187). poz. U. poz. Dz. Dz. 1042. jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U.  Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. o systemie oceny zgodności (Dz.  Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 stycznia 2000r.. Dz. nr 43 z 2000r. poz. nr 91 z 1999r. U. poz. 676. nr 88 z 1999r. U. 980.. nr 109 z 2000r. poz. poz. nr 54 z 1997r. nr 102 z 1995r. U.. Ewakuacja. nr 115 z 2001r. 1439. ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców (Dz. nr 113 z 2002r.. nr 129 z 2001r. U.. 912). poz. nr 75 z 2002r. nr 166 z 2002r. U.  Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997r. nr 106 z 2000r. Dz. 957). poz.. zmieniające rozporządzenie z dnia 16 marca 1998r.. nr 59 z 1998r.. 1042. nr 100 z 2001r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych (Dz. U. poz. poz. 1800.  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.. 507). nr 80 z 2003r. Dz. w sprawie warunków technicznych. nr 154 z 2001r. U. U. U. U. U.. poz. poz.  Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r.. poz. U. poz. U.. 460. Dz. obrotu energią elektryczną. poz. U. Dz. U. nr 92 z 1992 r. Dz.Dz.. nr 169 z 2002r. o normalizacji (Dz.. Dz. 1800 i poz.. poz. poz. Dz..  Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999r. U. poz.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->