P. 1
Zaparcie- przeklenstwo wspólczesnego człowieka

Zaparcie- przeklenstwo wspólczesnego człowieka

|Views: 1,243|Likes:

More info:

Published by: Joanna Lewińska on Sep 17, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/17/2011

pdf

text

original

PRZEKLENSTWO , WSPOLCZESNEGO CZLOWIEKA

'Leczenie I" bez" II ~.lekarstw
II

PRZEKLENSTWO WSPÓLCZESNEGO CZLOWIEKA
Wydanie II, poprawione i uzupelnione

OFICYNA WYDAWNICZA

Ty tul orygillalu:
ZajJor

Przeldad: Marina Mockallo Projekt okladki: Oskar Glodowski

© Sklianskaja E. 1. 2000 Wydanie polskie "ABA"

ISBN 83-88872-33-8

Wydanie II, poprawione

i uzupelnione

Oficyna Wydawnicza "ABA" 00-521 Warszawa ul. Hoza 29/31 lok. 75, tel/fax: (022) 628 85 06; tel: 626 94 62, 626 94 63 E-mail: aba@wyclawnictwo.neostrada.pl Biuro handlowe:"Grupa A5" Sp. z o. o. 90-353 Lódtul. Kilinskiego 169a, tel/fax: (042) 674 37 95, 676 49 29 E-mail: handlowy@grupaa5.com.pl www.grupaa5.pl

Druk oprawa: P.W-P. "GRYF"

i

SA, Ciechanów,

ul. Sienkiewicza

51

czenie. zaparcie jest rzecza skrajnie nieprzyjemna i mówic o tym nie wypada.ile zaparcia nie wyleczy. . Na pielwszym miejscu dlugiej listy chorób przewodu pokarmowego znajduje sie zaparcie przy którym w jelitach zalegaja masy kalu..1\'1v preparatów jest nam proponowanych w aptece. gdyz jelito szybko od nich sie Ill. pozbycie sie której zalezy w glównej mier/. musimy przedsiewziac wszystkie srodki do likwidowania zaparcia.i'l'go wszystkiego mozemy dopilnowac tylko my sami.(.11111'('. powodujacych nowotwOly.Zamiast wstepu czesnego czlowieka.ll'Iy. W zwiazku z tym. brac tabletki na przeI lys/. sa zaklócenia w przewodzie pokarmowym. nie ma ta1\11'I\'k leczacych zaparcia.I}i:1i przestaje pracowac samodzielnie. pic. Zaden lekarz nie dopilnuje co jemy i pijemy kazdego dnia.\.' 'oli 3 . Zaden lekarz nie bedzie za nas prawidlowo jl'. wilizowanych j( ):i.I(' srodków przeczyszczajacych. Poza tym. Zaparcia nie sa traktowane powaznie. a 2-3 krotnego w ciagu dnia). .'. ale mówic trzeba. Mozna oczywiscie. j.. Czasami nawet trzeba to robic. Lekarstwo spowoduje '. a przeciez zajmuja one 3 miejsce na liscie przyczyn.zaparcie moze wystepowac w ukIytej formie.przyzwoite.\. ile mamy ruchu. Osobe naduzywaja1. Po co mam o tym wiedziec? Niech o tym mysli lekarz! Owszem. Sposobom pozbycia sie tych zaparc poswiecona jest ta ksiazka. gdy nie mamy regularnego stolca (przy czym nie jednorazowego. niedostatecznie przetrawione produkty ulegaja fermentacji i gniciu.1 )(Iki przeczyszczajace trudno wyleczyc z zaparcia.. Tylko nie mówcie: Zaparcie? Ale obrzydliwe! Topo prostu nie. nie wolno czesto uzy\\ .'od nas samych. NII'~. a taka for- Choroby ukladucierpi na jakas trawiennego. w jakim jestesmy nastroju . a mnóstwo powstalych przy tym toksyn zatruwa organizm i prowadzi do rozwoju wielu ciezkich chorób.aparcie. Sami poII my sobie szybciej od lekarza. bowiem bez wzgledu na to jak ".ill'. to choroba. czy chodzic na spacer. Okolo 80-90% mieszkanców krajów cyto przeklenstwo dla wspólforme patologii przewodu pokarmowego.

przemieszczaja je i zaburzaja ich normalna prace. które ludzie w siebie wpychajq . co prawda. którzy nie wiedza. Statystyki mówia. ze winne wszystkiemu. którzy odzywiaja sie wedlug zasady "im wiecej i smaczniej tym lepiej". jak zaparcie. nie zwazajac na jednorazowe wypróznienia. aby zrozumiec. Stopniowo jelito grube zostaje zapchane przez kamienie kalowe. ale jednorazowe wypróznienia. Przy uktytych zaparciach. z którym chcemy walczyc. spowodowanymi róznorodnymi zaburzeniami w trawieniu. którzy maja regularne. ze przyczyna ubyta jest w zaparciu. trudno uwierzyc. iz przejedzenie stanowi jedna z wazniejszych przyczyn zaparcia. traci wode i przemienia sie w kamienie kalowe. Czlowiek zle sie czuje. ale nawet nie podejrzewa.to trzeba wiedziec. zaburzajace trawienie. Glówna przyczyna zaparcia jest nieprawidlowe odzywianie. Czy mozna zapobiec zaparciom? Czy mozna sie ich pozbyc? Oczywiscie.pisal Paul Bregg. Waga kamieni kalowych przechowywanych w jelicie moze dochodzic do 10-12 kg. powstajacymi w skutek gnicia i fermentacji w jelicie. Od niego wszystko sie zaczyna. którzy nie wiedza. Jeszcze starozytni lekarze mówili: "jesli ojciec 4 . ze wiekszosc osób trafia do szpitala. Glównym winowajca wszystkich nieszczesc jest zaparcie. jak i dlaczego rozwija sie tak nieprzyjemna choroba. jest nie strawione do konca i nie wydalone pozywienie. naruszaniu trawienia i zatruciu organizmu toksynami. choruje. codzienne. Wiekszosc z nas jest przekonana. Bardzo trudno przekonac ludzi. powodujacych zaparcia. jak wyglada proces trawienia. pracy ukladu trawiennego . W zwiazku z tym. wlasnie z przyczyn zwiazanych z chorobami. jeden z najwiekszych w swiecie ekspettów prawidlowego zywienia. Wyobrazcie sobie taki worek z kamieniami w swoim brzuchu! Rozciagane przez masy kalowe jelita. Trudno przekonac ludzi. ze tak. uciskaja na sasiadujace organy. ze maja zaparcia. na razie jeszcze w uktytej formie.ma zaparcia spotykana jest bardzo czesto. Tym. nalezy zapoznac sie z teoria o przyczynach. przykleja sie do jego scianek. ale trzeba poznac wroga. jelito nie wypróznia sie calkowicie. znaczna czesc mas kalowych zostaje w jelicie. prawidlowym odzywianiu. a jego przeswit staje sie coraz wezszy. ze "ma wszystko w porzadku". ze nie wystarcza jednorazowe wypróznienie. aby wydalic resztki pozywienia.

11111 sil. matka zawsze jest odzywianie". co ('IKcmy i w kazdej ilosci. Jednak mamy nadzieje. za to potem. Oczywiscie. na po"I II Iloszk<.1 \ \\ LilII" Il:dczy przeprowadzac plynnie. budowe przewodu pokarmowego. gromadzenie toksyn w organizmie.·j.llbc sie. Dlatego. przede wszystkim wystarczy nie l 111/. w jakim stopniu przyczyniaja sie do swoich chorób: zanieczyszczaja swój organizm przez nieodpowiednie jedzenie i picie. z .I .~lby zapomniec droge do lekarzy. o wiele latwiej przyjdzie swiadoma decyzja o zmianie swego stosunku do odzywiania. ale chorowac. co "IJrawia mu przyjemnosc. krok po .. Bedziemy chorowac na coraz bardziej skomIllikowane choroby. szczególnie na poczatku uwolnic sie od starych tradycji i wieloletnich nawyków. Ludzie nie zdaja sobie sprawy. gdy przy\ 1/.. nienaturalnego odzywiania. stopniowo. jeszcze .'WOill1zdrowiu. Chcemy isc szcroka. najpierw wydajemy pieniadze na jedzenie. czesto milosc do smacznego jedzenia przezwyciezy dazenie do zdrowia. przestrzegac zasad zdrowego odzywiania.l/ywi:I(' sie inaczej niz dotychczas. Znany nam juz Paul Bregg napisal: 99% chorych cierpi z powodu nieprawidlowego. górska sciezkI: (1< szczytów zdrowia.sze.. ale to. ale szkodli\ \ . które nie lecza. poIykac pigulki..wszystkie zalecane zmiany w 1. zrezygnowac z niektórych smacznych. zasady zdrowego odzywiania oraz przyczyny powstawania zaparc i choroby do których one prowadza. stac sie calkowicie zdrowym czlowiekiem. ze jeszcze nie stracily aktualnosci slowa Arystotelesa: Czlowiek rozsadny bardziej ceni nie to. a pózniej na lekarstwa. PrzeI\\'h 'I11Y niewole od zoladka.rlivj.I" I 5 . wkroczymy na waska. a II 111". a tylko szkodza. Stoimy przed wyborem: zdrowie czy przyjemnosc.:wysilku trzeba w to wlozyc. Po zapoznaniu sie z istota problemu. A wiec. bedziemy mogli juz nie 111\ . chowajac na jakis czas z ich pomoca symptomy cholohy. na tyle . udeptana droga ku chorobom? Mozemy jesc wszystko.1 i.. bedziemy my. ale tez bardzo smacznie. A moze.II' 'WYIII. o j""li w ogóle uda nam sie utrzymac przy zyciu. II <11:1d rowia dan. co uwalnia go od chorób. Nie bedzie to latwe. Niestety.: do nowego sposobu zycia. Postarajmy sie w skrócie zaprezentowac mechanizm procesów trawienia. chodzic po lekarzach. lacznie z rakiem. Bedziemy poddawac sie ciezk1111 peracjom i w rezultacie i tak zostaniemy ruina czlowieka.choroby jest nie znany.

kroku, uwaznie wsluchujac sie w swój organizm. Kazdy z nas jest inny. Kierunek - jest ogólny dla wszystkich, a detale i niuanse sa bardzo indywidualne, dlatego podawanych jest duzo zalecen, a z nich bedziecie musieli wybrac najbardziej dla was odpowiednie. Na dlugo zatrzymamy proces starzenia sie, utracona mlodosc powróci. Powróci tez aktywnosc, energia, zniknie zmeczenie, a zycie nabierze smaku. Jesli kogos bardzo meczy zaparcie, mozna pomijajac teorie, przejsc od razu do praktyki. Kiedy zycie stanie sie latwiejsze, a sily wzrosna, przekonamy sie o skutecznosci zaproponowanych tu srodków, mozna wtedy powrócic do teorii i wówczas swiadomie wypracowac swoja strategie i taktyke. A wiec troche teorii. Kogos to znudzi - trawienie, jelita, defekacja, drobnoustroje... Szlag by to trafil! Niestety, szlag trafia nie ich, tylko nas. I dlatego radze jednak przeczytac te ksiazke od poczatku do konca, aby isc do celu swiadomie. W ogóle, z jakiegos niezrozumialego powodu malo nas interesuje, co dzieje sie z naszym organizmem. A trzeba to wiedziec, jesli postanowilismy odrzucic od siebie choroby. Nawet, jesli nie chcemy osobiscie zajmowac sie swoim zdrowiem, a postanowilismy chodzic do lekarza, skutecznosc leczenia wzrosnie i przyspieszymy proces, gdy bedziemy rozumiec zalecenia lekarza. W tym momencie nasza swiadomosc podlaczy sie do procesu leczenia i bedzie go aktywnie wspierac. W danym momencie, jesli chcemy doprowadzic do porzadku nasz system trawienny, nalezy chociaz w ogólnych zarysach poznac budowe przewodu pokarmowego, jego prace i przyczyny zaburzen. Nalezy zrozumiec, jak odbywa sie trawienie, dlaczego ono zostaje naruszone, dlaczego powstaje zaparcie? Dopiero wtedy, po uzyskaniu tej wiedzy, bedziemy mogli doprowadzic swoje trawienie, a potem i caly organizm do normalnego stanu. A wiec, wkrótce dowiemy sie, jak zbudowany jest system trawienny, co sie dzieje z pokarmem, od czego zalezy przesuniecie pokarmu przez przewód pokarmowy i w ogóle ... po co jemy? Dlaczego musimy przez caly czas jesc i uzalezniac sie od bolaczek przewodu pokarmowego?!

6

CZESC

TEORIA
PROCES TRAWIENIA OD A DO Z
JEMY, ABY ZYC

Zycie ludzkiego organizmu nie jestbez przerwy zuzywa enercesie funkcjonowania organizm mozliwe bez regularnego

dostarczania pokarmu ze srodowiska zewnetrznego. W pro-

gie, która potrzebna jest dla regeneracji tkanek i komórek. Bez przerwy tlwaja procesy rozpadania sie starych struktur i powstawania nowych przy zachowywaniu stalego srodowiska wewnetrznego organizmu. Istnieje stala potrzeba odnawiania energii i materialów budowlanych. Substancje dostarczane naszemu organizmowi razem z pozywieniem stanowia wlasnie zródlo energii i materialów budowlanych. Organizm ludzki, to wspaniale skonstruowane urzadzenie, które zamienia pozywienie w energie i budulec dla samoodnowienia. W odróznieniu od czesci kazdego mechanizmu, organy ludzkie, jak kazdej zywej istoty, dzieki ciaglemu procesowi samoodnawiania, regeneruja sie i przez dlugi czas nie ulegaja zuzyciu. W ciagu 11 miesiecy wszystkie komórki naszego organizmu zostaja odnowione. Polowa calego bialka, z którego zbudowane sa tkanki ludzkiego organizmu, w ciagu 60 dni zostaja zastapione nowymi, a bialka niektórych organów nawet w ciagu kilku dni, a nawet kilku godZin. Na przyklad, bialko blony sluzowej jelita zostaje odnawiane, co 2-3 dni, a enzymy watroby - zaledwie w 2-3 godzin. Ciagle odnawianie wszystkich struktur organizmu, jego tkanek i komórek zachodzi w procesie przemiany materii. Róznorodne produkty pochodzenia zwierzecego lub roslinne-

8

Wszystkie te skladniki sa niezbedne do normalnego przeI 'Ii 1'. wtedy przyjdZie czas na swiadoma decyzje.'1'. które sa :zródlem energii i substancji biologicznie aktywnych. II'<) 1. W tym celu warto zapoznac sie z rola.. z rygorystycznych ograniczen w odzywianiu mozna \XI \ '. mineraly (mikro i makro elementy) i . tluszcze.d.1(11' 9 . któty trwa przez cale zycie.'. Rozdzial 1 ZNACZENIE PRODUKTÓW DOSTARCZANYCH DO ORGANIZMU Z POnwrnNIEM .wociany. jakie produkty warto \ I III' lVI' /. musimy zastanowic sie. aby zapewnic nieprzerwane dostarczanie razem ze spozywanym pokarmem materialów budowlanych.l· swojego jadlospisu.l.I. wchodzace w sklad organizmu.decydowac sie na okreslona diete. aby nie powtarzac statych bleII. stanowia jedyny proces przemiany materii. ."mll wygladac nasze odzywianie. . gdy wszystko l' " I . która odgrywaja poszczególne substancje pokarmowe w funkcjonowaniu naszego 01'g:mizmu. witaminy. jak najlepiej sie odzywiac. I li 1" l" . '1'11li' chorowac.1'( '/. Przede wszystkim.' I. z których w procesie przemiany materii powstaja nowe substancje. transportowane ze srodowiska zewnetrznego przez przewód pokarmowy. Zachodzace równolegle procesy syntezy i rozkladu.ygnowac. dostarczaja niezbednych do zycia substancji organicznych i nieorganicznych. I '" I.11 I 'csu przemiany materii..go. .".kl:lciproduktów zywnosciowych wchodza bialka.1.III. Do utrzymania ciaglosci procesów przemiany musimy regularnie sie odzywiac. Jednak. W czasie leczenia zaparc trzeba l" . Jednoczesnie substancje organiczne ulegaja rozkladowi i pozostale w tym procesie produkty przemiany zostaja wydalone do srodowiska zewnetrznego. ) I H limy..

Do tego. specjalisci medycyny naturalnej mówia o 30-50 g bialka dziennie. Mikroelementy. ze bialko stanowi najwazniejszy skladnik pozywienia. ze od nich w watrobie. wazne sa wlasciwie nie same bialka. nerkach lub jelicie. Blednym jest twierdzenie. witaminy.BIALKA Jaka ilosc bialka musimy spozywac? Które bialka sa lepsze . Naturalnie jest potrzebne.l. 10 . nawet rany u nich goja sie szybciej. ze tylko nie znaczna czesc wszystkiCh aminokwasów powstalych wskutek rozszczepienia dostarczonego z pokarmem bialka. co dodatkowo obciaza te organy. dietetycy zmniejszaja ja do 55-60 g. Badania wykazaly równiez. ze normy spozywania bialka sa zawyzone. i które moga byc uzyskiwane. ze dzienna norma bialka dla wiekszosci osób doroslych wynosi 30 g. maja wieksza wytrzymalosc i kondycje. tak z bialek pochodzenia zwierzecego. Okazuje sie. ze dzienna norma spozycia bialka wynosi 80-100 g. powinna byc odszczepiona grupa aminowa. Niewykorzystane. zbedne aminokwasy powinny zostac dezaminowane. to znaczy. Naukowcy proponuja podwoic ja (doprowadzic do 50-60 g). jak i roslinnego. Wazne sa wlasnie aminokwasy. by zachowac zdrowie? Badania wykazaly. zostaje wykorzystane przez organizm do syntezy nowego bialka. ze zmniejszenie zawartosci bialka w pokarmach prowadzi do przedluzenia zycia. musza jeszcze zostac rozszczepione na aminokwasy. niz bialka. Ue bialka trzeba zjadac w ciagu dnia. z któlych organizm buduje wlasne bialka.roslinne. substancje mineralne. Badania naukowe przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazaly. ze wegetarianie zyja dluzej. lecz nie najbardziej niezbedne. czy zwierzece? Czy nasz organizm da sobie rade bez miesnych pokarmów? Czy bialko pochodzenia zwierzecego jest szkodliwe dla zdrowia? Czy konieczne jest spozywanie bialka codziennie i w kazdym posilku? Na kazde z tych pytan trzeba sobie odpowiedziec. tluszcze i weglowodany sa nie mniej potrzebne. Do niedawna uwazano. Zycie udowadnia.

Jakie bialka sa bardziej wartosciowe . jak bialka zwierzece. moze syntetyzowac niezbedne mu bialko nie z drugich rak. bób. Najbardziej wartosciowe bialka to bialka zawarte w miesie. problem z niezastapionymi aminokwasami przestaje istniec. Najczesciej uzywane argumenty sympatyków bialka pochodzenia zwierzecego: Istnieje 8 niezastapionych aminokwasów. pomidory. czyl~ miesa ssaków. czy zwierzece Dyskusje na ten temat nie koncza sie. nie potrzebujac do ich przetworzenia tyle energii. ze 11 . które buduja swoje bialko z bialka roslinnego. którzy spozywaja mieso. a nawet zyja dluzej niz ludzie. gdyby pozywienie roslinne nie zaopatlywalo ich w niezastapione aminokwasy.roslinne. podobnie jak wszystkie ssaki. dostarcza organizmowi weglowodany. ze oprócz bialek. W kazdej roslinie brakuje konkretnych aminokwasów. które nie moga byc syntetyzowane w organizmie czlowieka. poza tym nie zostawiaja po sobie tyle odpadków. Jesli wlaczyc do swojego jadlospisu marchew. lepiej i latwiej przyswajalne. kapuste. lecz w taki sam sposób. Zaleta pokarmu roslinnego jest równiez to. Bialka pochodzenia roslinnego sa zdrowsze. poniewaz posiadaja wszystkie niezastapione aminokwasy. Badania wykazaly. rybie i mleku. niu bialka roslinnego. witaminy. Czlowiek. banany. ale kombinacja z kilku roslin daje mozliwosc otrzymania wszystkich niezbednych. mikro i makroelementy oraz enzymy. Ta teza juz zostala obalona. z amiOOKw-asówotrzymanych po rozszczepiejak czynia to ssaki. ogórki. dlatego bialka zwierzece nalezy koniecznie wlaczyc do swojego jadlospisu. Miliony wegetarian dawno by juz umarlo. fasole. a oni wciaz zyja. ze drobnoustroje przebywajace w jelicie czlowieka wytwarzaja wszystkie niezastapione aminokwasy. orzechy. kukurydze. nasiona slonecznika. Najwazniejsze argumenty wegetarian: Bialka roslinne rzeczywiscie nie zawieraja wszystkich niezbednych aminokwasów. niezastapionych aminokwasów. Zawarte sa one tylko w bialkach pochodzenia zwierzecego. ryz. kalafior. Stronnicy diety miesnej twierdza jednak. które pomagaja w trawieniu pokarmu.

w sytuacji, gdy ilosc spozywanego miesa jest ograniczona, czlowiek nie bedzie mial sil do wykonywania nawet zwyczajnych, codziennych obowiazków. Czy to prawda?

Czy organizm bedzie wystarczajaco silny bez miesnego pozywienia?
Kraza jeszcze falszywe przekonania, ze bez bialka zwierzecego, z zwlaszcza bez miesa, czlowiek nie bedzie mial ani sily, ani energii. W rzeczywistosci wszystko jest calkowicie na odwrót. Kazde bialko zwierzece w procesie jego trawienia odbiera nam zdrowie i sily. Bialko nie tylko nie daje energii, a wrecz ja odbiera. Na trawienie zwierzecego bialka organizm przeznacza 6 razy wiecej energii, niz na trawienie weglowodanów i 2,5 razy wiecej, niz na trawienie tluszczów. Z tego powodu organizm nie wykorzystuje bialek jako iródla energii, poniewaz taka energia za drogo go kosztuje. Przy spozywaniu zwierzecego bialka duzo energii idzie nie tylko na trawienie, ale i na wydalenie odchodów, których po bialkach zostaje bardzo duzo. Poza tym organizm musi spalic nadmiar bialka, w przeciwnym razie nie przyswojone bialka przemienia sie w substancje toksyczne. Do tego celu organizm zuzywa bardzo duzo energii, w rezultacie brakuje jej na prawidlowe trawienie weglowodanów i tluszczów. Okazuje sie, ze im wiecej spozywa sie miesa i innych bialek zwierzecych, tym wiecej potrzeba energii do ich przyswajania i zniszczenia niepotrzebnych organizmowi zbednych ilosci oraz na wydalanie toksycznych odchodów, które powstaja przy trawieniu. Bialka roslinne przyswajane sa z mniejszymi kosztami energetycznymi, odchodów po nich powstaje mniej, co sprzyja zachowaniu energii. Wszystko co zostalo powiedziane, bardzo namacalnie ilustruje nastepujacy przyklad. Lew, który zywi sie wylacznie miesem, potrzebuje do regeneracji sil 20 godzin snu na dobe, a orangutan, zywiacy sie tylko roslinami, potrzebuje jedynie 6 godzin snu. Ale czy zuzycie duzej ilosci energii to jedyna szkoda wyrzadzana organizmowi przez bialka zwierzece?

12

Czy nadmiar bialka zwierzecego wyrzadza nan.\ krzywd ? Tak, jesli spozywamy je w nadmiarze. W czasacL - sre d mOWlecza lJ. , . e.
na Dalekim Wschodzie wiezniów skazanych na s lnlerc 'k anUlono . . tylko gotowanym miesem. Po 28 dniach nieszczes",.,dCY umiera l'l na . .. . skutek zatrucia toksynami, które powstaly przy t rawlen1U mIesa. Mieso nie zawiera blonnika i dlatego bardzo wolt" przesuwa SIe . 110 w jelicie, gnije, a nagromadzona gnilna mikroflOh"a h amuJe fun k . ,cjonowanie korzystnej mikroflory. W taki sposób " powstaje zmiana normalnej flory baktelyjnej, co natychmiast wy",. l uje zaparcIe. . wO . Spozywanie wiekszej ilosci bialka zwierzecego Pl\owa d'Zl d o na d wagi, podwyzszenia kwasowosci, powstawani~. '\ nowotworow,' . osteoporozy, próchnicy, zaparc. Inaczej pracuje sy~s t em nerwowy I czasami powstaja stany neurotyczne oraz agresje. k -. b ez przyczy\\]Je ny, gladiatorów karmiono miesem. Mieso, to glówny czynnik rozwoju takich chorób Jak sc h orzema. . kregoslupa, stawów, ukladu sercowo-naczynio\\ l veao, /zw aszcza nadcisnienia i miazdzycy. Przeciez w miesie, rybi . b l/k' ta jest duza ilosc tluszczu i cholesterolu. /l)YYe u, zawarMleko pelnotluste jest prawie tak samo szko\~l' lwe Ja k mIeso. . . 'l Zawartego w mleku wapnia nie wystarcza dla t raWlenla b'la lk a . . dostarczonego z mlekiem. Brakujacy wapn org~ . . 'nlzm uzys k uje z wlasnych kosci i zebów. W rezultacie amator 01\ e k a na b aWla SIe . . . osteoporozy i traci zeby. Spozywanie mleka, jak II;"... I mIesa powo~z duje zaparcia. Jednym slowem, zmniejszenie zawal\.. S CIb'la lk a ZWIeto . . rzecego w pozywieniu wzmacnia zdrowie i prze(~l uza ZYCIe. . . . ~ Poza tym, wiekszosci produktów pochodzenia. . ZWlerzeceao nIe b mozna jesc na surowo. Mieso nalezy równiez r1luao aotowac, , a 'I wiele bialek i aminokwasów w procesie obróbki t ermlczneJ . zostao .b je zniszczonych, nabywa przy tym wlasciwosci 1(.'k . v sycznyc h I wyrzadza wielka krzywde organizmowi, po prostu ',<:atruwa go. Nie bez powodu te narody, które zywia sie sur~ . wiele zdrowsze, niz wiekszosc ludZi, którzy spozywak mIeso gotowane.o ~ mIesem sa
''11-

Czy konieczne nalezy codziennie spozywac

lJl

. "alk o zwlerzecer .,

Amatorzy miesa oczywiscie przytakna· W takjll'l raZIe ja k wyt lu.. / macza fakt, ze w czasie glodówki leczniczej, ktor" moze trwa c po. ~ nad miesiac, zdrowie nie tylko nie pogarsza sil' a le przeCIwme, .. ')
13

znacznie sie polepsza; poziom bialka we krwi nie zmienia sie, chociaz organizm bialka nie otrzymuje. Dzieje sie tak dlatego, poniewaz bialka w naszym organizmie znajduja sie w stanie dynamicznej równowagi, ciagle przechodza z jednej fazy do drugiej i stale sie zmieniaja. Stare bialka rozkladaja sie, a z powstalych aminokwasów syntetyzuja nowe. W taki sposób organizm wykorzystuje kilkakrotnie wlasne bialka i aminokwasy. A wiec, mozna sie nie mattwic i nie spozywac produktów bialkowych codziennie, bez wzgledu na to, ze organizm potrzebuje bialka codziennie. Znajdzie on zródlo bialka wewnatrz. Juz wiemy, ze bialka zawarte sa we wszystkich naturalnych produktach (w roslinach, owocach, warzywach, nasionach). Organizm otrzyma bialko, nawet w tym wypadku, jesli przez 2-3 dni w tygodniu bedziemy jesc tylko owoce i warzywa. Zdrowie na tym tylko zyska. Odpedzajcie od siebie natretne mysli, które nie daja wam spokoju: "skqd mój organizm otrzyma niezbedne mu bialka"? Co tydzien zróbcie 1-2 dni przelWY w spozywaniu bialek zwierzecych.

2. TLUSZCZE Dlaczego potrzebne sa nam tluszcze?
TIuszcze sa niezbedne dla normalnego funkcjonowania organizmu. Przede wszystkim sa one zródlem energii (do 80% energii, która tracimy przy wykonywaniu ciezkiej pracy fizycznej uwalnia sie przy utlenianiu tluszczów i produktów ich rozszczepiania). Przy nadmiarze tluszczów powstaje magazyn tluszczowy, któty zalega w tkance podskórnej, w tkance lacznej, która otacza organy wewnetrzne. Ten magazyn organizm zawsze moze uruchomic w charakterze zródla energii przy ochlodzeniu, glodzie lub przy intensywnym obciazeniu fizycznym. Otaczajacy organy wewnetrzne tluszcz, zapewnia cieplo chroni te organy, jak równiez netwy i miesnie od zimna i uszkodzen mechanicznych. Ostatnie badania wykazaly, ze przy wylaczeniu tluszczów z pozywienia, skraca sie dlugosc zycia, zwalnia sie wzrost, hamuje sie synteza bialka w organizmie, obniza sie jego odpornosc, pogarsza sie przyswajalnosc wapnia, magnezu, karotenu. Takze rozpuszczalne w tluszczach witaminy A, D, E i K moga dostac sie do orga-

i

14

chorób nerek i pecherza. podobnie jak bialka. powinny spozywac 20-25 g tluszczu zwierzecego (najlepiej masla smietankowego) dziennie zaleca sie spozywac 25 . wskutek czego zmniejsza sie ilosc powstajacych komórek. nadcisnienie). to w jakiej ilosci? Tluszcze sa niezbedne. Tluszcze wchodza w sklad blon komórkowych. Aby wyrobic sobie ostateczne zdanie o tluszczach. jak równiez w naszym organizmie. Zbyt wielkie ilosci tluszczów hamuja proces trawienia. i to duze. Tluszcze. które zapewniaja ochrone immunologiczna. Niektóre rodzaje tluszczów sa biologicznie aktywne. nie zajmujace sie ciezka praca fizyczna. Nie wolno przesadzac w spozywaniu tluszczów. najczesciej jelita grubego i gruczolu krokowego (prostaty). W procesie trawienia tluszczów w organizmie gromadza sie produkty uboczne o wlasciwosciach rakotwórczych. Organizm potrzebuje obu rodzajów tluszczów mniej wiecej w równej ilosci. Tluszcze w procesie obróbki termicznej równiez nabywaja wlasciwosci rakotwórczych. zwlaszcza u osób w srednim wieku. Nadmierne spozycie tluszczów prowadzi do rozwoju chorób ukladu sercowo-naczyniowego (skleroza. cukrzycy. W sumie ilosc spozytych tluszczów nie powinna przekraczac 80 g. nalezy dowiedziec sie o nich jeszcze wiecej. dlatego tluszcze mozna dodawac tylko do przygotowanego pokarmu' Z tego tez powodu nalezy wykluczyc z jadlospisu smazone produkty. W naszym pozywieniu. Czy tluszcze maja dzialanie szkodliwe? Tak.nizmu tylko z tluszczem. sa pochodzenia roslinnego i zwierzecego. tlumi proces podzialu komórek. Kilka waznych wiadomosci o chemii tluszczów Tluszcze skladaja sie z kwasów tluszczowych i glicelyny. 90% tlusz15 . ale spozywamy je w umiarkowanych ilosciach. Osoby zdrowe. Wiec co mamy robic? Jesc czy nie jesc?Jesli jesc. niz tluszcze roslinne. skracaja dlugosc zycia. zawal.40 g masla roslinnego. któlych temperatura topnienia jest nizsza. Tluszcze zwierzece (oprócz tluszczu ryby) charakteryzuja sie wysoka temperatura topnienia i sa gorzej przyswajalne. 2-3 razy obnizaja aktywnosc. marskosci watroby i nowotworów. Nadmiar tluszczów obniza intensywnosc przemiany materii.

Tluszcze "dobre" zle" "Zle tluszcze'~ to tluszcze nasycone. Jeden z rodzajów mononienasyconych kwasów tluszczowych. rozwija sie arterioskleroza. Pamietajmy. pogarsza sie stan skóry. zmniejsza sie elastycznosc naczyn. Omega-3 oczyszcza naczynia z plytek miazdzycowych. czekoladzie. na atomach wegla nie ma wolnych miejsc dla wodoru. kwas linolenowy i kwas arachidowy. Wiekszosc tluszczów nasyconych. przy temperaturze pokojowej ma twarda konsystencje. Wsród polinienasyconych kwasów tluszczowych sa 3 szczególne. gdy zostaja wiecej. jest to mononienasycony kwas tluszczowy. ze tluszcze nasycone podwyzszaja zawartosc cholesterolu w krwi. wodoru i tlenu. omega-3. niz 2 wolne miejsca. które nie syntetyzuja sie w organizmie. Zmniejszaja one zawartosc cholesterolu w kiwi. niezastapione kwasy tluszczowe niezbedne sa dla naszego organizmu. masle. zawarty jest w tluszczu niektórych lyb: lososia. mleku. powstaja zawaly. tunczyka. Mononienasycone kwasy tluszczowe zawarte sa woleju z oliwek i oliwkach . zwieksza sie zawartosc cholesterolu w krwi. 16 i . to znaczy w postaci trzech molekul kwasu tluszczowego i jednej molekuly glicerydu. serze. W skladzie pozywienia wystepuje okolo 20 róznych kwasów tluszczowych. Jesli ilosc niezastapionych tluszczów stanowi ponizej 1% calodobowej ilosci pozywienia. jest to kwas tluszczowy polinienasycony. Sa to tak zwane kwasy tluszczowe niezastapione: kwas linolowy. sledzia atlantyckiego. kremach. zostaje zaburzona czynnosc seksualna. C i karotyne prowitamine A.czów wystepuje w postaci trójglicelydów. dlatego warto wlaczyc te lyby do swojego jadlospisu. jest to kwas nasycony. Wiekszosc tluszczów roslinnych w 40-70% sklada sie z witamin. aktywizuja one witaminy Bl. masle orzechowym (oprócz kokosowego). Zawarte sa glównie w miesie. masle kokosowym i palmowym. Jesli zostaja 2 wolne miejsca dla wodoru. Polinienasycone. odbija sie to drastycznie na naszym zdrowiu. Jesli w molekule. kakao. Kwasy te stanowia niezastapiony element odzywiania i ze wzgledu na swoje wlasnosci zaliczane sa do substancji niezbednych do zycia i znane sa jako witaminy (witamina F). Kazda molekula kwasu tluszczowego sklada sie z atomów wegla. w orzechach.

Dlatego I\.' w rybie pod nazwa "szabla" i innych.w sledziu atlantyckim. gorbuszy. masle orzechowym (oprócz masla z orzechów kokosowych).' dzialanie tluszczów nasyconych. o których bardziej szczególowo bedzie powiedziane dalej. zmniejszaja poziom "zlych" LNG (lipo proteiny o niskiej gestosci) i utrzymuja "dobre" ochronne LWG (lipo proteiny o wysokiej gestosci). znajduja sie takze w rybach. zawalowi i udarom. Polinienasycone tluszcze zmniejszaja poziom cholesterolu w krwi i pomagaja zapobiec miazdzycy tetnic i naczyn wiencowych.sprzyjaja rozwojowi miazdzycy naczyn wiencowych. stymuluje klwioobieg. Zawarte sa w oliwkach.'Z. wzmacnia odpornosc Lecytyna jest przeciwienstwem 17 . oliwie z oliwek. lecytyna cholesterolu. ze mono nie nasycone tluszcze roslinne. Zawarte sa glównie wolejach roslinnych: kukUlYdzianym.mu.t. fasoli. nie znajdujace takiego wskazanego dzialania leczniczego jak polinienasycone tluszcze olejów roslinnych. tunczyku. szczególnie oliwa z oliwek. Polinienasycone "dobre" tluszcze to tluszcze glównie pochodzenia roslinnego. Mononienasycone "dobre" tluszcze sa równiez glównie pochodzenia roslinnego. Pokazano wczesniej. Najwiekszy wplyw na nasze zdrowie maja lecytyna i cholesterol. Rola dwóch antagonistów . Korzystnie wplywa Ol-gani.. owocach i warzywach. najwiecej . "Tluszcze dobre" to polinienasycone i mononienasycone tluszcze plynne przy temperaturze pokojowej. Mononienasycone tluszcze znajduja sie takze w wielu gatunkach ryb. Duzo lecytyny zawieraja: kaIla system nelWOWY.cholesterolu i lecytyny Do grupy tluszczów spozywczych wchodza jeszcze niektóre substancje tluszczopodobne. zwieksza odpornosc organizmu na inkkcje i toksyny zabezpiecza przed rozwojem miazdzycy. czawyczy.. Polinienasycone tluszcze z nieco innymi wlasciwosciami. zawalom i udarom. sojowym. orzechach. dodawanie lecytyny do pozywienia pomaga oslabic negatywII\.prace watroby. slonecznikowym. W mniejszych ilosciach spotykane sa w bobie.

sza gryczana, pszenica, otreby, fasola, groch, salata. Duze ilosci lecytyny zawieraja takze niektóre produkty ze zwiekszona iloscia cholesterolu, zwlaszcza zóltka jaj, w których lecytyny jest 5 razy wiecej, niz cholesterolu. A wiec, mozna zjadac spokojnie 2-3 jajek tygodniowo, ale na miekko.

Cholesterol
Cholesterol, to zlozony ester kwasów tluszczowych. Cholesterol kojarzy sie nam z substancja toksyczna powodujaca skleroze, choroby serca itp. Tak jest rzeczywiscie, ale tym niemniej organizm potrzebuje okreslona ilosc cholesterolu. Cholesterol obecny jest we wszystkich czesciach ciala (miesniach, sercu, watrobie, jelicie, skórze itp.). Niewielka ilosc cholesterolu zawarta jest nawet w mózgu. Przy stresie i napieciach nerwowych zapotrzebowanie na niego wzrasta. Niezbedny jest równiez do syntezy zólci, hormonów plciowych i hormonów substancji nadnerczy. Poza tym, cholesterol stanowi wazna czesc skladowa blony komórkowej. Zawartosc cholesterolu w organizmie wynosi 2% ogólnej wagi ciala. Cholesterol pojawia sie w organizmie dwoma sposobami: - droga syntezy w watrobie, która produkuje do 80% ogólnej ilosci cholesterolu, - z pokarmem zwierzecym (miesem, rybami, jajkami, serem). Produkty roslinne nie zawieraja cholesterolu. W organizmie cholesterol laczy sie w jelicie z kwasami tluszczowymi i przenika do krwi, gdzie laczy sie z bialkiem krwi i tworzy lipoproteiny (substancja skladajaca sie z bialka kiwi, cholesterolu i tluszczów), a dalej przenosi sie z krwia do dowolnej czesci ciala - miejsca, gdzie jest potrzebny. Lipoproteiny "zle" i "dobre"

"Zle lipoproteiny" (lipoproteiny o malej gestosci) zawieraja duzo
cholesterolu. Sprzyjaja osadzaniu cholesterolu na sciankach naczyn i tworzeniu zakrzepów. Wysoki poziom tych lipoprotein w krwi zwieksza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. "Dobre lipoproteiny" (lipoproteiny o duzej gestosci) zawieraja malo cholesterolu. W zwiazku z tym, im wiecej w krwi tych lipoprotein, tym bardziej ludzie sa chronieni przed chorobami serca i 18

naczyn. "Dobre" lipoproteiny chronia naczynia przed osadzaniem sie cholesterolu dwoma sposobami: - blokuja zdolnosc komórek przed przyswajaniem "zlych" lipoprotein, - wyprowadzaja "zle" lipoproteiny z krwioobiegu, obnizajac ich zawmtosc w krwi. Jednym slowem, glównym zadaniem jest obnizenie poziomu "zlych" lipoprotein i podwyzszenie poziomu "dobrych". Zazwyczaj kontrolujemy ogólny poziom cholesterolu. Dopuszczalna zawartosc cholesterolu w krwi wynosi 100-180 mg na 100 mI krwi. Bardzo wysoki poziom cholesterolu jest niebezpieczny. Jednoczesnie, poniewaz przy niskim poziomie cholesterolu we kIwi moze byc duzo LNG, poziom, którego nie powinien przekraczac - to 45% ogólnej ilosci cholesterolu, wskazane jest zawsze okreslac poziom LNG. Obnizenie tego poziomu cholesterolu wiaze sie ze zmniejszonym spozyciem pokarmów zawierajacych cholesterol i tluszcze nasycone, w które bogate sa produkty pochodzenia zwierzecego (mieso, kielbasy, parówki, smietana, maslo, sery, pelnotluste mleko, jajka, lody). Nalezy miec na wzgledzie, ze duza ilosc cholesterolu moze znajdowac sie w niektórych produktach zwierzecych z niska zawartoscia tluszczu, takich jak watroba lub mózdzek, produkty te trzeba bardzo ograniczac w racji zywnosciowej .. Tluszcze zwierzece najlepiej jest spozywac w malych ilosciach, w postaci masla i sloniny, poniewaz produkty te sa najmniej niebezpieczne. Obnizeniu zawartosci "zlych" lipoprotein i cholesterolu pomagaja tluszcze nienasycone (oleje roslinne, z oliwek, slonecznikowe, sojowe, tylko nierafinowane!) ... (warzywa i owoce) oraz pokarmy roslinne. Poniewaz jednak tluszcze moga tworzyc sie w organizmie z weglowodanów i bialka, a w watrobie powstaja duze ilosci cholesterolu, nawet zmiany diety czasami nie wystarczaja do obnizenia zawartosci cholesterolu do bezpiecznego poziomu. Umozliwia to cwiczenia fizyczne. Poziom "zlych" lipoprotein u osób aktywnych fizycznie jest zawsze nizszy, niz u osób prowadzacych siedzacy tryb zycia. To byloby wszystko o tluszczach, najbardziej podstepnym produkcie. Za duzo - zle, za malo - tez niedobrze. Potrzebny jest zloty srodek, jak i w calym naszym zyciu.
19

"----

3. WEGLOWODANY
Przy weglowodanach powstaja te same problemy. Ile weglowodanów mozna zjadac, jakie sa rodzaje weglowodanów, czy nadmiar weglowodanów szkodzi? A wiec pierwsze pytanie - ile? Weglowodany stanowia glówne, najtansze i najbardziej dostepne zródlo energii dla organizmu. Zazwyczaj weglowodany stanowia 6070% naszego jadlospisu. Zapotrzebowanie na weglowodany zalezy od wydatkowanej energii. Przy intensywnej pracy fizycznej, moze ona wzrosnac 1,5-2 razy. Dlatego koniecznie trzeba brac pod uwage ttyb zycia i wiek. Osobom starszym i prowadzacym siedzacy ttyb zycia, nalezy obnizyc ilosc weglowodanów. Niestety, zazwyczaj weglowodany spozywaja one w nadmiemych ilosciach przez milosc do slodyczy, wyrobów cukiemiczych, lodów, napojów slodzonych.

Rodzajeweglowodanów
Weglowodany, to substancje organiczne, których molekuly skladaja sie z wegla, wodoru i tlenu. Weglowodany da sie podzielic na 3 grupy: - jednocukry, lub cukry proste, takie jak glukoza, fruktoza i galaktoza, - dwucukry, takie jak sacharoza (cukier buraczany oraz cukier trzcinowy), laktoza (cukier mlekowy) i maltoza (cukier slodowy), - wielocukry, zlozone weglowodany, skladajace sie z setek, a nawet tysiecy zlaczonych cukrów prostych. Sa to np. krochmal, glikogen, blonnik, pektyna. Weglowodany zawarte sa glównie w produktach roslinnych. ]ednocukty i dwucukty organizm uzyskuje z owoców, miodu, warzyw i cukru. Wielocukry (krochmale) dostaja sie do organizmu wraz z kaszami, pieczywem, innymi produktami macznymi (70%) oraz z ziemniakami (okolo 20%). Krochmale zawarte sa równiez w fasoli, soczewicy, orzechach, nasionach i wielu rodzajach warzyw. Blonnik i pektyny sa w warzywach i owocach.

Korzystne oddzialywanie weglowodanów
Blonnik i pektyny dluzszy czas uwazano za niepotrzebne, zbedne substancje i nawet zaczeto oddzielac je od pokarmów, rafinujac
20

wtenczas naruszona zostaje motoryka jelita. zwalniaja procesy gnilne i wytwarzanie gazów. poniewaz produkt rafinowany nie posiada nic oprócz kalorii. organizm zostaje '/Illuszony do trawienia tych produktów wykorzystywac witaminy 21 . który stymuluje perystaltyke. majaczenie. bialy i niebezpieczny". przyspieszone tetno.pokarmy. jak doradzaja naturopaci. nazywany "czysty.c sie to z tym. ze dla trawienia weglowodanów.lnizmie deficytu witamin grupy B (zwlaszcza witaminy Bl). pektyny zas to substancja wiazaca komórki ze soba. Blonnik i pektyny zawarte sa tylko w pokarmach roslinnych. Jednak wieksze ilosci weglowodanów moga wyrzadzic krzywde organizmowi. potrzebne sa witaminy grupy B. Nadmiar cukru rafinowanego prowadzi do powstawania w org. ze blonnik i pektyny sa absolutnie niezbedne do normalnego rozwoju procesów trawienia. pochlaniaja niektóre toksyny i uniemozliwiaja ich wchlanianie. Teraz juz wiadomo. Wiai. Jesli pokarm zawiera zbyt malo blonnika. powstaje zaparcie. rozwija sie jego zwiotczenie (atonia). Cukier psuje zeby nawet szczurom. przesuniecie pokarmu przez przewód pokarmowy zostaje zatrzymane. przy czym blonnik to blona komórek roslinnych. Wszystkie symptomy zanikaja po wprowadzeniu glukozy do organizmu. bladosc lub zaczelwienienie skóly. W przypadku znacznego zmniejszenia zawartosci glukozy w krwi. Jednak jeszcze lepiej jest. Obnizenie tego poziomu nosi nazwe hipoglikemii. wystepuja skurcze. zastepujac go miodem i suszonymi owocami. zmeczenie. weglowodany niezbedne do normalnego funkcjonowania organizmu Zawartosc glukozy w krwi powinna byc stala i wynosic 80-120 mg glukozy na 100 mI krwi. Osohie zdrowej wystarczy zjadac 25-30 g cukru dziennie. Najwiecej pektyn jest w czelwonej porzeczce oraz w dojrzalych surowych lub pieczonych jablkach. a zwlaszcza cukru rafinowanego. Szkodliwe dzialanie nadmiaru weglowodanów w pokarmie Szczególnie szkodliwy jest cukier rafinowany. wykluczyc calkowicie cukier z jadlospisu. Zwiazane jest z tym oslabienie miesni. Pektyny usprawniaja prace jelita. obniza sie temperatura ciala (glukoza zapewnia stala temperature ciala).

Wszystkie dostajace sie do przewodu pokarmowego weglowodany. ze nadmiar cukru zaburza te procesy. Lecz tylko jednocukry posiadaja zdolnosc bezposredniego wchlaniania. blonnika. . Glukoza czesciowo powstaje w przewodzie pokarmowym. przy czym najczesciej uszkodzone sa tetnice serca i mózgu.z wlasnych zasobów.otylosc (z kazdych 25 g zbytecznych weglowodanów w OI'ganizmie produkuje sie 10 g tluszczu). do kazdej potrzebujacej energii komórki. wode wydalamy przez skóre nerki i pluca.naruszenie normalnej pracy systemu nerwowego. lecz glównie glukoza powstaje w watrobie. która przechodzi do krwi i zostaje przeniesiona do potrzebujacego miejsca. co wywoluje hipowitaminoze.podwyzszenie cholesterolu w krwi. okolo 200 g glikogenu przechowuje sie w miesniach. W procesie produkcji energii z glukozy powstaje dwutlenek wegla i woda. Do niedawna twierdzono. Ostatnie badania wykazaly jednak.glikogen. W ekstremalnej sytuacji rozszczepia sie do postaci glukozy. krazy po calym organizmie.niszczenie (oslabienia) trzustki i cukrzyce. glikogen znajduje sie prawie w kazdej komórce. W zasadzie.nadcisnienie i choroby sercowo-naczyniowe. Czesc glukozy ulega przemianie w watrobie w wielocukier . . Zapas glikogenu (okolo 100-150 g) jest zawsze przechowywany w watrobie na wypadek naglej potrzeby uzupelnienia energii. jako produkt rozszczepienia dwucukrów i wielocukrów. Z watroby glukoza przechodzi do krwi i z klwia. . Dwutlenek wegla wydychamy przez pluca. Oprócz tego. . najpierw musza zostac rozszczepione do postaci jednocukrów i dopiero wtedy zostaja wchloniete. niewykorzystane weglowodany zamienia22 . Wszystkie pozostale.kamice zólciowa. Nadmiar weglowodanów w pokarmach wywoluje: . Przemiany weglowodanów w organizmie Weglowodany trafiaja do organizmu w postaci krochmalu. . Organizm moze wykorzystac jednocukry tylko w postaci glukozy. cukru. które sa glównymi uzytkownikami energii w procesie kurczenia sie wlókien miesniowych. ze glukoza niezbedna jest do prawidlowego funkcjonowania mózgu.

Które produkty sa najlepszym zródlem weglowodanów? Najbardziej bezpiecznie jest spozywac duze ilosci surowych warzyw i owoców oraz produkty zawierajace wielocukry. przyswajane sa wolniej. Poza tym. po zjedzeniu takich produktów dluzej pozostaje poczucie nasycenia. Przy braku lub niedoborze insuliny przemiana weglowodanowa zostaje zaburzona. Unikajcie zatem cukru.ja sie w tluszcz. gdy traci ona zdolnosc do przemiany weglowodanów w glikogen oraz z cukrzyca. zatrzymuje rozklad glikogenu w watrobie i tkankach.hormonu regulujacego poziom cukru w krwi. który dostarczaja nam kasze. wyrobów cukierniczych.ywnosciowych. rozwija sie choroba przecukrzenia kIwi (hiperglikemia) co prowadzi do wielu ciezkich chorób. bez nich nie zostaloby przyswojonych wiele produktów i. bialego pieczywa i oczyszczonego ryzu. któlY przechowywany jest w magazynach tluszczu. w odróznieniu od jedno i dwucukrów. W czasie glodówki przemiana weglowodanów w tluszcze gwaltownie sie obniza. stymuluje odkladanie i przyswajanie glikogenu w miesniach i tkankach. Poza tym. WITAMINY Witaminy odgrywaja nadzwyczajna role w funkcjonowaniu organizmu. tluszcze te moga byc wykorzystane jako zródlo energii. Niezbedne sa do prawidlowego rozwoju wielu procesów przemiany. choroba trzustki. W wypadku wyczerpania zapasów glikogenu i braku weglowodanów w pokarmie. insulina sprzyja przemianie znacznej ilosci weglowodanów zawartych w pokarmie w tluszcze (do 30%). Witaminy zwiekszaja odpornosc organizmu. 4. a dzieki temu nie obciaza sie trzustki. pieczywo i ziemniaki. nie zachodzi wiec potrzeba dostarczenia dodatkowej ilosci insuliny. nie wystepuje przy tym gwaltowny wzrost poziomu cukru w kiwi. jego 23 . konfitur. glównie krochmal. w zwiazku z czym. przy której zostaje zachwiany proces produkcji insuliny . Wielocukly. lodów. Insulina stymuluje przemiane glukozy w glikogen. Zaburzenia przemiany weglowodanowej zwiazane sa glównie z dwoma przyczynami: z chorobami watroby.

a przyswajalnosc kwasu foliowego utrudniona jest przy braku witaminy B12. e. gdy brakuje ich w pokarmach. Witaminy mozemy podzielic na dwie grupy: rozpuszczalne w wodzie i rozpuszczalne w tluszczach. Do witamin rozpuszczalnych w tluszczach naleza witaminy A. dlatego ich nadmiar nie moze byc wydalany z organizmu z moczem lub potem. K. calkowicie z niego zrezygnowac. Witaminy rozpuszczalne w wodzie nie moga byc gromadzone w organizmie i z tego powodu organizm szczególnie potrzebuje ich ciaglej dostawy z pozywieniem. przy rezygnacji z jedzenia miesa. nadmiar weglowodanów w pozywieniu prowadZi do hipowitaminozy witamin grupy B. byl to najwazniejszy argument na korzysc spozywania miesa . prowadzi do róznych chorób. Na przyklad. Lecz niedawno wyktyto synteze tej witaminy w jelicie. Dobtym przykladem moze byc witamina B12. Awitaminoza lub hiperwitaminoza moze sie rozwijac przy zaburzeniach procesów wchlaniania witamin w jelicie. Niektóre witaminy przyswajalne sa tylko w obecnosci innych witamin.aktywnosc. witamina K) przyswajalne sa tylko pod warunkiem normalnej pracy watroby. Wiekszosc witamin otrzymujemy z pozywieniem. jak juz bylo powiedziane. Normalne trawienie umoz24 . Brak.nieuchronny rozwój awitaminozy B12. Witaminy te odkladane sa w tkance tluszczowej i ich zawartosc w organizmie maleje tylko w miare ich wykorzystywania w procesach funkcjonowania organizmu. która zawarta jest w miesie i której brakuje calkowicie w pokarmach roslinnych. Witaminy rozpuszczalne w tluszczach nie sa rozpuszczalne w wodzie. nie zachorujemy na awitaminoze. przy nieprawidlowym przygotowaniu pokarmów lub na skutek nieracjonalnego odzywiania. Niektóre witaminy (np. lecz jesli mamy taka potrzebe. D. Na przyklad. a wiec mozemy nie tylko spokojnie ograniczyc spozywanie miesa. chociaz jednej witaminy lub obnizenie jej ilosci. witamina e jest zle przyswajalna przy braku witamin BI i B2. p i inne. Do niedawna. opózniaja procesy starzenia. Witaminy rozpuszczalne w wodzie to witaminy grupy B. w zwiazku z czym nawet. jednak niektóre z nich powstaja droga biosyntezy z mikrofloty jelita i zostaja wchlaniane do krwi. E.

brzoskwiniach. soi. ze stosowanie antybiotyków. dlatego przy zaparciach nalezy jesc wiecej produktów zawierajacych witamine BI . groch. Wi25 . antybiotyki utrudniaja wchlanianie witamin dostarczanych z pokarmem. Biorac to wszystko pod uwage. przy gotowaniu traci sie 50-60% witaminy C. salata. wszystkie niezbedne witaminy mozemy dostarczyc organizmowi z pokarmem roslinnym (oprócz witaminy B12). B2. Brak tych witamin prowadzi do zaburzenia procesów trawienia. drozdzach. fasole. przy zbyt dlugim oddzialywaniu wysokiej temperatury w procesie przygotowania posilków. soje. agrescie. zwlaszcza witamin C i K i niektórych witamin grupy B. grochu. uszkodzenia blony sluzowej zoladka i jelita. w tym witaminy grupy B. a szczególnie w pestkach slonecznika. Reasumujac.w witaminy grupy B. orzechach.cytrusach. Mikroflora jelita syntetyzuje wiele niezbednych organizmowi substancji. nasionach roslin. sulfamidów i innych srodków bakteriobójczych moze wywolac wsród innych dzialan ubocznych awitaminoze. Wszystkie witaminy grupy B zawarte sa w ziarnach. Rokitnik i jarzebina szczególnie sa bogate w witaminy A i E. owsie. otrebach. Na przyklad. wiekszosc zas w kaszy gryczanej. B3) i równiez C i A. marchew. a nawet moze doprowadzic do pojawienia sie wrzodów zoladka. orzechy. Antybiotyki niszczace drobnoustroje i przez to (albo automatycznie) pOZbawiaja organizm witamin. fasoli. Szczególnie cierpia w procesie gotowania witaminy rozpuszczalne w wodzie. czerwona papryka. kielki. czarnej porzeczce. nalezy powstrzymywac sie od antybiotyków i stosowac je tylko wedlug zyciowych wskazan. Wszystkie witaminy znajduja sie w owocach i jagodach .winogrona. pomidory. Pamietajmy równiez. morelach. Witaminy C i BI sa najbardziej nietrwale ze wszystkich witamin i poza tym przechodza do wody przy gotowaniu. Poza tym. Pozywienie nalezy gotowac krótko i nie odgrzewac. ciemne pieczywo. a takze w owocach dzikiej rózy.liwiaja witaminy grupy B (BI. Najbardziej bogate w witaminy warzywa to kapusta. drozdze. a winogrona . bób. O tym nalezy zawsze pamietac! Brak witaminy BI powoduje zaparcie. Ale awitaminoza moze rozwijac sie równiez przy nadmiarze witamin w pokarmach.

krzepliwosci kiwi. chrom. Dostarczanie organizmowi niezbednych dla niego skladników mineralnych z pozywieniem jest znacznie efektywniejsze od wprowadzania ich w formie preparatów leczniczych. lisciach zielonych warzyw. zebów. do wspomagania wzrostu. które organizm musi otrzymywac codziennie w ilosci powyzej 100 mg i mikroelementy (zelazo. W organizmie zostalo wykryte okolo 60 skladników mineralnych. selen i inne). moze równiez zaszkodzic tym bardziej. w której byly gotowane. Niestety skladniki mineralne rozpuszczalne sa w wodzie. cynk. 5. Nadmiar witamin. magnez. gotowac je w malej ilosci wody i starac sie wykorzystywac wode. poniewaz potrzebne sa organizmowi w sladowych ilosciach (mniej niz tysieczna czesc 1%). sa w miesie i rybach. Skladniki mineralne zawarte sa w ziarnach. Dlatego lepiej nie spozywac witamin sztucznych. Utrzymuja staly poziom osmozy i równowage kwasowo-zasadowa. Duzo mineralów znajduje sie w produktach mlecznych. Natomiast w produktach rafinowanych . ze potrzebne sa w bardzo malych ilosciach. nawet witaminy e. nasionach. do prawidlowej pracy ukladu nerwowego. owocach i warzywach. Skladniki mineralne wchodza w sklad kosci. Organizm nie otrzymuje od nich jedynie energii. w formie tak zwanych zywnosciowych dodatków. olejach roslinnych w ogóle nie wystepuja. Mozna je podzielic na makroelementy (wapn. sód. fosfor i inne). Znaczenie biologiczne skladników mineralnych jest ogromne. co w zadnym wypadku nie zmniejsza ich znaczenia. procesów wchlaniania i przemiany gazowej. potas. jod. hormonów i enzymów. Niezbedne sa do reprodukcji. . z pokarmem.cukrze. Wchlanianie i przyswajanie wiekszosci skladników mineralnych jest regulowane samoczynnie przez organizm i zalezy od zapotrze26 . mace. procesów wydalania i sekrecji.o tym nalezy pamietac przy przygotowywaniu dan z warzyw. lub jak jest teraz w modzie. nazywane tak. z których 21 jest dla niego niezbednych.taminy o wiele lepiej przyswajalne sa w stanie naturalnym. orzechach. fluor. miedz. SKLADNIKI MINERALNE Lista skladników mineralnych niezbednych dla organizmu jest dluga. mangan.

W produktach zwierzecych najwiecej potasu znajduje sie w wolowinie i w dorszach. zaparcia i nagle. bobu. sprzyja wydalaniu plynów z organizmu i pomaga przy róznego rodzaju opuchliznach. stymuluje czynnosc serca. ziemniaków (gotowanych lub pieczonych w lupinach). Potas uczestniczy w regulowaniu wodnej i kwasowo-zasadowej równowagi w organizmie. kapusty. jest niezbedny nie lylko dla skurczy sercowych.bowania organizmu na dany konkretny skladnik. (szczególnie brokulów) szczypiorku. tym wieksza jego ilosc zostaje przyswojona. Im jest wieksze zapotrzebowanie organizmu na konkretny skladnik. suszonych owoców. Jednak ta zaleznosc dziala tylko przy zdrowym przewodzie pokarmowym. tluszczów i weglowodanów. lecz potas gorzej jest przyswajalny z produktów zwierzecych niz roslinnych. Potas zwiazany jest bezposrednio z przemiana bialka..6 g. pomarancz. bananów. Niedobór potasu moze wystapic przy dluzszych wymiotach i biegunce oraz stosowaniu niektólych leków. latwo przyswajalny. W czasie choroby samoczynna regulacja przestaje dzialac. Dzienna dawka potasu wynosi 2 . Makroelementy: potas magnez Makroelementy takie jak potas i magnez najbardziej zwiazane sa z procesem trawiennym. ziarna. kaszy glYczanej. na przyklad srodków 111oczopednych. Przy stosowaniu leków moczopednych wystepuja 1. ciemnego pieczywa. natki pietruszki. W zwiazku z tym. jest dobrze wchlaniany w jelicie. Potas odgrywa bardzo wazna role w przesuwaniu masy pokarmowej przez jelito. przy zaparciach nalezy natychmiast zwiekszyc spozywanie produktów bogatych w potas: jablek.:i1dócenia ktwioobiegu. zwalnia lytm skurczy sercowych. gwaltowne oslabienia 27 i . Potas jest antagonista sodu. orzechów ziemnych. melonów. w danym konkretnym momencie. w przeciwienstwie do niego znajduje sie wewnatrz komórek. lecz takze dla innych miesni. selera naciowego. moreli. normalizuje krwioobieg. dlatego deficyt potasu wystepuje skrajnie rzadko. Nadmiar potasu wydalany jest przez nerki. Wazny jest równiez dla normalnej pracy serca. Przy otylosci spowodowanej zaburzeniem przemiany weglowodanów spada zawartosc potasu w krwi.

Magnez.objawy niedoboru potasu w organizmie. cyttyny. 60% tej ilosci znajduje sie w tarczycy. powstalymi w organizmie) chorobach watroby i dróg zólciowych zwracamy szczególna uwage na pokarm bogaty w magnez. Zapotrzebowanie dobowe na jod wynosi 150 mikrogramów. Wypijcie dziennie 1-2 szklanek Wody z octem jablkowym. arbuzy. (zatruciach toksynami. maliny. W jelicie cienkiIn wchlania sie 30-70% thagnezu dostarczanego z pokarmem. czerwona papryka seler maslo smietankowe. obniza ryzyko sklerozy i zawalów. dobrze równiez wchlania sie przez skóre· Czasami. buraki. samozatruciach. Podobny efekt uzyskuje sie po wypiciu 6 % octu jablkowego (2 lyzeczki od herbaty na szklanke wody). który w 60% znajduje sie w kosciach. ma równiez dzialanie przeciwskurczowe i przeciwzapalne. reszta we krwi. Te symptomy znikna. figi. Organizm osoby doroslej zawiera okolo 25 mg magnezu. rodzynki. Jod jest latwo wchlaniany w jeliCie. otrebami i w algach. orzechy. Magnez jest niezbedny rÓWniez dla normalnego rozwoju procesów przemiany. Lista produktów zawierajacych magnez: warzywa zielone lisciaste. suszone morele. sprzyja zas wchlanianiu cukier mleczny (laktoza) i witamina D. normalizuje aktywnosc systemu nelwowego. owsiana i gtyczana). i selen Te mikroelementy sa najSCislej zwiazane z trawieniem. cynk. dlatego przy zaparciach. Jod. reguluje rozluinianie i skurcze miesni. Mikroelementy: jod. jesli Zjemy pomarancze lub banany. zawierajace duzo potasu. jablka.Duza ilosc potasu tracimy z potem. w rezultacie czego nadchodzi slabosc i silne zmeczenie. W organizmie znajduje sie 15-30 mg jodu. duzo magnezu znajduje sie w chlebie. bardzo jest to pomocne przy zaparciach. Magnez stymuluje perystaltyke jelita i wydzielanie zólci z woreczka zólciowego. soja. dziala uspokajajaco. Obecne w jelicie wapn i tluszcze utrudniaja wchlanianie magnezu. czarne porzeczki. marchew. aby wprowadZic jod do organizmu smarujemy cialo 28 . kasze (Zwlaszcza jaglana. nasiona. Zapotrzebowanie dobowe na magnez wynosi 300-500 mg. wisnie. groszek zielony. sliwki. normalizuje aktywnosc sercowa i cisnienie krwi.

sety. odgtywa wazna role w trawieniu pokarmów w dwunastnicy. Przyswajanie cynku maleje przy spozywaniu duzej ilosci blonnika. gruczolów mlecznych jest wieksza. marchwi i salacie). bób. posiada jeszcze wiele funkcji. ogórków. w rezultacie czego jest go zdecydowanie mniej w warzywach i owocach. Organizm przyswaja okolo polowy dostarczanego mu z pokarmem cynku. szczypiorku. kasza gryczana. marchwi. Zapotrzebowanie dobowe wynosi 15 mg. watroba. Zaobserwowano. Bardzo malo cynku jest w ()wocach. Cynk. warzywach (ziemniakach. miodzie.jodem (robimy siatke na ciele). lecz dostateczna ilosc cynku Illozna otrzymac z buraków. jablkach. uczestniczy w realizacji dzialalnosci hiologicznej insuliny. w zwiazku z tym. W niektórych rejonach. dorszu i morszczuku. Tarczyca kontroluje takze wymiane substancji (weglowodanów. zawartosc jodu w glebie jest niska. ale duzo zawiera kakao. W takich przypadkach joduje sie sól kuchenna. trzustka z kolei. W warzywach zawartosc cynku jest mniejsza. Istotne jest. Duzo jodu znajduje sie w jajkach. Cynk niezbedny jest równiez do syntetyzowania bialka. W organizmie znajduje sie cynk w ilosci 2 g. fasola. sliwkach i wisniach). dlatego fluorowanie wody i naduzywanie 29 . Jod zawarty jest w nastepujacych produktach: owocach i jagodach (pomaranczach. (szczególnie groch. pomidorów. salaty. ziemIliaków. winogronach. Jest antyoksydantem (niweluje procesy utleniania).1I1lagonistami selenu. brzoskwiniach. kasze. Cynk zawarty jest w duzej ilosci enzymów uczestniczacych w przemianie materii (szczególnie weglowodanów) i procesach trawiennych. ciemnym pieczywie. Jod jest skladnikiem hormonów tarczycy. mieso i drób. i utylizacji witaminy A. tluszczy. burakach. Jest to h:lrdzo wazny element w profilaktyce nowotworowej. substancji zasadowych i wodno-solnych). soi. kapusty. ze u mieszkanców regionów. ze cynk i fluor sa . niz w regionach z wysoka zawartoscia selenu w glebie. pszenna i owies). orzechach wloskich. Selen. powinnismy zwracac na to uwage. na których wystepuje defi('yt selenu w glebie. która kontroluje czynnosc trzustki. czarny chleb. zachorowalnosc na nowotwór odbytnicy (kiszki prostej). kaszach. Cynk zawieraja: orzechy. U wegetarian moze wystapic niedobór cynku.

Selen zapobiega nowotworom.w plynie tkankowym. WODA Musimy powiedziec jeszcze kilka slów o pewnym plynie. takim plynem moze byc tylko woda. kaszach i ziarnach. organizm osób otylych zawiera mniej wody.05-0. bez któlych niemozliwe jest trawienie). Razem z solami mineralnymi woda tworzy srodowisko wewnetrzne organizmu. Proces ten nosi nazwe osmozy. w tym miesien sercowy. limfy i plynu tkanek. Selen pomocny jest w leczeniu zawalów i trzustki. Niedobór selenu prowadzi do porazen watroby (rozwojowi zapalenia watroby i porazen martwiczych) i trzustki (rozwojowi ognisk martwicy). bez wody natomiast zginie po kilku dniach. wydalanie toksyn i nawet samo istnienie czlowieka. Woda obecna jest we wszystkich tkankach organizmu. Woda. Poziom ten pozostaje staly. niszczy komórki rakowe. Oczywiscie. Porazeniu ulegaja tez inne organy.produktów miesnych. chroni watrobe i trzustke (2 organy. jak tez substancje odzywcze i zlogi. Nawet kosci skladaja sie w 1/4 z wody. 30 . BardZiej niezbedny dla organizmu jest tylko tlen. moze sie przyczynic do wzrostu zachorowalnosci na nowotwoly.2 mg dla osób od 7 roku zycia. Staly poziom cisnienia osmotycznego w organizmie jest niezbedny do czynnosci komórek. przy czym. a miesnie i mózg z okolo 70% wody. Selen zawarty jest w orzechach. 6. 1/3 . pozakomórkowym. bogatych w cynk. swiadczy fakt. niz organizm szczuplych. O znaczeniu. ze bez jedzenia czlowiek moze istniec 40-50 dni. bedac glówna czescia skladowa plazmy krwi. Przykladowo 2/3 obecnej w organizmie wody znajduje sie wewnatrz komórek. dzieki obecnosci regulowanej ilosci soli w plynach organizmu. jakie ma dla organizmu woda. w kazdej jego komórce. bez którego jest niemozliwe przyswajanie podanych z pokarmem substancji odzywczych. Zapotrzebowanie dobowe na selen wynosi 0. bez przerwy wplywa do komórek i opuszcza je przez blony komórkowe. Woda stanowi 50-75% wagi ciala.

2-1. przy czym z wypijanym plynem 1.6 l.75-1 l. utrata wiecej niz 20% wody prowadzi do smierci.procesy utleniania i wiele chemicznych reakcji w organizmie przebiega w obecnosci wody i czesto z jej udzialem.5 1). Najmniej wody zawiera cukier (0. Krazenie wody w organizmie w ciagu doby Zapotrzebowanie dobowe organizmu w wode wynosi 2-2. ograniczona ilosc. sokach owocowych. Najwiecej wody jest w salacie (95%). Niektóre produkty (zwlaszcza warzywa i owoce) zawieraja duze ilosci wody. Dla normalnego funkcjonowania organizmu wazne jest. orzechy i róznorodne platki (2-3%). aby woda byla dostarczana bez przerwy i zeby przychód calkowicie pokIywal rozchód. warzy31 . Przy utracie 1% wody odczuwamy silne pragnienie. Utrata tylko 5% wody z naszego organizmu prowadzi do zmniejszenia mozliwej aktywnosci fizycznej do 30%. aby pózniej zostaly wydalone z organizmu. Innymi waznymi funkcjami wody sa: . . .W ciagu doby woda zostaje wydalana z organizmu poprzez nerki w postaci moczu (1-1.rozpuszczajqca . w przeciwnym razie powstaja powazne zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu. z twardym pokarmem 0. Do najwazniejszych naleza: .bierze udzial w regulacji temperatUlY ciala.6 l. inne.podtrzymuje mozliwosc aktywnosci fizycznej. .zawarta w krwi woda dostarcza rozpuszczone w niej substancje odzywcze i tlen do komórek i wyprowadza stamtad produkty rozkladu (zlogi) i inne substancje.5%).Znaczenie wody w organizmie Woda pelni wiele funkcji.nadaje ksztalt komórkom. poprzez gruczoly potowe (500-600 mI w normalnych warunkach). i krakersy (5%). 350-400 mI powstaje w organizmie w rezultacie reakcji chemicznych przeksztalcania substancji odzywczych. przez pluca (wydychamy 350-450 mI pary) i przez jelita z kalem (150 m1). W normie nasz organizm podtrzymuje ten bilans.wszystkie substancje wchlaniane do krwi lub do limfy musza najpielw rozpuscic-sie w wodzie -transportowa .

Tylko woda. A wiec zostalo omówione wszystko. witaminy.uregulowanie bilansu przychodu i rozchodu plynu. Szklankami mozna pic dowolne plyny tylko na czczo. co bylo jedzone i w jakiej ilosci. Nawet suszone owoce zawieraja 25% wody. a mozna i lykami. nie moga od razu przeniknac z przewodu pokarmowego do komórek i tkanek organizmu bez wczesniejszej obróbki. Zapewni to naszemu organizmowi wystarczajaca ilosc wody dla realizacji wszystkich jego czynnosci. w zaleznosci od tego. Rano. w której zawarte sa w pozywieniu. Substancje odzywcze jednak w tej postaci. w jakiej zostaja dostarczone z pokarmem.wach (90%). Pozostale substancje ulegaja przetwarzaniu i zmianom w przewodzie pokarmowym. niz 24 godzin po jedzeniu. Zacznij od polowy szklanki i stopniowo dojdz do 2 szklanek. W jaki sposób sie to odbywa? 32 . W zadnym wypadku nie wolno pic w czasie jedzenia! Bardziej szczególowo bedzie to omówione w 2 czesci. jak równiez zapewni normalna defekacje i uchroni przed zaparciem. Nie przegap tych slów! Sa to pierwsze kroki w zapobieganiu i leczeniu zaparcia . Nawiasem mówiac. sole mineralne i mikroelementy zostaja wchloniete i przyswojone w tej postaci. ta ilosc j wody mozna pic szklankami. pomaranczach i jablkach (86%). jesli zostal utracony. Miejcie kolo siebie szklanke z woda i od czasu do czasu bierzcie 1 .2 lyki. Jest to szczególnie dobre w trakcie upalów. W ciagu dnia V\'Ypijajeszcze 4-6 szklanek. W zaleznosci od charakteru spozywanych pokarmów powinnismy codziennie wypijac 6-8 szklanek plynu. Pic mozna okolo 30 minut przed jedzeniem i nie wczesniej. co zostaje dostarczone organizmowi z pozywieniem. po wyjsciu z lózka napij sie wody i idz do toalety. Pomoze to przywrócic odruch na defekacje. ziemniakach (80%).

Fiszer zauwazyl. tluszcze i weglowodany nie moga wchlaniac sie w takiej postaci. przelyku. laureat nagrody Nobla E. neutralnym lub zasadowym. Kazdej poszczególnej substancji odpowiada okreslony enzym. 1. CZVNNOSCI PRZEWODU POKARMOWEGO Trawienie substancji podawanych z pozywieniem Przewód pokarmowy przypomina tasme. nazywa sie trawieniem. Kazdy enzym powstaje w okreslonym elemencie przewodu pokarmowego i pracuje tylko przy okreslonym odczynie srodowiska . Enzymy rozszczepiaja zlozone. które po wchlonieciu. ze enzym powinien "pasowac" do substancji.enzymy. jelita cienkiego i grubego. Organizm nie potrafi ich wykorzystac bez wczesniejszego przetworzenia. W przewodzie pokarmowym ulegaja one najpierw oddzialywaniu fizycznemu (rozdrobnienie i rozcieranie).kwasnym.. Proces fizycznego i chemicznego przetwarzania pozywienia w organizmie. na która oddzialowuje " . W procesie trawienia biora udzial powstale w tych elementach przewodu pokarmowego i specyficzne dla kazdego z nich enzymy. które zawarte sa w 33 . a potem przetwarzaniu chemicznemu. odmienne dla organizmu molekuly substancji odzywczych na bardziej proste. która wolno transportuje pozywienie. Sklada sie on z kilku elementów: jamy ustnej. Istnieja3 grupy enzymów: proteazy (rozszczepiajace bialka). Udowadniajac wysoka specyficznosc enzymów.jak klucz do zamka". w jakiej dostaja sie z pozywieniem do przewodu pokarmowego. z któtych skladaja sie jego wlasne komórki i tkanki. wskutek czego zachodzi przemiana pokarmów w substancje przyswajalne. lipazy (rozszczepiajace tluszcze) oraz amylazy (rozszczepiajace weglowodany). dzialaniem na nie sokami trawiennymi zawierajacymi szczególne substancje . zoladka.Rozdzial 2 JAK PRACUJE ZDROWY PRZEWÓD POKARMOWY? Bialka. Proces trawienia zachodzi w przewodzie pokarmowym. w jelicie moga byc wykorzystane przez organizm do syntezy nowych molekul.

jaki produkt przebywa w tym momencie w danym elemencie jelita. W jelicie cienkim wchlaniane sa produkty rozszczepienia bialek.slinie. Wchlanianie produktów rozszczepienia pokarmów zachodzi w róznych elementach przewodu pokarmowego. w kazdym poszczególnym odcinku pokarm ulega zmianom chemicznym. Wchlanianie przetrawionych produktów Proces przesuniecia z odcinka do odcinka i kolejnego trawienia pokarmu trwa do tego momentu. witaminy oraz produkty rozszczepienia blonnika stworzone przez ta sarna mikroflore. Kolejno. W niektólych przypadkach. Na tym odcinku trawienie moze odbywac sie tylko przy udziale watroby i trzustki. pokazana zaleznosc zostaje naruszona i rozwija sie choroba. Trawiony pokarm wolno przenosi sie z jednego elementu do drugiego. gdy produkty procesu trawienia zostana przygotowane do wchlaniania. np. Zawartosc enzymów w sokach wytwarzanych w róznych odcinkach przewodu pokarmowego zalezy od tego. w której latwo sa wchlaniane. Do tego. Jelito grube tez sklada sie z elementów o róznych czynnosciach. W jelicie cienkim szczególna role odgtywa dwunastnica. soku zoladkowym i soku gruczolów znajdujacych sie w sciance jelita. Zaczyna sie w zoladku. w trawieniu uczestniczy zawierajacy fermenty sok trawienny. tluszczów i weglowodanów. Jesli poruszanie sie pokarmu na jakims odcinku zostaje zahamowane. Oprócz substancji transportowanych z pozywieniem do ukladu 34 . Wchlanianie zalezy od pracy watroby. Tam równiez wchlaniana jest wieksza ilosc wody. która oddzialowuje na blone sluzowa jelita cienkiego i poza tym sprzyja transformacji tluszczów w rozpuszczalna w wodzie forme. Poza tym. sole mineralne. zostaje zaburzony wówczas caly proces trawienia pokarmów i doprowadza to do zaparcia ze wszystkimi nastepstwami. produkowany przez trzustke i zólc wytwarzana przez watrobe. przy naduzywaniu tlustych pokarmów. poprzez które przygotowany zostaje do trawienia w nastepnym elemencie. woda i alkohol. w jelicie grubym wchlaniane sa aminokwasy syntetyzowane przez wlasciwa mikroflore jelita. gdzie czesciowo zostaja wchloniete produkty rozszczepiania weglowodanów. Wchlanianie przetrawionych pokarmów konczy sie w jelicie grubym.

Rozciaganie wzmacnia peIystaltyke i zwieksza wrazliwosc systemu nerwowego scianek jeli35 . substancje aromatyczne zawarte w czosnku i cebuli i inne) wydalane Sl do poszczególnych elementów przewodu pokarmowego.:lllych z tymi strefami.trawiennego trafiaja równiez produkty rozkladu wlasnych tkanek organizmu. Wiele obcych (innego pochodzenia) substancji (lekarstwa. przedstawiajace wszystkie zyciowo wazne organy (analogiczne do odruchogennych stref Ila dloniach i stopach). miedzy innymi bialka. Pobudzenie tych stref przesuwajaca sie przez nie papka pokarmowa stymuluje czynnosci organów zwia/. Stymulowanie organów poprzez strefy jelita grubego Jelito grube posiada odruchogenne strefy. 2.I:tltyki. Jednak podstawowym zadaniem przewodu pokarmowego jest trawienie pokarmów i trawienie to odbywa •. Wydalenie niestrawionych odpadów Przewód pokarmowy pelni równiez funkcje organu wydalania.' w róznych odCinkach.y·. czesc wlasnego bialka znów zostaje rozszczepiona przez enzymy do aminokwasów. które nosi nazwe pe. Pozostale produkty rozkladu wlasnych tkanek. CO WPLYWA NA PRZESUNIECIE POKARMÓW PRZEZ PRZEWÓD POKARMOWY? Przesuniecie pokarmów z jednego odcinka do drugiego ma miej'. w których pokarm powinien wolno sie i I lrzesuwac. W przewodzie pokarmowym.•). • Pobudzenie mechaniczne spowodowane jest rozciaganiem poszczególnych elementów jelita z jego zawartoscia (wraz z masaliii pokarmowymi i masami kalowymi). Na perystaltyke wplywaja nastepujace czynniki: mechaIIiczne i chemiczne pobudzenie receptorów scianki jelita. które z kolei znowu sa wchlaniane i ponownie wykorzystane przez komórki i tkanki do syntezy bialka. razem z resztkami nie strawionego pokarmu przesuwaja sie do wyjscia. zaczynajac od zoladka i po przejsciu przez jelito zostaja wyrzucone z kalem na zewnatrz.l'C dzieki skurczom miesni scianek jelita.

System trawienny przebywa pod stala kontrola wszystkich poziomów systemu nerwowego. Skurcze muskulatulY przewodu pokarmowego i sekrecja soków trawiennych regulowane sa samoistnie wskutek wspomnianego chemicznego i mechanicznego pobudzenia receptorów znajdujacych sie w sciance zoladka i jelita. ze kwasy organiczne. szczególnie kwasy znajdujace sie w occie jablkowym. Oddzialywanie mechaniczne i chemiczne na receptory scianki jelita wplywa zarówno na perystaltyke. Chlód pobudza petystaltyke. zieleniny. • Wplyw temperatury. znaczaco zwiekszaja mototyke przewodu pokarmowego i sekrecje soków trawiennych. rdzen przedluzony. polozony na brzuch zimny oklad lub lód) wzmacnia napiecie jelita i stymuluje petystaltyke. uspokaja skurcze.ta. która wchlania duze ilosci wody. Pobudzenie mechaniczne poprzez pokarm. znacznie sie wzmacnia przy spozywaniu wiekszych ilosci owoców. Odgtywa ogromna role w regulowaniu motoryki i sekrecji soków trawiennych w poszczególnych elementach przewodu pokarmowego. Miejscowe ochlodzenie jelita z zewnatrz (np. alkalia). wzmacnia ja lub oslabia. warzyw. sole. jak i sekrecje soków trawiennych. uczestniczy rdzet'i kregowy. Slabe kwasy wzmacniaja sekrecje. jeszcze bardziej zwiekszajac objetosc zawartosci jelita a wiec jeszcze bardziej wzmaga mechaniczne podraznienie scianki jelita. W regulowaniu mototyki i wydzielania soków trawiennych. 36 . wywolujac nawet rozwolnienie. Miesnie scianki jelita stale przebywaja w stanie napiecia. oprócz centralnego systemu nerwowego. • Kondycja miesni scianki jelita. termofor polozony na brzuchu) oslabia napiecie. • System nerwowy. mocne ja oslabiaja· Nalezy podkreslic (znajomosc tego przyda sie w leczeniu). • Pobudzenie chemiczne receptorów jelita powoduja soki trawienne. Miejscowe zastosowanie ciepla (np. miedzymózgowie. zwlaszcza zólc oraz produkty trawienia bialka i tluszczy (kwasy. cieplo likwiduje skurcze i oslabia pobudzenie. niz kwasy solne wydzielajace sie w zoladku. wegetatywny system nerV\'owy i zakonczenia nerwów w sciance jelitowej. zawierajacych duzo nie strawionego blonnika. Zimne napoje moga pobudzic· perystaltyke.

W sklad wegetatywnego systemu netwowego. zwieksza perystaltyke i czesto wywoluje biegunke. co powoduje zaparcia. Odruchy bezwarunkowe zwiazane sa z kilkoma centrami pok:irmowymi. Hormony tarczycy i przysadki mózgowej zwiekszaja motoryke przewodu pokarmowego. posocznica. wrodzona. ze odruch bezwarunkowy lo realizowana przy pomocy ukladu nerwowego. Na 1poziomie funkcjonuje wegetatywny system nerwowy i odruchy bezwarunkowe. 3. z wszystkimi organami wewnetrznymi. Regulacja nerwowa realizuje sie na 2 poziomach. Wegetatywny system netwowy jest stosunkowo autonomiczny i I tloze dzialac automatycznie lub bezwiednie. przy obnizonej kwasowosci powstaja biegunki lub na zmiane biegunki i zaparcia. który Il'guluje czynnosci ukladu trawiennego. która moze wystapic przy róznych infekcjach i chorobach (zapalenie pluc. Zwiazany jest ze srodowiskiem wewnetrznym organizmu. • Endokrynologia tez wplywa na sprawnosc jelita. Przy podwyzszonej zawartosci kwasu solnego w zoladku. wchodza wezly netwowe 1. Ogromna role w tej zaleznosci odgtywa system nerwowy. scisle ze soba zwiazane. nawet gdy sa od siebie oddalone. Przy wrzodach dwunastnicy i zoladka.• Intoksykacja organizmu. stala I )kreslona reakcja organizmu na bodzce zewnetrzne i wewnetrz11l:. perystaltyka jelita grubego obniza sie. ROlA SYSTEMU NERWOWEGO W PRACY PRZEWODU POKARMOWEGO Wydzielnicza i ruchowa aktywnosc przewodu pokarmowego jest kontrolowana przez system nerwowy za posrednictwem dwóch mechanizmów fizjologicznych: nerwowego i nerwowo-humoralnego. Poszczególne elementy przewodu pokarmowego. znajdujacymi sie w rdzeniu kregowym. rózyczka i inne). perystaltyka jelita grubego zalezy od kwasowosci soku zoladkowego.'lila. Sygnaly z miejsca wydarzen przekazywane sa z wezlów do ('l'ntrów pokarmowych mózgu i rdzenia kregowego. w rdzenioItlózgowiu i miedzymózgowiu. skad wracaja 37 . Przypomnijmy. co zwiazane jest z podwyzszona kwasowoscia czesto zauwaza sie odruchowe zaparcia. Na przyklad. glypa.

za pomoca treningu autogennego. 4. Na 2 poziomie dzialaja: centralny system nelwowy i odruchy warunkowe. zlozony system musi byc utrzymany w idealnym zdrowiu i czystosci. Mam nadzieje. Prawidlowy przewód pokarmowy pracuje jak dobrze wyre38 . ludzie z chWiejnym ukladem nelwowym. co sie dzieje z pokarmem na kazdym jego odcinku. Przy leczeniu chorób przewodu pokarmowego nalezy zawsze pamietac o efekcie leczniczym. przekazywane z klwia i innymi plynami organizmu. ale i na chemiczne. Przypomnijmy sobie. ze przewód pokarmowy sklada sie z jamy ustnej. któlY mozna wywolac przez centralny system nelwowy. regulujace aktywnosc pokarmowa.to nabyta w trakcie indywidualnego zycia. ze nikt nie ma cienia watpliwosci. Odruchy warunkowe. Stan centralnego systemu nerwowego równiez wplywa na stan ukladu trawiennego. GDZIE I KIEDY? Wybierzmy sie w krótka podróz po przewodzie pokarmowym. a w procesie trawienia biora równiez udzial trzustka i watroba. Wegetatywny system nelwowy reaguje nie tylko na nelwowe impulsy. neurastenicy. osoby chorujace na anemie. CO. Na ostre zapalenie jelita grubego czesto choruja astenicy. w rezultacie zaklócen w wspólczulnym ukladzie nelwowym ostre zapalenie jelita grubego jest ciezkie do leczenia i przechodzi w chroniczne zapalenie. Przykladem moze sluzyc atonia zoladka. Odruchy warunkowe . która powstaje w sytuacji przemeczenia lub glebokich stresów u neuropatów.impulsy zawierajace odpowiednie wskazówki. Tak np. i ze caly ten skomplikowany. powstala przy okreslonych warunkach reakcja organizmu. Przyjrzyjmy sie. jelita cienkiego i grubego. Stan wegetatywnego systemu nerwowego wplywa na jelito i odwrotnie. zwiazane sa z centrum pokarmowym znajdujacym sie w mózgu. która moze zaniknac jesli dlugo nie bedzie pobudzana. zoladka. jaka ogromna role odgrywa przewód pokarmowy w utrzymaniu zdrowia. Teraz zostalo nam jeszcze przyjrzec sie z bliska poszczególnym elementom przewodu pokarmowego. stan jelita wplywa na system nerwowy. psychokorekcji itd.

cukrem. Im dluzej przezuwamy. Slina posiada 2 enzymy. niezbedne do rozszczepiania zlozonych molekul naszego pokalIDu na bardziej proste.gulowany transpoIter. Jakosc i ilosc sliny zaleza od charakteru dostarczanego pokarmu. im lepiej slina wymieszana zostaje z pokarmem. posiada swoje enzymy. Poza tym. dzialajace tylko przy zasadowym pH i rozszczepiajace weglowodany: ptialine. Kazdy rodzaj pokarmu powoduje wydzielenie sliny róznej jakosci i w róznej ilosci. lyzocim. od aktywnosci którego zalezy zdrowie calego przewodu pokarmowego. -ptialina nie wydziela sie w slinie. przygotowuje je do nastepnego etapu. Jest to bardzo wazne. tym wiecej przyjemnosci wyciagamy z jedzenia. Kazdy odcinek przewodu pokarmowego jest oddzielony od dlUgiego i pelni swoja czynnosc. poniewaz przejadanie sie to jeden z najwazniejszych czynników powodujacych zaparcia. W . Ciekawe jest to. Zmiany fizyczne polegaja na rozdrobnieniu i przetarciu pokarmu zebami oraz wymieszaniu pokarmu ze slina. Czas przebywania w ustach zalezy od nas. i tym mniejsza szansa na przejadanie sie. ze ptialina jest wydzielana w slinie tylko w przypadku pokarmu zawierajacego skrobie. tym latwiej bedzie przebiegac trawienie. któlY zachodzi w kolejnym elemencie przewodu pokarmowego. Chemiczne zmiany pokarmów w ustach zachodza pod wplywem enzymów sliny. Im staranniej przezuwamy pokarm. Jogini porównuja usta z mlynem. rozszczepiajaca skrobie (wielocukier) do maltozy (dwucukier) i maltaze. Przy zawaltych w pozywieniu innych weglowodanach np. Reakcja sliny jest slabo zasadowa. ale pod wplywem pokarmu moze uzyskiwac neutralne lub nawet slabo kwasowe pH. Gdy do ust 39 . charakteryzuje sie swoim kwasnym lub zasadowym odczynem srodowiska (swoim pH). W czasie rozszczepiania molekul wydziela sie energia. Co dzieje sie z pokarmem w jamie ustnej? W jamie ustnej pokarm ulega zmianom fizycznym i chemicznym. rozszczepiajqca powstala maltoze do glukozy (jednocukier).~rodowisku kwasnym oddzialywanie enzymów sliny zanika. moze byc przez nas regulowany. Jest lo bardzo wazne przy laczeniu pokarmów. slina hamuje gnicie i fermentacje pokarmu. która szybko rozpuszcza znajdujace sie w pozywieniu bakterie. Slina zawiera równiez substancje enzymopodobna.

5\ soki czesci odiwiernikowej nie zawieraja kwasowosci lecz posiadaja zasadowy odczyn CpH 8. zachodzi glówne rozszczepienie bialka.trafia plynny pokarm. Scianki zoladka kurcza sie przy braku pokarmu. gdzie zaczyna sie nastepny etap trawienia. sok trzustkowy. perystaltyka wyrainie sie zwalnia. dna i korpusu stanowiacych wieksza czesc zoladka i wyjscia. pokarm zostaje polkniety i w ciagu kilku sekund przesuwa sie przez przelyk do zoladka. masy pokarmowej. Wyjscie nazywane jest czescia odiwiernikowa. który zaczyna wydzielac sie po 5-6 minutach od rozpoczecia spozywania posilku i wydziela sie przez caly czas przebywania 40 . Pobudzenie przez pokarm receptorów jamy ustnej odruchowo zmienia motOlyke i sekrecje calego przewodu pokarmowego. Takie wczesniejsze przygotowanie sie. przy czym sklad soków zalezy od odcinka zoladka. przemieszaniu ze slina i rozpoczeciu trawienia skrobi.0) a dzieki temu przechodzaca przez niego kwasna papka pokarmowa zostaje nieznacznie zneutralizowana. a w trzustce. jest bardzo wazne do zapewnienia sprawnej pracy calego systemu. Soki dna i korpusu zawieraja kwas solny i w czystej postaci posiadaja kwasny odczyn CpH 1. co sprzyja lepszemu przesiaknieciu sokiem zoladkowym. w któlym sa wytwarzane. Czesc odiwiernikowa zoladka otwiera sie do dwunastnicy. przemieszany.2 l. Pokann zostaje dodatkowo przetarty i co najwazniejsze. Charakter pozywienia wplywa na ilosc i sklad soku zoladkowego. Na przyklad. Zoladek sklada sie z nastepujacych odcinków: wejscia. zupa. pokarm ulega oddzialywaniu mechanicznemu i chemicznemu. mleko itp. po kilku minutach od rozpoczecia jedzenia w zoladku zaczyna wydzielac sie sok zoladkowy.2. która stanowi górna czesc jelita cienkiego. Gruczoly sluzowe sluzówki zoladka wytwarzaja soki zoladkowe. Po rozdrobnieniu. podobnie jak w ustach. Trawienie pokarmu w zoladku W zoladku. Jest to konieczne dla zabezpieczenia soku trawiennego dwunastnicy przed nadmiernym zakwaszeniem po przetransportowaniu tam pokarmu z zoladka. W procesie dalszej obróbki chemicznej pokannu w zoladku. Zoladek stanowi pusty organ. który miesci 1 .0 .

41 . Pod wplywem lipazy. nadnerczy. dlatego nie wolno siadac do stolu pod wplywem negatywnych vmocji. powstaja przy pomocy wspólczulnego ukladu nerwowego.dku zostaja rozszczepione tylko emulgowane tluszcze mleka. Trawienie w zoladku w zasadzie polega na wczesniej<. Odruchy bezwarunkowe z osrodkiem w rdzeniu przedluzonym. Warunkowo-odruchowe wydzielanie sie soków przeznaczone jest do przygotowania zoladka do przyjecia pokarmu. Najpietw trzeba sie uspokoic. dlatego zawsze poprzedza jedzenie. rozszczepiajaca tluszcze.pracujacego tylko w kwa. zostaje rozszczepione do stadium posredniego :dbumoz i peptonów. sok nie wydziela sie. podczas gniewu. Warunkowo-odruchowe wydzielanie sie soków wywolane jest widokiem pozywienia. Negatywne emocje hamuja wydzielanie sie soków trawiennych. Najwiecej soku z maksymalna zawartoscia kwasu solnego wydziela sie przy trawieniu miesa. wzroku i wechu na odleglosc i powstaje przy pomocy kory mózgowej. Sok zoladkowy zawiera 2 \'nzymy: pepsyne.pepsyny . dzwiekami zwiazanymi z jedzeniem lub rozmowami o jedzeniu. Wydzielanie sie soków zoladkowych odbywa sie pod wplywem bezwarunkowych i warunkowych odruchów. trzustki i I:lrczycy. Przy braku pokarmu w zoladku. strachu. Neurohumoralnym szlakiem na sekrecje zoladkowa wplywaja takze hormony przysadki mózgowej.pokarmu w zoladku. odczuwaniu nieprzyjemnego zapachu lub <.zym rozszczepieniu bialka i przygotowaniu do dalszego trawieI\ia i wchlaniania w jelicie. Sok zoladkowy. tluszcz /( )staje rozszczepiony na gliceryne i kwasy tluszczowe. Wydzielanie sie soków zoladkowych stymulowane jest takze neurohumoralnym szlakiem pod wplywem przedostania sie do krwi produktów trawienia pozywienia wchlanianych w zoladku. dzieki zawartym w nim kwasie. Jednak w /( )I:. nym srodowisku. rozszczepiajaca bialka i lipaze. Odbywa sie to w rezultacie podraznienia organów sluchu. Zdolnosc soku zoladkowego do rozszczeI li:1 nia tluszczów jest wyraznie slabsza. dwunastnicy i w górnych odcinkach jelita cienkiego.maku i w innych momentach wstrzymuje sie wydzielanie soków. jego zapachem. Bialko pod wplywem proteolitycznego ('nzymu soków trawiennych . zabija bakterie przynoszone do zoladka razem z pokarmem.

Najdluzej zostaje w zoladku tluste pozywienie. Wchlanianie w zoladku jest nieznaczne. W miare nagromadzenia pokarmu przed odiwiernikiem. zamyka polaczenie miedzy zoladkiem i jelitem. Praca enzymów rozszczepiajacych weglowodany ttwa w zoladku dopóki sok zoladkowy calkiem nie przesiaknie pokarmem. niz zimny. która wchodzi w sklad sliny. obejmuje jej glówke w postaci podkowy od gÓty. Anatomicznie dwunastnica jest scisle zwiazana z trzustka. jesli chodzi o trawienie. najdluzszego (do 5 m) elementu przewodu pokarmowego.Tluszcze na 2-3 godziny odruchowo hamuja wydzielanie soku zoladkowego i utrudniaja trawienie bialka. Sok zoladkowy nie zawiera enzymów rozszczepiajacych weglowodany. z prawej strony i od dolu. Cieply plyn opuszcza zoladek szybciej. tluszczów i weglowodanów) zostaje przemieniona do takiego stanu. Trawienie pokarmu w dwunastnicy Niewielka (27-30 cm) dwunastnica. wchlanianie jest minimalne. który kurczac sie. W kazdym wypadku pokarm opuszcza zoladek w postaci znacznie przetrawionej papki pokarmowej. Papka nie moze wychodzic z zoladka bez przerwy. pokarmy plynne przechodza do jelita juz po kilku minutach. na poziomie XII piersiowego i II lediwiowego kregu. jakis czas trwa w zoladku dzieki ptialinie. to najwazmeJsza. wchlania sie 42 . ona przechodzi do dwunastnicy osobnymi porcjami. w jakim wchlaniaja sie do ktwi w jelicie cienkim i postepuja do komórek. czesc jelita cienkiego. gdzie powoli wchlaniane sa produkty rozszczepiania weglowodanów oraz sole. Wieksza czesc podawanych pokarmów (bialka.: geste pokarmy zatrzymuja sie w zoladku dluzej. ale wywolane zostaje to nie bialkiem. woda i alkohol. aby dalej organizm mógl je wykorzystac. zwieracz rozluinia sie i przepuszcza kolejna porcje papki. W dwunastnicy trawienie zoladkowe przechodzi w jelitowe. Dostarczanie porcji pokarmu do dwunastnicy reguluje zwieracz. W samej dwunastnicy. lecz produktami rozkladu tluszczów. Czas przebywania pokarmu w zoladku zalezy od jego wlasciwosci i stanu fizycznego. Po 2-3 godzinach wydzielanie soków stopniowo sie normalizuje. ale rozpoczete w jamie ustnej trawienie skrobi. Glównie w okolicy odiwiernika.

Trzustka i jej rola w trawieniu pokarmu w dwunastnicy Enzymy trzustki wstepujace do jelita razem z sokiem trzustkowym. wydzielana jest przez Il"zustke w formie aktywnej. trzustkowym i zólci. odczyn w dwunastnicy staje sie kwasny (pH dochodzi do 4. która nazywa sie trypsynogenem. Papka pokarmowa w dwunastnicy jest przetwarzana przez 3 rodzaje soków trawiennych na raz . a trypsyna w srodowisku zasadowym jest bardzo aktywna i dalsze trawienie bialka tlwa juz tylko pod wplywem trypsyny.tutaj okolo 8% trawionego pokarmu. PH zawartosci dwunastnicy moze wahac sie od 4. Kwas solny. aktywne w srodowisku zasadowym. zawarty w papce pokarmowej.jelitowym.enterokinaze i zamienia sie w tlypsyne. Przy nieobecnosci pokarmu. jednak oddzialowuje tylko na albu11IOZY i peptony. Erepsyna .0). Po przesunieciu z zoladka do dwunastnicy kwasnych mas pokarmowych. rozszczepiajac je na aminokwasy. 43 . Sok trzustkowy ma odczyn zasadowy i zawiera enzymy. Poczatkowo t1ypsyna powstaje w formie nieaktywnej.5). Trzustka wytwarza kilka enzymów proteolitycznych. Trawienie w dwunastnicy mozliwe jest tylko przy udziale soku trzustkowego wytwarzanego przez trzustke i zólci wytwarzanej przez watrobe. a glównym z nich jest trypsyna. stymuluje sekrecje zasadowego soku trzustkowego.2-8. Trypsyna rozszczepia bialko.enzymy rozszczepiajace bialko. tluszcze i weglowodany ulegaja intensywnemu procesowi rozszczepiania. Pod wplywem tych soków bialka. sok dwunastnicy ma odczyn slabo zasadowy (pH 7. do aminokwasów .0 do 8.5 w zaleznosci od charakteru pokarmu.ostatecznych produktów rozszczepienia bialka. W zwiazku z tym. któlY stopniowo neutralizuje pH papki pokarmowej. rozszczepiajace bialko. na krótki czas. odglywaja glówna role w procesach trawiennych zachodzacych w dwunastnicy. ze dzialanie pepsyny w zasadowym srodowisku nie jest mozliwe. weglowodany i tluszcze. jak równiez produkty ich niekompletnego n )zszczepienia powstale w zoladku przy udziale pepsyny.drugi enzym proteolityczny. tlypsynogen zostaje zaktywizowany przez enzym soku jelitowego . Niektóre enzymy soku trzustkowego: Proteazy . Dopiero w jelicie.

maltaze.Amylazy . Pokann bialkowy zwieksza zawartosc trypsyny. Lipaza rozszczepia sie do glicelyny i kwasów tluszczowych. zaczyna wydzielac sie po 2-3 minutach od rozpoczecia spozywania posilku i na skutek pobudzania przez pokarm receptorów jamy ustnej i przelyku. co przyspiesza wydzielanie soku trzustkowego. Poniewaz niedostateczna ilosc wody w organizmie gwaltownie obniza sekrecje soku trzustkowego. razem z sokiem trzustkowym. Lipaza . tlusty . diwieki zwiazane z przygotowaniem posilku. rozszczepiajaca cukier mlekowy na monocukty.lipazy. w zwiazku z brakiem stymulujacego wplywu kwasu solnego. która powstaje w watrobie i równiez postepuje do dwunastnicy. U osób z obnizona kwasowoscia soku zoladkowego czynnosc trzustki zostaje zaburzona. Sok trzustkowy zawiera kilka amilolitycznych enzymów: amilaze rozszczepiajaca skrobie na dwucukiy. któlY wchlania sie przez krew i stymuluje wydzielanie soku trzustkowego przez komórki trzustki. W blonie sluzowej dwunastnicy powstaje nieaktywny hormon . Prawie cala lipaza jest w stanie malo aktywnym i póiniej zostaje gwaltownie zaktywizowana przez zólc. 44 .enzym rozszczepiajacy tluszcze w srodowisku zasadowym. ale i soku trzustkowego.amylazy. weglowodanowy . Sok wydziela sie ciagle w czasie trawienia. Droga odruchów warunkowych. trzeba uwazac. aby organizm nie zostal odwodniony. sekrecja trzustki stymulowana jest przez wyglad. Pod wplywem kwasu solnego zawartego w soku zoladkowym prosekretyna przemienia sie w aktywny hormon sekretyne. Zawierajacy enzymy sok trzustkowy.enzymy rozszczepiajace weglowodany w srodowisku neutralnym. Zaburzenia te mozna czesciowo naprawic poprzez picie wody (szczególnie gazowanej) lub soku z zurawin. Trawienie tluszczów wzmacnia sie dzieki emulgowaniu przez alkaloidy i zólc. natomiast po zakonczeniu trawienia wydzielanie soku trzustkowego ustaje. Sklad i wlasciwosci soku trzustkowego zaleza od charakteru pokarmu. Tlusty pokarm hamuje wydzielanie nie tylko soku zoladkowego.prosekretyna. nie zapominac o piciu. zapach jedzenia. zwlaszcza w gorace dni. rozszczepiajaca dwucukIy maltozy na monocukty glukozy i laktoze.

Zólc W<ltroba bezustannie produkuje zólc (okolo i'. Uczestniczy w przemianie bialek. co zwiazane jest z watroba. dostajace sie do kIWi. Obce cza-. te. weglowodanów.indol.romadzi sie w woreczku zólciowym. ale i wewnetrznej sekrecji. poniewaz razem z sokiem trzustkowym. skatol) ). unieszkodliv.Male ilosci alkoholu równiez przyspieszaja sekrecje soku trzustkowego i podvvyzszaja zdolnosc trypsyny do rozszczepiania bialka. który wytwa1/:1 sie w watrobie z nadmiaru powstajacych w procesie przemiaIIY weglowodanów. od której zalezy przemiana weglowodanów w organizmie. Zostaje jeszcze jeden bardzo wazny organ. '·:nzymy umozliwiajace procesy przemiany zawarte sa glównie w I ()mórkach watroby_ l na dobe). a takze ogarniajace watrobe. a w procesie trawienia prze. Bez watroby zycie jest niemozliwe. witamin i substancji mineralnych. Watroba pelni równiez role ochronna. glikogen w watrobie rozklada sie i powstale weglowodany prze-lloc!za do krwi. Aby skonczyc juz z rola trzustki w organizmie. Watroba odgrywa tez wazna role w wyksztalceniu systemu imnologicznego. zwiazany z trawieniem .watroba. jak i te. wytwarza ona hormon insuliny. Przy zapotrzebowaniu organizmu w energie. Watroba i jej rola w trawieniu pokarmu w dwunastnicy Trawienie w dwunastnicy zalezy równiez od dostarczanej do niej zólci.dajac wszystkie substancje toksyczne.i:lla (immunoglobiny). bialka neutralizujace mikroby. tluszczów. zlozonego weglowodanu.Icczki. Wydzielanie zólci jest regulowane poprzez mechaI 11 U t l 45 . Stanowi glówne laboratorium chemiczne organizmu. Watroba stanowi najwiekszy gruczol w ludzkim organizmie mieszczacy sie w jamie brzusznej w prawym podzebrzu. nalezy jeszcze dodac. IH)dzi do dwunastnicy (po 20-50 minutach od momentu wlozenia . Watroba stanowi magazyn glikogenu. transportowane ze srodowiska /cwnetrznego (w szczególnosci mikrobowe toksyny). ze jest ona organem nie tylko zewnetrznej.It) list miesa i chleba i po 8 minutach od rozpoczecia picia dowolIll"go plynu). Posiada specjalne komórki produkujace przeciw. które powstaja w organizmie w procesach przemiany (glównie w jelicie przy zaklóceniu I rawienia .

. chroniac w ten sposób od jego czynnosci niszczenia tripsyna .impulsy nerwowe. . rozszczepiajacego bialka w jelicie. Na przyklad podczas rozmów o jedzeniu.produkty rozszczepienia bialka.zólc przemienia duza ilosc tluszczów w rozpuszczalna w wodzie forme.wzmacnia oddzialywanie wszystkich enzymów. powstajace przy pobudzeniu receptorów zoladka poprzez pokarm. .tluszcze.zawiera niewielka ilosc enzymów. Wytwarzanie zólci powoduja: . 46 .hamuje rozwój bakterii.stymuluje blone sluzowa jelita cienkiego. wstepujace bezposrednio do jelita (kwas solny. ocet jablkowy. . . . . sok zoladkowy itd. Powstawanie zólci odbywa sie przy oddzialywaniu zólciopednych substancji. poniewaz ma odczyn zasadowy.zólc emulguje tluszcze i tym samym przyczynia sie do czynnosci lipazy. rozszczepiajacych weglowodany i cukier.). zwlaszcza lipazy. Razem z innymi sokami jelitowymi neutralizuje papke pokarmowa. . wstepujaca do dwunastnicy z zoladka. . . zwalnia przez to procesy gnilne i fermentacyjne w jelicie.kwasy. peptony. . Szereg takich substancji po przedostaniu sie do krwi dostaje sie do watroby i oddzialowujac na jej komórki.wiaze pepsyne zawarta w papce pokarmowej. polipeptydy) i ekstraktywne substancje miesa . wspomagajac przesuniecie masy pokarmowej przez jelito.aktywizuje petystaltyke. Wystepuje warunkowo-odruchowe wydzielanie zólci.sama zólc . sprzyjajac ich trawieniu i wchlanianiu. wywoluje powstawanie zólci.wzmacnia wydzielanie soku trzustkowego. której aktywnosc pod wplywem zólci wzrasta 15-20 razy. Znaczenie zólci w procesach trawienia jest ogromne. podwyzszajac jego zdolnosc do wchlaniania. (albumozy.glównego enzymu.nizm nerwowo-odruchowy i humoralne oddzialywanie.

które rozszczepiaja resztki zlozonych weglowodanów na moncukry. zoladku i dwunastnicy. spowodowane widokiem pozywienia. Dzieki erepsynie w jelicie cienkim konczy sie proces rozszczepiania bialka.albumozy i peptony. inwertaza rozszczepiajaca cukier trzcinowy i laktaza rozszczepiajaca cukier mlekowy. Jelito cienkie stanowi glówne miejsce wchlaniania produktów rozszczepienia powstalych na skulek procesów trawiennych.rozszczepiajaca wielocukry do dwucukrów. Sok jelitowy ma odczyn zasadowy i zawiera nastepujace enzymy: Erepsyne . zoladku i dwunastnicy bialka. rozpoczety przez pepsyne soków zoladkowych. Lipaza znajdujaca sie w sokach jelitowych jest slabo czynnym enzymem.enzym zmieniajacy nieaktywny trypsynogen w tlypsyne. Grupe enzymów weglowodanowych. rozszczepiajaca dwucukIy maltozy. Amylaze .".ciancejelitowej zachodzi z powodu kilku przyczyn.odruchy bezwarunkowe. Lipaze . któlY rozszczepia na aminokwasy posrednie produkty trawienia bialka . W jelicie cienkim dochodza do skutku procesy trawienne. 47 .rozszczepiajaca tluszcze na gliceryne i kwasy tluszczowe.odruchy warunkowe. Naleza do nich: . .jamie ustnej. konczac proces zapoczatkowany przez ptialine sliny i amylaze soku trzustki. które zaczely sie w górnych partiach .enzym znajdujacy sie takze w sokach trzustki. spowodowane pobudzeniem chemicznym i mechanicznym zakonczen nerwowych scianek jelita. tluszcze i weglowodany rozszczepiane sa w jelicie cienkim i tutaj od razu sa wchlaniane. Wszystkie niestrawione w ustach. Wydzielanie soku jelitowego przez gruczoly znajdujace sie w . który gwaltownie zwieksza ilosc enzymów. Enterokinaze . powstajace glównie pod wplywem pepsyny i czesciowo tripsyny. Bodzce chemiczne wywolujace reflektorne wydzielanie soku jelitowego: a) sok trzustkowy.Trawienie pokarmów w jelicie cienkim Jelito cienkie stanowi najdluzszy odcinek przewodu pokarmowego. lecz caly czas trawi resztki nie rozszczepionych tluszczy. Do tych enzymów naleza maltaza.

Esowate jelito znajduje sie w lewej jamie podzebrza. poniewaz jak obrecz okala jame brzuszna. chociaz jest ona o wiele krótsza. 48 . jest skierowane i w prawa strone i w dól. tluszczów i weglowodanów. znajduje sie tzw.w szczególnosci enterokinaze b) produkty rozszczepiania bialka. która przepuszcza papke pokarmowa do jelita grubego bardzo malymi porcjami. poprzeczne . Z kolei okreznica dzieli sie na wstepujaca.5 . Slepa kiszka znajduje sie ponizej zlaczenia jelita grubego i cienkiego i wyglada jak nieduzy slepy worek o dlugosci 3 . Przez jelito cienkie (okolo 5 m) zawartosc przesuwa sie w ciagu 4-5 godzin. przesuwa sie dalej i przechodzi do jelita grubego. Znajomosc anatomicznego polozenia poszczególnych czesci jelita grubego potrzebna jest pr7. od jamy ustnej do odbytnicy. gdzie na poziomie III kregu ledzwiowego przechodzi w jelito proste. Wstepujace jelito biegnie od okolicy prawej kosci biodrowej do prawego podzebrza. majace dlugosc 12 -18 cm. Okreznica zostala tak nazwana. biegnie od prawego do lewego podzebrza. Z tego powodu resztki pokarmu przebywaja tam bardzo dlugo. W miejscu przejscia jelita cienkiego w jelito grube. zastawka kretnicza-katnicza. co pozostalo. niz jelito cienkie. biegnie do jamy malej miednicy. Sklada sie ono ze slepej kiszki. Dlatego tez powinnismy bardziej szczególowo skupic sie na ich rozmieszczeniu. a wszystko.2 m). a konczy sie odbytem. Trawienie i wchlanianie pokarmów glównie konczy sie w jelicie cienkim. zstepujace jelito biegnie od lewego podzebrza do okolicy lewej kosci biodrowej. Pelystaltyka jelita grubego jest dosc powolna.8 cm. zajmuje przebywania pokarmu w jelicie grubym.Ywykonywaniu masazu. Trawienie pokarmów w jelicie grubym Jelito grube jest ostatnim odcinkiem przewodu pokarmowego (jego dlugosc wynosi 1. Polowe ogólnego czasu niezbednego do przesuniecia pokarmu przez przewód pokarmowy. nieco zwisajaca. poprzeczna. jego poczatek znajduje sie w okolicy prawej kosci biodrowej. gdzie przechodzi w esowate jelito.najdluzsza czesc jelita grubego. c) kwas solny wstepujacy z zoladka. zstepujaca i esowata. okreznicy i jelita prostego.

ale odrózniaja sie od nich slabszym dzialaniem. G.ymy trawia uwalniane na skutek tego procesu substancje i wchlaniaja sie. Najwieksze znaczenie ma tu synteza witaminy B12.a przez jelito grube (okolo 2 m) . a en/. wsród których wiele jest wprost niezbednych w procesie trawienia. oprócz . Seczenowa i kontynu. np. któty nie zdazyl sie tam wchlonac oraz wchlanianie duzej ilosci wody. zwlaszcza witaIllin grupy B. Najwazniejsze z nich syntetyzuja drobnoustroje jelita grubego. przewaza w nim sluz niezbedny do formowania kalu. Blonnik trafia do jelita grubego w niezmienionej postaci. A wiec przesuwanie zawartosci w jelicie grubym odbywa sie prawie o 6 .12-18 godzin. Najbardziej intensywnie przebiega proces wchlaniania w prawej czesci jelita (w okreznicy wstepujacej). Niedawno. W jelicie grubym zyje ogromna ilosc drobnoustrojów. Wolskiego. Glównym zadaniem jelita grubego jest wchlanianie pokarmu trawionego w jelicie cienkim. I)()niewaz pokarm roslinny nie zawiera w ogóle tej witaminy 49 . poniewaz ani sok trzustkowy. Sok trawienny w jelicie grubym jest wydzielany bez przerwy i ma odczyn zasadowy. które syntetyzuja aminokwasy. jak w jelicie cienkim.9 razy wolniej. ze czlowiek do Iludowy komórek i tkanek wykorzystuje azot z powietrza i pomoc (Irobnoustrojów znajdujacych sie w górnych drogach oddechowych I w jelicie grubym. Nieprzerwane wydzielanie soków zwieksza sie przy miejscowym dzialaniu na sluzówke mechanicznych i chemicznych bodzców. ani sok jelitowy nie maja (nie zawieraja) enzymów do trawienia blonnika. Dopiero bakterie jelita grubego rozszczepiaja blonnik. rosyjski uczony A.llora jego badan M. Enzymy jelita grubego sa takie same. któl'l' do tej pOty uwazano za niezastapione. Pozyteczne drobnoustroje zamieszkale w jelicie grubym.llllinokwasów sytnezuja równiez wiele witamin. Wspomina ona równiez o badaniach LM. Bakterie w jelicie grubym trawia weglowodany blonnika. jest to cecha charakterystyczna jelita grubego. Szatalowa w ksiazce "Odzywianie lecznicze" (995) pisze: IJldzki organizm wytwarza wszystkie potrzebne mu aminokwasy. Ugolew wykryl rodzaj drobIloustrojów w jelicie grubym. któty udowadnia.

Najczesciej pierwsza defekacja nastepuje rano. pozostaly plyn wchlaniaja scianki jelita i dalej przechodzi on do kIwi. Sklepiaja one niestrawione czasteczki pokarmu. oprócz pozytecznych. w którym uczestnicza odruchy warunkowe i bezwarunkowe. Wchlanianie wody zageszcza papke pokarmowa. które powoduja fermentacje weglowodanów i gnicie bialka. skladników barwnika zólciowego. to wydalenie mas kalowych z organizmu. Centrum odruchu bezwarunkowego. obumarlych komórek jelita. zwlaszcza przy zaparciach. Jelito otrzymuje okolo 6-7. Takie drobnoustroje szybko gromadza sie w sytuacjach zwiazanych z zaburzeniem trawienia. sluzu. przy zatrzymaniu sie mas pokarmowych w jelicie. znajduje sie w lediwiowym odcinku rdzenia kregowego. Defeka cja lub wypróznienie jelita prostego (dolny i najkrótszy odcinek jelita grubego) nastepuje. Stanowia one 30-50% masy kalowej. okreznicy zstepujacej. poniewaz odruch na defekacje szybkc zanika i to jest jedna z najczestszych przyczyn powstawania zapar'.Jednak. a wyprowadza na zewnatrz razem z kalem okolo 150 mi. Wazna funkcja jelita grubego. sytuacje zatrzymania stolca zwiazane sa z sytuacja i od nas niezalezne. Kal zawiera równiez wiele drobnoustrojów. wywolujacego defekacj~'. fenolu. kiedy duza ilosc mas kalowych zgroma 50 . Rozwija sie zmiana normalnej flory bakteryjnej i narusza sie jej dzialalnosc. Mozemy zatrzymywac akt defekacji. czemu towarzyszy wytwarzanie substancji toksycznych indolu. Wydalanie niestrawionych odpadków (defekacja) Defekacja.5 l plynu w ciagu doby. Jelito grube wreszcie pelni funkcje rezerwuarowe . skatolu i innych. Funkcja ta nalezy do lewej czesci jelita grubego. Zazwyczaj. Osoby zdrowe powinny miec defekacje 2-3 razy dziennie. w jelicie grubym jest mnóstwo drobnoustrojów. to formowanie mas kalowych. Jest zlozony odruchowy akt.gromadzenia i utrzymania mas kalowych do momentu wydalania ich na zewnatrz. od razu po przebudzeniu sie lub po sniadaniu. W formowaniu kalu uczestnicza znajdujace sie w soku jelitowym male grudki sluzu. Jednal takich sytuacji trzeba unikac. któtym zawdziecza kal swój kolor. Kal sklada sie z niestrawionych czasteczek pozywienia. najlepiej o tej samej porze.

Na dluzsza mete grozi to nad. wystarczy kilka razy napiac miesnie brzucha i wyrzuca sie wszystko. Po kilku minutach po wyrzuceniu I )ierwszej porcji mas kalowych. /'~lzwyczaj 2-etapowa defekacja zostaje nam w postaci odruchu wakowego od lat dziecinstwa i bardzo ciezko zostaje zmieniona w I d::tpowa. defekacja odbywa sie w 2-ch etapach .'I. kurcza sie miesnie jelita grubego i jelita prostego oraz miesnie brzucha i przepony. JedIlak przy tym. Rozluznienie otwiera wyjscie z jelita prostego. trzeba walczyc z 2-etapowa defekacja. W pierwszym momencie wyrzuca sie czesc zawartosci zgromadzonej w jelide grubym. co sprzyja jego wypróznieniu. Nadchodzi drugi odruch na defekacje i wyrzucona zostaje druga porcja kalu. z duzym wysilkiem napina miesnie brzucha. neurastenia czy zapaleniem okreznicy. Defekacja moze realizowac sie dwoma sposobami. nie ma uczucia calkowitego wypróznienia jelita. W drugim przypadku. Te wszystkie miesnie powinny kurczyc sie jednoczesnie z rozluznieniem zwieraczy odbytnicy. w ciagu 5-7 minut. Miedzy l-sza. a 2-ga defekacja. zoslaje uczucie niedokonczenia defekacji. kalowym czopkiem.'zlowiek przy tym nie zostaje pasywny. stanowi ona l. Utrata koordynacji tych dwóch elementów zwiazanych z wydalaniem. defekacja odbywa sie w 1 etapie szybko. W zwiazku z I \Im. W pielwszym przypadku.~nieniem. zazwyczaj razem z twardym. nowa fala perystaltyki przepycha . Masy kalowe pobudzaja zakonczenia nerwowe w blonie sluzowej jelita prostego. które z kolei uciskaja na jelito proste. Poza tym. W tym celu nalezy zmuszac siebie do wychodzenia z 11111 51 . zmuszajace do powtórnego napinania miesni brzucha. moze równiez spowodowac zaparcie. w rezultacie czego przepona przemieszcza sie w dól i uciska na organy jamy brzusznej. co zostalo nagromadzone w jelicie prostym i esicy. -dna z glównych przyczyn tak czesto spotykanych hemoroidów. lecz stara sie przyspieszyc wyrzucenie pozostalej porcji zawartosci jelita. Przy defekacji pomaga wykonanie glebokiego wdechu. mija od 3-5 do 10-15 minut.lo jelita prostego zawartosc wyzej polozonej esicy. co powoduje rozluznienie wspólne dwóch zwieraczy (wewnetrznego i zewnetrznego) odbytnicy. i kal zostaje wydalony z organizmu.dzi sie w jelicie prostym. prezy sie.i to wlasciwie juz kwalifikuje sie jako skryta forma zaparcia. ze . Zle.

Za jakis czas pojawi sie ponownie naturalny odruch na wypróznienie. wówczas nalezy dokonac drugiego l-etapowego aktu defekacji. niedokrwistosci. Znane sa 2 formy zaparcia: atoniczne i i Zaparcia atoniczne Atoniczne lub raczej hipotoniczne formy zaparcia zwiazane sa z oslabieniem blony miesniowej scianki jelita spowodowanej siedzacym t1ybem zycia. nalezy zwracac uwage na dzieci przesiadajace na nocniku przez 10-15 minut.toalety. obnizeniem ogólnej aktywnosci organizmu na skutek wrodzonej slabosci systemu nerwowo-miesniowego. JAKIE BYWAJA ZAPARCIA? xx stulecie dla mieszkanców krajów cywilizowanych to wiek zaparc. kolki watrobowej lub nerkowej. ogólna slabosc. po zdobyciu minimalnej wiedzy o fizjologii procesu trawienia. bla52 . przy czym forme uklyta spotyka sie o wiele czesciej. nie zwazajac na poczucie niedokonczonej defekacji. niz jawna. czyli moze stanowic symptom innych chorób .nowotworów lub zapalenia jelita grubego. ze zaparcia dziela sie na jawne ubyte. Juz dowiedzielismy sie. mozna przejsc bezposrednio do zaparc. perystaltyka zanika na dluzszy czas. Patrzac z tej perspektywy. spastyczne. zawalu itp. Teraz. przebytych ciezkich chorób zakaznych i niezakaznych itd. W taki sposób przejdziemy od 2-etapowej defekacji do l-etapowej. Zaparcie moze byc choroba niezalezna lub symptomatyczna. Wystepuje brak apetytu. Przy zaparciach atonicznych czynnosc motoryczna jelita grubego zostaje obnizona. Rozdzial 3 POZNAJMY ZAPARCIA Z BUSKA 1. Zaparcie atoniczne moze rozwijac sie równiez w skutek ignorowania parcia na stolec. Do 80-90% osób cierpi na jedna z tych dwóch form zaparcia. odruch na defekacje równiez zanika.

wystepuja falszywe I ):Ircia na stolec. na przemian z pieI Ii:.cym sie plynnym stolcem. obnizenie aktywnosci. Skurcze scianki jelitowej moga byc zwiazane odruchowo z porazeniem organów wewnetrznych.jebie twarde grudki kalu. Brzuch jest napiety. kamienie zólciowe. )[or.ka rozciaga sie. W tych przypadkach. Przy wystapieniu depresji.kurczone i wyczuwalne palcami. przez duze masy kalowe. nawet przy przepelnionym jelicie grubym. Przy zapaleniach okreznicy. histerii. z wielkim trudem udaje sie wycisnac z ·. CharakterystyczII" jest silne pragnienie. w rezultacie naruszenia refleksu na defekacje. Zaparcia spastyczne rozwijaja sie równiez wskutek podraznienia blony sluzowej jelita grubego. które w tym wypadku prawie przez caly czas jest skurczone. Czasami. zwiekszone zmeczenie hipotonia miesni brzucha. Zaparcia spastyczne Spastyczne formy zaparcia.dosc. Klasyfikacja zaparc ze wzgledu na przyczyny ich powstawania Zaparcia pokarmowe . jak i przy zaparciu atonicznym. Pe'ystaltyka. Chory cierpi na bóle brzucha. zwlaszcza w okolicy lewej biodrowej. Najczesciej skurcze wystepuja przy zapaleniu okreznicy. to rezultat podwyzszonej pobudliwosci jelita grubego. zaparcia spastyczne moga wystepoIV:IC na przemian z rozwolnieniem. czasami zawierajacym duza ilosc slu/11. slepa kiSl. robaki itp. Wystepuja bóle brzucha wzdluz calego jelita grubego. ucisk i slabosc w konczynach dolnych. co przeszkadza przesunieciu sie mas kalowych. przypominajace owczy. Zaparcia spastyczne moga byc równiez pochodzenia psychicznego. a zstepujaca i esowata czesc jelita grubego sa '. zwlaszcza organów jamy brzusznej. wzdecia. neurastenii.najczesciej spotykany rodzaj zaparc \\'YSlepujacy przy bledach w odzywianiu. Twarz ma czesto nienaturalnie czerwony k. prawie nie wystepuje. przy wymacaniu dotykiem zauwazalna j"st bolesnosc wzdluz jelita grubego wzdety. gdy odruchy na stolec nie wystepuja. przy deI ('kacji wychodzi stolec przypominajacy owczy. 53 .

wypracowuje sie od dziecinstwa i poz>staje na cale zycie. zaparcie. Zaparcia farmakologiczne . u chirurgów w trakcie operacji itd. przez powiekszone wezly limfatyczne. antybiotyków.wystepuja przy ob'1i:eniu czynnosci tarczycy. olowiu. :aparcia zwiazane z endokrynologia . Antybiotyki poza tyn. zrosty.np.owrzodzeniem jelita prostego. peknieciami odbytu. niszcza normalna flore bakteryjna jelit.rozwijaja sie na skutek naduzywnia srodków przeczyszczajacych. Lekcewazenie odruchu na defekacje wystepje u uczniów oraz osób wykonujacych okreslony zawód (u wykadowców w czasie zajec. Tak jawtyd jak i ukrytych zaparc nie mozna traktowac jako miejscowego s:hczenia. p<wodowanymi zapaleniem jelita prostego.rozwijaja sie na skutek dlugotrwalego odziennego ignorowania odruchu na defekacje. Najczesciej zwiaZ31ejest to z wykonywanym zawodem. Odruch warunlowy na wypróznienie jelita o okreslonej porze. Szczególnie niebezpieczne sa srodki przeczyszcajace. Przy zaleganiu w jakims odcinku jelita mas pokarmo54 . N. Zt(Jarciazwiazane z odwodnieniem organizmu . powodujac jej zmiany. Ostatnio pojawia sie cora wiecej zaparc spowodowanych uzyciem narkotyków.).Zaparcia nawykowe . Do mechanicznych mozla~aliczyc zaparcia zwiazane z zaklóceniami w oddawaniu stolca. ':aparcia toksyczne . sklada sie kilka przyczyn.zwiazane sa z przeszkodami mechalienymi: uciskaniem jelita grubego poprzez obrzeki wewnetrzne ul zewnetrzne. kamienie :abwe. w ~Ulcji silnego wydzielania potu. poniewaz jelito szybko do nich sie przyzwyczaja. uzalezna sie od nich i przestaje samodzielnie pracowac. zapaleniem '1e:!:ówkrwawicowych (hemoroidów). od razu po przebdzeniu lub po sniadaniu. przetokami. nagromadzenie glist itp. benzenu. srodków uspokjajacych i innych.zwiazane sa z oddzialywaniem substancjitoksycznych: metali ciezkich. bliznarri. :oparcia mechaniczne . prawie zawsze. jajników oraz przy nadczynnosci przedli<go plata przysadki.

lry jelita grubego wymagaja opróznienia co 6 godzin. Po co nosic w sobie I" I('Z dluzszy czas toksyczne odpady? 1. które Iliszcza normalna flore baktelyjna zoladka. Do.I 2-3 krotne wypróznienie jelita w ciagu doby. W tym przypadku mozna postawic diagnoze tylko na objawów. obnizenie aktywnosci. toksyny oraz lksyczne produkty przebiegu czynnosci fizjologicznych bakterii.cba pozbyc sie ich podstawowej przyczyny . II d. KLINICZNE SYMPTOMY ZAPARCIA /. Ilicj wyprózniac jelito po kazdym posilku. czyli o 111. Symptomy zaparc ato111.'mych i spastycznych zostaly juz omówione wczesniej.16 55 . I'I )wstale w rezultacie procesów gnicia i fermentacji. bóle brzucha (glównie z lewej strony). I( na jezyku i nieprzyjemny zapach z ust. I1. Il()c!zi do samozatrucia organizmu co stanowi samo w sobie tró.1romadzonych g w ogromnych ilosciach na skutek dysbakteriozy 111:lruszenia normalnej flory bakteryjnej) zostaja wchloniete. wypelnienia zoladka. kolatanie serca.\\ I. zaczynaja sie tam natychmiast rozmnazac bakterie. depresja.(' skryta forma zaparcia sytuacja wyglada o wiele bardziej skomI.ldcza o nagromadzonych w jelicie gnilnych bakteriach. Gdy nie mamy przez godzin stolca. bezsennosc. I< 2.Iwet bólów w sercu (odruch kalosercowy) bóle glowy i za'11I1y glowy . Aby leczenie tych chorób bylo skuteczne. I 1I. I . 11/. oznacza to zaparcie. \'Ilic w brzuchu.1 ylYIl1 zaparciu. zaczyna sie proces gni\ i.lglc zmeczenie. prawie w 100% przypadków. Jeszcze l. \\' 'zystkie wspomniane symptomy. I 'I )stawienie diagnozy ulatwiaja takie symptomy dodatkowe: bur. uczucie przepelnieIIII . Ogólna slabosc. swiad1/. pogorszelli. przygnebienie. I. l" I( Istawie posrednich . ' pamieci.Ilk()wanie. . pobudliwosc.1 I) dlugotrwalym zatrzymaniu sie w nim mas kalowych.wych. utrata apetytu. Norma 1\ ".1 i fermentacji (podobnie wyglada sytuacja przy zatrzymaniu wydalania niestrawionych odpadów z przewodu pokarmowego).II() mnóstwa chorób. wzdecia. . niepelnego wypróznienia jelita i falszy" (Klruchy parcia na stolec. poniewaz rozIlII.to sygnal o ukrytej formie zaparcia. jawna forma zaparcia wszystko jest jasne.zaparcia.

• Systemu kostnego . obfite wydzielanie plwociny i sluzu. Naleza do nich choroby: • Systemu trawiennego (razem z uczestniczacymi w trawieniu gruczolami wewnetrznej sekrecji) . Mozna stwierdzic.wszystkich organów. choroba nerkowo-kamienna).zapalenie stawów. Leczenie tych chorób nalezy zaczynac od likwidacji zaparc. i 56 . niezyt jelita cienkiego i okreznicy. • Systemu naczyniowego . astma oskrzelowa.3. ze zaparcie stanowi przyczyne najbardziej rozpowszechnionych chorób. podagra. choroby watroby i woreczka zólciowego.anginy. nadcisnienie. • Systemu oddechowego . zapalenie trzustki. niezyt) nerek (od miedniczkowe zapalenie nerek.wrzody zoladk2. CHOROBY JAKO SKUTEK ZAPARC? Pojawienie sie niektórych chorób stanowi sygnal o istnieniu ukrytej formy zaparcia tzn.wypryski. wiele chorób chronicznych posrednio lub bezposrednio zwiazane jest z intoksykacja organizmu. w wyzej wspomnianej ksiazce "Zywienie lecznicze" pisze: leczenie prak(vcznie wszystkich chorób chronicznych powinno zaczynac sie od unormowania pracy przewodu zolqdkowo-jelitowego. sa nastepstwem uklytego zaparcia. 1. ze "gdyby nie choroby jelita grubego szczególnie jelita prostego. • Nowotwory . ludzkosc nie wiedzialaby nic o wiekszosci innych chorób". cukrzyca.zylakowatosc. chroniczne zapalenie migdalów. Miecznikow uwazal.choroby pecherza. gruczolu krokowego (prostata i adenoma). • Systemu skóry . spowodowana zaparciem. zwyrodnienie stawów. wysypki. (zapalenie. Znana specjalistka naturalnego i leczniczego zywienia Galina Szatalowa. osteochondroza. Jak widac. zapalenie wyrostka. podwyzszone pocenie sie. • Systemu moczowo-plciowego . hemoroidy. miazdzyca. na które cierpi wspólczesna ludzkosc. niezyt zoladka. hemoroidy.

CZESC .

ale po pierwsze.PRAKTYKA NATURALNE METODY I ZAPOBIEGANIA LECZENIA ZAPARCIOM Rozdzial 1 OCZYSZCZANIE ORGANIZMU Abyzaparcia. Mozna w znacznym stopniu oczyscic organizm za pomoca specjalnej diety. jesli uklad pokarmowy jest zanieczyszczony niestrawionym. powinno byc oczyszczenie ukladu pokarmowego. gnijacym pokarmem. Jednak bez oczyszczania zastosowanie jakichkolwiek innych metod leczenia zaparcia nie przyniesie efektu. proces przyswajania pokarmu system trawienny w idealnej czystosci. osobom cierpiacym na zaparcia nie uda sie w taki sposób calkowicie oczyscic ukladu pokarmowego. W zdrowym i czystym organizmie przetrawiony pokarm przemienia sie w substancje. Dlatego tez pierwszym krokiem w leczeniu kazdego ze wspomnianych wczesniej schorzen i glównej. bedzie to trwalo cale lata. musimy utrzymywac swój przebiegal prawidlowo. podstawowej ich przyczyny . które daja nam energie i umozliwiaja ciagla regeneracje naszego ciala "od stóp do glów". a po drugie. Nasz wlasny stosunek do tego problemu jest niezwykle wazny 58 by nie rozwijaly sie przerózne choroby i przede wszystkim . W tej sytuacji konieczne sa bardziej radykalne metody. Tak powstaja choroby. normalny przebieg tych procesów nie jest mozliwy. co stanowi podstawe zdrowia i dlugowiecznosci.zaparcia. Jednak.

A wiec zaczynac oczyszczanie ukladu pok:trmowego mozemy tylko po zrozumieniu i akceptacji konieczno'.1. podobnie jak srodki przeczyszczajace.1 .:1parciach. ze robimy cos bardzo dobrego i waznego dla naszego organizmu. W pozycji lezacej najlepiej jest utrzymac zawarlewatywy przez 10-20 min. poniewaz organizm odbierze negatywna inlormacje od naszej podswiadomosci i uczyni wszystko. (ilociaz nie tak szybko.w osiagnieciu celu.3 lewaty\.1 111\ 101\ l" . Plyn wprowadzac mozna tylko w takiej ilosci.ll1izmbardzo szybko sie przyzwyczaja. Do nich organizm równiez sie przyzwyczaII.wadzic wystarczajacej ilosci plynu. potem wstac. niz swobodnie zmieI I l'. wiec. jak zazwyczaj czyni sie III \ . po czym III' '/1\:1 udac sie do toalety. Przed rozpoczeciem cyklu oczyszczania dobrze jest przez 'I godziny przyjmowac tylko plynne pokarmy. To w znacznym l. do któlych 01'l'.. zeby zbuIZYC caly nasz wysilek. SukI "l'S zagwarantowany! l\. która nie \ \\'1 )Iuje nieprzyjemnych odczuc. moga byc zastosowane liko wyjatkowy srodek.ci tego kroku. po czym I" ol. Jesli jednorazowo nie uda sie I"' . 59 .. Po wprowadzeniu calego IllI nalezy polozyc sie na wznak. który pomaga szybko oczyscic jelita. Tylko wtedy.. ale w zad11\ III wypadku nie wolno wprowadzac wiecej.. to I ylko stracimy czas. I(watywy najlepiej robic wieczorem. OCZYSZCZANIE JEUTA GRUBEGO I{odzaje lewatyw I. mozna zrobic 2 . Jesli nie mamy calkowitego przekonania. 1. ·trze brzuchem.. ale kazda pora w zasadzie l' dobra. zaczynamy oczyszczanie . uniesc miednice. pochodzic. I lplymalna objetosc lewatywy wynosi 1 . liyc sie na prawym boku i kilka razy wciagnac i wypuscic poI. ale nie lecza i nadIl/vwac ich nie nalezy. II ·dna po drugiej z mala iloscia plynu.zaczynajmy. jak do srodków przeczyszczajacych. W zapchanym kalowymi masami jelicie przewaz11. w stanie nadziei i radosnego oczekiwania cudu przywrócenia wspanialego zdrowia .Iilo. Plyn wprowadzaklekajac i podpierajac sie lokciami.5 l plynu. Jedk pamietajmy.cwatywy. ze lewatywy tylko oczyszczaja. 'pl1iu wzmocni efekt oczyszczajacy lewatywy.

0.jeden raz. ze czyszczenie udalo sie. Kwas niszczy bakterie gnilne. Dlatego do wody najlepiej jest dodawac np. 2 lyzek octu jablkowego.Z liscmi malin: czubata lyzeczke od herbaty rozkruszonych lisci malin zalac l wody i zostawic na noc. które dziela sie szczególnie aktywnie. l- Kilka przepisów na najbardziej skuteczne lewatywy: . odstawic na 30 min i ochlodzic do temperatury ciala. Wczesniej. sluz i kamienie kalowe bedzie to oznaczac.co trzeci dzien . przy wprowadzeniu zbyt duzych ilosci plynu moga wystapic drgawki. kwasek cytrynowy. W kazdym przypadku lewatywy nalezy robic wedlug nastepujacego schematu: . Lewatywe mozna robic ze zwyklej wody. sól. Gdy zas wychodzi tylko woda.w trzecim tygodniu .w piatym tygodniu . lub pól lyzeczki od herbaty kwasku cytlynowego. slaby roztwór nadmanganianu potasu. Mozna stosowac lewatywy z wody z topniejacego sniegu lub namagnezowanej podgrzanej do temperatlllY ciala.20 dokladnie wymytych jagód. które mocno przyklejone sa do scianek jelita grubego.5 l plynów rozpoczynaja sie niepohamowane parcia. Jesli po zakonczeniu calego cyklu oczyszczania wypróznienia nie 2 tygounormuja sie. gdy proces trawienia prze- l l l l l- 60 . wprowadzic rano. lewatywe trzeba powtórzyc.Z naparem rumianku: 4 lyzki rumianku zalac l wrzatku.w czwartym tygodniu . -Kwasna lewatywa: do 1.nie po wprowadzeniu 0. lub soku z zurawin wycisnietym lub z 10 . W ten sposób oddychamy do momentu ustania drgawek. sok z zurawiny lub ocet jablkowy. sok z cytryny.codziennie .co czwarty dzien . zatrzymac powietrze ii powoli wydychac przez usta.5 l gotowanej wody dodac lyzke soku z cytlyny. Skrajnie rzadko. kontynuujemy oczyszczanie jeszcze przez dni. W tym przypadku nalezy natychmiast przerwac zabieg.w drugim tygodniu . Jednak zwykla woda nie usunie mas kalowych. czy póiniej stolec sie unormuje. . Jesli po zrobieniu lewatywy z górnego odcinka jelita grubego wyjdzie kal.w pierwszym tygodniu .3 . zrobic gleboki wdech przez nos. ziola.co drugi dzien .

dodac 1. Lepiej zaczynac od mniejszych ilosci. l'.' wchlania i ma lecznicze dzialanie na miesnie i sluzówke jelita. IIbywanie przyklejonych mas kalowych od scianek jelita.. wprowadzac cieply plyn.prowadzamy procedure szybko. co powoduje . by plyn nie zdazyl wystygnac.dce z zaparciami.Il'znie lepiej niz inne lewatywy. Bardzo wazne jest przestrzeganie wskazanej temperatury. Najpierw rozpuszczamy sól w 0.~nego plynu. Aby '" 1\ nie draznila skóry odbytu zaleca sie posmarowac ja jakims 11. Slone II'watywy sa bardzo skuteczne.6 g soli ( 1 czubata Iyi. -Lewatywa solna: do 1. chociaz rzadko. 1'1/.2 lyzek oleju. ) I goracej wody (nie wrzacej). Buraki mozna zetrzec na gruIlI< 61 .10 minut. Wstrzasac co 5 minut. .1 szczem. poniewaz powoduja zmiane przelllywy plynów w organizmie z organizmu do jelita. Z naparem rumianku. 500 .eczke do herbaty). ilosc buraków i wody nalezy Ilri"llic. 11:lstepnie przecedzamy plyn i dodajemy 1 l cieplej wody. Po wykonaIIIII lej lewatywy trzeba duzo pic.5 l wody. a po 15 .Iliega nieprawidlowo. .20 g miodu. Woda o temperaturze 38-39°C dobrze d. II)prowadzic do wrzenia. Z miodem: do 1/2 l wody dodac 10 . I Hly waga jest wieksza lub mniejsza. natomiast przy temperaturze ponizej 3TC lewatywa nie od1II"~ic pozadanego efektu. przecedzic.5 l wody dodac 5 .20 liliilutach zawinac w koc i trzymac dopóki nie wystygnie do 38 '.70 kg.Lewatywa z tluczonego siemienia lnianego: (bardzo skuIl'czna) do 1 l goracej wody dodac 1 lyzke siemienia lnianego. poniewaz zdarza sie.800 g umytych i obranych IIIlr:lków pokroic i wlozyc do niemetalowego naczynia. ze od jednej lyzki dodanego soku cyttynowego moga wystapic drgawki. sola i mydlem: do 1 l naparu z ruIIIi:lt1ku (patrz wyzej) dodac 1/2 lyzeczki od herbaty soli i 1/2 lyzki Illydla w plynie. zachowujac proporcje 1:2. dodac 1 I. Lewatywa z soku z buraków: zajmuje szczególne miejsce w \\ .') (:. . po'Waz nie zaleca sie wprowadzania do jelita bardziej goracego l'iI'IIU. I'd:lrajmy sie utrzymac lewatywe przez 5 . Stymuluje ona petystaltyke i oczyszcza jelito Il. Wskazany stosunek ilosciowy " H ly do buraków podany zastal dla wagi czlowieka 60 . Wazny jest dobór indywidualny ilosci kwa.

kolki i inne schorzenia . prostate. proporcja buraków do wody powinna wynosic 1:10. polipy. hemoroidy. ochlodzic do temperatUlY "mleka wprost od krowy" i wprowadzac zgodnie z podanym wczesniej schematem. sa one najbardziej efektywne. udarem oraz innymi chorobami sercowo-naczyniowymi. ale wówczas proporcje ilosci buraków i wody zmieniamy na 1:4. likwiduje zaparcia i inne choroby jelit. Absolutnych przeciwwskazan co do lewatyw z soku buraczanego. W tych wypadkach lewatywe z buraków tez stosujemy. Mozemy równiez gromadzic mocz przez kilka dni. ale zaczynamy od ilosci 200-500 mi. Taka lewatywa jest bardzo skondensowana i dlatego bedzie ona wsysac plyn z organizmu do jamy jelitowej przez scianki jelita. a juz po 6-12 godzinach mozna wprowadzac 1-1. chorobami jamy brzusznej.Lewatywy z moczu Najbardziej skuteczne i bezpieczne dla organizmu sa lewatywy z wlasnego moczu. W czasie glodówki lewatywe z buraków lepiej robic 2 razy dziennie. co doprowadza do odlywania kamieni kalowych ze scianek. przechowujac go w chlodnym miejscu. zawalem. Gdy stosujemy lewatywe w czasie glodówki. Nalezy zagotowac mocz. . któlY jednoczesnie leczy zaparcia. a jeszcze lepsze . normalizuje mikroflore jelita i pH soku zoladkowego. poniewaz jej dzialanie tlwa okolo 2 godzin. schorzeniami kregoslupa. a nawet 1:20. .5-2 godzin pozostac w domu. przy czym po raz drugi wprowadzamy tylko lekko zakolorowana buraIdem wode.z moczu dziecka. zgodnie z Borodinem nie ma. 62 . Z tego powodu lewatywy z moczu stanowia jedyny rodzaj lewatyw.Mikrolewatywy Oprócz lewatyw z duza iloscia wody dosyc skuteczne sa równiez mikrolewatywy w objetosci 150-200 mi z wyparowanego do 1/4 objetosci moczu.bej tarce. Dla lewatyw z wyparowanego moczu mozna wykorzystac mocz dowolnej osoby. chorobami oczu. odbudowuje blone sluzowa jelita i reguluje perystaltyke.5 1. Po tej lewatywie najlepiej przez 1. Lewatywa z moczu oczyszcza jelito. Nie nalezy wykonywac tej lewatywy w sposób wyzej podany u osób ze wstrzasem mózgu.

Po tym trzeba troche polezec. Pic wode nalezy do tego mo63 . nieskomplikowane cwiczenia pomagamy Il'j przejsc przez caly system zoladkowo-jelitowy. czasami pomagaja lewatywy z zimnej wody. zlywa masy kalowe przykkjone do jego scianek i dalej wynosi przez odbyt wszystko. doI)rze jest od czasu do czasu oczyszczac caly przewód pokarmowy (ld zoladka do jelita prostego.Ieslirobi sie taka lewatywe regularnie w ciagu kilku tygodni i po kazdym posilku masuje zoladek. Plyn. by woda nie zostala wchlonieta do krwi i dalej nie zostala wydalona z organizmu z moczem. Oprócz oczyszczania dolnej partii jelita za pomoca lewatyw. Metoda ta polega na tym. dostepna. Do 100 mI zwyklego mleka dodaje sie 20 g topionego masla. ze pije sie lekko osolona wode i wykonujac specjalne. Lewatywy z mleka mozna robic codziennie lub co drugi dzien. Slona woda podwyzsza cisnienie osmotyczne w jelicie i powoduje wchlanianie zawaltego w org:mizmie plynu do jelita. nastapi samodzielne wypróznienie.Lewatywa z zimnej wody Przy chronicznych zaparciach zwiazanych ze zwiotczeniem jelita. Sól dodajemy po lo.. Takiego efektu nie moze zapewI\il' zadna inna metoda oczyszczania. OCZYSZCZANIE CAlEGO PRZEWODU POKARMOWEGO IDNDUSKA METODA SZANKH PRAKSZALANA Jest to latwa.Lewatywa z mleka i topionego masla W sytuacji bardzo odwodnionego organizmu i stolcu przypominajacym owczy kal. czyli z kIWi do jelita. . unikalna pod wzgledem skutecznosci Illetoda. 2. Mozna to zrobic tylko metoda Szankh I'rakszalana. poruszajac sie w kierunku odwrotIlym niz zwyczajnie. co ~(lstalo nagromadzone w jelicie. Do takiej lewatywy bierzemy l/2 szklanki zimnej wody i wprowadzamy ja mala gumowa gruszka· . przy obnizonej witalnosci i utracie na wadze mozna zaczac oczyszczanie jelita od mikrolewatyw z mleka. Wprowadzamy plyn za pomoca malej gruszki. mieszanka podgrzewa sie by rozpuscic maslo. Stolec uzyskuje miekka konsystencje juz po 2-3 lewatywach.

64 . Oczyszczanie ta metoda nalezy wykonywac lepiej rano i na czczo. trzeba bedzie zastosowac nieduza lewatywe (0.mentu. poniewaz bez soli zostalaby wchlonieta na zasadzie osmozy przez blone sluzowa i wyprowadzona w postaci moczu. a nie przez odbyt.Przygotowanie do oczyszczania Podgrzac 3 l wody do temperatuty ciala OTC). Za kazdym razem wydzielajace sie plyny beda wynosic kolejna porcje zawartosci jelita. 2. Gdyby woda wydawala sie za slona. po czym nalezy udac sie do toalety. Po pietwszym wypróznieniu wlacza sie syfon i ustala sie automatyczna regulacja ewakuacji jelit po kazdej szklance wody i wykonaniu zestawu cwiczen. dopóki wydalana woda bedzie tak czysta jak ta. Wykonanie 1.5 1). az wypijemy 6 szklanek. a w miara opanowywania o wiele szybciej . Wypic szklanke slonej wody. nalezy powtórzyc cwiczenie juz bez picia wody. dzieki którym woda przechodzi przez zoladek. czyli plaska lyzke stolowa). potrzebne bedzie 12 . Wykonac 4 cwiczenia. Powtarzaj procedure: pij po szklance osolonej wody. W czasie wykonywania tych ruchów woda bedzie przechodzic przez jelito nie powodujac mdlosci. wykonuj po kazdej szklance wszystkie 4 cwiczenia. koncentracje soli mozna zmniejszyc. Pierwszy raz pottwa to okolo dwóch godzin. Woda musi byc slona. Zazwyczaj pietwsze wypróznienie zachodzi prawie natychmiast. . W zaleznosci od zanieczyszczenia jelita. dodac sól (5-6 g na litr. odwiedzaj toalete dotad. 3. az wychodzacy przez odbyt plyn bedzie calkowicie czysty. Jezeli i to nie poskutkuje. a potem przez cale jelito.14 szklanek osolonej wody. a czasem (szczególnie podczas pielwszej procedury) wiecej. Jesli nie nastapi ono w ciagu 5 minut. Powtarzac picie i cwiczenia do tego czasu. Ponownie wypic szklanke slonej wody i powtórzyc zestaw cwiczen. która pijesz.

'')( Ijczyka.wrócone ku górze. Cwiczenie 1 Pozycja wyjsciowa: stoimy. w dowolnym tempie: cala seria cwiczen powinna zajmowac nie dluzej niz 1 min. Wyciagamy prawa reke przed siebie.Ili ('ll tulowia w prawo i do tylu. to znal '/Y wykonujemy lacznie 8 ruchów.CZTERY CWICZENIA SZANKH PRAKSZAlANA I(azde cwiczenie nalezy wykonywac 8 razy (na przemian po 4 razy w kazda strone). I'ozycja wyjsciowa jest taka sama. bez zatrzymania w koncowej pozycji. kieIIIJ. pochylamy sie lujpierw w lewo. Nie odwracajac górnej czesci tulowia. Ruchy te otwieraja odiwiernik II ll:ldka. stopy rozstawione na okolo 30 cm. podnies rece do gÓIY.1 Ivwa reke zginamy tak.IZU pochylamy w prawo.ymujac sie na zakonczenie obroIII.JC wyciagnieta reke do tylu. Plecy proste. na przemian w lewo i w prawo. co ra1l'111 zajmie nam okolo 10 sekund.dl'j. jak naj. patrzymy na konce palców. aby palec \\'sknujacy i kciuk dotykaly prawego . rece ()Puszczone w dól. Nie 1. ( Id razu powracamy do pozycji wyj11i:1 65 . Nastepnie wykonujemy l . a przy kazdym pochyleniu czesc wody dostaje sie z zoI.I. palce u rak sple('jone. (:wiczenie 2 'J'~n ruch zmusza wode do przesuwasie w jelicie cienkim.ldka do dwunastnicy. prostujemy sie i od 1. odIlychamy normalnie. . dlonie /. PowtarzaIllY ten podwójny ruch 4 razy.llr/.

dociskajac go przy tym do dolnej polowy brzu66 . Czas trwania czterech powtórzen wynosi okolo 10 sekund. lekko wyginajac sie w krzyzu. dlonia prawej reki popychaj do lewego boku prawe biodro. Powtórz cwiczenie 4 razy w kazda strone. opuszczajac na podloge lewe kolano kolo czubka przeciwstawnej stopy. Wyprostuj rece w lokciach i podnies cale cialo nad podloge. nastepnie aby ucisnac wstepujaca czesc jelita grubego. ramiona i tulów w bok na tyle. aby zobaczyc piete nogi przeciwnej. rece zgiete w lokciach. Cwiczenie 4 Siedzac w kucki na czubkach palców stóp rozstawionych na 30 cm. Cale cwiczenie powinno zajac 10 -5 sekund. dlonie leza na podlodze na wysokosci ramion. Skrec tulów w lewo. Lezac na brzuchu na podlodze.sciowej i wykonujemy obrót w druga strone. stopy rozstawione na 30 cm. Wróc do pozycji wyjsciowej i zrób to samo odwracajac sie w druga strone. Cwiczenie 3 Woda nadal przechodzi do jelita cienkiego dzieki ruchowi. Ten podwójny ruch nalezy wykonywac równiez 4 razy. któty wykonujemy przybierajac cwiczenia jogi . nastepnie odwróc glowe.pozycji kobry. podnies glowe do góry. opierajac sie tylko na dloniach i duzych palcach stóp. To cwiczenie. tak jak drugie ulatwia przemieszczanie sie wody w jelicie cienkim. piety powinny sie znajdowac po zewnetrznej stronie bioder. dlonie leza na kolanach rozstawionych przykladowo na 30 cm.

gdy woda mimo wszystko nie opusci zoladka. swiadczy o otwarciu przejscia I procedure mozna przedluzyc. pomimo 4 glównych cwiczen. Ustapienie nudnosci. PRZYPADKI NIEPOWODZEN Jesli po wypiciu 4 szklanek pojawi sie wrazenie przepelnienia zoladka i nudnosci. Jednoczesnie u niektótych ludzi. tulowiem i glowa analogiczne ruchy w przeciwna strone· Czwarte cwiczenie pomaga w przemieszczaniu wody z jelita gruhego do jelita prostego. korek gazowy z produktów ferll1entacji przeciwstawia sie do doprowadzenia syfonu do dzialaIlia.zastawka.cha z prawej strony. oznacza to. nie otworzyl sie odzwiernik . oddzielajacy zoladek (lei jelit. U niektólych szczególnie wrazliwych ludzi. wypic 3 szklanki cieplej nie osolonej wody i wsuwajac 3 palce do ust wywolac wymioty. podmyjemy sie ciepla woda i posmarujemy odbyt tluszczem roslinnym. ze woda nie przedostala sie do jelit. 67 . która bedzie zawarta w wydalanym plynie. dopóki woda sama nie opusci 'Irganizmu w postaci moczu. jesli po skorzystaniu z toalety i uzyciu papieru toaletowego. mozna albo wywolac wymioty. jeszcze jedno cwiczenie jogi swiece· W najbardziej niekorzystnym przypadku. Nastepnie :tby ucisnac na zstepujaca czesc jelita grubego zrób to z prawym kolanem i lewym biodrem. albo zrezygnowac z procedUlY i nic nie robic. wsuwajac p:tlce do ust i wówczas natychmiast nastepuje ulga. W takim przypadku nalezy nacisnac na brzuch rekami i wykonac. zeby calkowicie opróznic zoladek. Po skonczeniu procedulY mozna (tak jak jogini) w celu wylaczenia syfonu. odwróc glowe w prawo i z powrotem. Zrób jeszcze 2 . W przypadku przerwania procedUlY (Iczyszczania nalezy odpoczac i nie glodzic sie. moze pojawic sie podraznienie w okolicy odbytu. lecz nie pij wiecej wody. Jednoczesnie mozna tego nie robic.4 razy caly zestaw cwiczen. tylko trzeba bedzie jeszcze kilka razy skorzystac z toalety w przeciagu nastepnej godziny. pod wplywem soli. Azeby wzmocnic skret tulowia i zwiekszyc ucisk na brzuch. Mozna temu zapobiec. syfon wylaczy sie sam..

W tym wypadku cala procedura wyniesie okolo 30 minut. owsem lub makaronem. Stolec pojawi sie po 24-36 godzinach. jogurty i inne produkty mleczne. najbardziej nieprzyjemna jej czescia jest picie cieplej slonej wody.Pierwszy posilek Po Szankh Prakszalanie zabronione jest zostawiac uklad trawienny bez pokarmu dluzej niz 1 godzine. co tydzien. surowych warzyw. Ryz mozna zastapic gotowana pszenica. Ryzu nie wolno gotowac na mleku. Osoby cierpiace na zaparcia moga wykonywac takie oczyszczanie. by blonnik nie podraznil blony sluzowej jelita. W ciagu 24 godzin po oczyszczaniu zabronione jest spozywanie kwasnych produktów i takich napoi jak: kefir. a jednak wykonywanie Szankh Prakszalany nie jest zbyt trudne. Picie Po cwiczeniach moze pojawic sie uczucie pragnienia. mleko. lekkie napary miety lub dzikiej rózy. lecz przy tym trzeba sie ograniczyc do 6 szklanek wody.5-2 godzinach po pierwszym posilku . Koniecznie nalezy równiez zjesc 40 g masla. Do IYzu mozna dodac rozgotowana marchew. unikajac przejadania sie i ograniczajac spozycie miesa.wode. Jest to najlepsza metoda "wychowania" jelita i uwolnienia sie od zaparc. W ciagu 24 godZin po oczyszczaniu picie alkoholi jest absolutnie zabronione. W przeciwnym razie bedZiemy w dalszym ciagu "karmic syfon ". bedzie koloru zóltego i bez zapachu. owoców. Pierwszy posilek sklada sie z dobrze rozgotowanego ryzu. jak niemowlecy. doprawic sosem pomidorowym.niz nie dogotowac. Po 24 godzinach wracamy do normalnego trybu odzywiania. Jednak napic sie mozna dopiero po pielwszym posilku. natomiast procedura pozwoli utrzymywac uklad pokarmowy w czystosci. twarde i póltwarde selY wprowadzamy przy drugim posilku. soczewice. czyli chodzic do toalety. Lepiej jest rozgotowac IYZ. 68 . zapobiec schorzeniom lub je przezwyciezyc. Pic mozna po 1. Miesa nie wolno jesc w ciagu 7 dni po Szankh Prakszalanie. Naruszenia zasad zdrowego odzywiania sa nieuniknione. Dobrze jest wykonywac Szankh Prakszalane nie mniej niz 2 razy w roku. Pieczywo. Jesc mozna nie wczesniej niz po 30 minutach po cwiczeniach i nie pózniej niz po 1 godzinie. Metoda ta u niektórych osób moze wywolac uczucie przygnebienia.

Duze ilosci wypitego plynu ulaIwi:lja oczyszczanie.lilia wypijamy okolo 2 l wody. W XVIII w. OCZYSZCZANIE I UZDRAWIANIE ORGANIZMU POPRZEZ KRÓTKA LECZNICZA GLODÓWKE Czystosc systemu trawiennego i calego organizmu najlatwiej moz11:1siagnac stosujac krótkie lecznicze glodówki. Szankh Prakszalana plucze caly uklad trawienIIY.yc z jadlospisu produkty pochodzenia zwierzecego.ale nie kazdy odwazy sie na ten krok. iz glodówka to najlepszy srodek leczniczy.warantuje powrót do normalnego stanu fiZjologicznego organizmu 'J'cchnika glodówki Jeden do dwóch dni przed glodówka nalezy calkowicie wyklu. Krótka 3-4 dniowa 1'.lodówka jest stosunkowo latwa do przetrzymania. lciu mozna dodawac lyzke soku z cytryny lub lyzeczke miodu. ale w ciagu . Nawet najmocniejsza lewatywa oczyszcza tylko dolna partie Ilkladu trawiennego. Lecznicze glodówki znane sa od bardzo dawna. czerwonka. nowotwór i ostre zapalenie okreznicy.I. Jest to potezny sroo .) 24-36 godzinnym "dniu wolnym od jedzenia". do której przy silnym odczuciu f'. I'.Przeciwwskazania do zastosowania Szankh Prakszalana Istnieja nieliczne przeciwwskazania. I. opisal wspaniale wyniki w leczeIliu wielu chorób przy zastosowaniu glodówki. biegunka.I! )l!ówki musimy robic lewatywy. Jeszcze w XVI w. Przy chronicz11ymzapaleniu okreznicy moga przyniesc ulge jesli beda stosowa111": okresie remisji. aby przy'. W rozdziale I przytoczono op i69 . niemiecki lekarz Gofman. Idczas glodówki pijemy czesto. Paracelses pisal.wrzody zoladka. w 3. niemieckI lekarz MOHer twierdzil. W . poza tym stan zdrowia tez llie kazdemu na zastosowanie tego pozwala. W czasie glodówki IIIjemy tylko przegotowana wode. ze glodówka to jedyna metoda. ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. nie mówiac juz . malymi porcjami.pieszyc wyprowadzenie zlogów z organizmu. /"Imiast wody z wodociagu mozna pic gazowana wode mineralna. która I'. Sa to . gruilica zoladka.VII w. Dzien przed glodówka i codziennie w czasie f'.k·k oczyszczania organizmu i wzmocnienia systemu odpornosciowego.

Co prawda efekt takiej glodówki jest o wiele slabszy. Jesli zatrzymasz sie na lewatywie z soku buraczanego. Najtrudniejsze sa zazwyczaj pielwsze dni glodówki. która organizm zwykle zuzywa na trawienie pokarmu. Wlasnie ta ilosc energii zostaje wykorzystana przez organizm do oczyszczania. Wybierz najbardziej odpowiedni dla siebie typ. Organizm sie wzmocni i nastepnie latwiej bedzie przeprowadzic calkowita glodówke. cwiczenia gimnastyczne. Wielu ludzi zaczyna bolec glowa. przy czym ruch kazdy wybiera sobie taki. Trzeba wiecej sie ruszac i dluzej przebywac na swiezym powietrzu. Mechanizm oddzialywania glodówki W czasie glodówki organizm uzyskuje dodatkowa energie . a zostaja czesto ogromne ilosci zlogów. Jesli chcecie zastosowac glodówke. która jest konieczna przy leczeniu wielu chorób. Gdy zachodzi przelwa w dostawie pozywienia. bólu glowy. jaki jemu odpowiada. ze w czasie glodówki zaleca sie wykonywac ten typ lewatywy 2 razy dziennie w proporcjach soku do wody. Lecz starajmy sie nie przemeczac. zapobiegajac takim zatruciom lub je likwidujac. poniewaz gdy przestajemy dostarczac organizmowi pozywienia. zacznijcie od glodówki opartej na sokach. Lewatywy maja wiec wlasnie za zadanie wyprowadzic zlogi z jelita. W trakcie glodówki nie wolno zazywac zadnych lekarstw. Zaleca sie chodzenie. zacznie on wyciagac z jelita wszystko. które ulegaja rozkladowi. mdlosci. W czasie glodówki mozna pic soki. Woda z sokiem z cytryny lub z lyzeczka miodu lagodzi nieprzyjerrme objawy. do krwi moga przechodzic olbrzymie ilosci zlogów. W pielwszej kolejnosci gina tkanki 70 . ze organizm wasz jest zbyt oslabiony. organizm zaczyna zdobywac substancje odzywcze ze zlogów oraz wlasnych tkanek. sprzyjac zatruciu organizmu. nie zapominaj. a przy drugiej w ogóle nalezy wprowadzac tylko lekko zabarwiona wode buraczana· Codzienne zrobienie lewatywy jest konieczne.energie. W rezultacie procesu oczyszczania. przy pierwszej lewatywie 1:10 lub 1:20. moga drastycznie oslabic efekt glodówki i po drugie. z czym wiaze sie nieprzyjemne uczucie slabosci. jesli sie juz zaczely. ale sie obawiacie.sy róznych typów lewatyw. które po pierwsze. co w nim jeszcze zostalo.

zanikaja cysty. Nie trzeba sie bac. dzieki unormowaniu wszystkich czynnosci organizmu. oslabienie. patologiczne. zapalenie zoladka i jelit. Pózniej intensywnosc litraty wagi zmniejsza sie. stymuluje przemiane materii. najlepiej przeprowadzac krótkie 1-3 dniowe glodówki. u których wyniszczenie zwiazane jt:st ze zlym przyswajaniem pokarmu przez zapchane zlogami jelita. W mocno zanieczyszczonym organizmie proces odtoksyczniania rozwija sie bardzo gwaltownie. przenikaja do krwi. natomiast stopien zanieczyszczenia organizmu jest wiekszy. aby sie nie przejadac. odmladza komórki i caly organizm. Po zakonczeniu glodówki waga szybko wraca do normy. któlych organizm jest oslabiony. slabe. Jest to szczególnie wazne dla ludzi w srednim wieku. Przez caly okres wycho(Izenia nie spozywamy produktów pochodzenia zwierzecego. Ten proces szybko mija . ile tlwala glodówka. Glodówke moga stosowac na wet osoby wycienczone.do organów wydalania Cjelita. zwlaszcza wazne j\. tluszczaki i nawet guzy nowotworowe. W pielwszych dniach glodówki mozemy chudnac do 1 kg dziennie. poprzez które zostaja wyrzucone na zewnatrz.. które w ciagu wielu lat byly gromadzone w tkankach. opóznia proces starzenia.chore. Natomiast po tym samopoczucie gwaltownie sie polepsza. ale leczy wiele chorób. Szczególnie precyzyjnie trzeba stosowac sie do zalecen w pielw71 . 1'0 zastosowaniu glodówki oczyszczone jelita zaczynaja lepiej przyoswajac pokarm. zwlaszcza we wczesniejszych stadiach rozwoju. pluca). Aby uniknac tak mocnego procesu oczyszczania. nerki. zwlaszcza dzieki lepszemu przyswajaniu pokarmu przez lIzdrowiony organizm i oczyszczone jelita. a czlowiek szybko dochodzi do potrzebnej mu wagi. w zwiazku z tym w krótkim czasie moga wystapic takie nieprzyjemne symptomy jak wysypka. Glodówka stymuluje proces wyprowadzania toksyn z organizmu. Dzieki uruchomieniu procesu samooczyszczania substancje toksyczne.tylko odrobina cierpliwosci. depresja.·stw tym czasie. Wychodzenie z glodówki Wychodzenie z glodówki jest bardzo wazne. W trakcie glodówki tracimy na wadze. z krwia . skóra. Prawidlowo zastosowana lecznicza glodówka nie tylko oczyszcza organizm. Wy('hodzenie z glodówki powinno tlwac tyle dni.

soki. które was drecza i zatruwaja wam zycie. w trakcie której pijemy kilka razy dziennie soki warzywne i owocowe. W czasie glodówki moje cialo zostaje pod moja calkowita kontrolq. Mozna zjesc kawalek arbuza. wytlwalosc i cierpliwosc. wszelkie emocje negatywne. Pamietajac o tym.szych dniach po ukonczeniu glodówki. kazda godzina glodówki oczyszcza moje cialo . Rola motywacji w trakcie glodówki Aby glodówka sie powiodla nieslychanie wazne jest psychiczne przygotowanie sie do niej. o zwiazanych z nimi chorobach. Dopiero trzeciego dnia mozna zjesc kromke suchego chleba i lyzeczke masla roslinnego. ale malymi porcjami. Mozna zaczac od glodówki na sokach. Do konca dnia jemy tylko warzywa i owoce. Te slo72 . a osiagniecie wspaniale rezultaty. Jesli pojawi sie uczucie slabosci i dyskomfortu. Zadne falszywe uczucia laknienia nie zmusi mnie do przerwania glodówki. Drugi posilek surówka i ziemniaki. dacie sobie rade z nieprzyjemnymi odczuciami. ze glodówka pomoze. gdy po niej zaczniemy odzywiac sie prawidlowo. Oddalem sie w rece Boga i natury". Póiniej trzeba przechodzic do normalnego odzywiania stopniowo zwiekszajac (do okreslonego przedzialu) objetosc dan i asortyment produktów. Pomyslcie o zaparciach. Drugiego dnia mozna zaczac jesc platki owsiane.ro minie". Pierwszy posilek pierwszego dnia wychodzenia z glodówki sklada sie z jarzyn: surówka ze swiezych warzyw. Nalezy pamietac. owoce. Trzeci posilek . starta marchew..gotowane warzywa. Badicie twardzi. Glodówka przyniesie korzysc tylko wtedy. ze w czasie glodówki zoladek bardzo sie kurczy. powtarzajcie codziennie: "w kazdej minu- cie glodówki wypedzam zlogi i trucizny z mego ciala. Glodówka pomoze pozbyc sie tego ciezaru. przykladowo z 3 godzinnymi odstepami. kasze g'yczana. staje sie szczesliwszy. Najwazniejsze to optymizm. Nie wolno spozywac tluszczów i soli. Podczas glodówki odrzucajac uczucia litosci dla siebie. a nastepnie przejsc do pelnej glodówki pijac tylko wode. powtarzajcie: .fizyczne i moja swiadomosc. Pierwszego dnia jemy czesto (5-6 razy dziennie). niezachwiana pewnosc. warzywa. swieza kapusta.

Mozna glodowac 3 dni w miesiacu lub chociaz raz na trzy miesiace. gardlo. Wstrzymywanie sie od jedzenia od kolacji do sniadania. Najwygodniej jest glc)dowac w piatek lub sobote. zatoki. utrzymania wewnetrznej czystosci i wzmocnienia organizmu powinno sie wProwadzic 1 dzien w tygodniu bez jedzenia. Z czasem przyzwyczaicie sie do takich dni i takie krótkie glodówki stana sie nasza potrzeba. przemawia jeszcze i to. Nadmiar sluzu WYdalany jest z moczem i w postaci kataru. który powstaje z resztek nie przetrawionego i nie wydalonego pokarmu zatyka caly system wydzielniczy: nos. pluca i caly system trawienny.wa to zalecenia jednego z najwiekszych specjalistów zdrowotnej Paula Bregga. produkty mleczne i margaryna. Jeszcze skuteczniejsze sa glodówki 36 godzinne. czyli przez 24 godziny. Cotygodniowa glodówka oczysci organizm z zanieczyszczen spowodowanych nieuniknionymi bledami w odZYWianiu oraz bedzie wplywac na regulacje procesów trawienia i zapObiegac rozwojowi zwiazanych z tym chorób. Po jakims czasie zauwazycie. zwlaszcza smazone. od kolacji w piatek do sniadania w niedziele. Na korzysc takiego krótkiego 24-36 godzinnego odpoczynku organizmu od ciezkiej pracy zwiazanej z trawienietrl pokarmu. Sluz. Organizm bedzie lekko przechodzic rózne choroby i w ogóle nie bedzie dopuszC::zal do ich rozwoju. tworza duze ilosci sluzu. glodówki Cotygodniowa 24-36 godzinna glodówka zdrowotna W celach ogólnego uzdrowienia. 73 . Najlatwiej jednak wprowadzic glodówke 24-36 godZinna co tydzien. poniewaz satySfakCja z przeprowadzonej glodówki przewazy oczekiwana przyjemnosc jedzenia. W taki spOSób latwo jest uniknac chorób zwiazanych z nadmiarem sluzu w Organizmie. ze spozywane przez nas POkarmy. od kolacji do kolacji. iz stan waszego zdrowia znacznie sie poprawil. aby oczyscic organizm z nagromadzonego w ciagu tygodnia sluzu. Cotygodniowa 24 god<inna glodówka w zupelnosci jest wystarczajaca. np.

powodujacych to. jak równiez przesuniecie pokarmu w jelicie. zle przezuwanie pokarmu. które hamuja petystaltyke. Dlugotrwala ob74 . • Nieprawidrowy dobór produktów: .spozywanie nienaturalnych. które ulatwiaja trawienie pokarmu w ukladzie trawiennym. któlych zlikwidowanie zalezy od nas samych. • Nieprawidrowe przygotowanie pokarmów. (w niewlasciwym czasie i niewystarczajacej ilosci). Rafinowany pokarm nazywany jest "dieta zlogowa". KTÓRE MOZNA I NALEZY WYEUMINOWAC SAMODZIELNIE przyczynach powstawania zaparc juz wspominalismy. Sklada sie na to: • Przejadanie sie. . poniewaz zostal on pozbawiony wszystkich naturalnych fermentów. • Nieprawidrowe lqczenie pokarmów i jednoczesnie spozycie duzej ilosci róznych produktów w jednym posilku. ze jeden produkt przeszkadza trawieniu innego.spozywanie duzej ilosci kawy i herbaty. pozbawionych blonnika. • Zbyt szybkie jedzenie.Rozdzial 2 lWORZENIE WARUNKÓW DLA NORMALNE) PRACY SYSTEMU TRAWIENNEGO PRZYCZVNY ZAPARC. rafinowanych pokarmów. 1. Picie w czasie posilku lub bezposrednio przed nim albo bezposrednio po nim gwaltownie zaklóca trawienie. polykanie zbyt duzych kawalków. Taki pokarm powoduje nagromadzenie klejopodobnych odpadów blokujacych jelita i nie zapewnia niezbednej dla pobudzenia pelystaltyki objetosci masy pokarmowej. Glówna i najczesciej spotykana przyczyna jest nieprawidro- o we odzywianie. ale zatrzymajmy sie na tych. • Nieprawidrowe spozywanie plynów .

sporadycznie. Odruch ten nalezy koniecznie wypracowac na nowo. Siedzacy tryb zycia. Antybiotyki zaburzaja wchlanianie i trawienie pokarmu. Latwo jest uzaleznic sie od srodków przeczyszczajacych. . co znacznie utrudnia przyswajanie tego pokarmu. leki i inne negatywne emocje oslabiaja perystaltyke i hamuja wydzielanie soków trawiennych. 4. Pekniecia sa zazwyczaj przyczyna przyklejania sie mas kalowych do scianek jelita. kazdej z przyczyn powodujacych zaparcia latwo jest sie pozbyc. Dlatego srodki przeczyszczajace zazywamy tylko w sytuacjach wyjatkowych.srodków przeczyszczajacych. której zawsze towarzysza procesy gnicia i fermentacji. w zwiazku z czym na sciankach powstaja pekniecia. jak i roslinnych srodków przeczyszczajacych i przestaje pracowac samodzielnie. Czynniki psycho i neurogenne . niszczac niezbedne do trawienia enzymy jak równiez zawarte w nim witaminy i sole mineralne.róbka termiczna zamienia pokarm w "martwy balast". Antybiotyki i sulfamidy powoduja zmiane flolY bakteryjnej. Ignorowanie i thtmienie "zewu natury" . lecz odzywiac sie prawidlowo zacznijmy juz dzisiaj. Naduzywanie lekarstw .napiecie nerwowe. matka zawsze jest odzywia"ie" . najpóiniej jutro. co zaklóca pelystaltyke i utrudnia ewakuacje odpadów. sulfamidów. 5. najlepiej po jedzeniu.Jesli ojca choroby nie znamy. odwodniaja scianki jelita. stres.odruchowych parc na stolec prowadzi do zanikania odruchowego aktu defekacji. 3. 2.mawiali jeszcze starozytni. powoduj4CY oslabienie miesni. Dalej. o okreslonej godzinie 2-3 razy dziennie. naprawmy podstawowe bledy zywieniowe Nieprawidlowe odzywianie stanowi glówna przyczyne zaparc . mówiac o metodach leczenia i zapobiegania zaparciom szczególowo rozwazymy mozliwosci likwidacji kazdej z tych przyczyn. uspokajajacych. zaburzenia trawienia i dluzszego zatrzymania sie ewakuacji odpadów. antybiotyków. 75 . póki nie jest za póino. Musimy przyzwyczaic nasz organizm do oddawania stolca regularnie. Jak widac. od których zalezy lllotolyka jelita i oslabienie pelystaltyki. co prowadzi do zatrzymania sie pokarmu w ukladzie trawiennym. Jelito szybko przyzwyczaja sie do solnych. Zacznijmy prawidlowo sie odzywiac.

"Nigdy juz nie najadalem sie do odczucia ciezaru w zoladku zawsze wstawalem od stolu z lekkim apetytem" . co jesc. a ile. Lui Kornaro lIW:li. postanowil spróbowac o wiele mniej jesc i prowadzic regularny tlyb . Sedno tkwi nie w tym.-. Czesto wspominam o pewnym madtym czlowieku. ale pózniej nawet to proste jedzeIi ie. Wcale nie. Ale od tej POly wiele sie nie zmienilo.:t1. Tylko na poczatku musialem zrobic pewien wysilek. zyl do 100 lat. Zadne lekarstwo juz nie przynosilo ulgi i w koncu. jeszcze przed nasza era zdawano sobie sprawe. Zobaczymy. w skutek nadmiernego jedzenia i picia nabyl mnóstwo chorób i myslal o smierci. Krócej niz w ciagu roku pozbyl sie wszystkich swoich chorób i najwazniejsze.wi\'Conomu tak duzo uwagi. W swoich artykulach opisal on wieloletnie rozwazania nad tym. ze wstrzemiezliwosc stale odczuwana jest jako ciezar. Jak widac. Przyklad Kornaro robi wielkie wrazenie i dl:II('t'. Na nieprawidlowe odzywianie sklada sie kilka czynników. chcac pomóc chorym. jako jedynej mozliwosci pozbycia sie cierpien na zawsze. Na jednej z piramid egipskich odnaleziono napis: "Czlowiek zyje dzieki 1/4 zjadanego przez niego pozywienia. "Niech nikt nie mysli. stosujac sie do zalecen lekarzy. i 76 . wybór diety.Wiemy juz. ze w wieku okolo 40 lat.pisal póiniej w swoich artykulach. który zyl w XVI w. zycia. Przede wszystkim trzeba siebie przezwyciezyc i pozbyc sie tra- dycyjnego przejadania. Do konca zycia Lui Kornaro zachowal mocne zdrowie i wspaniala pamiec. jak dzieki "ascetycznemu" zyciu mozna odbudowac zniszczone zdrowie. a do historii zapisal sie dzieki temu. Mial na imie Lui Kornaro. iz ograniczenie ilosci pozywienia ma o wiele wieksze znaczcnl . ze przejadanie sie do niczego dobrego nie prowadzi. sprawialo mi o wiele wieksza przyjCIIIIWSC. Nie przejadajcie sie Glównym problemem zdrowego czlowieka jest walka z wlasnym apetytem.zaparcie. jak ciezkie choroby powoduje nieprawidlowe odzywianie i pierwszy jego skutek .. co jestesmy na silach w tej kwestii zmienic. do którego sie ograniczylem. niz najbardziej wyszukane kiedys dania". nii. a dzieki pozostalym 3/4 zyje jego lekarz"..() p().

Organizm nie jest w stanie przyswoic tych ilosci pozywienia.odruch do przejadania.. którzy czesto z trudem i zagrozeniem zycia zdobywali pozywienie. ze jedzenie oddzialowuje na centrum "zadowolenia". ich aktywnosc fizyczna byla bardzo wysoka. jakosciowo jest zupelnie inne. Nasi przodkowie oddychali czystym powietrzem. w swojej znakomitej ksiazce "Cud glodówki" napisal: "Czlowiek z powo77 . zjem sobie chociaz cos smacznego!" Trudno sie powstrzymac. kto go zjadl". "Mam tak malo radosci w zyciu. a mozliwosc dobrego zjedzenia pojawiala sie dosc rzadko. Jedzenie to najbardziej dostepny i latwy sposób.i zaparcie zagwarantowane. A co sie dzieje teraz? Zyjemy w zanieczyszczonym naturalnym srodowisku. dlatego tez przejadanie sie nie wyrzadzalo im wiekszej krzywdy. Wspólczesny czlowiek zjada 2-3 razy wiecej. A jednak spróbujmy znaleic inne iródla radosci. ze od tamtych czasów duzo sie zmienilo. by sprawic sobie przyjemnosc. Pozywienie znajduje sie w zasiegu reki. które jego gospodarz wtlacza do zoladka. fermentuje i gnije. Jak powiedzial lekarz epoki sredniowiecza Syryjczyk Abul Faradzy: "Pokarm niestrawiony zjada tego. zatrzymajmy sie jeszcze na moment przy tym temacie. Jedno nie zmienilo sie .Poniewaz najtrudniej dac sobie rade z przejadaniem sie. Trzeba jednak brac pod uwage. Od tych zamierzchlych czasów troska o chleb powszedni zostala glówna troska czlowieka. co jeszcze bardziej hamuje trawienie i oslabia pelystaltyke . trawienie zostaje zaklócone. bedziesz silniejszy". Jeden z najlepszych specjalistów w dziedzinie racjonalnego odzywiania. Czlowiek lubi duzo i smacznie zjesc równiez dlatego. gdy tylko mieli mozliwosc cos zjesc. za kazdym razem. Dlatego. starali sie najesc na wyrost. Duzy kes pozywienia jest ile nasycany sokami zoladkowymi. niz przed laty. nie strawionego pokarmu rozciaga zoladek i jelita. Masa niepotrzebnego. Jeszcze dzis mozna uslyszec: " . znany na calym swiecie amelykanski lekarz Paul Bregg. Tendencja do przejadania sie przyszla do nas od naszych prehistorycznych przodków. Nasza aktywnosc fizyczna zmniejszyla sie o prawie 100%. niz jest mu to potrzebne. które znajduje sie w naszym mózgu.jedz wiecej. zaczyna intensywnie wydzielac gazy.

Zwlaszcza niezdrowe jest przejadanie sie u dzieci. bo nie jest glodne. "za tate" itd. ze udalo mi sie przekonac moich czytelników.du swojego bezwstydnego nieumiarkowania w jedzeniu i piciu zyje zaledwie polowe przyslugujacego mu czasu". poniewaz prawie cala energie przeznacza on na trawienie pokarmu i wydalanie toksyn. Podobna zaleznosc wystepuje u ludzi. Z danych statystycznych wynika.w 60%. U zwierzat trzymanych na scislej diecie. Osoby otyle choruja na zawal serca 3-4 razy czesciej. tym wiekszy bedzie dodatek do dlugosci zycia. koduje . ze przejadanie sie w podeszlym wieku jest szkodliwe i ze ograniczenia w jedzeniu prowadza do zwiekszenia dlugosci zycia. Przejadanie sie gwaltownie obniza energetyke organizmu. Ograniczenia w jedzeniu pozwalaja zapobiec nawet tak strasznej chorobie. a potem zaszczepiac w swiadomosci dziecka. uzdrowiloby to ludzkosc. rodzice zaczynaja namawiac go slowami: jeszcze "za mame". które tworza sie w procesie przetwarzania pokarmu.ie wlasciwie we wczesnym dziecinstwie. ze zawsze lepiej jest zjesc mniej niz wiecej. Przejadanie sie jest szkodliwe równiez i z tego powodu. ze scisla dieta przedluza zycie zwierzat od 30-80%. ze osoby otyle zyja o 10-12 lat krócej. jak rak.3 razy czesciej niz osoby o normalnej wadze. a jesli dziecko nie chce jesc. Amelykanscy naukowcy na podstawie ekspelymentów twierdza. ale zaczynac nigdy nie jest za pózno. Mam nadzieje.6 razy. Od dawna wiadomo. Lecz najpielw sami musza zrozumiec. a na kamienie pecherzyka zólciowego 4 razy czesciej na cukrzyce . poniewaz nic tak nie wykancza organizmu. ze nieuchronnie prowadzi do nadwagi. a kazdy zbyteczny kilogram skraca dlugosc zycia o 2%. przyzwyczajenie do ciaglego podjadania. a przeciez dazenie by zjesc wiecej. im w mlodszym wieku zaczyna sie stosowac ograniczenie w jedzeniu. gdy troskliwi rodzice bez przerwy podtykaja dziecku cos smacznego. przy czym. a najzdrowszym pokarmem jest ten. jak wazne jest mniej jesc. odzywianej zwyczajnie . jak obfite i smaczne jedzenie. na kamice nerkowa . rak wystepowal w 10%. Gdyby rodzice przyzwyczajali dzieci do jedzenia malymi porcjami. 78 . ktÓlY nie zostal zjedzony. u innej grupy. Podejmijmy decyzje i zacznijmy nowe zycie..

dokladnie przezuwac jedzenie w kazdej nawet najbardziej "podbramkowej" sytuacji . wówczas uczucie nasycenia nastepuje szybciej Poza tym. dobrego filmu.to bardzo wazne. zwiazane jest równiez z nieprawidlowym rozkladem posilków w ciagu dnia. 3-4 (czasami 5) razy dziennie. Dla tego wszystkiego warto troche ograniczyc sie w jedzeniu. a poczucie nasycenia wciaz nie nastepuje. znajdzie sie lepsza). Przejadanie sie. z przyjemnosci1. Nalezy wstawac od stolu z odczuciem lekkiego niedosytu. aby zoladek mógl przetrawic zjedzony wczesniej pokarm i chociaz troszke odpoczac. nawet nie bardzo ambitnej i wymarzonej (to jest tylko tymczasowo. ze ta sama ilosc jedzenia rozlozona na kilka posilków mniej wplywa na wage ciala i poziom cholesterolu. poniewaz mozliwe jest to tylko po wchlonieciu i przedostaniu sie do krwi czesci spozytych weglowodanów. Zbyt szybkie jedzenie sprzyja równiez zwiekszeniu ilosci spozytych pokarmów w trakcie jednego posilku. Okazuje sie. niz zjedzona za jednym razem. znikniecia bólów. z poczucia sily i mlodosci w ciele. Nauczmy sie wiec jesc wolno. ze zupy i kasze sa zle 79 . jesc z malych talerzy (daje to efekt psychologiczny]. interesujqcej ksiqzki. co ulatwia trawienie i zapobiega gniciu i fermentacji. oprócz przyzwyczajenia sie do obfitych posilków. Najwieksza radosc bedziemy odczuwac z powodu lepszego samopoczucia. regularnie sie odzywiac. Zbyt rzadkie posilki zaostrzaja poczucie glodu i wówczas chce sie jesc wiecej i wiecej. robic przerwy w jedzeniu.Zamiast cieszyc sie ze smacznego jedzenia. staranne zucie pomaga dobrze rozdrobnic pokarm i ulatwia prace zoladka. Przy dluzszym zuciu pokarm zostaje dobrze zmoczony przez sline. a do tego potrzebna jest odpowiednia ilosc czasu. Pokann dobrze wymieszany ze slina zostal juz jakby w polowie strawiony. nauczmy sie cieszyc ze slonecznego dnia. pracy. Jesc nalezy wolno. przyplywu energii zyciowej. Zaleca sie jesc rzadziej. niewielkimi porcjami. Badania wykazaly. dlugo i starannie przezuwac. z przew~mi 3-4 godzin i nie podjadac w przerwach. spotkania z przyjacióhni.

a zeby sa w dobtym stanie. Europejczycy sa nauczeni pasywnego zucia i aktywnego polykania.. Mozna oczywiscie powiedziec: .a przezuwac jak najdhtzej. Jogini przezuwaja kazdy kes 100-200 razy i dlatego nasycenie nastepuje u nich znacznie szybciej. W zwiazku z tym jogini mawiaja: " Twardy pokarm nalezy pic. substancje niszczaca bakterie. liczy ile razy zostal przezuty kazdy kasek. Zaleca sie przezuwac znajdujacy sie w ustach pokarm od 30 do 100 razy. Mam nadzieje jednak. ale w zadnym wolniej. Na poczqtek próbujmy jesc mniej. a bedziemy nasycac sie mniejsza iloscia jedzenia i przestaniemy cierpiec na zaparcia. jesli przyjemnym towarzystwie.Jogin z garstki ryzu uzyska o wiele wiecej. które jedzac w skupieniu. sie posilku. W Azji i Aftyce odwrotnie. lecz nieprawidlowych i szkodliwych nawyków w odzywianiu. dysku to80 . zanim sie polknie. Nie przezuwamy ich zazwyczaj i dlatego sa w niewystarczajacym stopniu wymieszane ze slina. Zazwyczaj. wiele z tego co uwazamy za smaczne i zdrowe. Slina chroni pokarm przed gniciem i fermentacja. by uswiadomic sobie koniecznosc zmiany tradycyjnych. A wiec. Nie o to chodzi. jedzmy biegu lub na stojaco. Podsumowujac. a plynny zuc".trawione. zujmy jak najdluzej. w zwiazku z czym zle przyswajaja pokarm i w konsekwencji maja równiez zepsute zeby. Nalezy po prostu jesc wolniej i starac sie zuc jak najdluzej. a do zycia potrzebna jest im bardzo niewielka ilosc jedzenia. a polykanie pasywne. poniewaz zawiera lizozym. Doskonale przesiakniete slina jedzenie zostaje calkowicie przyswojone. a przede wszystkim zmienic sklonnosc do przejadania sie. okazuje sie szkodliwym.Wyobrazcie sobie towarzystwo przy stole. niz Anglik z krwistego befsztyka". Potrzebujemy duzo czasu lub zapadniecia na ciezka chorobe. w mozna posmiac sie i pozartowac w czaprzypadku nie wolno jedzac. dopóki pokarm sam nie przesliznie sie przez przelyk do ukladu trawiennego. Efekt nie omieszka pojawic sie. starajmy sie nie przegryzac w jest taka mozliwosc jedzmy czesciej. zucie pokarmu jest aktywne.. ze ta ksiazka przekona czytelnika o koniecznosci zmiany swoich nawyków zywieniowych zanim pojawi sie choroba. . Dobrze przezuty i wymieszany ze slina pokarm uzyskuje konsystencje plynnej kaszki i latwo przenika do systemu pokarmowego.

Z tego powodu. które nalezy spozywac. nalezy ulozyc sobie liste pokarmów. jesli chcemy pozegnac sie z zaparciem. które ja stymuluja. sprzyjajac w taki sposób jego detoksykacji i zapobiega 81 . cholesterol i kwasy tluszczowe zawarte w pokarmach. Nastepny wazny aspekt nieprawidlowego odzywiania to jakosciowo nieprawidlowy dobór pokarmów. poniewaz nasze organy trawienne sa konserwatywne i bardzo wolno przystosowuja sie do czegos nowego. sie w jelicie toksyny.mizmu. stanowi wazna przyczyne zaparc. zanim przystapi sie do leczenia zaparcia. Wybierajmy prawidlowo pokarmy Nieprawidlowy jakosciowo dobór pokarmów. nalezy spozywac takie pokarmy. Blonnik wywoluje uczucie nasycenia. tak zwana "dieta naturalnych. zlogowa". Naduzywanie konserwowanego. jesli chodzi o leczenie i profilaktyke zaparc. które bardZiej nam odpowiadaja. Dobierajac dla siebie pokarmy. Blonnik nie jest trawiony przez enzymy soków trawiennych.wac o powaznych problemach oraz czytac. sprzyja formowaniu mas kalowych. Nie spozywajmy zbyt zimnych i zbyt goracych pokarmów stalych i plynnych. rafinowanego. stymuluje motoryczna funkcje jelita i tworzenie zólci (zólc równiez stymuluje perystaltyke). perystaltyka warunkuje przesuwanie sie pokarmu w jelicie. która zawiera bardzo malo produktów Niezbednym warunkiem do zachowania normalnej perystaltyki jest uzywanie pokarmów zawierajacych duzo blonnika Jak juz wiemy. wiaze znajdujan. Aby perystaltyka byla normalna. wybierzmy te. Wlasciwa ewakuacja niedostatecz~ nie przetrawionego pozywienia opóinia sie i dochodzi do zaparcia. zaburza normalne trawienie. stymuluje przemiane cholesterolu i normalizuje przemiane lipidów. Róbmy w czasie jedzenia nie dlugie przelWY. calkowicie pozbawionego blonnika pokarmu. Zatrzymajmy sie na tym i z listy zalecanych pokarmów. z niedostateczna iloscia niezbednych soli mineralnych i witamin. Do takich produktów nalezy przede wszystkim blonnik. ze zmieniac dotychczas uzywane pokarmy na nowe nalezy bardzo powoli.. który pelni role regulatora funkcji molOlycznej jelit. trzeba pamietac. uniemozliwia ich wchlanianie i wyprowadza je z orI'.

a przy tej temperaturze wiekszosc wirusów i b<:<:terii ginie. produkty pochodzenia zwierzecego nie zawieraja go wcale dlatego nasz dzienny jadlospis powinien zawierac okolo 60% Jroduktów ro. czyli pektyny równiez uprawnia prace jelita. co wzmacnia perystaltyke i przyspiesza przesuniecie )okarmowych i kalowych mas do wyjscia. Blonnik nierozpuszczalny jest niezbedny dl normalnego oczyszczania jelita. seleróil. dlaczego przede w. oczyszczajac przy tym jelito. Najlepsze sa soki z pomaranczy. iz blonnik wchlania duzo wody.zawarty jest w duzej ilosci w ziarnach. otrebach. kukurydzy.<linnych. ryzui innych ziarnach i nasionach oraz w warzywach i owocach. owsc. wydalajac zlogi. ~1'm mniej chorób". Lekarze dawno juz zauwazyli: "Im wieksze jest objet>scstolca. hamuje procesy gnilne i powstawanie gazóv. sprzyja obnizeniu poziomu cholesterolu we krwi. bogaty w blonnik. Wlókna pokarmowe wchlaniajac "lode.ruerozpuszczalny i ozpuszczalny. Blonnik nierozpuszczalny (wlókna pokarmf)we:. Pozbawiony blonnika p)karm przesuwa sie przez kanal trawienny od wejscia do wyjsciaprzez 3-5 dni. tr. jednoczesnie miekczajac ja. Teraz juz chyba staje sie jasne. Gdy blonnik regulanie dostarczamy do jelita wraz z pokarmem. marchwi. Blonnik pomaga organizmowi zwalczyc chorobotwlrcze bakterie i wirusy znajdujace sie w jelicie.a perystaltyke i normalizuja trawienie Np. Istnieja dwa rodzaje blonnika . Zawarty jet w jablkach. 4-6 razy zwiekszaja objetosc zawartosci jelita. a biorac pod uwage.zystkim nalezy spozywac produkty zawierajace wieksza ilosc bbnnika. Blonnik rozpuszczalny.eba przy tym pic nie mniej niz 6-8 szklanek plynu dziennie (ok. bobie.~6 godzin. w jelicie temperatua wzrasta do 40·C. które stymuu'. : 1). zapob~gajac gniciu i rozkladowi pozywienia. swiezo przygotowane soki z warzyw lub ovoców. Poniewaz produkty pochodzenia roslinnego sa bogate w blomik. jablek. czerwonej porzeczce (bardzo duzo). Soki pijemy 82 . chroniac organi7111 przed ~atruciem.rozwojowi miazdzycy tetnic. Wlaczaj~y do jadlospisu produkty. zvlaszcza w ich skórce. pokonuje cala droge w ciagu 24-. buraków.

witamin i biologicznie aktywnych substancji. W przypadku zlej tolerancji soku z buraków. Otreby (mozna je dodawac po 1 lyzce dziennie do przygotowanych posilków). Produkty z soi. wisnie i winogrona. zawieraja wiele blonnika. 83 . mozna zmieszac go z sokiem z marchwi w proporcji 1:3. niz bialko pochodzenia zwierzecego. który wchlania wode. Owoce i warzywa najzdrowsze sa w stanie surowym i nie obierane. Fasola. Obnizaja one poziom cholesterolu. Najlepiej jest jesc je codziennie. 100g oczyszczonych orzechów zapewnia dzienna norme bialka i tluszczów. poniewaz moga one podrazniac blone sluzowa i poglebiac stan zapalny. Wlasciwosci lecznicze soków omówimy dokladnie w nastepnym rozdziale. niz taka sama ilosc miesa lub ryby. zródla pelnowartosciowego bialka. tlumia jego synteze i stymuluja watrobe do pobrania z krwi duzej ilosci cholesterolu oraz do produkowania duzej ilosci kwasów zólciowych. znacznie lepiej przyswajalnego. sa zródlem bialka. Zawarte w orzechach pelnowartosciowe bialko calkowicie zastypuje bialko zwierzece. soczewica. zwieksza objetosc stolca i pobudza pelystaltyke. Suszone owoce . Otreby reguluja stolec. Otreby zastepuja kwasy tluszczowe w naszym jadlospisie. Swiezy sok mozna przechowywac w lodówce nie dluzej niz 1 godzine. najlepiej stymuluja perystaltyke. spowalniaja wchlanianie glukozy. Jednak w przypadku stanu zapalnego w ukladzie trawiennym lepiej nie stosowac otrab. za wyjatkiem soku z buraków. stymuluja perystaltyke i sa absolutnie niezbedne w leczeniu i zapobieganiu zaparciom. Najskuteczniejsze przy zaparciach sa sliwki. Nie zapominajmy wiec pic przy jedzeniu otrab. Orzechy i nasiona sa bogatym zródlem bialka. lecza hemoroidy. Dobry efekt daje picie przed snem kompotu z suszonych owoców. Najlepsze sa otreby owsiane. któlY przed spozyciem nalezy przetrzymac w lodówce w otwartym naczyniu przez 2-3 godzin. weglowodanów. bób sa równiez zródlem pelnowartosciowego bialka. Kielki ziarna. jak morele.30-60 minut przed jedzeniem. 100g w/w ziaren zawiera o wiele bardziej wartosciowe bialko. groch. najlepiej pszenicy.namoczone. sliwki i figi. zmniejszaja wydzielanie gazów.

mozemy nie troszczyc sie o bialko pochodzenia zwiczecego. .zawiesiste zupy i wywary miesne. . 11uszcze pochodzenia zwierzecego i roslinnego mozna jesc w malych ilosciach . . . kawa. owsiana. To od razu polepszy stan zdrowia. drób i ryby.lej slonecznikowy lub kukUlydziany -zimnego tloczenia. . bez dodawmia mleka i cukru. czekolada. czarne jagody. serwatka). .margaryna (dla jej trawienia wymagana jest tempcatura 150°C). konfitury i inne slodycze. jaja). Kasze z pelnego ziarna (gryczana. ulatwiaja wydalanie.wyroby z bialej maki (biale pieczywo. Kasze nalezy gotowac na wodzie. mocna herbata. scy.cukier.kwasne (jogurt. cukierki. Do takich produktów naleza: . Wykluczmy z naszego jadlospisu produkty powodujce zaparcia W trakcie leczenia zaparc nalezy unikac produktówwstrzymujacych wypróznienie jelita i sprzyjajacych gniciu i fermentacji pokarmów oraz powstawaniu kamieni kalowych. twarozki. jaglana).po 15-30g.Czarne i gruboziarniste pieczywo pszenne. . Poza tym. . ciasta.produkty rafinowane i przyprawy.kisie~ gruszki. Na czas leczenia zaparcia trzeba wykluczyc z jadlospisu nieso. ryby i drób. nalesniki. jak równiez bedzie sprzyjac przezwyciezaiu licznych chorób spowodowanych zaparciem. toty. Tluszcze oslinne rozmiekczaja stolec. Z tluszczów zwierzec}:h najlepiej jadac maslo smietankowe. boróvki. kefir. -produkty konserwowe. 84 . Gdy zn. Kasze gryczana i owsiana stanowia równiez irtdlo bialka. zlikWiduje pocesy gnicia w jelicie. produkty te mozna bed:ie spozywac w malych ilosciach i skrajnie rzadko.alkoho~ bo niszczy pepsyne (enzym rozkladajacy tlkohol). Produkty mleczne . pierozki itp.mieso (zwlaszcza tluste). a z roslinnych olej z oliwek. smietam w nieduzej ilosci. Gdy nasz jadlospis bedzie zawierac e produkty. jecznienna.).rmalizujemy prace ukladu trawiennego. granaty. tluszze roslinne zawieraja wazne dla zdrowia nienasycone kwasy tlusz:zowe.kakao. makaron.produkty mleczne (krowie mleko. . .

Tluszcze tez sa niezbedne w naszym jadlospisie. nalezy uzywac ich jednak w bardzo malej ilosci i dodawac tylko do gotowego posilku. poniewaz przeszkadzaja sobie nawzajem w trawieniu. najlepiej 30-40 minut przed posilkiem. nie zatrzymujac sie w zoladku. Zrozumienie koniecznosci prawidlowego laczenia produktów Po przeczytaniu tego rozdzialu podejmiemy decyzje. Nie ma w tabelce miejsca na tluszcze. zwalniaja przesuwanie pokarmów w jelicie. by nie przeszkadzaly sobie dobrze sie trawic i przyswajac. które hamuja trawienie kazdego pokarmu. juz wiemy.Konieczna jest calkowita rezygnacja z jedzenia smazonego. a to w sposób nieunikniony prowadzi clo zaparcia. które produkty bedziemy jesc jednoczesnie. ale i bialek z cukrami. ale nie zaszkodzi powtórzyc jeszcze raz. Najlepiej zrobic spis laczacych sie ze soba pokarmów i powiesic go w kuchni lub wykorzystac podana dalej tabelke. a których powinnismy unikac lub w ogóle z nich zrezygnowac. warzywa o niskiej zawartosci skrobi lacza sie z weglowodanami i bialkami. poniewaz przy obróbce termicznej tluszczów powstaja substancje toksyczne i rakotwórcze. szybko przesuwaja sie do dVlllOastnicy. Wówczas. a które nie. Wiemy juz. Trawienie zlozonych weglowodanów typu skrobiowych zaczyna 85 . poniewaz wszystkie owoce trzeba jesc osobno. Po dokonaniu wyboru. natomiast bialka z weglowodanami nie moga byc laczone. tam gdzie powinny sie trawic. czas zastanowic sie nad kolejnym aspektem nieprawidlowego odzywiania. ze nie jemy bialka i weglowodanów razem Dotyczy to nie tylko laczenia bialek ze skrobiami. które sa trawione przez enzymy o róznych pH. na pusty zoladek. nieprawidlowym laczeniem pokarmów. Nie wolno spozywac jednoczesnie pokarmów. Jak wynika z tabeli. poniewaz kazdemu pokarmowi odpowiada konkretny enzym. Dlaczego. któIY funkcjonuje w konkretnym odcinku ukladu trawiennego. W tabelce nie wystepuja owoce. jakie produkty wejda w sklad naszych posilków. Nieslychanie wazne jest prawidlowe laczenie pokarmów w trakcie jednego posilku. czyli nie moga byc jedzone w jednym posilku.

dopiero po 8 godzinach.' I I .1 Iti rozszczepionego przez enzymy zoladka staje sie prawil' II I III . 1'1 '1111 waz trawienie poszczególnych produktów odbywa si . zajmuje sie neutralizowaniem zasadowej sliny i stworzeniem warunków dla pracy pepsyny. w lIII. Przy prawidlowym laczeniu pokarmów mieso opuszcza zolad I po 4-5 godzinach.Ij'k I II. W zoladku. zapamietajcie (jesli oczywiscie nie chcecie chorow:J ).sie juz w jamie ustnej. trawienie zas bialek zaczyna sie w zoladku. '. 1IIIIIll. wydZiela sie kwasny sok zoladkowy. aby umozliwic trawienie miesa. l.l'I~I. gdy bialko przemiesci sie z zoladka do jelita. do zoladka dostanie sie zlepiona gruda jedzenia obficie zmoczona slina.<iowych yl'll enzymów pokarmów W\'~I.III 11. II we.I 1)1 t III l" I II II I I I . w srodowisku zasadowym. l. wydluza sie czas trawienia produktów bialkowych i 11111111' wysilku organizmu. j. dalsze trawieni' 1>1:111.1" 'liii' I.pepsyne.·z '111:11111. miesa z ziemniakami) . czesc zjedzonych razem bialek i w glowl II II nów nie zostaje strawiona.lkow.1' j I" III I "'1'11/1' dl. III' \ 'I tlili' .l . tli 1\' . Jesli zjedlismy w jednym posilku mieso (bialko) i ziemniaki (skrobia). zalega w zoladku. Iyb).AII l'1. trawienie miesa zostanie zatrzymane. I z hl:dVHII . w rezultacie czego.. zawierajaca zasadowy enzym ptialine. Dlal ' go tez w tym przypadku gnicie miesa w zoladku jest nieuniknie IW Na zlagodzenie podobnych konfliktów organizm traci o wi .11111 1111 l. natomiast w sytuacji laczenia bialek z weglowe danami (np. w trawieniu których biora udzial kW:I'i111 I II I I" . zaczyna gnie I II I mentowac ze wszystkimi wynikajacymi z tego skutk:J11II. zawierajacy enzym . etap po etapie. sok zoladkowy zamiast trawienia miesa.y).t'lIkruiinnyhslociY'y. . II wiedniej kolejnosci. Jednak pepsyna nie spelnia swojego zadania w srodowisku zasadowym.IIIYI yjll\'go pol~. il liiI 'HO . co wczesniej czy pózniej doprowadzi do wyniszczenia gruczolów produkujacych sok zoladkowy. W zwiazku z tym.-.II' wiecej enzymów i energii.1'11'111. Potrzebna bedzie dodatkowa ilosc soku zoladkowego. niezbedny do trawienia skrobi. szybciej zostaja wyeksploatowane zasol y ganizmu.II '11111'11 Y:. liii I II. w srodowisku kwasnym.I( l I II 'II I l. j sc jednoczesnie pokannów bialkowych (miesa. niz przy trawieniu pokarmów pr<lwl dlowo dobranych.':..

dynia. fasola -~-v nie zawierajace L. konfitury. warzywa wszystkie baklazany. Z tego powodu rózne rodzaje bialek (mieso i jajka. mleko i jajka) zostana lepiej strawione. slodycze. Zarówno bialkowe jak i weglowodanowe produkty dobrze jest laczyc z zielona salata. W ogóle. miód. A wiec. po bialkowym 4-5 godzinna· Dlugosc przerwy pomiedzy posilkami zalezy od czasu przebywania pokarmu w zoladku. w jednym posilku lepiej nie laczyc wiele róznych pokarmów. pieczywo. wyroby z maki. Najwolniej trawione jest mieso. kapusta. cukier. ziemniaki. w zwiazku z czym po zjedzeniu miesa potrzebna jest najdluzsza przerwa. ze wszystkimi warzywami oprócz ziemniaków. mala ilosc skrobi. jesli nie beda zjedzone jednoczesnie. Jednak dzienne menu powinno byc bardzo róznorodne. mieso i ser.Warunki trawienia róznych bialek równiez odrobina sie róznia. kaszy. produkty bialkowe i weglowodany trzeba jesc tylko osobno. Po posilku skrobiowym dobrze jest zrobic 2-3 godzinna przerwe w jedzeniu. ciasta. Tabelka laczenia pokarmów Bialka Mozna laczyc Mieso ryba jaja grzyby orzechy pestki bób soja ser mleko warzywa skrobi. ogórki pietruszka por dymka czosnek papryka slodka rzodkiewka zawierajace rodzaje kapusty. Warzywa weglowodany Mozna laczyc skrobie i CUkIY..~~~~_ Nie wolno laczyc 87 .

dlatego tez dobrze jest jesc tluszcze z warzywami. jesli zjesc je osobno. to jakikolwiek kwasny pokarm spozywany razem z miesem pomoze w jego trawieniu. A jednak. W tej sytuacji cukry nie 88 .Bialka i tluszcze starajcie sie jesc osobno Tluszcze hamuja trawienie wszystkich pokarmów. chociaz sa weglowodanami. czesto jada sie je po jedzeniu. aby zapobiegac zaparciom. sok zoladkowy przestaje sie wydZielac. Wlaczenie do bialkowego posilku kwasnych owoców (pomaranczy. Kazdy kwas tlumi wydzielanie soku zoladkowego. na deser. Nie laczymy bialek z kwasnym pokarmem Wiele osób mysli. Najmniej szkody wyrzadzaja tluszcze zjadane na koncu posilku. ananasów). soku z cytryny lub octu w salatkach. zawierajacych groszek zielony. Z tego powodu tluste mieso trawi sie zle i w zwiazku z tym. na pusty zoladek. nalezy go unikac. Tluszcze spowalniaja równiez trawienie weglowodanów. niezbednego dla trawienia bialka i niszczy pepsyne. wymagajaca kwasnego srodowiska. jajka lub mieso. dlatego do ziemniaków i kaszy dodawajmy jak najmniej masla. jak wiemy mozemy spozyc nie wiecej niz 40g tluszczów roslinnych i 30g tluszczów zwierzecych dziennie. Cukier i inne slodycze jemy osobno i w bardzo malych ilosciach Warto wiedziec. Wiele warzyw natomiast chroni jelita i gruczoly wydzielania wewnetrznego przed tlumiacym trawienie dzialaniem tluszczów. grejpfrutów. dokad szybko trafiaja. Czyli. przy czym. Niestety. ze jesli bialka sa trawione w zoladku przez pepsyne. poniewaz zatrzymuja one na 1-2 godziny wydzielanie enzymów w zoladku. gdy zjedzony pokarm w znacznym stopniu zostal przesiakniety sokami trawiennymi. sosu pomidorowego z miesem przeszkadza w trawieniu bialka. jemy osobno produkty bialkowe i kwasne pokarmy. W rezultacie przyswajanie bialka zostaje spowolnione i zaczyna sie proces gnicia. ze cukier i inne slodycze. ale w odróznieniu od nich sa trawione nie w jamie ustnej. Szczególnie niewskazane jest laczyc je z bialkami. gdy zoladek jest juz przepelniony. gdy w jamie ustnej i w zoladku znajduja sie kwasy. lecz w jelicie cienkim.

aminokwasy. brzoskwiniach. gdy system trawienny wypelniony jest nie tylko zlogami i toksynami. Kwasy organiczne sa niezbedne dla skutecznego wydalania powstajacych w procesie trawienia kwasów. ze z coca cola lub kazdym innym napojem bezalkoholowym wprowadzamy do organizmu nadwyzke cukru. Zawieraja witaminy. pektyny (kwasy organiczne i tluszczowe). toksyn i innych zanieczyszczen. Do najbardziej bakteriobójczych zaliczane sa kwas jablkowy. które czesto pije sie w trakcie jedzenia. ananasach. cukier i bialka. latwo przyswajalne makro i mikroelementy. Kwas jablkowy zawarty jest w jablkach. 89 . wilgotno i blyskawicznie gromadza sie bakterie umozliwiajace fermentacje· Oto dlaczego niezdrowe sa slodkie buleczki. malinach. pomaranczach. ale i gnilnymi drobnoustrojami. które nie zostana juz strawione. spozywajmy je osobno. Kazdy pokarm spozywany razem z cukrami zatrzymuje je w zoladku. zawierajacych kwasy organiczne. weglowodany (sacharoze. cukier jakiekolwiek inne pokarmy spozywamy osobno. twaróg z cukrem lub z konfitura. Badania wykazaly. chleb z konfitura. pomaranczy. Kwasek cytrynowy zawarty jest w cytrynach. Swieze owoce dezynfekuja system trawienny. to wazny skladnik naszego jadlospisu. iz bardzo wiele cukru zawieraja napoje bezalkoholowe. lecz beda tylko gnic i fermentowac w calym ukladzie trawiennym. Owoce sa niezastapione przy zaparciach. ze czynniki wywolujace dur brzuszny oraz cholere nie sa w stanie przeciwstawic sie sokowi z cytlyny. agrescie. Wyrzadzamy przez to organizmowi podwójna krzywde. ze w zoladku panuja idealne warunki do fermentacji . i Pozwóhny owocom trafic do miejsca ich trawienia. zatrzymuja sie w zoladku i bardzo szybko zaczynaja fermentowac. A wiec trzymajmy sie zasady: cukry i skrobie. gruszkach. 30 minut przed jedzeniem Owoce. cytrynowy i winny.jest cieplo. slodkie kasze. glukoze. sliwkach. to jeszcze wyplukujemy z zoladka nie strawione pokarmy. grejpfrutów i jablek. fruktoze. skrobie). Nie dosc tego. Tym bardziej.moga przemiescic sie do jelita. czarnych i czerwonych porzeczkach. blonnik. gdzie beda trawione. Drobnoustroje nie moga rozmnazac sie w sokach owocowych. morelach. Przypomne równiez. wisniach.

jak równiez przy anginach i chorobach pluc. poniewaz po zjedzeniu pojawiaja sie u nich nieprzyjemne odczucia w zoladku bóle. malinach. wzdecia. Nie dotyczy to bananów. Aby owoce zostaly strawione do konca. nawet takiej strasznej jak rak. trzeba tylko prawidlowo je spozywac. Kwas winny zawieraja winogrona i ananasy. trzeba jesc je jako samodzielny posilek na pusty zoladek. Owoce sa trawione w dwunastnicy.dwunastnicy. owoce podazaja do jelita i moga byc przetrawione przed dostarczeniem nastepnej porcji pokarmu. Nie majac mozliwosci szybkiego przejscia przez wypelniony zoladek do miejsca swojego przeznaczenia . lecz jesli wytrzymamy (niektóre osoby potrzebuja 2-3 tygodni). a wówczas wszystko przebiega tak. daktyli i suszonych owoców. Spozywanie owoców w sposób prawidlowy pomaga organizmowi szybko pozbyc sie toksyn i dlatego owoce sa wspanialym antidotum na wiele powaznych chorób. ze: . jelita zostana oczyszczone anieprzyjemne odczucia znikna. Jest on bardzo skuteczny przy zlym trawieniu. Spowodowane jest to tym. . wisniach. ale podobnie jak slodycze zazwyczaj jedzone sa na deser. Trzeba o tym pamietac przy planowaniu posilków. Najlepiej jesc je na sniadanie lub 20-30 minut przed jedzeniem. 90 . ze owoce poruszaja kamienie kalowe nagromadzone w jelicie przez wiele lat nieprawidlowego odzywiania. Poruszone zlogi wywoluja na poczatku nieprzyjemne odczucia. które zostaja w zoladku od 45-60 minut. jak przy nieprawidlowym jedzeniu cukrów. gdZie szybko zaczynaja fermentowac. zatrzymuja sie w zoladku.zawieraja duzo (80-90%) niezbednej dla organizmu wody strukturowanej. Wiele osób narzeka. calkowicie.grejpfrutach. ze nie moze jesc owoców. Zjedzone w ten sposób owoce trawione sa w ciagu 20-30 minut. . czerwonych porzeczkach.prawie nie potrzebuja energii do swojego trawienia. wrzodach. Owoce szybciej niz jakiekolwiek inne pokarmy odbudowuja i wzmacniaja zdrowie równiez i dlatego.nie zostawiaja toksycznych odpadów. Nie ma zdrowszych produktów od owoców. Wtedy nie zatrzymujac sie w zoladku. poniewaz w surowych owocach zawarte sa niezbedne dla trawienia enzymy. gazy.

Aby kwaso i zasadotwórcze produkty równowazyly sie nawzajem. jednak przy wielu chorobach zanika zdolnosc do tej naturalnej regulacji. kasze. tkankach i komórkach organizmu. któlY powstaje w rezultacie zbyt czestego jedzenia miesa. ze z wiekiem. przemiana materii pogarsza sie. Czynnik pH krwi jest lekko zasadowy.7pH lub powyzej 7. chleba i innych produktów kwasotwórczych. pelne mleko i warzywa naleza do produktów zasadotwórczych i przywracaja równowage kwasowo-zasadowa. bób. Jest to szczególnie wazne dla osób w srednim wieku.Pamietajmy o koniecznosci utrzymywania kwasowo-zasadowej równowagi Sporzadzajac jadlospis nie zapominajmy o kwasowo-zasadowej równowadze. Aby utrzymac kwasowo-zasadowa równowage w plynach. w skutek czego obniza sie pH krwi.bladorózowy to odchylenie pH krwi w kierunku kwasowym.jaskraworózowy to normalne pH krwi. Stan kwasowo-zasadowej równowagi latwo jest okreslic na podstawie koloru spojówek: . suszone owoce. slodycze) oraz kawa i herbata. tworza w organizmie odczyn zasadowy i pomagaja zneutralizowac nadmiar kwasu. Naduzywanie tych produktów obniza zasadowosc krvvi. orzechy.35-7. tyb. I odwrotnie. co pomoze nam latwo poradzic sobie z zaparciem. pieczywa itp. a wyjscie ponizej granicy 6.ciemnorózowy to odchylenie w kierunku zasadowym. Przy ukladaniu jadlospisu na dzien nalezy pamietac. Wiadomo.8pH powoduje smierc. jajka). 91 . ze niektóre produkty zwiekszaja ilosc kwasów w organizmie. ryby. jajek. makaron i inne wyroby z bialej maki. nalezy prawidlowo dobierac odpowiednie produkty w ciagu dnia. Normalnie powinien byc w granicach 7. Nawet takie kwasne owoce jak cytrusy. organizm juz znajduje sie w niebezpieczenstwie. nalezy w ciagu dnia zjadac 3-4 razy wiecej warzyw i owoców. Charakter spozywanych pokarmów natychmiast zmienia kwasowo-zasadowa równowage. Nawet przy niewielkiej zmianie pH w kierunku neutralnym. . Do nich naleza: bialka pochodzenia zwierzecego (mieso. swieze owoce.4. Tylko przy spelnieniu tego warunku bedzie zachowana równowaga kwasowo-zasadowa. niz miesa. weglowodany (pieczywo. Zdrowy organizm sam reguluje pH. . tluszcze zwierzece.

kiedy nalezy pic.zaledwie kilka dni. do komórek i zatIUwania calego organizmu. organizm czlowieka sklada sie w poJowie z wody. poniewaz blonnik wchlania duze ilosci wody. na kodet schabowy z frytkami. ból glowy. w czasie jedzenia i od razu po jedzeniu zaklóca trawienie. jedzeniem. nalezy odczekac okolo 8 godzin. Woda dostaje sie do organizmu z piciem. Jak wiadomo. pijmy 20 minut Picie dowolnej ilosci plynu bezposrednio przed jedzeniem. Niedobór wody w organizmie jest przyczyna powstawania kamieni kalowych. Przy zaparciach nalezy calkowicie wykluczyc alkohol. Nie wolno pic od razu po jedzeniu.Nie splukujmy niestrawionego przed jedzeniem pokarmu. gromadzenia sie toksyn nie tylko w jelicie lecz przenikania do krwi. ilosc wypijanych plynów mozna zmniejszyc. Jednak kazdy z podanych wariantów nie jest zbyt wygodny. Najlepszym plynem dla organizmu jest woda. zaklócenie trawienia. poniewaz tlumi trawienie pokarmu i petystaltyke. Wazne jest aby wiedziec. Zasady tej trzymajmy sie przy prawidlowym laczeniu pokarmów. 45-60 minut po zjedzeniU bananów i suszonych owoców. Jest ona wazniejsza od jedzenia. Przy przejsciu na prawidlowe odzywianie z duza iloscia blonnika nalezy duzo pic. czyli okolo 1. który teraz bedzie gnic i fermentowac w jelicie. zaparcie i inne choroby. neutralizuje go i opuszcza zoladek po 10-15 minutach.5 l plynu dziennie. po 2 godzinach po spozyciu pokarmów skladajacych sie z weglowodanów. zwlaszcza z warzywami i owocami oraz przez skóra . w czasie jedzenia i bezposrednio przed jedzeniem. Jesli zas jadlospis zawiera sporo surowych warzyw i owoców. krew zas nawet w 80%. w zwiazku z czym naj92 . zabierajac ze soba czesc soku zoladkowego i znajdujacy sie tam w tym momencie pokarm. zmniejszenia wydalania toksyn z organizmu. jesli natomiast skusimy sie np. Woda rozciencza sok zoladkowy.w czasie kapieli i innych zabiegów wodnych. Pic nalezy nie mniej niz 8 szklanek dziennie. Sheltona pic mozna 20-30 minut po zjedzeniU surowych owoców. po 4 godzinach po posilku bialkowym. Bez jedzenia organizm moze wytrzymac okolo 40 dni. Kiedy w takim razie mozemy Pic? Wedlug G. Przy braku wody w organizmie wystepuje pragnienie. bez wody .

ze w trakcie obróbki termicznej w bialkach. Gina niezbedne organizmowi biologicznie aktywne substancje. trzeba jak najszybciej wprowadzic nowa zasade w zycie i zmienic w codzienna rutynowa procedure.dn .. dlatego tez picie octu jablkowego pomaga zwalczac zaparcia. Wlasnie mieso robi najgorsza robote. z która zwiazane jest nieprawidlowe odzywianie i. Lepiej pic przez slomke. pozostala zas ilosc plynu nalezy wypic w ciagu dnia. Przy zaparCiach zaleca sie pic codziennie rano. które nie moga byc przetrzymywane wiecej niz 1-2 godzin. tluszczach i weglowodanach zachodza nieodwracalne zmiany. Nie omieszka to zaowocowac poprawa zdrowia i samopoczucia. na czczo. szklanke soku lub wypic na czczo 1-2 szklanek wody lub soku. co za tym idzie. Wiadomo przeciez. jesli chodzi o za93 . Najbardziej cierpi mieso . . Mozna postawic obok siebie szklanke z woda lub sokiem i od czasu do czasu wypic kilka lyczków. którzy nie lubia lub nie sa przyzwyczajeni pic duzych ilosci naraz. aktywizuje enzymy biorace udzial w procesach trawiennych. starajmy sie wyrzadzic minimalna krzywde naszym pokarmom. wypic potrzebna ilosc wody. niszczy gnilne i fermentacyjne drobnoustroje. l Gotujmy metoda "przerwy" . D o b rze Jest rano . wode z sokiem z cytryny lub tloczone soki. Ocet jablkowy stymuluje pelystaltyke. Tylko sok z buraków mozna przed spozyciem przetrzymac w lodówce okolo 3-4 godzin w odklytym naczyniu. Mozna pic czysta wode.. kefiru przed pójsciem do lózka. Pomoze to tym. zaparcie. W ciagu dnia nie musimy pic duzych ilosci (calymi szklankami).lepleJ Jest napI'c SIe -30 mmut prze Je zeOlem. szklanke wody z 1-2 lyzeczek octu jablkowego. Wobec tego.obróbka termiczna zamienia je w martwa tkanke. które gromadza sie w ukladzie trawiennym w czasie zaparc. której organizm nie jest w stanie strawic. '~20 ·~@t(a.. Ostatnia kwestia. Moze na poczatku zasada picia przed jedzeniem wyda sie wam dziwna i niewygodna.bedziemy jesc zdrowe pozywienie Przede wszystkim. poniewaz ocet jablkowy moze uszkodzic plomby w zebach. pLd . 20-30 minut przed jedzeniem. to nieprawidlowe przygotowanie jedzenia. przeciez przyzwyczailismy sie pic po jedzeniu.

Praktycznie jestesmy zmuszeni do gotowania jedzenia.przez 3 godziny 30 minut. dochodzi do zanieczyszczenia organizmu i dalszy proces przebiega wedlug znanego schematu. Konkretne przyklady pozwola nam zobaczyc. a czasem nawet calkowicie zanika. Przy wykorzystaniu tej metody efekt niszczacy ciepla zostaje oslabiony. M. Soki zoladkowe wlaczaja mechanizm samo-trawienia. jesli nie ulegna uszkodzeniu w procesie gotowania. z któlymi zwiazany jest proces samo-trawienia. Mozna skrócic czas obróbki termicznej produktów i oslabic niszczacy efekt ciepla poprzez pulsujace gotowanie. ale starajmy sie przy tym zachowac w nim takie waltosciowe skladniki jak witaminy.przez 3 godziny 30 minut. dopóki jedzenie nie bedzie gotowe. nie mozemy zupelnie zrezygnowac z termicznej obróbki produktów. Biorac to pod uwage. w tkankach tych produktów wlasnych enzymów. gotowany . enzymy.ucia mieso trzeba wykluczyc calkowicie. Dluga obróbka termiczna uszkadza naturalne wlasciwosci pozywienia i enzymy. S. Akademik A. ze prawidlowo przygotowane pozywienie moze w 50% ulec samo-trawieniu w przewodzie pokarmowym.przez 3 godziny. Takie wlaczanie i wylaczanie ognia pod garnkiem powtarzamy 2-4 razy. autorzy metody przygotowywania pozywienia. Surowa kapusta trawiona jest w ciagu 2 godzin 30 minut. sole mineralne. Przygotowane jedzenie kilkakrotne doprowadzamy do wrzenia i na 10-15 minut zdejmujemy z ognia. nazwali ja "antraktem". jajko na miekko . ulatwia ona mechaniczne rozdrobnienie pokarmu. De samo-trawienia zjedzonych produktów dochodzi dzieki zawaltycr. a w przyszlosci ograniczyc jego spozycie do minimum. ze w trakcie leczenia zap. 94 . czasami polepsza walory smakowe. W. ziemniak pieczony trawi sie przez 2 godziny 30 minut. S. Oczywiscie. trzeba pogodzic sie z tym. gotowana . które sa w surowych produktach. Palko. surowe jajko trawione jest przez 2 godziny.przez 4 godziny 30 minut. Michajlow i A. jak zwalnia sie proces trawienia pod wplywem obróbki termicznej. niszczy drobnoustroje. trawienie jest utrudnione. w pelni nie rozszczepione molekuly sa zle przyswajane. Ugolew zademonstrowal ekspelyment. jajko na twardo .parcia i mnósiwo innych chorób.

KTÓRE MOGA POMÓC PRZY ZAPARCIACH NAPOJE. mozna w razie koniecznosci zastosowac ten czy inny z podanych nizej przepisów.Jednym z najbardziej niezdrowych sposobów gotowania jest smazenie. ze od czasu do czasu mozna. Dlatego kazdy gotowany pokarm nalezy laczyc z surowymi warzywami i zielenina. nastepnego dnia trzeba bedzie pogloclowac. W rezultacie smazenia aminokwasy zostaja zniszczone. aby organizm zbytnio nie rozleniwil sie. a tluszczem doprawiac tylko juz gotowe dania. np. dla utrzymania jego pózniejszego prawidlowego funkcjonowania w czasie przejsciowego okresu od zaparcia i towarzyszacym mu chorobom do pelnego zdrowia. a nawet nalezy lamac zasady. mieso z flytkarni. Dlatego zaleca sie calkowicie zrezygnowac ze smazenia. Warto tu jeszcze dodac. pozwólcie sobie czasami zjesc cos "zabronionego". Szczególnie szkodliwe sa tluszcze w przypadku powtórnego podgrzewania. co z czym mozna laczyc. Dowiedzielismy sie juz na czym polega prawidlowe odzywianie sie. lub cos innego. nie utracil zdolnosci do przezwyciezania wszystkich mozliwych w naszym zyciu zaklócen. jakich produktów musimy unikac. Mozna wybrac kilka 95 . Rozdzial 3 DODATKOWE PRZEPISY. kiedy i ile musimy pic. zachodzi równiez utlenianie tluszczy. ale hamuje trawienie innych pokarmów. KTÓRE POMAGAJA OCZYSCIC JELITO Po oczyszczeniu ukladu trawiennego. na skutek czego powstaja toksyczne i rakotwórcze substancje. Po takim jedzeniu. A wiec. oczyscic sie lub chociaz przez dzien pobyc na sokach lub owocach. które znacznie ulatwiaja jego przyswajanie dzieki wlasnym enzymom. Trzeba tylko pamietac. ze nie wolno przez dluzszy czas korzystac z jednej metody. po zakonczeniu gotowania. Zmienione jakosciowo jedzenie jest nie tylko zle przyswajane.

5 szklanki przed snem. Soki. Sok z aloesu . 30 minut przed jedzeniem.5 szklanki wrzatku.20g kOlY zalac 1 szklanka wrzatku. napary. wypijac w ciagu dnia. zaparzac przez 30 minut. Pic po 0. 96 . Rano na czczo wypijamy wolno 1-2 szklanki cieplej (38-39°C) przegotowanej wody. 2) do szklanki wody dodac 1 lyzeczke od herbaty siemienia lnianego i gotowac 5 min. dodac na koniuszku noza proszek aloesowy. Bardzo skuteczny przy wszystkich typach zaparc. Zaleca sie pic 1 . Pomaga na zwiotczenie jelita. 2-3 razy dziennie 30 minut przed jedzeniem.przepisów i stosowac je kolejno. pic po 1 lyzce 3-4 razy dziennie.4 lyzeczki sproszkowanych suchych lisci pokrzywy zalac 1 szklanka wrzatku. zaparzac przez 2 godziny. Cala kuracja trwa 1-2 miesiecy. wystudZiC.. Wypróznienie nastepuje natychmiast. wywary i surówki z roslin Aloes . Delikatnie pobudza pelystaltyke. Doprowadzic do wrzenia.1 lyzke jagód zalac 1-1.5 szklanki wrzatku. Napar z pokrzywy . Pic 30 minut przed jedzeniem po 1 lyzce. Pic na czczo.(srodek znany od bardzo dawna. Wywar z kory kruszyny .1 lyzke stolowa ziela zalac 1. Napar zjagód kruszyny . Napar z lebiodki . wystudzic i pic rano na czczo. jedna z receptur aloesowych byla przedstawiona jeszcze przez Awicena). przecedzic. Napar z tysiqcznika . rano i wieczorem przed jedzeniem. mozna pic po 0. przykryc i pozostawic na 30 minut.5 szklanki. pic po 1 lyzce.1 lyzke stolowa trawy zalac 1 szklanka wrzatku. dodajac miodu do smaku. zaparzac przez kilka godzin. gotowac przez 15 minut.2 szklanki cieplej wody zawsze rano na czczo. Istnieje kilka sposobów zastosowania aloesu: 1) do szklanki cieplej wody dodac jedna lyzeczke od herbaty miodu i na koniuszku noza proszek aloesowy. Czysta woda Dziala szybko i skutecznie.pic po 1 lyzeczce do herbaty.

Wywar z siemienia lnianego . Algi zawieraja duzo blonnika. Pic po lyzce 2 razy dziennie 30 minut przed jedzeniem. zaparzac przez 20 minut. pic gorace. przed jedZeniem. Wywar szybko sie psuje. pic po 1/4 szklanki 4 razy dziennie. Jest bardzo skuteczny przy zaparciach.3 g) zalac szklanka chlodnej wody i pic przed snem. zaparzac przez 10 minut mieszajac. ponie97 l l . l l l l l l l l l l Kawa z podsmazonych korzeni mniszka lekarskiego - lyzeczke od herbaty zmielonych. Napar z korzenia mniszka lekarskiego . Wywar z korzenia mniszka lekarskiego .5 szklanki 2-4 razy dziennie.lyzke siemienia lnianego zalac 1-2 szklankami wrzatku. pic przed snem razem z siemieniem. Koniecznie rano i wieczorem. pic rano i wieczorem po szklance przed jedzeniem. zostawic na 15 minut.2 lyzki suchych korzeni lopianu zalac 2 szklankami wrzatku. zaparzac przez 8 godzin. Proszek z siemienia lnianego . rano i wieczorem. pic przed snem. Namoczone mozna dodawac do salatek. Migdaly . pic po 3/4 szklanki 2-5 razy dziennie. popijajac ciepla woda. 0.Kilka migdalów zmiazdzyc i zalac szklanka zimnej przegotowanej wody. Mozna tez suche sproszkowane algi (2 . eliminuje chroniczne zaparcia. Napar z korzeni lopianu .lyzke korzenia mniszka lekarskiego zalac szklanka wrzatku. lecz czesto.2 lyzeczki rozdrobnionego korzenia mniszka lekarskiego zalac szklanka zimnej gotowanej wody. Jest równiez srodkiem zólciopednym a zólc stymuluje perystaltyke. Bardzo dobrze tonizuje jelita. podsmazonych korzeni zalac szklanka goracego mleka. Przecedzic. zaparzac przez godzine. gotowac przez 20 minut. dlatego zaleca sie przygotowywac go bezposrednio przed spozyciem. Przeciwwskazana jest przy nadcisnieniu.lyzeczke siemienia lnianego zalac szklanka wrzatku. zaparzac przez 2 godziny. Dziala uspokajajaco.Pic 6 razy dziennie po lyzce. Sok z lisci mniszka lekarskiego (mniszek lekarski to popularny mlecz) .Napar z siemienia lnianego . zagotowac.Spozywac w nieduzych ilosciach.Rozdrobnione siemie lniane zazywamy po lyzeczce. polepsza przemiane. Algi morskie .

Dobra jest takze herbata z llostrzyka.Kilka oczyszczonych glówek cebuli zalac 0. zaparzac lub zagotowac. Lukrecja oczyszcza bardzo lagodnie.Cebule drobno pokroic. pic po 1 lyzce 3 razy dziennie.Swieze. zaparzac 8 godzin. Surówka z lisci mniszka lekarskiego . majeralIku.3 l zimnej wody. Napar lub wywar z babki . polac olejem lub smietana. Napar z korzellia lukrecji . Mozna zuc suchy proszek z korzeni. pic po 1/4 szklanki przed jedZeniem. wypelniajac ja do 2/3 wysokosci. 10 minut przed jedzeniem.2 sredniej wielkosci ziemniaki pokroic w 98 .zaparzac jak herbate i pic w ciagu dnia zamiast wody. umyte liscie mniszka lekarskiego pokroic. Wywar z korzenia lukrecji .1 lyzeczke rozdrobnionego korzenia zalac szklanka wrzatku. postawic na malym ogniu. Napoje z warzyw Sok z cebuli . gotowac 2-3 minut. trzymac pod przykryciem 30 minut nie doprowadzajac do wrzenia. pic po kieliszku (50 ml) przecedzonego naparu rano i wieczorem.Pic 3 razy dziennie po 1 lyzeczce. w zwiazku z tym powinni ja jesc wszyscy. Wywar z cebuli . miety. doprowadzic do wrzenia.3 lyzki suchych kwiatów zalac 0. Taka surówka zawiera mnóstwo witaminy C. Zalac wódka do pelna. zmieszac z zielonymi liscmi innych dziko rosnacych lub ogrodowych roslin. wlozyc do butelki. Pic przed obiadem 10 kropli na 1 lyzke wody.2 lyzeczki rozdrobnionego korzenia zalac szklanka zimnej wody. Napar z kmillku .5 szklanki 3-4 razy dziennie. Herbata z dzikiej rózy . pic po 1 lyzce 4-5 razy dziennie. Nalewka z cebuli . repeszki. nie tylko chorzy na zaparcie. Wywar z warzyw . zostawic na 8 dni.waz powoduje wzrost cisnienia. lisci czaruej porzeczki i poziomki. gotowac 3-5 minut na slabym ogniu. pic po 0.5 l wrzatku. gotowac przez 20 minut.1 lyzke kminku zalac 2 szklankami wrzatku.1 lyzke lisci zalac szklanka wody. przecedzic i od razu wypic. Taruilla .

l l l l l l l l Kef'tr Kefir z sodq . Pic na czczo 1-2 razy dziennie. Ocet jablkowy stymuluje perystaltyke. l l Warzywa dania z warzyw stymulujace perystaltyke "Czarodziejska 'salatka" . Pic na noc. ale nie tlumi normalnej mikroflory jelita. niszczy drobnoustroje powodujace gnicie. mozna tez dodac szklanke staltych buraków. rano na czczo) tlumi chorobotwórcza mikroflore. napar . Rano wypijamy lekko podgrzany napój nie rozgryzajac nasion. Pic przed spaniem lub rano na czczo. kilka razy doprowadzajac do wrzenia. Super napój warzywny . odstawic na godzine. kawalek cebuli. kiedy zacznie sie pienic szybko wypic.5 l wrzatku i gotowac metoda przerywana. dodac szklanke startej na tarce marchwi i szklanke bardzo drobno pokrojonych lodyg i lisci selera naciowego (to niezbedne skladnikU.Do szklanki kefiru dodac lyzke tloczonego na zimno oleju.Przygotowuje sie go na bazie wywaru z warzyw. usprawnia trawienie. Pic kilka razy dziennie po 0. Dynia. Wszystko zalac 1. 30 minut przed jedzeniem. Miód Miód (2 lyzki na szklanke wody.stolowa lyzke nasion dyni zalac szklanka wrzatku. Kefir z olejem . pic po stolowej lyzce 3 . l l Ocet jablkowy 1-2 lyzeczek 6%-go octu jablkowego dodajemy do szklanki wody (ewentualnie mozna dodac 1-2 lyzeczek miodu).oczyszcza szybko i delikatnie lisciaste wa99 i Kilka zabków czosnku. zdejmowac z ognia na 15 minut. w szklance wywaru zamaczamy na noc lyzke siemienia lnianego oraz otrab. kalarepy lub pietruszki. która gromadzi sie w jelicie przy zaparciach. nasiona.Rozmieszac 1/3 lyzeczki sody w szklance kefiru.4 razy dziennie. dowolne .kostke. Rano jelito wyprózni sie bez wysilku.5 szklanki.

Pic po 1 szklance 3 razy dziennie. a nawet 2 razy dziennie. które polepsza trawienie i oczyszcza uklad trawienny. Cala kuracja trwa 1-2 miesiecy. Wczesniej dowiedzielismy sie o soku z aloesu. Stymulowanie perystaltyki surowymi sokami i zalewami solnymi Swieze soki dziko rosnacych zielonych roslin.(zalewa solna). 10C . Przy dobrej tolerancji mozna pic po 1 szklance. Sok z ziemniaków . ale to gorzej). po 2 lyzki miodu. na czczo i po 2-3 zabki w ciagu dnia. rano dodac sok z polowy cyttyny i 2 lyzki mleka lub smietanki. babki i cebuli.rzywa drobno pokroic.Pic tak jak sok z kapusty.Sok ze swiezej kapusty przechowujemy w lodówce.2 dni. dodac 2-3 lyzki octu jablkowego. 100 K(JPA~PL ~ U . razem z spozywanym pokarmem. Sok z kiszonych ogórków . Cebula glowiasta Kilka razy dziennie przed jedzeniem jesc troche surowej cebuli. Danie to zawiera enzymy sprzyjajace trawieniu. Mozna do tego dodac plaster zóltego sera lub troche otrebów czy kielków pszenicy i jesc z ciemnym chlebem. W tym przypadku oczyszczenie moze wystapic w ciagu 1 . Czosnek Spozywac czosnek systematycznie po 1-2 zabki rano i wieczorem.5 szklanki 2-3 razy dziennie przed jedzeniem. Sok z kapusty . dodac odrobine oleju. mniszka. Danie specjalne wg dietetyka Bircher-Bennera Namoczyc na noc 2 lyzki kaszy owsianej (mozna tez platki. Do tego warto dodac jeszcze kilka. (migdalów lub pestek slonecznika). Zalewa z kapusty . kielków pszenicy i rodzynek. Taka salatke dobrze jest jesc codziennie. dodac 2 stalte jablka ze skórka. dobrze wymieszac. Sok o temperaturze pokojowej pijemy po 0. Uzyskujemy samodzielne danie. owoców i warzyw wspaniale stymuluja perystaltyke. Pic 4 szklanki dziennie. orzechów. wymieszac.

u wielu osób sok z kapusty powoduje intensywne wydzielanie gazów. ogórków. trzeba bedzie robic lewatywy. kolendre. gotowane warzywa. Z owocowych soków najlepsze sa do tego na zmiane soki jablkowy i pomaranczowy. nalezy przez 3-4 dni utrzymywac diete owocowa. Przez 4-5 dni glodówki pijemy. pieczone w lupinkach ziemniaki. co 2 godziny od 8 rano do 8 wieczór swieze. ze mozna ja stosowac bez wczesniejszego oczyszczania organizmu poniewaz organizm sam bedzie sie oczyszczal po tych 4 . chleb gruboziarnisty. wzmocni i kazde nastepne oczyszczanie przyjdzie nam coraz latwiej. koperek. 101 . bób. Gdyby organizm tolerowal sok z kapusty. Gdy pod reka nie ma swiezych owoców. buraków. sliwki. daktyle). Do gotowanych warzyw dobrze jest dodac odrobine przypraw. Po 4-5 dniowym leczeniu swiezymi sokami. soczyste. majeranek. wycisniete owocowe lub warzywne soki (nie mozemy stosowac soków kupowanych). organizm jednak czesciowo sie oczysci. morele. Wieczorem. mozna stosowac namoczone suszone owoce (rodzynki. z warzywnych . Jesli nawet nie pozwoli to calkowicie pozbyc sie zaparc. czarny pieprz w ziarnach.Swieze wyciskane owoce w leczeniu zaparc (glodówka sokowa) Mozna spróbowac pozbyc sie zaparc przy pomocy krótkiej 4-5 dniowej sokowej glodówki. wówczas równiez latwiej bedzie przeprowadzic calkowita lecznicza glodówke. figi. pomidorów. miód jak równiez pic soki lub herbate z suszonych jablek lub wisni.soki z marchwi. Stopniowo zaczynamy wprowadzac orzechy. przed rozpoczeciem glodówki i kazdego dnia w okresie glodówki. takich jak lisc bobkowy. kminek. nasiona. dobrze byloby stosowac czasem i ten sok.5 dniach sokowej glodówki Glodówke mozna powtórzyc kilka razy z przerwa 1 miesiaca. Ogólnie przejdzcie na prawidlowe zywienie produktami sprzyjajacymi leczeniu i zapobieganiu zaparciom. Metoda terapii sokami jest dobra z tego powodu. Niestety. selera. dojrzale owoce oprócz bananów. w czasie której jemy wszystkie swieze. Po 4-ch dniach stopniowo wprowadzamy do jadlospisu warzywa: surówki.

gorzej sie rozwijaja tak umyslowo jak i fizycznie. Zacznijcie wiecej sie ruszac.zaparcie. traca ostatnia okazje ruchu. Zauwazono. wazna przyczyne zaparc. Dzisiaj czlowiek zostal calkowicie pozbawiony potrzeby poruszania sie. Miesnie scianki jelita slabna podobnie. to wspaniale. Gimnastyki i chodzenia na spacery nie uwazamy za koniecznosc. Najwyzszy czas. natomiast ruch musi towarzyszyc czlowiekowi przez cale jego zycie od czasu. ze nie macie zaparc. rosna gorzej. kazdy uwaza. Wiele czasu spedzamy w pozycji siedzacej lub lezacej. chocby od dzisiaj. w srodkach transportu w drodze do pracy i do domu. Nie pomoze nam nic. czesciej choruja. wczesniej zaczynaja sie starzec. a wiec ruszajmy sie jak najwiecej i przy kazdej okazji. Wszyscy zdaja sobie sprawe. W najgorszej sytuacji sa wlasciciele samochodów. gdy przebywal w lonie matki (zanik ruchu jest symptomem smierci plodu) do glebokiej starosci. siedzimy w domu przed telewizorem lub komputerem. które maja malo ruchu.. pokonania chociaz niewielkiej odleglosci od domu do najblizszego przystanku. lecz ruch zastqpi kazde lekarstwo. jesli nie wprowadzimy do kompleksu róznorodnych sposobów walki z zaparciami zwiekszonej aktywnosci fizycznej. azeby im zapobiegac. jak slabna miesnie szkie102 . ze ruszamy sie coraz mniej . ale cóz . Powinnismy wprowadzic obowiazkowa norme ruchu do swojego zycia.Rozdzial 4 POZEGNAJMY SIE Z "SIEDZACYM" TRYBEM ZYCIA. bez której nie warto zaczynac.. Francuski lekarz Trusso zauwazyl: Zadne lekarstwo nie jest w stanie zastqpic ruchu. Interesuje nas konkretne schorzenie spowodowane brakiem ruchu . Nie zauwazamy. ze jego to nie dotyczy. ZACZNIJMY RUSZAC SIE JUZ DZISIAJ! Siedzacy tryb zycia i brak ruchu stanowia druga. ze dzieci. by sie nad tym zastanowic i przeciwstawic sie ogólnemu wielkiemu siedzeniu. warunkujace petystaltyke. Sadzicie. lecz ruszac sie tak czy inaczej nalezy. Jednak troszke odbieglismy od tematu. Siedzacy tryb zycia oslabia miesnie.siedzimy w pracy. Biedacy.

Najwazniejsze. zróbcie kilka kroków. Obowiazkowe sa spacety . Jesli okolicznosci nie pozwalaja wstac. Cwiczenia stymuluja czynnosc mototyczna jelita i masuja organy jamy brzusznej. wykonajcie kilka cwiczen fizycznych. wciagajac miesnie brzucha. poruszajcie glowa. prawidlowe odzywianie powinno laczyc sie z fizyczna aktywnoscia. zaleca sie równiez codziennie po 10 . rekami. Poza tym mala aktywnosc powoduje zastój krwi w ukladzie trawiennym oraz organach uczestniczacych w procesie trawienia. bieg w miejscu. l- Specjalne leczniczo . dopóki miesnie nie zanikly calkowicie. zróbcie kilka kroków. Wstancie z krzesla. Przetywajac na 5-10 minut wielogo1. co odgrywa szczególna role w zapobieganiu i leczeniu zaparc. W czasie spaceru cwiczcie. Posród przeróznych rodzajów aktywnosci fizycznej wybierzcie takie. wykonajcie 1-2 prostych cwiczen. Wykorzystajcie najmniejsza mozliwosc. nogami. Prawidlowe odzywianie przyniesie niewiele korzysci. Nie siedzcie bez ruchu przez dlugi czas w jednym miejscu. które pomagaja w transportowaniu substancji odzywczych i tlenu do najglebszych zakamarków serca. Zasade aktywnosci ruchowej zacznijmy stopniowo wprowadzac w zycie codzienne juz od dzis. zmiencie pozycje ciala. wykonywac specjalne cwiczenia lecznicze.jak naj czestsze i jak najdluzsze. przez dluzszy czas przebywajace w gipsie. by chociaz troche sie poruszac.5 godzinie przeciadzinne siedzenie przy biurku po kazdej gnijcie sie. watroby i nerek. 103 . spacery. które najbardziej wam odpowiadaja i wlaczcie do swojego rozkladu zajec: gimnastyka poranna. Nigdy nie kladzcie sie od razu po jedzeniu. Poruszajcie sie. narty. Zostaje zredukowane napiecie w systemie nerwowym. laczcie gleboki i gwaltowny oddech z ruchami miesni brzucha. gty ruchowe . tenis stolowy i inne. wzmacniajace miesnie brzucha i zarazem caly uklad miesniowy. Jednym slowem.siatkówka. wioslarstwo. W czasie ruchu otwiera sie mnóstwo rezetwowych naczyn wloskowatych. jogging. to codzienny ruch.letowe. jesli nie pozegnamy sie na zawsze z siedzacym ttybem zycia.20 min. plywanie. tance.profilaktyczne cwiczenia przy zaparciach Przy zaparciach i w ich profilaktyce.

.stopy rozstawione na szerokosc ramion. stopniowo doprowadzajac ilosc przysiadów do 10-15. rece. Stojac: . starajac sie dotknac nia wyciagniety do przodu lokiec przeciwleglej reki (lewa noga . W ten sposób aktywizujemy wszystkie czynnosci organizmu.zrobic gleboki wdech i na wydechu schylic sie jak najnizej. zaczynajac od nadgarstków. do tylu i na boki. oczywiscie z pustym zoladkiem.zginac na przemian nogi w kolanach.na wdechu wrócic do pozycji wyjsciowej.skrety. Swietnie dziala dolaczenie do tych cwiczen podskoków. przy sklonach do przodu starajcie sie dotknac rekami do podlogi.). ponizej pepka. potem siedzac: (kazde cwiczenie powtarzamy 8-10 razy) . powtórzyc ruchy siedzac na krzesle. pozostajac w tej pozycji. .prawy lokiec itd. W czasie zaparcia wykonywac cwiczenie 5-6 razy dziennie. siedzac i lezac.stopy rozstawione szeroko. wyciagajac rece do przodu.usiasc na brzegu krzesla. klatke piersiowa. .Cwiczenia wykonywane sa w trzech pozycjach wyjsciowych: stojac. W pozycji stojacej i siedzacej wykonujemy te same ruchy . Siedzac: . obracaniu towarzysza ruchy swobodnie zwisajacych rak.zginac na przemian nogi w kolanach. koniecznie rano i wieczorem. przy sklonach na boki po kolei palców kazdej nogi. a przede wszystkim krwioobieg. polozyc piesci na brzuchu. powtórzyc cwiczenie siedzac na krzesle. przyciagajac je rekami do brzucha. Przed rozpoczeciem gimnastyki rozcieramy cialo szczotka lub suchym szorstkim recznikiem. zrobic kilka przysiadów. . .stopy rozstawione na szerokosc ramion. stopy rozstawione szeroko. tulów. . przy czym mocno nacisnac piesciami brzuch. Stojac. Powtórzyc to cwiczenie 2-3 razy. korpus prosty. Rozcieramy do zarózowienia twarz. nogi. szyje. utrzymujac korpus prosto. wykonac s k l o n y do przodu. z dolu do góry.obracac korpusem w rózne strony. . lokcie blisko tulowia. zginac 104 .zatrzymac oddech na ile to mozliwe. powtórzyc to siedzac na krzesle 8-10 razy. sklony i zginanie nóg w kolanach.

opuszczac przepone i wypychac brzuch przy wdechu. Oprócz specjalnej gimnastyki. wykonac to samo w druga strone. Do cwiczen gimnastycznych dobrze jest dodac cwiczenia jogi (asany).6 razy.nogi w kolanach.powtórzyc cwiczenie 5 . -po kolei podnies wyciagniete nogi do góry pod katem prostym do podlogi.10 razy. Niezwykle wazne jest aby wykonywac kilka razy dziennie cwiczenie przeponowo-oddechowe. Oba te urzadzenia rozwijaja miesnie tloczni brzusznej.wolno podniesc obie wyciagniete nogi pod katem 90° do podlogi. powtórzyc..zegnij nogi w kolanach. Po zakonczeniu cwiczen zalecana jest jakakolwiek procedura wodna: oblewanie zimna woda z wiadra. Podczas tego cwiczenia masuja sie wewnetrzne organy jamy brzusznej. przyciagajac je rekami do brzucha. wciagnij brzuch. opuscic lewe kolano na podloge obok prawej stopy. zimny prysznic.20 razy.. wzmacniajace miesnie brzucha zaleca sie przeplatac z cwiczeniami ogólnie wzmacniajacymi i oddechowymi. . nie odrywajac nóg od podlogi. 105 . jednoczesnie przekrecajac glowe w lewo i do tylu. podnos kazda noge 5 . . b. przy nieruchomym tulowiu. C.10 razy. przy zaparciach pomaga mechanoterapia: zajecia na specjalnych urzadzeniach treningowych. kierujac kolana w przeciwne strony z rekami opartymi na biodrach. Gimnastyke zwykla i joge nie nalezy cwiczyc w tym samym czasie. d.. warto zdecydowac sie na joge.podniesc wyciagniete nogi pod katem 45° i trzymac 1-2 minut.. wrócic do pozycji lezacej. podnosic przepone i wciagac brzuch przy wydechu. postaw stopy na podlodze. które sa o wiele skuteczniejsze w walce z zaparciami. powtórz 10 . Po wodnej procedurze nalezy wytrzec sie szorstkim recznikiem. symulujacych jazde na rowerze lub wioslarstwo. Jesli jednak brakuje czasu na wszystko.zginac kolejno nogi w kolanach. Lezac na plecach na podlodze: a. kapiel w rzece lub innym wlasciwym akwenie.wolno siadac z pozycji lezacej.4 . Nizej beda przedstawione specjalne przeponowooddechowe cwiczenie jogi. krótko wstrzymaj i gwahownie wypchnij. . Cwiczenia te.

przy wykonywaniu któlych znajdujecie sie glowa do dolu. poniewaz wieczorem cialo jest bardziej gietki i elastyczne.HATHA JOGA. przywraca dobre trawienie. uzdrawia i odmladza organizm czlowieka. dziala na poszczególne organy. Na poczatku lepiej jest jednak wykonywac cwiczenia wieczorem. wzmacnia system immunologiczny. Asany mozna wykonywac tylko w dobrym humorze. lub 3-4 godzin po jedzeniu. przed cwiczeniami. a caly efekt jogi pójdzie na marne.2 razy. leczy zaparcia. Dlatego joga jest niezwykle skuteczna w samoleczeniu. Szczególnie odnosi sie to do tzw. Nalezy koniecznie polezec przez 1 . trzeba wyjsc z asany. stopniowo zwiekszajac obciazenie (czas przebywania w asanie i ilosc powtórzen). pozycji odwróconych. a kapiele wodne spowoduja odplyw krwi i zaburzenie harmonii w organizmie. Przed cwiczeniami trzeba koniecznie wywietrzyc pomieszczenie. ASANY UWALNIAJACE OD ZAPARC I ZAPOBIEGAJACE IM Joga wzmacnia. bez duzego wysilku. Prysznic kontrastowy ( na przemian zimny i goracy) zwieksza elastycznosc stawów. W przypadku kolejnego niepowodzenia nalezy na jakis czas zaprzestac wykonywania asany. w ciagu godziny nie uzywamy zadnych kapieli wodnych. najlepiej rano. Natomiast po zajeciach. Osoby slabe i w starszym wieku moga zaczac od latwiejszych asan i w 106 . Nie wolno wychodzac z pozycji odwróconej asany od razu siadac lub wstawac. Wykonujac pozycje odwrócone nalezy równiez wykluczyc gwaltowne ruchy. Wszystkie asany nalezy wykonywac plynnie i wolno. latem lepiej cwiczyc na powietrzu. Joge mozna cwiczyc w kazdym wieku i stanie fizycznym. niz 23 godzin przed pójsciem do lózka. Gdyby pojawily sie nieprzyjemne odczucia. koniecznie przed jedzeniem.2 min. na czczo. taki plysznic pomocny jest dla poczatkujacych. W ciagu dnia mozna powtórzyc 1 . ale nie pózniej. harmonizujac ich prace i likwidujac zaburzenia. poniewaz asany powoduja przeplyw kiwi do organów wewnetrznych. odpoczac i po przeanalizowaniu ewentualnych popelnionych bledów spróbowac ponownie wolniej i ostrozniej. Opisany nizej zestaw cwiczen jogi (asan) stymuluje pelystaltyke.

Czas przebywania w kazdej konkretnej pozycji w momencie opanowywania i dalsze mozliwosci stopniowego wydluzania czasu sa omówione w opisie kazdego cwiczenia. w miare swoich mozliwosci. przeciwwskazania dla oddzielnych cwiczen zostaly wyszczególnione. w ubraniu nie ograniczajacym ruchów. to cwiczyc codziennie.1raz. Najwazniejsze. liczcie sobie . i trzy itd. i dwa. Tak wiec przystapimy do opisywania asan. Zwieksza to skutecznosc cwiczen i jest niezmiernie wazne. Zawsze pamietajcie zlota zasade jogi: im wolniej bedziecie sie poruszac i opanowywac pozycje i im wolniej i metodyczniej bedziecie sie starali osiagnac doskonalosc w ich wykonywaniu. konkretnym organie (gdy jest to zawarte w poleceniu) lub na oddychaniu. regularnie. wówczas cwiczenia nie przyniosa wiekszego pozytku. Cwiczen.. Jednoczesnie przy wykonywaniu innych asan. ale takze hinduskie nazwy 107 . zuzytego na wykonywanie cwiczenia.20 minut. tym lepszy bedzie efekt.miare wzmocnienia zdrowia przechodzic do trudniejszych cwiczen. Optymalna dlugosc trwania cwiczen . Nie nalezy cwiczyc w obuwiu. Joga jest dostepna dla wszystkich." co sekunda. Gdy natomiast wykonujemy te cwiczenia fizyczne z calkowitym zaangazowaniem. Dla orientacji w czasie.im bardziej odslonicie cialo. ale caly organizm. tym lepiej. przeciwwskazania staja sie niewazne. Posuwamy sie do przodu malymi krokami. Joga daje mozliwosc wplywania na wybrany organ. Cwiczyc nalezy na macie z naturalnego materialu. po jakims czasie sami stwierdzicie. pod wplywem których zdrowieje nie tylko cholY organ. co do któlych istnieja przeciwwskazania jest bardzo malo i praktycznie zawsze posiadaja uproszczony wariant. Przy wykonywaniu asan najwazniejsza sprawa jest prawidlowe oddychanie oraz maksymalne wyciszenie i skupienie uwagi na ciele. nie krócej niz 10 minut i nie dluzej niz godzine. ze nie ma lepszego sojusznika w walce o zdrowie przy pomocy cwiczen fizycznych. Jesli mysli sa rozproszone i w umysle panuje chaos. Przytaczamy nie tylko europejskie. najlepiej na bosaka lub w skarpetkach. najlepiej w kapielówkach lub kostiumie kapielowym . Wprowadzamy po 1-3 nowych asan i dopiero po ich opanowaniu przechodzimy do nastepnej grupy cwiczen.

po to aby mozna bylo korzystac z innych zródel. .stan prosto. zoladek i inne. sledzione. ostra forma Efekt terapeutyczny. Masuje i stymuluje wszystkie organy wewnetrzne. Choroby serca. lekko pochyl sie do przodu (w tej pozycji w miesniach scian brzucha powinno nastapic odczucie rozluznienia). szczególnie organy jamy brzusznej . Pozycja ta wzmacnia perystaltyke. nadcisnienie. ale liczbe powtórzen nalezy zwiekszac stopniowo. Jogini zapewniaja.watrobe. przywraca na miejsce przemieszczone i nawet osuniete organy. kciukami do wewnatrz. jelito cienkie i grube. jesli bedziecie stale i prawidlowo wykonywac to cwiczenie. lekko zegnij w kolanach. woreczek zólciowy. nogi na szerokosc ramion. 1. Asana wzmacnia miesnie scian brzucha. Przeciwwskazania. ze nigdy wiecej nie bedziecie cierpiec na zaparcia. zapobiega i leczy zaparcia i wzdecia brzucha. owrzodzenia zoladka i dwunastnicy. Dodatkowo asana wyszczupla talie i biodra. Polóz dlonie na górnej czesci ud. wstrzymaj oddech i maksymalnie wciagnij sciany brzucha do wewnatrz. trzustke. jednoczesnie podnoszac je do góry (w momencie 108 . Jest to jedna z najwazniejszych asan jogi. skupienie na splocie slonecznym. sprzyjajaca zdrowiu jelit.asan. Te asane nalezy czesto powtarzac.wypusc cale powietrze z pluc z glosnym swiszczacym dzwiekiem. WYKONANIE . Czesciowo przenoszac ciezar ciala na rece. Skurcz miesni brzucha (uddijane bandha).

rece za plecami. po 100 asan sciany brzucha. Zaparcia nie powinny sie juz powtórzyc. .pelnego oswobodzenia pluc z powietrza w dolnej czesci klatki piersiowej powstaje wakum. mozesz sie do niej przygotowac. 109 . i oczywiscie jesli przy tym bedziesz prawidlowo sie odzywiac. lecz znacznie slabszy. tzn. Nastepnie wykonuj po 10 cykli z 10 asan kazdego dnia. Nastepnie kazdego dnia zacznij dodawac po jednej asanie do kazdego cyklu. wykonujac 7-ego dnia 10 cykli z 6 ruchami. . Pieciokrotne wykonanie asany z trzema ruchami sciany brzucha (wewnatrz. a w górnej czesci brzucha pojawia sie wkleslosc. wykonujac uproszczony jej wariant: . jesli stale bedziesz wykonywac ta asane. w góre i na zewnatrz) stanowi 1 cykl. Efekt tez bedzie. Do tego czasu miesnie scian brzucha wzmocnia sie i z latwoscia poradza sobie z taka duza iloscia ruchu. przy wydechu wciagnij sciany brzucha do wewnatrz i do góry i wypchnij je do przodu przy wdechu. skladajacej sie z trzech ruchów sciany brzucha: wewnatrz. .stan prosto. 6 dnia dojdziesz do 10 cykli z 5 asan. Kontynuuj dodawanie po jednej asanie do II-ego dnia.wyprostuj sie wei pelny wdech i wróc do normalnego oddychania.wstrzymujac oddech rozluinij sciany brzucha. Wykonaj 5 takich cykli. pozwalajac na wysuniecie ich na zewnatrz (calosc powinna zajac sekunde). dzieki któremu sciany brzucha wciagaja sie jeszcze bardziej. Cale cwiczenie (lO cykli z 10 asan) powinno zajmowac 3 min. S-ego 10 cykli z 7 asan. wtedy bedziesz wykonywac po 10 cykli z 10 asan. chwyc jedna reka za nadgarstek drugiej. Kazdego dnia wykonuj dodatkowo jeden cykl z 5 asan.na wstrzymanym oddechu powtórz asane jeszcze 4 razy. w góre i na zewnatrz.). Jesli na poczatku bedzie ci ciezko wykonywac ta asane wedlug danych zasad.

110 .sklony w bok (trikonasana). starajac sie dlonnll chwycic lydki z tylu. usuwa zbedny tluszcz z brzucha i talii. lub sklony do dolu (padahastasana). Sprawia. Trójkat . W miare zwiekszenia elastycznosci kregoslupa. mozna chwycic rekami za podudzie w dostepnym dla ciebie miejscu i stopniowo dzien po dniu przesuwac rece coraz nizej. bedzie mozna przejsc do prawidlowego wykonywania tej pozycji. rece opuszczone. WYKONANIE . poprawia postawe. Wysokie cisnienie tetnicze. ze kregoslup staje sie elastyczny. mozna zaczac od sklonów do przodu. Powtórz 3 . Czas wytrzymania w tej pozycji stopniowo wydluzaj do 20 sekund.stan prosto. wzmacnia petystaltyke. Jesli i to bedzie sprawialo trudnosci. skupienie na krzyzu. skupienie na kregoslupie. pomaga przy zaparciach i wzdeciach brzucha. . Tonizuje organy jamy brzusznej. nogi na szerokosci ramion. kolana wyprostowane. Bocian. a pod koniec wydechu dotknac czolem do kolan. zapobiega zaparciom.4 razy. watrobe. 3. Efekt terapeutyczny. . Jesli na poczatku bedzie ciezko chwycic rekami lydki i dotknac czolem do kolan. WYKONANIE .przy wydechu pochylaj sie do przodu. Efekt terapeutyczny.2. starajac sie przy tym dotknac rekami do podlogi.stan prosto. nerki. Wzmacnia petystaltyke. . lagodzi bóle pleców. Przeciwwskazania. sledzione. przesuwajac rekami po nogach w dól.pozostan w tej pozycji kilka sekund. nogi razem.przy wdechu podnies rece dlonmi zwróconymi do góry na wysokosc ramion.

- przy wydechu wykonaj sklon tulowia w prawo, starajac sie dlonia prawej reki chwycic prawa lydke lub dotknac prawej stopy, lewa reke podnies pionowo do góry, glowe odwróc twarza do gÓty, zwrócona ku lewej rece; - po wydechu, pozostan w tej pozycji bez oddychania jak dlugo mozesz; - przy wdechu powróc do pozycji wyjsciowej; - powtórz wszystko w druga strone (w lewo).

4. Pozycja diamentowa (wadzrasana), skupienie na organach jamy brzusznej.
Mozna wykonywac po jedzeniu! Efekt terapeutyczny. Poprawia trawienie Zwieksza cyrkulacje krwi w wielu organach wewnetrznych.
WYKONANIE

- stan, ukleknij na kolanach, trzymajac czubki stóp i kolana razem, piety nieco rozchylone; - siadi pomiedzy pietami, trzymajac glowe i plecy prosto, uwazaj aby kolana sie nie rozeszly, rozluinij rece i polóz na kolanach dlonmi do dolu. Zostan w tej pozycji przez 3 min.

5. Pozycja bohatera (wirasana), skupienie na organach jamy brzusznej. Mozna wykonywac po jedzeniu!
Efekt terapeutyczny. Sprzyja trawieniu, szczególnie efektywna przy cukrzycy. Tonizuje watrobe, nerki, trzustke. Pomaga przy leczeniu reumatyzmu, podagry, ostróg solnych na pietach, likwiduje bóle kolanowe, pomaga przy chorobach stawów w nogach.
111

WYKONANIE

- stan, ukleknij na zlaczonych kolanach, stopy osobno, rece polóz na kolanach dlonmi do dolu; - siadi miedzy stopami, nie rozlaczajac kolan, trzymajac glowe i plecy prosto; Zostan w tej pozycji od 30 sekund do 3 minut, stopniowo wydluzajac czas.

6. Pozycja bohatera lezac (supta wirasana), skupienie na organach jamy brzusznej. Mozna a nawet trzeba wykonywac po jedzeniu!
Efekt terapeutyczny. Przyspiesza trawienie pozywienia. Masuje organy wewnetrzne, usuwa bóle w okolicy zoladka, pomaga przy zwiekszonej kwasowosci i owrzodzeniach. Uspokaja uklad nerwowy i usuwa zmeczenie. Zmniejsza bóle w nogach, pomaga przy zylakowatym rozszerzeniu zyl.

WYKONANIE

- przyjmij pozycje bohatera (asana nr 5); - chwyc sie rekami za podudzia, powoli i ostroznie opierajac sie na zgietych w lokciach rekach polóz sie na plecach. Postaraj sie aby cale plecy dotykaly podlogi i zeby kolana byly zlaczone; - zostan w tej pozycji 5 - 15 minut, oddychaj równo i spokojnie; - wyciagnij nogi, rozluinij sie i odpocznij. 112

7. Niepelna pozycja lódki (ardha nawasana), skupienie na miesniach brzucha. Efekt terapeutyczny. Wplywa leczniczo na watrobe, sledzione,
woreczek zólciowy i na jelita. Wzmacnia miesnie pleców, brzucha i bioder.

WYKONANIE

- siadi na podlodze, nogi wyciagniete zlaczone, rece za glowa, splecione palce; - odchyl tulów nieco do tylu; - podnies wyprostowane nogi pod takim katem do ciala, aby stopy i glowa byly na tym samym poziomie, obciagnij palce u stóp i utrzymujac równowage pilnuj aby plecy i nogi byly caly czas wyprostowane; - zostan w tej pozycji 1 - 1,5 min., gleboko oddychajac; - wolno opusc rece i nogi, polóz sie na plecach i rozluinij sie. Jesli na poczatku ciezko bedzie utrzymac rece za glowa, wówczas polóz dlonie zgietych rak na podlodze na wysokosci bioder.

8. Pelna pozycja lódki (nawasana), skupienie na miesniach i organach brzucha. Efekt terapeutyczny. Wplywa w zwiekszonym stopniu niz niepelna pozycja lódki na jelita i w ten sam sposób na inne organy.
WYKONANIE

- siadi na podlodze, nogi wyciagniete zlaczone, dlonie polóz na podlodze kolo bioder; 113

odchyl tulów nieco do tylu. . Efekt terapeutyczny.rece trzymaj za plecami. piety rozchylone.siadz miedzy pietami.5 min. lydki leza na podlodze. WYKONANIE . trzustki. . czubki stóp zlaczone. szyje i tulów w jednej prostej linii. . watroby sledziony. polóz sie na plecach i rozluznij.zostan w tej pozycji maksymalnie 1. poziomo do podlogi. poprawia samopoczucie. przyciSnij dlonie do nóg przykladowo na wysokosci kolan. skupienie na organach jamy brzusznej. .podnies wyprostowane nogi wyzej poziomu glowy. Pomaga oczyscic jelito grube. Usprawnia prace zoladka. Oddychaj gleboko. .. chwytajac lewa reka nadgarstek pra114 . Stymuluje odpornosc. z dlonmi skierowanymi do wewnatrz.wyciagnij do przodu rece. nastepnie powoli opusc rece i nogi. bardzo efektywne przy zaparciach i niestrawnosci.ukleknij. wspomaga oczyszczenie organizmu z substancji toksycznych. Sklony do przodu siedzac na kolanach (joga mudra). jelit. nie zginajac rak. trzymajac glowe. 9. leczy owrzodzenie zoladka i dwunastnicy.

powoli pochylaj sie do przodu. skupienie na splocie slonecznym. ciagnac za soba stopy.przy wydechu zegnij rece w lokciach. glowe swobodnie opusc do dolu. 115 .pozostan w tej pozycji jak mozesz najdluzej. ale plecy trzymaj wyprostowane. Powtórz asane jeszcze 2 razy ze zgieta prawa noga. maksymalnie napnij miesnie brzucha i posladków. .wej reki. Sklon do przodu siedzac z jedna noga zgieta w kolanie (dzanusirasana). postaraj sie odciagnac wyprostowany tulów i jednoczesnie napnij rece.na wdechu powróc do pozycji wyjsciowej.wez pelny wdech. WYKONANIE pozy- . Wspomaga trawienie jakiegokolwiek wienia i neutralizuje nawet toksyny. Powtórz cwiczenie 3 . wstrzymaj oddech. to chwyc sie za lydke). nie odrywajac posladk w od piet. starajac sie dotknac glow:. Efekt terapeutyczny. wstrzymaj oddech na tak dlugo jak mozesz i pozostan w tej pozycji w trakcie wstrzymywania oddechu. podlogi.na wdechu powróc do pozycji wyjsciowej. pochyl sie do przodu.siadz na podlodze z wyprostowanymi nogami. wez oddech. pozostajac w takiej pozycji jak najdluzej. . 10. opuszczajac lokcie do dolu postaraj sie oprzec nimi o podloge. Zegnij prawa noge w kolanie i obróc ja tak aby kolano lezalo na podlodze a stopa opierala sie o wewnetrzna strone uda jak najblizej okolicy pachwiny. . chwyc rekami stope lub duzy palec lewej stopy nie zginajac nogi (jesli na poczatku nie uda ci sie chwycic stopy. . .wez gleboki wdech i przy wydechu.pochylaj sie do przodu. .5 razy. starajac sie dotknac nia kolan. .

WYKONANIE . polóz glowe na kolanach lub na miejscu. znacznie wzmacnia perystaltyke jelit. do którego dosiegasz czolem. zegnij rece w lokciach i postaraj sie oprzec na lokciach o podloge. trzymajac tulów pod katem prostym do podlogi. Wykonaj asane w druga strone. . rozluinij sie i odpocznij.siadi na podlodze. Wstrzymaj oddech i pozostan w tej pozycji 20 .zegnij plecy. 11. zginajac w kolanie lewa noge. leczy prostate. Leczy hemoroidy i cukrzyce. Efekt terapeutyczny. Poczatkujacym (powyzej 30 lat) zazwyczaj nie udaje sie od razu dosiegnac palców stóp. Nie zginaj kolan. nie pozwalajac na odeiwanie ich od podlogi. przy pelnym sklonie i przy wstrzymanym oddechu pozostan w tej pozycji do momentu odczucia dys116 . szczególnie w lediwiowo . Wyciagniecie siedzac (paszimottasana).krzyzowym odcinku. zrób kilka wdechów i wydechów. starajac sie chwycic palce u stóp. skupienie na splocie slonecznym. zlacz i wyciagnij nogi do przodu. sciagnij lopatki i powoli pochylaj sie z wyciagnietymi do przodu rekami. W takich przypadkach nalezy chwycic sie za to. Polepsza ukrwienie organów plciowych i pecherza moczowego. trzymajac plecy prosto. usprawnia jego patologiczne skrzywienia.30 sekund.wei gleboki wdech i przy wydechu. poprawia stan kregoslupa. lydki. Wzmacnia splot sloneczny. chroniaca przed zaparciami i zapaleniem jelita grubego. Najwazniejsze to nie zginac kolan i trzymac proste plecy.Wyprostuj sie. . chwytajac rekami stope lub duzy palec prawej stopy. sledzione i nerki. czego mozna dosiegnac: za piety. podudzia. dobrze oddzialowuje na watrobe. ieoceniona asana. stymuluje funkcje gruczolów plciowych.

pluca. Wez do rak kawalek sznurka lub pasek. wzdecia brzucha. Efekt terapeutyczny. Nie przygnebiaj sie. Stymuluje perystaltyke. tonizuje przepone. 12. leczy zaparcia.komfortu. nawet jesli pozycje nie sa wykonywane idealnie. wzmacnia oczy. Pozytywnie wplywa na caly organizm: tonizuje uklad sercowo naczyniowy. Oczyszcza i odnawia nerki. Polowa konika polnego (ardha salabhasana). stopniowo przy kazdym powtórzeniu wydluzajac czas przebywania w pozycji od kilkudziesieciu sekund do l min. zwieksza elastycznosc kregoslupa. polepsza ukrwienie blony sluzowej jelit. Tylko nie podejmuj zbytniego wysilku i pamietaj. ze cwiczenia jogi pracuja. jesli na poczatku nie uda ci sie wykonac cwiczenia idealnie. Wzmacnia miesnie ciala. Uwaga. Usprawnia róznorodne typy uszkodzen trawienia. 117 . Uzbrój sie w cierpliwosc i z czasem jesli bedziesz regularnie cwiczyc. Powtórz cwiczenie 3 razy. . Stymuluje funkcje watroby. zgage.przy wdechu powróc do pozycji wyjsciowej. zwiekszy sie rozciagliwosc pleców i cwiczenia beda prawidlowe. zaczep go o podeszwy i stopniowo zmniejszaj odleglosc swojego przystosowania przyspieszy to rozwój elastycznosci kregoslupa. Istnieje jeszcze malutka sztuczka pomagajaca wykonywac cwiczenie. skupienie na kregoslupie. a szczególnie brzucha. trzustki i innych organów jamy brzusznej.

13.WYKONANIE . efekt cwiczenia bardzo maleje. skupienie na kregoslupie. aby nogi trzymac wyprostowane. rece wyciagnij wzdluz tulowia. .przy wdechu kolejno podnos wyprostowane nogi do gÓIY. nie zginajac kolan i nie rozlaczajac ich. zamknij oczy. wyciagnij nogi. . Jesli tak sie stanie (taki blad popelniaja poczatkujacy). zlacz stopy. . Wykonuj asane 5 razy dziennie. Konik polny (salabhasana).zrób gleboki. WYKONANIE . lecz znacznie silniejszy. aby rozstaw pomiedzy nimi byl nie wiekszy niz kilka centymetrów. Przeciwwskazania.15 sekund.polóz sie na brzuchu.6 sekund. Taki jak przy asanie nr 12.powoli wypusc powietrze. Jest to jeden cykl. . wstrzymaj oddech i opierajac sie na silnie scisnietych piesciach i korzystajac z miesni brzucha.po 3 razy kazda i trzymaj napieta noge przez 5 . napnij nogi i podnies je jak mozesz najwyzej. pózniej dodajac po 1 sekundzie na tydzien i wydluz czas przebywania w tej pozycji do 10 . palce zacisnij w piesci.pozycja wyjsciowa jak przy asanie nr 12. Nadcisnienie. nalezy zacisniete piesci polozyc pod udami tak. Bardzo wazne. tylko po tym jak zamkniesz oczy. jednoczesnie opuszczajac nogi do 118 . zeby koniuszki palców stóp lezaly na podlodze. Efekt terapeutyczny. dlugi wdech. wykonujac po 6 cykli kazda noga. oprzyj sie podbródkiem o podloge. miazdzyca tetnic.trzymaj nogi w powietrzu 5 sekund.

wyciagniete nogi trzymaj zlaczone. Nie wolno gwaltownie opuszczac nóg do dolu! Powtórz cwiczenie 3 razy (to jest jeden cyk!). pomaga przy zaparciach. Przeciwwskazania. Wzmacnia i rozwija elastycznosc kregoslupa. pomimo tego jest niebezpieczne. a podbródkiem o piers. od poprzedniej asany . Usuwa zmeczenie od siedzacego tlYbu zycia. poniewaz gwaltownie podnosi cisnienie tetnicze w klatce piersiowej i jamie brzusznej i utrudnia kiwioobieg. 14. . polepsza trawienie.polóz sie na brzuchu. odpocznij 5 sekund i powtórz asane· Bardzo wazne jest aby wychodzic z asany powoli. tarczyce.polowy konika polnego (przy której nogi podnosi sie po kolei) i tylko po treningu przejsc do asany konik polny. Dlatego zaleca sie zaczynac od uproszczonego wariantu. nawet przy cukrzycy. polóz policzek na podlodze.dotknawszy nogami podlogi. Efekt terapeutyczny. oprzYJ Sie czolem o podloge. rece wzdluz tulowia. Aktywizuje splot sloneczny. 119 . Nadczynnosc tarczycy. Luk (dhanurasana). stymuluje prace organów jamy brzusznej.pozycji wyjsciowej. Bardzo silnie stymuluje caly organizm. W ciagu dnia. odwróc glowe na bok. ktÓlY naladowywuje organizm energia zyciowa. Pobudza aktywnosc trzustki. Wzmacnia miesnie brzucha. Cwiczenie daje duzy efekt. trzustke i gruczoly plciowe. lecz najsilniej asana oddzialowuje na nerki. rozluznij sie. Stopniowo doprowadz cykl do 5 powtórzen. troche odpocznij. WYKONANIE . o róznej porze mozna jeszcze kilka razy (lecz nie wiecej niz 5) wykonac po jednym cyklu tej asany z 5 powtórzeniami. skupienie na organach jamy brzusznej. tak aby buzia i nosem nie dotykac podlogi. lecz jest bardzo trudne.

wzmaga przyspieszenie oddechu i pulsu. trzymajac przy tym zlaczone kolana. Uchroni to od obowiazkowego pojawienia sie w pierwszych dniach przyswajania asany bóli miesni. Dlatego po tej pozycji potrzebny jest dluzszy odpoczynek. Kontynuuj cwiczenie.stopowych. Poniewaz poczatkujacym bardzo trudno nie rozchylac kolan przy zginaniu i podnoszeniu nóg. Oczywiscie efekt sie zmniejszy. ale za to bedziesz przedluzac wykonywanie tej asany. Wyginajac sie w krzyzu przechyl plecy i glowe maksymalnie do tylu.. Po calkowitym przyswojeniu asany dla zwiekszenia efektu mozna zakanczac ja bujaniem sie na brzuchu. a w póiniejszym czasie koniecznosc rozchylania kolan znika. rozluinij sie i odpocznij. znowu do momentu nabycia niezbednej gibkosci. które moga zmusic do zaniechania tego tak pozytecznego cwiczenia. Tylko sie nie wycofuj i ty bedziesz prawidlowo wykonywac ta najwazniejsza asane. Czasami poczatkujacym trudno jest chwycic nogi za stopy przed ich podniesieniem. uwolnij nogi i powoli (O powróc do pozycji wyjsciowej.zegnij nogi w kolanach i chwyc rekami za tylna powierzchnie stóp. po tym jak oddech wróci do normy. specjalnie rozchylac kolana i stopy. Jest to jedna z najtrudniejszych asan. Pozycje mozna powtarzac 3 . . . umiarkowanie szybko podnies glowe i górna polowe tulowia.zrób wydech.4 razy pod rzad. przez pierwszy tydzien pozostawaj w tej pozycji 5 sekund. w takim przypadku na poczatku przyswajania asany chwytaj nogi za lydki obok stawów goleniowo . przedstawiajac cialem podobizne luku. Jesli przy tym kolana sie rozejda. . efekt tego cwiczenia jest znacznie mniejszy. która zawsze. 120 .wstrzymujac oddech. zaleca sie do nabrania niezbednych nawyków na odwrót. nastepnie dodawaj po jednej sekundzie kazdego tygodnia (lecz nie szybciej O.wei pelny wdech i napinajac miesnie pleców i szyi. nawet u doswiadczonych w jodze. doprowadi wytrzymalosc do 15 sekund. jednoczesnie przy pomocy rak podnies nogi jak mozesz najwyzej.

Daje odczucie wiary w siebie.zegnij rece w lokciach. skupienie w miare wykonywania przemieszcza sie z organu na organ.15. . piety trzymaj caly czas zlaczone (wazne. Powiekszenie tarczycy. Usprawnia prace calego przewodu zoladkowo . moczowód i rózne choroby nerek. W tym przypadku mozna wykonywac tylko czesc cwiczenia . rozwija miesnie pleców i brzucha. palcami do przodu. Szerokie spektrum dzialania . Przeciwwskazania. Poprawia krwioobieg. Efekt terapeutyczny. Kobra (bhydzangasana). lecz nie wolno skrecac tulowia i glowy w prawo i w lewo. wspomaga leczenie zaparc i niezytu zoladka. polóz dlonie na podlodze na szerokosc ramion. aby uzyskac jak najwiekszy efekt tej pozycji). Leczy pecherz moczowy. wzmacnia perystaltyke. .od jelit po oczy.jelitowego. opierajac sie czolem o podloge. WYKONANIE zapobiega leczy skolioze. wyciagnij rece wzdluz tulowia dlonmi do gÓIY.wyprostowane nogi polóz na podlodze.podnoszenie do góry i odchylanie do tylu glowy i tulowia. podnies glowe i powoli wyciagajac 121 . lub pozycja zmii. Rozwija elastycznosc kregoslupa. a takze zapobiega tworzeniu sie kamieni w nerkach i likwiduje juz istniejace.polóz sie na brzuchu.

starajac sie aby przedstawiala kat prosty z dolna (ponizej talii) czescia tulowia i zeby dolna czesc nie oderwala sie od podlogi.powoli odwróc tulów i glowe do przodu i znowu odchyl sie do tylu jak mozesz najdalej.szyje jak najdalej mozesz do przodu. Po wykonaniu cwiczenia koniecznie calkowicie sie rozluinij i odpocznij przez kilka sekund. .bez pomocy rak podnies glowe jak mozesz najwyzej. pozostan w tej pozycji przez 1 sekunde. W pierwszych 10 dniach pozostawaj w kazdej pozycji (podnoszenia z odchyleniem tulowia. .napinajac miesnie pleców. maksymalnie odchyl do tylu podniesiona do góry glowe.odwróc dlonie palcami do wewnatrz i opierajac sie na dloniach. powoli odwróc glowe i tulów w lewo. zginajac rece w lokciach i opuszczajac tulów na podloge. . powoli wyprostuj rece i jeszcze bardziej podnies do góry (powyzej pepka) czesc tulowia.przy wdechu . z wyciagnietymi wzdluz tulowia rekami. podeprzyj sie podbródkiem o podloge. pozostan w tej pozycji przez 1 sekunde. Napnij miesnie szyi. powtórzenia) przez 1 sekunde. lezac na brzuchu. odchyl glowe do tylu i patrzac w góre pozostan w tej pozycji przez 1 sekunde.powróc do pozycji wyjsciowej bardzo wolno (O. lecz teraz na poczatku odwracajac sie w prawo i patrzac na lewa piete. nastepnie w lewo i patrzac na prawa piete. .to samo zrób w prawa strone. nastepnie przez kazde 10 dni dodawaj na kazda pozycje jeszcze po 122 . Skupienie znowu przechodzi na tarczyce. z rozchylonymi nogami i kladac glowe na lewym lub prawym policzku. podnies ramiona i bez pomocy rak plecy i wygnij tulów w krzyzu jak najdalej do tylu. starajac sie spojrzec na lewa piete przez prawe ramie. Od tej chwili do konca cwiczenia oddychaj powoli przez nos.skupienie od tego momentu przechodzi na kregoslup od góry w dól do kosci ogonowej . . Postaraj sie przez lewe ramie zobaczyc piete prawej nogi. .nie ruszajac rak i nóg. Powtórz cwiczenie. Od tej chwili i do konca cwiczenia skupienie przechodzi na nerki. pozostajac w tej pozycji przez 1 sekunde. nie odrywajac od podlogi dolnej czesci brzucha ponizej pepka. skupienie na tarczycy. .

tonizuje system nerwowy. cialo rozluinione. które powinny tylko chronic przed upadkiem. Zegnij nogi w kolanach. Pomaga pozbyc sie gazów. przy minimalnym obciazeniu rak. rece wyciagniete wzdluz ciala dlonmi do dolu. likwiduje choroby przewodu pokarmowego. ile mozesz wytrzymac bez oddechu. Taragi mudra (jezioro) Uwaga skupiona jest na jamie brzusznej. Polóz sie na plecach. Uwaga. rece wzdluz ciala.jednej sekundzie i dojdi do przebywania w kazdej z nich do 30 sekund tak. Wazne jest takze przy wykonywaniu tej asany wykorzystywac miesnie pleców. Zrób spokojny wdech i rozluinij miesnie brzucha. zlaczone razem nogi. Efekt leczniczy. Wzmacnia kregoslup. Zostan w tej pozycji tyle. 2. Wykonaj spokojny wdech i wydech przez nos. Cwiczenie mozna wykonac tylko 2 razy. 17. Efekt leczniczy.asana dla pozbycia sie gazów Uwaga skierowana na organach jamy brzusznej. Przy wykonywaniu tej asany szczególnie wazne jest wykonywanie jej bardzo powoli. dla maksymalnego przestudiowania miesni. pomaga w leczeniu reumatyzmu. Kolana i palce nóg sa razem. Pavanamuktasana . wyciagnij proste. WYKONANIE 1. obejmij je rekami i przycisnij mocno do brzucha. Polóz sie na plecach. 2. 3. WYKONANIE 1. zatrzymaj oddech i wciagnij brzuch tak mocno jak potrafisz. aby wykonanie calej asany zajmowalo 2 min. 16. 123 .

przechyl sie do przodu i usiadz.utrzymujac pozycje (wg p. 2.oddychaj w rytmie wykonywanych ruchów. 3. 3).boczne zwroty korpusu Uwaga skupiona na organach i miesniach brzucha. przewód pokarmowy. podnos nogi pod katem prostym. 3) 3-5 minut. watrobe. Tonizuje organy jamy brzusznej. Wytrzymaj w tej pozycji 20-30 sekund i wróc do pozycji wyjsciowej. . Dalej moga byc dwa warianty wykonania asany. Efekt terapeutyczny. Wariant statyczny .po zakonczeniu odpocznij. Wykonujac wydech. Bardzo przydatna przy zaparciach. stymuluje perystaltyke. trzustke. odrywajac miednice i plecy od podlogi. 18. . 124 . Dzatari paravartasana . kolysz sie 1015 razy (liczac ruch do przodu i do tylu za l). Na wydechu wolno opusc nogi w prawo i polóz je na podlodze nie odrywajac lopatek od podlogi. Odchyl sie nieco do tylu. WYKONANIE l. aby odelWac miednice od podlogi. Zostan w tej pozycji przez 2030 sekund. tonizuje miesnie brzucha i jelit. szczególnie sledzione. w dalszym ciagu mocno przyciskajac zgiete w kolanach nogi do brzucha. Wykonuje sie to w taki sposób: gwaltownie przechyl sie do tylu. Rece wyciagnij wzdluz ciala dlonmi do dolu.przebywamy w tej pozycji (wg p. Powtórz cwiczenia dla obu stron 4-5 razy. nie odlywajac ciala od podlogi. aby cialo opieralo sie tylko na ramionach i glowie. tak. zapobiega i leczy niezyt zoladka. Zrób gleboki wdech i zatrzymaj oddech. Polóz sie na podlodze.3. . Wolno podnies nogi do góry i wolno opusc je w lewo. Wariant dynamiczny .

. WYKONANIE . Swieca lub brzoza (sarwangasana) Hinduska nazwa pozycji tlumaczy sie jako pozycja dla wszystkich czesci ciala. rece polóz wzdluz tulowia dlonmi do dolu. Nie odtywaj glowy od podlogi.pozostan w tej pozycji przez kilka sekund. stopniowo wydluzajac czas przebywania w tej pozycji do kilku minut. . usprawnia trawienie. Poprawia kolor twarzy i wygladza zmarszczki. Jedna z wazniejszych pozycji jogi. krwioobieg i oddychanie. 125 . pomaga przy dychawicy oskrzelowej. Poprawia wymiane substancji.zaprzyj sie lokciami o podloge na szerokosc ramion i z1ywem podnies miednice. azeby bylo latwo utrzymac pozycje. zwieksza potencje· Leczy organy miednicy. . normalizuje polozenie osunietych organów wewnetrznych.pozycja odpoczynku dla zmeczonego organizmu. Pól swieca lub pól brzoza (wiparita karani). wyciagnij nogi. Skupienie na tarczycy. . wysoko podnoszac sciane brzucha. skupienie na miednicy. Pól swieca .19. Bardzo wazne jest aby nie rozstawiac zbyt szeroko lokci (taki blad czesto popelniaja poczatkujacy).polóz sie na plecach. podpierajac ja dlonmi.przy wdechu podnies nogi do gÓlY pod katem prostym w stosunku do tulowia. Efekt tempeutyczny. 20. Oddychaj swobodnie. jednoczesnie staraj sie przy tym gleboko i spokojnie oddychac brzuchem. poniewaz przy szeroko rozstawionych lokciach trudniej jest utrzymac tulów w podniesionej pozycji. starajac sie znalezc dla siebie najbardziej wygodny kat pomiedzy podniesionymi nogami i tulowiem.opusc lekko nogi w kierunku glowy. Pozytywnie wplywa na uklad nerwowy i wewnatrzwydzielniczy.

polóz sie na plecach. poniewaz po niej trawienie pozywienia staje sie znacznie latwiejsze. Oczyszcza krew. Nadcisnienie. w rezultacie którego sie starzejemy" . w szczególnosci na gruczol tarczycy i przytarczyczny. dotad az nogi znajda sie w powietrzu nad tulowiem. Pomaga przy impotencji. którzy zaczynaja czuc sie jak nowo narodzeni. Bardzo skuteczna przy zlym trawieniu. usprawnia kIwioobieg i ukrwienie mózgu. efekt asany "jest przeciwstawny efektowi stania na nogach. zapalenie korzeni nerwów szyjno . dawno utracona mlodosc i sily zyciowe wypelniaja organizm ludzi w podeszlym wieku. rece polóz wzdluz tulowia dlonmi do góry. wyciagnij nogi. azeby palce serdeczne obu rak stykaly sie nad kregoslupem. Asana pomaga utrzymac w dobrym stanie prawie wszystkie organy wewnetrzne czlowieka i dlatego jest skuteczna przy bardzo wielu chorobach. lekko pochylajac wyprostowane nogi do przodu. przy wykonywaniu asany. .zaprzyj sie lokciami o podloge (lokcie na szerokosc ramion). tak jak w asanie nr 19. Odmladza.przy wydechu (tak jak przy wykonywaniu asany nr 19) powoli i plynnie podnies nogi pod katem prostym do podlogi. Efekt terapeutyczny. .zapierajac sie lokciami o podloge. Gwaltownie podnies wyprosto126 . poderwij miednice z podlogi i podnies ja podtrzymujac dlonmi. Dobrze oddzialowuje na wszystkie gruczoly wewnetrznej sekrecji.piersiowych. . jogini szczególnie podkreslaja efektywnosc tej asany przy zaparciach i zalecaja wykonywac ja przed jedzeniem. WYKONANIE . ciezkie choroby serca.Przeciwwskazania. Jak mówia jogini. Wzmacnia nelWY. umiesc podpierajace cialo dlonie na poziomie dolnych zeber tak.

doprowadz wytrzymalosc w asanie do 20 sekund. powoli i gleboko. . opierajac sie tylko na przedramionach. Likwiduje nerwobóle. . lumbago i gosciec miesniowy. ze organizm rzeczywiscie 127 . nastepnie dodajac kazdego dnia po 1 sekundzie. Bardzo wazne jest zabezpieczenie ucisku podbródka na piersi. Stopniowo opuszczajac nogi z obciagnietymi czubkami stóp.wychodz z tej pozycji bardzo powoli. poprawia trawienie. Nadcisnienie i skrzywienia kregoslupa. Efekt terapeutyczny. 21.piers powinna opierac sie o podbródek. nie wolno przy tym odrywac glowy od podlogi.rece polóz na podlodze. poniewaz dzieki niemu nie dochodzi do przepelnienia krwia naczyn w mózgu.wyciagnij czubki stóp do góry. Usprawnia prace organów klatki piersiowej (serca. Tulów powinien byc wyprostowany jak swieca. .oddychaj swobodnie brzuchem. prace trzustki i watroby. ramionach. tworzac kat prosty w stosunku do podlogi. skupienie na wewnetrznych organach jamy brzusznej. rozciagniety na jednej linii z nogami. pluc). a takze gruczolu tarczycy i przytarczycznego. Cwiczenie to mozna wykonywac tylko 1 raz. Przeciwwskazania. która bedzie opisana nizej. przy tym wysoko podnos sciane brzucha. Stymuluje przemiane. . . sprawia. Wzmacnia i rozciaga miesnie szyi i srodkowego odcinka kregoslupa. nastepnie zegnij nogi w kolanach. skierowanymi w strone glowy. przez nos. nastepnie powoli opuszczajac na podloge tulów i nogi. na wysokosci dolka pomiedzy obojczykami. perystaltyke. Przez pierwsze 10 dni wytrzymuj w tej pozycji po 10 sekund. Po wykonaniu tej asany nie wolno od razu siadac! Koniecznie trzeba dla odpoczynku polezec w pozycji martwego. Plug (halasana). Usuwa napiecie miesniowe. szyi i glowie. przejdz do pozycji poziomej wzgledem podlogi. utrzymujac tym samym elastyczna mlodosc i ksztalt kregoslupa.wany tulów i nogi wysoko do góry.

azeby nogi znalazly sie nad tulowiem. Tonizuje wspólczulny uklad nerwowy. moga rozchylic nogi i przeciagnac je jak najdalej moga. Normalizuje cyrkulacje krwi w okolicy glowy. podnies dolna czesc tulowia i zegnij w krzyzu tak. podnies nogi pod katem prostym do podlogi. przenies nogi nad glowa. którym na poczatku trudno jest dotknac czubkami palców podlogi. rece polóz wzdluz ciala.napnij nogi i miesnie brzucha. przy tym ciezar ciala przenos na górna czesc kregoslupa. nogi wyciagniete i zlaczone. wyciagajcie je w przeciwnym kierunku. poprawia prace mózgu. Zabezpiecza przyplyw energii. Tym. leczy choroby spowodowane uszkodzeniem krwioobiegu mózgowego.rece pozostaw w pozycji wyjsciowej.polóz sie na plecach.sie relaksuje. 128 . dotad az palce stóp dotkna podlogi. . nadnercza i gruczoly plciowe. . co zabezpiecza pelne rozciagniecie kregoslupa i miesni pIeców.przeciagnij nogi czubkami stóp do przodu w strone glowy. dlonmi do dolu.opierajac sie na rekach. umiejscowione w okolicy glowy. usuwa bóle glowy. nie zginajac kolan przenies je dalej za glowe i jednoczesnie do dolu. Wszystkie ruchy w tym cwiczeniu nalezy wykonywac maksymalnie powoli! WYKONANIE . Odzywia nerki. W miare treningu kregoslup bedzie sie rozciagal coraz bardziej. Pozytywnie wplywa na oczy i inne organy. za kilka tygodni nawet sam stezaly kregoslup zacznie sie zginac i bedziecie mogli wykonywac to cwiczenie prawidlowo. . Pomaga uzyskac i utrzymac wspaniala figure. .

mozna ja wykonywac takze na poczatku zestawu przez kilka minut (5 . . Azeby nastawic sie i skoncentrowac na wykonywaniu asan. Jogini przypisuja tej pozycji bardzo duze znaczenie.. po 2 min. . usprawnia prace serca i systemu krwioobiegu. Normuje cisnienie. Szawasana jest bardziej pozyteczna niz sen pocIczas dnia i calkowicie go zastepuje. jednoczesnie cale cwiczenie nie powinno zajmowac dluzej niz 2 min.pozostan w tej pozycji bez ruchu 5 sekund. Nalezy wykonywac ja na koniec calego zestawu cwiczen w przeciagu 5 .10 min. Stopniowo wydluzaj czas przebywania w tej pozycji. nastepnie powoli opusc i wyprostuj nogi. pomaga przy wyczerpaniach l- 129 . zegnij nogi w kolanach i postaraj sie dotknac nimi czola. .stopniowo kreg po kregu opuszczajcie plecy.calkowicie sie rozlLlinij i odpocznij nie krócej niz 30 sekund. Dobrze wplywa na uklad nerwowy.10). Kilka minut wszawasanie zapewnia pelnowartosciowy odpoczynek. Efekt terapeutyczny.polóz rece w pozycji wyjsciowej. w ten sposób kregoslup rozciaga sie jeszcze bardziej. . Pozycje ta mozna przyjmowac o dowolnej porze dnia przy odczuciu zmeczenia. Pozycja martwego (szawasana) Pozycja calkowitego rozluinienia. Podczas wykonywania zestawu cwiczen.powoli przerzuc rece za glowe. 22.pozostan w tej pozycji bez ruchu 5 sekund. ze jest to najlepsza pozycja dla przedluzenia zycia. . dotad az w calosci znajda sie na podlodze. dajaca mozliwosc maksymalnego odpoczynku w bardzo krótkim czasie. zlacz palce na jej szczycie. uwazajac. odpoczac szczególnie trudnych asanach zaleca sie przez w pozycji martwego.

ze swobodnie bedziecie rozluzniac cah cialo i potrzeba kontroli nad tym zniknie. oddzielnie napinajac i rozluzniajac miesnie nóg rak i tulowia."oli usiadz i powoli wstan. a nastepnie od razu je rozuznic. . 130 . po tuloviu z dolu w góre i po miesniach szyi i twarzy. . zaóz rece pod glowe.. nastepnie rozluznij wszystkie miesnie jednoczesnie. Zamiat odczucia lekkiej ciezkosci powinno pojawic sie odczucie niezwklej lekkosci. azeby sprawdzic rozluznienie. Na poczatku trzeba b<clziepotrenowac. odwróc uwage i spróbuj wyobrazic sobie siebie gdzrkolwiek w bardzo milym dla ciebie miejscu w przyrodzie. przeciagnij sie calym cialem.polóz sie na plecach. blekitne nieb i siebie. na chvHe gwaltownie napnij wszystkie miesnie ciala. napiac od razu wszystkie miesnie. poczatkujacy zwykle za bardzo podnoza do góry podbródek. bardzo wazne jest aby glowa lezala równo.nerwowych i zaburzenia:h snu. nastepnie po kolei przepz wzdluz obu rak. wlaczajac miesnie tvarzy. WYKONANIE . po. wyprostowane nogi lekko rozchyl. )atrz do góry.zamknij oczy.30 cm jedna od drugiej.w myslach przejdz pc miesniach calego ciala. zapewnia idealny odpoczynek wszystkim ukladom orgalizmu. otwórz oczy. Z czasem (na to moze minac kilka miesiecy) opalujecie ta metode na tyle. z tym odczuciem. Polez przez 5 min.yc. od koniuszków palców do ramion. wyciagnj rece (nie dotykajac tulowia) dlonmi do góry. gdzie czujesz sie dobrze i spokojnie. Pozycje ta mozna przyjnowac poza zestawem cwiczen. w przypadku jesli jestescie zmeczeni i chcecie szybko odzyskac sily. niewazkosci.przypominajac sobie wszystko. tak aby stopy bty rozstawione na szerokosc 25 . Cbjawem rozluznienia jest odczucie przyjemnego ciezaru i ciepla N kazdej czesci rozluznionego ciala. Zacznij od :oniuszków palców stóp i kolejno powoli przesuwaj sie do gÓlY lO kazdej nodze do stawów biodrowych. glowa wówczas powinna byc lekko pochylona w prawo lub w lewo. . plynacego po tym blekitnym niebie na obloku. Wystarczy sie polo. Wyobraz sobie np.

Ulóz plan dnia. które je wywoluja. Rezim zaklada pojecie aktywnego wypoczynku. stres. oslabieniu systemu immunologicznego i mnóstwa zwiazanych z nim chorób. pozwala maksymalnie wykorzystac mozliwosci organizmu. Wypoczynek. ze system nerwowy odgtywa ogromna role w funkcjonowaniu ukladu trawiennego. zal. Uwzglednij swój indywidualny rytm snu. oznacza przestrzeganie okreslonego rytmu w rozkladzie dnia. zajec. pracy fizycznej i umyslowej.). znanych wszystkim zasad: przed snem unikamy jedzenia. pracy. Spróbuj zachowac stan równowagi emocjonalnej w kazdej sytuacji. poniewaz rezim zapobiega przemeczeniu i jego skutkom: rozstrojowi nerwowemu. bo powodów. Dobrze sie spi w przewietrzo131 .). niestety dzisiaj nam nie brakuje. pogorszeniu ogólnego stanu zdrowia. 22-23 do 6-7 rano. Musimy wobec tego nauczyc sie pracowac ze swoimi negatywnymi emocjami. leki itp. które oslabiaja perystaltyke. Pamietajmy równiez o przestrzeganiu podstawowych. Otóz. gdy jestesmy zdrowi jest absolutnie niezbedny. obowiazków rodzinnych. starajmy sie klasc i wstawac o tej samej porze. napojów pobudzajacych (kawy. rezimu pracy i wypoczynku Wydawaloby sie. ze rezim nie ma nic wspólnego z naszymi emocjami. Aby sen byl mocny i zdrowy. przestrzeganie rezimu jest niezwykle wazne. MYSL POZVfYWNIE Trzecia przyczyne powstawania zaparc stanowia czynniki psychogenne i neurogenne: napiecie nerwowe. Prawidlowy rezim bazuje na zdrowym snie. sie.Rozdzial 5 BADZ OPTYMISTA. Najlepsza pora snu jest czas od godz. aby chorób uniknac. Przestrzega. Nie przemecza. Jak to zrobic? Oto kilka praktycznych rad. negatywne emocje (gniew. herbaty itp. Wiemy juz. relaksu. który w odróznieniu od pasywnego. ulatwia wszelkie dzialanie. Dla calkowitego wypoczynku dorosly potrzebuje 7-8 godzin snu. przerw w czasie pracy. by zachowac dobry nastrój. o którym nigdy nie pamietamy. pracy i wypoczynku. Rezim.

wypij szklanke wody. wrzody zoladka. wywoluja u nich lek. pomoze w przezwyciezeniu stresu. który boi sie w niego wjechac. Udowodniono naukowo. przygnebienie. z zycia. Zawsze sa w zlym humorze. ze nigdy nie wyzdrowieje. Swiadomosc pechowca rzeczywiscie przyciaga niepowodzenie. migreny. Wrecz przeciwnie. nawet nieistotne wydarzenia. "Gdy chory ciqgle sobie wmawia. Takie osoby sa zawsze nieszczesliwe. W ten sposób programujemy swoja podswiadomosc na wyleczenie. powtarzaj sobie wielokrotnie w ciagu dnia.nym pokoju. Nigdy nie pozwalaj sobie na mysli o niewyleczalnosci choroby. niezwykle pomocne sa krótkie przerwy: wstan. zlosc. podobnie jak slup na poboczu drogi przyciaga zlego kierowce. Polepszy to krazenie. nienawisc) przezywane przez dluzszy czas niszcza system immunologiczny. a nawet wzmocni system immunologiczny. Naucz sie zmieniac myslenie negatywne na pozytywnie Dlaczego mówi sie. Jakiekolwiek. "zegarek wedlug nich mozna sprawdzac". co wywoluje rzeczywiste pogorszenie zdrowia. W skutek dluzszego oddzialywania na czlowieka wlasnych. które ciagle sa niezadowolone z wszystkiego . Zmniejszaja one ilosc komórek ochronnych i obnizaja przez to zdolnosci organizmu do walki z róznymi chorobami. czuja sie bezradni i pelni leku. ze jelita pracuja coraz lepiej i lepiej. maja pretensje do wszystkich naokolo. przygnebienie i inne podobne emocje. smutek. Wystarczy nawet 10-15 minut. W czasie pracy.z siebie. ze mysli ksztaltuja nasze zycie. Sa osoby. z otoczenia. Powstaje i 132 . zregeneruje sily i energetyke. astma. odetchnij gleboko. ze na pewno wyzdrowiejesz. Bez przerwy wsluchuje sie w siebie. a jeszcze lepiej nauczyc sie spac przy otwartym oknie. Jeszcze Marek Aureliusz nauczal. Wykorzystaj kazda okazje do krótkiego spaceru przed snem. rzeczywiscie nie wyzdrowieje bedzie niósl swoje choroby do grobu" pisal Paul Bregg. analizuje kazde swoje odczucie i interpretuje je w sposób katastrofalny. ze negatywne emocje nas zabijaja? Otóz badania wykazaly. zrób kilka kroków. Ich dewiza zyciowa: "Nigdy nie mam szczescia". zawal i nawet nowotwOty. ze z kazdym dniem czujesz sie coraz lepiej. zal. ze negatywne emocje (lek. negatywnych emocji moga rozwinac sie zaparcia. ze optymisci zyja dluzej.

natychmiast odrzuc i powtórz kilka razy: "Staje sie szczesciarzem. Jeszcze jedna mysl. joge. ale z uksztahowanym od lat wczesnego dziecinstwa systemem pogladów. tolerowac wady innych. mysl: "Zawsze mam pecha!". Pamietaj. Taki stan psychiczny przyspiesza rozwój istniejacych juz chorób i stymuluje powstawanie nowych. prawidlowe odzywianie. Czesto bywa ona mylna.zamkniete kolo. sa teraz dla mnie niezbedne. Nauczmy sie pozbywac sie negatywnych emocji Trzeba przede wszystkim zrozumiec. Nauczcie sie wybaczac i zapominac o urazach. staraj sie wiec zawsze. energiczniejszy. Zaczynaja oni biegac od lekarza do lekarza. z która trzeba walczyc. zrozumienie innej osoby.: "Nareszcie zaczalem i prowadzic zdrowy tryb zycia: ruch. Na przyklad. poniewaz kazde lekarstwo ma rózna skutki uboczne. np. Powtarzaj to wielokrotnie. Natychmiast zastap taka mysl inna.dobra i zla. ze tak rzeczywiscie jest. Oceny sa czesto nieprawidlowe. gimnastyke. Samopoczucie ich ulega pogorszeniu. zbyt dramatyzuja zwyczajne wydarzenia. zetra utrwalone w naszej swiadomosci stare schematy i zapisza nowe . jakie mialem w wieku 25 lat i tak zostanie juz ha zawsze". Nasze cialo zawsze jest poslusz133 . tolerancje. Wielokrotne powtarzania pozytywnych twierdzen i wypieranie negatywnych mysli. wyobrazen i ocen tych wydarzen. ze wiekszosc naszych emocji zwiazana jest nie z konkretnymi wydarzeniami. aby te afirmacje staly sie twoimi myslami i niezachwianym przekonaniem. Osiagnalem stan zdrowia i ducha. Walke z negatywnymi emocjami nalezy zaczynac od zmiany systemu wartosci. wesoly. nieadekwatne do rzeczywistej sytuacji. Staje sie coraz mlodszy. Rozwijaj w sobie takie cechy. Pesymizm i strach sa bardzo niebezpieczne. cierpliwie i wytlwale staraj sie wypierac negatywne mysli i zmieniac je na pozytywne. Wazne jest umiec analizowac wlasne poglady i zastanawiac sie nie nad zachowaniem sie innych. lecz nad wlasna ocena tego zachowania. Dzieki temu staje sie coraz zdrowszy. Powoli. w kazdej sytuacji zauwazac pozytywna strone. "Starzeje sie bezpowrotnie trace zdrowie". ostatnio wszystko mi sie udaje". wrazliwosc. brac mnóstwo lekarstw. ze prawie kazde wydarzenie ma dwie strony . jak zyczliwosc.pozytywne.

Pamietaj. zdrowie i cieszyc sie z tego. Dzieki temu mozemy swiadomie wplywac na funkcjonowanie kazdej komórki naszego organizmu i wplywac na stan naszego zdrowia poprzez uruchomienie pewnego programu dla organizmu. "WprzY1'odzie nie ma zlej pogody. Naucz swój umysl madrze kierowac zyciem. dlatego swiadomosc musi wysylac tylko pozytywne rozkazy. I" \ l Il. wtenczas zapewnione beda zdrowie i sukcesy w tym zyciu. Optymizm i wiara w zwyciestwo . ze umysl stanowi czynnik kontrolujacy. (I. Jak szybko wywolac pozytywne emocje? Istnieja znane sposoby. oddanych przyjaciól. Przede wszystkim. jesli uwazasz. jak i negatywnym. które nazywane sa potocznie "hormonamiszczescia". na pewno to osiagniesz.smiech. Wszystko bedzie w porzadku. który moze uleczyc chorobe. Miliony komórek naszego organizmu czekaja na rozkazy. Bez tej wiary nie warto zaczynac.ognisko domowe. Endorfiny pomagaja organizmowi walczyc z chorobami. ze mozesz osiagnac jakis konkretny cel. milosc powoduje w mózgu produkcje szczególnych substancji . Koncentruj sie na tym.lsl rój. radosc. w stosowane metody leczenia i w jego pozytywny rezultat. Naucz sie cieszyc z zycia w kazdej sytuacji. Naucz sie cieszyc ze wszystkiego. 'miech. a nie cos.endorfin. a nie na tym. Sprzyja dobremu nastrojowi. znajdowac dobro wszedzie. które pomagaja wywolac pozytywne emocje. co posiadasz. Pozytywne emocje . ze rezultaty leczenia i samoleczenia w duzej mierze zaleza od nastroju. jest pogoda dobra i bardzo dobra ". ale moze tez ja wywolac. cieszyc sie ze slonecznego dnia i z niepogody. co masz. Aby go wywolac i poI. Przyjmuj zycie jako dar. czego nie masz. zarówno pozytywnym. Naucz sie cenic najwazniejsze wartosci zycia . co nam z góry sie nalezy. Trzeba zdawac sobie sprawe. stymuluja one system immunologiczny. których zwykle nie zauwazamy. która jest nam dana.to konieczne warunki do wyzdrowienia. by natychmiast je wykonac.ne rozkazom naszej swiadomosci. jesli nauczycie sie doznawac odczucia wdziecznosci za wszystko co sie z wami dzieje. Naucz sie widziec dobre rzeczy. Pamietaj. wiary w swoje sily. podejdzcie do lustra i podniescie kaciki ust do 134 .

to podniescie kaciki ust palcami. Aktywnosc fizyczna pomaga zuzyc nadwyzke hormonów. ogladanie lub sluchanie czegos komicznego. Spokojna. Szczególnie skuteczny przy wybuchach silnego gniewu lub wscieklosci. W mózgu pojawia sie nowe iródlo pobudzenia. Przysiady. Trzymaj napiecie do konca wydechu. Uprzedzajcie stresowe sytuacje. Zycie zaczyna nas cieszyc i inttygowac. taniec. Ruch (kazdy jego rodzaj). Krótka glodówka powoduje zadziwiajace uczucie lekkosci i mlodosci. wyobrazajac sobie usmiech. 135 . Mozna po prostu wczepic sie palcami w blat stolu lub oparcie krzesla i sciskac z calych sil. Powtórz to 10 razy do wystapienia silnego zmeczenia. Zmiana jednej dzialalnosci na inna.gÓty. Ruch stanowi najlepsze lekarstwo na negatywne emocje. tez bardzo pomaga. pochodi wolno. uspokaja. Pomoga wam dwa sposoby usuwajace natycluniast negatywne emocje: 1. Znane sa przypadki wyleczenia z ciezkich chorób przy pomocy smiechu. Zrób kilka przysiadów z przedluzonym wydechem w momencie przysiadu. jogging. polepsza nastrój. szczególnie zwiazana z hobby. szybko zlikwidujesz napiecie i podniesiesz swój nastrój. "wyprodukowanych" przez negatywne emocje. Zrób krótki wdech. poniewaz zapobiega wstrzymaniu tytmów biologicznych w trakcie procesów fizjologicznych w organizmie (oddychania. krwioobiegu i innych). wymachujac rekami i nogami. które hamuje i uspokaja stare. Mocne scisniecie piesci. Wysilek spali negatywne emocje. 2. Wyobraicie sobie usmiech raz. po czym rozluinij sie. Nastepnie. zwyczajne chodzenie po schodach. Emocje sa zwiazane z miesniami i odwrotnie. podskoki. Czytanie. odwraca uwage.dlugi wdech. Smiech. plywanie. jazde na rowerze. poprzez spacer. krótki wydech i tak wolno jak potrafisz . Jesli inaczej nie wychodzi. melodyjna muzyka uspokaja. Scisnij dlonie w piesci z calej sily. a stres minie. trzeci i prawdziwy usmiech na pewno sie pojawi i poprawi sie samopoczucie. Muzyka tez jest czynnikiem podnoszacym nastrój. tak jak zwykle przedstawiany jest na tysunkach z usmiechnietymi pyszczkami. cwiczenia gimnastyczne. Dlatego. drugi.

w tym procesy przemiany i najwazniejsze .zwieksza efektywnosc innych metod leczenia. ze trening autogenny normalizuje róznorodne procesy zyciowe organizmu. Pojawia sie mozliwosc oddzialywania na rózne. ale i nie spostrzegac sytuacji jako stresowej.Rozdzial 6 TRENING AUTOGENNY UWOLNI OD ZAPARC I WIELU INNYCH CHORÓB Stresów uniknac nie sposób. Trening autogenny. Hormony te sluza do aktywizowania wszystkich czynnosci organizmu w czasie stresu. trzeba zastosowac metode. Wspomniane wczesniej metody pozbycia sie negatywnych emocji zmniejszaja skutki stresów. który produkuje hormony stresu. Metoda ta jest trening autogenny. W tym stanie miesni. Dlatego nazywamy je "awaryjnymi". które w stanie zwyczajnym nie poddaja sie mentalnemu oddzialywaniu. werbalnych formul autosugestii. za pomoca mentalnego powtórzenia krótkich. Na tle rozluznionych miesni mózg przyjmuje jakiekolwiek sugestie i wykonuje je. poniewaz pomagaja organizmowi w walce z czynnikami wywolujacymi stres. które swiadcza o tym. która pomoze organizmowi nie tylko likwidowac reakcje stresowe. Formuly autosugestii nalezy powtarzac w myslach zupelnie 136 . Aby do tego wyniszczenia nie doszlo. w tym odruchowe funkcje organizmu. Do dnia dzisiejszego zostaly zgromadzone dane kliniczne. Poprzez ta metode organizm uczy sie spokojnie reagowac na kazda sytuacje. mózg przyjmuje i wykonuje kazde rozkazy. Poprzez trening autogenny. pozwala czlowiekowi wywolywac stan relaksacji lub rozluinienia poprzecznie prazkowanej i gladkiej muskulatuly. wprowadzony przez niemieckiego lekarza Szulca w 1932 roku pozwala przy pomocy centralnego ukladu nerwowego kontrolowac i ukierunkowywac oddZialywanie na choty organ lub na caly system za pomoca formul autosugestii. lecz nie ratuja przed zniszczeniem systemu. Metoda jest bardzo znana na calym swiecie.

opuscic ramiona. Kazde cwiczenie zaczynaj od zdania: "jestem calkowicie spokojny". korpus lekko pochylic do przodu. nie wolno pic przed cwiczeniem napojów pobudzajacych (kawy. bez przesadnej koncentracji uwagi i bez napiecia emocjonalnego. bransoletki. Pierwszy wariant (wg schematu "pokój . Moze kojarzyc sie z niebieskim niebem. Glowe opuscic. od razu po przebudzeniu i wieczorem. dlonmi do dolu. zeby sie ze soba nie stykaly. Nastrajamy sie na pokój. zalezy od osobowosci. Nie wolno powtarzac tych slów na glos. Glowe trzeba polozyc na niskiej poduszce i lekko przechylic na bok (w przeciwnym razie miesnie szyi beda napiete). rece polozyc na kolanach. Rece lekko zgiac w lokciach i swobodnie ulozyc wzdluz ciala. z pustym zoladkiem.cieplo") W tym zestawie trzeba nauczyc sie szesciu cwiczen. zielona kwitnaca laka itp. jak stopniowo miesnie reki rozluzniaja sie. poniewaz dzwiek wlasnego glosu moze rozpraszac uwage. Wyobraz sobie. Przed cwiczeniem. lezac w lózku na plecach. herbaty). Najlepiej cwiczyc 2 razy dziennie . zdejmujemy wszystkie rzeczy. Wyobrazenie pokoju. Nogi rozstawcie. Cwiczenie 1. zegnijcie rozluznione kolana pod katem rozwartym i lekko rozsuncie czubki stóp na strony (to ostatnie jest bardzo wazne). przed zasnieciem.i. które nas krepuja i uciskaja: ubrania. zwiazane z rozluznieniem miesni. kiscie rak swobodnie zwisaja z kolan. Formuly powtarzamy na wydechu. zaczynajac od konców palców. Nogi vvyciagnac.rano. Na poczatku seanse treningu autogennego powinny trwac 1-2 minut. Po jakims czasie mozna bedzie cwiczyc w dzien siedzac na krzesle w pozycji "woznica na dorozce".ciezar . Nastepnie w myslach powiedzcie sobie "jestem calkowicie sp 0137 . Pózniej. cichym pomieszczeniu. Cwiczenie wykonuje sie z zamknietymi oczam. pózniej mozna przedluzac je do 10 minut. Zaczynaj od prawej reki.wywolywanie uczucia ciezaru. opanowawszy ta metode. Na poczatku najlepiej cwiczyc w zacienmionym. Powtarzaj w myslach 6 razy: " moja prawa reka staje sie ciezka".spokojnie. paski. Trening autogenny mozna przeprowadzic dwoma sposobami. bedziecie mogli wywolywac u siebie potrzebny stan w dowolnym miejscu i czasie. lekko rozchylic i nieznacznie zgiac w kolanach.

jezyk powinien spokojnie lezec w ustach. ze czesci nad któlYmi pracujecie (rece. oddech gleboki. otwórz oczy. Jesli nie uda sie wywolac odczucia ciepla. "serce pracuje rytmicznie. przeciagnij sie. Powtórz to samo dla lewej reki. Za kazdym razem. Zawsze rozluzniamy miesnie z dolu do góry. . normalizacja lytmu czynnosci sercowych. Powtarzaj 6 razy. wstan. ze moczycie rece (nogO w cieplej wodzie.kojny". Gdy nauczysz sie latwo wywolywac uczucie ciezaru i ciepla. tulów) oklyte sa ciepla. Wykonac to trzeba we wskazanej kolejnosci. Jedni osiagaja efekt pierwszego dnia. a niektórym (jest ich bardzo malo) 3 . nauczywszy sie wywolywac odczucie ciezkosci. jestem rzeski i gotowy do pracy". Zrelaksuj sie i zaczynaj . puchowa koldra. Po wywolaniu ciepla w rekach i nogach. Po zakonczeniu cwiczenia powiedz sobie w mysli: "rece sq napiete. Wszystko nalezy wykonywac stopniowo. Mozna ogrzac rece w inny sposób .4 tygodnie. "Po kazdej partii nie zapominaj powtórzyc: "jestem calkowicie spokojny". cialo) wykonujcie po 3 cykle. drugim potrzeba 1 .unormowanie pracy serca. bez powtórzen. ciala. nogi. jedna z formul do wyboru: "serce bije mocno i spokojnie".na kalOlyferze lub wyobrazcie sobie. Powtarzamy w myslach 6 razy: "moja prawa (lewa) reka (noga) jest ciepla. Po opanowaniu cwiczenia 1 i 2 rozszerz formule: "jestem calkowicie spokojny". wyobrazajac sobie. powtarzamy zdanie: "jestem calkowicie spokojny".Cwiczenie 3 .Opanowawszy cwiczenie 1. mozna przed cwiczeniem wykonac ciepla kapiel dla rak i nastepnie wywolac odczucie ciepla. Nalezy po prostu rozluznic miesnie twarzy i lekko rozchylic usta. jak silnik". przenies to uczucie na cale cialo. odpoczywam". twarzy. do rozluznienia kolejnej czesci mozna przejsc dopiero gdy osiagniemy zadowolenie w poprzedniej czesci. Na kazda czesc (reka. przejdzcie do wywolania odczucia ciepla. przed rozluznieniem kolejnej paltii miesni. kolejno dla obu nóg.2 tygodnie. wyjscie nie bedzie calkowite i na jakis czas zostanie uczucie ciezaru. noga. jesli otworzysz oczy wczesniej. dodajac: "i bede spokojny w kazdej sytuacji. "tetno 138 . Szybkosc opanowania cwiczenia jest wyjatkowo indywidualna. polacz cwiczenie 1 i 2 w jedno: "rece i nogi sq ciezkie i cieple" i odczucie bedzie osiagalne od razu. Cwiczenie 2 .

Zacznij od tego.regulacja oddechu. lekki. Jesli. równe". To cwiczenie zazwyczaj opanowuje sie bardzo szybko. dobrym przechodzeniu zawartosci jelit. Po 6 powtórzeniach wypowiedz formule spokoju i wypoczynku. Zaleca sie mówic o wieku 25 lat. brakiem zatrzymywania mas pokarmowych. Cwiczenie 5 (najbardziej dla was aktualne) . Cwiczenie 4 . jelito cienkie i jelito grube. a nawet utrata przytomnosci. ze pracuje jak zegarek. Kazde cwiczenie nalezy konczyc wychodzac ze stanu relaksacji 139 . W tym przypadku nalezy zamiast uczucia przyjemnego chlodu wywolywac uczucie lekkiego przyjemnego ciepla. poniewaz wlasnie w tym wieku organizm funkcjonuje najlepiej. Formula: "moje czolo jest przyjemnie chlodne". jelito proste. Cwiczenie 6 . migrena. o dobrej perystaltyce. Aby wzmocnic efekt. W 10% przypadków. Po wypowiedzeniu w myslach tej formuly na skroniach i na czole powinno pojawic sie uczucie przyjemnego chlodu. Powiedz koniecznie o doblym trawieniu i wchlanianiu. zawroty glowy. zamiast slów: "czolo jest przyjemnie chlodne" powiemy w mysli: "czolo jest zimne". W tym przypadku bardzo wazne jest. Osoby starsze moga dodawac. Fonnula brzmi: "oddech równy. aby wypowiedziec formule prawidlowo.wplyw na organy jamy brzusznej. jak w poprzednich cwiczeniach.rytmiczne. ze urnieszczasz w formule kolejno wszystkie organy uczestniczace w trawieniu: zoladek. watroba. Poprzez to cwiczenie regulujemy rytm oddychania zblizajac go do oddechu spiacego.wplyw na naczynia mózgowe. to zajrzyjcie do odpowiedniego rozdzialu I czesci ksiazki. w rezultacie nastapi zbyt mocne zwezenie naczyn. Zacznij od zoladka: "zolqdek pracuje normalnie" i tak dalej. Na poczatku wykonujcie wszystko po 3 cykle. dwunastnica. dolacz szczególy dotyczace konkretnej funkcji kazdego organu. trzustka. O kazdym organie trzeba powiedziec przynajmniej. Pózniej przejdz do narzadów moczoplciowych. Zwykle dzieje sie tak przy zaburzeniach wegetatywnych. moga wystapic np. Technika jest taka sama. jesli zapomnieliscie. ze dany organ pracuje jak u zdrowego 25-letniego czlowieka. Nie zapominaj skonczyc twierdzenie o regularnej defekacji 2-3 razy na dobe. spokojny. nawet po formule zawierajacej slowa o przyjemnym chlodzie moze pojawic sie ból glowy. przyjemny".

gdy za pomoca treningu autogennego potrafisz nie tylko zrelaksowac sie. Sukces przyniosa tylko systematyczne i wytrwale cwiczenia. poniewaz mózg nie przyjmuje negacji. Robiac 140 . nie lubia uczucia ciezaru i ciepla. Formuly musza brzmiec pozytywnie. Szulca. pozbyc sie zaparcia mozemy powtarzajac: "moje jelito pracuje jak zegarek. co takze stworzy przeslanki. pluca narzqdy moczoplciowe pracujq spokojnie rytmicznie. Nauczysz sie ukienmkowanie wyznaczac sobie dowolne formuly (oczywiscie za kazdym razem jedna) i oddzialywac na chore organy i zaklócone czynnosci. Organy trawienne funkcjonujq idealnie. zawsze ta sama· Trening autogenny pozwala skupiac wszystkie sily na najwazniejszej w tym momencie sprawie.rozluznij" Niektórzy. zmeczenie. mozna przejsc do skróconego wariantu. cieza1~ cieplo. dlatego powinni relaksowac sie w inny sposób. Jest to bardzo wazne.w sposób opisany po 1 cwiczeniu. Nastapi czas. nalezy mówic: "palenie jest mi obojetne". a wieczorem spokojny sen. zaczynaj rozluznienie od palców nóg. Gdy wszystkie 6 cwiczen zostanie opanowane. mówiac do siebie w taki sposób: "Pokój. Na przyklad. dla was najlepsza. ale i przezwyciezyc ból. Perystaltyka jest dobra. kazdy produkt zostaje trawiony w odpowiednim miejscu calkowicie przyswojony. Nie wolno mówic: "nie chce palic". Skup uwage na palcach nóg. Lezac na plecach. strach. zaproponowany przez twórce metody treningu autogennego. Ewakuacja odchodów defekacja jednoczesna odbywa sie w normalnym tempie". Pozycja wyjsciowa jest taka sama. i i i i i Drugi wariant treningu autogennego wedlug schematu "napnij . Oprócz tego mozecie korzystac z autogennego treningu dla wypracowania adekwatnej reakcji na stresowe oddzialywanie. odpowiednie dla zachowania i zyskania zdrowia ogólnie i dla ozdrowienia organów trawienia w szczególnosci. Jest to klasyczny system. Serce. Czolo jest przyjemnie chlodne. mam wypróznienie 3 razy dziennie" i wymieniajac konkretna pore. zwlaszcza cierpiacy na niskie cisnienie. jestem calkowicie spokojny bede spokojny w kazdej sytuacji. bez slowa "nie". Rano mozna programowac pozytywne emocje i wspanialy nastrój na caly dzien.

do dolu. do góry. nie zapominaj zamiast slów "ciezkie" i "cieple" w myslach mówic o rozluznieniu. podkurcz palce nóg i napnij je. w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara. przejdz do ramion. Rozluznij oczy. na wydechu rozluznij je. miesni szyi. Dalej . Przejdz do miesni twarzy. Przez caly czas. Dla wiekszosci ludzi latwiej i przyjemniej. Na wdechu. natomiast stopniowo mozna go wydluzac. scisnij szczeki. bo one bardzo czesto bywaja naprezone i przeszkadzaja w rozluznieniu. Powtórz. 141 . Na wydechu opusc jezyk i rozluznij go. Cwiczenia powinny byc zródlem radosci. W pierwszym tygodniu zajec czas pracy z kazda czescia ciala nie powinien przekraczac 5 sekund. napinajac i rozluzniajac miesnie. Po kazdym etapie odpocznij. na wydechu rozluznij twarz. Rób takie przerwy. jednoczesnie powtarzajac formule: "jestem calkowicie spokojny. w lewo i w prawo. poczuj cieplo. Wyobraz sobie swoja cere. zacisnij powieki. napnij jezyk i uciskaj nim podniebienie. Napnij na wdechu miesnie lydek. wszystkie moje mie- snie sq rozluznione". Obracaj oczami w kierunku wskazówek zegara. Po opanowaniu rozluznienia miesni ciala i twarzy przejdz do skróconego schematu. gladka i mloda. pleców. Zaczynajac od palców rak. posladków. brzucha.wdech. Wykonaj cztery pozostale cwiczenia. zwróc szczególna uwage na miesnie z tylu glowy. na wydechu je rozluznij. by odczuwac po wykonaniu cwiczen wyrazna przyjemnosc. Po opanowaniu metody rozluznienia wszystkich miesni ciala postepuj w taki sposób. klatki piersiowej. Zapamietaj swoje odczucia. Warto wypróbowac obydWie metody i wybrac taka.przenos swoja uwage kolejno na miesnie bioder. a przy niskim cisnieniu lepiej dla zdrowia opanowac druga metode rozluzniania. jak w I wariancie treningu autogennego. Na wdechu napnij wszystkie miesnie twarzy. na przyklad "palce prawej (lewej) nogi sa rozluznione" po czym za kazdym razem powtarzaj formule spokoju. która bardziej nam odpowiada. nie spiesz sie wykonac wszystkich cwiczen naraz. poswiecajac wiecej czasu na prace z ukladem pokarmowym. Napinaj i rozluzniaj wszystkie miesnie ciala. Potem przenies uwage na rece. Powtórz 2-3 razy.

zaciskaja i przepychaja zawartosc. poniewaz wola powinna pozostac z boku. a ono takim sie stanie. Azeby osiagnac sukces. jak oddzielne nie duze odcinki jelita grubego kurcza sie.Jestem calkowicie spokojny". która sie w nich znajduje do wyjscia. Na przyklad zamiast frazy . Wstan. T:lki podzial ról pozwoli wyleczyc choroby. Dla wiekszego efektu. U niektólych negatywna reakcje moze wywolac imperatywnosc formul autosugestii. mysli sq jasne. myslcie o zwyciestwie nad choroba. Przed zakonczeniem treningu wykonaj ostatnie cwiczenie . Trening autogenny pomoze zmienic cie w nowego. Im bardZiej jaskrawe beda wyobrazane obrazy. wierzcie w to. z którymi leki far1ll. moje miesnie sq mocne i sprezyste.lkoiogk"znc nie moga sobie poradzic i pomoze zapobiec powsta142 . wówczas bedzie latwiej rysowac je w wyobrazni. W takich przypadkach nalezy zlagodzic formuly. niezbedny jest calkowity brak wysilków. Na przyklad mozecie sobie wyobrazic. Obrazowe wyobrazenia znacznie przyspiesza osiagniecie sukcesu. silnym i zdrowym. jestem gotowy do dzialania ". w rzeczywistosci o okreslonej godzinie pojawiaja sie parcia. szybkim wyzdrowieniu. mocny wydech. Ogólnie metoda ta daje nieograniczone mozliwosci dla polotu fantazji. Zrób gleboki wdech. a sukces przyjdziel W myslach wyobrazajcie sobie swoje cialo mocnym. tym szybciej osiagniecie pozadany rezultat. wyobrazcie sobie odczucie parcia i pójscia do toalety. W jakimkolwiek wariancie. kiedy strzalki osiagaja wyznaczona godzine. Powtarzaj mentalnie: "jestem wypoczety. mozna posluzyc sie fraza "Niech bede calkowicie spokojny" i dalej w tym sensie. zdrowego. Zamiast jelit w myslach mozna wyobrazic sobie cyferblat z ruchomymi strzalkami. Przez jakis czas.mobilizujace. Zawaltosc jelit tez mozna bardzo obrazowo sobie wyobrazic.Tylko 2-3% osób nie moze opanowac tych metod treningu autogennego. r:ldosnego i dobrego czlowieka. którego umysl przejal dowództwo n~ld cialem. im sie trzeba poddac lub poswiecic. Otwórz oczy. odczuwam w calym ciele przyplyw energii. mozna wczesniej rysowac potrzebne obrazki na kartce. Pozostaje dodac iz formul autosugestii nie nalezy w siebie wbijac.

Zanik tego odruchu zawsze poprzedza zaparcie.. pójsc do toalety i troche poczekajc na pojawienie sie stolca. O ile.3 tygodni. Za jakis czas odruch powróci i stolec bedzie sie pojawiac zaraz po tym jak wypijecie wode. Ukladaj najlepsze dla siebie afirmacje. jak wiecie. Reasumujac.. po tym. Ignorowanie i tlumienie parc przy defekacji takze odnosi sie do psychogennych czynników. postarajcie sie koniecznie go zatrzymac." lub" po tym.2 szklanki cieplej lub chlodnej wody (jak kto wolO. z któlych sklada sie zdrowy tryb zycia . Trening autogenny pomoze w wyksztalceniu utraconego odruchu defekacji. a jesli do tego juz doszlo.. a w szczególnosci zaparcia. jak wypijam 12 szklanki wody .2 defekacje w trakcie dnia. Mozna to zrobic przy pomocy chlodnej (przy atonicznych zaparciach) lub cieplej (przy skurczowych zaparciach) mikrowlewek (po 0.o odzywianiu. od razu po wstaniu z lózka wypic 1 ..5 kubka wody).waniu i rozwojowi nowych chorób. Koniecznie przywróccie odruchowe parcie na defekacje." lub "od razu po sniadaniu odczuwam parcie na stolec". Mikrowlewki zaleca sie laczyc z 3 minutowym gwaltownym wypychaniem sciany brzucha przy wdechu i tak samo gwaltownym wciaganiem jej przy wydechu. w rezultacie czego masowane sa organy jamy brzusznej. dla oczyszczenia organizmu od substancji toksycznych jednorazowy stolec w ciagu dnia nie wystarcza. jak wstaje z lózka . a odruch na pewno sie pojawi. 143 . aby wypracowac odruch jeszcze na 1 . ruchu i pozytywnym mysleniu. Istnieje jednak sporo dodatkowych metod. Dlatego nalezy rano. Pamietajcie o jego waznosci i nie dopuszczajcie do zaniku odruchu. które nalezy wprowadzac po jedzeniu. Prowadza do zaniku odruchu. które sa pomocne w zapobieganiu i leczeniu chorób systemu trawiennego. zostaly omówione 3 glówne elementy. zabezpieczajacego regularna. Wprowadz krótkie afirmacje w rodzaju: "kazdego ranka. wskazane jest. Zazwyczaj odruch wypracowuje sie w przeciagu 2 . Bardziej szczególowo na ten temat zostalo napisane w rozdziale poswieconym masazowi brzucha. codzienna defekacje przykladowo w jednym i tym samym czasie.

CZESC OSi fi 'T(V 'A- D .

okres poporodowy lub poaborcyjny (w przeciagu 2 miesiecy). jamy brzusznej organów z tym. gruilica jelit i otrzewnej. Odruchowo masaz wzmacnia perystaltyke jelita. opuchlizna organów jamy brzusznej. 145 masaz w odróznieniu . przyspieszeniu wytwarzania soków zoladkowych. ciaza. ze automozemy zastosowac masaz brzucha.NATURALNE METODY OD1WARZANIA NORMALNE} PRACY PRZEWODU POKARMOWEGO 1. u kobiet ostre i podostre procesy zapalne w okolicy malej miednicy. Przy róznych schorzeniach od masazu robimy sobie samodzielidentyczne. poprawie wchlaniania i usprawnieniu przyswajania pokarmu. Masaz brzucha wykazuje mechaniczne i odruchowe oddzialywanie. sklonnosc do krwotoków. MASAZ I AUTOMASAZ PRZY ZAPARCIACH Techniki masazu i automasazu sa nie. nudnosci. wymioty i inne symptomy zaostrzenia procesu zapalnego. Masaz brzucha normalizuje i stymuluje czynnosci jelita. Mechaniczne oddzialywanie masazu polega na przyspieszeniu przesuniecia zawartosci jelita. Przeciwwskazania: bolesnosc organów wewnetrznych podczas dotyku. W rezultacie pokann zostaje strawiony bardziej efektywnie. a resztki niestrawionego pokarmu szybciej wydalane sa z jelita grubego.

masuj prawa strone brzucha w kierunku z dolu do góry. Zamiast tego. po przebudzeniu. zaparcie mija. Stanowi to 1 cykl. Na poczatku robimy je raz na 2 dni. wypijac 1-2 szklanek chlodnej. dlatego nic wiecej nie róbcie do nastepnego ranka. Gdy w rezultacie masazu pojawi sie stolec.2. niz 2 godziny po jedzeniu. od któlych najlatwiej zaczac i które nie wymagaja specjalnych sposobów masazu. pochodz po mieszkaniu i pózniej spokojnie nie napinajac sie posiedz na sedesie. kiedy robimy masaz nie wolno uzywac srodków przeczyszczajacych. 146 . Po ukonczeniu procedUlY ubierz sie. Po wystapieniu pielwszej defekacji. Przy takim masazu pozostaly kal zostaje mechanicznie przesuniety z jelita grubego do jelita prostego. Lezac na plecach. Wykonaj wdech. robic lewatywe. wykonaj wydech i zatrzymaj oddech na kilka sekund. konczac na prawym podzebrzu. Metoda medycyny ludowej automasazu brzucha Rano. raz w tygodniu. W dniach. Powtórz cykl w tej kolejnosci 3-4 razy. nie wczesniej. a rano na czczo. po czym przestajemy. lewatywy stopniowo przestajemy robic. potem raz na 4 dni. W pierwszych dniach stolec zazwyczaj sie nie pojawia. Wykonuj ten masaz codziennie przez 2-3 tygodnie. Wykonuj te czynnosci przez kilka dni z rzedu. namoczonym w zimnej wodzie i dobrze wykreconym recznikiem i lezac. Stanowi to 1 cykl. Wykonaj 10 cykli. lekko osolonej wody. dopóki nie wystapi defekacja. 5-10 razy zaczynajac od prawej okolicy biodrowej. W tym czasie 15-20 razy nacisnij na brzuch obydwoma rekami. NA}PROSTSZE METODY AUTOMASAZU BRZUCHA PRZY ZAPARCIACH Na poczatku rozpatrzymy najprostsze metody automasazu. Zalóz mokiy recznik na lewa reke i 5-10 razy masuj lewa strone brzucha z gÓIY na dól od lewego podzebrza do lewej okolicy biodrowej. nalezy co wieczór. kiedy bedzie mozna powtórzyc masaz i tak przez kilka dni. Masaz brzucha poprzez naciskanie na niego przy wstrzymanym oddechu. lekko naciskajac. owin prawa reke. godzine przed sniadaniem.

zatrzymaj oddech i licz do 10. Równoczesnie mozna klasc na brzuchu worek z lodem. nogi zgiete w kolanach. Pozycja wyjsciowa . Stanowi to 1 cykl. Cwicz okolo 3 minut. Wykonaj wydech. zatrzymaj oddychanie.Masaz organów jamy brzusznej za pomoca glebokiego oddychania Wykonaj gleboki wdech. Licz do 20.5 kubka wody. Glaskanie ruchami kolistymi. Ale by nastapilo regularne wypróznienie. najpielw w okolicy pepka. oklepywanie. Zaczynamy opuszkami palców. Reka swobodnie. zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. rozcieranie. W przypadku zaparc spastycznych. METODY KlASYCZNEGO.lezac na plecach. wykonywanej po kazdym posilku. wstrzasy przy zaparciach spastycznych i wibracja przy zaparciach atonicznych. Przy zaparciach atonicznych masaz za pomoca mchów brzucha dobrze jest laczyc z zimna mikrolewatywa z polowy kubka wody. Po glaskaniu 147 . Napnij miesnie brzucha. a póiniej cala dlonia glaskac brzuch ruchem kulistym. przed telewizorem itd. LECZNICZEGO AUTOMASAZU BRZUCHA STOSOWANE PRZY ZAPARCIACH Podstawowe sposoby tradycyjnego masazu brzucha. Wykonuj to cwiczenie 3 razy dziennie w dowolnej chwili: po drodze. bez napinania. Oprócz tego. Rozluinij miesnie brzucha na kilka sekund. który mozna wykonywac samodzielnie lub z pomoca drugiej osoby to glaskanie. Wykonywac taka lewatywe nalezy po kazdym posilku. Masaz organów jamy brzusznej za pomoca intensywnych ruchów brzucha Lezac na plecach wypnij brzuch maksymalnie do przodu i trzymaj tak przez kilka sekund. ta forme masazu nalezy laczyc z ciepla mikrolewatywa z 0. stopniowo zwiekszajac srednice kola. ponownie roz1Llinij sie. wciagnij brzuch. nalezy robic ten rodzaj masazu i male zimne lewatywy przez kilka tygodni. Wytrzymaj tak przez kilka sekund. ugniatanie. mozna dodac cieple lub gorace oklady na brzuch i gorace 10-20 minutowe kapiele w temperaturze 4rc. 3. przesuwamy po skórze masowanej okolicy. w pracy. Powtórz cykl 3-4 razy.

zoladka. gleboko lezacych naczyn i nerwów i poprzez receptory oddzialywac nawet na centralny system nerwowy. lokciowa krawedzia reki lub jej czescia podporowa· Ten typ masazu wzmaga krazenie krwi. Lekkie potrzasanie dziala uspokajajaco.pobudzajaco. Ugniatanie miesni prostych brzucha wykonujemy z dolu do góry chodzac po wlóknach miesniowych w kierunku od lona do mostka wyrostka mieczykowatego. trzustki. Oprócz tego glaskanie wykorzystuje sie przy przechodzeniu od jednego sposobu masowania do drugiego. jelit. do pachwinowych wezlów limfatycznych. tworzac przed soba faldke w postaci waleczka. Stosowany glównie przy masazu miesni.ruchem okreznym. W rezultacie czego w masowanych tkankach dochodzi do drgajacych ruchów róznej predkosci i amplitudy. Technika ta przyspiesza prad krwi i limfotok. Bardzo skutecznie stymuluje perystaltyke. Reka wykonujemy uciski ruchami liniowymi lub okreznymi. Lagodna forma wibracji stosowana przy zaparciach spastycznych usuwa spastyczne objawy. Zaleca sie ja stosowac przy atonicznych zaparciach. glaskamy brzuch ruchem liniowym od pepka do lewego i prawego podbrzusza i na dól.uspokajajaca. lekko naciskajac na nia opuszkami palców lub ich zewnetrzna strona. a nie slizgac sie po niej. przesuwajac tkanke scianki brzusznej w róznych kierunkach. W zaleznosci od sily wibracji fale drgan moga przechodzic nie tylko po powierzchni ale takze przenikac w glab i powodowac wibracje organów wewnetrznych. Rece musza przesuwac sie po skórze. Jedna z najbardziej efektywnych technik stymulujacych perystaltyke. powodujacych wstrzas tkanek. zwieksza ilosc tlenu i substancji odzywczych oraz przyspiesza wydalanie produktów przemiany. Polega na przemieszczaniu lub rozciaganiu tkanki brzusznej w róznych kierunkach. jako na pasywna gimnastyke dla miesni. Ta technike stosuje sie zazwyczaj przez kilka sekund i charakteryzuje sie ona uzyciem szybkich drgajacych lub wstrzasajacych ruchów. Wibracja. Wibracja technika pobudzajaca. potrzasanie . watroby. pobudza sekrecje organów gruczolowatych. zwieksza napiecie gladkiej muskulatury. woreczka zólciowego. Ugniatanie. Ta droga wstrzasania wypelnia sie cala okolica 148 . silne . Wstrzas. czyli mozna na niego patrzyc. Rozcieranie. Najczesciej masaz zaczyna sie i konczy glaskaniem.

w tym miejscu czesto mozna wyczuc wypuklosc. 3 palcami prawej reki masujemy przez 3 minuty ruchem kulistym w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara punkt. mozna szybko wyksztalcic normalny odruch i normalne wypróznienie jelita. potrzasamy cialem w okolicy jamy brzusznej . Esowata czesc jelita grubego (strefa 2). glowa lezy na malej poduszeczce.brzucha. znajdujacy sie w okolicy lewej. biodrowej. 4.rozcieranie. pozostale palce leza na plecach. Krótko po rozpoczeciu masazu pojawia sie odruch do defekacji. w której zazwyczaj przed defekacja gromadza sie masy kalowe. lezac w lózku. KlASYCZNY AUTOMASAZ POSZCZEGóLNYCH PARTn PRZEWODU POKARMOWEGO Pozycja wyjsciowa . Tu wlasnie miesci sie esica. . Jesli wykonuje sie masaz regularnie. Wykonujemy wahadlowe ruchy rekami. po przebudzeniu. 149 . by kciuki umiescic na talii na wysokosci pepka. Wykonywany jest w nastepujacy sposób: obejmujemy rekami korpus w pasie w taki sposób. Kazda partie brzucha mozna masowac samodzielnie lub z pomoca drugiej osoby.lezac na plecach. delikatnie rozcieramy opuszkami palców skóre. nogi zgiete w kolanach. po przekatnej od pepka. tkanke podskórna oraz miesnie okolicy lewego podbrzusza.poziomo i pionowo. Codziennie rano. stopy oparte o podloge (lub materac). Okolica zoladka (strefa 1) -glaskanie ruchami kolistymi okolicy lewego podbrzusza. wypic szklanke lekko osolonej wody i isc do toalety. Przy chronicznych zaparciach. W tym momencie trzeba wstac.

Ugniatanie. wibracje lub wstrzas i glaskanie ruchami kolistymi wedlug wskazówek zegara. Rób na zmiane uciskanie na jego poszczególne odcinki. Delikatnie ugniataj brzuch wzdluz linii jelita grubego.automasaz). Jelito grube (strefa 4) Glaskanie. które omówiono w rozdziale 3 o technikach samomasazu. zaczynajac od okolicy prawej. Przy zaparciach atonicznych za pomoca wibracji gleboko potrzasamy jelitem grubym wzdluz calej dlugosci. wzdluz prawego boku w góre. Wibracja. Wibracja lub potrzqsanie jelita grubego. Lezac na plecach. Potrzqsanie. wzdluz okreznicy zstepujacej. masujemy cala okolice brzucha stosujac kolejno glebokie uciskanie. zatrzymaj oddech i dlonia z szeroko otwartymi palcami wykonaj szybkie drgajace i wstrzasajace ruchy. Przy zaparciach spastycznych potrzasamy calym brzuchem lub lekko wstrzasamy kolejnymi odcinkami jelita grubego (patrz rozdzial 3 . Powtórz 4 razy w ciagu 10-20 minut. wzdluz okreznicy poprzecznej i w dól. bardzo delikatnie glaszcz brzuch wzdluz przebiegu jelita grubego kolistymi ruchami. do zeber. Opukiwanie. Delikatnie opukuj opuszkami palców wzdluz linii jelita grubego. 150 . Lezac na plecach. wzdluz lewego boku. wplywajacych na powstawanie zaparc. zaczynajac od prawej okolicy biodrowej. dalej w poprzek pod zebrami. w góre. Zakoncz masaz delikatnym poklepywaniem i glaskaniem okreznymi ruchami odcinków przewodu pokarmowego. Powtórz to 8-10 razy.Jelito cienkie i jelito grube (strefy 3 i 4). wzdluz okreznicy wstepujacej. jakby popychajac zawartosc jelita ku wyjsciu. biodrowej. Zrób kilkakrotnie gleboki wdech i wydech. idac po jelitach. po czym delikatnie poglaszcz wzdluz calej dlugosci. Powtórz 8-10 razy.

Pozycja wyjsciowa . Zaczynamy od powierzchownego i glebokiego glaskania pokazanej strefy przykregoslupowej. podluzne i okrezne przesuwanie skóty i uciskanie. klatki piersiowej i jamy brzusznej. Oprócz tego. Wzmocnienie muskulatUlY organów jamy brzusznej. wchlanianie przetrawionych substancji i wydalanie nie przetrawionych resztek pozywienia sterowane jest przez rózne nerwy. po obu stronach. zaczynajac od kregu ledzwiowego (II). rozcieraniem i ugniataniem miesni pleców. a takze na naczynia kanalu rdzenno . luki zebrowe i grzebienie biodrowe.lezenie na brzuchu. pokazane procesy zaleza od aktywnosci muskulatury zoladka i jelit. Od razu po masazu brzucha bardzo wskazane jest wykonac kilka pasywnych gimnastycznych ruchów z pomoca drugiej osoby. przelywana wibracje koncami palców a na koncu oklepywanie. nieprzerwana wibracje dlonia. pozwalajace na wplywanie na kregoslup. ze trawienie pozywienia. a specjalnie dobrane cwiczenia gimnastyki pasywnej. podluzne ugniatanie. Wiecie juz. rdzen mózgowy i wychodzace z niego nerwy. W tym przypadku niezbedny jest pomocnik. znacznie zwiekszaja otrzymany efekt. Masowac trzeba plecy wzdluz kregoslupa. Jest to osiagalne. regulujace funkcje aparatu trawiennego. Gimnastyka pasywna w pozycji siedzac wierzchem na lawce Przy tych cwiczeniach pacjent siada wierzchem na lawce i opiera 151 . PASYWNA GIMNASTYKA UZUPELNIAJACA MASAZ RÓZNYCH ODCINKÓW PRZEWODU POKARMOWEGO. 5. nastepnie z kazdym pokazanym kregiem. przyspieszenie krwioobiegu dla oczyszczania od przepelniajacej je w rezultacie zastoju krwi sa jednymi z lepszych sposobów stymulacji czynnosci organów trawienia.mózgowego. w calosci przy pomocy masazu brzucha.Masaz pleców jest bardzo pomocny przy problemach z zaparciem. Konczymy masaz glaskaniem. idac w góre do kregu piersiowego (V) i na koniec strefe IV i III kregów krzyzowych. Po tym glaszczemy i rozcieramy brzegi lopatek przy kregoslupie. koncami palców wykonujemy poprzeczne rozcieranie na zewnatrz.

pomocnik stoi z tylu. lekko poruszajac noga do dolu i do góry. Oprócz klasycznego masazu. stopniowo miesnie tulowia aktywiZuja sie. jednoczesnie wykonujac miekki ucisk noga w kierunku przeciwnym (tzn. Mozna poeksperymentowac. niz leczenie farmakologiczne i nie pozostawia skutków ubocznych. Kontynuujac siedzenie wierzchem na lawce. co wlasnie wywolalo chorobe. W rezultacie refleksoterapii w chorym organie wytrwale aktywuje sie 152 .zginanie tulowia 3 razy do przodu i 3 razy do tylu. Gimnastyka pasywna w pozycji lezac na brzuchu Pacjent kladzie sie na brzuchu. istnieje jeszcze bardzo efektywna metoda ozdrawiania organizmu. bierze rece chorego i przy wydechu ciagnie górna czesc tulowia chorego do gÓty. O ile pomocnik tylko kieruje ruchami. to chory powinien sam utrzymywac równowage. Przy tym glowa i szyja chorego powinny rozluinione zwisac do dolu. prawa stope na krzyzu. REFLEKSOTERAPIA Refleksoterapia to niezwykle skuteczna metoda leczenia praktycznie wszystkich chorób. obejmujac kregoslup i okolice lediwi I i II palcem nogi. 6. trzymajac glowe i ramiona jak najbardziej moze prosto. do dolu) na dolna czesc tulowia. dajaca optymalny efekt przy podnoszeniu tulowia do góry. Jest jedna z najstarszych metod leczenia. Ref1eksoterapia aktywizuje przeplyw energii przez organizm.obracanie tulowia 3 razy w prawa strone i 3 razy w lewa. zrezygnowac z lekarstw lub zmniejszyc ich dawki. wykonuje nastepujace ruchy: . polozywszy rece na jego ramiona i starajac sie plynnie ruszyc tulów chorego. bez popychania. do której ostatnio wracaja specjalisci róznych kierunków medycyny oficjalnej. a pomocnik stawia bosa. zwlaszcza w tych miejscach. azeby znaleic pozycje nogi. przy czym pacjent nie powinien okazywac jakiegokolwiek sprzeciwu. Prawidlowe zastosowanie refleksoterapii pozwala np.sie rekami o biodra. a pomocnik zgina tulów chorego do przodu i do tylu po 3 razy z bocznej pozycji. pacjent przekreca sie bokiem. . poniewaz metoda ta jest o wiele skuteczniejsza. gdzie energia zostala zablokowana.

zakrzepowe zapalenie zyl. Tylna strona zgietego kciuka ugniataj lub rozcieraj srodek podbródka od 2 do 6 minut dziennie. zeby to zycie przedlluzyc. poprawia sie stan naczyn wlosowatych i mikrocyrkulacja. perystaltyka. zwiazanych z trawieniem 1. Stopy. Do naszego zadania nie nalezy ocena teoretycznych podstaw refleksoterapii. Dalej waszej uwadze beda przedstawione tylko dostepne dla kazdego w warunkach domowych jej praktyczne zastosowania przy zaparciach. masaz meridianów. z naciskiem przesuwaj stopami po podlodze do przodu i do tylu. gruba. normalizuje sie wymiana substancji. Codziennie po 5 . gdzie znajduja sie strefy refleksyjne jelita grubego. zgodnie z ruchem wskazówek zegara.Male palce. W ogóle kazda osoba w wieku powyzej 40 lat powinna cwiczyc w taki sposób chociaz raz na 2 tygodnie w ciagu calego zycia. akupresure czyli masaz biologicznie aktywnych punktów i aurikuloterapie. Wykonaj 153 . Kolejno masujemy male palce prawej i lewej reki do momentu calkowitego ich rozluznienia. Przeciwwskazania do zastosowania refleksoterapii to choroby skórne. Masaz stref refleksyjnych. powierzchowny masaz po specjalnych liniach. Wleczeniu zaparc mozna stosowac kilka rodzajów rejleksoterapii: masaz stref rejleksyjnych zwiazanych z trawieniem. okragla palke typu walka. ciezkie organiczne choroby serca i naczyn. Do zlikwidowania zaparcia wystarczy 3 tygodnie codZiennych zajec po 15 minut. silne przemeczenia. Zamiast walka mozna popracowac z pileczka tenisowa. w lewo i w prawo.10 min siedzac na krzesle obiema nogami jednoczesnie lub kazda na zmiane. Szczególnie intensywnie staraj sie pracowac ze sklepieniem stopy i piety. Podbródek. Potem zahaczamy je za siebie i trzymajac zgiete w lokciach rece przed piersia. drewniana. Taki efekt pomaga organizmowi szybciej rozprawic sie z choroba. masaz punktów malzowiny usznej. rolujac ja kolejno lewa i prawa noga. do tylu. przez minute mocno rozciagamy rece w przeciwnych kierunkach. 3. guzy. Od czasu do czasu mozna dodawac krótkie ruchy noga do przodu. 2.krwioobieg.

jelito cienkie 6 . Dlonie.woreczek zólciowy 11 .dwunastnica 12 .okreznica wstepujaca 5 .Prawa noga Lewa noga 7 12 34- tarczyca splot sloneczny zoladek trzustka 8 . Lewa reka Prawa reka 154 .okreznica poprzeczna 13 . 4.okreznica zstepujaca cwiczenie kilka razy dziennie.esica i jelito proste 9 . w ciagu 3-5 nlinut rozcieramy na dloni drugiej reki strefy refleksyjne organów zwiazanych z procesem trawienia.okreznica poprzeczna 7 .watroba 10 . Kciukiem.

a) Przednia powierzchnia goleni Masujemy 3 linie podluzne do podbicia. linii górnej powierzch- 155 . Mloteczek mozna zastapic np.trzustka 4 . grzebieniem lub po prostu wystukiwac palcem.jelito grube 11 . Tylnapowierzchnia biodra i stawu kolanowego Masujemy 3 linie podluzne od posladka do stawu kolanowego i 3 linie poprzeczne z tylu kolana.okreznica 12 .zoladek zólciowy 8 . W przypadku zaparcia lub innych schorzen ukladu trawiennego nalezy pracowac z nastepujacymi strefami: Przednia powierzchnia biodra Masujemy 3 linie podluzne od pachwiny od kolana do kolana (rys.tarczyca 10 .wezly hemoroidalne 6 . a z lewej i prawej strony od niej . Wykonywany jest poprzez lekkie pukanie specjalnym iglastym mloteczkiem meridianów i szczególnych linii na skórze. Linia srodkowa przechodzi przez pepek.jelito grube 9 .tarczyca 13 .woreczek 3 . a b Dolna partia brzucha Masujemy 5 podluznych linii (przedluzenie ni brzucha) od pepka do pachwin.wyrostek 5 .l .watroba 2 .4 pozostale. II I I + + II I I II Tylnapowierzchnia goleni Masujemy kolanowego 3 linie podluzne od stawu do kostki (rys.jelito grube poprzeczna Masaz na liniach szczególnych i meridianach To rodzaj refleksoterapii powierzchownej.okreznica poprzeczna 7 . b) c Górna partia brzucha Masujemy 5 podluznych linii od luku zebrowego do pepka.

AKUPRESURA . 156 .e. krazy wytyczonymi. które nazywamy biologicznie aktywnymi punktami lub punktami akupunkturowymi. 7. Linie wewnetrzne biegna wzdluz kregoslupa.n. Chinczycy uwazali. opracowujac specyficzne dla kazdej choroby biologicznie aktywne punkty.wzdluz lopatek.)\ t~ + + I I I I I I /I I I :/ :r-: I I I II I I U + Plecy Masujemy 4 linie podluzne od VIII kregu piersiowego do II kregu lediwiowego po dwie linie z kazdej strony.MASAZ BIOLOGICZNIE AKTYWNYCH PUNKTÓW Akupresura byla znana w Chinach jeszcze w V w. zewnetrzne . Zaburzenie przeplywu energii po meridianach. p. które lacza odpowiednie narzady wewnetrzne jeden z drugim i ze srodowiskiem zewnetrznym. Meridiany maja okreslone punkty na powierzchni ciala. przechodzace pod kregami. zaklóca hannonie i równowage w organizmie i powoduje choroby. jest obecna w zywym organizmie. nazywanymi meridianami. Nastepnie masujemy linie poprzeczne. tworzacymi system kanalami. Potok energetyczny mozna przywrócic. ze energia zycia. Nieprzetwane krazenie energii w metidianach zapewnia zdrowie i wspólprace (wspólne funkcjonowanie) organów. jej niedobór lub nadmiar na jakimkolwiek odcinku. niezbedna dla funkcjonowania organizmu.

które powstaja na srodkowym palcu przy jego zgieciu. ich miejsca polozenia i sposobie wplywania na nie. podawane sa chinskie nazwy punktów.miara do znalezienia punktówakupresurowych Aby odnalezc punkt. U mezczyzn. Kazdy czlowiek ma swój wlasny cun. Cun . ukladu moczowo plciowego i innych. Nalezy jedynie zaznajomic sie z polozeniem punktów. ostre goraczkowe zachorowania. przewodu zoladkowo . na prawej.Dzieki przywróceniu przeplywu energii organizm rozprawia sie z choroba.indywidualny cun. sercowonaczyniowego (w tym i mikrocyrkulacje). Cun . ciaza. ciezkie choroby serca i pluc. skuteczne przy zaparciach. które nalezy opracowywac. choroby kIwi. która wynosi od 1 do 3 cm. przy kazdej konkretnej chorobie. jak i profilaktycznym. funkcje ukladu oddechowego. Opracowanie punktów normalizuje stan ukladu nerwowego. w tym hormonów i enzymów. Przeciwwskazaniami sa jakiekolwiek opuchlizny.jelitowego. wrzody zoladka lub dwunastnicy. nie wymaga specjalnego oprzyrzadowania. dostepna praktycznie dla kazdego. Punkty mozna opracowywac przy pomocy specjalnych igiel . cun mierzy sie na lewej rece. ChOlY sam moze opracowywac punkty. mozna . trzeba nauczyc sie stosowac specjalna miare . Ostatnia metoda jest bardzo efektywna. zmniejsza bóle. Jest to bardzo pomocne do odnalezienia poszczególnych punktów. Punkty pogrupowane sa wedlug rodzaju zaparc. w celu leczniczym.proporcjonalny lub . oprócz opisu anatomicznego i rysunków. aktywne formy gruzlicy. u kobiet. Cun mozna tez okreslac wedlug rozmiaru poprzecznych paznok157 . Wam potrzebne sa punkty. opracowujac je metoda akupresUlY lub punktowego masazu. elektropunktUlY.nazywamy to akupunktura.to odleglosc miedzy dwoma faldami. Aby mozna bylo poslugiwac sie takze inna literatura poswiecona refleksoterapii. a mozna po prostu naciskac na punkty palcami. tzn. normalizuje wymiane substancji. przedstawione waszej uwadze w tej ksiazce.przy pomocy pradu o slabym natezeniu. funkcji ukladu wewnatrzwydalniczego. przynosi uspokajajacy i antydepresyjny efekt. Na rysunkach pokazany jest numer porzadkowy odpowiadajacych im punktów. normalizuje tworzenie sie wielu substancji niezbednych dla czynnosci zyciowych organizmu.

kreceniu. stosujemy masaz tonizujacy. klepaniu i szczypaniu. aby poznac reakcje organizmu: od 3-4 punktów pierwszego dnia do maksymalnie 10 punktów. 4 palców. drugi 8-10 dni. Przy zaparciach dobrze jest robic 2-3 zabiegi dziennie. diagnozy i stanu chorego. Oddzialywanie na punkty moze spowodowac uczucie bólu. (Symetryczne punkty masujemy z obu stron). Zabieg wykonuje sie jednym palcem kciukiem. wibracji.ciowych fald palców: kciuka . ucisku. nawet przy szybkim wyleczeniu przedluzamy cykl jeszcze 5 . 3 cuna. W zaleznosci od symptomów. przy czym srodkowy opiera sie o wskazujacy lub trzema jednoczesnie. wskazujacego i srodkowego . Zamiast palców mozna równiez zastosowac paleczke z kulista koncówka. odczekaj co najmniej godzine. stopniowo. rozluinij sie i maksymalnie skup. W przypadku bardzo silnego bólu mozna oddzialywac na tenze punkt po przeciwleglej stronie. Rozpoczynamy leczenie masazem punktowym bardzo ostroznie.6 dni. Dla uzyskania ttwalego efektu zdrowotnego zazwyczaj przeprowadzamy 2-3 cykle: 10-15 dni. Technika masazu punktowego polega na glaskaniu. w przeciwnym razie organizm przyzwyczaja sie i skutecznosc leczenia zmniejsza sie. co powoduje z kolei zmniejszenie pery158 . Nie rób masazu bezposrednio po posilku. Szczypanie wykonuje sie trzema palcami. po kilku seriach masazu.5 cuna. Tonizujacy masaz punktowy przy zaparciach atonicznych Atoniczna forma zaparcia rozwija sie przy ogólnym obnizeniu energetyki organizmu.1 cun. Cykl masazu powinien tlwac 2 tygodnie. w zaleznosci od waszego stanu (przy oslabieniu lepiej robic masaz co drugi dzien). oprócz kciuka.1. przelwa 10-15 dni. uspokajajacy i neutralny. zeby byly cieple. Mozna robic kilka zabiegów w ciagu dnia i wykonywac go codziennie lub co drugi dzien. dwoma. Jak wykonywac masaz punktowy Przed masazem rozetrzyj rece. rozcieraniu. Przy kazdym wariancie masazu zmieniaj punkty co 3-4 dni. wskazujacym lub srodkowym. 7 dni prze IWY i trzeci 7-8 dni. Nie nalezy tego sie bac.

Wykonujemy palcami lub brzegiem dloni z lekkim uciskiem.staltyki jelita grubego i zanik parcia na stolec. co powoduje ledwie zauwazalne odczucia ucisku i slabego ciepla oraz slabego przyplywu kIwi do masowanego punktu. stosowany przy oslabieniu funkcji organizmu lub jego systemów w celu ich wzmocnienia i regeneracji. W czasie jednego seansu mozemy masowac 6-10 punktów. Ruchy okrezne w kierunku zgodnym ze wskazówkami zegara z lekkim uciskiem na punkt. Krótkimi. Glaskanieliniowe. Pracujemy nad jednym punktem od 30-60 sekund. przy zaparciach atonicznych nalezy v.150 razy na minute. z czestotliwoscia 50 . powierzchownymi ruchami. Zacznij od 6-9 ruchów glaskania brzucha ruchem okreznym w kierunku wskazówek zegara. czasem tylko poprzez dotykanie. z czestotliwoscia 50-60 razy na minute. Masaz wykonuje sie szybkimi ruchami opuszków palców w kierunku przeplywy energii po meridianie. Dotykamy punkt do 50 razy na minute. Punkty. Zaleca sie go powtórzyc 2-3 razy z przeIwa 10-20 dni. które nalezy masowac przy zaparciach atonicznych Na poczatku wykonaj masaz przygotowawczy w pozycji na plecach. Wirowanie. nieznacznie uciskajac na tkanke podskórna.rybrac tonizujacy wariant masazu punktowego. W czasie przerwy. delikatnymi ruchami opuszka kciuka. 50-150 razy na minute. palec nalezy zdecydowanym ruchem odelwac od masowanego punktu. Rodzaje masazu punktowego tonizujacego przy zaparciach atonicznych Lekkie uciski. w kierunku przeplywu energii. krótkimi. Ruchy nalezy wykonywac bez najmniejszego ucisku. przechodzqce w rozcieranie. W zwiazku z tym. Opracowujcie punkty na przednio srodkowym meridianie. przenoszac sie z kierunkiem 159 . Caly program leczenia sklada sie z 10-12 seansów. powtarzajac 3-4 razy. Glaskanie. lub tylna strona kciuka wzdluz calego meridianu lub od jednego punktu do drugiego. lekkimi. Przy wykonaniu masazu tonizujacego dotykamy delikatnie punktu. Nastepnie przejdzcie do glaskania liniowego.

2 punkty). Punkty na plecach Kontynuujac masaz tonizujacy przy atonicznych zaparciach.znajduje sie na przedniej linii srodkowej. lekkim. Nastepnie opuszkiem kciuka. Tian Shu . na drodze srodkowego meridianu: Punkty na brzuchu 1. 5. powierzchownym liniowym glaskaniem przez 30 .100 razy na min. 4 cuny powyzej pepka. lekkim. 2. 1 cun powyzej pepka.pradu energii. Shui Fen . Zhong Wan . Dalej zastosuj lekkie glaskanie punktów: 4. 3. Po wykonanym masazu punktowym. polózcie sie na brzuchu i niech pomocnik oddzialowuje krótkim. na nastepujace punkty: 160 . Da Xen . Zhong Wan. po obu stronach od przednio srodkowej linii. na 4 cuna na zewnatrz.60 sekund nastepujace punkty. jakby lekko "tracajac" te punkty opuszkiem palca srodkowego (przez jeden seans w ten sposób mozna oddzialywac nie wiecej niz na 1 . 6.na wysokosci pepka. Masujcie krótkim.znajduje sie na przedniej linii posrodkowej. masuj brzuch ruchami glaszczacymi zgodnie z ruchem wskazówek zegara: 3-4 razy zataczajac wielkie kolo i 3-5 razy kreslac male kólka dookola pepka. 2 cuny na zewnatrz po obu stronach pepka. Guang Juan . Qi Hai i 3. Qi Hai . znajduje sie na wysokosci pepka.znajduje sie na przedniej linii posrodkowej.60 obrotów na 1 min.znajduje sie na przedniej linii posrodkowej. 1.symetryczny. 3 cuny ponizej pepka. w sposób wirowania po strzalce zegara z predkoscia 50 . liniowym glaskaniem wedlug wskazówek zegara z predkoscia 50 .5 cuna ponizej pepka. masujcie punkty na brzuchu: 1.

10 '11 w bok od dolnego brzegu wyrost·12 ka kolczystego XII kregu piersiowego.Punkty 7 .5 cuna ·7 w bok od dolnego brzegu XI kre·8 '9 gu piersiowego.12 .znajduje sie 1.Da Chang Shu . ----/ 13 10.5 cuna .znajduje sie 1.5 cuna w bok od dolnego brzegu wyrostka kolczystego II kregu ledzwiowego.60 obrotów na min. Qu Chi . Na rekach 14.znajduje sie 1. 8. Pang Guang Shu . 15.znajduje sie 1.znajduje sie 1. na wysokosci przestrzeni miedzy 3-im i 4-ym kregiem krzyzowym.5 cuna w bok. Pi Shu .symetryczne 7.znajduje sie na srodku odleglosci miedzy koscia ogonowa i odbytnicza na tylnej linii posrodkowej.1. 12.5 cuna w bok od dolnego brzegu wyrostka kolczystego IV kregu ledzwiowego. 161 '15 . 13. Chang Qian .5 cuna w bok od dolnego brzegu wyrostka kolczystego IX kregu piersiowego. 3 cuny powyzej górnego faldu nadgarstka w przestrzeni miedzy koscmi przedramienia. Zhi Goa .znajduje sie na brzegu faldu powstajacego podczas zginania reki w lokciu. WeiShu . Shen Shu . po stronie kciuka.znajduje sie na grzbietowej powierzchni przedramienia. \ 9. 11. Gan Shu . Ten punkt opracowujcie metoda wirowania z predkoscia 50 . Dalej wszystkie wyszczególnione nizej punkty znowu mozecie opracowywac samodzielnie ruchami wirujacymi kciukiem lub palcem srodkowym z predkoscia okolo 60 obrotów na min.

Tai Xi . w tej sytuacji nalezy wykonywac uspokajajacy masaz punktówakupunkturowych. co równiez hamuje petystaltyke.Na nogach 16. przesuwajac sie po meridianie w kierunku przeciwnym do ruchu energii. powoli zwiekszajac nacisk az do tego stopnia. zdretwienia. Tai Bai . by oddzialywac na skóre. Masaz uspokajajacy normalizuje patologicznie pobudzone czynnosci organizmu. tkanke podskórna i miesnie az do kosci powodujac intensywne przekrwienie i odczucie rozpierania. 17. natomiast kciukiem lub wskazujacym palcem prawej reki masuj punkt. znajduje sie w zaglebieniu miedzy sciegnem Achillesa i kostka przysrodkowa. Masaz uspokajajacy przy zaparciach spastycznych Poniewaz fotmy spastyczne zaparcie rozwijaja sie w skutek podwyzszonej aktywnosci esicy i okreznicy zstepujacej. po czym wolno obracajac palec w przeciwnym kierunku. robiac krótkie przerwy bez odrywania palca od punktu i bez zmniejszania sily ucisku. Po wystapieniu tych odczuc. kontynuuj masaz jeszcze 25-30 sekund. Wykonujac go przytrzymuj skóre w masowanym miejscu dwoma palcami lewej reki. W ciagu jednego seansu pracuje sie z 2-4 punktami. Dlugosc oddzialywania na jeden punkt wynosi 3-5 minut.znajduje sie na granicy przysrodkowej i podeszwowej powierzchni stopy.symetryczny. które przez prawie caly czas sa napiete. Przy schorzeniach chronicznych zaleca sie przeprowadzenie 2-3 kursów po 10-12 dni z przerwami 8-10 dni. przechodzenia pradu elektrycznego. stopniowo zmniejszaj sile ucisku. lamania. 162 . w tyl od glówki I kosci sródstopia. Powtórz prace nad jednym punktem 5-10 razy.

Techniki uspokajajacego masazu punktów przy zaparciach spastycznych przechodzace w rozcieranie.na przedniej linii posrodkowej. Zaczynaj masaz od mocnego ucisku do wystapienia intensywnego przyplywu krwi i nastepnie stopniowo zmniejszaj ucisk. Zhong Wan . ponownie glaszczacymi ruchatni masuj brzuch w kierunku wskazówek zegara. 2 cuny w bok od pepka. masuj 6 .9 razy dlonmi przednia sciane brzuszna po brzegu brzucha. Przerywany ucisk kciukiem.na wysokosci pepka.krótkotrwaly mocny ucisk z wibracja 150-200 ruchów na minute. Wibracja .5 cuna ponizej pepka. 4 cuny powyzej pepka. Tian Shu . 2. co wywoluje odczucie ciepla. przerywanym ruchem masuj 3 punkty: 1. Sposób wykonania jest podobny do techniki. Glaskanie ruchami kolistymi Punkty. które nalezy masowac przy zaparciach spastycznych Zaczynaj od wstepnego masazu brzucha w pozycji lezacej na plecach. Na brzuchu Mocnym. Po zakonczeniu pracy nad wskazanymi punktami. ale z zastosowaniem znacznie wiekszej sily.na przednio srodkowej linii. Poszczypywanie z mocnym uciskiem do pojawienia sie intensywnego przyplywu kIwi do masowanego punktu. wykonujac 3-4 wielkie kola i 3-5 malych kólek dookola pepka. Qi Xai . Teraz przejdz do masazu punktów. na 1. Ucisk dozujcie w zaleznosci od odczuc. jak przy masazu tonizujacym. 3. Glaszczacymi ruchami zgodnie z kierunkiem zegara. 163 . Po czym przejdz do akupresury punktów na nogach i rekach.

5 cuna powyzej brzegu miedzypalcowej przegrody. do momentu pojawienia sie intensywnego przekrwienia. w zaglebieniu w najwezszym miejscu przestrzeni miedzy I i II koscia sródstopia oddzialowujcie silnym. silnym. znajdujacy sie na grzbietowej powierzchni przedramienia. przerywanym uciskaniem 9. 3 cuny ponizej rzepki i 1 cun osrodkowo w bok od przedniego brzegu kosci piszczelowej. Xing Sian . Zhi Goa . Tai Chong . miedzy glówkami I i II kosci sródstopia na 0. 3 cuny powyzej górnego faldu nadgarstka. 2 cuny ponizej dolnego brzegu rzepki.symettyczny. przetywanym uciskaniem.znajduje sie na grzbiecie stopy.znajdujacy sie miedzy glówkami II i III kosci sródstopia na 0. tak jak na punkt 6. oddzialowujcie jak na punkt 8. tak jak na punkt 4.3 cuny powyzej centrum kostki (najbardziej wystepujacej jej czesci) z tylu od kosci piszczelowej. Przy okresleniu polozenia punktu. San In Zhao . 6. szczypiac go kciukiem i palcem wskazujacym.w zaglebieniu przy przednim brzegu glówki kosci strzalkowej. 10. miedzy koscmi przedramienia na linii palca srodkowego. Zu San Li . Nei Tin . Oddzialowujcie na punkt. przerywanym uciskaniem.znajduje sie na grzbiecie stopy. oddzialowujcie silnym. Oddzialowujcie szczypaniem.Na nogach 4. 7.znajduje sie na podudziu. 8. w zaglebieniu z przodu. przerywanym uciskaniem.5 cuna powyzej miedzypalcowej przestrzeni II i III palca nogi. 5. oddzialowujcie jak na punkt 7. Na rekach Oddzialowujcie silnym. 164 . zegnijcie troche noge w kolanie. w otworze. Ian Lin Zuan .

dla osób z podwyzszona wrazliwoscia. oddzialywujacego na ten punkt z drugiej strony ucha. które trzeba masowac przy zaparciach 1. Po wykonanym masazu powinno pojawic sie przyjemne uczucie slabego ciepla. Neutralny masaz wykonuje sie ze srednim wysilkiem.jelito proste. dzieki czemu wzmacnia sily ochronne organizmu. 89 . punkt polozony nad srodkiem odnogi obrabka. Mozna tu wykorzystac wszystkie techniki tonizujacego i uspokajajacego masazu. W czasie seansu mozna pracowac z 2-4 punktami. lewa reka podtrzymujemy malzowine uszna. 91 . 165 . Masaz ten zaleca sie równiez wykonywac w trakcie pierwszego seansu biologicznie aktywnych punktów przy spastycznych i atonicznych zaparciach. Zazwyczaj punkty ucha wymagaja pobudzenia. Kazdy punkt masujemy 40 sekund. Jesli po pierwszym seansie nie nastapi polepszenie.jelito cienkie. Akupunktura maJzowiny usznej . 3. troszke na zewnatrz. Aby uniknac efektu przyzwyczajania sie.jelito grube. Punkty na malzowinie usznej. na jednym poziomie z punktem jelita grubego. 81 . przechodzace w rozcieranie i okrecanie. co 2 dni zmieniamy masowane punkty. Masaz punktów wykonujemy prawa reka w kierunku ruchu wskazówek zegara. dalsze kontynuowanie aurikuloterapii nie ma sensu. ale najczesciej stosowane jest glaskanie. 2. poniewaz z jego pomoca harmonizuje sie przeplyw energii. Palec lewej reki sluzy za oparcie dla palca prawej reki. punkt polozony w górnym brzegu odnogi obrabka.Neutralny (harmonizujacy) masaz punktowy Neutralny masaz stosujemy w celach ogólnie wzmacniajacych i zapobiegawczych.aurikuloterapia Aurikuloterapia moze byc wykonywana tylko z pomocnikiem. w miejscu przejscia jej do wchodzacej galezi. Dlugosc oddzialywania na 1 punkt wynosi okolo 3 minuty. punkt polozony na wchodzacej czesci obrabka. Zazwyczaj cykl sklada sie z 8-12 seansów dla ludzi oslabionych i do 15 seansów dla chorych chronicznie. aby latwiej bylo je przyzwyczaic do zabiegów.

niezaleznie od seansów masazu punktowego. okazuje sie równiez skutecznym. masaz obrabka walka na zewnetrznym skraju ucha zaczynajacym sie nad zewnetrznym kanalem sluchowym. 6. 166 .kora mózgu. gdy laczymy go z hydroterapia. azeby go odszukac.4. przy czym temperatuty wody zaleza od rodzaju zaparcia. bezposrednio pod dolnym brzegiem 51 górnej odnogi przeciwobrabka. 5. nalezy nieco odchylic obrabek. Masowac az do pojawienia sie odczucia przyjemnego ciepla. wzdluz calej jego dlugosci z dolu do gÓty. punkt polozony od wewnetrznej strony przeciwskrawka. punkt przykryty obrabkiem.wspólczulny uklad nerwowy. punkt polozony troszke do przodu i do 55 góry od kata tworzonego odnogamI przeciwobrabka. Mozna go naturalnie masowac samemu. Oprócz masazu poszczególnych punktów na uchu. okalajacym cale ucho i konczacym sie nad platkiem malzowiny usznej.34 . przy za34 parciach. Skutecznosc kazdego masazu zazwyczaj zwieksza sie. Po czym. 55 . 51 . w dolnej czesci ucha. bezposrednio na skrzyzowaniu jej z wewnetrzna strona obrabka. Wykonaj masaz obrabka 2-3 razy dziennie. 81 Jeden z najwazniejszych punk91 89 tów w aurikuloterapii. Zaleca sie wykonanie 2-3 kursów z przetwa 10-20 dni. nastepnie do dolu do konca nad platkiem malzowiny usznej.szen-men. Najlepiej jest zaczynac masaz od ruchów glaszczacych. opuszkami kciuka i palca wskazujacego chwytamy obrabek z obu stron i masujemy lekko szczypiac i rozcierajac go. punkt polozony na koncu dolnej odnogi przeciwobrabka.

Nawc dzisiaj hydroterapia pomoze tam. z (rganizmu wydalane sa zlogi (toksyczne produkty przemiany mateii) i toksyny. wzmacniajac krwioobieg. które nalezy za167 i . Rozpuszczajac i wydalajac nagromadzone w organizmie subtancje toksyczne. wzmocni'. racjonalnym laczeniem pracy i wypoczynkI . prawdlowym odzywianiem. Skóra zwiazana jest bezposrednio z ukladmi nerwowym. wydalic. jego oczyszczanie i ochrona. "Skóra. które powstaja w organizmie przy róznych chorob<::h. Jednak. e nawet zdrowej osobie przyda sie tonizacja skóry poprzez proceory wodne.. tzecie pluco. Przez skóre. gdzie lekarstwa sa bezradne. Poa tym. nalezy koniecznie lacyc je z innymi waznymi czynnikami aktywnoscia fizyczna. procedury wodne zapewniaja powrót do zdrowia. Woda oddzialowuje na lrganizm poprzez skóre. zaczynajac od paralizu i konczac na guzach.:siazce "Tajemna madrosc ludzkiego organizmu ". aby procedury xrodne leczyly lub zapobiegaly chorobom. limfatycznym. przyplyw (doplyw: substancji odzywczych do komórek i sily ochronne organizmu. trzecia nerka" .8. znanymi nam czynnikami zdrowego zyci.pisal rosyjski lekarz A. to druga watroba. w odróznieniu od lekarstw. Hydroterapia przede wszystkim poprawia czynnosci vatroby i sledziony. Skóra stanowi jedoczesnie organ ochronny i organ wydzielniczy. Wynika z tego.anizmu. Niemiecki ksiadz Sebastitn Kneipp. która stanowi najwiekszy (jesli chodzi orozmiary) organ ciala.czyli z podstawowymi. hydroterapia nie pozostawia skutków ubocznych. od których glównie zalezy zdrowie naszego or. a przede wszystkim przy zaparciach.rozpuscic. ze hydroterapia "pobudza zyciowa lub samouzdrawiajaca sile organi:znu ". Ksiadz Kneipp celnie olreslil 3 glówne cele hydroterapii . Za pomoca wody le:zono wszystko. wdrazajacy w polowie minionego wieku zastosowane wodolecznictwa w Niemczech napisal w swojej ksiazce. Hydroterapia jest bardzo pomocna w zapobieganiu i leczeniu zaparc. HiDROTERAPIA Hydroterapia byla znana stosowana jeszcze w czasach starozytnych. przy czym charakttl" procedur wodnych. Zalmanow w. krwionosnym.

stosowac w leczeniu. goraco-zimny prysznic. zalezy od tego. sa wskazane dla wszystkich rodzajów zaparc. chlodne kapiele stóp i chodzenie na bosaka po mokrej ziemi i po rosie. to jeden z najlepszych srodków wzmocnienia ukladu immunologicznego. Nie wycieraj nóg. taki prysznic moze pomóc w zachowaniu zdrowia. Po zakonczeniu procedury. nalezy zaczac stosowac p'ysznic kontrastowy przy wystapieniu pierwszych jej symptomów. a konczymy zawsze zimna. Woda w wannie powinna dochodzic do kostek. chorych wesprze w leczeniu. Najwazniejsze to pamietac. Woda powinna siegac lydek (lokci) pocierajac jedna o druga do pojawienia sie ciepla. Róznice temperatur zwiekszamy stopniowo. niz 30 sekund. Aby pozbyc sie choroby. Osobom zdrowym. p'ysznic kontrastowy mozna brac kilka razy dziennie. nalóz szybko suche skarpetki i obuwie i pochodz dopóki nogi nie wyschna· Zimna kqpiel dla stóp i rqk wg Kneippa Trzymaj na przemian rece i nogi w zimnej (20°_ 22°C) wodzie. Zimna kapiel dla stóp Kapiel stymuluje procesy przemiany materii. reguluje k. która mozemy wytrzymac. Zmiana goracej i zimnej wody stanowi 1 cykl.3 minut. zaczynajac od niewielkiej i doprowadzajac do maksymalnej. po czym natychmiast koncz procedure. Nalezy przeprowadzic 4-5 cykli. dobrze rozcieramy cialo twardym recznikiem. dlatego szczególnie jest wskazana przy schorzeniach organów jamy brzusznej.wioobieg i rozprowadzanie kiwi w organizmie. Zaczynamy zawsze od goracej wody. Nie wycierajac sie nalóz suche skarpetki i 168 . Przy stanach chorobowych. W czasie takiej kapieli bezustannie pocieraj stopy o siebie do momentu ich ogrzania. ze goracy prysznic powinien trwac okolo 2. natomiast pod zimnym p'ysznicem przebywamy nie dluzej. Procedury wskazane przy wszystkich rodzajach zaparc Prysznic kontrastowy Kontrastowy. Lecz p'ysznic kontrastowy. W celach profilaktycznych p'ysznic kontrastowy najlepiej zastosowac rano. z jakim rodzajem zaparcia atonicznym czy skurczowym mamy do czynienia.

czas trwania8 minut. trawy. z pewnoscia. o>rócz spastycznych. zgodzimy. nalóz skarpeki i obuwie i pochodz. temperatura 22°_2TC. Procedura przyniesie lodwójna korzysc. Czas trwania 10. My teisie z tym. które maja 169 . Po Zlkonczeniu nie wycieraj nóg. Chod:enie boso po rosie lub chlodnej mokrej ziemi Jest o naturalna. Na dno skrzyni polóz nieprzemakalna folie.30°C. Po polan):h zimna woda kamieniach mozna dreptac. Dlatego trzeba mi<c tylko niewielka.pisal ksiadz Kneipp. "Chodzeni(po rrJsie. zimnych kamieniach Efek zastosowania tej procedUlY jest podobny do chodzenia po rosie lle wykonuje sie ja w warunkach domowych.koszut z dlugim rekawem. drewniana skrzynie wypelniona gladkimi kanyczkami. Zaczynaj od 15 minutowegl. szybkiego chodzenia. slonca. Bardzo skuteczna przy wszystkich rodzajach zaparc. siedzqca kapiel. dopóki nogi sie nie rozgrzeja. Skutec:ne kapiele przy wszystkich rodzajach zaparc oprócz spasty1znego Uspckajajqca. temperatura 23°_ 25°C. stopniowo wydluzaja' czas do 15 minut. przy wysychaniu kanieni znowu polewamy je zimna woda. przedluzajac spacer codziennie o kilka ninut. doprowadzajac czas chodzenia do 45 minut.to niesamowita przyjemnosc" . Jesli odczucia beda wyraznie przyjemne. stopniowo obnizajac temperature do wymaganej. zimna kapiel nóg z dodatkowym efektem oddzialyvania zywiolów powietrza. Zaczynaj deptanie po polnych zimna woda kamieniach od 3 minut. Osobom oslabionym lepiej rozpoczac od temperatury 7. tylko wówczas trzeba zaczynac od kapieli. Uspckajajqca. oczysc je z ziemi. Osoby slabe i delikatne powinny rozpoQ:ac od chodzenia po suchej. Zazwyczaj p>trzeba na to 15 minut. poniewaz jednoczesnie wykonuje sie zabieg'efleksoterapii stóp. Chod:enie boso po mokrych.5 minut. pelna kqpiel. z wieksza aktywnoscia ruchova. nagrzanej sloncem ziemi i dopiero JO jakims czasie przestawic sie na chodzenie po rosie. niz mozna zrealizowac w wannie. mona przedluzyc ta przyjemnosc do 30 minut. Moga ja stosowac nawet bardzo oslabieni dorzy.

Brzuch energicznie ochlapujemy zimna woda. mocniejsi i mlodsi.temperature ciala i stopniowo obnizac ja dolewajac zimnej wody.38°C)kapieli w wannie. Kontrastowe siedzace kapiele wedlug Kneippa Po 5-minutowej. Dobrze jest robic to raz dziennie. Trwa kilka minut. Chlodny okrezny prysznic na partie brzucha. W czasie kapieli zaleca sie mocne rozcieranie brzucha pod woda twardym recznikiem lub rekawica do mycia. Wchodz do zimnej wody bardzo powoli i ostroznie. W czasie kapieli uzupelniaj goraca wode w wannie. co z kolei stanowi najlepszy srodek w walce ze zwiotczeniem jelita. wez chlodna (20°_ 22°C) o dlugosci 2 minut. Rozcieranie przyspiesza przesuniecie mas kalowych do wyjscia i sprzyja wychodzeniu toksyn przez skóre. temperatura 20°_22°C. wskutek czego ich czynnosci zostaja pobudzone. przed oczekiwana pora defekacji. a nastepnie rozcieramy rekami. Pod wplywem zimna zwezaja sie naczynia krwionosne brzucha. Pomaga zregenerowac utracony odruch na defekacje. a potem ponownie przyplywa do organów.20 minut. Zaczynamy od pepka w dól i na boki. Przed kapiela zmocz glowe i natrzyj cialo zimna woda w celu zapobiezenia uderzenia krwi do glowy. siedzaca kapiel. goracej (31'. 2. temperatura 40°_ 41'C. potem dookola pepka i wzdluz jelita grubego w kierunku ruchu wskazówek zegara. krew odplywa z jamy brzusznej. czas trwania 1-3 minut. czas trwania 15. Osoby slabe powinny brac taka kapiel raz dziennie.3 razy dziennie. Powtórz to 3 razy w przeciagu 20 170 . Procedury wodne przy atonicznej fonrue zaparcia Zimna (tonizujaca). Ochlapywanie brzucha zimna woda. Kapiel przy spastycznej formie zaparcia Gorace (rozluzniajace). siedzace kapiele. Po ukonczeniu procedUIY wez chlodny p'ysznic (20°-25°C).

temperatura 40°. polóz sie do lózka. chlodne przy zaparciach atonicznych. Temperatura 37. likwiduje skurcze. Takie kapiele dobrze jest brac raz w tygodniu. czas trwania 1220 minut. przed snem. gotuj 30 minut. Wlej wywar do wanny i doprowadz temperature wody do wymaganej. 1 kg sieczki slomianej um. Pelne gorace kapiele. Oklady na partie brzucha . gorace przy zaparciach spastycznych mozna wykorzystac w sytuacji.zimne lub gorace Oklady na brzuch. czas tlwania 5-10 minut. dolewajac goraca lub zimna wode. zalej 5 litrami zimnej wody. Nie wycierajac sie.22°C) i nie wycieraj sie.Gorace kapiele z sieczka slomiana. Oklady nie sa tak skuteczne jak kapiele. -' 171 . dziala jak srodek przeciwzapalny. Normalizuje on przemiane materii. Wywar z sieczki slomianej bogaty jest w olejki eteryczne. ale mozna je trzymac przez dluzszy czas. siedzace lub pelne.3SoC. polóz sie do lózka . gdy nie ma warunków do innych procedur wodnych.minut Zawsze koncz chlodna kapiela. przez miesiac.4rC. Po ukonczeniu procedury wez chlodny prysznic (20°. Dla osób starszych temperature mozna obnizyc do poziomu przyjemnych odczuc.iesc w worku z bawelny.

iz nie zwracajac uwagi na obecnosc codziennego. kiedy juz koniecznie pojawia sie czas na zamartwianie sie nad utraconym zdrowiem. jestescie juz w stanie robic wszystko. Mozecie sobie teraz wyobrazic. póki wszystko jeszcze jest w porzadku: zapobiec pojawieniu sie jawnego zaparcia i zlikwidowac ukryty lub zajac sie uwolnieniem od jawnego zaparcia jesli juz sie pojawilo. Mam nadzieje. Raptem przestrzegac 3 glównych zasad. Teraz juz rozumiecie. a takze z nastepstwami tej "niewinnej" (za jaka jest przez wiekszosc uwazana) choroby. jednorazowego stolca. jak to zaparcie po malutku zatruwa juz wasz organizm. zawartych w tej ksiazce. przyjmowac zycie z optymizmem. do których moze doprowadzic zaparcie.ZAKONCZENIE I tak oto zaznajomiliscie sie z "choroba wieku" i metodami jej zapobiegania. Byc moze lepiej jest podjac kroki juz teraz. Jeszcze raz zerknijcie na wykaz chorób. byc moze nie nalezy zwlekac. nawet pic mocz. ujawnia sie ciezkie choroby. Naj- l 172 . Bedziecie mogli sie poslugiwac spisem tresci. niszczy zdrowie jakie szykuje "niespodzianki". tylko na razie w uktytej formie. Pomyslcie o tym. azeby nie trzeba bylo bez konca jej kartkowac w celu poszukiwania odpowiedzi na powstajace pytania. Jest on specjalnie ulozony bardzo szczególowo. wiecej sie ruszac. skladajacych sie na zdrowy sposób zycia: prawidlowo sie odzywiac. przez jakie odcinki przewodu pokarmowego powinno przechodzic i co sie z nim w nich dzieje. Przede wszystkim weicie pod uwage sposób odzywiania. jak i dzieki czemu ono sie przemieszcza. Mozecie teraz swiadomie zapobiegac i leczyc te nieprzyjemna chorobe. Dlatego w spisie tresci zawarte sa nawet najdrobniejsze detale. Ulózcie dla siebie indywidualny program wejscia w nowe zycie. Teraz juz wiecie jak trawione jest pozywienie. póki grzmi grzmot. Najwazniejsze. ze zapoznaliscie sie z czynnikami. ze udalo mi sie zrodzic w was mysl. mozecie miec zaparcia. Pomyslcie. uszkadzajacymi trawienie i przyczynami powstawania zaparc. wedlug zalecen. ze do tego wiele nie potrzeba. Do tego nie bedziecie musieli czytac jej jeszcze raz.

cebula. Oprócz tego wszystkiego. Zacznijcie wykonywac specjalna gimnastyke i koniecznie cwiczenia jogi. Kazdego dnia nalezy ruszac sie tak. Kiedy z zywieniem juz wszystko postanowicie. lecz szkodliwych dla zdrowia dan. Po pierwsze. jak poleca G. plywanie. ulubionych. kapusta. które powoduje powstawanie nowotworów. sloniny. sprawiajacych ogromna przyjemnosc dan. Oczywiscie na poczatku ciezko bedzie zrezygnowac z dobrze znanych kanapek i miesa z ziemniakami. Pózniej przywykniecie i przekonacie sie. Najlepiej jesli wybrany rodzaj ruchu mozna wykonywac wczesnie rano. powiescie w kuchni na scianie przytoczona w tej ksiazce tablice laczenia produktów i czesciej na nia spogladajcie. Ciezko lecz przy checiach mozliwe. to byc moze warto wykluczyc lub wyraznie ograniczyc takie jedzenie. Azeby ulatwic prawidlowe wykorzystanie produktów w jednym posilku. pomagaja optymistycznie patrzec na zycie.trudniej jest pozbyc sie wieloletnich nawyków. Zawijajcie kawalek miesa. nie jesc owoców i slodyczy po jedzeniu na deser i przestrzegajcie zasady laczenia produktów jest to bardzo wazne! Nie jedzcie jednoczesnie produktów. jakich chorób mozna sie nabawic od tych. szynki w lisc salaty. tance. rower. a trawienie przy takim polaczeniu nie tylko nie jest zaburzone. ze prawidlowo laczone produkty sa tak samo smaczne. lecz znacznie sie polepsza.lista dopuszczalnych polaczen jest dluga. koprem. na przyklad tak bardzo smacznego i przez wszystkich lubianego smazonego jedZenia. np. jest to tak samo smaczne jak tradycyjna kanapka z chlebem. wolny bieg. azeby sie spocic i aktywizowac czynnosc serca. aby nie pic jakichkolwiek plynów od razu po jedzeniu. czerwonym pieprzem i innymi . to samo mieso ale z warzywami: salata. Sa to niezwykle efektywne cwiczenia. jesli by chociaz na chwile zatrzymac trawienie. Szatalowa. W ksiazce przed173 . teraz juz wiecie od czego zaleza te procesy i do czego to wszystko prowadzi. Wybierzcie sobie najbardziej przyjemne i odpowiednie dla waszego stanu zdrowia mozliwosci ruchu: szybki chód. postarajcie sie przyzwyczaic. które zaklócaja sobie nawzajem trawienie i wchlanianie. to pomyslcie o niezbednym ruchu. Doprawdy jesli wyobrazic sobie. wczesne poranne cwiczenia fizyczne bardzo dobrze wplywaja na psychike.

A zaparcie . refleksoterapia. szukajcie kazdego najmniejszego promyka swiatla i uczcie sie nim cieszyc.. Takie przypadki faktycznie sie zdarzaly. ze stana na glowie i. ze joga nie jest dla nich. Trening autogenny zostal szczególowo opisany w ksiazce i moze opanowac go kazdy. w tym na uklad trawienny i znacznie usprawnic jego prace. niestety jest to wlasciwoscia wiekszosci z nas. Przy jego pomocy bedzie wam znacznie latwiej przestroic swiadomosc na optymistyczny porzadek.. Skupiacie sie na zlej ocenie tego co sie dzieje.. nie koncentrujcie sie na tym. jesli do niej doszlo. inaczej ostrosc wrazen po przeczytaniu ksiazki oslabnie i chec. W nastawieniu optymistycznego przyjmowania rzeczywistosci bardzo pomoga przedstawione w ksiazce sposoby. Opanujcie trening autogenny. oceniajac swoje sily. Wszystkie przeciwwskazania i ostroznosci zostaly omówione. Niektóre sposoby wodoleczenia. lecz czy stanie na glowie dorosly czlowiek. W celu zapobiegania zaparciom i pozbycia sie ich. mozliwosci i wiek. Tylko nie odkladajcie na pózniej. samomasazem. Zwróccie na nie uwage. które pomagaja przy zaparciach i zapobiegaja im. szczególnie plysznic kontrastowy i chodzenie na bosaka po rosie. aby cokolwiek zmienic w swoich przyzwyczajeniach. ulotni sie.stawione sa wlasciwie te asany. Za jakis czas zycie stanie sie przyjemniejszym. poslugujcie sie takze dopelniajacymi metodami leczenia: wodoleczeniem. a takze wplywac na dany organ. Ogólnie na glowie mozna stanac tylko w tym przypadku.. sa niezastapione dla ogólnego uzdrawiania i w celu profilaktyki przed jakimikolwiek zachorowaniami. "TO 174 j lk1 . gdy opanujemy to cwiczenie we wczesnym dziecinstwie. Niektórzy uwazaja. umra. akupresura biologicznie aktywnych punktów. Ogólnie przystepujcie do ulozenia swojego indywidualnego programu i dzialajcie. Najwazniejsze to postarajcie sie zauwazyc i odnotowac kazde pozytywne zdarzenie. najmniejsza poprawe stanu zdrowia itd.ze wszystkimi swoimi nastepstwami pozostanie . wczesniej nie zajmujacy sie joga? Cwiczenia jogi nalezy opanowywac bardzo ostroznie.

Czynnosci przewodu pokarmowego 2. Jak pracuje zdrowy przewód pokarmowy? 1. Co. jako skutek zaparc CZESC 2 . Tluszcze 3.PRAKTYKA Naturalne metody leczenia i zapobiegania zaparciom Rozdzial 1. Znaczenie produktów dostarczanych do organizmu z pozywieniem 1. Witaminy 5. Kliniczne symptomy zaparcia 3. Co wplywa na przesuniecie pokarmów przez przewód pokarmowy? 3. Woda 8 9 10 14 20 23 26 30 Rozdzial 2. Poznajemy zaparcia z bliska 1. Oczyszczanie jelita grubego 2. Weglowodany 4. Oczyszczanie calego przewodu pokarmowego hinduska metoda Szank Prakszalana 3. Bialka 2. Oczyszczanie i uzdrawianie organizmu poprzez krótka lecznicza glodówke······························································································· 57 58 59 63 69 175 . Jakie bywaja zaparcia? 2.Spis tresci Zamiast wstepu 3 7 CZESC 1 . Choroby.TEORIA Proces trawienia od A do Z Rozdzial 1. Rola systemu nelwowego w pracy przewodu pokarmowego 4. Skladniki mineralne 6. Oczyszczanie organizmu 1. gdzie i kiedy? 33 33 35 37 38 52 52 55 56 Rozdzial 3.

.~l NEo I1c~1Q'1-@ TIrN ~L 176 .. Hydroterapia 145 146 147 149 151 152 156 167 172 Zakonczenie. '-l+E EfVD j (JFo ~ WwU.. Mysl pozytywnie Rozdzial 6. które mozna i nalezy wyeliminowac samodzielnie ..NATIJRALNE METODYODTWARZANIA NORMALNEJ PRACYPRZEWODUPOKARMOWEGO 144 1.. leczniczego automasazu brzucha 4. Techniki klasycznego. Tworzenie wanmków do normalnej pracy systemu trawiennego 74 Przyczyny zaparc..... Masaz i automasaz przy zaparciach 2..... 74 Rozdzial 3.. Refleksoterapia 7. Trening autogenny uwolni od zaparc i wielu innych chorób 131 136 CZESC 3 .. Dodatkowe przepisy. które moga pomóc przy zaparciach Napoje. Asany uwalniajace od zaparc i zapobiegajace im 102 106 Rozdzial 5. Pasywna gimnastyka uzupelniajaca masaz róznych odcinków przewodu pokamlOwego 6.. Akupresura .. Najprostsze metody automasazu brzucha przy zaparciach 3. Pozegnajmy sie z siedzacym trybem zycia Hatha joga.~ Ku A.. Klasyczny automasaz poszczególnych paltii przewodu pokarmowego 5. które pomagaja oczyscic jelito 95 95 Rozdzial 4.masaz biologicznie aktywnych punktów 8.Rozdzial 2. Badi optymista...

z których kazda poswiecona jest profilaktyce i leczeniu jednej konkretnej choroby przy pomocy prostych i dostepnych dla wszystkich metod medycyny naturalnej. Kiedy zycie stanie sie latwiejsze. gdy nie mamy regularnego stolca (przy czym nie jednorazowego. ze tak. a sily wzrosna. musimy przedsiewziac wszystkie srodki do likwidowania zaparcia. Pracuje nad seria ksiazek. mozna pomijajac teorie. aby zrozumiec. a przeciez zajmuja trzecie miejsce na liscie przyczyn powodujacych nowotwory. a 2-3 krotnego w ciagu dnia). Zaparcia nie sa traktowane powaznie. Czy mozna zapobiec zaparciom? Czy mozna sie ich pozbyc? Oczywiscie. Elena I. znana w swiecie jako naukowiec prowadzacy prace badawcze z zakresu wirusologii i genetyki molekularnej. W zwiazku z tym nalezy zapoznac sie z teoria o przyczynach powodujacych zaparcia. przej. Na pierwszym miejscu dlugiej listy chorób przewodu pokarmowego znajduje sie zaparcie. mozna wtedy powrócic do teorii i swiadomie wypracowac swoja strategie i taktyke. Propaguje leczenie bez lekarstw prowadzac wyklady dla lekarzy i dla szerokich kregów innych zainteresowanych. doktor medycyny. Jesli kogos bardzo meczy zaparcie. prawidlowym odzywianiu.90 zl tm. z którym chcemy walczyc.to trzeba wiedziec. pracy ukladu trawiennego . ale trzeba poznac wroga. Okolo 80-90% mieszkanców kra- przewodu pokarmowego. Sklianskaja. ISBN 83-88872-33-8 Cena: 18. jest wielka oredowniczka medycyny naturalnej.sc od razu do praktyki. jak i dlaczego rozwija sie ta nieprzyjemna choroba. W zwiazku z tym. """ > . przekonamy sie o skutecznosci zaproponowanych tu srodków.Choroby cywilizowanych cierpi to przeklenstwo dla wspólukladu trawiennego na jakas forme patologii )uw Iczesnego czlowieka.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->