Projekt okładki Maryna Wiśniewska Redaktor naukowy Janina Smolska

© Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1984

ISBN 83-01-05246-5

Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Wydanie trzynaste Arkuszy drukarskich 19. Druk ukończono w marcu 1996 r. Druk i oprawa Łódzkie Zakłady Graficzne

Spis treści

Przedmowa............................................................................................... Część pierwsza. Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych. Wybrane zagadnienia
1. Określnik — the Determiner ..........................................................................................

7

9 9 9 12 13 15 17 17 17 18 18 19 19 20 25 25 28 28 29 33 39 42 42 43 44 46 47

1.1. Przedimek ..................................................................................................................... 1.1.1. Przedimek nieokreślony ............................................................................... 1.1.2. Przedimek określony .......................................................................................... 1.1.3. Nieobecność przedimka . .............................................................................. 1.1.4. Przedimki przed imionami własnymi ......................................................... 1.2. Inne określniki ............................................................................................................... 1.2.1. Określniki dzierżawcze........................................................................................ 1.2.2. Określniki wskazujące ....................................................................................... 1.2.3. Określniki pytające i względne .......................................................................... 1.2.4. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych ......................................... 1.2.5. Określniki "ilościowe" ....................................................................................... 1.2.5.1. Określniki "oceniające" ........................................................................ 1.2.5.2. Liczebniki — Numerals ........................................................................ 2. Rzeczownik — the Noun ....................................................................................................... 2.1. Podział rzeczowników .................................................................................................. 2.2. Formy rzeczownika ....................................................................................................... 2.2.1. Forma podstawowa ............................................................................................. 2.2.2. Forma "dzierżawcza" ................................................................................... 2.3. Liczba rzeczownika ....................................................................................................... 2.4. Rodzaj rzeczownika ............................................................................................. 3. Zaimek — the Pronoun 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. .................................................................................................

Zaimki osobowe ..................................................................................................... Zaimki dzierżawcze ...................................................................................................... Zaimki nieokreślone...................................................................................................... Zaimki zwrotne ..................................................................................................... Zaimki emfatyczne .................................................................................................

i*

3

4. Przymiotnik — the Adjective ............................................................................................... 4.1. Formy przymiotnika ............................................................................................. 4.2. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ............................. 4.3. Stopniowanie przymiotników ............................................................................. 5. Przysłówek — the Adverb 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. ............................................................................................

48 48 49 52 58 58 60 63 65 66 73 73 73 73 74 74 75 75 78 80 80 83 85 88 90 92 94 95 96 97 98 98 98 99 101 101 108 120 121 126

Formy przysłówka ................................................................................................ Podział przysłówków ........................................................................................... Miejsce przysłówka w zdaniu .............................................................................. Stopniowanie przysłówków ................................................................................ Partykuły przysłówkowe ..............................................................................................

6. Czasownik — the Verb ........................................................................................................ 6.1. Formy czasownika ................................................................................................ 6.2. Podział czasowników ................................................................................................... 6.2.1. Czasowniki regularne i nieregularne ........................................................ 6.2.2. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne ...................................................... 6.3. Czasy gramatyczne ....................................................................................................... 6.3.1. Wyrażanie teraźniejszości ......................................................................... 6.3.1.1. Present Simple ............................................................................ 6.3.1.2. Present Continuous ..................................................................... 6.3.2. Wyrażanie przeszłości ........................................................................................ 6.3.2.1. Present Perfect ...................................................................................... 6.3.2.2. Present Perfect Continuous ........................................................ 6.3.2.3. Past Simple ........................................................................................... 6.3.2.4. Past Continuous .................................................................................... 6.3.2.5. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ................................. 6.3.2.6. Past Perfect ........................................................................................... 6.3.2.7. Past Perfect Continuous ................................................................ 6.3.3. Wyrażanie przyszłości........................................................................................ 6.3.3.1. Future Simple ....................................................................................... 6.3.3.2. Future Continuous ....................................................................... 6.3.3.3. Future Perfect ............................................................................ 6.3.3.4. Future Perfect Continuous ............................................................ 6.3.3.5. Future in the Past .................................................................................. 6.3.3.6. Future Perfect Continuous in the Past ......................................... 6.4. Czasowniki specjalne — Special Verbs ............................................................... 6.4.1. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ................................................. 6.4.2. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ..................................................... 6.5. Zwroty o konstrukcji: So do I, Neither (nor) do I .................................................. 6.6. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów .......................................................... 7. Przyimek — the Preposition ..........................................................................................

Część druga. Struktura zdań pojedynczych i złożonych. Wybrane zagadnienia
8. Konstrukcja There + (be) i konstrukcja It -f (be) .............................................................. 8.1. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ........................................................................ 8.2. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be). Porównanie..................................... 135 135 137

4

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

......................................................................

143 146 146 147 154 154 154 .155 157 157 157 158 158 165 165 166 167 172 175

10. Konstrukcje w stronie biernej .............................................................................................. 10.1. Tworzenie strony biernej ............................................................................................ 10.2. Użycie strony biernej .................................................................................................. 11. Konstrukcje pytające ............................................................................................................ 11.1. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie........................................................ 11.1.1. Pytania nie zawierające przeczenia ................................................................ 11.1.2. Pytania zawierające przeczenie ........................................................ . . 11.2. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ............................................................. 11.2.1. Pytania, w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią pod miotu ...................................................................................................... 11.2.1.1. Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi....................................................................................... 11.2.1.2. Pytania z użyciem form: do, does, did ............................................. 11.2.2. Pytania, w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu . . 11.3. Inne konstrukcje pytające .................................................................................. 11.3.1. Pytania alternatywne ............................................................................. 11.3.2. Pytania z przesuniętym przyimkiem .............................................................. 11.3.3. Zwroty typu "nieprawdaż" — Question Tags ................................................ 12. Konstrukcje rozkazujące ....................................................................................................... 13. Konstrukcje bezokolicznikowe ...............................................................................................

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika .................................................................................. 175 13.2. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ......................................................... 178 13.2.1. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) . . 178 13.2.2. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) . . 179 13.2.3. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik ........................... 180 13.3. Zwroty bezokolicznikowe ........................................................................................... 183 14. Konstrukcje imiesłowowe ...................................................................................................... 14.1. Formy i funkcje imiesłowu ......................................................................................... 14.2. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem .......................................................................... 14.2.1. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny ............................ 14.2.2. Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny ....................... 14.2.3. Imiesłów przysłówkowy w równoważnikach zdań ............................... 14.2.4. Konstrukcja absolutna ........................................................................... 14.3. Zwroty z imiesłowem .......................................................................................... 15. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym ............................................................................. 15.1. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego 15.2. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi .......................................................... .............................................................. 184 184 186 186 187 187 188 191 192 192 196 199 205 208

16. Zdania przydawkowe ............................................................................................................. 17. Zdania czasowe ..................................................................................................................... 18. Zdania celowe ...............................................................................................................

5 .

.. 20.................................... Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej ........... 20.2............................. Przedrostki i przyrostki .........2.................... Mowa zależna .....4.................. 19...............1...................................................... Okresy warunkowe II typu ..............................................................2.........................................2..2....................................................3.................4............ 250 1................ Okresy warunkowe 20....................2....... 19..................................3..................................... 212 212 215 215 217 219 221 233 233 234 235 236 Okresy warunkowe I typu .19........................1........................................ 19.......... Słowotwórstwo ................... Następstwo czasów i mowa zależna ........................................................... 3...................... 19................................................................................................................................................ Zasady następstwa czasów ......... Konwersja .......................................1..... 20............................. Użycie czasów w mowie zależnej ..................................................................................................................... Okresy warunkowe mieszane .................. Rozkazy i propozycje w mowie zależnej ............ 250 256 256 .................. 20.2......................... Część trzecia... 19.................................. Pytania w mowie zależnej ............ ............. Wyrazy złożone ......................................... 19................................ 2...................................................... Okresy warunkowe III typu ...............................................................................

...............................................................Klucz do ćwiczeń ................ 264 ...............

Jest to układ oparty tradycyjnie na formalnych kategoriach gramatycznych. Po trzecie wreszcie — i jest to chyba wzgląd najważniejszy — jeżeli książka ma umożliwić samodzielną pracę nad językiem. A. Autorki rozważały możliwość zastąpienia go układem według kategorii pojęciowych oraz funkcji komunikacyjnych. na egzaminach resortowych itp. z reguły biorą za punkt wyjścia kategorie formalne a nie pojęciowe. Autorki przeznaczają książkę przede wszystkim do samodzielnej pracy nad językiem. dodano przy tym słowotwórstwo jako zupełnie nowy dział. Po drugie. „Język angielski. wydaną przez Wydawnictwa SGPiS w 1978 r. tradycyjne i wciąż utrzymujące się sposoby egzaminowania z gramatyki języka obcego w naszych szkołach. Oxford University Press) dajemy uczącemu się nie system. nie dających się logicznie uporządkować. próbując takiego układu. czy też z jakichkolwiek innych względów — chcą nie tylko powtórzyć. Zakres tematów uwzględnionych w niniejszym repetytorium został dość znacznie rozszerzony w stosunku do wersji pierwotnej. choć nie wykluczają oczywiście pracy z nauczycielem. Natomiast zasady układu materiału gramatycznego zostały w zasadzie te same. ćwiczenia w niej zawarte 7 . ani ująć w hierarchię. autorki opracowały ją z myślą o wszystkich tych absolwentach szkoły średniej. lecz raczej daleki od kompletności spis tematów. Ukazanie uczącemu się gramatyki angielskiej jako spójnej. uporządkowanej całości nie wydaje się jak dotychczas możliwe inaczej niż w kategoriach formalnych. na przykład według propozycji D. którzy — czy to ze względu na wymagania egzaminacyjne na studia wyższe lub potrzeby związane z samymi studiami. książka w obecnej postaci nie jest przeznaczona wyłącznie dla przyszłych ekonomistów. W odróżnieniu od wersji pierwotnej. zrezygnowały jednakże z tego zamiaru z następujących powodów. Repetytorium dla kandydatów na studia ekonomiczne". uczelniach. Wilkinsa („Notional Syllabuses". London 1976.Przedmowa Niniejsza książka jest gruntownie przerobioną i znacznie rozszerzoną wersją książki pt. ale także pogłębić i rozszerzyć wiadomości z gramatyki angielskiej wyniesione ze szkoły. Po pierwsze.

co wyrażamy (w sensie komunikacji językowej) stosując określone środki gramatyczne. które byłoby bardzo trudno zgromadzić w kluczu. aby nie powielać tematów szeroko uwzględnionych w stosowanych u nas podręcznikach języka angielskiego. aby zdania lub serie zdań. Bardzo rozbudowane są natomiast ćwiczenia dotyczące zagadnień trudniejszych. koncentrują się natomiast na ich funkcjach komunikacyjnych — na tym. Smólskiej. przyimek. lecz raczej uzupełnić braki tych podręczników. Warszawa 1974. Trzeba jednak mocno podkreślić. w których chodzi nie o poprawne użycie określonych środków gramatycznych. W formułowaniu objaśnień gramatycznych autorki opierały się głównie na obowiązujących podręcznikach szkolnych oraz na pracy Janiny Smólskiej „Gramatyka języka angielskiego". liczebniki. przysłówek. zbliżały się jak najbardziej do aktów normalnej komunikacji językowej. a często nawet przewidzieć. mają z reguły wiele możliwych rozwiązań. aby ćwiczenie gramatyczne stawało się w pewnym stopniu także ćwiczeniem w komunikacji językowej. które można podać w kluczu do tych ćwiczeń i w ten sposób umożliwić samokontrolę. następstwo czasów i mowa zależna. Autorki 8 . przymiotnik. Starano się. czasowniki specjalne. Autorki pragną Jej serdecznie podziękować za wnikliwą opiekę merytoryczną. Główne tematy autorki podzieliły między siebie następująco: Bronisława Jasińska: zaimek. zestawienia konstrukcji there -f be i it + be (s. słowotwórstwo. Zadania. że w zakresie zagadnień elementarnych ćwiczeń jest stosunkowo mało. Partie materiału opracowane przez poszczególne autorki przeplatają się ze sobą i byłoby trudno precyzyjnie je rozgraniczyć. Autorki zdecydowały się na taki dobór. Janina Jaślan: rzeczownik. że mimo zachowania układu materiału według formalnych kategorii gramatycznych. Ograniczyłoby to w znacznym stopniu przydatność książki dla samouka. 17). zdania celowe. 143) zaczerpnięto — za zgodą autorki — z nie drukowanych materiałów dr J. konstrukcje imiesłowowe. konstrukcje pytające. WSiP. konstrukcje rozkazujące. konstrukcje bezokolicznikowe. zdania przydawkowe. W tym samym kierunku poszły zmiany w doborze i charakterze ćwiczeń. konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym. lecz o znalezienie odpowiednich środków gramatycznych dla wyrażenia określonej intencji komunikacyjnej. Sformułowania dotyczące określnika (s. konstrukcje w stronie biernej. Gruntownie przerobione i unowocześnione objaśnienia gramatyczne ujmują bardzo zwięźle sprawę form i schematów gramatycznych jako takich.powinny mieć jednoznaczne rozwiązania. 137) oraz struktury zdań z dwoma dopełnieniami (s. autorki wprowadziły daleko idące zmiany w sposobie przedstawiania tego materiału. Monika Neymann: czasownik. Czytelnika może zastanowić to. które ma tworzyć uczący się wykonując ćwiczenie. zdania czasowe. Inaczej mówiąc. okresy warunkowe.

identyfikują.).1. lecz je wskazują. Na przykład: . które towarzyszą rzeczownikowi podobnie jak przymiotniki. 1. forma an [on] przed wyrazami zaczynającymi się od samogłoski).1. zjawisk) o danej nazwie.1. nazwami rzeczy policzalnych.1. lecz różnią się od przymiotników tym. Count Nouns i Non-Count Nouns (patrz rozdz. Użycie przedimków jest ściśle związane z podziałem rzeczowników na tzw. Przedimek Najważniejszą grupę określników stanowią przedimki — the Articles. Określnik—the Determiner W języku angielskim wyróżnia się klasę wyrazów. klasyfikują. Oto jego główne zastosowania: Przedimek nieokreślony a/an stawiamy przed rzeczownikiem. 1. gdy chcemy powiedzieć. w liczbie pojedynczej. Przedimek nieokreślony Przedimek nieokreślony występuje przed rzeczownikami typu Count.CZĘŚĆ PIERWSZA Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych Wybrane zagadnienia 1. 2. tj. że mamy na myśli pewien pojedynczy egzemplarz spośród rzeczy (osób. wyliczają itp. że nie opisują osób lub rzeczy. Są to wyrazy the i a/an (forma a [a] występuje przed wyrazami zaczynającymi się od spółgłoski.

9 .

występują tylko w liczbie pojedynczej — patrz rozdz. może być w pełni zidentyfikowana. Dla mówiącego (piszącego) osoba lub rzecz. I met a charming French girl at a garden party last Saturday. Nie zmienia to jednak istoty przekazywanej informacji i nie powoduje zmiany przedimka. znana. Poznałem (pewną) dziewczynę na przyjęciu w zeszłą sobotę. zjawiska itp. że w powyższym zastosowaniu przedimek nieokreślony a/an przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej ma jako odpowiednik określnik some przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i przed rzeczownikami typu Non-Count. 10 . John kupił bardzo kosztowny samochód sportowy. Poznałem czarującą młodą Francuzkę na garden party w zeszłą sobotę. John kupił samochód. której nazwę wymienia. I met some very interesting people at a party last night.) do takiej a takiej klasy rzeczy (osób. Określnik some występuje w tego typu wypowiedziach także przed rzeczownikami typu Non-Count (które. John Smith jest śpiewakiem. Można więc powiedzieć. Na przykład: John has bought some flowers for his girl-friend. Na przykład: John Smith is a singer. dodając do rzeczownika przydawki. jak wiadomo. Możemy ten rodzaj sprecyzować dokładniej. John has bought a very expensive sports car.). Drugim ważnym zastosowaniem przedimka nieokreślonego jest jego użycie przy stwierdzaniu przynależności danej rzeczy (osoby.1. ale jego rozmówca (czytelnik) dowiaduje się tylko o jaki rodzaj osoby lub rzeczy chodzi. 2. Poznałem bardzo interesujących ludzi na przyjęciu w zeszłą sobotę.John has bought a car. John has bought some wine for our party. John kupił kwiaty dla swojej dziewczyny. „określona". I met a girl at a party last Saturday. Rzeczowniki w liczbie mnogiej przeważnie występują w takich sytuacjach z określnikiem some. John kupił nowy samochód. John kupił wino na nasze przyjęcie. zjawisk itp. John has bought a new car.).

John and Peter are singers. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym o światowej sławie. Rzeczownik w liczbie mnogiej występuje w takich sytuacjach bez przedimka: 11 . John i Peter są dobrze znanymi piosenkarzami. These stones are emeralds. do której zaliczamy daną rzecz (osobę. John i Peter są śpiewakami. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy. Te kamienie to szmaragdy. zjawisko itp. ale nie wpływa to na użycie przedimka. Złoto jest żółtym metalem szlachetnym używanym do wyrobu monet i biżuterii. John and Peter are pop singers. Przez dodanie przydawek do rzeczownika możemy ograniczyć klasę. Gold is a precious metal. John Smith is a very talented opera singer. gdy wymieniamy rzecz (osobę. Przedimek nieokreślony a/an stosujemy także. Złoto jest metalem szlachetnym. zjawisko) mając na myśli każdy obiekt o danej nazwie. Rzeczowniki w liczbie mnogiej występują w wypowiedziach analogicznych do powyższych bez przedimka. John i Peter są piosenkarzami. Szmaragd jest zielony. Gold is a precious yellow metal used for making coins and jewellery. John Smith is a very talented opera singer of world-wide fame. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy o wielkiej wartości. Na przykład: An emerald is green. John and Peter are well-known pop singers. These stones are very fine emeralds of great value.Gold is a metal. John Smith is an opera singer. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym. Złoto jest metalem. These stones are very fine emeralds.). John Smith jest śpiewakiem operowym.

I'll keep the handkerchiefs for myself. tj. że mówiący (piszący) ma na myśli wybrany. Na przykład: I have bought a scarf and some handkerchiefs. Przedimek określony Użycie przedimka the przed rzeczownikiem wskazuje. o który egzemplarz chodzi. Szmaragdy są zielone. zbliża się wtedy znaczeniem do wyrażenia a kind of. konkretny. nauczyciel powie: Come to the blackboard. — „taki rodzaj". gdy dla wymienionego już obiektu użyjemy innej nazwy wymieniając go ponownie. nazwą rzeczy niepoliczalnej. Na przykład: The girl spoke with courage. The scarf will be a very good present for Mary. b) W danym otoczeniu. Przedimek nieokreślony a/an może niekiedy wystąpić przed rzeczownikiem typu Non-Count.) o danej nazwie i zakłada. powiemy: Let's meet at the station. która wszystkich zadziwiła. „pewien rodzaj". zidentyfikowany egzemplarz rzeczy (osoby. Dziewczyna przemówiła z odwagą. Państwo Smith mają syna. 12 .Emeralds are green. Spotkajmy się na dworcu. Na przykład: The Smiths have a son. 1. proszę. Mówiąc o nim w dalszym ciągu poprzedzamy jego nazwę przedimkiem określonym. Gdy w mieście jest jeden dworzec kolejowy.2. Przedimka określonego użyjemy także.1... kręgu naszych doświadczeń lub zain teresowań znajduje się tylko jeden obiekt (lub grupa obiektów) o danej nazwie: Gdy w klasie jest jedna tablica. się The boy is very keen on sport. The girl spoke with a courage which surprised everybody. zjawiska itp. Chłopiec bardzo interesuje sportem. Dzieje się tak w następujących okolicznościach: a) Obiekt (lub zbiór obiektów) został już wskazany w rozmowie (opo wiadaniu). Dziewczyna przemówiła z (taką) odwagą. że jego słuchacz (czytelnik) wie. Podejdź do tablicy. okolicy. please.

The head of our department. courage. tea. występuje w następujących wypadkach: a) przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej. która ogranicza zakres odnoszenia się tego rzeczownika do jednego obiektu. który zna siedem języków (ludzi znających siedem języków może być więcej). Stolica Anglii. nie ograniczając się do konkretnego przypadku ich występowania. These stones are emeralds. Na przykład: . Porównajmy: the head of the department kierownik wydziału (wydział ma jednego kierownika) a member of our club członek naszego klubu (klub nasz ma wielu członków). history.3. The man who wrote this letter. ponieważ w naszym codziennym doświadczeniu chodzi o jedno słońce wszystkim dobrze znane. gdy mowa jest o przynależności obiektów do takiej a takiej klasy obiektów — patrz przy kłady w rozdz.1.O słońcu powiemy the sun.: music. Te kamienie to szmaragdy. czyli tzw. John i Peter są śpiewakami. przedimek zerowy. Uwaga: Nie zawsze przydawką w postaci zwrotu z przyimkiem of ma funkcję identyfikującą. Podobnie ma się rzecz ze zdaniami przydawkowymi. Na przykład: The capital of England. 1. który napisał ten list (list miał jednego autora) a man who knows seven languages człowiek. Nieobecność przedimka Brak przedimka. c) Rzeczownik występuje z przydawką. Kierownik naszego wydziału. silk — gdy mówimy o danych pojęciach oderwanych lub sub stancjach w sensie ogólnym.1. który napisał ten list.1: John and Peter are singers. b) Przed rzeczownikami typu Non-Count — jak np. Człowiek. 1. Porównajmy: the man who wrote this letter człowiek.

13 .

) to have a headache mieć ból głowy the blind . month.Francuzi itd.John is studying history. John studiuje historię starożytną. gdy wyraz określający narodowość funkcjonuje zarówno jako rzeczownik.) sixty (eighty. Powiemy jednak: John is particularly interested in the history of ancient Greece.) a day (week.) mieć grypę (świnkę.) pounds a yard trzy (pięć. Bring in the tea. John studiuje historię (w ogóle historię.) miles an hour sześćdziesiąt (osiemdziesiąt itd.Anglicy the French etc. miesiąc. three times. Uwaga: Nie można użyć takiego wyrażenia.) grać na skrzypcach (na fortepianie. John interesuje się szczególnie historią starożytnej Grecji.) mil na godzinę three (five. zapalenie płuc itd. the guitar. etc. na gitarze.niewidomi (ludzie) the rich etc. Mary. jak i jako przymiotnik. herbatę a nie co innego). etc. the English . trzy razy itd.) to have flu (mumps. Użycie przydawki z rzeczownikiem Non-Count — o ile nie ogranicza jego zastosowania do jakiegoś wybranego jednostkowego przypadku — nie pociąga za sobą konieczności użycia przedimka: John is studying ancient history. I always drink tea for breakfast. Oto przykłady niektórych szczególnych zastosowań rzeczowników i przed-imków a/an i the. Zawsze piję na śniadanie herbatę (napój zwany herbatą. przedmiot zwany historią).) raz (dwa razy. etc.: 14 . Przynieś herbatę. itd. itd. dziesięć itd. a także bez przedimka: once (twice. np. etc. .bogaci (ludzie) itd. pneumonia. etc.) funtów za jard to play the violin (the piano. .) na dzień (tydzień. Mary. etc. I always drink China tea for breakfast. ten. Zawsze piję na śniadanie herbatę chińską.

the Carlton. the Morning Star. w której skład wchodzi rzeczownik pospolity. the North Sea. Przed niektórymi jednak występuje przedimek określony the.4. f) przed nazwami statków: the Titanic. Otrzymałem list od kuzyna. np. Americans — Amerykanie itd. the Lake of Geneva. samochodem.: the Baltic (Sea). w szpitalu) To go to school (to college. the Himalayas. Przedimki przed imionami własnymi Imiona własne najczęściej nie są poprzedzane przedimkiem. the Observer. the Netherlands. I must buy a present for a friend. I met some friends at a party. by car. to be at school (at college. the Queen Mary. the Ritz. to hospital) iść do szkoły (do uczelni. the Commonwealth of Independent States. np. an American — Amerykanin. in hospital) być w szkole (w uczelni. g) przed nazwami hoteli: the Russell (Hotel). a German — Niemiec.1. the Bay of Biscay. the Smiths. b) przed nazwą kraju w liczbie mnogiej i taką. the Nile. a mianowicie a) przed nazwiskiem w liczbie mnogiej: the Browns. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na angielski: a) Wzór: Muszę kupić prezent dla znajomego. h) przed tytułami gazet: the Times. do szpitala) to travel by train (by bus. e) przed nazwami oceanów i mórz. gdy mamy na myśli małżonków lub całą rodzinę o danym nazwisku. the Invincible. the Mississippi. the Philippines. the Atlantic (Ocean). c) przed nazwami łańcuchów górskich i archipelagów: the Alps. the Guardian. Kupiłem gramofon i trochę płyt. i) przed wszelkimi nazwami o konstrukcji the + rzeczownik pospolity + of + imię własne: the Isle of Man. 15 .German — niemiecki. by plane) podróżować pociągiem (autobusem. the Falklands. the West Indies. 1.: the United States of America. 2. Germans — Niemcy American — amerykański. samolotem) 1. d) przed nazwami rzek: the Thames. Spotkałem znajomych na przyjęciu.

2. 16 . My brothers are musicians.. 5. Zamierzam napisać powieść o człowieku. 4. Leeds is . A boy and a girl were sitting on a bench in the park. 3. When I lived in the country. in Poland. The envelope contained a letter and some photographs.. On the other side of the street there is a house. ĆWICZENIE II W następujących zdaniach uzupełnij przydawkami rzeczowniki podane tłustym drukiem: Przykład: I have bought myself a coat. Mary has left some records here.... I like films. 1. longest . ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania wstawiając rzeczowniki z odpowiednim przedimkiem: 1. 5. Moi bracia są muzykami. 4. 2.3. 19th century. Tom Brown jest lotnikiem. W pokoju było łóżko. who lived in .. 1. 4. We spent our last holidays in a village. 3. Jacyś studenci chcą z tobą rozmawiać. b) Wzór: Mój ojciec był architektem. Dickens was . My father was an architect. famous English . 1. I have bought myself a warm woollen coat with a fur collar. 3. There are a few eggs and some cheese in the fridge.. Profesor Jones jest uczonym i wynalazcą.. 2.. My friend George has written a novel and some short stories. stół i parę krzeseł.. In the park we met some girls. który mieszkał na bezludnej wyspie.. I had a cat and a dog. 3... których nazwy podane są tłustym drukiem. 4. The Vistula is ... Nasi goście to cudzoziemcy. Te kwiaty to tulipany. 2. in England.. 5. 5. ĆWICZENIE in Do każdego z następujących zdań dopisz jedno lub więcej zdań na temat rzeczy (osób)... Ten kamień to brylant.

1.. its..... formy: my... new .. 10... student of English literature and .. owner of ... jak i zaimkiem dzierżawczym.... . Who is ... Smith is .... 7..... those. The Browns have bought .... cottage in the country... Greek god. Forma its praktycznie nie jest używana jako zaimek. name of . that. 1...2... Collins and Aldrin are . formy: mine... że tak jak przedimki mogą wystąpić tylko łącznie z rzeczownikiem... great admirer of ..... 6. 8. 2. 1st September 1939.. title of .. his.... 3. who gave it to me is going to be my wife. Samodzielnie natomiast występują zaimki dzierżawcze. Inne określniki 1... 9. How do you like . 2 — Język angielski 17 ... Professor Watkins has . 1... comedy written by Shakespeare... 6.. ĆWICZENIE V Wstaw brakujące przedimki: 1. .. member of several clubs and . 4. 3..... planet and of . first . title of . hers (its)........ Uranium is ....... film we saw together last week? „As You Like It** is . yours. our.. his.. 8 of 7 and 8 is 56..2.. house in London and of .. nearest .. Could you show me .. Zaimek).to ..2. wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz... owner of that beautiful villa over there? Mr. Uranos is . Zauważmy. cause of John's absence from school yesterday? Christine is ......... They are moving in next week.. works of Byron. Armstrong. just round the corner..... ours. important learned society. Do you remember ... name of . .. Second World . theirs (patrz rozdz.. Określniki wskazujące Określniki wskazujące to wyrazy: this. 10. gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem.. Do określników zaliczamy także wyraz such. 7.. John is .. 5. their. your..... radioactive element. president of . big collection of first editions. her. who made ..2.. broke out on .. to .. What was . Uranium is ... Gdy występują samodzielnie.. I am wearing? .4.. . 9.. tj.. 3).... że forma his jest zarówno określnikiem.. radioactive ... Określniki dzierżawcze Określniki dzierżawcze... charakteryzują się tym... these. tj.. 5. please? There is .

1. Kupiłam nową płytę — kilka nowych płyt. which.).2. no. Nie. Have you bought a new record — any new records? Czy kupiłeś nową płytę — Gakieś) nowe płyty? I haven't bought a new record — any new records. 1. Ta książka jest bez znaczenia. whose.1. This book is of no importance. Oto przykłady użycia such. 3. I have none. Określnik no występuje z rzeczownikami typu Count i Non-Count: This book has no title. I have bought a new record — some new records.4. 1. Określnika some i any używa się z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i z rzeczownikami typu Non-Count. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych a) Some. Określniki pytające i względne Określniki pytające i względne są to wyrazy: what.Przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej występuje on zawsze łącznie z przedimkiem nieokreślonym a/an. 1.3). gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem.2.3. Nie kupiłem nowej płyty — (żadnych) nowych płyt. any. Użycie ich w zdaniach twierdzących pytających i przeczących jest analogiczne do użycia tych samych wyrazów jako zaimków nieokreślonych (patrz rozdz. This book has no pictures. such a man — taki człowiek such a long journey — taka długa podróż such men — tacy ludzie such long journeys — takie długie podróże such courage — taka odwaga such extraordinary courage — taka niezwykła odwaga. . 3). Gdy występują samodzielnie. Ta książka nie ma tytułu. wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz. nie mam (żadnych). Have you any friends? Czy masz przyjaciół? 18 No. Określnikowi no odpowiada zaimek none. Określniki some i any użyte z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej spełniają podobną rolę jak określnik a/an z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej (patrz rozdz. Ta książka nie ma obrazków.

other.2. samodzielnie. Wyrazy te. either (neither). much.: We've got a lot of French books in our library. czyli liczebniki. Nigdy nie piję dużo kawy wieczorem. Mamy wiele francuskich książek w naszej bibliotece. Porównajmy użycie each i every: every (określnik) each (określnik) each (zaimek) every student in this group każdy student w tej grupie each student of this group każdy student tej grupy each of the students in this group każdy ze studentów w tej grupie There are three groups and twenty students in each.5. . Pierwsza obejmuje wyrazy „oceniające" ilość (mało. z wyjątkiem every. przy czym the następuje po all: all the students of this group wszyscy studenci tej grupy 1. nie mam (żadnych). Są trzy grupy i po dwudziestu studentów w każdej. 1. Many używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej.: Have you got many friends in London? Czy masz wielu przyjaciół w Londynie? Much używamy z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej.2. Określniki „ilościowe" Określniki „ilościowe" można podzielić na dwie grupy. bez towarzyszącego rzeczownika) — patrz rozdz. all. Nie. b) Each.1. few i little. another. druga — wyrazy „wyznaczające" liczbę lub ilość. Określnik all może wystąpić z przedimkiem the. kilka itp.: I never drink much coffee in the evening.).3. mogą także wystąpić jako zaimki (tj. I have none. np. W zdaniach twierdzących używane są częściej wyrażenia: a lot of lub plenty of. np. Many i much używamy głównie w zdaniach pytających i przeczących. dużo. every. 3. np.Have you any money? Czy masz pieniądze? No. Określniki „oceniające" Jako główne określniki „oceniające" ilość lub liczbę występują wyrazy: many.5.

trzydzieści 20 twenty-two . On pije mnóstwo wina. a little (trochę. Spotkaliśmy wielu aktorów na tym przyjęciu. Mam bardzo mało pieniędzy. np. You have caused us a great deal of trouble. Few (niewiele). 1. a great many.dwadzieścia dwa fifty-five . Na tym przyjęciu poznałem kilku pisarzy.2. którym można w pełni zaufać.: There are few people who can be fully trusted. Jest wiele mięsa w tym sklepie. ale będę miał trochę czasu jutro. np.He drinks a lot of wine. a few (kilka) używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej. I've got very little money.2.5. A great many problems remained unsolved. Liczebniki — Numerals Liczebniki angielskie dzielimy na dwie zasadnicze grupy: a) liczebniki główne (Cardinal Numerals).trzy four . np. Z rzeczownikami w liczbie mnogiej używamy także wyrażeń: a large number of. There are plenty of restaurants in our town. Jestem teraz zajęty. We met a large number of actors at that party.cztery thirty .: three . There is plenty of meat in that shop. Jest wiele restauracji w naszym mieście.pięćdziesiąt pięć . Mało jest ludzi. Z rzeczownikami w liczbie pojedynczej używa się też wyrażenia: a great deal of. Wiele problemów zostało nierozwiązanych. I met a few writers at that cocktail party. Sprawiłeś nam bardzo dużo kłopotu. niewiele) używamy z rzeczownikami w liczbie pojedynczej.: Fm busy now but I'll have a little time tomorrow. Little (mało).

b) liczebniki porządkowe (Ordinal Numerals), np.: first - pierwszy third - trzeci fourth - czwarty Ponadto rozróżniamy także: c) liczebniki wielokrotne (Repeating Numerals), np.: once - raz twice - dwa razy three times (rzadziej: thrice) - trzy razy four times - cztery razy tenth - dziesiąty twenty-second - dwudziesty drugi

d) liczebniki wielorakie (Multiplicative Numerals), np.: twofold - dwojaki, dwukrotny threefold - trojaki, trzykrotny quadruple - czworaki, poczwórny quintuple - pięciokrotny, pięcioraki single -jednokrotny, jednoraki, pojedynczy double - dwukrotny, dwojaki, podwójny treble lub triple - trzykrotny, trojaki, potrójny Liczebniki główne od 1 do 12 są odrębnymi wyrazami, np.: one - jeden four - cztery seven - siedem two - dwa five - pięć eight - osiem jedenaście three - trzy six - sześć nine twelve - dwanaście ten - dziesięć eleven - dziewięć

Liczebniki od 13 do 19 tworzymy przez dodanie końcówki -teen; należy zwrócić uwagę na liczebniki 13 i 15, które wykazują pewną nieregularnosc: thirteen - trzynaście fourteen - czternaście fifteen - piętnaście sixteen - szesnaście twenty - dwadzieścia thirty - trzydzieści forty - czterdzieści fifty - pięćdziesiąt seventeen - siedemnaście eighteen - osiemnaście nineteen - dziewiętnaście

Liczebniki oznaczające dziesiątki tworzymy dodając przyrostek -ty, np.: sixty - sześćdziesiąt seventy - siedemdziesiąt eighty - osiemdziesiąt ninety - dziewięćdziesiąt

Uwaga: W liczebniku forty, utworzonym od four, opuszczamy literę u. Liczebniki: hundred, thousand, million poprzedzamy przedimkiem a lub liczebnikiem one albo innym liczebnikiem głównym, np.: a hundred - one hundred - sto a thousand - one thousand - tysiąc a million - one million - milion

21

two hundred dollars - dwieście dolarów five thousand pounds - pięć tysięcy funtów seven million people - siedem milionów ludzi Jeżeli wyrazy: hundred, thousand, million występują jako rzeczowniki, wtedy przybierają końcówkę liczby mnogiej: Thousands of people came to the meeting. Tysiące ludzi przybyło na spotkanie. My brother lost hundreds of pounds playing cards. Mój brat stracił setki funtów grając w karty. Liczebniki porządkowe tworzymy przez dodanie końcówki th [0] do liczebnika głównego, np.: seven - seventh. Jednak należy tutaj uwzględnić pewne nieregularności: one -first = two - second = three - third = five -fifth = eight - eighth = nine - ninth = twelve - twelfth = 1st -pierwszy 2nd - drugi 3rd - trzeci 5th -piąty 8th - ósmy 9th - dziewiąty 12th - dwunasty

Liczebniki porządkowe oznaczające dziesiątki zmieniają końcową literę y na ie przy dodaniu końcówki th, np.: twenty - twentieth = 20th - dwudziesty seventy - seventieth = 70th - siedemdziesiąty Ułamki wyrażamy przez użycie liczebnika głównego w liczniku, a liczebnika porządkowego w mianowniku, np.:
1

/8 one third, V5 one fifth,

/7 three sevenths, 4 /s four and two fifths.
2

z

Uwagi: a) Przy datach, podając rok używamy liczebnika głównego, np.: rok 1979 — (the year) nineteen hundred and seventy-nine, można opuścić słowo hundred i powiedzieć: nineteen seventy-nine. b) Dni miesiąca podajemy za pomocą liczebników porządkowych na dwa sposoby, np.: 21st October - the twenty-first of October October 21st - October the twenty-first - dwudziesty pierwszy października
22

c) Numerację podajemy w liczebnikach głównych, np.: room thirteen -pokój nr 13 page twenty-three - strona 23 volume three - tom trzeci d) Gdy liczebnik z rzeczownikiem występuje łącznie jako przydawka innego rzeczownika, ma on formę liczby pojedynczej, np.: a six-penny stamp - znaczek sześciopensowy a three-year contract - kontrakt trzyletni a six-year plan - plan sześcioletni
ĆWICZENIE I

a) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, little, few: Wzór: How ... chairs will you need? How many chairs will you need? 1. I work hard all day. I have ... time for amusements. 2. Have you done ... work today? 3. How ... butter will I need for that cake? 4. She's a wonderful dancer. There are ... girls who can dance as she does. 5. Although she is a very rich woman, she spends ... money on food. 6. Hurry up! We have very ... time. 7. Let me pay the bill — I have ... money because I got my wages tonight. 8. He has got ... money but ... friends. He is really a very good fellow. b) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, a little, a few. 1. There was nothing very valuable in the handbag: a handkerchief and ... money. 2. She has made only ... mistakes in her exercise. 3. If you ate less, you wouldn't put on so ... weight. 4. It happened a long time ago. There are only ... old people in the village who can tell you about it. 5. I'm afraid there's only ... milk in that jug. 6. Come and see us tomorrow — you'll meet ... interesting people. 7. I'm very busy but I can always find ... time to help you. 8. There are ... beautiful mountain lakes in Scotland.
ĆWICZENIE n

Przetłumacz na angielski: 1. Obawiam się, że niewielu ludzi zgodzi się z tobą. 2. Czy czytałeś wiele książek na ten temat? 3. Polska ma dużo węgla i trochę rudy żelaza. 4. On otrzymuje bardzo niewiele listów, chociaż mieszka tu od pięciu lat. 5. Ile pieniędzy będziesz potrzebował?
23

6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.

On jest bardzo interesującym autorem, chociaż napisał tylko kilka powieści. Jestem bardzo zmęczony, ponieważ mało spałem ostatniej nocy. On czytał wiele historycznych powieści, gdy był młodym człowiekiem. Ugotuję kartofle, ponieważ mam za mało ryżu. Mam mało czasu i moc pracy. Czy widziałeś wiele filmów w tym miesiącu? Obawiam się, że nie zdasz egzaminu; jest mało nadziei teraz, gdy zmarnowałeś (to waste) tak wiele czasu. Jeżeli idziesz do miasta, kup trochę zabawek dla dzieci. On pije mało mleka, ale dużo mocnej herbaty. Było dzisiaj trochę słońca, ale niedużo. Jak dotąd niewielu robotników ubiega się o tę pracę. Nie mamy już wiele więcej do zrobienia. Czy jest wiele języków trudniejszych od angielskiego? Podaj mi dzbanek, proszę. Zostało tam jeszcze trochę mleka. Kupiłem kilka dobrych książek w tej księgarni.

ĆWICZENIE III

Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1. Moje krzesło jest w 14 rzędzie po prawej stronie sali. 2. Pisałem swoje sprawozdanie już dwa razy i nie zamierzam próbować po raz trzeci. 3. Mój brat ma 53 lata. 4. Postanowiłem zaoszczędzić 1/4 mojej pensji każdego miesiąca. 5. Setki ludzi widziały ten straszny wypadek na lotnisku. 6. W 1978 roku byłem w Londynie. 7. Zapłaciliśmy za ten dom ponad dwieście milionów złotych. 8. Każdy z robotników dostanie podwójną zapłatę za pracę w sobotę. 9. Otwórzcie książki na stronie 83 i przeczytajcie rozdział czwarty. 10. Bank stracił setki tysięcy funtów na tej operacji. 11. John jest 3 lata starszy od siostry, która ma 19 lat. 12. Rachunek wynosi 2348 funtów i 25 pensów.
ĆWICZENIE IV

Podaj słownie następujące liczby i daty: 22, 210, 86, 25 marca, rok 1968, strona 415, 2385 ludzi, 105 studentów.

2. Rzeczownik—the Noun

2.1. Podział rzeczowników
Rzeczowniki angielskie dzielimy na dwie grupy: 1) rzeczowniki własne (Proper Nouns), czyli imiona własne, np.: John, Mary, England, London, Smith, itp. 2) rzeczowniki pospolite (Common Nouns), np.: boy, girl, cat, table, flower, silver, medicine, itp. Rzeczowniki własne pisze się dużą literą i na ogół nie poprzedza się ich przedimkiem. W pewnych jednak przypadkach imiona własne, szczególnie nazwy geograficzne, mogą być poprzedzane przedimkiem określonym, patrz rozdz. 1.1.4. Rzeczowniki pospolite dzielimy na: 1) Count Nouns, czyli nazwy rzeczy policzalnych 2) Non-Count Nouns, czyli nazwy rzeczy niepoliczalnych. Count-Nouns są nazwami oddzielnych jednostek, które występują pojedynczo lub w większej liczbie. W liczbie pojedynczej mogą być poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a lub an; z rzeczownikiem typu Count w liczbie mnogiej przedimek nieokreślony nie występuje. Mówi się niekiedy, że występuje on z tzw. przedimkiem zerowym, np.: a table ~ tables an egg - eggs a car - cars an error - errors

Non-Count Nouns są nazwami pojęć oderwanych lub substancji stanowiących jakąś niepodzielną całość, np.: water, butter, sugar, gold, air, love, freedom, whiteness, patience. Rzeczowniki tego typu nie tworzą liczby mnogiej i nie są poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a. Zarówno Count Nouns, jak Non-Count Nouns mogą wystąpić z przedimkiem the. Ogólne zasady użycia przedimków z rzeczownikami pospolitymi podane są w rozdz. 1.1. 25

lecz wtedy mają najczęściej różne znaczenia. które są nazwami rzeczy policzalnych. an iron (pojedynczy przedmiot) = żelazko. dokument.Niektóre rzeczowniki angielskie mogą występować w charakterze zarówno Count Nouns. a paper = gazeta. kajdany My iron is out of order. Niektóre rzeczowniki angielskie typu Non-Count mają polskie odpowiedniki.: advice = rada I don't need advice from you. The criminal was brought into court in irons. Przestępcę sprowadzono do sądu w kajdankach.: paper (substancja) = papier Books are made of paper. np. muszę je oddać do naprawy. What's your advice in this matter? Jaka jest twoja rada w tej sprawie? It's not my duty to give advice. I must have it repaired. referat I am writing a paper on the economic problems of our country. Have you brought any papers to prove your identity? Czy przyniósł pan jakieś dokumenty stwierdzające pana tożsamość? iron (substancja) = żelazo The metal parts of this machine are made of iron. Go to the bookstall and buy a paper. irons = żelazka. Nie jest moim obowiązkiem dawanie rad. Książki zrobione są z papieru. jak Non-Count Nouns. Te rzeczowniki angielskie nie występują z przedimkiem nieokreślonym a i nie tworzą liczby mnogiej. np. Piszę artykuł o problemach gospodarczych naszego kraju. Idź do kiosku i kup gazetę. Moje żelazko jest zepsute. Nie potrzebuję twojej rady. Metalowe części tej maszyny są zrobione z żelaza. information = informacja Where can I get all the necessary information about the flight to London? Gdzie mogę otrzymać wszystkie potrzebne informacje o locie do Londynu? 26 .

Wszystkie pieniądze trzymam w banku. Spodziewałem się wiadomości. umeblowanie Mr. money = pieniądze All my money is kept in the bank. mówimy: This table is a nice piece of furniture.We need some information about the activity of this organization. ale nie dostałem żadnych. nowiny Jest to rzeczownik zawsze w liczbie pojedynczej mimo końcówki s tak charakterystycznej dla liczby mnogiej. Mary's luggage consists of two suitcases and a travelling bag. 27 . Pokój pana Browna był pełen starych mebli. How much money do you want for this work? Ile pieniędzy chcesz za tę robotę? news = wiadomości. Brown's room was full of old furniture. Mój bagaż jest w poczekalni. luggage = bagaż. Bagaż Mary składa się z dwóch walizek i torby podróżnej. Chłopiec zrobił duże postępy. Is the news good? Czy wiadomości są dobre? I expected some news but I haven't got any. postępy The boy has made great progress. Potrzebujemy informacji o działalności tej organizacji. Jeśli mamy na myśli jedną wiadomość. progress = postęp. My luggage is in the waiting room. wtedy mówimy: a piece of news. bagaże. What colour is the furniture in your room? Jakiego koloru są meble w twoim pokoju? Gdy mamy na myśli jeden mebel. wtedy mówimy: a piece of information. Jeśli mamy na myśli jedną informację. Here is the evening news. Ten stół to ładny mebel. furniture = meble. Oto wiadomości wieczorne.

Rozmawialiśmy o Marysi. czy jest on użyty w tym zdaniu jako rzeczownik typu Count czy Non-Count: 1. Stosunki. Could you come and see us tonight? With pleasure. Mam w Marysi wielkiego przyjaciela. We were talking about Mary. How many times did I tell you that? There is no time to lose. 2. Are you going to the concert tonight? I am very fond of classical music. czyli dopełniacza saksońskiego. Formy rzeczownika 2. tzw. Common Form i tylko niektóre kategorie rzeczowników mają drugą formę. There is no life on Mars. 9. Np.2.2.1. 4.ĆWICZENIE Z każdego z poniższych zdań wypisz rzeczownik pospolity i podaj. I have a great friend in Mary. które w języku polskim wyraża się za pomocą przypadków. you'll get into difficulties. 5. 11. 6. Mary loves John. 28 . Wszyscy zwrócili się przeciw Marysi. znaną również pod nazwą dopełniacza fleksyjnego lub Saxon Genitive. Marysia kocha Jana. 3. tzw. 10.: John loves Mary. 12. 8. lub przez zastosowanie przed rzeczownikiem odpowiedniego przyimka. Could you get me some writing paper? Mr. I have lived here all my life. 7. John gave a rose to Mary. Jan kocha Marysię. If you go on like this. Jones has mislaid some important papers. We offered them help but they refused. 2. w języku angielskim wyraża się przez pozycję rzeczownika wobec innych wyrazów w zdaniu. Possessive Form. Forma podstawowa W języku angielskim nie istnieje odmiana rzeczownika przez przypadki Większość rzeczowników ma tylko jedną formę. Jan dał różę Marysi. Everybody turned against Mary. The old man walked with difficulty.

między orzeczeniem a dopełnieniem bliższym.I bought the car of my friend. Formę dopełniacza fleksyjnego tworzymy w następujący sposób: w liczbie pojedynczej dodajemy do rzeczownika końcówkę [z]. Mary told that story to her friends.pokój mego ojca St. Marysia opowiedziała przyjaciołom tę historię.: John's wife . Forma "dzierżawcza" Jedyną formą istniejącego niegdyś w języku angielskim systemu przypadków rzeczownika jest Possessive Form — forma dzierżawcza. Mary told her friends that story.. . Odpowiedniki polskiego dopełniacza wyrażamy zazwyczaj przyimkiem of (the car of my friend). 9). 2. jeśli rzeczownik umieszczamy bezpośrednio po czasowniku.Park św... Mary is cutting bread with a knife. (Patrz także rozdz. jakie obowiązują przy tworzeniu liczby mnogiej rzeczowników.żona Jana my father's room ..: 29 . Pojechaliśmy tam samochodem.: John gave a rose to Mary. np. Marysia opowiedziała tę historię przyjaciołom. Uwaga: Odpowiednik polskiego celownika może być także wyrażony bez przyimka. go by car). We went there by car. [s] lub [iz] nie podlegają żadnym zmianom w mowie. [s] lub [iz] według takich samych zasad.2. Marysia kraje chleb nożem. Jakuba my boss's office . Kupiłem samochód mego przyjaciela. Jan dał Marysi różę. polskiego narzędnika przyimkiem with lub by (. np. tj. W piśmie tę końcówkę stanowi apostrof i litera -s. cutting with a knife.2. nazywana także dopełniaczem fleksyjnym lub dopełniaczem saksońskim (Saxon Genitive). Jan dał różę Marysi. np.gabinet mego szefa W liczbie mnogiej rzeczowniki mające końcówkę [z]. polskiego celownika często przyimkiem to (John gave a rose to Mary). a w piśmie mają w formie dzierżawczej tylko apostrof po końcowej literze. John gave Mary a rose. James's Park .

raj dzieci gentlemen's hats .garderoby aktorek Natomiast rzeczowniki.kapelusze panów (męskie).rezydencja króla Anglii somebody else's idea . które w liczbie mnogiej nie kończą się na [z].ogon psa the cat's fur -futro kota Ponadto stosujemy dopełniacz fleksyjny w określeniach czasu.książki naszych nauczycieli the Turners' car .pomysł kogoś innego Podobnie postępujemy. Grant's office .wakacje studentów our teachers' books .: 30 . przestrzeni. Ciotka Janka i Marii. miary. np. a także złożenia z else.samochód mego teścia the King of England's residence . wagi oraz wartości. np.suknie kobiet the children's paradise . np. Skład (magazyn) firmy Brown i Spółka. np.narzeczony mojej siostry his father's debts . John and Mary's aunt. powiemy jednak John's and Mary's books .: Elizabeth the Second's reign .: my sister's fiance . Dopełniacz fleksyjny stosujemy przede wszystkim w odniesieniu do rzeczowników oznaczających osoby i inne stworzenia żywe.panowanie Elżbiety Drugiej my father-in-law's car . [s] lub [iz].długi jego ojca Mr.: the women's dresses .biuro pana Granta the dog's tail . w formie dzierżawczej przybierają te końcówki w mowie.gdy chodzi oddzielnie o książki Johna i o książki Mary. Lilian and Andrew's parents. Rzeczowniki złożone oraz tytuły złożone z kilku wyrazów.: Messrs Brown and Company's warehouse.the students' holidays . przybierają końcówkę dopełniacza fleksyjnego w ostatnim wyrazie. np. Rodzice Lilian i Andrzeja. a w piśmie apostrof oraz literę -s. gdy wymieniamy kilka osób posiadających coś wspólnie i łączymy ich nazwy spójnikiem and.samochód państwa Turner the actresses' dressing-rooms .

place itd.: to one's heart's content at arm's length in the mind's eye by a hair's breadth for Heaven's sake to be at one's wit's end — — — — — — do woli. Czasami stosujemy podwójny dopełniacz. np. oczami wyobraźni o włos na miłość Boską nie widzieć wyjścia Ponadto dopełniacza fleksyjnego używa się niekiedy przy nazwach krajów. można tu uważać za domyślne. a nie w języku potocznym. firmę. Należy tutaj zaznaczyć. mórz. np. miast.: Poland's industry London's parks the Mississippi's floods the Baltic's fleets the sun's eclipse — — — — — przemysł polski parki londyńskie wylewy rzeki Mississippi floty Bałtyku zaćmienie słońca. do syta na dystans w myśli. Używa się również dopełniacza fleksyjnego rzeczownika oznaczającego osobę mając na myśli dom. w takich wyrażeniach. przedsiębiorstwo tej osoby. rzek oraz planet. a mianowicie w wyrażeniach następującego typu: a novel of this author's — jedna z powieści tego autora a friend of our teacher's — jeden z przyjaciół naszego nauczyciela 31 . że wyrażeń tych używa się raczej w stylu podniosłym. house.a three weeks' holiday one year's pay a ten miles' distance today's newspaper a two days' journey a day's work ten pounds' worth a yard's length — trzytygodniowy urlop — zarobki roczne — odległość dziesięciu mil — dzisiejsza gazeta — dwudniowa podróż — praca jednego dnia — wartość dziesięciu funtów — długość jednego jarda a także w szeregu utartych zwrotów. jak: at the baker's to the baker's at my hairdresser's to the hairdresser's at my parents' at the Joneses' — u piekarza — do piekarza — u mojego fryzjera — do fryzjera — u moich rodziców — u Jonesów Wyrazy: shop.

The tragic fate of these people moved us to tears.a cousin of my mother's . 5. the opinion of our neighbours 10. the streets of our town 4. 32 . the new industries of Poland 5. The brother of my friend has already come. the crown of the Queen of England 17. Sztuki G. Brown 7. a journey of five days 14. The pretty girl-friend of my brother came to see us the other day. 10. dopełniacz fleksyjny: 1. the work of a hairdresser 15. We have seen the new exhibition of our professor. the dolls of the children 19. Kelly ĆWICZENIE i Zmień następujące zwroty używając dopełniacza fleksyjnego: 1. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski stosując. a walk of ten miles 8. 8. the money of our debtors 13. the car of my uncle 12. The report of the chairman was read at the meeting. gdzie to jest możliwe. Shawa są często wystawiane w teatrach naszego miasta. 2. the friendship of our countries 11. B. the daughter of Mr. a leave of two years 18. the words of my guardian 6. The drastic measures of the government have not improved the situation. Kelly's -jeden z pomysłów p. 7. the house of my father 2. The toys of these children were bought some weeks ago.jeden z kuzynów mej matki an idea of Mr. 6. 4. I do not like the colour of the new hat of my sister. Have you read the new book of our teacher? 3. the achievements of our scientists 20. the photograph of my wife 3. the property of my grandparents ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania wyrażając wytłuszczone człony w dopełniaczu fleksyjnym: 1. You will need the permission of your manager if you want to leave. the future of India 9. a holiday of one month 16. 9.

7. Co sądzisz o obrazach Leonarda da Vinci? Dom pp. Mowa prezydenta była optymistyczna. 11. 13.gdy rzeczownik kończy się samogłoską lub spółgłoską dźwięczną (z wy jątkiem [z]. Czy spacerowałeś kiedyś po parku Św.: a class . 5. 4. Brownów stał niedaleko od rzeki. sh.classes a box . a w mowie brzmi następująco: [z] .months a gate . 3.tomatoes 3 — Język angielski 33 .: a book . Korony królów Anglii można zobaczyć w zamku Tower.brushes Końcówki liczby mnogiej rzeczowników zakończonych literą -o wyraża się zazwyczaj literami -es.gates a lake .watches a garage .2.dogs a flower . eh. Gdzie jest ten sławny notes naszego nauczyciela? 2. 12. Np.gdy rzeczownik kończy się spółgłoską [z]. [f] lub [tj]. [dg].books a cup .potatoes tomato . 10. 9. W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s. np.boxes a rose . ss. x .roses a watch .literami -es.lakes [iz] . Książka omawia tysiącletnią historię naszego narodu. [?] i [d?]). Np. Liczba rzeczownika Rzeczowniki angielskie w przeważającej większości tworzą liczbę mnogą za pomocą końcówki. [?].doves [s] -gdy rzeczownik kończy się spółgłoską bezdźwięczną (z wyjątkiem tsL Lf] i [tf])« W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s. 6.shoes a dog . 14. Samochód cudzoziemca został okradziony. Jakuba? Przeczytałem wszystkie dzieła Shakespeare'a.girls a dove .flowers a girl . 8. [s].garages a brush .hats a month .: a shoe . Życie tego człowieka musiało być ciekawe. Końcówka ta wyraża się literą s lub literami es. W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s lub gdy rzeczownik w liczbie pojedynczej kończy się na s. Spędziliśmy trzytygodniowe wakacje w domu rodziców.3. Np.cups a hat . to jest aparat mojej przyjaciółki. To nie jest mój aparat fotograficzny. Wiele osób przybyło na ślub mojego młodszego brata.: potato .

leaves a loaf .lice a mouse .sheaves a half .mice a penny . Jednakże rzeczowniki zakończone na literę -y z poprzedzającą samogłoską przybierają w liczbie mnogiej tylko literę -s. Rzeczowniki zakończone w liczbie pojedynczej literą -y z poprzedzającą literą spółgłoskową zmieniają w liczbie mnogiej literę -y na litery -ie.scarves Niektóre rzeczowniki zakończone spółgłoską [8] (w piśmie th) zmieniają w liczbie mnogiej [0] na [5] i przybierają końcówkę [z].women a louse .lives knife .valleys Rzeczowniki zakończone spółgłoską [f] przybierają w liczbie mnogiej końcówkę [z] (zmieniając końcowe [f] na [v]).calves shelf .: a path -paths [pa:8z] ale a death .days valley .deaths [de0s] Uwaga: Rzeczownik house w liczbie mnogiej zmienia końcowe [s] na [z] houses [hauziz].ale rzeczowniki pochodzenia obcego przybierają tylko literę -s.photos np. piano . Np.geese an ox . W piśmie końcowe litery -f lub -fe zmieniają się na -ves.children .oxen a child .wolves a thief .: a a a a a a ale a cliff . np.cliffs a chief .halves a scarf .wives life . np.knives calf .: day . Pewna grupa rzeczowników angielskich tworzy liczbę mnogą w sposób nieregularny.pence 34 a bath -baths [ba:5z] a foot -feet a goose .: a man -men a woman .loaves a wolf .pianos photo .: country story countries stories fly lady flies ladies Uwaga: Wyjątek stanowi rzeczownik: zloty .thieves a sheaf .chiefs a roof a handkerchiefroofs handkerchiefs wife .shelves leaf . Np.zlotys. np.

mówimy więc: I like fruit after dinner.: a fish . These are the fruits of your efforts.sarna a salmon .okulary thanks .: trousers . Mary has beautiful hair. Dostaniesz rybę na obiad.gatunki fruit .owoc series .owce deer .ryba a sheep .owoce fish . jeśli chcemy określić pewną liczbę pojedynczych sztuk.środek . Ta sama zasada obowiązuje w odniesieniu do formy rzeczownika hairs. To są owoce twoich wysiłków.szeregi.sarny salmon .głuszce Uwaga: Forma fishes bywa używana tylko.ryby sheep . Lubię owoce po obiedzie. np.gatunek .owca a deer . Mary ma piękne włosy.pstrąg a grouse . John has caught two small fishes during the whole afternoon.pstrągi grouse . ptaków i zwierząt) ma tę samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej. serie means . Znalazłem dwa długie włosy w zupie. Pewna grupa rzeczowników (przeważnie nazwy ryb.nożyczki goods . sposoby species .łososie trout . Jan złapał dwie małe ryby w ciągu całego popołudnia. Niektóre rzeczowniki występują tylko w liczbie mnogiej.głuszec oraz a series a means a species fruit . Na przykład: You will get fish for dinner. że forma fruits jest tylko używana w przenośni.dzięki 3* 35 .szereg . Rzeczownik fruit jest o tyle charakterystyczny.spodnie scissors .łosoś a trout . np.środki.towary spectacles .Uwaga: forma pennies oznacza pojedyncze jednopensówki. I found two long hairs in my soup.

zarobki wages . ale jako rzeczownik w liczbie mnogiej. The statistics of road accidents in the last five years are very depressing.fizyka politics . gdy oznacza dane statystyczne.pobory. Mathematics is taught very well in this school. płace lodgings mieszkanie Należy także zwrócić uwagę na rzeczownik people. Matematyka jest dobrze wykładana w tej szkole. np.szkło Inne rzeczowniki (przeważnie nazwy niektórych nauk) mimo końcówki -s charakterystycznej dla liczby mnogiej występują w liczbie pojedynczej. Polityka jest ciekawym tematem. Uwaga: Statistics występuje jako rzeczownik w liczbie pojedynczej.: Statistics is an important subject in my school. materiał glasses . glass . natomiast: a cloth . Mówimy: The Browns are very nice people.bogactwa valuables . np.cenne rzeczy clothes -ubranie.okulary. Jednakże rzeczownik ten może również oznaczać lud.sukno. plemię i wtedy jest traktowany jako rzeczownik liczby pojedynczej. cloth . The peoples of many countries suffer hunger and disease.szklanka.riches . Statystyka wypadków drogowych w ostatnich pięciu latach jest bardzo przygnębiająca. Statystyka jest ważnym przedmiotem w mojej szkole.matematyka physics .obrus. ścierka. który znaczy ludzie i jest traktowany jako rzeczownik w liczbie mnogiej. Następujące rzeczowniki występują przeważnie w liczbie mnogiej: earnings . 36 . odzież. natomiast: a glass . naród.polityka Mówimy: Politics is an interesting subject. Ludy wielu krajów cierpią głód i choroby. gdy oznacza naukę. zarobki.: mathematics . Państwo Brown to bardzo mili ludzie.

W naszym mieście są trzy drużyny piłkarskie.armchairs a bookcase .: a jury . wskaźnik -formuła.wykaz. Niektóre rzeczowniki. The football team are having breakfast now.kryzys crises . np. kartoteka.: This football team is the best in our town.zjawisko phenomena . np. wzór stimuli .: an armchair .rodzina Wyżej wymienione i im podobne rzeczowniki zbiorowe mogą oznaczać w zdaniach bądź pewną całość i wtedy występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej.teza.zjawiska a stimulus a thesis a datum an index a formula .dane indexes . sąd konkursowy a crew . Rzeczowniki złożone (Compound Nouns) zazwyczaj tworzą liczbę mnogą od drugiego elementu. mn.bodziec . kartoteki indices .błędy a crisis . dysertacje data .zespół a class .wykazy.wskaźniki formulae -formuły.klasa a family .: This data is absolutely true. wyrazu łac.Niektóre rzeczowniki obcego pochodzenia (głównie łacińskiego i greckiego) zachowały formę liczby mnogiej charakterystyczną dla języka.sąd przysięgłych.bodźce theses . Drużyna piłkarska je teraz śniadanie. dysertacja -dana .kryzysy a phenomenon . agendum) — porządek dzienny an erratum .załoga a team . np. nie oznaczają jednostki. lecz zbiorowość i dlatego nazywamy je rzeczownikami zbiorowymi (Collective Nouns). There are three football teams in our town.błąd errata .tezy. Ta drużyna piłkarska jest najlepsza w naszym mieście. wzory lub formulas Uwaga: Wyraz data bywa także używany jakp rzeczownik w liczbie pojedynczej (zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych). np.bookcases . bądź też pewną liczbę poszczególnych jednostek i występować z czasownikiem w liczbie mnogiej. np. mimo formy liczby pojedynczej.: agenda (1. z którego pochodzą.

37 .

Wielu farmerów hoduje owce i woły. 2. . Niektórzy ludzie boją się myszy. 4.: a court-martial — courts-martial a passer-by — passers-by a father-in-law — fathers-in-law Niektóre wyjątkowo tworzą liczbę mnogą od obydwu części. 5. These are the best (stimulus) for increasing the production of (potato). Mary kupuje ubranie w Londynie. Take your (shoe) off so that I can have a look at your (foot). 8. Have you ever seen so many (sheep) and (ox) together? Statistically (woman) live longer than (man). 2.■by mice teeth daughters-in-law workmen letters men-servants phenomena potatoes housewives heroes oxen lice calves Podaj rzeczowniki w nawiasach w liczbie mnogiej: There are twenty (man) and five (child) in the boat. 38 Przetłumacz następujące zdania na angielski: W tych lasach są lisy i sarny. 6. I have a lot of (nephew) and (niece) and several (god-child). 7. 1. 10. 6. woman doctor — women doctors ĆWICZENIE I manservant — menservants Podaj następujące rzeczowniki w liczbie pojedynczej: foxes negroes children swine knives feet fish parties chiefs cargoes valleys mouse-1 traps passers. 3. on usunie mi zapewne dwa zęby. Don't forget to brush your (tooth) before going to bed. 5. In the old days rich people had a large number of (man-servant) in their houses. „Myszy i ludzie"? W zimie owoce są zazwyczaj drogie. 7. 3. ĆWICZENIE III 1. Jeśli pójdę do dentysty. np. np. Have you heard about the strange (phenomenon) which were observed in the sky last night? 9. Czy czytałeś książkę Steinbecka pt. 4.Niektóre rzeczowniki złożone tworzą liczbę mnogą od pierwszego elementu. The (thief) have stolen many valuable things belonging to the hotel (guest).

murzyn tiger .kelner emperor .autor poet . aby powitać delegację.aktor author . Mówią. Rzeczownik jest rodzaju męskiego (Masculine). że rodzina go poszukuje. np.4.syn . Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego (Feminine). 17. Kryzys ekonomiczny jest najważniejszym problemem dnia dzisiejszego.cesarz actress authoress poetess mistress negress tigress waitress empress aktorka autorka poetka pani murzynka tygrysica kelnerka cesarzowa Ponadto istnieją pary rzeczowników.ciotka .córka mother .chłopiec .kobieta daughter .dziewcz woman . jeśli odnosi się do istoty żywej płci męskiej. 13. Tłumy ludzi przybyły na lotnisko.: boy man son father brother uncle . Moja ciotka ma trzy córki i tyluż zięciów.siostra aunt . którą określamy zaimkiem osobowym he. do którego dany rzeczownik się odnosi. 15.poeta master . Towar zostanie wysłany jutro. 11.mężczyzna .ojciec . stryj girl . Kto zaniesie nasz bagaż do pociągu? Te meble kosztowały masę pieniędzy. jeśli odnosi się do istoty żywej płci żeńskiej. Wszystkie inne rzeczowniki są rodzaju nijakiego (Neuter). którą określamy zaimkiem osobowym she. 9. 14. 12.brat -wuj. że te spodnie są za ciasne. 18. Złodziej został aresztowany przez dwóch policjantów. 16.: actor .pan negro . 2. Rodzaj rzeczownika W języku angielskim nie istnieje rodzaj gramatyczny i rodzaj rzeczownika określa się według obiektu.8.matka sister . w których odrębne wyrazy oznaczają istoty męskie i żeńskie. 10. np. który określamy zaimkiem osobowym it. Nie potrzebuję twoich rad! Poproś o informacje w jakimkolwiek biurze podróży. Myślę.tygrys waiter . Niektóre rzeczowniki oznaczające istoty rodzaju żeńskiego tworzy się przez dodanie końcówki -ess do odpowiednich rzeczowników oznaczających istoty rodzaju męskiego.

39 .

zakonnica W języku angielskim istnieją liczne rzeczowniki. bratanek monk . przyjaciółka cook . 4.: woman teacher girl-friend ĆWICZENIE I she-wolf male nurse Podaj odpowiedniki rodzaju żeńskiego dla następujących rzeczowników: heir nephew waiter hero traitor gander step-son father-in-law lion murderer poet prince ĆWICZENIE II Podaj odpowiedniki rodzaju męskiego dla następujących rzeczowników: empress wife bride ĆWICZENIE in cow landlady policewoman widow stewardess aunt Zmień rzeczowniki odnoszące się do rodzaju męskiego na rzeczowniki odnoszące się do rodzaju żeńskiego: 1.kucharz.siostrzeniec.nauczyciel. studentka W razie potrzeby. które mogą oznaczać istoty zarówno rodzaju męskiego. np. np.mąż king .zakonnik — wife queen niece nun -żona . . jak i żeńskiego. nauczycielka friend -przyjaciel. kuzynka student .: teacher . My father-in-law knows many famous actors. The steward was asked to bring another cup of tea for my uncle. My uncle is the manager of a big firm.król nephew . kucharka cousin -kuzyn. 2. 3.królowa . Mary has a brother who is a widower.student. The lion attacked the tiger. 5. Określamy je jako rzeczowniki rodzaju wspólnego (Common Gender). aby ustalić rodzaj dodajemy odpowiednie określenia.bratanica. siostrzenica .husband .

40 .

He is the heir to the old man's millions. The King of England was once also the Emperor of India. The bridegroom is my twin brother. "This man behaved like a hero". . Our host is an extremely nice man. 15. said the prince. 7. The waiter brought our bill. 14. 11. 9. The postman brought me a letter from the mayor of the town. My grandfather has a lovely figurine of a shepherd on his desk. 12. 10. 13.6. I'd like you to meet my step-son. 8. My son will talk to your father.

3rm Ia you he she it we the y podmiotu -ja -ty.oni Forma dopełnienia . go. Mówię do ciebie. Słuchaj mnie. Formę dopełnienia stosujemy. Gotujemy dla nich obiad. zarówno tzw. jego.ono . Formę dopełnienia stosujemy także.ona . nas. jak i tzw. Zaimki osobowe Zaimki osobowe mają w języku angielskim dwie formy: formę podmiotu (Subject Form) i formę dopełnienia (Object Form). np. np. dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu? czemu?). nimi.on . Znam Johna.1. nim -jej. tobą. jemu. I'm talking to you. Dałem mu książkę. Zaimek—the Pronoun 3. ją. Listen to me. was. wy .: I know John. nami . I gave John a book.mnie. niej.3. I gave him a book. mi. mną .my . nich me you him her it us them We know him and he knows us. I know him. mu. wam. nim .nam. wami -jego. Dla form tych używa się też nazw: przypadek podmiotu (Subject Case) i przypadek dopełnienia (Object Case).ciebie. gdy zaimek występuje jako dopełnienie czasownika. mu.: 42 . We are cooking dinner for them. Dałem Johnowi książkę. jemu. gdy zaimek osobowy występuje po przyimku. Znamy go i on zna nas.ich. im. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie kogo? co?). nią -je. go. Znam go.

. 4.. . nie wychodź beze mnie. b) Wstaw zaimek osobowy we właściwej formie: 1. I'll bring him his glasses. I don't believe . she . Rogers and Mr... w zależności od tego. twój etc. Mówią o niej. I . 6. She never tells the truth...2. tomorrow? 3. Wilson? No. Oh. 9. Shall we write to . patrz: Zdania z dwoma dopełnieniami. yet. 7.. Has Helen given you the bill. Wait a minute. czy też samodzielnie.. Smith? No. Smith his glasses? Yes.. określniki 43 .. any longer. a few years ago. Could you come to see ... 2.. 5. Uwaga: Co się tyczy pozycji w zdaniu dopełnienia wyrażonego zaimkiem osobowym. Zaimki dzierżawcze Odpowiedniki polskich wyrazów: mój.... about Ann's marriage.. Yesterday Henry told . Do you know Mr. . nie siadaj na nim! There is a beautiful valley in front of us. I would like to talk to you. I met . 3. . to go to the cinema with . Łącznie z rzeczownikiem występują tzw... Aren't you going to listen to Tom? No. don't leave without me! Zaczekaj chwilę. I think he wants ... Yes..... Are you telephoning Henry? No. don't sit on it! To krzesło jest złamane. ĆWICZENIE a) Odpowiedz na pytania zastępując imiona i nazwiska odpowiednimi zaimkami: Wzór: Will you bring Mr. ...We must find that book for him.? 4.. We have already heard the news. Where are they? I can't see . Will you buy Mary a new hat? Yes.. Have you ever met Mr. John. This chair is broken... 2.. I . 3. . Musimy znaleźć dla niego tę książkę.. Have you ever met Mary? Yes. Przed nami rozpościera się piękna dolina. yes! John is talking to . czy występują łącznie z rzeczownikiem. rozdz. Will you ask Stella and George to the party? Yes. They are talking about her. Stephen? No.. mają w języku angielskim różne formy. 1. 5.

(she) 3. . (he) It's your dress.. natomiast zaimki dzierżawcze: mine. Jego streszczenie jest nieźle napisane. yours. his. ours. hers.: Have you got any letters from Poland? Yes. their. isn't it? No. np. a to moje.. (he) It's your car. ĆWICZENIE Uzupełnij według wzoru: It's her umbrella. 44 . her. wyraz any. his. 4. (you). something (coś). your. our. but have you got any more since then? Wyraz some.. isn't it? No. tj.. Określniki dzierżawcze my your his her its our your their Zaimki dzierżawcze mine yours his hers — ours yours theirs This is your seat. 6.3. a także złożenia.. its. (I). 5. It's his towel. No.. your. but hers is much more interesting. I've got some. its. Are there any letters for me? Wyrazy some i any mogą też wystąpić jako zaimki. somewhere (gdzieś) występują w zdaniach twierdzących... yours.. 1. somebody (ktoś). It's their house. isn't it? No. Zaimki nieokreślone Wyrazy some i any mogą wystąpić jako określniki. . theirs występują samodzielnie. I've got some news from him.. These shoes are yours.dzierżawcze: my. a także złożenia. and that is mine. To jest twoje miejsce.. . it's mine. Oh. np. (they) It's your dog. 2. . aren't they? No. isn't it? No. mogą poprzedzać rzeczownik.. Last month I got some news from Henry. There's some sugar on the table.. isn't it? No. it isn't hers. His summary is pretty well written. .. (we). 3. ale jej jest o wiele bardziej interesujące. isn't it? No. . .

I have seen him nowhere. anything (coś. On coś zgubił. He has lost nothing. Does . anything. On niczego nie zgubił.. Has he lost anything? Czy on coś zgubił? He hasn't lost anything. I've seen him somewhere in town.. anywhere i wówczas orzeczenie występuje w formie przeczącej. Uzupełnij poniższe zdania wstawiając some. 4. a także złożenia nobody (nikt)... where in the evening. b) albo zawierają wyrazy przeczące no. thing to drink. I am sure I don't know . gdziekolwiek) występują w zdaniach pytających i przeczących. 45 . anywhere (gdzieś. Is there anybody in this room? Czy jest ktoś w tym pokoju? There isn't anybody in this room. W tym pokoju nie ma nikogo. 5. good plays lately? We are so tired that we hardly go . Widziałem go gdzieś na mieście. nothing. Nie widziałem go nigdzie. ktokolwiek). He has lost something..anybody (ktoś. There is nobody in this room. Have you seen him anywhere? Czy widziałeś go gdzieś? I have not seen him anywhere. ĆWICZENIE 1. 6. nowhere są to przysłówki a nie zaimki. body want a drink? Yes. Zdania przeczące mogą mieć dwojaką postać: a) albo zawierają wyrazy any. There is somebody in this room. cokolwiek)... Wyrazy no. any lub no. They never have . Uwaga... I think we should all like .. thing against his visit! Have you seen .. nothing (nic) oraz nowhere (nigdzie) występują w zdaniach przeczących. anybody.. body of that name. 2. anywhere... nowhere i wtedy w orzeczeniu nie występuje przeczenie. good cakes in that cafeteria. Somewhere. 3. nobody. W tym pokoju ktoś jest. But I thought you wouldn't have .

.. we . she . w drugiej osobie liczby mnogiej .yourselves.. thing John says! No.4. 3. friends in Vienna? Yes.. where to put us up. Have you hurt yourself? Czy coś sobie zrobiłeś? Don't be sorry for yourselves. 13..... I haven't got . Have you got ... 4. I'm afraid I don't know . siebie... sobą. 8.yourselves. I've got . body in Spain.. David has cut . 11. there is .. time for lunch. Is there ... 5. Do you have . 10. Alan? You look very pale.. 9.. Uwaga: W drugiej osobie liczby pojedynczej ... body waiting for you in the hotel lounge? Miss Jones..ourselves. I couldn't find those documents. body knew where they were.. in that part. I have . Paul was so busy that he didn't have . 8.. aspirin. 16. Are you going . We have found . Nie rozczulajcie się nad sobą. 2. Helen! You must have tired . sobie.myself..yourself.. where on Sunday? Mary is very sorry she can't ask us to stay for the weekend but she has .itself. yourself występują jako zaimki zwrotne odpowiadające polskim zaimkom: się. .himself.. . Zaimki zwrotne Wyrazy: myself. thing cures a cold faster than a hot drink and ... useful. 18... 7. whisky but I can offer you . Can you see .. 15. 17. . out. 6.herself. Don't listen to . 3.. 46 Wstaw odpowiedni zaimek zwrotny: I'm afraid Mary has hurt .7.themselves. and look after .... they . . 12. you .. body to see you..yourself. 14.. friends there. We'll stay with your mother and we'll make . W odróżnieniu od języka polskiego w języku angielskim każdemu zaimkowi osobowemu odpowiada oddzielna forma zaimka zwrotnego: I ... he . Have a good journey..... you . again.. money in the bank? Yes. a new flat. Lucy. Children shouldn't play with knives because they can cut .. soft drinks. it . ĆWICZENIE 1...

2. 5. zaimków emfatycznych odpowiadających polskim sam (samodzielnie). Zaimki emfatyczne Wyrazy: myself. you must write your homework .. Przetłumacz na angielski: a) 1. later. You can't ask Father to help you. sama (samodzielnie) itp.. 3. she will do it .. Sam dyrektor szkoły kazał nam iść do domu.. We have no money to pay the painters. ĆWICZENIE II 2. 3.. themselves występują również w funkcji tzw. ourselves.. himself. On sam to powiedział. Do you know why John has lost his job? I'm afraid he doesn't know it . yourselves.. Let them do the job .3. 4. ĆWICZENIE I 1. Wstaw odpowiedni zaimek: I've read the story you've written. 4. Obawiam się. 6. Sami poszukamy naszych okryć.: You ought to invite John yourselves. b) 1..5. że sam będę musiał to zrobić.. herself. . 3. Don't do any shopping for Sophie. np.. . I can't help them. Now I'm going to write a story . proszę. Powinniście sami zaprosić Johna.. yourself. We'll do up the flat . Czy zatrzymasz tę książkę dla siebie? Ciasto jest na stole. 2... poczęstujcie się. itself. 4. Czy dobrze bawiliście się na przyjęciu? Moja córka kupiła sobie nowy samochód.

fast -szybki. wprowadzając przymiotnik o znaczeniu przeciwnym: Wzór: A. It was almost empty. np.ciekawa praca a surprising idea .1.wczesny. Oh no.4.zwyciężona armia a broken heart . An interesting man ciekawy człowiek an interesting woman ciekawa kobieta an interesting book ciekawa książka interesting men ciekawi ludzie interesting women ciekawe kobiety interesting books ciekawe książki Przymiotniki występujące jako przydawki zawsze poprzedzają rzeczownik.język polski Wiele imiesłowów teraźniejszych i przeszłych funkcjonuje także jako przymiotniki. 5. do którego się odnoszą.złamane serce Niektóre przymiotniki mają tę samą formę co przysłówki. ĆWICZENIE i Zaprzecz poniższym wypowiedziom. B. 48 . np. The concert hall was very crowded.zaskakująca myśl the defeated army .: a difficult problem . do którego się odnoszą.: interesting work . early . szybko. Przysłówek). Formy przymiotnika W języku angielskim przymiotniki mają jedną formę bez względu na liczbę i rodzaj rzeczownika.trudny problem modern musie . Przymiotnik—the Adjective 4.muzyka współczesna the Polish language . np. wcześnie (patrz rozdz.

.. 3.. The test was both difficult and ... Jim likes an early breakfast. The lecture interested the students. The test confused the pupils. 2. B....1... when my neighbours had a very noisy party some time ago. B. Yesterday we were greatly .. I was last Sunday when I had nothing but an Agatha Christie's novel to read. Not at all. B... 5.. They are rather . A great many people like them but I find them .. Most students of our college are . the poor — biedni (ludzie). You're wrong. Oh no. the rich — bogaci (ludzie).... Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami The Przymiotnik poprzedzony przedimkiem the może funkcjonować jako rzeczownik osobowy w liczbie mnogiej. John is a careless driver... John amuses us all with his jokes. as a rule. Long walks are often tiring. It's quite . A.. A.. Most of the pupils gave wrong answers because they were . 6. Your children seem very quiet.. I hope this knife is sharp enough. I felt very tired when I got back home. It's a very deep lake.. You're wrong... the sick — chorzy (ludzie). 1. I was greatly .. 4 — Język angielski 49 . A. He likes . ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania przymiotnikami o formie imiesłowów: Wzór: The long walk tired me out.2... A. in politics.. by his latest joke about Professor Jones.. B. Impossible.. Detective stories bore me. He is usually very . B. 4.. Many people find noise .. A... 2.. They must be . A. 5. Noise irritates many people. Unfortunately it's rather .. np. The subject of the lecture was very . 3.. The dishes in the cupboard are dirty. 4. I remember how .. . 4. His jokes are usually very . I'm afraid B...

It is a great nuisance to have such noisy neighbours. typu Count) w liczbie pojedynczej. Nigdy przedtem nie widziałem tak dobrego filmu. unemployed. a także przed innym przysłówkiem. I feel so happy that I want to sing. Such Określnik such występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika. typu Non —Count). okreslnikowi such nie towarzyszy żaden przedimek. że nie mogę cię zrozumieć. To bardzo nieznośne mieć tak hałaśliwych sąsiadów. deaf. a także przed innym przysłówkiem. że chce mi się śpiewać. dumb. Chorzy zostali odesłani z obozu do szpitala. Biedni są czasem szczęśliwsi od bogatych. Rzadko miewamy tak brzydką pogodę. blind. young. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej (tj. How brave you are! Jaki odważny jesteś! How little we know about each other! Jak mało o sobie wiemy! 50 . So Przysłówek so występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. The sick were sent from the camp to hospital. We seldom have such bad weather. okreslnikowi such towarzyszy przedimek a/an. Mówisz tak szybko. Are those children always so noisy? Czy te dzieci są zawsze tak hałaśliwe? You speak so fast that I can't understand you. How Przysłówek how występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. Czuję się tak szczęśliwy. Szczególnie często w takim zastosowaniu występują przymiotniki: poor. I have never seen such a good film before. rich.The poor are sometimes happier than the rich. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej (tj. old.

. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie pojedynczej.. You shouldn't speak ill of dead people. ĆWICZENIE I Przepisz poniższe zdania zastępując wytłuszczone wyrażenia rzeczownikami o formie przymiotnika. efficient typist that there is no need to check her work. The new opera house will be . określnikowi what towarzyszy przedimek a/an. Strong people should protect weak people. Black is . good nurse that all her patients get well very quickly. Susan is ... 4. poprzedzonymi przez the. 4* ĆWICZENIE II 51 .. 3. good children that we never have any trouble with them. 2. People who are old never understand young people. Golf is a very good game for middle-aged people. You are talking .. John and Margaret are . 5. There is a special alphabet for people who are Wind. Uzupełnij poniższe zdania stosując so. Mr. a nie pytający... 6. nonsense that I really can't listen any longer. 4. 1. 5. Mary is .. What fools we were! Jakimi głupcami byliśmy! What terrible injustice! Jaka straszna niesprawiedliwość! Uwaga: Przysłówek how i określnik what w powyższych zastosowaniach mają charakter emfatyczny.. People who are unemployed have financial difficulties. such a lub such. This is .. funny that he makes everybody laugh. good swimmers that they break all records. fast car that we'll reach London by noon... 2. What a beautiful view! Jaki piękny widok! Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej. określnikowi what nie towarzyszy żaden przedimek. excited that I couldn't sleep. 7. 3. 7. Last night I was .. big building that there will be room in it for 2000 people. 1... 6. 9. 8.. Deaf people can be taught to communicate.. They are .What Określnik what występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika.

hungry that I must have a sandwich. 2. idiotic idea! 4.. nice it is to see you here! . 12. lovely flowers! ... nice people that we often visit them.10.: big — bigger — biggest.. lucky I was to find you in that crowd! . a w stopniu najwyższym wyrazem most.3.. wide this road is! . np.. 11.: intelligent — more intelligent — most intelligent.. Przymiotniki jednosylabowe.. 3. clever you were to solve that problem! . 5.: fast — faster — fastest. old that it is dangerous to drive it.. Mrs. Stopniowanie przymiotników Przymiotniki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe mają w stopniu wyższym końcówkę -er [a] a w stopniu najwyższym końcówkę -est [ist]. 4.. 12.. np. 14. what lub wbat a/an. Niektóre przymiotniki stopniuje się nieregularnie. bad play that I left before the end. thin — thinner — thinnest. It was... w stopniu wyższym i najwyższym dodajemy odpowiednio litery -r i -st. well she dresses! ... sad news! ... 6. 10.... np. Gdy przymiotnik kończy się literą e. np. np. w stopniu wyższym i najwyższym podwajają spółgłoskę.. beautiful eyes she has! . I'm . Jones grows. Przymiotniki zakończone literą y poprzedzoną literą spółgłoskową w stopniu wyższym i najwyższym zmieniają y na ie.. Henry's car is .. zakończone pojedynczą literą spółgłoskową po pojedynczej literze samogłoskowej. attractive woman your wife is! .... 9... beautiful flowers that she wins prizes every year. 7.. 13. np. nonsense she talks sometimes! . Our neighbours are .: good — better — best (dobry — lepszy — najlepszy) bad — worse — worst (zły — gorszy — najgorszy) 52 . 8... Przymiotniki wielosylabowe stopniuje się poprzedzając je w stopniu wyższym wyrazem more. interesting story you have told us! . 11. Uzupełnij poniższe zdania wstawiając how....: nice — nicer — nicest. ĆWICZENIE III 1. .: happy — happier — happiest (ale: gay — gayer — gayest).

ale: elder .. Angielski jest trudniejszym językiem niż niemiecki. Przedimek).. not so ...farthest (w odniesieniu do odległości) far further . Zestawienie a) large fast b)fat big c) easy pretty d) careful expensive x stopień wyższy larger faster fatter bigger easier prettier more careful more expensive stopień najwyższy largest fastest fattest biggest easiest prettiest most careful most expensive Wyrażenie: not as.nie tak jak. than .. English is a more difficult language than German.1.farther . April isn't usually so warm as May.. jak. furthest we wszystkich okolicznościach. Mój starszy brat jest trzy lata starszy ode mnie. Jego dowcipy są równie śmieszne jak moje. daughter etc. 1.niż. Nowy York jest największym miastem w Stanach Zjednoczonych.: New York is the largest city in the USA. Kwiecień zazwyczaj nie jest tak ciepły jak maj.) Both your sons are very tall. as występuje rzadziej niż: not so. as. His jokes are as funny as mine. as -tak . Which is the elder? Obaj twoi synowie są bardzo wysocy.furthest (w odniesieniu do kolejności) Uwaga: istnieje tendencja do stosowania form: further. .. np. Przymiotnik old (stary) stopniuje się older ..eldest dla zaznaczenia starszeństwa w rodzinie... as .. Który jest starszy? ale: My elder brother is three years older than I am.Przymiotnik far (daleki) stopniuje się: far .: my elder (eldest) brother (son.. W zdaniach wyrażających porównanie używamy spójników: as . np. as * .oldest.nie tak jak lub not as . Rzeczownik z przymiotnikiem w stopniu najwyższym często jest poprzedzony przedimkiem the (patrz rozdz.

53 .

4. X. as lub not so . Smith. tym bardziej się niecierpliwił. It's warmer in July than in March. as: Wzór: Mary and Ann are the same age. it's more difficult than yours. 7. 2.: Y.: I think she is . The article on page five and the one on page ten are the same length. stosując stopień wyższy przymiotnika: Wzór: X. The longer he waited the more impatient he grew. Im więcej. 1.. ĆWICZENIE n Uzupełnij odpowiedzi na następujące pytania.. you are. John and Henry are the same height. The larger the flat the more expensive it is. Mary is as old as Ann.. Im większe (Jest) mieszkanie.: X. My Russian and my French are equally good. Peter's hair is longer than yours. Mr. 3. I need a bigger one. 5..e) good bad far old better worse farther further older elder best worst farthest furthest oldest eldest Struktura: the .. Na przykład: The more the better.. tym.. Brown works harder than Mr. tym więcej kosztuje.: Is Mary a quiet girl? Y..: Y. ĆWICZENIE I Na podstawie poniższych zdań utwórz porównania stosując: as .: Is your house big enough? No. the z przymiotnikiem lub przysłówkiem odpowiada polskiemu: im . tym lepiej. John's flat is more comfortable than mine.. New York is larger than London. Is your work difficult? Yes. 1. 54 . Im dłużej czekał.. My flat isn't so comfortable as John's. 6.

. the TV serial. 1. Uzupełnij dialog ze sprzedawcą: 55 .: Yes.: Was "War and Peace" a good film? Y. 3. he is . I've ever read. 5.: Was the meeting interesting? Y. I believe it's . 2. X... My car 1981.: Can you understand this difficult text? Y. 4. ĆWICZENIE III Na podstawie niżej podanych informacji utwórz porównania wprowadzając przymiotniki w stopniu wyższym: Wzór: John 82 kg.: Is Sahara a big desert? Y. Y... in his group. size we've got. ĆWICZENIE IV Uzupełnij odpowiedzi na poniższe pytania stosując stopień najwyższy przymiotnika: Wzór: X. yesterday 26 degrees.: Here you are.: I think "War and Peace" is . it was much . 5.: Is Richard a good student? Y. X.: I'd like to buy a small suitcase. X.2. X. Temperatures: today 20 degrees.: No.: Yes. Helen 162 cm. in your town... Harry 70 kg. kompletując wyposażenie mieszkania.: Yes. X.. this is . 1.: What's Tom like? Is he intelligent? Y.: Is the climate healthy here? Y.: Yes. Steve failed two of them. X. John is heavier than Harry. 5.: I should say he is . John's car 1976. I've ever seen. X.: Yes. Mary 165 cm. I'm afraid it's . I've ever seen.. Peggy's 2 pages. the rest of my students. the conference on Friday... Henry passed all his exams. it was far ... 4..: Yes. ĆWICZENIE V Robisz w sklepie zakupy w towarzystwie żony. 3.. X. 2. it's the biggest desert in the world.: Can you tell me the title of an interesting novel? Y. 4.: Isn't this play boring? Y.. 3.. X. it's far .. Adam's composition 3 pages.

Im milsza dziewczyna.: I think the one over there is . C: I believe the one in front of you is . Your job is (dangerous) than mine. A. 7.: This carpet is very attractive. A. 9. A. . Jones is (good) teacher I have ever had. tym więcej wiesz. A. 3. B. Im ciężej będziesz pracował. tym wygodniej będziesz żył. This is (amusing) story I've ever heard. Im ładniejsza pogoda. A. 10. The kitchen is (warm) place in our house. 6. my (old) daughter. 7. Im jesteś starszy.Wzór: The shop assistant: This armchair is very comfortable.: This lamp would be useful.. Old Harry is (kind) man in our village. tym więcej ma przyjaciół.: This couch is very wide. Which is (interesting) short story in this volume? Helen is (pretty) than her sisters. 2. 13. Im gorsza droga. Her handwriting is even (bad) than mine. I'd like you to meet Lucy. 14. 2.. 3. 4. 8. I like coffee as (black) as pitch. 3. Don't you think that professor Blake is (original) writer of our generation? I didn't realize it was (long) way home. 12. You: I think the one over there is more comfortable. A. 5.. ĆWICZENIE vn Uzupełnij właściwą formę przymiotnika podanego w nawiasie: 1. 11. Your wife: I believe the one in front of you is the most comfortable. tym przyjemniejsze wakacje. 5. 5. but Wednesday is usually (busy) day in my office. 2. On Friday I'll be as (busy) as on Thursday. A. 1.. 56 I think Mr. 6. ĆWICZENIE VI Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1. The police have got (far) information about the murderer. 4.: This refrigerator is quite big. 4.: This electric stove is very economical. tym trudniejsze prowadzenie wozu.: This television set is very good.: These curtains are very fine. .

3. że jesteś bardziej zmęczony ode mnie. 1. Gdzie jest najbliższa stacja benzynowa? Ta sztuka jest równie interesująca jak ta. 4. Nasze wakacje nad morzem były równie przyjemne jak nasz pobyt w górach. . Obawiam się. 6.ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: To jest najładniejszy obraz jaki kiedykolwiek widziałem. Duże mieszkanie jest wygodniejsze od małego. którą oglądałem wczoraj w telewizji. 5. 2. Bogaci mają często równie poważne kłopoty jak biedni. 7.

przymiotników. np. imiesłowów. yearly. Mamy więc: slow .: daily. monthly. Mówimy więc: a fast train . long.: far.śliczny.szybki pociąg Henry drives fast . friendly . likely .blisko 58 hardly . np. np.1. lecz przymiotnikami.wolno loud . lovely .firstly public .publicly week .: bad .badly recent .slowly .recently wrong .zaledwie nearly .prawie. Istnieją przysłówki. trudno near .szybko a także: hard .loudly głośno quick .prawdopodobny. np.ciężko. Przysłówek—the Adverb 5. (przysłówek) This is my monthly pay. rzeczowników lub liczebników.wrongly day .5. które nie różnią się formą od przymiotników.delightedly first .Henryk jedzie szybko Inna grupa przysłówków ma dwie formy: jedną — nie różniącą się od przymiotnika. bezmała .daily delighted .quickly .przyjazny. oraz drugą — utworzoną przez dodanie końcówki -ly i mającą w niektórych przypadkach zupełnie inne znaczenie. np. homely -swojski. fast. Formy przysłówka Wiele przysłówków tworzymy od innych części mowy. przez dodanie końcówki -ly. Tak więc mówimy: He is paid weekly but I get paid monthly. (przymiotnik) Uwaga: Niektóre wyrazy z końcówką -ly nie są przysłówkami.weekly Niektóre przysłówki z końcówką -ly funkcjonują także jako przymiotniki.

na głos 59 . w podobny sposób b) z przyrostkiem -s (są to przysłówki oznaczające kierunek i tworzone z przymiotników).: The soup tastes good. My house is quite near. np. taste.(dodanym do przymiotnika lub rzeczownika).na północ southwards .ładnie lately . Tylko ty prawie wcale nie pracujesz. We all work hard. Zupa dobrze smakuje. np. Uwaga: Po niektórych czasownikach oznaczających czynności zmysłów.całkiem. w przeciwnym razie likewise .na południe backwards . Only you hardly work at all. np. dosyć late . Mój dom jest zupełnie blisko. We haven't seen you lately. Nie widzieliśmy cię ostatnio.wysoko pretty .podobnie. O mało nie umarłem na zapalenie płuc w zeszłym roku.głośno.inaczej. Twoja suknia pięknie wygląda.wysoce prettily . np. My wszyscy pracujemy ciężko. Jan przyszedł późno na nasze zebranie.ostatnio John came late to our meeting.high .według wskazówek zegara otherwise .późno Mówimy: highly . feel. np.: a) z przyrostkiem -wise clockwise .: look. I nearly died of pneumonia last year.: aloud .w tył c) z przedrostkiem a.: northwards . Ponadto istnieją grupy przysłówków utworzonych przez dodanie przyrostków lub przedrostków. a nie przysłówka. Your dress looks beautiful. smell. sound używamy przymiotnika.

czyli są odpowiedzią na pytanie: where?.naprzód. up. Nigdy nie byłem w Ameryce. np. today.oddzielnie Jest także niezbyt liczna grupa przysłówków złożonych.kiedykolwiek wherever . early. frequently Mówimy: I have never been to America.co więcej therefore . 2) Przysłówki częstotliwości (Adverbs of Frequency).czasami nowhere . then.ahead . down. everywhere.: always. The Browns often visit us on Sunday. 3) Przysłówki miejsca (Adverbs of Place). Musisz przyjść wcześnie. there. Napiszemy dyktando jutro. occasionally. away Mówimy: We have been there many times. never. yesterday.gdziekolwiek 5. We will write a dictation tomorrow.: now.nigdzie however . na przodzie apart . twice. Byliśmy tam wiele razy. np.: inside . które wskazują gdzie dana czyn ność się odbywa.jednak whenever . czyli są odpowiedzią na pytanie: how often?.zewnątrz moreover . które wskazują jak często dana czynność się odbywa. Podział przysłówków Przysłówki możemy podzielić według ich znaczenia na następujące grupy: 1) Przysłówki czasu (Adverbs of Time). czyli są odpowiedzią na pytanie: when?.dlatego sometimes . np.: here. late Mówimy: You must come early. soon. . np. Brownowie często odwiedzają nas w niedzielę.2.wewnątrz outside . once. often. które wskazują kiedy odbywa się dana czynność.

60 .

Możesz znaleźć te kwiatki wszędzie. badly. czyli są odpowiedzią na pytanie: how?. Jan był niesłychanie zmęczony. czyli są odpowiedzią na pytanie: in what degree? to what extent?. Twoje wypracowanie jest dosyć dobre. np. enough. Mówimy: That was the reason why I had forgotten about our appointment. które określają. Oto dlaczego zapomniałem o naszym umówionym spotkaniu. extremely. np. The accident happened when we were sitting in a cafe. nicely. 6) Przysłówki pytajne (Interrogative Adverbs). hardly. itp.: very. how? np. Wypadek zdarzył się. które wprowadzają zdania podrzędne. well. when?. where. jak dana czynność jest dokonywana.: when. cleverly. 5) Przysłówki stopnia (Adverbs of Degree). które określają w jakim stopniu dana czynność jest dokonywana. quite. That was cleverly done. Your composition is fairly good. 4) Przysłówki sposobu (Adverbs of Manner). To było sprytnie zrobione. fairly.: fast.You can find these flowers everywhere. completely Mówimy: John was extremely tired. thus Mówimy: I need this money badly. why.: rather. gdy siedzieliśmy w kawiarni. . why?. 61 where?. how. np. Mówimy: When will you come again? Kiedy znów przyjdziesz? How do you want to get rid of this man? Jak chcesz się pozbyć tego człowieka? 7) Przysłówki względne (Relative Pronouns). Bardzo potrzebuję tych pieniędzy.

. only . already i yet w zdaniach pytajnych. I haven't studied French either. Brown is no longer our boss. a yet w zdaniach przeczących. Reason and Consequence): therefore. Has Mary finished work yet? Czy Mary skończyła już pracę? Mr. Polski wyraz już ma odpowiedniki: already w zdaniach twierdzących. Ja także nie studiowałem francuskiego. no longer w zdaniach przeczących. a potem zamknąłem drzwi starannie.Czy mój brat jeszcze tam jest? My brother is not there yet. Mówimy: Mary has already finished work.tylko still .także else . Mój szef zganił mnie i dlatego czułem się urażony.jeszcze.już either . wciąż jeszcze too . 9) Istnieje jeszcze grupa często używanych przysłówków. 62 . wszedłem. już Przysłówki powyżej podanej grupy wymagają dodatkowych objaśnień odnoszących się do ich użycia w zdaniach.jeszcze just .nadal.8) Przysłówki wniosku. therefore I felt offended. Mówimy: I have also studied French. przyczyny i skutku (Adverbs of Conclusion.Mego brata jeszcze tam nie ma. then. Otworzyłem drzwi. Is my brother still there? . Mary już skończyła pracę.Mój brat jest tam jeszcze.zbyt too .także already . które trudno zaszeregować do którejś z wyżej wymienionych grup: also . consequently. My boss scolded me. finally Mówimy: I opened the door and got in. I have studied French too. Polski wyraz także znajduje odpowiedniki w angielskich also i too w zdaniach twierdzących i pytajnych. Mówimy: My brother is still there.właśnie. Ja także studiowałem francuski. Polski wyraz jeszcze ma odpowiedniki: still w zdaniach twierdzących i pytajnych.także akurat yet . natomiast either w przeczących. Pan Brown nie jest już naszym szefem. . then I closed the door carefully.

) znaczenie przymiotnika.Przysłówek else występuje w takich wyrażeniach. Smith is an extremely wise man.3.. imiesłowu lub innego przysłówka stoi zazwyczaj bezpośrednio przed nim. Miejsce przysłówka w zdaniu Miejsce przysłówka w zdaniu zależy od jego roli w tym zdaniu oraz od otoczenia. Żołnierze zaplanowali swą akcję bardzo szybko.gdyż inaczej. Our relatives often visit us on Sunday. I want to see them tomorrow. a niekiedy na początku. Chcę ich zobaczyć jutro.gdzie indziej who else . Przybyliśmy do Londynu wczoraj. Musicie złapać tego człowieka.: We came to London yesterday.: You must catch the man.: Mr. o której mówisz. Przysłówki czasu określonego stoją najczęściej na końcu zdania..: I always get up at seven o'clock. kto inny something else . Nasi krewni często odwiedzają nas w niedzielę.kto jeszcze. gdyż inaczej popełni następną zbrodnię. coś jeszcze oraz w wyrażeniu: or else . Jutro będziemy w Paryżu. itp. Hurry up. 63 .coś innego. Książka. The soldiers have planned their action very quickly. w przeciwnym razie. osłabiający.. gdyż w przeciwnym razie spóźnisz się do szkoły! 5. or else he will commit another crime. Pan Smith jest niesłychanie mądrym człowiekiem. np. a jeśli nie. w którym występuje. Przysłówek modyfikujący (intensyfikujący. jest szeroko czytana. to . np. np. jak: somewhere else . or else you will be late for school! Pospiesz się. Przysłówki częstotliwości stoją zazwyczaj przed orzeczeniem. Tomorrow we shall be in Paris. Wstaję zawsze o siódmej. The book you are talking about is widely read. np.

: We were working there. 64 . Mamy dosyć czasu. wtedy zazwyczaj najpierw stawiamy przysłówek miejsca.: Henry is seldom with us. Maria pięknie śpiewa. . Przysłówki sposobu przeważnie stoją po czasowniku lub dopełnieniu czasownika.: Mary sings beautifully.: You are perfectly right. np. np.: We have never met him before. Pracowaliśmy tam. Nigdy go przedtem nie spotkaliśmy. Przysłówki miejsca stoją zazwyczaj na końcu zdania. np. Przysłówki stopnia stoją zazwyczaj przed przymiotnikami oraz innymi przysłówkami. przysłówek częstotliwości stoi po pierwszym członie orzeczenia (tj. Pan Brown zrobi to wystarczająco dobrze. np. Zadanie było zbyt trudne dla mnie. We have time enough to get to the station.Henryk jest rzadko z nami. np. Mary sings folk ballads beautifully.: Is it good enough? Czy to jest wystarczająco dobre? Mr. The exercise was too difficult for me. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na następujące przysłówki stopnia: a) enough występuje po przymiotniku lub przysłówku a nie przed nim. ale może wystąpić przed rzeczownikiem. Brown will do it well enough. to przysłówek stoi po nim. aby dostać się na stację (dojechać na stację). np. Pracowaliśmy tam wczoraj.: We have enough time to get to the station. po czasowniku posiłkowym). Maria śpiewa pięknie ludowe ballady.Jednakże jeśli orzeczeniem jest czasownik specjalny. Jeśli orzeczenie jest złożoną grupą werbalną. ale jeśli prócz tego występuje przysłówek czasu. np. a po nim przysłówek czasu. Masz zupełną rację. We were working there yesterday.

: politely — more politely — most politely = grzecznie — grzeczniej — naj grzeczniej Istnieje także grupa przysłówków. Mary helped only to write this book. np. Mary decided to write this book only. Maria postanowiła napisać tylko tę książkę. włączając wszystkie z końcówką -ly z wyjąt kiem badly. Tylko Maria (nikt inny) postanowiła napisać tę książkę.b) only może wystąpić w różnym miejscu w zdaniu. John skończył pracę tak szybko jak jego kolega. zależnie od tego. Maria tylko pomogła napisać tę książkę (ale nie napisała jej sama).: John finished his work as quickly as his friend. Mary only helped to write this book. które podobnie jak przymiotniki są stopniowane w sposób nieregularny: well badly much little far = dobrze better = lepiej best = najlepiej = źle worse = gorzej worst = najgorzej = dużo more = więcej most = najwięcej = mało less = mniej least = najmniej = daleko = dalej farthest = najdalej farther (o przestrzeni) furthest (inne użycia) further Konstrukcje wyrażające porównania są takie same jak z przymiotnikami.: fast — faster — fastest = szybko — szybciej — najszybciej ale b) przysłówki wielosylabowe. 5 — Język angielski 65 . do którego elementu w zdaniu się odnosi. Mary decided to write only this book. np. Mówimy: Only Mary decided to write this book. Maria pomogła tylko napisać tę książkę (a nie recenzować ją). przez użycie wyrazu more w stopniu wyższym i most w stopniu najwyższym. 5A Stopniowanie przysłówków Przysłówki stopniuje się tak jak przymiotniki: a) przysłówki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe przez dodanie końcówki -er [a] w stopniu wyższym i -est [ist] w stopniu najwyższym. np.

partykułach przysłówkowych (Adverbial Particles).włamać się to break off zerwać 66 .zejść to put . przesunąć to put away .zgasić.sprzątnąć. przy których występują. prąd. włączyć (np. zmieniających znaczenie czasowników.zapisać to take off . wyłączyć (np.zapalić. 5.5. radio). że ten sam czasownik może występować z różnymi partykułami modyfikującymi jego znaczenie. radio) to switch off .brać to take down .odłożyć to break in .wstać to get down . Nie umiem mówić tak mądrze jak ty. prąd.zdjąć to switch .otrzymać to get up .: to get . John biega szybciej niż inni chłopcy.kłaść. Partykuły same nie ulegają zmianie wraz z formą czasownika.: to put on . np.odłożyć. zdradzić to take . schować to give . Partykuły przysłówkowe Przy omawianiu przysłówków należy wspomnieć o tzw.nałożyć to put down .I can't speak so cleverly as you.obrócić (się) to switch on .dać to give away -wydać. położyć to put off . John runs faster than the other boys.położyć to put aside . a więc mówimy: I come in he comes in I am coming in I came in he has come in Charakterystyczną rzeczą jest. np.

to take up . przenocować (kogoś) to put up with .uciec to give up .odłożyć słuchawkę Partykuły najczęściej spełniają rolę przedrostków czasowników polskich i znając znaczenie danej partykuły możemy stosunkowo łatwo podać znaczenie całego czasownika złożonego. Czasami jednak taki czasownik złożony ma zupełnie swoiste znaczenie. np. Ten człowiek zdradził (wydał) swego przyjaciela. zaprzestać (czegoś) to give in -ustąpić to run down .: to see off .pogodzić się z (czymś) to try on -przymierzyć Partykuła przysłówkowa czasownika przechodniego jest ruchoma. musimy partykułę umieścić po dopełnieniu. albo This man gave his friend away.wyrzec się (czegoś). może więc występować bezpośrednio po czasowniku lub po jego dopełnieniu.zatelefonować.obmówić.: This man gave away his friend. ĆWICZENIE I Utwórz przysłówki od następujących przymiotników: kind foolish polite free legal f expensive immediate fortunate effective public cheap happy doubtful broad tactless safe necessary profound obvious regular 67 . np.wejść. zadzwonić to ring off .: This man gave him away. np.zabrać to get in . którego nie można się domyślić z partykuły.wydostać się.podjąć to take away . wyjść to ring up . oczernić to put up -ulokować.odprowadzić (kogoś odjeżdżającego) to take in . W przypadku gdy dopełnienie wyrażamy zaimkiem osobowym.oszukać to get away . dostać się to get out .

. lub przysłówki well lub badly: John's French pronunciation is . If you behave .... 68 . and I must give you a . Andrew looked at us (cold.. 8.. about him.. The water in the river feels (cold.. at all... but I can't tell you anything . coldly). Do you know him . 5. dream..patient fair general ĆWICZENIE II wise right willing wrong perfect visible temporary handsome economical Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących rzeczowników: sleep origin centre intelligence sorrow ĆWICZENIE III trust use joy glory anxiety respect addition beauty artist luck danger contempt care heat hospitality Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących czasowników : to to to to to ĆWICZENIE IV hope hate imagine vary thank to attract to cease to move to fili to possess to oblige to wonder to neglect to construct to anger to obey to protect to help to play to please Wstaw odpowiednio przymiotniki good lub bad.. but people generally speak . You have translated these sentences very . This is a .. I will never invite you again... 2.... Wstaw właściwą formę w następujących zdaniach: 1. or . Your opinion of her is rather .. Did you sleep . 7. 3.. last night? I had a . coldly) in the morning. I did not sleep .. Your suggestion was not . damaged... I can assure you.. business.. mark for it.. 2. 4.... Our car has been . 6. 10.. ĆWICZENIE V 1. 9. ? Yes.. of her.. at all but the final solution was far from .

13. 15. We have a hard job before us. 69 . And it is . 9. slowly) train and it was going (slow. fairly) good.. He protested . badly). nearly) finished.. You should apologize when you are (late. 8. badly) things look for us. 19.. It was a (slow. Have you been (bad. 7. Andrew and Mary are happy together. Mr. They are . Have you been to America (ever)? Do you go to the mountains (often)? He comes at 4 o'clock (here.. My brother is somewhere (near. in love with his wife. Your composition is (fair. I'm sure it's very good. highly) respectable man.. We (hard. I have seen him drunk (never). 4.. She is also . Mother does not realize how (bad. 17... 2. The mountain is very high. Mary has a fair knowledge of French. 12. Your car is really fast. hardly) to pass my exam.. usually). nicely) of you to come and see us. badly) injured? 5. stopping at each station. ĆWICZENIE VI Wstaw brakujące przysłówki: 1. lately). Brown is a (high... That was a heroic deed. dangerous to climb it. married. Your friend behaved . 2. I have tried (hard. to the ground. 7. 7.. ! 6.. highly) up in the sky. 6. good at German. 10. 16. Mary has arrived Gust)I am able to follow you (hardly). The motorways in your country are not (bad. prettily).. We go to bed at 11 o'clock (generally). A moment later he fell. The sun is shining . hardly) know him. 10. They came (direct. 18. The day is bright. The plane was (high. nicely). badly). 8. 5. Why do you think him mad? He is only . nearly) the river. 11. 4. 14. We have (near. The soup smells (nice.. 9. We need this money (bad.3. 4. directly) after dinner. 3. finish it tonight.. We can .. 5. The criminal's defence was weak.. lately).. The little girl smiled at me (pretty. slowly). I haven't seen him (late. 6. ĆWICZENIE VII Wstaw podane przysłówki we właściwe miejsce: 1. How (nice. 20. The man walked with heavy steps. But don't drive too .. 3.

Oni nie chcą ciężko pracować. Mój wuj mówił coraz głośniej i nerwowo chodził po pokoju. 20. Ann was (beautiful) dressed when I saw her last. 70 . 4. 2. My daughter sits on my right (always).8. Tom is worried about his future (often). 14. Jane helped us very (willing). Ostatnio zwiedziliśmy wiele muzeów. 10. 4. My boss expects me to work (efficient). 2. 12. 12. 11. The children behaved (noisy) than ever. 3. Is London (near) Warsaw than Paris or (far) from it? 7. 7. Zapłaciłem za ten dom mniej niż przypuszczasz. Mój mąż niestety dużo pije. Ja go prawie nie spotykam. Dlaczego napisałeś ten list tak niestarannie? 8. 10. We have finished our lunch (almost). Takie postępowanie było wysoce niemoralne. 13. 6. 8. Mary była prawie pewna. 10. 17. We meet at this cafe (sometimes). They were driving (fast) than was necessary. ĆWICZENIE IX Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 13. John has finished his homework (just). I have seen him angry (rarely). Mary answered my questions (well) than the other students. We were certain that my sister would be able to come (quite). 16. 3. że przyjdziemy. Zimne mleko dobrze smakuje w gorący dzień. 5. John spojrzał na nas smutno. 9. My father will sell this house (soon) or (late). We take him with us (there. 5. Do you treat people like this (always)? They will come again (never). sometimes). Will you forget this evening (ever)? I have believed you (never). Najlepiej przetłumaczyłeś trzecie zdanie. 15. 9. 19. Can't you walk (quick)? It is getting late. 9. Zamknij drzwi cicho. John accepted our proposal (enthusiastic) than we had expected. 18. Have you written a short story (ever)? Utwórz przysłówki i użyj ich w odpowiednim stopniu: ĆWICZENIE VIII 1. 11. 6.

30. O której wstajesz rano? 3. Podaj mi tę książkę. Jak on może prowadzić samochód. 28. 32. We have put aside some books for you. gdzie mieszkałeś 20 lat temu. Zdejmij płaszcz. Złodziej może łatwo dostać się tutaj. 17. 26. Sprawa została częściowo załatwiona. Who has given away these people? Why don't you put on your smart new hat? We will give up smoking. aby podnieść ten ciężki stół? Czy zawsze wstajesz tak późno? George przynosi czasami naszym dzieciom prezenty. Twoi przyjaciele po prostu zapomnieli ci o tym powiedzieć.14. 31. Dotarliśmy do teatru zbyt późno i dlatego opuściliśmy początek przedstawienia. You can't put off the meeting. Jeszcze pamiętam. Pan Brown wkrótce wyjaśni wszystko. 27. Czy jesteś dość silny. 29. Widziałem go tylko jeden raz i to wystarczy. 20. 18. 15. 21. 2. 3. Anna szybko wrzuciła list do skrzynki pocztowej. aby nas odprowadzić? 2. 71 ĆWICZENIE XI . śmiejących się głośno. 34. Kobieta spojrzała gniewnie na młodych ludzi. Tutaj jest ciepło. 19. Mary is trying it on. 22. jednak pozostaniemy tutaj. Twój pokój nie jest dosyć duży na to przyjęcie. Czy przyjdziesz na stację. Dlaczego piszesz tylko po jednej stronie papieru? Tylko on może nas uratować. 24. Mój brat ożenił się dopiero tydzień temu. kiedy prawie nie zna przepisów? Jak daleko jest do dworca kolejowego? Oni rzadko przychodzą tutaj. 1. 33. ĆWICZENIE X Zmień poniżej podane zdania wyrażając dopełnienie zaimkiem według podanego wzoru: Mary is trying on a new blouse. 25. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 4. 16. chcę tylko zobaczyć jej tytuł. 35. Tomasz był niezwykle zmęczony i natychmiast się położył. 5. Twój przyjaciel widocznie nie chciał tutaj pozostać. 23.

15. 11. 7.4. Odłożyłem pieniądze. 5. Nie oszukasz mnie więcej. Nie chcę ich więcej widzieć. . mówię ci. Zapal światło. Powiedz jeszcze raz. 13. Musisz rzucić palenie. 9. Wszystko zostało zrobione. które mi dałeś. Nie mogę tego zrozumieć. 6. To nie jest dobre dla twego zdrowia. 14. 12. gdyż robi się ciemno. Podnieś te papiery! Podnieś je. 10. czego chcesz. Chętnie ulokuję was u siebie na parę dni. ponieważ nas obgadali. Nie wierzę ci. Zerwałam nasze zaręczyny. Zadzwonisz do mnie o wpół do ósmej? Moja siostra sprzątnęła ze stołu puste naczynia. 8. Pozwól mu odjechać.

Czasowniki regularne i nieregularne Czasowniki angielskie możemy podzielić na regularne i nieregularne. która funkcjonuje jako bezokolicznik (Infinitive).3. 6. open.3. Końcówka ta brzmi [d] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się na samogłoskę lub spółgłoskę dźwięczną z wyjątkiem [d]. Formy czasownika Większość czasowników angielskich ma pięć form: a) Formę podstawową. 73 . 2. help [help] — helped [helpt]. 6. Czasownik—the Verb 6. lub — jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na e — końcówkę d. write.6. np.1. jako czas teraźniejszy (Present Simple) we wszystkich osobach z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej oraz jako tryb rozkazujący (Imperative) dla drugiej osoby liczby pojedynczej i mnogiej (np.). go itp. [t] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską bezdźwięczną z wyjątkiem [t].3). która dla czasowników regularnych jest identyczna z formą czasu przeszłego (patrz rozdz. np. Zasady wymowy i pisowni tej końcówki są te same co dla końcówki liczby mnogiej rzeczowników — rozdz. występującą jako imiesłów czasu teraźniejszego (Present Participle).2. e) Formę imiesłowu biernego (Past Participle). bore [bo:] — bored [bo:d]. np.1. please [pli:z] — pleased [pli:zd].2. d) Formę -ing. b) Formę trzeciej osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego. Czasowniki regularne mają w formie Simple Past i Past Participle w piśmie końcówkę ed. c) Formę czasu przeszłego (Past Simple) z końcówką ed lub d (w piśmie) dla czasowników regularnych i o różnej postaci dla czasowników nieregularnych. Podział czasowników 6.2. writing. utworzoną przez dodanie do formy podstawowej końcówki s lub es w piśmie.

need. formy ciągłej — continuous form). Na przykład czasownik do występuje w znaczeniu: robić. przeszłość (past). wrote. o których mowa. shall. Czasowniki te są omówione szczegółowo w rozdz. to w Past i Past Participle zamienia się y na i.3. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne Czasowniki angielskie dzieli się na zwykłe.[id] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską [d] lub [t]. have.4. to write. Czasowniki nieregularne mają albo formy Infinitive. np. 6. may. np. made). do. do tworzenia zdań pytających i przeczących oraz poszczególnych czasów gramatycznych). made. carried. i specjalne. ought. Czasowniki leksykalne wyrażają określone treści semantyczne. Czasy gramatyczne Z pojęciem czasownika łączy się pojęcie czasu fizycznego (time) i gramatycznego (tense). Past i Past Participle różne (np. nazywają czynności. przyszłość (future). used to. carried.2. Czas fizyczny (time) to teraźniejszość (present). 6. Chcąc uporządkować swoje wiadomości w za74 . carry. czynić. must. a czasownik posiłkowy do (w pozycji przed podmiotem) sygnalizuje konstrukcję pytającą. hate [heit] — hated [heitid]. zwane także leksykalnymi. Niektóre wyrazy mogą występować w funkcji zarówno czasowników leksykalnych. o którą chodzi. make.2. written). które wyrażamy za pomocą odpowiedniego czasu gramatycznego (tense) i formy (np. Czasowniki specjalne służą przede wszystkim do wyrażenia stosunków gramatycznych w zdaniu (np. albo jedną formę różną a dwie takie same (np. albo wszystkie trzy formy takie same (np. 6. jak i specjalnych. Na przykład w zdaniu: Do you read crime stories? Czy czytujesz powieści kryminalne? czasownik leksykalny read określa czynność. W obrębie każdego z tych chronologicznych podziałów rzeczywistości istnieją niuanse i aspekty. oraz leksykalnej (robić). dare. Jeśli czasownik regularny w bezokoliczniku kończy się na y. mend [mend] — mended [mendid). Do czasowników specjalnych należą: be. put). W zdaniu: What did you do yesterday? Co robiłeś wczoraj? mamy przykład użycia tego czasownika w obu funkcjach: specjalnej (w formie did). tj. put. will. sygnalizującej pytanie. can. put.

75 . will. dialogi lub czyjeś potoczne wypowiedzi. np. can. can.1. np. np. przeszłości i przyszłości za pomocą znanych nam czasów.1. Znając tylko praktyczne aspekty stosowania określonego czasu często ograniczamy się do przypadków najprostszych i najbardziej typowych.: They do not speak English — Oni nie mówią po angielsku. w których stosujemy does (3 os. 6. mn. it — looks Formę pytającą w czasie Present Simple tworzymy stawiając wyraz do. Wyrażanie teraźniejszości 6. need. z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej. dare) tworzymy przez odwrócenie szyku zdania stawiając odpowiednią formę tego czasownika przed podmiotem. can't. be.p. Chcąc zaś posługiwać się nimi bardziej swobodnie odpowiednio do aktualnej potrzeby. she. rozdz. ought.: Can John swim? — Czy John umie pływać? Is Mary a teacher? — Czy Mary jest nauczycielką? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do słówka do. W pytaniach i przeczeniach. they — look He. z przeczeniem występują przeważnie w formie skróconej: don't.3). we.kresie użycia czasów dobrze jest znać formalne zasady ich tworzenia i przypadki ich stosowania.3. have itd.1. you.: Do you speak English? — Czy mówisz po angielsku? Does he play bridge? — Czy on gra w brydża? Formę pytającą w zdaniach. l. 2. shall. chyba że cytujemy rozmowy. isn't. Każde bowiem zagadnienie gramatyczne ma swój aspekt teoretyczno-formalny i funkcjonalno-komunikacyjny. may.: I. w których występuje jeden z czasowników specjalnych (be.3. W mowie potocznej czasowniki: do. rzeczowników — patrz. dobrze jest widzieć jakie mamy możliwości wyrażania teraźniejszości. a w trzeciej osobie liczby pojedynczej does. have.). John cannot swim — John nie umie pływać. Natomiast w piśmie na ogół przeważa forma rozwinięta (jak w przykładach). must. np. przed podmiotem zdania. Present Simple Czas Present Simple ma we wszystkich osobach formę podstawową. Tom does not play bridge — Tom nie gra w brydża. does lub do odpowiedniej formy czasownika specjalnego wyrazu not. czasownik leksykalny występuje bez końcówki -s/-es. w której występuje końcówka s lub es (wymawiana tak jak końcówka 1. Znając tylko teorię gramatyczną trudno jest czasem zastosować ją poprawnie w praktyce. aren't. haven't itd.

Ten pociąg nigdy się nie spóźnia. . We (like) playing bridge. Widzę.Czasu Present Simple używamy. often. np. Czasowniki oznaczające wrażenia zmysłowe. Mary (buy) a newspaper every day. The sun rises in the east and sets in the west (Słońce wschodzi na wschodzie i zachodzi na zachodzie). sometimes. Three and three make six (Trzy i trzy równa się sześć). 4. 4. never. John pięknie gra na fortepianie. I (smell) smoke. We never (drink) milk.: to see. ale wolę miód. John always (go) to school on foot. jeśli chcemy wyrazić. np. gdy wyrażenia takie nie mają charakteru stałego. Lubię dżem.: I see that you are tired. occasionally. to hear. np. The west wind usually (bring) rain. We (go) to the theatre on Sunday. jak i takie. It often (rain) here. czy trwałe. występują w czasie Simple Present także i wtedy. lecz dotyczą danej chwili. jak np. 5. 76 Przetłumacz następujące zdania na angielski: Mary zawsze pije kawę na śniadanie. 10. itp. Jest to określenie bardzo szerokie i może obejmować sytuacje tak niewątpliwe. gdzie stałe powtarzanie się tego samego zjawiska jest wynikiem praw fizycznych. 8. Czasowniki podane w nawiasach zastosuj w czasie Present Simple: 1. 5. Myślę.: I think it's going to rain. np. Water (change) into steam at 100°. They often (visit) us. Także czasowniki oznaczające stany umysłu lub uczuć występują w czasie Simple Present niezależnie od tego czy chodzi o sytuacje chwilowe. że będzie padać.: Water turns into ice at 0° (Woda zamarza przy zerze stopni). że jesteś zmęczony.: John always uses the Colgate toothpaste (John zawsze używa pasty Colgate). ĆWICZENIE I I think a lot about the future. My czasami kupujemy chleb w tym sklepie. Myślę dużo o przyszłości. 6. 9. 7. 3. 3. że jakieś czynności lub stany mają charakter stały lub powtarzający się. 2. ĆWICZENIE II 1. 2. Przy wyrażaniu czynności powtarzającej się czas Present Simple występuje często z przysłówkami częstotliwości (Adverbs of Frequency): always.

1. They need something to eat. Cats play by day and sleep by night. You often sit up late. Our teacher speaks only English to us. że jesteś zmęczony. ĆWICZENIE V . (Her sister). (On kładzie się spać o dziesiątej). 3. Oh no! John doesn't go to school on foot. (Oni nie są głodni). ĆWICZENIE III Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach jak w przykładzie: John goes to school on foot. 7. 4. Helen is late every time I meet her. (His wife). Uzupełnij następujące zdania jak w przykładzie: John likes jazz. inni wolą muzykę klasyczną. They usually do their homework well. Nienawidzę hałasu. 8. 5. Peter speaks Spanish. They usually (bark) at strangers only. 8. John goes for a walk before breakfast. George drinks too much. (On pije tylko od czasu do czasu). Widzę. 1. 6. Smith is a doctor. They (prefer) playing bridge. Helen cooks well.6. 4. She (read) books. He (be) too lazy. (Mary). 10. His mother (do) it. 7. Mary always watches TV in the evening. 4. 3. 2. My students read the classics. W lutym zwykle jeździmy w góry. 2. he goes by bus. They (make) a lot of mistakes. 9. Dogs bark at everybody. Peter always cooks his dinner himself. (You). (On w ogóle nie gra). They (do) the opposite. My brother is an actor. 3. She hates cooking. Ziemia obraca się wokół słońca. You always (go) to bed early. ĆWICZENIE IV Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach według wzoru: Mary cooks very well (Ona nienawidzi gotowania) Oh no! She does not cook well. 10. (Professor Smith's students). 5. The Browns like working in the garden. (On jest nauczycielem). 5. 9. Tom sits up late. Does Mary like jazz too? 1. 2. Peter plays the piano very well. She (be) always on time. Niektórzy ludzie lubią jazz. He often (speak) Polish too. We go home by bus. (His son).

77 .

like. own.: Mary is going to the cinema tomorrow. 7. (His mother). 6. np. He is not listening to the radio. np. że pisze obecnie.: Smith is writing a new book — Smith właśnie pisze nową książkę może oznaczać. Mary works too much. Czasu Present Continuous używamy również mówiąc o przyszłości dla wyrażenia zamiaru lub planowego działania. detest. np. 8. love.: see. gdy o niej mówimy. np. np. It (rain) hard today and the wind (blow).: Are you reading a book?.2. possess. Czasu Present Continuous używamy przede wszystkim chcąc wyrazić.3. Don't bother me! Can't you see I (write) an important letter? 3. Take your coat and umbrella if you (go) out. Henry always helps his mother. Listen! Somebody (knock) at the door. np. c) z czasownikami wyrażającymi czynność umysłową.: agree. etc. smell (z wyjątkiem pewnych szczególnych zastosowań). np. że jakaś czynność odbywa się w chwili. Mary idzie jutro do kina. want. we. (You). are.1. Czasu Present Continuous nie używamy: a) z czasownikami wyrażającymi czynności zmysłów.6. forget. Present Continuous Czas Present Continuous tworzymy zestawiając odpowiednie formy czasownika to be w czasie Simple Present z imiesłowem teraźniejszym (formą -ing) potrzebnego nam czasownika. hear. (You). John buys all the new records.: I am not reading a book.: belong. d) z czasownikami wyrażającymi posiadanie. hate. lub is) przed podmiotem zdania np.: fear. 78 . 2. she. it is J Formę pytającą w czasie Present Continuous tworzymy stawiając odpowiednią formę czasownika to be (am. wish. they are | writing he. Is he listening to the radio? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do odpowiedniej formy czasownika to be wyrazu not. know. think. w ciągu bliżej nie określonej teraźniejszości. realize. ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Present Continuous: 1. możemy mieć na myśli okresy różnej długości.: I am ] you. b) z czasownikami wyrażającymi uczucia. np. etc. że pisze w tej chwili lub też.

is knowing) a lot about cars. The children (play. 8. 2. 5. 5. 6. 5. 79 . are calling) upon us in the evening. Who (make) this terrible noise in the other room? It's my son. Somebody (knocks. He (listen) to his favourite records. I sometimes (visit) them but they always (pretend) they are very busy and (try) to find an excuse for going out. 2. 10. am wanting) to study medicine. are reading) an English book. 9. we can have some rest now. Ann (has. 8. are playing) in the garden. Jak się dziś czujesz? 10. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. ĆWICZENIE II 4. 7. ĆWICZENIE IV Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Present Simple lub Present Continuous: 1. Ann always (comes. Co tam robisz na górze? Sprzątam pokój. 3. The Smiths sometimes (call. I (want. 2. am seeing) that you (read. I (leave) tomorrow very early. that is why I (pack) now. is coming) here at 9 o'clock. Czytam teraz bardzo ciekawą książkę. 10. 8. 7. We (fly. O czym ty mówisz?! ĆWICZENIE III Z podanych w nawiasach czasowników w Present Simple i Present Continuous podkreśl formy właściwe dla danego zdania: 1. He never (write) to his family. My father seldom (goes. 7. I (see. ja teraz słucham radia. 6. 9. We (have) a party next Sunday. is knocking) at the door. 3. Nie przeszkadzaj mi. Co robią dzieci? Bawią się w ogrodzie. Idziemy dzisiaj do teatru. are flying) to Berlin on Monday. Właśnie piszę list. 6. John (read) a newspaper — don't disturb him! How you (feel) today? What the kids (do) upstairs? They (watch) television.What you (do) here? I (wait) for a friend. 9. is going) to the cinema. 4. John (knows. 4. Mary przyjeżdża jutro. Wyjeżdżam nad morze za tydzień. is having) her breakfast now.

Czy mogę wziąć tę książkę do domu? Nie. że jestem teraz zajęta? 6. Czy znasz tego człowieka? Nie. Present Perfect Czas Present Perfect tworzymy zestawiając odpowiednią formę czasownika to have w czasie teraźniejszym z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego.: I have written this letter.2.3. widzę go pierwszy raz. np.3. What you (cook)? I (make) a chocolate cake. It always (rain) in autumn. 2. She always (have) breakfast at eight. nie możesz. Who is that tall man with a black beard who (look) at us? It's Mr. Piotr powinien więcej pracować. On zawsze gra w tenisa w poniedziałki od 1700 do 1900.3. Wyrażanie przeszłości 6. Nie przeszkadzaj mi! Czy nie widzisz. Musisz ją przeczytać w czytelni (in the reading room). Czy Mary teraz ogląda telewizję? Nie. and he occasionally (visit) us. 6. 7. 5. I always (make) one on Saturday. 4. no wonder it (rain) now. He (live) next door to us. 3. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. on teraz gra w tenisa. I you f have written we they he 1 she has written it Formę pytającą w czasie Present Perfect tworzymy stawiając odpowiednio have lub has przed podmiotem. Have I written this letter? He has opened the window.2.1. On nie uczy się regularnie w domu. 6. a do szkoły chodzi tylko od czasu do czasu. I (smell) something nice. Czy John jest w domu? Nie. Has he opened the window? 80 . 4. ona nigdy nie robi tego w ciągu dnia. He is a writer. Oto czas Present Perfect od czasownika regularnego to open i nieregularnego to write: I you > have opened we they he | she has opened it . Smith. 5. Mary (have) her breakfast now. Just now he (write) a book on famous forgers.

która wprawdzie rozpoczęła się w przeszłości.: I have just closed the window and it will be warmer in the room now Właśnie zamknąłem okno i teraz w pokoju będzie cieplej. 3. Oni mieszkają w Londynie od wielu lat. Brownowie kupili nowy samochód (i teraz mają ten nowy samochód). He has not (he hasn't) opened the window. I have already finished my work — właśnie skończyłem pracę. że czynność. Uwaga: W obu tych zdaniach obecne skutki czynności przeszłej zostały wyrażone bezpośrednio. Uwaga: Przyimka since używa się.: The train has just left . np. Odnosi się on bowiem do okresu czasu obejmującego chwilę obecną i rozciągającego się w przeszłość. Powiązanie teraźniejszości z przeszłością może się wyrażać bezpośrednio lub pozostawać w sferze domysłu. gdy mowa o tym. Tom pracuje w tej firmie od 1970. jak już długo czynność się odbywa. która trwa lub powtarza się w nieograniczo nym okresie tak przeszłości. np. jak zobaczymy z podanych dalej przykładów. Dla wyrażenia czynności.pociąg właśnie odjechał. np. 0 — Język angielski 81 . np. np. ma skutki w teraźniejszości.: I have never liked him Nigdy go nie lubiłem (i dalej go nie lubię). lecz trwa do chwili obecnej. Dla wyrażenia czynności dopiero co zakończonych. 4. Czasu Present Perfect używamy więc: 1. Mogą one jednak być tylko domyślne. I have not (I haven't) written this letter.Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do czasownika have lub has wyrazu not.: Tom has worked in this firm since 1970.właśnie skończyliśmy naszą pracę. He has worked too much lately and that is why he is so tired On zbyt dużo pracował ostatnio i dlatego jest tak zmęczony. np. która wystąpiła w przeszłości. Dla wyrażenia czynności.: The Browns have bought a new car. a przyimka for. np. 2. jak i teraźniejszości. od jakiego momentu czynność się odbywa. Dla wyrażenia. We have already finished our work . They have lived in London for many years. gdy mówimy o tym. Czas Present Perfect znajduje się niejako na pograniczu czasów teraźniejszych i przeszłych.

yet-jeszcze (najczęściej w pytaniach z przeczeniem). 6. he just (leave). Oto kilka przykładów takich zdań: John has just graduated from school John właśnie ukończył szkołę. still jeszcze.He has always used glasses Zawsze używał okularów (i dotąd ich używa) Zdania wyrażane w Present Perfect często zawierają następujące przysłówki: recently. May I help you with your work? Thank you but I already (finish). 4.ostatnio. ale on już wyszedł. always . Have you ever heard about it? Czy kiedykolwiek o tym słyszałeś? Haven't you finished your book yet? Czy jeszcze nie skończyłeś swojej książki? ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w czasie Present Perfect: 1. dopiero co. ciągle. 4. John (earn) a lot of money lately and so he can afford a new car. Somebody (open) the window and it is very cold here. Is John in? No. 7. 6. 3. 9. 5. You (understand) what I want? ĆWICZENIE 11 Przetłumacz na angielski zdania w nawiasach: 1.kiedykolwiek. She (not come) because she is ill. never-nigdy. I am sorry. 3. 5. 2. just . but he has already left Przykro mi. You ever (hear) about it? 2.właśnie. I have never seen this man before Nigdy przedtem nie widziałem tego człowieka. Barbara (write) to John at last? 8. ever . I am so glad you (come)! I (not see) you for ages. lately . already-już. 82 Why isn't Mary here? (Ponieważ wyjechała do Londynu) Why is Tom so tired? (Ponieważ ostatnio za wiele pracował) Why can't I talk to John? (Ponieważ wyszedł z domu) Why can't we open the door? (Ponieważ ktoś zamknął je na klucz) Why is John so unkind? (Ponieważ on zawsze taki był) Why don't you help me? (Ponieważ nas o to nie prosiłeś) . He is very proud of himself because he (win) the first prize.zawsze. 10.

He has not been listening. aby powiedzieć. 2. Czy słyszałeś najnowszą wiadomość? John i Mary pobrali się. Studenci są tu od godziny dziesiątej.ĆWICZENIE III Przetłumacz na angielski: 1. Właśnie napisałem list do Brownów i teraz idę go wysłać. 4. 6. Przeczytałem tę książkę i myślę. 3. co powiedziałeś? 7. 5. 6. Ostatnio nie widziałem żadnych interesujących filmów. 8.: Have you been writing? Has he been listening? Formę przeczącą tego czasu tworzymy dodając do wyrazu have lub has słówko not. Oto formy czasu Present Perfect Continuous czasownika sleep — spać. Znam państwa Brownów od zeszłego lata. np.3. Czy nauczyłeś się wreszcie pływać? ĆWICZENIE IV 1. I. Mary nie telefonowała od wczoraj wieczór. 7. Czy możesz powtórzyć. she. 9. 6. Nie byłem w Anglii od roku 1975. że nie warto jej czytać. Przetłumacz na angielski: Mieszkamy w Warszawie od dziesięciu lat. np. że to prawda? Mary mi powiedziała.2. 10. Present Perfect Continuous Czas Present Perfect Continuous tworzymy zestawiając formy have been lub has been z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) odpowiedniego czasownika leksykalnego. Nie widzieliśmy się od lat. Pan Brown pracuje w banku od dwudziestu lat. 8. we. 4. 5. you. Wilsonowie właśnie zatelefonowali. it — has been sleeping Formę pytającą w czasie Present Perfect Continuous tworzymy stawiając odpowiednio wyraz have lub has przed podmiotem. 2. że sam nie mogę go teraz znaleźć. Schowałem ten list tak dobrze. they — have been sleeping he. że nie przyjdą. Skończyliśmy już pracę i idziemy do domu. 3.: I have not been writing.2. 6* 83 . Nie rozmawialiśmy z Johnem od poniedziałku. Skąd wiesz.

let us hope his students know how to use them. 2.: I have been writing letters since breakfast. 6. używamy Present Perfect. 84 Pracowałam w ogródku od rana i nareszcie już wszystko jest zrobione. Mary (watch) TV for three hours and she has grown very sleepy. Słuchaliśmy wykładów przez cały dzień i jesteśmy bardzo zmęczeni. Czasu Present Perfect Continuous używamy mówiąc zarówno o czynnościach. You have been listening to the news. 7. Czekam na ciebie od ósmej (i nareszcie jesteś). Dotąd napisałem trzy. Słuchali Państwo wiadomości (właśnie skończono je nadawać). The typist (type) letters for the whole afternoon and they are all typed now. They (build) this cathedral for two hundred years. 4. które trwają nadal. I have written three so far. 10. We (work) on this model for about two hours and we will probably finish it soon. The teacher (explain) the use of English tenses for three weeks. jak i o takich. 5. które się właśnie zakończyły. The students (write) their examination papers since 9 o'clock. 8. 9. Czekaliśmy na ciebie przez wiele lat! . Jane (cook) dinner since 10 o'clock but it is not ready yet. I (listen) to this music for a long time and I haven't done my homework yet. np. Tom uczył się niemieckiego od dzieciństwa. We (learn) English for many years and we can't speak it yet. ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski: 1. Piszę listy od śniadania. Gdy mówimy o jej rezultatach. Mówi BBC. 2. Czekam na Johna od ósmej (i ciągle go nie ma). ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Present Perfect Continuous: 1. o jaką czynność chodzi. Hasn't Helen finished this book yet? She (read) it for six months. ale jeszcze się nie nauczył. 3. This is BBC calling. I have been waiting for you since 8 o'clock. 4. np. that is why it represents so many different styles. że od pewnego czasu do tej pory odbywała się taka a taka czynność.: I have been waiting for John since 8 o'clock.Czasu Present Perfect Continuous używamy. Stosując czas Present Perfect Continuous zwracamy uwagę przede wszystkim na to. 3. aby wyrazić.

np.Co napisałeś? Why did you write it ? . np. np. put . thought itp.). Czy Mary już odrobiła swoją pracę domową? Nie. Past Simple W czasie Past Simple czasownik przybiera swoistą dla tego czasu formę (patrz rozdz. think .: I you he. think itp. Formy czasownika). she. np. she. put. Dla czasowników nieregularnych powstaje ona w różny sposób i wymaga opanowania pamięciowego. write wrote.3. 6. walk . 8. Mary ostatnio zbyt wiele pracowała i musi teraz odpocząć.: I you he. see .2. W czasie Past Simple czasownik ma tę samą postać we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej.3. np. 6. wrote. it we they walked.saw.walked.patrz rozdz. Dla czasowników regularnych tworzymy ją przez dodanie w piśmie końcówki -ed lub -d do formy podstawowej. o której jest mowa. a następnie formę podstawową czasownika określającego czynność.moved (wymowa . Formę przeczącą w czasie Past Simple tworzymy stawiając po did słówko not.Dlaczego to napisałeś ? When did you write it ? Kiedy to napisałeś ? itp. 7.1. Jane bardzo się starała poprawić (udoskonalić) swoją wymowę i możesz teraz podziwiać rezultaty.thought. it we they Did walk. Oto dalsze przykłady pytań ogólnych i szczegółowych w Past Simple: Did you write to John ? . 6. saw.Czy napisałeś do Johna ? What did you write? . o której jest mowa. 6.1. send -sent.2.5. move .put. put. Formę pytającą w czasie Past Simple tworzymy stawiając przed podmiotem zdania słówko did i stosując formę podstawową czasownika określającego czynność. ona cały czas słuchała płyt. Szukałam tej książki całe popołudnie i będę szukać aż znajdę. write.: 85 .

It happened during the war. np. 4.30 p. He lived in England when he was a child. John nie umiał pływać aż dorósł. w pytaniu umieszczamy czasownik przed podmiotem. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj w Simple Past: 1. write. put.30. Przeszłość ta jest bardzo często określona. W mowie potocznej połączenie did not przeważnie redukuje się do didn't Oto przykłady zdań przeczących w Past Simple: We did not write all these letters yesterday. Nie znałem go jako młodego człowieka.you he. Mieszkał w Anglii gdy był dzieckiem. tj. Nie napisaliśmy wszystkich tych listów wczoraj. it we they did not walk. We visited him yesterday. Zdarzyło się to podczas wojny.: The train left at 2. Odwiedziliśmy go wczoraj. John (come) home late yesterday. 86 I (buy) this book last week. 2. choć z różnym stopniem dokładności. . Czas Simple Past stosujemy we wszelkiego rodzaju narracjach o przeszłości. I did not know him as a young man. They (live) here when they (be) young. think itp.m. We (visit) them last month. she. że dana czynność lub stan miały miejsce w przeszłości. Pociąg odjechał o 14. a w zdaniu przeczącym dodajemy do niego słówko not. Czasu Past Simple używamy dla wyrażenia. Could John swim when he was a boy? Czy John umiał pływać. 3. Formę pytającą i przeczącą od czasowników specjalnych w Past Simple tworzymy jak w Present Simple. gdy był chłopcem? John could not swim till he grew up.

. I paid 20 pounds. (come to Jane's party) 4.. 6. it was a present. He was very grateful for my help... not to John... I (go) to the cinema last night and I (see) a very interesting film. Why . I didn't buy it. 2. It was half past six. (key) 10. 3. (George) 6. I found it in my pocket. (holidays) ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1. Where . We not (work) in this firm ten years ago. I didn't give him all the wine. (Mrs Brown's son) 8. ? I didn't know what to do. I spent them at the seaside. 4. I bought a new TV set last week. Uzupełnij następujące pytania: ĆWICZENIE II 1. ? I found my lost bracelet yesterday. she (go) to the hairdresser's instead. 6. Because I didn't want to. Why .. manage to open it? Tom gave Mary some red roses yesterday... How many roses . answer? I gave the money to Mary. When did you see John last? Where did you put the key to my room? What time did Mary phone? Why did Tom leave the party so early? How much did you pay for your new car? What present did you give Mary for Christmas? 87 . 10. ask me? I cleared the table but I did not wash up the breakfast things this morning.... Yes. Why . No. How much . And what . (when it began to rain) 7. 4... 7. say so at once? ĆWICZENIE m Odtwórz pytania.5.. I left some for you. 8.. (John) 3. (dress) 5. Why . 5. them? I finally opened that locked door. 2.. In 1980 I lived in Warsaw. 7. 6. na które padły następujące odpowiedzi (wykorzystaj wskazówki w nawiasie): 1..? Tom came home at 11 o'clock last night. Jane not (cook) dinner yesterday. He was born in 1966. Shakespeare (live) during the reigns of Queen Elizabeth I and James I. ? When . 8. 9. 3. because he (be) ill. John not (take) his exams last term. I did.. 5. 9. 9. (watch) 2. John come to see you? He came on Wednesday.. Yesterday Jim asked me to marry him. How .

When I came home. że dana czynność właśnie się odbywała w danym momencie w przeszłości. Pół godziny temu Mary zmywała. gdy do niego mówiłeś? Were you watching TV when I phoned? Czy oglądałeś telewizję. Nie oglądałem telewizji.: Was John listening when you talked to him? Czy John słuchał.4. were. gdy zatelefonowałeś. she. Po obfitym opadzie śniegu wszystkie drogi były śliskie. 8. np. Mary zmywała. zjedli kolację i poszli spać. I was not watching TV when you phoned. Często kupowałem krawaty w tym sklepie. Kiedy byłem dzieckiem lubiłem słuchać bajek. John nie słuchał.: he. ponieważ zwykle mieli duży wybór. 3. Czasu Past Continuous używamy chcąc wyrazić. Agata Christie pisała powieści kryminalne. 6. np. Oni przyjechali wczoraj wieczorem. gdy nastąpiła inna czynność: Half an hour ago Mary was washing up. Past Continuous Czas Past Continuous tworzymy zestawiając formy was. 4. it J was writing you were writing we they Formę pytającą i przeczącą w Past Continuous tworzymy na tej samej zasadzie co w Present Continuous.ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Czy napisałeś do nich o naszym przyjeździe? 6. tj. are stosujemy ich odpowiedniki w czasie przeszłym. Gdy wróciłem do domu. tylko zamiast form am. were z imiesłowem czasu teraźniejszego danego czasownika. Kiedy byłem w Londynie jeździłem codziennie metrem. gdy mówiłem do niego. 2. na przykład w chwili. 7.3.2. gdy zadzwoniłem? John was not listening when I talked to him. was. 88 . Mary was washing up. is. Czy oglądałeś wczorajszy program telewizyjny? 5.

I saw John as I (buy) some books in the bookshop round the corner. The TV program (start) while we (have) tea. As the child (sleep). 3. 7. Wybierz właściwą formę czasowników w nawiasach: 1. Czasowniki podane w nawiasach napisz w Simple Past lub Past Continuous. I (saw. was passing) by a bookshop. 6. Mr. 3. Brown (sit) in his garden when I (come) to see him. Czekałem na twój telefon przez cały wczorajszy dzień. As I (cross) the road I (slip) and (fall). When they came to see me I (wash up). While we (watch) TV. ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Past Continuous: 1. 8. The telephone rang as I (have) a bath. 5. I stayed at home because it (rain). polskim odpowiednikiem angielskiego czasownika w czasie Past Continuous jest zawsze czasownik niedokonany w czasie przeszłym. I (went. Fortunately it (not hurt) anybody as the street (be) empty. I tried not to make too much noise. 4. które odbywały się równolegle przez pewien czas w przeszłości. we (learn) a lot of useless things. When we (be) at school. 2. 5. Mary (lay) the table while her mother (make) the tea in the kitchen. 7. 4. We (use) to drink wine every day when we (be) in Italy. was seeing) an interesting book in the shop window.Czasu Past Continuous używamy także aby wyrazić. The postman came while Mary (cook) dinner. Jak łatwo zauważyć. 2. 1. 2. ale ponieważ właśnie brałem kąpiel zdecydowałem się nie odbierać go. As I (passed. 6. we heard a shot. As I (clean) the window a flower pot (fall) down. 89 ĆWICZENIE II ĆWICZENIE III . Telefon dzwonił. The telephone was ringing but as I was just taking a bath I decided not to answer it. was buying) it. Używa się też czasu Past Continuous mówiąc o czynnościach. że czynność wypełniała całkowicie dany okres w przeszłości: I was waiting for your phone call all day yesterday. was going) in and (bought.

W tego rodzaju wypowiedzi stosujemy Simple Past. was coming) in. was opening) the door I (saw. was taking) up my book again. 9. 90 . 10. He (came. 5. ponieważ zawarta w nim informacja dotyczy wyraźnie i wyłącznie czynności przeszłej.3. was sitting) in my comfortable armchair and (read. was living) rather far from my place. 6. John (left. but I was too sleepy to read. W zdaniu tym nie mówimy o związku z teraźniejszością. I (began. I (came.: The train for London left from platform three an hour ago. was striking) twelve. was coming) to the conclusion that I certainly (preferred.3. gdzie go nie wyrażamy używamy zazwyczaj Past Simple. gdzie chcemy go wyeksponować stosujemy przeważnie czas Present Perfect. was going) to bed I (took. rozróżnienie kiedy należy stosować ten czas a kiedy Past Simple nastręcza nieraz wiele kłopotów. Mówiąc. Tam. 6. Pociąg do Londynu właśnie odjechał z peronu trzeciego. W takiej wypowiedzi stosujemy Present Perfect. was seeing) that it (was. Before I (went. is) my old friend John. John just (leave).5. You may catch up with him if you start right now. Tam. 2. were starting) to talk about old times and the latest news. 4.2. was leaving) in a hurry as he (lived. że pociąg właśnie odjechał eksponujemy skutek w teraźniejszości — to. np. was giving) him a drink and we (started. was beginning) to read it after dinner. When I (opened. Mr Brown (leave) London two days ago. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple Ponieważ w języku polskim nie istnieje odpowiednik czasu Present Perfect. 7. czy też nie. reading) the door bell (rang. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Simple Past lub Present Perfect: 1. 8. Pociąg do Londynu odjechał z peronu trzeciego godzinę temu. was preferring) talking to a friend to reading a book. But as I (sat. że pociągu już nie ma na stacji. We (had. I (gave. A teraz to samo zdanie w Present Perfect: The train for London has just left from platform three. Why is this room so untidy? I (have) no time to tidy it up. were having) our last drink when the clock (struck. W stosowaniu obu tych czasów podstawową sprawą jest to czy chcemy wyeksponować związek teraźniejszości z przeszłością. was ringing). 3.

....... often .......... I (not finish) my work yet...................................... since 1970....... your last lecture and I think ........ a) I have paid for my new radio at last...... 2........... I (visit) the Browns at Christmas.... ĆWICZENIE III Przekształć zdania wyrażone w Simple Past na wypowiedzi w Present Perfect: 1................................................ a) You have explained this problem to us and I think I understand it now.................. He (be) busy with other things........................... She already (tell) me about her difficulties. two days ago... but he (not write) much lately....................... a) The Browns lived here in 1970.... b) I saw this man yesterday... b) ...................................................... You (read) this book? I (read) it when I (be) at school................... Następujące zdania wyrażone są w Present Perfect... already ................................. 3.... b) .... last month......... ĆWICZENIE V Przetłumacz na angielski następujące pary zdań: 1... We (listen) to the Prime Minister on the radio yesterday.... 3............. a) I've been too tired recently to study for my exams. a) Mary told me about her new job when I last saw her........ I (like) to dance when I (be) younger......... 4........... Is Smith still writing his book? Yes........................ 2................. b) . 91 ..... 4.......... b) Nie była u mnie od Bożego Narodzenia.... a) We visited the Smiths last year. 5.................................. 9. a) We have already seen this film. b) ....... but I (not see) them since that time ĆWICZENIE II 4... 10......... always ............................... b) ....: a) I have often seen this man.... a) John always refused to help me when we worked together................................... b)......................Are you ready? No... last week to study .. 1................ aby mogły być wyrażone jedynie w Simple Past........... b) .... b) . 7... 6......... 8... Przekształć je tak.. ĆWICZENIE IV Napisz po pięć przykładów zdań w Simple Past i w Present Perfect. np. a) Mary odwiedziła mnie wczoraj..........

gdy cię nie było.: I had written this letter before you told me to do it. a teraz idę po zakupy. umyłam okna i pozmywałam wszystkie naczynia. nic dziwnego. Jaka ona jest? 6. rozdz. np. a) Widziałem Toma ostatnio w 1970 r. to było naprawdę bardzo miłe popołudnie. że zamiast form have. że ją wkrótce dostaniesz. 4. 6.3. it} had written we they Jak widać. że podupadł na zdrowiu.2. a) Twoja dziewczyna telefonowała. 19). 10.: I you he. Tworzymy go przez zestawienie formy had z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego.6. b) Nie widziałem Toma od 1970. Ależ to teraz zupełnie inny człowiek! 8. a) Wczoraj posprzątałam mieszkanie. I had not written this letter earlier so I had to write it when you came. np. b) Nic dziwnego. pracowałeś przez całą noc. Formę pytającą i przeczącą czasu Past Perfect tworzymy tak samo jak w Present Perfect z tą różnicą. por. żeby to zrobić. 5. b) Co słychać u Mike'a? Czy jeszcze do was nie pisał? 9. b) Smith już skończył swoją powieść i zamierza teraz pisać nową. a) Smith skończył swoją ostatnią powieść miesiąc temu. 7. has stosujemy formę had. Napisałem ten list zanim mi powiedziałeś. b) Zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. a) Dostaliśmy wczoraj list od Mike'a. Właśnie telefonowała twoja dziewczyna. 92 . Past Perfect Czasu Past Perfect używamy obecnie dość rzadko (poza zdaniami. she. a) Wysłałem ci książkę w zeszłym tygodniu.2. b) Nigdy nie widziałem twojej żony. a) Widziałem twoją żonę tylko raz na waszym weselu. b) Nie wychodź. b) Wysłałem ci książkę i mam nadzieję. czas ten we wszystkich osobach ma tę samą formę. a) John za dużo pracował w zeszłym roku. że jesteś zmęczony. będą tu o piątej. b) Właśnie skończyłam sprzątać pokój. w których występuje następstwo czasów i mową zależną. że zaraz tu będzie. a) W zeszłą sobotę zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. 3.

Nie napisałem tego listu wcześniej i musiałem go pisać. but any time I (telephone) I (be) told that he just (leave). The room (must) be renovated — it (be) painted ten years ago! 5. 10. 11. ĆWICZENIE II Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Simple Past lub w Past Perfect: 1. 9. 4. When I (open) my bag I (see) that somebody (steal) my purse. napisał wiele książek po polsku i po angielsku. When I (open) the letter I (see) that somebody already (read) it. gdy przyszedłeś. John zdał sobie sprawę. but my wife (tell) me she (order) them earlier. I (wonder) who (be) so kind and (do) all this work for me. np. I (want) to meet Tom. the librarian (say) that it (be) lost. You (say) you (be) the friend of this famous writer? No. Zanim Czesław Miłosz otrzymał nagrodę Nobla. we (see) that somebody (be) there before. Before Czesław Miłosz won the Nobel Prize he had written many books in Polish and in English. 6. There (be) no light in the house. 8. I never (meet) him before. jeśli mówiąc o jakiejś czynności przeszłej chcemy podkreślić uprzedniość innej czynności w stosunku do niej. Let's give Mary a camera! But she already (get) one from her parents last year! 12. 3. When we (come) into the room. 2. że spowodował wypadek. ĆWICZENIE I W następującej historyjce zastosuj w miarę potrzeby czasy Past Perfect. because she (spend) everything before she (come) here. When I (visit) them last week. She had no money. When I (ask) for the book I (order) a week ago. 2.: John realized that he had caused an accident. their neighbour (tell) me that they (leave) for holidays a week earlier. 7. Czasu Past Perfect używamy. When I (want) to play the money due it (appear) that somebody already (do) it. 93 . Everybody (go) to sleep. Simple Past i Past Continuous: 1. It probably (happen) in the crowded bus. I (be) not sure if we (can) get some nice flowers at the last moment.

When I (come) to the station I (see) that the train already (leave). Philip spent all his money. Jane did not stay till the end of the play. John lost his wallet. 5. He (learn) English before he (go) to England. 7. When I (find) no food in the refrigerator. When I saw Tom. He went to the police station. He couldn't buy a new camera. Why didn't John get the letter? 3.3. Why couldn't Tom come to our party? 6. 4. Why did he feel tired? 8. The burglar (have) no need to break in because the owner of the house (not lock) the door. She left earlier. ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania. Why did he go to the police station? 7. Mary wrote a letter to John.3. używając w odpowiedzi czasu Past Perfect: 1. it \ we l J . He felt tired in the morning. Why couldn't she come in? 2. Ann lost the key. 6.7. Jim slept badly. 10. Why couldn't she tell us how the play ended? 4.2. Why didn't she pass her examination? 5. he already (know) everything because his mother (inform) him earlier. She did not pass her examination. which somebody (hide) there years before. z tą jednak różnicą. Tom caught a cold. 9. Past Perfect Continuous Czas ten jest odpowiednikiem czasu Present Perfect Continuous w przeszłości: tworzy się go i odmienia tak samo. że zamiast formy have. She couldn't come in. she. He couldn't come to our party. 8. it (be) very cold in the room because somebody (open) the window and (forget) to close it. Why couldn't he buy a new camera? 6. She forgot to post it. Alice didn't work enough. I (come) to the conclusion that Mary either (eat) everything or (not buy) any food. When I came in. I told you that I never (hear) about it before. has występuje tu forma had: you they 94 j had been writing he. I have read in a newspaper that a farmer ploughing his field (find) a box full of gold coins.

a mianowicie: a) za pomocą czasu Present Simple (aby wyrazić.: Had you been writing before we came? Czy pisałeś zanim przyszliśmy? You had not been writing before we came. Professor Brown (miał wykłady przez trzy semestry) before he decided to leave lecturing to his assistants. Before her entrance examination to the Academy of Music (Mary grała na fortepianie od rana do nocy). Czasu Past Perfect Continuous używamy w tych samych sytuacjach co Past Perfect. 3. z tym że zamiast czasownika have.: My firm sends me to London in March. Moja firma wysyła mnie w marcu do Londynu. Before we decided to go home (czekaliśmy na ciebie przez wiele godzin). 6. np. gdy chcemy wyrazić. I was very sleepy this morning. Pracowałem nad tym problemem przez cały dzień zanim go rozwiązałem.Formę pytającą i przeczącą tworzymy tak jak w Present Perfect Continuous. has stosujemy had. ĆWICZENIE Uzupełnij następujące zdania: 1. Smith won the first prize at the gardening exhibition because (on pracował w ogrodzie 12 godzin dziennie).: I had been working over this problem for the whole day before I solved it. 2. np. Tom failed his examination because (on się bawił zamiast się uczyć). Wyrażanie przyszłości W języku angielskim możemy wyrażać przyszłość za pomocą różnych czasów gramatycznych. Peter did not succeed in learning English (chociaż uczył się tego języka od dzieciństwa). 7. Nie pisałeś zanim przyszliśmy. 6. 95 . pili i śpiewali przez całą noc). 5. because my guests (jedli. 8.3. że czynność jest zaplanowana i postanowiona przez inne osoby niż jej wykonawca). 4. np. The little boy (długo płakał) before his mother came and put him to bed.3. że czynność odbywała się przez pewien czas.

We współczesnej angielszczyźnie w mowie potocznej używa się jej rzadko. 96 .: You shall go there at once. Forma shall występuje w pierwszej osobie liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących i przeczących.3. a mianowicie: 6. Wyjeżdżam jutro o 10. że It is going to rain. choć może być również uzgodniona z innymi osobami). np.3. Masz tam pójść natychmiast. Zamierzamy kupić dom. że czynność zależy od wykonawcy.: I am leaving tomorrow at 10. d) Za pomocą kilku czasów przyszłych (Future Tenses). Będę mówić po angielsku. do których jest zwrócona lub o których mówi. np. aby wyrazić przeświadczenie. do której się zwracamy. Użycie shall w zdaniach pytających ma szczególne znaczenie.: Shall I open the window? Czy mam otworzyć okno? Shall we go for a walk? Czy pójdziemy na spacer? (czy życzysz sobie tego?) Forma shall może również występować w drugiej i trzeciej osobie w zdaniach twierdzących i wtedy nadaje wypowiedzi sens nakazu i/lub groźby w stosunku do osób. Umówiliśmy się na jutro na tenisa z Jonesami.1. w języku pisanym występuje częściej. np.b) Za pomocą czasu Present Continuous (aby wyrazić. np.30. np. głównie w prozie naukowej i tekstach oficjalnych. Nie pytamy bowiem w ten sposób o przyszłość. We are playing tennis with the Joneses tomorrow. Będzie padać.: We are going to buy a house. np. Wyrażenie: be going to coś nastąpi. lecz o to. c) Za pomocą struktury: going to + bezokolicznik (aby wyrazić zamiar wykonawcy). czego osoba. Future Simple Czas ten tworzymy zestawiając formę shall i will z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego.: stosujemy również.: I will (shall) speak English. życzy sobie od nas.30.

40. will (shall) be learning.: I. np. pytających i przeczących. Future Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenia will be lub shall be z formą -ing czasownika leksykalnego. Pomożemy ci.: We will (shall) reach Stirling in the evening. np.3. we. Forma will używana jest w dzisiejszej angielszczyźnie we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących. they will be learning. że dany stan lub czynność nastąpi (dlatego że tak wynika z normalnego biegu wypadków). He will graduate in June. Zestawienie will not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci won't [wount]. you. np.: I will do my best. Zrobię co w mojej mocy. He will not do that for anything. On tego za nic nie zrobi.2. występujących niezależnie od czyjejkolwiek woli (np.40. Słońce wzejdzie jutro o 5. Czasu tego używamy również. it.: 7 — Język angielski 97 . she. 6. aby wyrazić przewidywanie lub przekonanie. he. że w pewnym momencie lub okresie w przyszłości będzie się właśnie odbywała taka a taka czynność. We will help you. On ukończy studia w czerwcu (bo nic nie wskazuje na niedotrzymanie tego terminu). mówiąc o zjawiskach przyrody): Tomorrow the sun will rise at 5. Future Continuous stosujemy: a) chcąc wyrazić.He shall pay us every penny! Zapłaci nam co do grosza! (zmusimy go do tego) They shall not enter my house! Nie wejdą do mego domu! (nie dopuszczę do fego) Zestawienie wyrazów shall not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci shan't [Ja:nt]. np. Wieczorem będziemy w Stirling (tak bowiem wynika z rozkładu jazdy lub lotów). aby wyrazić postanowienie lub obietnicę osoby mówiącej (w tym znaczeniu występuje wyłącznie forma will). Czasu Simple Future używamy również. Czasu Simple Future używamy dla wyrażenia stanów lub czynności przyszłych.3.

3.This time tomorrow we'll be writing our examination paper.5. . np. it would j Czasu Future in the Past używamy. she. living etc. Jutro o tej porze będę już miał ten artykuł napisany. doing.3. że w danym momencie przyszłości czynność będzie już wykonana. she. they will J Czas Future Perfect Continuous stosujemy dla wyrażenia.4. 6.: Will you be taking breakfast early tomorrow? 6. że dana czynność była 98 . * . John z pewnością już kupił bilety.: By October I will have been learning English for five years.: ' /. np. np. & & & you.: I. aby wyrazić. że czynność już została wykonana. Future Perfect Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have z imiesłowem czasu przeszłego czasownika leksykalnego. he.3. V ' > write. np. it. Future in the Past Czas ten tworzymy zestawiając formę would (should) z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego. np. b) chcąc wyrazić uprzejme zapytanie. \. Czasy Future Perfect i Future Perfect Continuous są używane stosunkowo rzadko. aby wyrazić przypuszczenie. they will have written Czas Future Perfect stosujemy. Czas Future Perfect stosujemy również.1t } have been working.3.3. np.: John will have bought the tickets by now. he. live etc. że w pewnym momencie w przyszłości minie taki a taki okres wykonywania danej czynności. Jutro o tej porze będziemy pisać pracę egzaminacyjną.3. she. aby wyrazić. we would (should) ) . sing.. it. 6.: I.3. you.: By this time tomorrow I will have finished this article. Future Perfect Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have been z formą -ing czasownika leksykalnego. . we will (shall) have written you. W październiku minie pięć lat jak uczę się angielskiego. np. he.

Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje obowiązującą w języku angielskim zasadę następstwa czasów (patrz rozdz. she. 19. np. poleceń. że się spóźnię. we would (should) ). (patrz rozdz. it. Kupiłbym to. Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje zasadę następstwa czasów (patrz rozdz.2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. . która będzie się odbywać przez pewien okres lub w pewnym momencie w przyszłości.1). . It was impossible to say when the meeting would be over. John powiedział. 20). 7* 99 . np. a także w zdaniach wyrażających tryb przypuszczający. 19. John told me that at 11 o'clock he would still be working. Future Perfect Continuous in the Past Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie would (should) be z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) czasownika leksykalnego. be wntmg Singmg etC you.3. he. I was afraid I would be late. 20).1). Czasy Future Perfect in the Past i Future Perfect Continuous in the Past używane są przede wszystkim w okresach warunkowych (patrz rozdz.2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. .w przeszłości traktowana jako przyszła. że John wygra wyścig. W zdaniu nadrzędnym występuje wtedy czas przeszły. 20). Wiedziałam.: I would buy it but I am short of money. że jeszcze do mnie zadzwoni. że Mary będzie na mnie czekać cały wieczór. they would ) ' " Czas ten stosujemy. ale mam mało pieniędzy.: I. Czas Future Continuous in the Past jest stosowany w mowie zależnej (patrz rozdz. 19. Czas Future in the Past występuje w mowie zależnej (patrz rozdz. John powiedział. Wszyscy spodziewaliśmy się. np. 6. Nie można było określić.. kiedy zebranie się skończy.4).: I knew that Mary would be waiting for me all the evening.6. Uwaga: Grupy werbalne zawierające formy z would i should są również nosicielami różnych specyficznych informacji — próśb. 6. Obawiałem się. np.: We all hoped that John would wm the race. John said that he would ring me again. że dana czynność była traktowana w przeszłości jako taka. 19. Czas ten występuje najczęściej w zdaniu podrzędnym dopełnieniowym. że o 11 będzie jeszcze pracował. nakazów itp. aby wyrazić.3.

My sister (graduate) from the University next term. Jutro o piątej John będzie miał właśnie lekcję angielskiego. I (cook) dinner then. Shall I cut you some sandwiches? Don't bother. No. The children (eat) all the cakes by the time you come back. 9. 4. By the end of the year all our debts (be paid) off. ĆWICZENIE II W następujących zdaniach użyj czasu Future Perfect: 1. 5.ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj odpowiednio w czasie Future Simple lub Future Continuous: 1. Mr Smith arrives tomorrow. Tom has a bad cold. I'll be back next month and I hope you (pass) your driving test by then. Mamy zamiar kupić sobie nowy samochód. 8. 6. I'm sure we (see) everything worth seeing in this town by the end of our visit. Wiosna prawdopodobnie przyjdzie wcześnie w tym roku. In a few hours John (fly) across the Atlantic. By next spring they (build) five more blocks of flats in our street. don't ring at seven. I hope they (repair) this road by the time we come back here next winter. 8. Będę w bibliotece między piątą a szóstą. John zapłaci za ten dom dużo pieniędzy. 2. 10. 7. 5. 7. This time next week we (ski) in Switzerland. 3. Come in an hour. 6. We (wait) for him at the airport. 8. 7. 4. Będę na ciebie czekać od czwartej do szóstej. Czy dasz mi twoją nową książkę? Pomożemy ci we wszystkich twoich trudnościach. 9. Brownowie przyjeżdżają jutro. Tom says that by the end of next year he (plant) twenty fruit trees. I (have) lunch on the train. 4. He (not be able) to play football tomorrow. 2. Fil ring you tomorrow at seven. I (do) my packing by then. 3. 10. 6. 5. I (phone) her at once. You (use) your camera next week? I'd like to borrow it for a day or two. 3. 2. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Could you phone Mary and tell her the news? Of course. The teacher (correct) our examination papers all next week. Zrobię to mimo wszystko. 100 .

there are). need. 6. „znajdować się" (zwłaszcza w zwrotach there is. oraz czasowniki ułomne (Defective Verbs): can.1. np. Formy osobowe Forma rozkazująca do Forma prosta am. will. may. „odbywać się". Warszawa 1974. zwane także czasownikami modalnymi (Modal Verbs). were had did could might would should used Formy nieosobowe Bezokolicznik to be to have Forma -ing being having Imiesłów bierny been had Jak widać z powyższego zestawienia. done). are have do can may must ought will shall need dare Forma „s" is has does Czas przeszły was. shall. Dlaczego przyniosłeś maszynę do pisania? Czy zamierzasz pracować tu dzisiaj? 13. Jak się czujesz? Czy mam zatelefonować do doktora? 12. 101 . Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs To be Czasownik to be jako czasownik zwykły znaczy: „istnieć". Ma on jednak te formy (a mianowicie: to do. Zechciej proszę wyłączyć radio.Special Verbs Czasowniki specjalne dzielimy na dwie grupy: czasowniki posiłkowe (Auxiliary Verbs): to be. to have. 6. niektóre czasowniki specjalne mają wszystkie formy właściwe czasownikom a innym pewnych form brakuje (dlatego też bywają one nazywane czasownikami ułomnymi).4.11. to do. dare oraz used. Czasownik do nie ma form nieosobowych. Czasowniki specjalne . must. Smólska. gdy jest użyty jako czasownik leksykalny.4. „Gramatyka języka angielskiego".: 2 J. 14. Oto tabela form czasowników specjalnych 2. gdy występuje jako czasownik specjalny. WSiP. doing. ought. Za miesiąc o tej porze będę siedział na plaży.

Czytam książkę. gdy on wróci do domu. The letters will be sent at once. Spotkanie odbędzie się w niedzielę. were użyte z bezokolicznikiem wyrażają czynność postanowioną lub zaplanowaną w stosunku do wykonawcy przez inne osoby lub narzuconą mu przez sytuację. Czytam tę książkę od pół godziny. There is a book on the table. I will be reading a book when he comes back home.John is in the room. Konferencja ma się odbyć w przyszłym tygodniu. Jan jest (znajduje się) w pokoju. 2) strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach.: I am reading a book. Formy: am. Na stole znajduje się książka. W sali znajduje się wiele ludzi. are. Będę czytał książkę. W języku polskim sens taki wyrażamy używając form czasownika „mieć". The meeting will be on Sunday. np. Formę pytajną tworzy się przez inwersję. Uwaga: To be może także oznaczać „kosztować". I have been reading a book for half an hour. He has been given a book. Dano mu książkę.: The conference is to take place next week. np. was. 102 .: I am asked many questions. Listy zostaną wysłane zaraz. is. np. np. There are many people in the hall. Were all these houses built last year? Czy wszystkie te domy były zbudowane w zeszłym roku? We were not invited to the party. Nie zaproszono nas na przyjęcie. Zadają mi wiele pytań. natomiast przeczącą przez dodanie partykuły not.: How much is this dress? Ile kosztuje ta suknia? Czasownik to be jako posiłkowy służy do tworzenia: 1) formy ciągłej (Continuous Form) we wszystkich czasach.

By 4 o'clock the lecture will have finished. Szereg problemów ma być omawianych. Napisałem list. Ja mam być pierwszym mówcą. „posiadać". W angielszczyźnie amerykańskiej jednakże zdania pytające i przeczące tworzy się w tych czasach z użyciem czasownika posiłkowego do: Do you have enough money to buy a car? Czy masz dość pieniędzy. np. Mamy duży dom. a zdania przeczące przez dodanie słówka not do wyrazu have lub has. Has your friend really so much money? Czy twój znajomy ma naprawdę tak dużo pieniędzy? I haven't time to talk to you now.Several problems are to be discussed. Wiedziałem.: We have a big house. że już przedtem spotkałem tego człowieka.: I have written a letter. To have Czasownik to have jako czasownik posiłkowy służy do tworzenia wszystkich czasów Perfect. tj. Nie mam czasu rozmawiać z tobą teraz. nie używa się słówka do przy tworzeniu zdań pytających i przeczących w czasach Simple Present i Simple Past. np. John pisze od godziny dziewiątej. np. Do czwartej odczyt się skończy. I knew I had met the man before. przesunięcie wyrazu have lub has przed podmiot.: . I am to be the first speaker. Zdania pytające tworzy się przez inwersję. Mary ma ten samochód od sześciu miesięcy. Mary has had this car for six months. Gdy czasownik have występuje w powyższym znaczeniu. Czasownik to have jako czasownik zwykły znaczy przede wszystkim „mieć". John has been writing since 9 o'clock. aby kupić samochód? Czasownik have w połączeniu z imiesłowem got wyraża posiadanie (czegoś) lub konieczność (zrobienia czegoś) — wówczas ma postać have got to.

103 .

dobrze się bawić to have a headache . Musimy być gotowi o szóstej. Do you have to give up all your plans? Czy musisz wyrzec się wszystkich planów? You didn't have to obey him. You have (you've) got a lot to do today.: We have to get up very early. Czasownik have występuje w następujących konstrukcjach: a) have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego.umyć się to have a good time . Czasownik have użyty z bezokolicznikiem oznacza konieczność wykonania czynności określonej tym bezokolicznikiem i odpowiada polskiemu „musieć".zjeść obiad to have a wash . Nie musiałeś go posłuchać. Będę musiał przeprosić za moją nieobecność. Macie dziś dużo do zrobienia. w których traci on znaczenie „posiadać".I have (I've) got this book at home.: 104 . np. Have you got to leave at once? Czy musisz wyjść zaraz? Uwaga: w angielszczyźnie amerykańskiej wyrażenie have got w znaczeniu posiadania występuje rzadko. Musimy wstać bardzo wcześnie. konstrukcja ta oznacza spowodowanie wykonania czynności (przy czym wykonawca nie jest wymieniony). We have (we've) got to be ready at six. I will have to apologize for my absence. np. Mam tę książkę w domu.: to have dinner . W wyrażeniach z czasownikiem to have.mieć ból głowy formę przeczącą i pytającą tworzymy za pomocą słówka do: Did you have a good time at the party yesterday? Czy dobrze się bawiłeś wczoraj na przyjęciu? Do you always have porridge for breakfast? Czy zawsze jesz owsiankę na śniadanie? I didn't have a good journey to Paris. Nie miałem przyjemnej podróży do Paryża. jak np.

: I don't know him. jestem pewien.. które odpowiada polskiemu: lepiej bym. You don't do your job well enough.: You had better stop quarrelling with your brother. lepiej byście itd. 105 . How did you do this? Jak to zrobiłeś? Czasownik do jako posiłkowy służy do: a) tworzenia formy pytajnej i przeczącej w Simple Present i Simple Past. Nie wykonujesz swojej pracy dość dobrze.: We had the waiter bring something to eat. np. Lepiej byś przestał się kłócić ze swoim bratem. Do you play bridge? Czy grasz w brydża? He didn't mean it. Lepiej byśmy się pospieszyli. np. że ktoś wykona czynność (przy czym wykonawca jest wymieniony). W czasach Simple Present i Simple Past tworzy on formę pytąjną i przeczącą za pomocą czasownika posiłkowego do John is doing his homework. Kazaliśmy kelnerowi przynieść coś do jedzenia. czynić. We had better hurry up.I had my car repaired. konstrukcja ta oznacza: spowodować to. Why didn't you have John prepare this report? Dlaczego nie kazałeś Jankowi przygotować tego sprawozdania? Ponadto czasownik have występuje w wyrażeniu had better. Nie znam go. To do Czasownik do jako czasownik zwykły oznacza: robić. I am sure! Nie miał tego na myśli. Kazałem zreperować samochód. Why didn't you have your hair cut? Czemu nie kazałeś sobie ostrzyc włosów? b) have + dopełnienie + bezokolicznik. Musimy kazać pomalować nasze mieszkanie. We must have our flat painted. lepiej byś. John odrabia lekcje. np.

neither. We hate him just as you do. formy emfatycznej w czasach: Simple Present i Simple Past oraz w zdaniach rozkazujących. On rzadko pamięta o takich głupstwach (drobiazgach). 6. Question Tags. np. (Patrz także rozdz. po których stosujemy inwersję. I am sorry but the thief did manage to escape. ale złodziejowi doprawdy udało się uciec.5). nieprawdaż? 6) tworzenia zdań twierdzących w czasach: Simple Present i Simple Past zaczynających się od przysłówków.: Don't touch it! Nie dotykaj tego! Don't insist on our going there! Nie nalegaj żebyśmy tam poszli! 3) tworzenia tzw. do you? Nie wierzysz temu. np. prawda? Mary didn't realize the truth. 5) zastępowania czasownika lub całego segmentu zdania w tzw.: Seldom does he remember such trifles. Ty go nie lubisz i ja też nie.: John understands the problem.: I do think you are right. Przykro mi. John rozumie ten problem i ja też.: You understood John's words. np. że masz rację. np. and neither do I. Do come again! Przyjdźże znowu! Przyjdź koniecznie! 4) zastępowania czasownika lub całego segmentu poprzedzającego zdania w wyrażeniach z przysłówkiem so lub spójnikami as. didn't you? Zrozumiałeś co John mówił.Do you realize these facts? Czy zdajesz sobie sprawę z tych faktów? 2) tworzenia formy przeczącej trybu rozkazującego. did she? Mary nie uświadomiła sobie prawdy. and so do I. co mówię. . jak myślisz? You don't believe my story. Ja naprawdę myślę. Nienawidzimy go akurat tak jak ty. np. You don't like him. nor.

106 .

Kogo należy zganić za ten błąd? Jeśli mnie zapytają o ciebie. ale pociąg się spóźnił godzinę. ĆWICZENIE i Przetłumacz następujące zdania: 1. (Have . Tak głośno mówił..) 3... 4.. 4. gdybyś nas odwiedził w przyszłym tygodniu. ) 9. 2. (I must have . Co mamy zrobić. Somebody must translate these sentences for you. 3. gdybyśmy odbyli tę konferencję w późniejszym czasie. (Mary had . ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: a) stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1....So loudly did he speak that he was heard in the street. 5. 3. 3. bo są za długie... Someone must shorten your coat. co mam im powiedzieć? ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. ). Tell him to answer these letters at once.. 2.) 6. Byłoby lepiej.) 2. Somebody must clean your room. My neighbours asked somebody to mend their fence. Dlaczego nie kazaliście odnowić waszego mieszkania? b) stosując wyrażenie had better 1.. (You must have .. ) 8. Każemy wymienić klucze do naszego domu. Why didn't you tell somebody to wash your car? (Why didn't you have .) 5.. Someone must copy this text for me... że słyszano go na ulicy.. lecz spotykamy je w literaturze. Tell someone to bring in the tea. Uwaga: Tego rodzaju zdania rzadko są używane w języku potocznym. (I must have . I must ask somebody to make a new dress for me. ) 10..) 4. 107 . Kazaliśmy podlać wszystkie kwiaty w ogrodzie. (My neighbours had . Lepiej byś zapomniał o tym incydencie! Lepiej byście wrócili do domu natychmiast! Byłoby lepiej. (You must have .. 2. Mary asked somebody to repair her watch. (Have . ) 7. (You must have . aby was zadowolić? Mieliśmy przybyć o szóstej. Nowa szkoła ma być zbudowana w tej wiosce.. Każ sobie obciąć włosy.. 4.

Czy uczysz się francuskiego? Nie. On naprawdę wiedział o tym od początku. Oni jadają śniadanie bardzo wcześnie. 4. 2. 2. Tom wie to równie dobrze jak ty. 5. Brown can speak ten languages. 5. I can't dance the tango. Nie możemy państwu udzielić żadnych informacji. Mogę ci pożyczyć parasol.4. 4. Nie umiem tańczyć tanga. Uwaga: Forma przecząca: cannot jest pisana łącznie. ĆWICZENIE IV 6.: I can lend you my umbrella. Nie odpowiedziałeś na moje pytanie i twój brat także nie. rano czy wieczorem? Czy otrzymujesz listy od swej siostry każdego tygodnia? Dobrze się bawię. Forma can oznacza możliwość lub umiejętność wykonania czynności. Ja naprawdę rozumiem. kiedy jestem w twoim towarzystwie. Profesor Jones bierze udział w wielu konferencjach i jego żona także. Mr.c) stosując have w innym znaczeniu niż „mieć" 1. John nie wie nic o tej sprawie i ja także nie. Kiedy bierzesz kąpiel. 2. Czasowniki ułomne — Defective Verbs Can Czasownik can ma tylko formy czasu teraźniejszego can i czasu przeszłego could jednakowe dla wszystkich osób. b) stosując odpowiednie wyrażenia z czasownikiem do 1. co masz na myśli. 3. 3. Przetłumacz następujące zdania: a) stosując emfatyczne do 1. Ludzie naprawdę zdają sobie sprawę z trudnej sytuacji kraju. . nie uczę się. Ależ spróbuj zrobić to jeszcze raz! My naprawdę przygotowaliśmy wszystko co było potrzebne. Pan Brown umie mówić dziesięcioma językami. Can I help you? Czym mogę służyć? (dosłownie: Czy mogę panu (pani) pomóc?) We cannot (can't) give you any information. 4.2. np. 3.

108 .

Pan Brown mógł zapłacić wszystkie długi w zeszłym roku (ale nie zapłacił). Forma may oznacza zezwolenie. Brown could have paid all his debts last year. np. np. Pan Brown był w stanie (zdołał) spłacić wszystkie swoje długi w zeszłym roku. np. I could do it for you. Mogliśmy byli uniknąć tego strasznego niebezpieczeństwa. If you asked me.: May I come in? Czy mogę (wolno mi) wejść? You may leave us now. które brzmią jednakowo dla wszystkich osób. May Czasownik may ma tylko formę czasu teraźniejszego may oraz formę czasu przeszłego might. Gdybyś mnie poprosił. gdy miała pięć lat.Can you swim? Czy umiesz pływać? Forma could używana jest w znaczeniu umiejętności posiadanej w przeszłości.: Mr. We could have avoided that terrible danger.być w stanie. Forma could może mieć znaczenie warunkowe i występować zamiast should i would. Mógłbym pomóc ci w pracy.: Mary could swim when she was five. Uwaga: Mówiąc o możliwości nie zrealizowanej używa się formy could z bezokolicznikiem czasu przeszłego. Brown was able to pay all his debts last year. Mary umiała pływać. (but he didn't pay them).: Mr. W znaczeniu możliwości wykonania czynności w przeszłości (i zrealizowania tej możliwości) używa się zazwyczaj wyrażenia to be able . mógłbym to dla ciebie zrobić. Możesz nas teraz opuścić. np. 109 .: I could help you with your work. np.

Henryk być może usłyszał tę wiadomość dużo wcześniej. np. że istniała możliwość wykonania czynności w przeszłości. Nasi goście mogą przyjść lada chwila. Johnowi pozwolono wyjść na krótki spacer. lecz z odcieniem większej niepewności. ale nie została zrealizowana.: Henry might have written to us much earlier.: Henry may have heard this news much earlier. To mogłoby być prawdą. You might have broken your leg.: It may rain soon.: I have been allowed to use our neighbours' telephone. Mogłeś był złamać nogę (ale nie złamałeś). Forma might wyraża przypuszczenie. stosujemy najczęściej wyrażenie to be allowed to lub to be permitted to. że czasownik may może także oznaczać życzenie w zdaniach nieco patetycznych i staroświeckich. np. Być może moglibyśmy im pomóc w tym względzie.: May he succeed! Oby mu się powiodło! . My sister may have forgotten to close the door. This might be true. Go home. Idź do domu! Matka może czeka na ciebie. np. Uwaga: W czasach. np. Moja siostra być może zapomniała zamknąć drzwi.Forma may oznacza także przypuszczenie. Ponadto należy wspomnieć. np. John was allowed to go for a short walk. Użycie may z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza przypuszczenie. których czasownik may nie ma. Your mother may be waiting for you. Może będzie wkrótce padać. Natomiast might z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza. że jakaś czynność zaistniała w przeszłości. Our guests may come any minute now. Pozwolono mi używać telefonu naszych sąsiadów. On mógł (był) napisać do nas dużo wcześniej (ale nie napisał).: We might help them in this respect. np.

110 .

wtedy używamy wyrażenia needn't. Must we go at once? Czy musimy zaraz iść? Natomiast tenże czasownik w formie przeczącej mustn't oznacza zakaz. używamy wyrażenia to have to: John must leave at once. Musimy rozważyć sytuację. tę samą dla wszystkich osób.: You needn't worry about such things. We had to accept these conditions. John musi wyjechać natychmiast.: You mustn't talk like this! Nie wolno ci mówić w ten sposób! We mustn't smoke in the classroom. czyli w zdaniach pytajnych i przeczących w czasach Simple Present oraz Simple Past występuje z czasownikiem posiłkowym do. Nie musieliśmy przyjmować tych warunków. 111 . Jeśli chcemy wyrazić brak konieczności. Nie wolno nam palić w klasie. Did you have to work very hard? Czy musiałeś bardzo ciężko pracować? Czasownik must oznacza konieczność. You will have to work more. jeśli chcemy wyrazić przyszłość lub przeszłość. Będziesz musiał więcej pracować. Czasownik have używany w tych przypadkach może być użyty do tworzenia wszystkich czasów w formie non-continuous i nie występuje tu jako czasownik specjalny. Musieliśmy przyjąć te warunki. np. np.: We must consider the situation. np.: We didn't have to accept these conditions. Nie musisz kłopotać się o takie rzeczy. np. lecz jako zwykły.May she live for ever! Oby żyła wiecznie! Must Czasownik must ma tylko formę czasu teraźniejszego.

We will come back. that is why he didn't come to see us.3. Pomogę ci. will (would) Czasowniki shall i will (w czasie przeszłym should i would) należą do czasowników ułomnych. Jesteś z pewnością bardzo zmęczona po tym długim spacerze. co było w przeszłości używamy formy must z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect (Perfect Infinitive). Czasownik must może także oznaczać przypuszczenie. Powrócimy (jesteśmy na to zdecydowani). 6. Pozostaniesz w domu.: Mary must have been very angry with your brother.: Mary must be a good doctor. np. (postanowienie mówiącego) Ponadto will wyraża: 1) prośbę (w zdaniach o konstrukcji pytającej). Shall użyte w drugiej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej oznacza rozkaz. 6. które pełnią również funkcje czasowników posiłkowych. John z pewnością był chory.: I will help you. Wyrażając nasze obecne przypuszczenie na temat tego.I needn't write this report. dlatego nie przyszedł nas odwiedzić. np. Nie muszę pisać tego sprawozdania. Służą one do tworzenia czasu przyszłego (patrz rozdz.3).4). Will użyte w pierwszych osobach liczby pojedynczej i mnogiej może także oznaczać zdecydowanie lub przyrzeczenie (patrz rodź.: . (rozkaz) He shan't stay here any longer! On nie zostanie tu dłużej! (zakaz) The children shall get more chocolate if they behave.4). Dzieci dostaną więcej czekolady. 6. zakaz lub postanowienie mówiącego dotyczące działania innej osoby (patrz rozdz. You must be very tired after this long walk.: You shall stay at home. np. np. jeśli będą się dobrze zachowywać. Shall (should). Mary z pewnością była bardzo zagniewana na twego brata. John must have been ill. (Obiecuję). Mary z pewnością jest dobrym lekarzem. np.

112 .

przypuszczenie.: I insist that you should speak first. uporze lub złośliwości rzeczy martwych. np. suppose. itd. regret. np.: This machine will not work.jest rzeczą niemożliwą 8 — Język angielski 113 . 19. You should have asked us about it. powinieneś". zdziwienie. pragnienie. propose itp.. sugestię. propozycję i wolę. a mianowicie: 1) should dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej oznacza „po winien. niech pan usiądzie (może zechce pan usiąść). a więc: de termine. np. abyś przemówił pierwszy. suggest. Powinniście byli nas o to zapytać.2). Wypadki muszą się zdarzać (zawsze się zdarzają).: Accidents will happen. żal.Will you sit down? Proszę. 2) nawyk lub upór lub stan nieunikniony. Sugerowaliśmy. Niekiedy używa się will mówiąc o tzw. We suggested that the meeting should not discuss political problems. aby na zebraniu nie dyskutowano o sprawach politycznych. Boys will be boys. Nalegam. 2) Should jest także używane (dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej) w następujących konstrukcjach i zwrotach czasownikowych: a) po czasownikach wyrażających: decyzję. polecenie. surprise.: Your friend should know what to do. Should i would służą do tworzenia trybu warunkowego (patrz rozdz. Ta maszyna nie działa (nie chce działać). Twój przyjaciel powinien wiedzieć co robić. desire. i jest równoważne z ought to. Chłopcy będą zawsze chłopcami (będą postępować w sposób typowy dla chłopców). b) po zwrotach typu: it is necessary -jest rzeczą potrzebną it is strange -jest rzeczą dziwną it is advisable -jest wskazane it is impossible . command. 20) oraz mowy zależnej (patrz rozdz. np. Ponadto should i would mają jeszcze inne funkcje. rozkaz.

powinność lub obowiązek moralny. Ta maszyna nie działała (nie chciała działać). It is advisable that they should come to an understanding.: This machine would not work. np.Na przykład: It is necessary that John should give up smoking. aby nie stracić przedstawienia. aby się nie spóźnić na pociąg. gdy czynność nie jest już obecnie wykonywana. John hurried to the theatre so that he would not miss the performance. Takie wypadki musiały się zdarzać. np. złośliwość rzeczy martwych w przeszłości. np.: Would you mind passing me the ashtray? Czy byłby pan łaskaw podać mi popielniczkę? Would you give me a cigarette? Czy nie zechciałbyś mi dać papierosa? Would you like to see my new collection of stamps? Czy chciałbyś zobaczyć moją nową kolekcję znaczków? 6) Would może oznaczać (podobnie jak will w czasie teraźniejszym) upór lub tzw. 4) Would może oznaczać częstotliwość lub zwyczaj w przeszłości. Ought znaczy: powinienem.: 114 . 18) po spójniku so that. np. np. 3) Should i would są używane w niektórych zdaniach celowych (patrz rozdz. 7) Would może także oznaczać nawyk lub upór w przeszłości. Jest wskazane. aby doszli do porozumienia. np.: Henry would stay here and talk with us for hours. Henryk przebywał tutaj i godzinami z nami rozmawiał. aby John przestał palić. Ought (to) Czasownik ought występuje w tej samej formie dla wszystkich osób i jest jedynym czasownikiem ułomnym. i ma nieco silniejszy odcień niż should. powinieneś itd.: Such accidents would happen. John pośpieszył do teatru. Wyraża zobowiązanie.: I got up early so that I should not be late for the train. Jest rzeczą konieczną. Wstałem wcześnie. 5) Would używamy w następujących zwrotach grzecznościowych. po którym bezokolicznik jest poprzedzony przez to.

np. Czasownika need jako ułomnego używamy także mówiąc. Ought he to forget it? Czy on powinien o tym zapomnieć? We oughtn't to believe them.: Need you try it again? Czy musisz próbować ponownie? Mary needn't come here. np. John needn't have waited for me. 8* 115 . Wtedy stosujemy need z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect. wymagać. tj. np. Need Czasownik need wyraża potrzebę lub konieczność i może być traktowany jako czasownik specjalny lub zwykły. jest używany w zdaniach pytajnych i przeczących.: You ought to have done it earlier. Moim zdaniem powinieneś osiągnąć swój cel (myślę. np. Nauczyciel nie powinien był tak powiedzieć (ale powiedział). Jako czasownik ułomny. Powinieneś szanować swych nauczycieli. Need jako czasownik zwykły ma formy czasownika regularnego i oznacza: potrzebować. Ought może także wyrażać przekonanie.: In my opinion you ought to achieve your aim. że osiągniesz).: This child needs our care. że jakaś czynność w przeszłości miała miejsce niepotrzebnie. Wyrażając nasze obecne przekonanie o tym.You ought to respect your teachers. Mary nie potrzebuje tutaj przychodzić. nie przybierający końcówki -s w trzeciej osobie liczby pojedynczej i występujący jako bezokolicznik bez słówka to. Nie powinniśmy im wierzyć. To dziecko potrzebuje naszej opieki. np. że coś powinno było nastąpić w przeszłości.: I needn't have written this letter. Niepotrzebnie napisałem ten list. The teacher oughtn't to have said so. John niepotrzebnie na mnie czekał. Powinieneś był to zrobić wcześniej (ale tego nie zrobiłeś). używamy po ought to bezokolicznika w aspekcie Perfect.

: We used to visit this place very often. John nie śmie wspomnieć o tym. Sprowokowałem go do przyjęcia tego wyzwania.: I dared him to accept the challenge. Dare Czasownik dare. Mary didn't need our sympathy.Do you need anything else? Czy potrzebujesz jeszcze czegoś? Your sister doesn't need you any more. Czasownik dare występujący jako specjalny może wyrażać oburzenie. że się mylisz.: How dare you come to my place! Jak śmiesz przychodzić do mego domu! How dare he speak to me like that! Jak on śmie mówić do mnie w ten sposób! Dare jako czasownik zwykły ma także znaczenie: wyzwać. sprowokować. Used to Wyrażenie used to. wymawiane [ju:st] (ograniczające się do czasu przeszłego) wyraża czynność kiedyś często wykonywaną. Nie śmiem prosić go o więcej pieniędzy. może występować jako czasownik specjalny lub zwykły. I don't dare to ask him for more money. ośmielać się.: John dare not mention it. np. 116 . Strange flowers used to grow in his garden. Potrzebowaliśmy dłuższego odpoczynku.: I dare say you are mistaken. Przypuszczam. We needed a longer rest. Siostra nie potrzebuje ciebie więcej. np. Uwaga: Wyrażenie I dare say oznacza „przypuszczam". np. Mary nie potrzebowała naszego współczucia. np. który oznacza: śmieć. np. Zwykliśmy byli odwiedzać tę miejscowość bardzo często (już nie odwiedzamy). Dziwne (nieznane) kwiaty rosły w jego ogrodzie (obecnie już nie rosną). która nie jest obecnie kontynuowana.

3. a przeczącą przez dodanie not lub did not. John need not go to the doctor because he is quite well. I should not smoke so many cigarettes a day. I ought to speak English when I am in England.I used to smoke forty cigarettes a day. Paliłem niegdyś czterdzieści papierosów dziennie palę). Mary may go home when she finishes her work. Drivers should not drive too fast. nie pracowałem. Czy pracowałeś tam niegdyś? Nie. I didn't. np.: Used you to work there? No. Należy tutaj zwrócić uwagę. regularnego czasownika to use = używać. że po wyrazie used = przyzwyczajony stosujemy przyimek to oraz formę rzeczownika odsłownego. Ponadto wyraz used jest także przymiotnikiem oznaczającym „przyzwyczajony". ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. I usedn't. albo: Did you use to work there? No. 5. jak i przez użycie did. a rzadko w pytaj-nych i przeczących. czyli formę -ing. np. You must not drink too much wine. (obecnie nie Used to występuje głównie w zdaniach twierdzących. She can eat half a dozen eggs at a time.: My mother is used to helping people in need. ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania (uwagi w nawiasach są informacją i nie należy ich tłumaczyć): 117 .: We used too much soap while washing these things. 6. 9. Moja matka jest przyzwyczajona do pomagania ludziom w potrzebie. Użyliśmy zbyt dużo mydła piorąc te rzeczy. Formę pytajną możną tworzyć zarówno przez inwersję. 2. Uwaga: Wyraz used wymawiany [ju:zd] jest również formą czasu przeszłego od zwykłego. Children must not play with matches. 7. You may come to see me now. We may be invited to this party. 8. np. 10. 4.

8.. 10. 8. We should have remembered about John's birthday. Nie sądzę.1. When will you have to return these books? ĆWICZENIE v Wstaw odpowiednio shall lub will w następujących zdaniach: 1. Nie mogę tego słuchać (nie wolno mi). Where .. 118 . Pan Smith nie powinien pracować (jest chory). Nauczyciel nie musiał nigdy wyjaśniać tych rzeczy dwa razy. Możesz zapalić papierosa (wolno ci). You should have known him better. have to think this plan over. 2. 4. Mary musiała sama przynieść herbatę do jadalni. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania stosując czasowniki ułomne lub inne wyrażenia: 1. Children should go to bed early. 4. John może pracować cały dzień (jest w stanie). Będziemy musieli poprosić ojca o pożyczkę. They . 10. Do you really have to borrow so much money? 9. 3. I had to take two examinations yesterday. Why won't you stay with us longer? 6. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. 6. Będziesz musiał zapomnieć o tych planach. Pan Smith nie potrzebuje pracować (stać go na to). 3. 8.. When will you be able to deliver your lecture? 2. Moi przyjaciele będą mogli przyjść jutro na śniadanie. aby on mógł kiedykolwiek nas zrozumieć. 10. 7. John nie musiał tłumaczyć tych listów na angielski. Czy możesz to zrozumieć (czy jesteś w stanie)? 9. W takie piękne dni wolno nam kąpać się w morzu. 5. Nie mogę tego słuchać (denerwuje mnie to). Czy będzie mi wolno zadać ci jeszcze jedno pytanie? 6. Oni nie mogą pić alkoholu (nie wolno im). 7. 5. Czy mogę dostać jeszcze jedną filiżankę herbaty? 5. 9. 4. 3. 7. The manager oughtn't to have dismissed so many workers.. Nasi goście mogą przyjechać jutro (przypuszczenie). Mary should know what she is talking about. 2. Możecie iść do kina (pozwolenie). you spend your holidays? 2.

.. Tomek zwykł był pomagać nam. 6. We didn't need to look for a new client. .. 9... be leaving Warsaw tomorrow at 9 a. You needn't have washed your car. you mind showing me your collection? 4. like to go to Zakopane for a few days. My watch . I didn't need to take a taxi because John offered to give me a lift. we go to the theatre together? 8. you .. I . be properly rewarded for your work.... be stopped at any price. 8... know about it as soon as possible. 8. You needn't have worried about me. If there are any more apples. You . 5.. 3. Something . że on jest złodziejem? Powinieneś zrozumieć nasze trudne położenie. you be so kind as to help me with these parcels? 7. There was plenty of time. John said: "I . prepare a meal for our guests by ourselves. I . 10. consult the doctor at once. I'm quite all right... 7. ĆWICZENIE VII Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. be more careful when you drive in the dark. We didn't need another means of transport. We needn't have hurried.. ĆWICZENIE VI Wstaw odpowiednio should lub would w następujących zdaniach: 1. be fined if you cross the street at the wrong place.3. . It is necessary that they . 4.. I give you a lift? 5.. 2.. . not sign this document". You . 4.. 3. 2.. 119 .. have them. You needn't have rung the bell because the door is open. Mary insisted that I . We needn't have visited him. 5... His mother . 9. 2.. 6.. you like another cup of coffee? Yes.. Mother suggested that we . 7. 9.. 6. They .m. We didn't need any more money. 3. 10. Studenci zazwyczaj przynosili kanapki i jedli je podczas przerwy. 4... not show the right time.. I needn't have come to this place. they . .. 5... ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1.... Jak śmiesz twierdzić.. 10. kiedy tego potrzebowaliśmy. You . Mary powinna była zapomnieć o tym nieprzyjemnym incydencie. be done about these riots... . send the invitations without delay..

So did Mary. 10. Neither did your son. Czy musisz się na nas złościć? 6. a w czasie Simple Past — w formie did. (mother) So does my mother. np. Oni także.5. The Browns can't speak French. Ona ma wielu przyjaciół.: Mary likes modern painting. Nie lubię brandy. np. Czy powinienem uwierzyć w te wszystkie historie. So do they. Your daugther didn't tell you the truth. 7. Mój mąż także nie. Czy ośmielisz się przyprowadzić go tutaj? 8. 120 . Mary lubi współczesne malarstwo. Często chodzimy do tej kawiarni. I Alan także (ma wielu przyjaciół). Uwaga: Należy pamiętać. 9. Ja także (lubię współczesne malarstwo).: We often go to that cafe. So has Alan. Syn także nie. iż w konstrukcji tej po so lub neither lub nor w czasie Present Simple stosujemy czasownik posiłkowy w formie do lub does. Twoja córka nie powiedziała ci prawdy. So do I.6. Zwroty o konstrukcji: So do I. Brownowie nie umieją mówić po francusku. Poznałem Jana w czasie wojny. Marysia także. Neither (nor) does my husband. She has a lot of friends. ĆWICZENIE I Uzupełnij według wzoru: Wzór: My father lives in New York. I met John during the war. On musiał znać wszystkie szczegóły. wyraz so — odpowiada polskiemu „także" a wyraz neither lub nor — polskiemu „także nie". jeśli udało mu się napisać tak dobry artykuł. Henry didn't learn French at school. Należy przestrzegać przepisów ruchu drogowego. (Mary) Neither did Mary. Neither (nor) can we. I don't like brandy. My także (nie umiemy mówić po francusku). neither (nor) do I W zwrotach typu: so + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik oraz: neither (nor) + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik czasownik posiłkowy zastępuje całe orzeczenie poprzedzającego zdania.

. .wolałbym .. 3. . .gdyby tylko. 13. Neither do the children. a gdyby tak .. 6. 4. So can she. . . żebym tak .. 6. 2. (Lucy) The manager likes efficient workers. So must you. (Richard) He shouldn't smoke so much. 10. So will all of us. 6. . 8. (January) Apples keep you healthy. . 4. 12.. 9. (Potatoes) Lucy never drinks coffee at night. So am I. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów Następujące wyrażenia. .. So must I. .. 10. 13.. So ought you. (Oranges) Carrots aren't expensive. (He) February is a cold month.. (Patrick) Rose won't be a good actress. (my wife) Byron was an English poet. . . przypuszczenie lub ubolewanie (żal). 5.. . które mogłyby poprzedzać poniżej podane wypowiedzi: ĆWICZENIE II 1. (the director) The Joneses travelled a lot last summer. 20): I wish if only I'd rather suppose -chciałbym. (You) Alan hasn't had a letter from Jane for a week. 11. 2. . (we) First year students must do a lot of reading. . . . . 3. Neither do we. . ... . oby tylko . . 11.6. So is my son.1.. So does everybody. 12. .. Neither did the others. (Keats) Henry can play the guitar. 9. . 14. Neither should you. 7. 8. . 7. 14. . Neither does his wife.. (second year students) Ułóż zdania.. szkoda.. oznaczające życzenie. . 121 .. Neither have we. . . I won't be here tomorrow. że.. że. . wiążą się z podobnym użyciem czasów jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. 5.. -przypuśćmy. (Robert) I won't be here tomorrow.

żeby on tu był. it's high time . np. że coś miało miejsce. Na przykład: John wishes he had never met us. Chciałbym. b) Mówiąc o sytuacji przeszłej. aby było inaczej niż jest. We wished they hadn't come. Czasy w zdaniu podrzędnym nie ulegają przy tym zmianie. Podmiotem czasownika może być także inny zaimek osobowy lub nazwa osoby.: I wish you would agree to come. Żałowaliśmy. że go tam nie było. wyrażając żal. Konstrukcji tej używamy również wyrażając pragnienie zmiany czyjegoś postępowania. Chciałbym. np. że nie miało miejsca coś. Na przykład: I wish he had been there. żebyś nie robił tyle hałasu. że go tam nie było. I wish he were here... Szkoda. żebyś się zgodził przyjść.. Oto szczegółowa analiza jego użycia. Szkoda. Szkoda. wyrażając życzenie. Czasownik wish może wystąpić także w innych czasach.. że nie jestem wyższy. Spośród tych wyrażeń I wish występuje najczęściej. że cię nie usłuchałem.. że przyszli. 122 . używamy zdań o konstrukcji podmiot + czasownik wish + zdanie podrzędne w czasie Simple Past (przy czym zamiast formy was stosujemy were we wszystkich osobach): I wish I knew the answer..: I wish I had listened to you. że go tam nie było. że nie znam odpowiedzi. c) Wyrażając życzenie dotyczące przyszłości stosujemy w zdaniu Future in the Past.. wielki czas aby . John żałuje. aby (on) wcześniej wracał do domu. Będę żałował.czas aby . Chciałbym.. Szkoda. że nas w ogóle poznał. I wish I were taller. a) Mówiąc o sytuacji teraźniejszej. I will wish he had been there. Żałowałem. np.: I wish he would come home earlier. stosujemy w zda niu podrzędnym Past Perfect. czego pragnęliśmy. Chciałbym. I wished he had been there. I wish you would not make so much noise.as if -jak gdyby it's time. bądź też odwrotnie.

Gdy natomiast wyrażenie I'd rather stanowi zdanie nadrzędne zdania złożonego.: I'd rather you didn't smoke here. b) They behave as if they had met long ago. Wolałbym zostać w domu. Państwo Brown woleliby przeprowadzić się do Liverpoolu. np. I lub we. jakby wszystko o tobie wiedział.Wyrażenie if only może albo rozpoczynać zdanie podrzędne warunkowe (patrz Okresy warunkowe rozdz. gdy jest to zdanie pojedyncze. gdy mowa o sytuacji przeszłej (przykład b). np. gdy mowa o sytuacji teraźniejszej (przykład a). żebyś tutaj nie palił. Możliwe jest jednak także użycie czasu teraźniejszego w zdaniu a) i przeszłego Simple Past w zdaniu b): He talks as if he knows everything about you.: a) He talks as if he knew everything about you. np. a zdanie podrzędne ma inny podmiot. 20). tj. żebyś nam zapłacił teraz. They behave as if they met long ago. jakby się poznali dawno temu. Wolałbym. gdy zdanie ma tylko jeden podmiot. The Browns would rather move to Liverpool. Jako podmiot zdania nadrzędnego występuje w takich zdaniach z reguły zaimek pierwszej osoby. Mówi tak. Wyrażenie: Pd rather (I would rather) występuje z bezokolicznikiem.: a) If only he didn't talk so much! Gdybyż on tyle nie mówił! b) If only you hadn't lost your ticket! Gdybyś był tylko nie zgubił biletu! Użycie czasów w takich zdaniach jest takie same jak w okresach warunkowych II i III typu (patrz rozdz. występuje w nich czas Simple Past. a czas Past Perfect. Gdy jako zdanie nadrzędne występuje forma suppose = przypuśćmy. Zachowują się tak. np.: I'd rather stay at home. 20). Wolelibyśmy. tzn. Po wyrażeniu as if występują zazwyczaj te same czasy co po if only. 123 . albo występować w zdaniu niezależnym. tj. które ma wtedy charakter wykrzyknika. We'd rather you paid us now. w zdaniu podrzędnym używa się czasu Simple Past.

że oni przybędą tam za późno.: It's time the children went to bed.. wielki czas aby . 124 . Where are my glasses? -1 wish you (not put) them in a different place every five minutes. I wish you (lock) it! Mary always rings when I'm listening to the news. ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski. Czas. stosujemy czas przeszły (the Past Tense). I wish she (answer) them more promptly. She is very bad at answering letters. I wish you (be) patient-but you aren't. I wish I (can) remember it. I didn't know about your accident. Przypuśćmy. Wielki czas. 9. I wish she (ring) earlier. np. I wish it (be) warmer so that we could go for a long walk.she never listens to what I'm saying! My bicycle is very old -1 wish I (have) a new one. Szkoda.w zdaniu podrzędnym używa się czasów tak jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. It's high time we had some tea. 7. I wish I (know) about it. stosując konstrukcję I wish: 1. 5. że nie znasz moich rodziców. Baker's funeral. 12. (A gdyby tak oni przybyli tam za późno?) Po wyrażeniu: it's time lub it's high time = czas aby . It's very dark -1 wish we (have) some matches. We wish we (go) to Mrs. I wish I (not tell) you about it. You didn't lock the car. np. John żałuje. że oni przybyliby tam za późno. It's very cold today. 3. You didn't keep my secret. 2.. 1. 2..: Suppose they get there too late. abyśmy się napili herbaty. but we were away from London then. 6. aby dzieci poszły spać.. 15. I know you are very busy but I wish you (can) come to our party tomorrow. 14. 13. I sometimes wish I (not marry) her . ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj we właściwym czasie. 11. I can't remember his name. 4. 20).. 10. Przypuśćmy. 8. Suppose they got there too late. I wish I (not begin) to translate this article because it's too difficult. że nie sprzedał samochodu.

że zapomniałem pieniędzy — nie mogę kupić nic do jedzenia. 9. Szkoda. We wouldn't have been able to rent it. że nie poszedłeś za moją radą. Szkoda. 8. Chciałbym. Żałuję. Żałuję. 4. 7. Żałuję. Don't you wish we (never buy) this house? 1. 6.3. I'd rather you (come) tomorrow. Obyście nareszcie byli cicho! 6. 10. 5. . 7. że zmieniłem pracę. 2. 5. Isn't it high time we (leave)? I wished I (never meet) those people. If only we (read) the contract before we signed it! You make me feel as if I (be) a criminal. że mieszkamy tak daleko od miasta. 10. ĆWICZENIE III Wstaw czasownik podany w nawiasie we właściwym czasie: I wish I (be) with you yesterday. 4. If only we (have) a better car! Suppose they (demand) more money for this flat. że nie nauczyłam się gotować zanim wyszłam za mąż. abyś nie mówiła tak dużo. 8. I'd rather you (do) your room before you leave. 3. Szkoda. 9. że nie jedziemy do Francji w lecie.

na niebie 126 .: on on Monday . że nie można ich jednoznacznie przyporządkować przyimkom polskim.w poniedziałek on the train . Na przykład ten sam przyimek angielski może w różnych zwrotach odpowiadać różnym przyimkom polskim.wykład o Hamlecie on the right side . co końcówka przypadka w języku polskim. Jednakże.książki (czego ?) with lub by a book .po prawej stronie na for dinner . nie istnieje w języku angielskim problem związku danego przyimka z określonym przypadkiem rzeczownika. of her. with us.na obiad in the sky . co w języku polskim. np. np. Natomiast zaimki osobowe i względne występują po przyimkach w tzw. W niektórych wypadkach przyimek w języku angielskim spełnia tę samą rolę.: to me.książką (czym ?) Główną trudność przy opanowywaniu właściwego użycia przyimków angielskich stanowi to.7. który po nim występuje. a mianowicie rolę dopełniacza i narzędnika.na stole I count on you .: on the table . Porównajmy użycie angielskiego przyimka on i polskiego przyimka „na".liczę na ciebie ale mogą mieć też różne inne odpowiedniki. W niektórych przypadkach przyimki te odpowiadają sobie. formie dopełnienia (Object Case).w pociągu a lecture on Hamlet . np. np. a ten sam przyimek polski ma w różnych zwrotach różne odpowiedniki angielskie. wobec braku form odmiany rzeczownika przez przypadki. for him. Przyimek — the Preposition Przyimek w języku angielskim spełnia te same funkcje.: of a book . about whom itp.

during my stay — podczas mego pobytu 9. by next winter — do przyszłej zimy 5. on dnia. lecz w konkretnych zwrotach i zdaniach. in winter — w zimie. in. since that day — od tego dnia 7. by 6. że użycia przyimków należy się uczyć nie w oderwaniu. before before breakfast — przed śniadaniem. Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących czasu 1. under the table — pod stołem .15 — od 5. till. below. in in August — w sierpniu. outside outside the house — na zewnątrz domu 5. somebody) — patrzeć na (coś. kogoś) Podobnie wyglądałyby zestawienia innych przyimków. at a meeting.in time — na czas to look at (something. on that day — tego on September 10 — 10 września.30 to 6. over my head — nad głową 2.30 — do 6. after after dinner — po obiedzie.. in a minute — za minutę 4. from — to from London to Birmingham — z Londynu do Birmingham 2. to be in a room — być w pokoju.30 Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących ruchu. inside the house — wewnątrz domu 4. on Christmas day — w dzień Bożego Narodzenia 3. during during the winter — podczas zimy.. at Christmas — na Boże Narodzenie. for ages — od wieków 8. to come into a room — wejść inside do pokoju. kierunku i położenia 1. at night — w nocy. at. at midnight — o północy. under below the ground — pod ziemią. at 2. into. Wynika stąd wniosek. over above the clouds — nad chmurami.30. since since Christmas — od Bożego Narodzenia. for for many years — przez wiele lat. after he came — po jego przyjściu 11.15. in a) he arrived in a country/town — przybył do kraju/miasta he arrived at a little village — przybył do małej wioski b) to get at = to reach — dotrzeć do . from from 5. until he comes — aż przyjdzie 10. on on the table — na stole Przyimki określające położenie przedmiotów względem siebie 1. at the University 3. in 1980 — w 1980. c) to be at home. above.30 — przed 11. from Monday to Saturday — — to od poniedziałku do soboty 6. by by September — do września. until till midnight — do północy. before 11. at Easter — na Wielkanoc on Monday — w poniedziałek.30 do 6.

127 .

przed domem behind the armchair . If you go by car you will be there in ten minutes . pociągu). I am sorry for being late. Przepraszam za spóźnienie.wsiądź do pierwszego autobusu jaki napotkasz. 5. Podwiozę cię.między tobą a mną among the trees . 4. I always go to school on foot . plane. Get on (a horse. Get in .spadł. pośród drzew in front of the house . 6. He is used to getting up early. train) . He fell down as he was getting on his bicycle . Get out of a vehicle -1 . a bicycle) . konno.zawsze idę do szkoły pieszo.wsiąść. John jest dobry w matematyce.wysiądź z autobusu na trzecim przystanku.Wsiadaj. Get into/onto (a bus. podróży. on horseback) . 7. Get into the first bus you meet . On jest przyzwyczajony do wczesnego wstawania. rowerem.wsiąść (do autobusu.wsiąść (na konia. rower). .za fotelem A oto przykłady użycia różnych przyimków w typowych zwrotach i sytuacjach: Do you drink tea with or without sugar? Czy pijesz herbatę z cukrem czy bez? I looked through the window. John is good at mathematics. sea. Owing to his money we were able to buy a car. gdy wsiadał na rower. by between among in front of behind beside/by Mary . . Get in.: On foot (on a bicycle. 128 . . będziesz tam za dziesięć minut.obok Mary between you and me .jeśli pojedziesz samochodem.pieszo. train. Get off a vehicle _ j wysiadać z pojazdu Get out of the bus (get off the bus) at the third stop . A oto przykłady użycia różnych przyimków w wyrażeniach dotyczących ruchu. beside. air). transportu itp. Dzięki jego pieniądzom mogliśmy kupić samochód. Spojrzałem przez okno.między drzewami. I'll give you a lift . By car (bus.3.

obciążyć (czymś) 2. ask for ...... — domagać się od (kogoś) — zależeć od. die of.. consist of... aim at .. imiesłowów i rzeczowników z przyimkami. oknem) — 1..... trudności) przeboleć... agree with . polegać na — umrzeć z (czegoś).. — odwiedzić (kogoś) — wołać na (kogoś) — wezwać (kogoś) or somebody) — dbać o (coś lub kogoś) — zamienić na — 1.. come across ........: to look at to look — patrzeć na after to look for to — opiekować się look into to look — szukać over to look — wejrzeć (w coś) through to look out — przejrzeć (pobieżnie) of. — poprosić o .... on .. wyzdrowieć 3. demand of or from .. przebrać (się) w (coś) — 1. agree to .. call on (somebody) call to (somebody) call for (somebody) care for or about (something change for . przejść przez (chorobę). — wyglądać (np. — oskarżać o (coś) — zgodzić się na (coś) — zgadzać się z (czymś lub kimś) — zmierzać do . przymiotników. po którym występują. obwinie o (coś) — napotkać (kogoś lub coś) przypadkiem — gratulować (komuś) z powodu . Zestawienia: czasownik + przyimek (wybór) accuse of ....Przyimki niejednokrotnie modyfikują znaczenie czasownika.. — aprobować . congratulate . coś) za .. to look upon . zmienić (się) w (coś) 2. depend on . np.. — składać się z . — przejrzeć. zapomnieć Poniżej podajemy najczęściej występujące zestawienia czasowników.. change into . pokonać (np. zbadać (szczegółowo) as to get over .. approve of. 2............. — uważać (kogoś. charge with . na (coś) 9 — Język angielski .

129 .

wygląd.. exchange for . żeby coś) walczyć o . point at .. hope for . reply to . hide from . succeed in .. drink to . słuchać (kogoś lub czegoś) opiekować się patrzeć na ... look at ......... look after .... opierać się o ... look over .. stracony czas)... object to ... look upon someone as makeup for . look for .. mieć cechy (np. leave for ........ odpowiedzieć na . przedostać się przez schować (się) przed .. dostać się do zapomnieć... get at .... lean against . look through ..differ from . Zestawienia: przymiotnik lub imiesłów + przyimek (wybór) absent from . zajrzeć (dokądś) szukać przeglądać przejrzeć dokładnie uważać kogoś za . nadrobić (np. — zły na (kogoś) 130 .. przeboleć.. see to (something) struggle for ... zdolności) odziedziczone po (kimś) przejąć przetłumaczyć na ..... karmić się (czymś) dotrzeć do... walczyć z ..... feed on ..... laugh at . odnieść powodzenie..... zakochać się w . zrekompensować sprzeciwiać się (czemuś) wskazywać na. translate into .... fall in love with .. różnić się od . dopilnować (czegoś.. czekać na . spodziewać się (czegoś) śmiać się z . angry with .. look into .. podzielić na (części) pić za (coś) wymienić na .. sukces w . divide in lub into ...... get over........ — nieobecny na lub w advantageous to . zdołać.. take after (somebody) take over . struggle against .. listen to ...... — korzystny dla .. wejrzeć (w coś)..... wait for ..... wyjechać do .....

że w wielu wypadkach partykuły przysłówkowe mają postać identyczną z przyimkiem.podejrzewający (kogoś) ...zapalony do . polite to ... posiadające pewne istotne cechy charakterystyczne.. good for good to independent of ..dobry w . .. ... . eager for . Trudność dla cudzoziemca stanowi to... used to .. partykułą przysłówkową..dobry na ... czemuś) .odpowiedzialny za .zdziwiony (czymś) .posłuszny (komuś. different from .. niezgoda. a różnice dotyczą 9* przybycie do jakiegoś miejsca przybycie do kraju w okolicznościach roszczenie w stosunku do (kogoś) decyzja w sprawie .przyimek (wybór) arrival at a place arrival in a country in/under the circumstances claim against (someone) decision on a matter disagreement with a person exception to a rule gratitude for .....zależny od . responsible to .świadomy (czegoś) .. dependent on ......zainteresowany (czymś) . responsible for ....zapalony do .. obedient to .. -grzeczny dla .zawistny o . (czymś) ..... influence over/with a person interest in Zwroty z partykułą przysłówkową Obok omówionych powyżej zwrotów z przyimkiem istnieją w języku angielskim bardzo liczne zwroty z tzw..przyzwyczajony do (kogoś. keen on . spragniony (czegoś) . -różny od .nie nadający się do niczego .. .. surprised at . .dobry dla . odróżniające je od zwrotów z przyimkiem.zadowolony z .... envious of . good for nothing good at ...odpowiedzialny przed (kimś) ....... (kogoś) -niezależny od ... .. czymś) 131 . .aware of ....zaręczony z . ... spór z kimś wyjątek od reguły wdzięczność za . czegoś) Zestawienia: rzeczownik 4. interested in ..... wpływ na kogoś zainteresowanie (kimś. .. suspicious of .. korzystny dla ......... engaged to .. pleased with .

after) the door.. at) the tray. 9. She got married . across) the window (on. Come and sit (beside.. and then we moved .. 17... 12... 14... inside) the house! Don't stand (in. He spends all day (before. ages! I haven't seen George . I am afraid I will be . He was usually late. London . ..I haven't seen you . 6. please. Tom always has his holidays ..... 7... ĆWICZENIE I Wstaw odpowiednie przyimki w miejsce kropek: 1.. a meeting. the day we met at Wimbledon. 8. 10. John looked (through.. in front of) the TV set... 2. Don't forget to post this letter . Will you be . The 5. that day he came . I like a cup of coffee . Put these cups (on. 4. Warto zaznaczyć. Exeter will be late. This shop is closed . 13. 6. 132 . among) your brother and sister. Partykuły przysłówkowe omówione są w rozdziale 5. 3.składni.. We shall meet .don't you think it was long enough? What a surprise! I am so glad to see you .30 train . June 20th.... a minute. February.. ĆWICZENIE II Z przyimków podanych w nawiasach wybierz właściwe: 1. home tomorrow evening? No. into) the rain! 2. 5.. First we lived .... 2. 19. Come and see me ... midnight.. Exeter. eight. probably .. in) the living room. Some students take their examinations . at) the gathering clouds. lunch. into. Leave your umbrella (behind.5... Our train comes . 18. Let's meet (at. 16. I was waiting for you yesterday . 8. by) 9.. others .... 7. but . He will stay with us . 4.. six . w jakiej występują. 11. a week. Mondays. 5.30. spring. the end of the year. 3. above) the table. I will be here . He left last week but he should be here again .. long winter evenings we read books or watch TV..... London.. Come (in. Bradford. three .. and carry them (to. June.45.. seventeen. Please spread the cloth (over. time. outside) me or (between. 15. że tak jak zwroty z przyimkami powinno się je opanowywać w określonym kontekście znaczeniowym.. 20.....

zawierające zwroty z przyim-kami: 1. 15. „or I shall kick you (down. What are you talking (on. he asked about you. by) night? 11. Tomorrow this job will be finished. about)? 14. but it doesn't mean I am going to do what you want. Will you agree to do what we want? I agree with you that we should help him. I hear what you say. Why are you looking over these old papers? I am looking for a lost letter. They usually come (by. ask for a glass of water. We hope for the best. Don't laugh at John but try to help him. 5. 10. Don't blame John . 19. off)!" he shouted. (Dopilnuję tego). 7. I've got a letter (of. 17. through) car. 6. 15. 2.he is (above. 18. „Get (out. over) suspicion. In answer to your letter we have the pleasure of informing you that . I don't approve of your behaviour. If you lean against this wall. ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania. 14. 3. I met John yesterday. 2. on) foot. If you are in trouble. Have you ever seen Warsaw (at. 133 .. 16. at) the beach. stosując w każdym z nich odpowiedni zwrot z przyimkiem: 1. 9. 12. If you are thirsty. at) my stay at the seaside I spent most of my time (on. The speaker pointed to the fact that the meeting had been going on for ten hours without giving an answer to the question put at the beginning. (Nie mogliśmy zrozumieć do czego zmierzał). you will get wet paint on your clothes. ask for me. (During. even if the weather was bad. Look into your bag . Mary looks after her small brother and sister. along) the stairs!" 12. (Czy sprzeciwiasz się) my proposal? 3. I am listening to you.9. at)? 13. His speech was not very convincing. 16. but today they came (by. Let us drink to your success! I would like to exchange my radio set for a tape-recorder. 4. 10. from) Chicago. What are you looking (on. ĆWICZENIE in Przetłumacz na polski następujące zdania. 11.. This man has been accused of theft. 8. All my efforts now aim at learning English. 13.perhaps you'll find your key there.

Czy możesz przyjść do nas w poniedziałek o piątej? Nigdy nie wracam do domu przed trzecią. Wsiądź do autobusu nr 114 i wysiądź na ostatnim przystanku. Wszedłem do tego pokoju godzinę temu. 7. The baby is very much like you! Oh. Jesteśmy bardzo wdzięczni za wszystko. 15. 5. 9. 6. Nie interesuję się lotami kosmicznymi. Czy chcesz zobaczyć Warszawę w nocy? Spotkamy się na stacji o szóstej. Zastukałem do drzwi i wszedłem. (ona jest podobna do ojca). Podczas dnia na ulicach naszego miasta jest duży ruch. Mr Smith przyjechał do naszego miasta w sierpniu. 18. co zrobiliście dla nas. Przystanek autobusowy jest na tyłach naszego domu (za naszym domem). 7. Jeżeli chłopcy będą szli pieszo. 12. ale jedzie do pracy autobusem. 2. 22. 19. 5. 20.nie przejdzie przez drzwi. 23. (Przetłumacz) these sentences (na angielski). Dom państwa Brownów stoi między znacznie większymi domami. 13. Te magnetofony różnią się ceną i jakością. Po pracy zwykle idę po zakupy. zobaczysz ich na drodze z miasta do naszego domu. I am sorry for disturbing you but (wziąłem Panią przez pomyłkę za moją znajomą). (Zaczekaj na mnie na) the bus stop. 3. During the war Polish troops were fighting (o niepodległość swego kraju) on many fronts. Staraj się skorzystać w pełni z twego pobytu w Anglii . 11. 8. Let us (przemyśleć) all the possibilities once more. 10. 24. 17. 14. 8. 21. no. 9. Postaw te talerze na tacy i zanieś je do jadalni.4. . Ten stół jest za duży . Tom zawsze wraca do domu pieszo. 4. John cały wieczór spędził przed telewizorem zamiast się uczyć do egzaminu. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 6. Mary ma wielki wpływ na swego męża. Pociąg z Londynu do Exeter właśnie nadjeżdża.mieszkaj z angielską rodziną i mów tylko po angielsku. Delegacja angielskich businessmenów przybyła do Warszawy. 16. ponieważ nie lubi wcześnie wstawać.

np. Na stole jest (znajduje się) bochenek chleba. że w danym miejscu.CZĘŚĆ DRUGA Struktura zdań pojedynczych i złożonych Wybrane zagadnienia 8.: Is there a hotel near here? Czy znajduje się tu blisko hotel? Wyrażenia tego używamy także informując. że w danym miejscu. np. kilka obrazków). There are some pictures in this book. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) Konstrukcją there is. W pytaniach stawiamy odpowiednią formę czasownika be przed wyrazem there.1. w danej sytuacji lub w danych okolicznościach znajduje się (występuje) taka a taka rzecz (takie a takie zjawisko). czasie. coś nie istnieje lub nie występuje. There is a loaf of bread on the table. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) 8. W tej książce są obrazki (trochę. there are posługujemy się mówiąc. w danym czasie. W lodówce jest mięso (trochę mięsa). W tym pokoju nie ma krzeseł.: There are no chairs in this room. There is some meat in the fridge. 135 . okolicznościach itp.

3. ĆWICZENIE II Utwórz pytania według wzoru: Wzór: towels/bathroom . no patrz Zaimki nieokreślone rozdz. np4. ĆWICZENIE I Utwórz pytania według wzoru: Wzór: people/street . 2.Are there any people in the street? coffee/tin . pepper/cupboard knives/drawer cheese/dish bread/kitchen beer/bottle 6. lub: There is no coffee in the cupboard. Konstrukcję There + (be) stosuje się w pytaniach o liczbę lub ilość.5.W konstrukcji tej rzeczowniki często występują z określnikami some. milk/fridge.Is there any coffee in the tin ? 1. a little. W butelce jest trochę mleka.1. 1. W szafie nie ma kawy.How many towels are there in the bathroom? meat/fridge . few. a few — rozdz. 3. W pudelku jest trochę papierosów. lub: There are no English books in this library. There are some cigarettes in the box. any.How much meat is there in the fridge ? 8 4 Użycie: some. Is there any meat in the fridge? Czy jest mięso w lodówce? There isn't any coffee in the cupboard. no3. tinned fruit/shop 9.3. 136 . biscuits/that box 10.2. There is some milk in the bottle. oil/that container 7. W tej czytelni nie ma angielskich książek. much. 5. There aren't any English books in this library.: How much petrol is there in the canister? Ile benzyny jest w kanistrze? How many cigarettes are there in this packet? Ile papierosów jest w tej paczce? Konstrukcja there + forma czasownika be może występować w różnych czasach gramatycznych. sugar/this tea 8. any. Patrz użycie: many. little. 4.

. 5.. mistakes/John's homework 8.. ... Can we have some cakes? No. 6. 11.2. .. there's some coffee left.. . 6. 10. 13. . a lot of rain since Friday... Who does the typing in your office? . ... 3... Can we have some meat? Yes. Uzupełnij następujące zdania konstrukcją there + (be) w odpowiednim czasie: ĆWICZENIE IV 1. won't there? . 3. Can we have some beer? Yes.. 1. 3.. there's no coffee left.... any hot water in the hotel when we arrived.. a lot of people at John's party. 2. ale podmiotem nie jest.. plates/the table bread/the kitchen restaurants/this town petrol/the tank 5.. Can we have some wine? No. Podmiot właściwy jest w ta137 .... enough time for a visit to the Zoo tomorrow. theatres/Warsaw 6. . 4.. I'm looking for a stamp. . a beautiful airmail stamp on this envelope... 8... . . any meetings of our society since January.. a good film on TV tonight? . Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) Porównanie W zdaniach zawierających konstrukcję there + (be) wyraz there zajmuje miejsce podmiotu. several students who could speak English. . At our club yesterday .. 2.. some on your desk... a car waiting for us when we arrived at the station. a very good article on economics in yesterday's paper. . there isn't any coffee left.. rooms/your flat ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: Wzór: Can we have some coffee? Yes. or: No. Can we have some sandwiches? No. 14. 4. Can we have some fish? Yes. 2. many foreign students at your college? 8.. 7. .. money/that safe 7. 7... Have we got any biscuits? I'm sorry. any left. 4. . 5.. .1. 9. a typist who types all the letters. Can we have some coffee? No. 12.. . Can we have some potatoes? No. I'm afraid ...

kich zdaniach przesunięty na dalsze miejsce, poza formę czasownika be stanowiącą orzeczenie zasadnicze zdania. Porównajmy zdanie polskie i angielskie: There is a telephone in the hall. W hallu jest telefon. There will be a meeting tomorrow. Jutro będzie zebranie. W każdym z tych zdań zaakcentowany jest ten element treści, który jest wyrażony przez podmiot. Efekt ten uzyskuje się właśnie przez przesunięcie podmiotu poza orzeczenie — ku końcowi zdania. W języku polskim, mającym elastyczny szyk zdania, można swobodnie umieścić podmiot (telefon, zebranie) po orzeczeniu zdania. W języku angielskim swoboda taka jest niemożliwa. Użycie there, które zastępuje niejako podmiot zajmując jego zwykłą pozycję, pozwala nam na przesunięcie właściwego podmiotu poza orzeczenie i w ten sposób zaakcentowanie tego właśnie elementu treści zdania, który jest wyrażony przez podmiot. Oto dalsze przykłady z konstrukcją there + (be): There have been four accidents at this cross-roads since Sunday. Od ostatniej niedzieli na tym skrzyżowaniu były cztery wypadki. There are no clean handkerchiefs in that drawer. W tej szufladzie nie ma czystych chusteczek. There was a good film on at the Odeon last week. W zeszłym tygodniu w kinie Odeon był dobry film. There is nothing to eat. Nie ma nic do jedzenia. There was no way of avoiding it. Nie było sposobu uniknięcia tego. There is much to be said on that topic. Na ten temat jest wiele do powiedzenia. There has been a lot of trouble about it. Było z tym masę kłopotu. Zdań takich jak powyższe nie można przekształcić tak, aby obyć się bez konstrukcji there + (be), to jest nie można postawić na miejsce there ich właściwego podmiotu. Zdania z konstrukcją it + (be) pozornie przypominają zdania zawierające there + (be), jednakże w istocie różnią się od nich zasadniczo. Są to zdania z dwoma podmiotami. Jednym z nich jest słówko it, zwane Preparatory It (przygotowawcze it), a drugi może mieć różną postać. Jest kilka typów zdań z Preparatory It: 138

a) Zdania, w których drugi podmiot ma postać bezokolicznika, np.: It is easy to criticize. Łatwo jest krytykować. It is better to do it at once. Lepiej zrobić to zaraz. Można takie zdania przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: To criticize is easy. To do it at once is better. Zdania takie, choć poprawne, brzmią jednak mniej naturalnie niż zdania z użyciem Preparatory It. Zauważmy, że w języku polskim zdaniom tego typu odpowiadają zdania bezpodmiotowe. Do tej samej grupy można zaliczyć zdania z czasownikami: seem, feel, sound, look użytymi bez osobowego podmiotu, np.: It seems impossible to help him. Pomóc mu (dopomożenie mu) wydaje się niemożliwe. It sounds strange to say so. Powiedzieć tak (powiedzenie tak) brzmi dziwnie. b) Zdania, w których drugi podmiot ma postać zdania pobocznego, np.: It's strange that she hasn't come home yet. To dziwne, że jeszcze nie wróciła do domu. It's true that books are the truest friends. To prawda, że książki są najwierniejszymi przyjaciółmi. Zdania takie również można przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: That she hasn't come home yet is strange. That books are the truest friends is true. Zdania te, choć teoretycznie poprawne, brzmią sztucznie. Często używane zwroty zawierające Preparatory It to m. in.: it is a pity, it is no use, it is fun. Oto przykłady: It's no use asking him to help us. Nie warto prosić go o pomoc. It's a pity she doesn't speak French. Szkoda, że ona nie mówi po francusku. It's fun learning foreign languages. Zabawnie (przyjemnie) jest uczyć się obcych języków. 139

c) Zdania, w których drugim podmiotem jest zdanie przydawkowe rozpoczynające się od zaimka: who, which, whom, that. Budowę takich zdań można wytłumaczyć jako rezultat „rozszczepienia" zwykłego zdania pojedynczego z jednym podmiotem. Weźmy np. za punkt wyjścia zdanie: John broke the window. John zbił szybę. Jeżeli chcemy podkreślić fakt, że to właśnie John a nie kto inny zbił szybę, powiemy tak: It is John who broke the window. To właśnie John zbił szybę. Jeżeli chcemy powiedzieć, że John zbił szybę, a nie co innego, powiemy: It is the window that John broke. To właśnie szybę John zbił. Oto przykłady zdań o takiej konstrukcji: It is Helen who found the watch. To właśnie Helen znalazła zegarek. It is the watch that Helen found. To właśnie zegarek Helen znalazła. It was Henry who took my best tie. To właśnie Henry wziął mój najlepszy krawat. It was my best tie that Henry took. To właśnie mój najlepszy krawat wziął Henry. Porównajmy teraz zdania z konstrukcją There + (be) i z Preparatory It. There is a policeman in front of us. Przed nami znajduje się policjant. It was a policeman who told me to turn left. To (właśnie) policjant polecił mi skręcić w lewo. It is time for you to get up. Już pora, abyś wstawał. There is time for you to have a cup of tea before getting up. Masz jeszcze czas na wypicie filiżanki herbaty przed wstaniem. W wielu przypadkach it występuje jako jedyny podmiot zdania. Oto przykłady zdań z takim podmiotem, które mogą Polakowi sprawiać pewne trudności. It is a month since I saw her. To już miesiąc od czasu jak ją widziałem. 140

It's two years since I had a holiday. To już dwa lata odkąd miałem wakacje. It's three miles to the nearest town. Do najbliższego miasta jest trzy mile. It's warm at this time of year in Poland. O tej porze roku jest ciepło w Polsce. It's nice to get out of town in summer. Przyjemnie jest wyjechać z miasta w lecie.
ĆWICZENIE i

Wstaw it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. ... Mary who gave us your telephone number. ... some interesting stories in this book. ... difficult to cross the street in a big city. ... a good play in our local theatre last week. ... wet last Sunday, wasn't it? I think ... John who introduced us. Get up, ... time to go to school. I'm sure ... a lot of people at the meeting tonight. ... very cold last night, wasn't it? ... on my first visit to France that I went to Nice. Driving is dangerous when ... a fog. ... difficult to understand what he is speaking about. ... an information desk in the entrance hall. ... a pity you can't come to our party.

ĆWICZENIE II

Uzupełnij wstawiając it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie. W niektórych zdaniach należy wprowadzić liczbę mnogą, formę pytającą lub przeczącą: 1. 2. 3. 4. 5. 6. ... a river near the town? Yes, ... but ... dangerous to bathe in it. ... no use discussing this problem. ... nothing to do but to wait. ... far to the nearest service station? ... enough food for everyone? Oh, yes, ... impossible to eat it all! ... a pity you don't speak French: ... some charming French girls in our hotel. ... a car park in the centre of the town? Yes, but I'm afraid ... impossible to park a car there in the rush hours. 7. ... Lucy who told us about your marriage. 8. ... too cold for a walk last night, so we stayed at home. Oh, yes, ... a very cold wind in the evening. 141

9. ... easy to talk but we've got to do something at last. 10. ... better to go to the seaside in June — ... such crowds of people there in July and August. 11. ... any scotch tape on your desk? No, I'm afraid ... any. 12. ... a pity we haven't got a car. Oh, I don't know. ... difficult to park a car in the city, and besides ... a very good bus service in our town.
ĆWICZENIE in

Przetłumacz na angielski: 1. Było wiele wypadków drogowych od początku roku. 2. Szkoda, że Mary nie odwiedzi nas jutro. 3. Na jutrzejszym zebraniu będzie wiele ludzi. 4. Wczoraj był bardzo dobry koncert w parku. 5. Miło jest znowu cię widzieć. 6. Nie ma wysokich budynków w tym małym miasteczku. 7. Nie warto próbować jej przekonywać. Ona cię nie usłucha. 8. Czy są czyste chusteczki do nosa w szafie? 9. Nie zawsze jest łatwo eksperymentować. 10. Po drugiej stronie ulicy jest przystanek autobusowy.

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

Zajmiemy się tu zdaniami, w których oba dopełnienia wyrażone są rzeczownikami (z przydawkami lub bez) lub zaimkami. Możemy rozróżnić dwa typy takich zdań. Pierwszy typ to zdania zawierające tzw. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie: kogo ? co ?) i tzw. dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie: komu? czemu?). Oto przykłady takich zdań: Mary has given me a present. Mary dała mi present. I can lend you my bicycle. Mogę ci pożyczyć rower. Mother told the children a story. Mama opowiedziała dzieciom historyjkę. I have told my wife everything. Powiedziałem żonie wszystko. W zdaniach o powyższej konstrukcji najpierw występuje dopełnienie dalsze a po nim dopełnienie bliższe. Dopełnienie dalsze może być dowolnym rodzajem rzeczownika lub zaimka, natomiast dopełnienie bliższe nie może być zaimkiem osobowym. Drugi typ zdania z dwoma dopełnieniami zawiera dopełnienie bliższe i tzw. dopełnienie przyimkowe, tzn. rzeczownik lub zaimek poprzedzony przyimkiem. Oto przykłady: Mary wrote a letter to John. Mary napisała list do Johna. I have bought some sweets for the children. Kupiłem dzieciom cukierków. John brought these flowers for you. John przyniósł te kwiaty dla ciebie. Mr. Smith gives lessons to some Polish students. Pan Smith daje lekcje polskim studentom.

143 .

The postman brought it for John. Kupiłem nowy kapelusz sobie (dla siebie). przekazuje. Kupiłem go dla siebie. wybiera typ drugi. I bought myself a new hat. Jeżeli dopełnienie 144 . Listonosz przyniósł Johnowi paczkę.W tej konstrukcji zarówno dopełnienie bliższe. John sent them to Mary. w którym ta właśnie informacja znajduje się na końcu zdania: Mary has given me a present. John posłał je Mary. John sent some flowers to Mary. John posłał kwiaty Mary. Wybór pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami zależy od tego. wybiera typ pierwszy. Mary dała go mnie. Mary dała prezent mnie (a nie komuś innemu). posyła itp. Dopełnienie bliższe wyrażone zaimkiem osobowym może wystąpić tylko w tym typie zdania. Listonosz przyniósł ją dla Johna. I bought a new hat for myself. Drugim kryterium wyboru pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami jest stopień rozbudowania tych dopełnień. jak przyimkowe może być wyrażone dowolnym rodzajem zaimka lub rzeczownika. John sent Mary some flowers. ofiaruje. w którym ta właśnie osoba wymieniona jest na końcu zdania: Mary has given a present to me. Listonosz przyniósł paczkę dla Johna. The postman brought John a parcel. posyłana. Mary dała mi prezent (a nie co innego). Kupiłem sobie nowy kapelusz. Jeśli chce podkreślić co ktoś daje. John posłał Mary kwiaty. pożycza. Jeśli natomiast mówiący chce podkreślić jako główną nową informację komu jest rzecz dawana. The postman brought a parcel for John. Oto przekształcenie zdań podanych powyżej: Mary has given it to me. kupowana itp. I bought it for myself. na jaką informację mówiący pragnie położyć główny nacisk.

) X. John posłał kwiaty ładnej siostrze swego przyjaciela Toma. Here is the sugar. dopełnienie dalsze występuje przed dopełnieniem bliższym: Give it to me. 10. 8. Pożyczyłem mu je. Daj mu je. John is enthusiastic about my new car. Dobrze. Przysuń mi go. Pokaż mi je. Nie powiem go jej). 2. tj. Black promise this job to John or to Peter? (Peter) What did Jane tell her husband about her stay in Paris? (everything) Whom did Jane tell the story of her stay in Paris? (her husband) Whom are you going to give these apples and these oranges? (Jane. Have you shown Mark my new picture? (Y. Mary) Przetłumacz na angielski zdania w nawiasie: 1. 3. Brown teach his students? (French) Did Mr. np. Is this Mary's camera? (Y. 6. 7. John mi je dał. 6. What beautiful flowers! (Y.) X. (Y.) X.) X. częściej stosuje się typ pierwszy.) X. ĆWICZENIE I Odpowiedz na pytania (wykorzystaj informację w nawiasie): 1. John posłał Mary olbrzymi bukiet czerwonych róż. 2. Nie.) X.) X. Pokazaliśmy im ją. Nie pożyczaj mu go. 5. We showed her to them. Daj mi to.bliższe jest rozbudowane. (Y. częściej stosuje się typ drugi. 4. 5. X. John pożyczył go jej. (Y.: John sent some flowers to the pretty sister of his friend Tom. I lent them to him. 9. 4. 7.: John sent Mary an enormous bunch of red roses. Jeżeli oba dopełnienia wyrażone są zaimkami osobowymi. I've bought some records for John. np. Jeśli dopełnienie dalsze jest rozbudowane. wyrażone rzeczownikiem z przydawkami. 8. Pokazałem mu go. What did John buy Mary? (a ring) When did he give it to her? (yesterday) Have you bought these books for John or for yourself? (John) Have you bought John a book or some other present? (a book) Who did you lend your typewriter to? (my brother) What does Mr. Please don't tell this secret to my wife. Tak. Here are some photographs of the children (Y. 3. (Y. 145 ĆWICZENIE II 10 — Język angielski .

Kiedy przybyłem podawano obiad. Powiedział. Twój list został wysłany wczoraj. Ten dom został sprzedany.10. Present Perfect That house has been sold. Simple Past Your letter was posted yesterday. W naszym mieście buduje się (właśnie teraz) nową szkołę. Konstrukcje w stronie biernej 10. Past Perfect He said that his pen had been found at school.1. że jego pióro zostało znalezione w szkole. Ten rachunek zostanie zapłacony jutro. 146 . Drzwi są zamykane co wieczór przez mojego ojca. Present Continuous A new school is being built in our town. Future Simple This bill will be paid tomorrow. Present Simple The door is locked every night by my father. Past Continuous When I arrived dinner was being served. Tworzenie strony biernej Formy strony biernej tworzy się (podobnie jak w języku polskim) za pomocą czasownika to be oraz imiesłowu czasu przeszłego.

is) brought Present Continuous am (are.: Those ships are built in Glasgow. 1) Stronę bierną stosuje się najczęściej w następujących sytuacjach: a) gdy interesuje nas wykonanie czynności a nie jej wykonawca. everyone. people). they. Ta skrzynka pocztowa jest pełna. np.2. is) being brought Past Simple was (were) brought Past Continuous was (were) being brought Present Perfect have (has) been brought Past Perfect had been brought Future Simple will (shall) be brought Future in the Past would (should) be brought Future Perfect in the Past would (should) have been brought 10.Bezokolicznik w stronie biernej tworzy się przez użycie bezokolicznika to be i imiesłowu biernego. b) Gdy sprawca czynności jest nieznany. Strona czynna They are renovating the Town Hall. Ratusz jest w odnowie. np. Te okręty buduje się w Glasgow. Odnawiają ratusz. somebody. ponieważ w języku angielskim używa się jej znacznie częściej niż w języku polskim.: My watch has been stolen. Zestawienie Infinitive to be brought Present Simple am (are. everybody. to be seen — być widzianym. . Użycie strony biernej Właściwe użycie strony biernej przedstawia trudności dla Polaka. Strona bierna English is spoken all over the world. np. It must be cleared.: Strona czynna People speak English all over the world. Musi być opróżniona. Na całym świecie mówi się po angielsku. Strona bierna The Town Hall is being renovated. lub gdy sprawca czynności jest nieokreślony (someone. np. Ludzie mówią po angielsku na całym świecie. Ukradziono mi zegarek. This letter box is full.

10* 147 .

Mówiono. America was discovered by Columbus. give (dać). it has been said). że szkolne ferie będą trwały do 3 stycznia. że rozmowy były bardzo owocne.: Strona czynna They showed your letter to Father. co) lub też dopełnienie dalsze (komu. np. It is said that the government will raise the price of meat. It was said the talks were very fruitful. Strona bierna Your letter was shown to Father. This form should be filled in block letters. Pokazali twój list ojcu. Mówi się. Podmiotem zdania w stronie biernej może być również dopełnienie przyimkowe. d) W zdaniach odpowiadających polskim zdaniom typu: mówi się (it is said). Pośle się po doktora. Ameryka została odkryta przez Kolumba. Te listy zostaną napisane na maszynie przez pannę Jones. Ten formularz należy wypełnić drukowanymi literami. These letters will be typed by Miss Jones. np. Twój list został pokazany ojcu. zawiadomieniach.: Passengers are requested to proceed to the customs. show (pokazać). Oni często się z niej śmieją. It has been announced that school holidays will last until the 3rd of January. np. jak np. gdy to właśnie jest główną informacją udzielaną rozmówcy. award (przyznać). gdy sprawcę (wykonawcę) czynności chce się szczególnie wyeksponować. zakazach. Nazwę sprawcy poprzedza się przyimkiem by. Pasażerowie proszeni są o udanie się do komory celnej.: Strona czynna bierna czynna They will send for a doctor. tell (powiedzieć). Po niektórych czasownikach. lub: Father was shown your letter. w stronie biernej podmiotem jest dopełnienie bliższe (kogo. . Ogłoszono. że rząd podniesie cenę mięsa. Strona A doctor will be sent for. czemu). przypuszcza się lub mówiono (it was said. Oni poślą po doktora. Strona They often laugh at her.c) W oficjalnych instrukcjach. 2) Stronę bierną stosuje się także.

148 .

A.. Mr.: It's ..: They . ĆWICZENIE II Przepisz poniższe opowiadanie w stronie biernej.: Have you checked the list of the guests? Mr.: Have you answered the parents' letters? Mr. 4. In the seventies they modernized our town. B. 4. K.. 2. 3. A. Uzupełnij poniższe dialogi podając odpowiedzi według wzoru. B. A.. 2. 5. Mr.? Mr. 1. Ona jest często wyśmiewana. 5. A. They widened some of the old narrow streets.: Yes.: Have you typed those letters yet? B. omawia ze swoim zastępcą Mr. przygotowania do uroczystości zakończenia roku szkolnego i pragnie upewnić się. A.: Have they written their report? B. B.: Have you sent the invitation to the Mayor yet? Mr. They reconstructed the old cathedral. K. it has been sent. zdaniami w stronie biernej: Wzór: 1.: Has she made the coffee? B.: It's . B. Uzupełnij odpowiedzi Mr.. B.: Have you asked the teachers to be present at 12 a..: Have you prepared the welcoming speech? Mr. 3.: It's . czy wszystko zostało należycie przygotowane. B.: Have they painted the walls yet? B.: Have you told the canteen staff to prepare refreshments? 149 . 5.: Have you read the teachers' reports? Mr.. B.. 6.: They . zaczynając od zdania: In the seventies our town was modernized: 1. They built a new shopping centre in the centre of the city.. 4. Wzór: Has lunch been cooked yet? It's just being cooked.: Have they built the swimming pool at last? B.m.Strona bierna ĆWICZENIE I She is often laughed at. 2. They completed the reconstruction a month ago. B.. 3. K. ĆWICZENIE III Dyrektor szkoły Mr.

They can build a school in five months. pomijając określenie wykonawcy: 1. They opened the theatre only last month. Paul Black ĆWICZENIE v Przekształć poniższe zdania na stronę bierną: Wzór: They may ask you a lot of questions. Let us know if we can put your name on the list. 3. We would be happy to have you as our guest. Dear Professor Watson. You ought to repair that old clock. They ought to pay him. Several eminent professors (invite) to the ceremony. They can't sell their old car. Uzupełnij list profesora. You should keep butter in the fridge. You needn't translate this article. The opening speech (deliver) by professor Jones. 4. You may be asked a lot of questions. 4. People will soon forget the whole affair. 1. 7. stosując czas Future Simple w stronie biernej czasowników podanych w nawiasach. 9. 5. You will have to fill in a lot of forms. All the arrangements (complete) soon. 150 Someone noticed the thief an hour earlier. 3. Everyone knows the facts very well.ĆWICZENIE IV Profesor Paul Black pisze do kolegi zapraszając go na obchody 400-lecia uniwersytetu. People mustn't park cars in front of that building. The big hall of the university (decorate) by our students and a concert (give) by a famous pianist. Yours sincerely. 5. You should inform the police. . whom you have met. ĆWICZENIE VI Napisz następujące zdania w stronie biernej. 2. 10. You ought to return the books to the library before the first of March. Next month our university will celebrate its 400th anniversary. Someone is serving coffee now. 6. 8. 2.

10. Someone has taken away two of my books. 13. 2. Will this plan be discussed at the next meeting? (No. They will cut the tree down. 7. 12. ĆWICZENIE VII Odpowiedz na poniższe pytania wykorzystując informację podaną wiasie. What time are the shops opened in this town? (7 o'clock) 2. Brown. Someone has locked the safe. One can easily forget a telephone number. 14. 12. Odpowiedzi należy podać w stronie biernej: Wzór: 1. They are now producing this type of transistor radio in Japan. next year) 3. 4. You must write the answers in ink. Who will pay the bill? (Mr. . Brown) The bill will be paid by Mr. 9. 8. Someone is repairing the road to Winchester. Someone cleans the rooms every week.. 5. Wilson) Who usually cooks breakfast? (my sister) Who will open the exhibition? (Princess Anne) Who makes the best tea? (the English) Who had opened the window before we came in? (the thief) Who is repairing our car? (a good mechanic) Who has opened my letter? (the secretary) Who wrote "Pygmalion"? (George Bernard Shaw) Who has stolen the jewellery? (a tramp) Who took Mary's photograph? (Jim) Who usually takes the boys to school? (Father) Who has cleaned the kitchen? (Jane) Who will give away the prizes? (the headmaster) ĆWICZENIE VIII Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: How often are these cacti watered? They are watered once a week. 7. 14. You must finish the work by five o'clock. 16.6. 1.) . 15. 9. 3. Who sends those goods to Japan? (Smith and Co) Who wrote this report? (Mr.. 13. Brown. 11. Someone will send this parcel to Mr. Must the meeting be held today? (Yes. 8. 11. 6. Someone has translated those documents. 10.

.. he is being sent abroad — lub: No. Are they teaching your son to swim? Yes. Someone should teach Susan to cook. Oh. they .. Uzupełnij stosując stronę bierną: ĆWICZENIE XI Wzór: 1.. 2. Helen was given a ring. Can they arrest that woman? No. Yes. 6.. you . he . she . Did they pay you for your work.. Will you check these documents.. 4.. sir? No. 2. Jones the post of treasurer. No. Brown? No. Did you correct Helen's homework? No.. How often is this letter-box cleared? (twice a day) 5. 3... Somebody has told the police a lie. Will they ask you to come on Sunday? Yes. Janet was given a free ticket to the opera. Wilson.. he .. ĆWICZENIE IX Napisz następujące zdania w stronie biernej rozpoczynając zdanie od słów wytłuszczonych: Wzór: Someone gave Helen a ring. 2. It ought. 7. it . he isn't being sent abroad.. they will be checked by Mr.. they ... he . Did they give Mary a ring at Christmas? Yes. because Mrs. 1.. she .. . They gave Janet a free ticket to the opera. 5.. Mr.. Did they show the man how to operate the machine? No. by Mr... 4. lub No. 7. 3. They offered Mr. Green.. 4... Must this letter be posted at once? (Yes. by Mr. That's too bad. Smith round the factory. Why didn't Jack come to Mary's party? I'm afraid she hadn't invited him. They have promised Henry a new bicycle.. Will you sign these letters. 6. 5. do you really think he . . ? 5. he . Someone handed Mary the programme.4.. Someone will lend John a camera to take our photograph. last Friday. I ... Will they offer me that job? No. Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: ĆWICZENIE X Wzór: 1. he .. John hasn't posted that letter yet.. Why hasn't the office been cleaned? (. Smith is ill). Have they paid the boy for his work? Yes. They will take Mr. Are they sending your brother abroad? Yes. Green. immediately. by Miss Hill. Mary? Yes.. 3.. 152 .) 6.

8. Twoja książka będzie wydana w przyszłym roku. Pasażerowie proszeni są o zapięcie pasów. . W naszej dzielnicy buduje się duży basen. 2. Powieść Heleny będzie ukończona przez jej męża. 9. Portret mojej córki został namalowany przez słynnego artystę. Ogłoszono. właśnie podawano obiad. 6. Czy Jim będzie zaproszony na przyjęcie? Okno otwarto zanim poszedłeś spać.ĆWICZENIE XH Przetłumacz na angielski: 1. 5. 11. 7. 10. Po hiszpańsku mówi się w większości krajów południowoamerykańskich. 13. 15. 4. że goście już wyszli. 3. że prezydent przybędzie do Rzymu jutro. Gdy weszliśmy. Ta książka musi być zwrócona natychmiast. Dlaczego listy nie zostały jeszcze przepisane na maszynie? Ryż jada się głównie na wschodzie. 14. 12. Nie zapłacono za ten obraz. Nie powiedziano mi.

są to pytania. Czy John mówi po francusku? has. Tak. Nie. Słówko to nie ma odpowiednika. Yes. Can John speak French? mówi. jest. Tak. it doesn't Nie. 11. charakteryzuje je tzw. we don't. Yes. po której następuje podmiot zdania. ani tego. tj. jaka padnie odpowiedź. na które odpowiedzią jest potwierdzenie lub zaprzeczenie. it Nie. Innymi słowy. piwo? Does it rain much here? it does. Yes. she isn't. że oczekuje odpowiedzi przeczącej. W czasach Simple Present i Simple Past utworzenie pytania typu Yes-No wymaga użycia na początku pytania odpowiedniej formy czasownika posiłkowego do. Tak. Pytania Yes-No. No.1. she is. Pytania nie zawierające przeczenia Pytania takie sugerują neutralną postawę mówiącego w stosunku do oczekiwanej odpowiedzi. mogą zawierać przeczenie lub nie zawierać przeczenia. 154 . że oczekuje odpowiedzi twierdzącej. No. a mianowicie do. niedużo. Wyraża on tylko swoją niewiedzę.1. Zaczynają się one od formy czasownika specjalnego (posiłkowego lub modalnego). zwane także Yes-No Questions. Czy dużo tu pada deszczu? dużo. Nie wyraża on ani tego. Nie. inwersja. No. gdy zadajemy pytania w języku angielskim. nie ma jej. nie odjechał. Pytania typu Yes-No odpowiadają polskim pytaniom zaczynającym się od słówka „czy". No. to znaczy odwrócenie porządku podmiotu i tej części orzeczenia.11. does lub did. nie lubimy. lubimy. No. it hasn't Nie. którą stanowi czasownik w formie osobowej. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie General Questions. Yes. he can't.1. nie mówi. Has the train already left? Czy pociąg już odjechał? Do you odjechał. Konstrukcje pytające 11. Is Mary at home? Tak. Czy Mary jest w domu? he can. Tak. all like beer? Czy wszyscy lubicie we do. Yes. pytania o rozstrzygnięcie.

gdy proponujemy komuś oglądanie telewizji a ten ktoś odmawia. niedowierzanie.. I didn't. Have the children ever been to the circus? 1..: Wasn't it Dr.. działanie lub de cyzja naszego rozmówcy wzbudza nasze zdziwienie.. dotyczące informacji zawartych w podanych zdaniach: Wzór: The children have never been to the circus. nie dzwoniłem.. możemy zapytać: Shouldn't you go and see a doctor? Czy nie powinieneś iść do lekarza? b) Zadajemy takie pytania..Did you ring? Czy dzwoniłeś? Yes. they haven't....1.. ? Yes.: Isn't it awful? Czyż to nie straszne? ĆWICZENIE I Utwórz pytania typu: yes-no questions.. np.. ? No. Nie. możemy zapytać: Don't you like television? Czy nie lubisz telewizji? Gdy zapowiadają nam czyjąś wizytę w porze dla nas niedogodnej możemy zapytać: Can't he come another time? Czy on nie może przyjść kiedy indziej? Gdy ktoś się źle czuje i nie idzie do lekarza. Pytania zawierające przeczenie Pytania w formie przeczącej zadaje się w języku angielskim w tych samych okolicznościach. dzwoniłem. it has. The strike at the Heathrow Airport has ended at last. Wilson who cured your daughter? Czy to nie doktor Wilson wyleczył twoją córkę? Wypowiedzi w postaci pytań w formie przeczącej niekiedy funkcjonują jako wykrzykniki. sprzeciw. No. gdy twierdzenie... gdy nie jesteśmy całkowicie czegoś pewni i oczekujemy od rozmówcy rozwiania naszych wątpliwości... Mianowicie: a) Zadaje się takie pytania. postawa. 11. 155 . Na przykład. nie zadowolenie. I did...2.. . co podobne pytania w języku polskim. Tak. np.. .

. 14. 13. 6.. she did...... . The Wilsons are coming on Friday.. they will. Wouldn't .. ? Yes. they aren't. Robert visited his parents in December.. he did. I can hear them laugh.. 12..2.. I would.....too late? 4. ? No. ? Yes.. A. .... 8. B . B.. with Jim? 3. she does. A.. Weren't . better . he was.... 15... Our children go to bed at eleven.. .. ? Yes... I'd like to go to the theatre.. A. but he understands Spanish. I will start at nine o'clock... Mary has been playing the piano all the time.. it is... ? Yes. she will. he did.. 11.... ? Yes... too late? 156 . ? Yes. ... B... she does.. she has. The conference is being held in that building. he had....... ... Miss Wilson does her shopping at the supermarket near here.. 7. he can't. Henry had left before Mary came... 9.. ? Yes...... He was driving his father's car when he had the accident.. 5... I'm going to a dance with George. A. . 4. Yes.. My secretary will book your air ticket.. B. Jane liked the ring I gave her for her birthday. Can't .. Jane always goes to school on foot........ The Browns will bring their cousin to the party.. We must have our fridge repaired... The children are already asleep.. A.. ? Yes... 10.. Smith left the office before me... ? Yes.. Mr.. ? No.. 3.... ? Yes.... on Saturday? 2. a new one? 5.... Our guest can speak Spanish fluently. B ... ? Yes........ ĆWICZENIE II ? Uzupełnij zdania pytająco-przeczące: 1...

.1. Haven't .. A..Pytania o uzupełnienie Special Questions są to pytania zaczynające się od zaimka.... name Harold Rogers? 7... Oto przykłady pytań typu Special Questions....... B .. A...see her? 10. thank you..coffee? 8.. do........2.. Was Jane present at the meeting yesterday? B. which....... yes.. A. A. określnika lub przysłówka pytającego. Oh. I can't understand this expression. Special Questions ..2... where...1..2...... No more coffee for me. a present? 9...6. w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią podmiotu W takich pytaniach występuje inwersja... czyli od tzw. Są to wyrazy: who. 11. did). a dictionary? 11. does.... whose.. It's Aunt Barbara's birthday tomorrow! B..... when.. No. 11...... Don't . B. We have a new director......1).... tak jak w pytaniach o rozstrzygnięcie (patrz rozdz.. Shouldn't .1.. Question Words — wyrazów pytających. why.. Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi What's your name? Jak się nazywasz? What can I do for you? Czym mogę służyć? Who is that man? Kto to jest ten człowiek? What are you doing? Co robisz? When will she come? Kiedy ona przyjdzie? What's the matter? O co chodzi? Where may I put my things? Gdzie mogę położyć swoje rzeczy? How long have you been living in Canada? Jak długo mieszkasz w Kanadzie? Why are you so upset? Dlaczego jesteś taki zdenerwowany? How many sisters have you? Ile masz sióstr? How much must we pay? Ile musimy zapłacić? What had the manager told you before you started work? Co ci powiedział kierownik zanim rozpocząłeś pracę? 157 ... how... 11.. whom.... B............ W Czasach Simple Present i Simple Past trzeba wprowadzić formy czasownika posiłkowego do (tj. she was .... Pytania. what.. A.

Co czyni cię szczęśliwym? Piękna pogoda. Whose paper is the best? John's. What makes you happy? Fine weather.What is the Smith's house like? Jaki jest dom państwa Smith? How is your wife? Jak się czuje (miewa) twoja żona? What's your wife like? Jaka jest twoja żona? Uwaga. did. (Dziękuję. Who wants to watch television? Mary. (John's paper is the best). Kto chce oglądać telewizję? Mary. she's fine.2.2. podmiot nie jest w nich poprzedzony czasownikiem posiłkowym. w zdaniach typu: Whom did you meet yesterday ? jest rzadko używana i we współczesnym języku potocznym zastępuje ją who. Pytania z użyciem form: do. w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu Pytania takie mają szyk zdania oznajmującego.: Who did you meet yesterday? 11. does. Ile dzieci zachorowało? Pięcioro. She's very pretty. Na pytanie: How is your wife? odpowiemy: Oh.1. np. Pytania. (Fine weather makes me happy). Czyj referat jest najlepszy? Janka. does. (Five of the children fell ill). (Mary does). 158 . czuje się doskonale). jak w innych typach pytań. thank you. Natomiast odpowiedź na pytanie What's your wife like ? powinna podawać jakieś jej cechy. np. Nie występują w nich formy posiłkowe: do. She's tall and dark (Jest wysoka i ma ciemne włosy). tzn.2. 11. did Where does Mary live? Gdzie mieszka Mary? When did you see John? Kiedy widziałeś Johna? How does Jane speak French? Jak Jane mówi po francusku? Why didn't you tell me the truth? Dlaczego nie powiedziałeś mi prawdy? What does your wife usually cook for dinner? Co twoja żona zwykle gotuje na obiad? Whose glasses did you find? Czyje okulary znalazłeś? Which of our friends did you meet at Zakopane? Kogo z naszych przyjaciół spotkałeś w Zakopanem? How much does it cost to get to London by air? Ile kosztuje przelot do Londynu? Uwaga: forma whom np. How many of the children fell ill? Five.2. (Jest bardzo ładna).

. ? Mary: She's Mr. ĆWICZENIE II Wyobraź sobie. datę urodzenia.. imię. Jane nie zna nikogo i zadaje Mary wiele pytań. Jane: And . Bellows. She's charming and she has a very interesting job. Kto zamknął okno? Patryk. narodowość. (Patrick did).. Who will help me? Alice. ? Mary: He's the director of the play we are going to see. 1. Do you see that beautiful woman in the box over there? Jane:: Yes. . . not yet. Dobson. stały adres. 4.. numer paszportu. it) like lub: How is he (she). ? 2. Mary: There are a lot of people in the theatre tonight. Mary zna osobiście lub z widzenia wiele wybitnych osobistości.. Chris: He's very good looking and rather nice. że wyjeżdżasz za granicę. zawód. Chris: Have you met Helen's husband? Kate: No. Jane: . Jane: . 2. ? Mary: She's a very gifted dress designer.. (Alice will). Zadaj jego pytania w języku angielskim. Uzupełnij dialog pytaniami Jane. Kto mi pomoże? Alice. ĆWICZENIE I Mary i Jane są w teatrze na premierze. They have just rented a flat. Kate: Oh. 3. Jane: What's his job? Mary: He is a film producer.. Who closed the window? Patrick. ? 159 . Oh. 1. ĆWICZENIE m Uzupełnij poniższy dialog pytaniami typu: What's he (she.. Her father is very rich. W kraju docelowym funkcjonariusz kontroli paszportowej zapyta cię o nazwisko. Her husband is sitting next to her. Who is she? Mary: It's Mrs. Który student mówi najlepiej po francusku? Henry. Dobson's fiancee.. (Henry does).. look at that pretty girl! Jane: . ? Mary: He's a businessman.Which student speaks French best? Henry. He's speaking to his best friend Mr...

. Oh. 8. Przetłumacz poniższe pytania na angielski: Jak długo możesz zostać z nami? Dlaczego jesteś taki zły? O co chodzi? Jak długo uczysz się angielskiego? Dlaczego musicie wyjść tak wcześnie? Gdzie są moje okulary? Ile to kosztuje? Czym mogę służyć? Kiedy Mary przyjedzie do Londynu? Gdzie oni mogą się zatrzymać? Dlaczego twój zegarek się zatrzymał? Jaki jest nowy samochód twojego brata? Co robią dzieci? Kto pomoże mi rozpakować walizkę? Jak się miewa twoja córka? Jak długo czekasz na Lucy? ĆWICZENIE VI Mary opowiada babci o przyjęciu. ? Kate: Father is not well yet. 4. 10. ? Kate: She is fairly well but she's worried about Father of course. z którego właśnie wróciła.. Chris: It's small but very comfortable.3. ? Kate: He looks very sensible and efficient.. . 14. What's your address? 7. 3. We had a new doctor examine him yesterday. What's your job? 3. What is your native town like? ĆWICZENIE V 1. 4. 9. What are you going to do on Sunday? 9. Chris: And what about your mother. 15. What are your working hours? 8. What is your flat like? 5. Where were you born? 10. żąda powtórzenia wypowiedzi. 5. Ponieważ babcia źle słyszy. 7. I wanted to ask about your father. 11. Kate. 2.. What's your name? 2. Chris: . 13. 12. he's still in bed. . How old are you? 4. How many brothers and sisters have you? 6. ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1.. 5. 6.. W poniższym dialogu uzupełnij pytania babci: 160 .

: Who .. : Oh. White ? : Your friend Mrs.: M. LA..: M.: 1 M.: 2. : I met a very interesting man.. : What .. G. Granny: How many people were there at the party? Marv: About twentv.: G..: M.: 6. : What .: 5. M.. : What .: 3.: Where . ? : To sing for us.. : He introduced me to the famous singer Miss Ellis. : He is Alice's cousin.: M.: : First they offered us drinks. : He told me he wrote TV plays.: G. ? : That he wrote TV plays. U — Język angielski 161 .: In that big shop near the station. : What . ? : Most of the other guests. White. : She sang some songs by Schubert.: G.. ? A...: 4. ? : A very good dinner.: 9. Mary: There were about twenty people at the party. : He knew most of the other guests. M. ĆWICZENIE VII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym where.Wzór... : Who .: G.: Yesterday I bought a very nice handbag.. ? : A very interesting man. M. to? : To the famous singer Miss Ellis.: M.. : We all asked Miss Ellis to sing for us. M. : Next we had a very good dinner.: M.: G. : Whose . M.: G.: M...: 7.. Mary: About twenty 1.: 8. ? : Drinks. M. : What ..: G. B.: M.: M.: M.: 0. ? : Alice's. M. : Who . M.: G. I forgot to tell you! I saw your friend Mrs.: G. ? : Some songs by Schubert. M...

? A. A.. ? A.: Last month. ? A. 162 .: In the kitchen.: When . B.: In the street.. 6. A.: I met a charming girl the other day.. 2. ? A. ? A.: Tom told me about his plans some time ago. B.: . White shortly ago.: . 5. 6..: In Madrid.. ? A.: . 7.: . A.: .: .. B.. A.: The Browns are moving to Liverpool.. B. B. B. A..: Frank stayed in Spain for some time several years ago..: I passed a very difficult exam a short time ago. A.: Tm going out.: Last week. B.... B.: . A.: Fm afraid I lost my watch yesterday.: Mr. ? A.2.: We made a very interesting trip all over the United States during our holidays. 3.: In a big export firm. 4. A. ? A.: At John's birthday party. 4..... B..: John got a letter from Mr. ? A. 5. ? A.. B.: I found your keys this morning.: As soon as possible.: You should telephone Mary. A.: Probably next month..: On Monday. ? A.: To the post office. A.: . A.: . A.: . 3. ĆWICZENIE VIII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym when: 1. Black earns a lot of money... B.

Alan is leaving Paris soon. Mary: . A...: My husband wants to stay here..: My sister is going to Italy..: Why .. ? A.: Why . ? Last spring..: Because it was too expensive for them — it used up too much petrol. S. B. B. Wszystkie pytania rozpoczynają się od wyrazu how: Wzór: Mary: . 4.. Uzupełnij pytania Mary. ? A.. B... S.. ? A. ? Mrs. ĆWICZENIE X Mrs.. 2.: I'm very tired. Mary: . ? A.: It usually takes about forty minutes to bake a sponge cake.: . ? Mrs.: Because he likes the place.: A.: Why . 4.B. A.: 7. 2.: Because I have worked too much lately.: B. B. Mary: ... ? A. . A.: You should turn the radio off. 5.: Because she wants to improve her Italian. ? Mrs. Mary: .: .: Why . ? Next month. Pytanie Mary brzmi: How much coffee do you take for a cup? 1. A.. ? Mrs. Mary chce się od niej wiele nauczyć. ? Mrs.. Smith: I usually take two tea spoonfuls of coffee for a cup.: I put eight eggs in it.. S. ĆWICZENIE IX Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym why: 1.. . B.: Because it's already past eleven. 3.: A. A.. 3.: I clean the windows with warm water only... Smith jest bardzo doświadczoną gospodynią...: The Joneses sold their car yesterday. A. S..: I use a pound of flour to bake a cake.

ix* 163 .

.. She is a shop assistant. G. She works in a big department store.. S. She usually spends her holidays at the seaside. then? 1. G.: Someone left the door open.. ? I wash the curtains twice a year.. G. In the evening she often goes to the cinema. 1. Mary: Mrs.: Someone searched my desk yesterday.: Someone has drunk my cocoa. ? 4.: I haven't drunk it.: 7. 5. Mary: Mrs. S.: .: .. 8. G. 7. G. . G. 9. 4. 2.: .5.: Someone uses my cup. G. 6... Mary: Mrs. M. . ? 2.. On the weekends she visits her family.: 6.: . ? I cook potatoes for about twenty minutes. Rose is a very pretty girl. Przeczytaj uważnie informacje dotyczące Rose i zadaj pytania. Zadręcza swoją żonę Mary pretensjami i podejrzeniami. ĆWICZENIE XI Rose i Jane są przyjaciółkami i razem pracują.: I don't use it.: I didn't leave it open. ? 164 .... She starts work at 9 a.m. Mary: I didn't take it.: . Uzupełnij pytania George'a według wzoru: Wzór: George: Someone took my pen yesterday. ? I polish the furniture with a special spray "Pledge". She gets to work by bus.? 3. George: Who took it.. G. 3. She usually has a sandwich and a cup of coffee for lunch. S. aby otrzymać te same informacje o Jane. M. Żona odpiera zarzuty.: I didn't search it. M. ĆWICZENIE XII George to zgryźliwy i podejrzliwy starszy pan. M..

. ? Someone always takes my glasses..1.: Someone lost my key.. I don't take them..: 165 . 6. Kto z was nie ma paszportu? 5. 5. Co powoduje zatrucie środowiska? 8. Czyja to filiżanka? 3. np. G. G.: 6. Co cię tak zmęczyło? 6. Kto chce jeszcze herbaty? 2.: 7.: G. Czyj samochód był zostawiony na ulicy zeszłej nocy? 7.5. G. Inne konstrukcje pytające 11.. I haven't borrowed it. ? Someone has borrowed my newspaper.3. A "Mona Lisa" penicillin America the steam engine "Othello" the battle of Austerlitz B Napoleon James Watt Sir Alexander Fleming Shakespeare Leonardo da Vinci Christopher Columbus ĆWICZENIE XIV Przetłumacz na angielski: 1. .3. Ilu studentów postanowiło spędzić wakacje w górach? 10. ? ĆWICZENIE XIII Na podstawie list A i B zadaj pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym who i daj krótkie odpowiedzi: 1.: M. Jakie kraje eksportują dużo ropy? 9. 4. .: G. 2.: G. Co sprowadza deszcz? 4... 3. Pytania alternatywne Pytania alternatywne są to pytania sugerujące wybór jednej z dwóch możliwości.: M. I didn't lose it. Kto telefonował przed obiadem? 11.: M.

: What are you looking at? Na co patrzysz? b) po dopełnieniu. np. Pytania w rodzaju: To whom was the telegram sent? można spotkać w tekście pisanym. ale nie używa się ich w mowie potocznej. np.3.: What are you looking at so intently? Na co patrzysz z takim napięciem? What did you polish your shoes with yesterday? Czym wyczyściłeś wczoraj buty? Oto dalsze przykłady pytań z przesuniętym przyimkiem: Who are you waiting for? Na kogo czekasz? Where does he come from? Skąd (z jakiego kraju) on pochodzi ? . np. Można je spotkać niekiedy w piśmie i to raczej w stylu oficjalnym. jeżeli pytanie zawiera okolicznik.: Who are you writing this letter to? Do kogo piszesz ten list? Przyimek zatem znajduje się zazwyczaj na końcu pytania. Jednakże. przyimek najczęściej występuje przed tym oko-licznikiem. powiemy jednak: Who was the telegram sent to? Przyimek występuje: a) po orzeczeniu zdania.2. jeżeli po orzeczeniu występuje dopełnienie. Pytania z przesuniętym przyimkiem W języku angielskim pytania zaczynające się od przyimka występują bardzo rzadko.Is your brother a doctor or a dentist? Czy twój brat jest lekarzem czy dentystą? Do you want tea or coffee? Czy chcesz kawy czy herbaty? Will the concert be on Saturday or on Sunday? Czy koncert odbędzie się w sobotę czy w niedzielę? Shall we go to the theatre or to the cinema? Czy pójdziemy do kina czy do teatru? Shall we go for a walk or do you prefer a rest? Czy pójdziemy na spacer czy wolisz odpocząć? 11.

166 .

prawda? 167 . Zwroty typu „nieprawdaż" — Question Tags Zwroty zwane Question Tags odpowiadają polskim zwrotom: „nieprawdaż?". np. w zwrocie tym wystąpi odpowiednio do. „prawda?".3. prawda? Mary can't type.3.: The boys were here yesterday. nieprawdaż? b) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest przeczące. weren't they? Chłopcy byli tu wczoraj. does she? Mary nie mówi po francusku.What have you called this meeting for? Po co zwołaliście to zebranie? Whose photo are you laughing at? Z czyjej fotografii się śmiejesz? Which letter are you looking for? Którego listu szukasz? 11. can she? Mary nie umie pisać na maszynie. does lub did: You like to play tennis.: John is a very good driver. w zwro cie tym występuje przeczenie. Porównajmy dwa rodzaje zwrotów Question Tags: a) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest twierdzące. prawda? Jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest w czasie Simple Present lub Simple Past. don't you? Lubisz grać w tenisa. haven't you? Skończyłeś. Brown went to Paris last week. prawda? You have finished. didn't he? Pan Brown wyjechał do Paryża w zeszłym tygodniu. „czyż nie?". was she? Nie było jej na zebraniu wczoraj. np. prawda? Mr.: She wasn't at the meeting yesterday. np. w zwro cie tym nie występuje przeczenie. prawda? Mary doesn't speak French. nieprawdaż? Tworząc zdania zakończone zwrotem Question Tag należy pamiętać. że: a) w zwrocie Question Tag występuje ten sam czasownik posiłkowy (lub modalny) co w orzeczeniu poprzedzającego zdania. isn't he? John jest dobrym kierowcą.

(Mary jest moją siostrą). czy w czerwcu. isn't she? Yes. czy też twoją.: Mrs. (Mary nie jest moją siostrą).. Zapytaj czy konferencja odbędzie się w maju. Zapytaj wychodzącego gościa czy wziął swoją własną parasolkę. she isn't. prawda? You would like some coffee. ? A. ĆWICZENIE I Utwórz pytania w języku angielskim do podanych sytuacji: 1. isn't she? Jane jest siostrą Toma. prawda? c) Podmiotem zwrotu Question Tag jest odpowiedni zaimek osobowy. czy lalkę.: Jane is Tom's sister. czy też sok pomarańczowy. gdy chcemy tym faktom zaprzeczyć. she isn't. she is. (Mary nie jest moją siostrą). (Mary jest moją siostrą). 4. ĆWICZENIE II Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania z przyimkiem na końcu zdania: 1. haven't they? Państwo Brown sprzedali dom. The Browns have sold their house. np.: Mary is your sister. Zapytaj dziecko czy woli dostać piłkę. wouldn't you? Chciałbyś napić się kawy. A. 168 . 2. prawda? d) Na wypowiedź zakończoną Question Tag odpowiadamy — niezależnie od formy tej wypowiedzi — twierdząco.. Green is a foreigner. np. B. won't they? Przyjadą samochodem. Zapytaj swego gościa czy wypije kieliszek wina. prawda? Mary is your sister. prawda? They will arrive by car. 3. Zapytaj sprzedawcę sklepowego czy walizka jest zrobiona ze skóry. is she? Yes. she is. No. isn't she? Mary jest twoją siostrą. Mary isn't your sister. No.: From the United States. 5. czy z plastiku.b) Czasownik w zwrocie Question Tag zawierającym przeczenie zawsze łączy się ze słówkiem not tworząc formę skróconą.: Where . gdy chcemy potwierdzić fakty i prze cząco.

. O jakie formularze prosiłeś? 4. B.: I think I put my bag in someone else's car.: I've no idea. A. ? A. I'm going to have dinner with a film director.: Whose .: What . Jones. (Who .: Jane is talking to someone on the phone.. 5. A. Na co czekasz? 2..: My wife spends a lot of money. Po czyjej on będzie stronie? 7.. B.. ? A.. ? A. 4. A. O czym ona mówi? 3... B.: On housekeeping and on her clothes. 6.. about) 3.: We had a very interesting talk.. Po co kupiłeś ten obraz? 8. A. probably for a pretty girl..: Look.: What . 3. B. (Who . Z kim idziesz do kina? 5. ? A.. with) 169 . Czym się zraniłeś? 10.2.. ĆWICZENIE III Przetłumacz poniższe pytania na angielski. (Who .: Who . 7.. Na końcu pytania powinien się znajdować przyimek: 1. (What .. A. Komu zostawiłeś swój adres? ĆWICZENIE IV Ułóż pytania. to) 2. B. A. ? A. with) Who is John dancing with? 1..: Who . Do kogo piszesz? 6.: Mary has borrowed a very good English-Polish dictionary...: From her grandfather.. na które następujące zdania mogłyby być odpowiedzią: Wzór: John is dancing with Henry's wife. The telegram was addressed to your wife.: Who . Z kogo się wyśmiewasz? 9. ? A.: I don't know.: I don't know.. B.: About literature. it's Mr. I have been thinking about tomorrow's lecture. He's waiting for someone. probably to her boy-friend.

4. Granny is looking for her glasses. (What ... for) 5. She is looking at a plane in the sky. (What ... at) 6. We have been waiting for the teacher since 5 p.m. (Who ... for)
ĆWICZENIE V

Wstaw wyraz pytający who, which, what lub whose na początku pytania oraz odpowiedni przyimek na końcu. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. ... is butter made ... ? What is butter made from? .. can we use old newspapers ... ? .. hotel did you spend your weekend ... ? .. is John dancing ... ? .. have you borrowed money ... ? .. is the little girl afraid ... ? .. are you talking ... ? .. have you been thinking ... ? .. of you is that telegram ... ?

ĆWICZENIE VI

Dodaj zwroty typu: nieprawdaż. 1. It's cold today, ... ? 2. You will be ready soon, ... ? 3. Mark works for his father, ... ? 4. Tom can help you, ... ? 5. John has booked seats for "Hamlet", ... ? 6. Mrs. Black was in Scotland last year, ... ? 7. The Browns stayed with you over the weekend, ... ? 8. We shall see you later, ... ? 9. It wasn't your fault, ... ? 10. Paul doesn't enjoy fishing, ... ? 11. There wasn't a fountain here last year, ... ? 12. John won't be at Cambridge in March, ... ? 13. Tom hasn't returned our records, ... ? 14. The Joneses haven't gone over to France, ... ? 15. My husband didn't ring you up yesterday, ... ? 16. You won't be offended with me, ... ?
ĆWICZENIE VII

Zamień następujące pytania na zdania ze zwrotami Question Tags w dwóch wersjach: 170

Wzór:

Will Pat come to our party? Pat will come to our party, won't she? Pat won't come to our party, will she?

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.

Isn't there any food left over? Did you have your house repainted last year? Is John older than you? Do your children always tell the truth? Is Mr. Black going to speak now? Are there any good hotels in your town? Are we going to meet Walter at the party? Have you got a temperature? Could we meet here tomorrow? Did your grandfather live in Japan? Does Joan like her new job? Can you come at five? Has your brother come home yet? Did Alan paint this picture himself? Will there be enough food for all of us? Does Larry always come home so late?

12. Konstrukcje rozkazujące

Tryb rozkazujący w drugiej osobie liczby pojedynczej i mnogiej wyrażamy podstawową formą czasownika. Come here. Listen! Chodź tutaj. Słuchajcie. Proszę cię zjedz obiad. Proszę zamknij drzwi.

W formie bardziej uprzejmej dodajemy please. Please eat up your dinner. Shut the door, please.

W formie przeczącej występuje wyrażenie don't. Don't read that letter. Don't use your dictionary. Don't be late. Nie czytaj tego listu. Nie korzystajcie ze słowników. Nie spóźnij się.

W pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej odpowiednikiem trybu rozkazującego są wyrażenia z czasownikiem let. W pierwszej osobie liczby pojedynczej stosujemy wyrażenie let me. Let me have a look at my notes. Niech spojrzę w notatki. Let me think. Zaraz — niech pomyślę. Pozwól, że pomyślę. Let me see. Zaraz — niech się zastanowię. Pozwól, że się zastanowię. W pierwszej osobie liczby mnogiej stosujemy wyrażenie let's będące skrótem wyrażenia let us. Let's have dinner. Jedzmy obiad. Let's go. Chodźmy. W trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej let występuje z zaimkiem osobowym w formie dopełnienia lub z rzeczownikiem. Let Henry do it himself. Niech Henry sam to zrobi. Let them stay here. Niech oni zostaną tutaj. Let him find the way himself. Niech sam trafi. Let her come at once! Niech ona zaraz przyjdzie! 172

ĆWICZENIE I

A) Utwórz polecenia w drugiej osobie trybu rozkazującego wykorzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Door. Shut the door (albo: Open the door, albo: Lock the door).

time your hands the television set my question the window the medicine

B) Utwórz zdania przeczące w drugiej osobie trybu rozkazującego, wy korzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. The window Don't open the window (don't shut the window).

so much noise so many sweets such silly questions out in the rain so many lies this dreadful hat

ĆWICZENIE II

Przekształć następujące zdania według podanego wzoru (z użyciem właściwej formy zaimka osobowego): Wzór: Father wants the children to go to bed at once. Father: Let them go to bed at once.

1. The doctor wants Jim to take his temperature. 2. The teacher wants Jane to correct her mistakes. 3. Mr. Smith wants George and Helen to come and see him. 4. The director wants Miss Jones to take the message. 5. Mr. Smith wants the gardener to plant some roses. 6. Mr. Andrews wants his client to wait half an hour. 7. Jenny wants Robert to telephone at ten o'clock. 8. The manager wants Mr. Clerk to check this account. 9. Mary wants Tom to offer the guests some more drinks. 10. The judge wants the witness to repeat his statement. 173

ĆWICZENIE III

Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Gdzie są twoje rękawiczki? Niech no się zastanowię. Myślę, że zostawiłem je w samochodzie. Niechaj mój syn ich poszuka. 2. Zapytaj go o radę. 3. Niech on sam wyczyści swoje buty. 4. Nie krzycz na mnie! 5. Nie powtarzaj mojego pytania. 6. Jest piękna pogoda — chodźmy na spacer. 7. Nie mogę rozmawiać z nim teraz. Niech zaczeka. 8. Kiedy ją ostatnio widziałeś? Niech no pomyślę ... To było na przyjęciu u Jane. 9. Otwórzcie podręczniki i przeczytajcie tekst o transporcie miejskim. 10. Nie bądź niecierpliwy — powtórzmy tę piosenkę jeszcze raz. 11. Boli mnie głowa — chodźmy na spacer. 12. Jestem bardzo spragniony. Niech John przyniesie mi coś chłodnego do picia. 13. Czy jutro są urodziny Tomka? Niech no pomyślę — tak, on jutro kończy siedem lat. 14. Nie wyłączaj radia, chcę słuchać muzyki.

13. Konstrukcje bezokolicznikowe

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika
Bezokolicznik jest formą czasownika wyrażającą czynność lub stan, lecz nie podającą osoby ani liczby, ani czasu. Bezokolicznik, najczęściej poprzedzony partykułą to, występuje w stronie czynnej oraz biernej. Formy bezokolicznika ilustruje podana poniżej tabela:
Aspekt — aspect Strona — Voice czynna — active Simple Continuous Perfect Perfect Continuous to take to be taking to have taken to have been taking bierna — passive to be taken to have been taken

Uwaga: Bezokolicznik zaprzeczony wyrażamy stawiając not przed to, np. not to take — nie brać. Bezokolicznik w zdaniu może być: 1) podmiotem lub pierwszym elementem podmiotu, np.: To copy these letters is not an easy task. Przepisanie tych listów nie jest łatwym zadaniem. 2) orzecznikiem lub pierwszym elementem orzecznika, np.: To see is to believe. Widzieć to znaczy wierzyć. 3) dopełnieniem (zastępującym zdanie dopełnieniowe), np.: I am glad to see you. Cieszę się, że cię widzę. The police are sure not to believe you. Policja z pewnością nie uwierzy ci.

175 .

anxious. Mary was so angry that she didn't look at me. glad.: Tom was the last to go. np. fit. pleased. John przyszedł tutaj. Tom był tutaj wystarczająco długo. Mary jest skłonna przyjąć nasze zaproszenie.: Tom was here long enough to know the circumstances. . 6. że mnie wzięli za bogatego turystę. Bezokolicznik występuje po niektórych przymiotnikach i imiesłowach. sorry. ĆWICZENIE I Zmień następujące zdania wprowadzając przysłówek too lub enough według podanego wzoru: He is so old that he can understand these problems. We were so bored that we couldn't stay any longer. Was Mary very sorry to have missed our party? Czy Mary było bardzo przykro. Bardzo chcieli więcej o mnie wiedzieć. He is old enough to understand these problems.: They were anxious to know more about me. Are you so clever that you can solve this problem on your own? I am so depressed that I cannot do anything.4) przydawką lub pierwszym elementem przydawki. aby znać okoliczności. 7. aby porozmawiać z twoją matką. 5. Pacjenci wydawali się zadowoleni. Byłem zadowolony. itd. np.. I was pleased to be taken for a rich tourist. np. Mary is inclined to accept our invitation. inclined. The patients seemed glad to be sitting in the warm waiting room. It is too warm to dance in this room. sure. 2. 176 I have very little time and I cannot go to the cinema with you. że nie była na naszym przyjęciu ? 5) okolicznikiem celu lub jego pierwszym elementem. takich jak: able. 6) okolicznikiem skutku lub jego pierwszym elementem po przysłówkach too lub enough np. The film is so bad that it cannot amuse us. który odszedł. Jest zbyt ciepło. aby tańczyć w tym pokoju. 4. 1. że siedzą w ciepłej poczekalni. John is so ill that he cannot leave his bed.: John came here to talk to your mother. 3. afraid. Tom był ostatnim.

The Browns will be the only people . 2. John is sure . 5. 1. The boss is sure . ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Neil Armstrong reached the moon... Mr. 4. I am glad that I see you again. 3. Smith was the only one (który wyrzekł się tego pomysłu).. 10. It is sure that the boss will blame you for this. The teacher was so kind-hearted that he didn't blame us for what we had done. John was terribly sorry that he hadn't come in time. Uzupełnij następujące zdania stosując formy bezokolicznikowe: 1. 10. Neil Armstrong was the first man to reach the moon. This play deserves (aby była wystawiona). 8. My sister left the room last.. Such an occasion is not (do przepuszczenia) 7. It is sure that John will pass this examination. Father was so pleased that he couldn't be angry with me.. Our teacher is anxious (nauczyć nas jak najwięcej). The Browns will accept these conditions.. My sister was the last . They are awfully sorry (że nie byli obecni na zebraniu). Tom was so clever that he couldn't believe such lies. 2. He is not a man (któremu można zaufać). 3. 12 — Język angielski ĆWICZENIE IV 177 . It is sure that the police will look for these men. ĆWICZENIE ra Zastąp wytłuszczone części zdań odpowiednią formą bezokolicznikową: 1. 5. 9.. 4. Father is ready (żeby nam przebaczyć). I am really sorry that I have neglected my duties. 9. 4. 5. Tom was not the only one (który o to pytał). I regret that I have forgotten my book. Mary said she was happy that she had missed that unpleasant scene. 2..8. The police are sure ... 3. The children are glad (że dostały pudełko czekoladek). 6. John hopes (że nas wszystkich wkrótce zobaczy).

Intencją Johna nie było to. sprawić. aby więcej pracowali. like. John didn't mean us to wait for him. Widziałem jak dziewczyna wsiadała do taksówki. Widziano jak Mary wychodziła z domu. przypuszczenie. feel.13. np. see.: I saw the girl get into a taxi. expect. b) po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) Powyższa konstrukcja jest stosowana: a) po czasownikach wyrażających życzenie. a także declare.: hear.: want. c) po czasownikach wyrażających świadomość. I made my students work harder. intencję. kazać). watch. natomiast jeżeli wymienione czasowniki występują w stronie biernej.2. czasowników: believe. jak również po let i make bezokolicznik występuje bez partykuły to. np. przeko nanie. Zmuszono Henryka do nauczenia się wiersza na pamięć.2.: I expect you to help me. np. think. np. przy czym bywa on często pomijany. wish. np. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem 13. oraz po czasownikach let (zezwolić) i make (spo wodować. Uwaga: Część czasowników tej grupy występuje tylko z bezokolicznikiem to be. itp.. Nauczyciel uważa Johna za bardzo zdolnego. Spodziewam się. Zmusiłem swoich studentów. Chcę. know. niechęć. przy czym po know nie można pominąć bezokolicznika to be: 178 . believe. consider. chęć.: The teacher considers John (to be) very gifted. notice. Henry was made to learn the poem by heart. to bezokolicznik przybiera partykułę to. że mi pomożesz. understand. żebyśmy na niego czekali. consider. jeśli te czasowniki są użyte w stronie czynnej. Ograniczenie to dotyczy np. zamierzenie. think. mean.1. a także know. Uwaga: Po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów. żebyś znowu przyszedł. Mary was seen to leave the house. np. hate. declare. np. pragnienie. I want you to come again. oczekiwanie. desire.

że mi pomożesz..... allow. Strona czynna: We didn't mean you to hear about it. Mówi się. W odniesieniu do niektórych czasowników zdania powyższego typu w stronie biernej mogą być także uważane za równoważne zdaniom złożonym.. aby kelner nas obsłużył.. prośbę lub zezwolenie. Strona bierna: You were not meant to hear about it. Widzieliśmy. że . Widziano.: ask. np. To nie było zamierzone. że Mary wychodzi z domu. I count upon you to help me. Wiemy.2. że . że Mary wychodzi z domu. Pod względem znaczenia należą one do różnych grup spośród wymienionych wyżej. order. Donoszą. że . e) po czasownikach. żebyś o tym usłyszała. It is believed that ...2. że ci ludzie są uczciwi. że .. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) Zdania z tą konstrukcją są to odpowiedniki w stronie biernej zdań omówionych w rozdz. 13.. Strona bierna: Mary was seen to leave the house.... Liczę na ciebie. żebyś o tym usłyszała.We know these people to be honest. Nie zamierzaliśmy. 13. d) po czasownikach wyrażających nakaz.. Na przykład: Strona czynna: We saw Mary leave the house. It is known that . których dopełnienie poprzedzone jest przyimkiem. Wiadomo. Czekaliśmy. Oficer kazał żołnierzom strzelać.2. Uważa się. Will you allow us to come? Czy pozwolisz nam przyjść? The officer ordered the men to fire. It is reported that . w których zdanie nadrzędne ma następującą postać: It is said that . We waited for the waiter to serve us...1. 12* 179 .

gdy wyraz stanowiący podmiot nie oznacza osoby (rzeczy). believe.: know. itd. request. abyśmy tam poszli. prośbę. permit. np. przekonanie. order. Mówią. a prisoner escaped from Dartmoor {It is reported thatescaped from Dartmoor last night. b) czasowniki wyrażające czynności zmysłów: see. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik Konstrukcja ta występuje w sytuacji. Brown {It is only thathis work.: She was seen to take a pill from this box. oczeki wanie. A prisoner is reported to have Donoszą. c) czasowniki oznaczające świadomość. np. Następujące typy czasowników występują jako orzeczenie w stronie biernej w omawianej tu konstrukcji: a) czasowniki wyrażające przyzwolenie. Uwaga: Gdy czynność wyrażona bezokolicznikiem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona czasownikiem w stronie biernej stanowiącym orzeczenie zdania. report. 180 . np. d) czasowniki say. Brown is said to live for Mówi się. Widziano jak wzięła pigułkę z tego pudełka. feel.2. a więc: allow. np.Oto przykłady transformacji zdań złożonych tego typu na zdania proste w stronie biernej: said Dr. itd. że jakiś więzień uciekł z Dartmoor zeszłej nocy.: He is said to be an extremely gifted man. że Mary poradzi sobie z tymi trudnościami. lives only for his work. last night. command. Dr. mean.: Mary is expected to cope with these difficulties. Studenci są proszeni o zebranie się w głównej sali. że on jest niezwykle utalentowanym człowiekiem. hear.: Students are requested to gather in the main hall. Oczekuje się.: It is necessary for us to go there.1). np. bezokolicznik ma aspekt Perfect (patrz formy bezokolicznika rozdz.3.. że dr Brown żyje tylko dla swojej pracy. intencję. 13. do której odnosi się czynność wyrażona przez bezokolicznik. Jest konieczne. expect. 13. rozkaz. np.

I do not expect that he will understand his mistake. ĆWICZENIE II Uzupełnij i zmień następujące zdania według podanego poniżej wzoru: Mr.. 4. 1. We heard . I heard . abym zrobił w tej sprawie? Policja zmusiła go do opuszczenia miasta. We heard . The secretary knows that her boss is very busy. He is over sixty years old. 9. Co chcesz. 8. Chcę. Jeden rok to zbyt długo. She felt that her hands were trembling.. 9.... Smith was working in his garden. John spodziewa się. I wrote to Aunt Agatha. abyś przetłumaczył sześć zdań na angielski. ĆWICZENIE in Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję dopełnienia z bezokolicznikiem : 1. I heard that the door closed... 8. He felt . A man died in the tram. 2. I noticed that John entered the room. 2. 6. I saw Mr. 5. Many people believe that money is the most important thing in life.. Mary opened your bookcase. 2. The teacher hates it when his students lie about their homework. The only thing for him to do is to get some sleep. 3. to przespać się trochę. 7. 181 . My wife made ... 4. I saw that the postman dropped some letters in our letter-box. John was playing some Chopin on the piano. I saw . 3... aby towary były składowane. 4.. 10. Jedyna rzecz.. jaką powinien zrobić. I saw . Jane spoke to a stranger. 10. Smith work in his garden. .. The children were singing. A car ran over a dog. The chairman declared that the meeting was over. We believe . We expect that the Joneses will return our lawn-mower. że pieniądze zostaną wysłane w przyszłym tygodniu.. We judged.One year is too long for the goods to be stored. She is an extremely rich woman. Somebody touched his arm. 7. ĆWICZENIE i Przekształć następujące zdania stosując dopełnienia z bezokolicznikiem zamiast zdań podrzędnych: 1.. 6.. I saw . 3... 5.

że ministrowie przedyskutowali nową reformę ekonomiczną. 4. Wszyscy wierzą. Nikt nie lubi. Widziano go jak wychodził z tego domu o piątej po południu. 7.5. It is expected that the new administration will make numerous reforms. że John i Mary spotkali się kiedyś w Londynie. 8. It is said that the epidemic is very serious. Nie zmuszaj mnie do zrobienia tego. abyś pożyczył mi trochę pieniędzy. It is reported that the conference is over. 3. 10. Słyszałem jak rozmawialiście na mój temat. Dlaczego rodzice Johna chcą. Wiadomo. że firma Brown i S-ka ma trudności finansowe. abym miał własne zdanie na ten temat. 14. czego nie chcę. 2. 13. Podano. 7. It is known that the two brothers hate each other. 5. że jesteś uczciwym człowiekiem. Istnieje ogólne przekonanie. aby on ożenił się z Mary? Przekształcić następujące zdania według wzoru: ĆWICZENIE IV Wzór: 1. It is reported that no progress was made. It is supposed that the earthquake has caused much damage. 9. It is expected that they will leave Paris next week. ĆWICZENIE VI Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję : for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik: 182 . 8. Podano. 10. 11. Wiadomo. 2. Pozwól. Chcę. It was reported that our team had won the football match. 9. że minister przybył wcześniej niż go oczekiwano. 7. 8. że podróżowanie rozszerza horyzonty myślowe. Mówią. It is said that similar accidents have happened before. 12. 3. 9. Matka skłoniła Mary do pójścia do lekarza. It is believed that the police caught the thieves two days later. 6. Mówi się. Ogólnie uważa się. Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję z bezokolicznikiem: ĆWICZENIE V 1. aby mu przypominano o jego błędach. 6. It is said that the headmaster approves of our plans for the summer. Uważa się ich za dobrych partnerów w handlu. 4. 10. 6. They are expected to leave Paris next week. 5. że pan Green stracił masę pieniędzy na wyścigach. że nowy system cen jest skuteczny. Uprasza się publiczność o niepalenie w sali. Widziałem jak samochód wpadł w poślizg. że warunki umowy zostały zmienione.

Krótko mówiąc. aby żywność była trzymana w lodówce. 9. aby uczestnicy konferencji zostali dłużej.. 7. abstrahując od .1. aby ludzie zapomnieli o wojnie.. np. 2. 4. Doceniamy w pełni twoje wysiłki. Ten człowiek chce 100 funtów tygodniowo. Było za późno. 6. Jest konieczne. 13. w przemówieniach oraz przy różnych innych okazjach. 1. że młode dziewczęta myślą o miłości. jest jak otrzymać kredyt. na początek. Czy trudną rzeczą było dla ciebie uzyskanie tych informacji? Jest rzeczą niemożliwą. 3. 10. że nie zamierzam nikogo krytykować. To jest. aby Jane zaprosiła ciebie na swój ślub. nie mamy wyjścia. Na początek chcę zaznaczyć. wtrącanych w mowie potocznej. 2. abyśmy załatwili wszystko od razu. 6. 4. 5.3. Następną sprawą. nie mówiąc już o twoim powszechnie znanym oddaniu naszej sprawie. Jest rzeczą naturalną. którą spowodowałem. Jest rzeczą trudną. 9. Z pewnością nie mamy się czym martwić. Było za późno. musiałem zapłacić za szkodę. Mówiąc szczerze. . 8. którą mamy omówić. aby się streścić. Jest niemożliwe. aby dyrektor zwołał konferencję. krótko mówiąc na początek. Prawdę mówiąc. nie podejmowałbym zbyt szybkich decyzji. streszczając się mówiąc szczerze z pewnością pomijając już. 3. 7. musimy zrezygnować z wielu przywilejów. to be brief to begin with ĆWICZENIE że tak powiem mówiąc prawdę krótko mówiąc.. aby zacząć. że tak powiem. 8. Te sprawy z pewnością przysporzą nam wiele trudności.. po pierwsze Przetłumacz następujące zdania: Krótko mówiąc.: so to speak to tell the truth to cut a long story short to be quite frank to be sure to say nothing of . 5. Zwroty bezokolicznikowe Bezokolicznik występuje także w pewnych utartych zwrotach. rozwiązanie tymczasowe.

np. będąc wzięty | Czasowniki nieprzechodnie — Intransitive verbs aspekt — aspect strona czynna — active Present Past Perfect arriving — przybywający arrived — przybyły having arrived — przybywszy Imiesłów czasu teraźniejszego (czynny) — Present Participle jest częścią składową formy ciągłej (Continuous) we wszystkich czasach gramatycznych. będąc brany Past Perfect — taken — wzięty having taken — wziąwszy having been taken — wzięty. np. Formy i funkcje imiesłowu Poniżej podane tabele ilustrują formy imiesłowu: Czasowniki przechodnie — Transitive verbs [ aspekt — aspect Present strona czynna — active taking — biorący strona bierna — passive being taken — brany.: I am invited to a party.14. Jestem zaproszony na przyjęcie. 184 .: I am working you were working John has been working Imiesłów czasu przeszłego (bierny) — Past Participle jest częścią składową strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach gramatycznych.1. Konstrukcje imiesłowowe 14.

You will be punished. Mowa. John zdał sobie sprawę . .) ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania wstawiając odpowiednie imiesłowy zamiast podanych w nawiasach bezokoliczników: 1. Mary pokazano obraz. Czekając na pociąg. np. np. Spędzają wolny czas grając w karty. His friends used to call him a (sing) boy. Your written work was quite good. Twoja praca pisemna była zupełnie dobra. którą wygłosił.: The rising prices cause much trouble nowadays. b) równoważnik zdania podrzędnego okolicznikowego lub jego pierwsze go elementu. 2. John realized . Wzrastające ceny powodują w dzisiejszych czasach wiele kłopotów. John zdał sobie sprawę.: Waiting for the train. np.: They spend their leisure playing cards. Imiesłów może także pełnić funkcję przysłówkową i może wtedy występować jako: a) okolicznik sposobu lub jego pierwszy element.: The speech he delivered was very interesting. Imiesłów występujący w funkcji przymiotnika może być: a) przydawką. John realized that he had left his season ticket at home.: This is a report prepared by our office. b) orzecznikiem. np.. Mary has been shown a picture. To jest sprawozdanie przygotowane (które zostało przygotowane) przez nasze biuro.Gdy czekał na pociąg. że zostawił bilet miesięczny w domu. Będziesz ukarany.. Imiesłów może także zastąpić całe zdanie przydawkowe... np. (As he was waiting for the train. 185 . We can observe the (rise) sun from here. była bardzo interesująca.

6. że czynność w ogóle miała miejsce. Była to bardzo męcząca konferencja. 14. Sprzedajemy ten towar po zniżonych cenach. 2. czy smażone? 4. Wzrastająca liczba ludzi głodujących na świecie powinna niepokoić rządy państw rozwiniętych. 8. Have you read a book (entitle) "The (Laugh) Policeman"? 5. który widzieliśmy wczoraj był bardzo emocjonujący. Czy chcesz gotowane jajko. The ingenious plan (suggest) by the manager can be (accept). 4. My film (show) at the festival won the first prize. Gdzie znaleźliście skradzione rzeczy? 7. natomiast stosując bezokolicznik zaznaczamy. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem Konstrukcje imiesłowowe są to równoważniki zdań podrzędnych (najczęściej czasowych i przyczynowych). postrzeganie lub czynności naszych zmysłów.2. Widziałem jak on wchodził do tego pokoju. Does (speak) English differ much from (write) English? 6.2. 10. 14.: I saw him entering this room. gdzie to jest możliwe: 1. Miasto widziane z daleka wydaje się piękniejsze i bardziej tajemnicze. 13. 7. Egzamin pisemny nie będzie bardzo długi.2. Oczekiwany list przyszedł dziś rano. 3. ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania stosując imiesłów. Film. The rats leave a (sink) ship. Uwaga: Nasuwa się tutaj porównanie konstrukcji imiesłowowej z konstrukcją z bezokolicznikiem (patrz rozdz. np.1): stosując imiesłów. 8.1. podkreślamy trwanie czynności w chwili jej zauważenia.3. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny (verb + object + present participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających życzenie. 5. 9. 9. The (wound) man's days were (number). 10. (I saw him as he was entering this room). 186 . (Shock) by John's words. I got nervous and (confuse). This (excite) story was successfully (stage) in Paris. Mój zgubiony portfel znalazł się wczoraj.

(He oraz John to ta sama osoba).2. o czasownikach specjalnych). Writing his French homework. wykonawca czynności wyrażonej imiesłowem i czynności wyrażonej w orzeczeniu zdania musi być ten sam.. = John was heard as he was quarrelling with his boss.2. Imiesłów przysłówkowy występuje jako odpowiednik orzeczenia w rów noważnikach zdań podrzędnych Writing his French homework. 14. Można to sprawdzić rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne. np. They were seen changing money at the bank. Słyszeliśmy.2. np. aby wszystkie listy zostały natychmiast przepisane na maszynie. John szukał nowych słówek w słowniku. 14.2. powstaje zdanie absurdalne. John looked for . Jeśli ten warunek nie jest spełniony. Uwaga: Aby zdanie powyższego typu było poprawne. Kazałem (zleciłem) zreperować zegarek.: We heard these particulars mentioned at the conference. Słyszano jak John kłócił się ze swym szefem. John looked up new words in a dictionary. np.2.3. The boss wants all these letters typed at once. Odrabiając francuski.: I had my watch repaired..: John was heard quarrelling with his boss. jak wspominano o tych szczegółach na konferencji. As he was writing his French homework. Szef chce.Wyżej wymieniona konstrukcja może być również stosowana z imiesłowem biernym.: 187 . Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny (verb passive + participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów (podobnie jak konstrukcja z bezokolicznikiem). = They were seen as they were changing money at the bank. John looked for new words in a dictionary. przy czym używamy tu imiesłowu przeszłego. np. Konstrukcja z imiesłowem bywa także stosowana z czasownikiem have (patrz rozdział 6. Widziano jak zmieniali pieniądze w banku.

. zauważyłem list na podłodze. my hat blew off. = If you work more. kapelusz sfrunął mi z głowy. Mają one wtedy swój własny podmiot. jak i Anglicy. = As they had been asked to keep silent . Zamknąwszy drzwi. we missed our train. Working more. Having come too early.. = When I was opening the door. John odszedł.. Having finished my work.. Ponieważ poproszono je.. we . zdasz ten egzamin.. dzieci przestały rozmawiać. I noticed a letter on the floor. Opening the door.. I .. stosujemy imiesłów w formie Perfect: Having closed the door. Skończywszy pracę. mogłem iść na spacer.. Rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne. Konstrukcja absolutna Imiesłowy czynne oraz bierne występują także w tzw. = As we came too late. Oto dalsze przykłady zdań z równoważnikami imiesłowowymi zdań okolicznikowych: Coming too late. I . Takie błędy popełniają niekiedy zarówno Polacy.2. Spacerując w parku. Przychodząc zbyt późno. the children stopped talking.: 188 . 14. aby były cicho.. Oto dalsze przykłady takich zdań: Having been asked to keep silent.. nie zdążyliśmy na pociąg.4. możemy użyć czasu wskazującego na uprzedniość czynności wyrażonej imiesłowem: After he had closed the door. = After I had finished my work. musieliśmy poczekać pół godziny. = As we had come too early.Walking in the park. we .. (Z tego zdania wynika. John walked away. I could go for a walk. Gdy czynność wyrażona imiesłowem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona w orzeczeniu zdania. że to kapelusz spacerował w parku). John walked away. Otwierając drzwi. Przybywszy za wcześnie. you will pass your exam. Pracując więcej. konstrukcji absolutnej (the Absolute Construction). np. you . we had to wait for half an hour.

She entered the hall and noticed that a great many people had gathered there. 7. = When the conference was over. (Sell) my car. = As the shops had been closed. we decided to have a long rest. The minister arrived at the airport and he was accompanied by a group of officials. (Stop) at the lake. 5. I was looking everywhere for I hoped to find the missing document. Ponieważ nie było czasu do stracenia. 10. we hurried to the station. 2. We had our dog (examine) by the vet.. postanowiliśmy iść na spacer. we . he tried to protest. I got a headache. Ponieważ sklepy zostały zamknięte. wszyscy uczestnicy opuścili pokój. We seldom see such things (do) in public. (Hear) the news. nie mogliśmy niczego kupić. = As the weather was fine. 4. 8. The weather being fine. There being no time to lose. After Mary had translated the text. 4. = As there was no time to lose. Have these bottles (uncork).. all . we . I want these documents (xerox). 6. we have decided to go for a walk. I have to travel by bus now. Mary saw some children (pick) berries in the wood. we . we couldn't buy anything. pośpieszyliśmy na stację. 5. 2.. all the participants left the room... When did you have your flat (redecorate)? 9. When I tried to solve the problem.The conference (being) over. We want to have a drink. She saw several people (stand) in the hall. all the reporters hurried to the telephone. she read it once again. 3.. 6. 7. Mary was shocked by her little brother's behaviour and told him to leave the room. 189 . Gdy konferencja się skończyła. Uwaga: Konstrukcja absolutna występuje przede wszystkim w piśmie i na ogół nie jest używana w języku potocznym. Ponieważ pogoda była ładna. ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania. As he was accused of lying. stosując zamiast wytłuszczonych członów konstrukcje imiesłowowe: 1.. 3. The shops having been closed. ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania stosując odpowiednie formy imiesłowów: 1..

The birds were eating crumbs. 6. The plan had been approved. The children disappeared. 7. we enjoyed the party. We heard the Browns talking about their new car. 4. 8. jak robotnicy naprawiali most. The man's manners were very unpleasant. They were laughing at me. 3. Jane was doing her room. 10. 3. The car was running at great speed. We could start production. We had to wait for another one. 2. My daughter's friend was leaving the garden in a hurry. Foreign visitors couldn't understand them. The weather was very bad. 9. 4. 8. I heard it. The storm was over. We decided to ask him to leave. I observed it. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania stosując odpowiednie konstrukcje imiesłowowe: a) Verb + Object + Participle 1. I never got it. 9. My daughter saw it. We decided to walk. He was discussing this offer.8. The inscriptions in the museum were in Polish. John was quarrelling with his wife. 7. 1. 9. He was seen. 2. We heard it. He was heard. Our guide fell ill. As we knew nothing about the accident. The letter had been wrongly addressed. jak ktoś wołał o pomoc. 6. We heard it. Henry didn't come to our party. The travellers left their shelter. Obserwowaliśmy. There were no means of transport. John was handling this apparatus. ĆWICZENIE IV Połącz w jedno następujące pary zdań stosując konstrukcje imiesłowowe: 1. It was seen. The men were taking some papers out of that box. The demand for the new model was very big. ĆWICZENIE III Zmień następujące zdania stosując konstrukcję: Verb + Object + Participle według poniższego wzoru: The Browns were talking about their new car. As I was very tired. Everybody signed it. 10. 5. 190 . Did you see it? 2. Nobody noticed it. As he was angry with us. Słyszeliśmy. The appeal had been read. 5. We had to stay at home. 10. They were noticed. Our firm decided to increase production. I didri*t want to stay any longer.

plan wydaje się dobry. Zwroty z imiesłowem Imiesłowy występują także w pewnych utartych zwrotach. on musi się czuć obrażony. 14.ogólnie biorąc. nie obiecywałem wam niczego. ministrowie opuścili Ponieważ żywność była bardzo droga. 1.sądząc po pozorach frankly speaking . 2. Poleciłem. b) zwykłą konstrukcję imiesłowową 1. Ogólnie biorąc. jak i w tekstach pisanych — naukowych. Ponieważ nie było żadnej taksówki. 2. Biorąc pod uwagę jego wiek. 3. Ponieważ porozumienie zostało podpisane. salę. 4. zarówno w mowie potocznej.mówiąc szczerze putting it mildly .mówiąc łagodnie strictly speaking . wielu ludzi głodowało. aby pomalowano mój samochód na zielono. Kazaliśmy sprzątnąć oba pokoje. 2.mówiąc ściśle considering biorąc pod uwagę ĆWICZENIE Przetłumacz następujące zdania: 1. Czując się bardzo zmęczony. 4. c) absolutną konstrukcję imiesłowową Ponieważ pogoda była ładna.3. postanowiliśmy napić się kawy. publicystycznych i innych. Ściśle biorąc. nie podoba mi się twoja nowa suknia. 5. ogólnie mówiąc judging by appearances . nauczyciel pośpieszył do domu. John czytał gazetę. 4. Oto przykłady: generally speaking . .3. 6. musieli iść pieszo. Skończywszy pracę w ogrodzie. Znalazłszy kopertę z pieniędzmi. Sądząc po jego zachowaniu. 4. czy nie robicie za dużo hałasu? Mówiąc szczerze. 3. Czekając na pociąg. 3. zaczęliśmy szukać właściciela. on musi być niesłychanie zdolny. pojechaliśmy nad morze. Mówiąc łagodnie.

że on jest stale zmęczony.czytanie singing .śpiewanie imiesłów: Oto tabela form rzeczownika odsłownego: The Gerund Present Perfect Strona — Voice czynna — active taking having taken bierna — passive being taken having been taken | W języku polskim nie rozróżniamy rzeczowników odsłownych czasu teraźniejszego i przeszłego. np. np. To.śpiewający.15. wydaje się oczywiste.czytający. To.1.: His being constantly tired worries me. czyli tzw.: On finishing work I left the office. najczęściej on. Their having been offended with your words seems obvious. Rozróżniamy natomiast ich dokonaność i nie-dokonaność. ma taką samą formę jak imiesłów czasu teraźniejszego: reading .: czytanie . czytając singing .przeczytanie. Gerund. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. W języku angielskim dokonaność można wyrazić przyimkiem. mimo że mamy na myśli czynność przeszłą. śpiewając forma Gerund: reading . upon. np. Angielski rzeczownik odsłowny strony biernej tłumaczymy na polski w sposób opisowy. martwi mnie. kończenie . . że oni byli urażeni twoimi słowami. after. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego Rzeczownik odsłowny.skończenie. Po wyżej wymienionych przyimkach używamy najczęściej form Present Gerund. Po skończeniu pracy opuściłem biuro.

192 .

których dopełnienie bliższe może być wyrażone formą Gerund lub bezokolicznikiem. Celem studenta jest opanowanie języka. np. np. a mianowicie po czasownikach: suggest put off enjoy postpone avoid excuse delay fancy require need oraz wyrażeniach: can't help can't stand mind (w przeczeniu i pytaniu) want (= need) go on give up Would you mind opening the window? Czy byłbyś łaskaw otworzyć okno? I enjoy playing games. Nie mogę nie śmiać się z niego. Swimming and skiing are my favourite sports. I can't help laughing at him. b) po czasownikach. Your car wants washing.Forma Gerund występuje w zdaniu w tych samych funkcjach co rzeczownik. a więc jako: 1) podmiot (lub jego pierwszy element). Pływanie i narciarstwo są moimi ulubionymi sportami. 3) dopełnienie (lub jego pierwszy element) a) po niektórych czasownikach występujących wyłącznie z formą Gerund. Twój samochód potrzebuje umycia.: Thinking makes him tired. Myślenie męczy go. Sprawia mi przyjemność granie w gry (sportowe). a mianowicie: begin stop regret continue finish forget remember try end hate intend like dislike detest neglect start omit prefer love 193 13 — Język angielski . Twoja główna wada to stałe spóźnianie się.: The student's aim is mastering the language. Your main fault is being always late. 2) orzecznik (lub jego pierwszy element).

aby porozmawiać z Johnem. Pamiętam.: to remember to do something .zapominać coś zrobić: Don't forget to post this letter. John regrets to have missed your lecture. (przechodnich i nieprzechodnich). John żałuje. Nie zapomnij wysłać tego listu. to stop doing something .: to insist on to object to to blame somebody for 194 to succeed in to think of to prevent somebody from . Przestałem rozmawiać z Johnem. I hate to be stared at. że cię tu dziś spotkałem.zapomnieć.zatrzymać się. Uwaga: W odniesieniu do niektórych czasowników użycie formy Gerund i bezokolicznika wiąże się z różnicą znaczeniową. dopełnieniem przyimkowym. żeby zamknąć drzwi na klucz? to remember doing something . Do you like dancing? Do you like to dance? Czy lubisz tańczyć? John regrets having missed your lecture. to stop to do something . to forget to do something . np. aby coś zrobić: I stopped to talk to John.przestać coś robić: I stopped talking to John. że się coś zrobiło I remember locking the door. c) po czasownikach występujących z tzw. że zamykałem drzwi. że nie był na twoim wykładzie.pamiętać. że się coś zrobiło: I will never forget meeting you here today. Zatrzymałem się.pamiętać.Możemy powiedzieć: I hate being stared at. Nigdy nie zapomnę. Nie znoszę jak na mnie patrzą. to forget doing something . aby coś zrobić Did you remember to lock the door? Czy pamiętałeś. np.

Johnowi udało się zdobyć nagrodę.. there is no harm in . The rain prevented us from going for a walk. John is fond of swimming. 13* 195 .. John był zajęty przygotowywaniem swego wykładu.We object to voting on the motion now. John succeeded in winning the prize. Anything worth doing is worth doing well.: I can't live without reading.niezależnie od tego. I blame John for starting the quarrel.. Sprzeciwiamy się głosowaniu w sprawie wniosku teraz. w jakich konstrukcjach lub wyrażeniach występują te przyimki. Nie ma wiele nadziei na skończenie tej pracy w terminie. There is no harm in joking. Instead of arguing you should accept the facts. Nie mogę żyć bez czytania... We are used to getting up early. Jesteśmy przyzwyczajeni do wstawania wcześnie. Deszcz przeszkodził nam pójść na spacer. it's no good . John bardzo lubi pływanie. Zamiast się sprzeczać. Obwiniam Johna o rozpoczęcie kłótni..: busy.. Nie ma nic złego w żartowaniu. John was busy preparing his lecture.. there is no . I am tired of waiting. Forma Gerund występuje też w wyrażeniach następującego typu: it's no use . there isn't much hope . Jestem zmęczony czekaniem. którą się stosuje po przyimkach . Cokolwiek jest warte zrobienia. warte jest zrobienia dobrze. Forma Gerund występuje też po niektórych przymiotnikach.. Uwaga: Forma Gerund jest tą formą czasownikową. np. There isn't much hope of finishing this work in time. Np. worth. powinieneś pogodzić się z faktami..

please. You can't make an omelette without (break) eggs. 8. Niektóre z nich są szczególnie przydatne przy tłumaczeniu z języka polskiego na angielski.2. 15. 7. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi Konstrukcje gerundialne na ogół pozwalają na dużą zwięzłość. Leave us for a few minutes. please. Tak więc mówimy: 196 . 10. Na nic się nie zda czekanie. please. Take this coat to the cleaners'. 4. 6. Speak a little louder. Translate this article into English. Before (come) here I did my best to persuade my mother to stay at home ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Answer my question. Look at this picture. 7. 2. I haven't heard anything worth (mention). 9. please. please. I hate (drink) cold tea. 2. 9. please. Buy two tickets for the concert on Monday. 5. 3.It's no use waiting. Copy this recipe for me. Bring me a glass of water. Switch on the radio. please Would you mind answering my question? 1. please. Nie ma co spierać się z nimi. Take my daughter to the cinema. I am against (accept) this motion but I suggest (hold) another meeting next week. Would you mind (spell) your name? 6. please. 3. 10. Nie ma sensu na mnie się złościć. It's no use (try) again. John made me angry by (disregard) my advice. Stop (talk) and concentrate on (listen). There is no arguing with them. please. ĆWICZENIE I Podaj czasowniki w nawiasach w formie Gerund: 1. 8. please. It's no good getting angry with me. 5. 4. He stopped (talk) and sat down without (look) at us.

Henry advised me (look) for a flat for he was unable (have) me stay in his house any longer. (= The fact that you are tired does not justify you). przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną jest proste. He surprised us all by (leave) the meeting without (say) good-bye to anybody. (= He was fined because he had been driving carelessly). = John was grateful for my having spoken in his defence. (= The fact that he is imprisoned complicates the situation). 3. przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną wymaga zazwyczaj poprzedzenia jej przymiotnikiem dzierżawczym lub rzeczownikiem w dopełniaczu fleksyjnym. = There isn't much hope of her recovering soon. np. Natomiast gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do innej osoby lub rzeczy niż podmiot w zdaniu głównym. I don't mind (wait) a bit longer. Your being tired does not justify you. Please go on (write). 5. John was grateful that I had spoken in his defence. gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do tej samej osoby lub rzeczy co w zdaniu głównym. Ukarano go grzywną za nieostrożną jazdę. 2. He was fined for careless driving.: He was surprised when he saw us. It is much easier (study) a subject by (reading) than by (listen) to lectures.: Have you heard that John has been appointed professor ? = Have you heard about John's being appointed professor? There isn't much hope that she will recover soon. His being imprisoned complicates the situation. = He was surprised at seeing us. Your hair badly wants (cut). np.To. nie usprawiedliwia cię. I don't remember that I had even heard about this before. 4. = I don't remember ever having heard about this before. komplikuje sytuację. The manager is trying (conciliate) the workers by (offer) higher wages. I couldn't help (laugh) when I heard him (tell) that story again. że jesteś zmęczony. ĆWICZENIE i Wstaw formę Gerund lub bezokolicznik w następujących zdaniach: 1. You must find time (go) to the hairdresser's. He delayed (take) the necessary steps till it was too late (do) anything. W wypadku. 7. 6. 8. że go uwięziono. To. 197 .

że spotykamy się tutaj po latach jest wielką niespodzianką. b) 1. 6. . 2. wyjaśnia wszystko. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania. 3. Dyrektor jest zajęty oprowadzaniem klientów po fabryce. Po przyjeździe do Londynu zaczęliśmy się rozglądać za tanim hotelem. 5. 5. abym odwiedził ją w przyszłym tygodniu. 10. 4. The fact that John refused to answer my questions made me angry. stosując: a) 1. konstrukcje gerundialne To. Fakt. że ci przerywam. Muszę odłożyć spłacenie długów na przyszły rok. abym kiedykolwiek przebywał w tym hotelu. 4. Nie pamiętam. The thief avoided (be caught) by GumP) out °f the window. 3. Będziesz kiedyś żałował. że jesteś tak dla niej okrutny. 5.9. Wybacz mi. 3. 4. Mary nalega. Nie ma nic złego w odwiedzeniu tego człowieka. The fact that our grandfather was getting weaker every day depressed the whole family. 2. że oni są Anglikami. że przychodzę tak późno. 6. I don't remember that he has ever mentioned these facts. The fact that he was not successful in his work made him miserable. Byłem zmęczony chodzeniem po ulicach miasta i marzyłem o wypiciu filiżanki dobrej herbaty. Mary bardzo lubi pieczenie ciastek dla całej rodziny. formy Gerund Wszyscy lubimy rozprawianie o polityce. He was fined because he had not paid the taxes in time. Wybacz mi. 7. ĆWICZENIE II Przeredaguj następujące zdania stosując konstrukcje gerundialne: 1. ale muszę dodać jeszcze jeden szczegół. Mary resented (be) treated unjustly and told her brother (apologize). 2. 8.

jak również z przysłówkami: when. którą można opuścić bez spowodowania niejasności. w przeciwieństwie do zdań polskich.Defining Relative Clauses lub zdaniami ograniczającymi . Rozróżniamy dwa rodzaje zdań przydawkowych: a) zdania przydawkowe stanowiące nierozłączną część całego zdania zło żonego. który jest przed tym domem. gdyż nie wia domo byłoby wtedy. np. np. Zdania przydawkowe Zdania przydawkowe są to zdania podrzędne stojące po rzeczowniku i spełniające rolę przydawki. lecz będące dodatkową informacją. których nie można opuścić ani oddzielić przecinkiem. b) Zdania przydawkowe nie stanowiące nierozłącznej części całego zdania złożonego. whom. Ogród. which oraz that lub z pominięciem tych zaimków. whose.Restrictive Relative Clauses. jest moim nauczycielem. who is just back from Paris.16. The garden which is in front of this house belongs to my uncle. przywiozła mi kilka interesujących książek. Moja siostra. który wynalazł nową maszynę Te zdania odpowiadają na pytania: jaki? który? i łączą się ze zdaniem głównym za pomocą zaimków względnych: who.: My sister. np. where. o którą rzecz lub osobę chodzi. brought me some interesting books. która właśnie wróciła z Paryża.: The man who is standing over there is my teacher. o której osobie lub rzeczy jest mowa. Człowiek.: a very gifted man (przydawka) bardzo uzdolniony człowiek a man who has invented a new machine (zdanie przydawkowe) człowiek. nie są oddzielane przecinkami od reszty zdania złożonego. Tego typu zdania nazywamy zdaniami określającymi . Te zdania. 199 . why. należy do mojego wuja. który tam stoi.

szczególnie w mowie potocznej.: The boy (who) I met yesterday has a beautiful collection of stamps. ma piękną kolekcję zaimka who nie można pominąć. są w języku angielskim zawsze oddzielone przecinkami od reszty zdania złożonego. jak również who lives in the neighbouring house są informacjami dodatkowymi. Podmiotem tego zdania jest bowiem wyraz: I. np. Natomiast w zdaniu: The boy who gave me this stamp has a beautiful collection Chłopiec. jak również Mr. jeśli stanowi podmiot lub część podmiotu zdania przydawkowego. Te zdania. Również w zdaniu: The boy whose stamp collection I have shown you is a friend of my brother's Chłopiec.Non-Defining Relative Clauses.Mr. Pan Smith. który dał mi ten znaczek. W tym zdaniu zaimek who można pominąć. Chłopiec. kupił nowy samochód. tzw. Nie można go jednak pominąć. którego spotkałem wczoraj. W zdaniach wyżej wymienionych określenie my sister. ma piękną kolekcję znaczków. W wypadku zdań ograniczających zaimek względny bywa często pomijany. którego kolekcję pokazałem ci. W zdaniach przydawkowych ograniczających stosujemy następujące formy zaimków względnych. jest znajomym mego brata zaimek whose nie może być pominięty. który mieszka w sąsiednim domu. gdyż jest częścią podmiotu. gdyż nie stanowi on podmiotu zdania przydawkowego. gdyż stanowi on podmiot zdania przydawkowego. Smith. W przypadku podmiotu i dopełnienia: who lub that dla osób which lub that dla rzeczy 200 . Zdania przydawkowe są połączone ze zdaniami głównymi za pomocą zaimków względnych oraz przysłówków. natomiast zdania: who is just back from Paris. who lives in the neighbouring house.Descriptive Relative Clauses lub nieokreślające . has bought a new car. zdania przydawkowe opisowe . Smith wyraża jasno o kogo chodzi.

201 . Oto dlaczego on zniknął. Dziewczyna.Na przykład: The girl who is talking to my brother is a student. Zaimek that jest używany wyłącznie w zdaniach ograniczających. Restrictive Relative Clauses. które zaprosiliśmy na obiad. jest dosyć sławny. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which lub whose dla rzeczy. która rozmawia z moim bratem. The table (that) we bought yesterday is just what we needed Stół. np. na którego czekałem. Stół. jest tym. To jest miejsce. The student (that) I was waiting for didn't come.: This is a place where it never rains.: The artist whose pictures you are looking at is quite famous. aby raczej używać who niż that. czego potrzebowaliśmy zaimek that może być opuszczony. Kiedy mówimy o osobach istnieje tendencja. który stoi w kącie. który kupiliśmy wczoraj. czyli tzw. Student. którego obrazy oglądasz. Podmiotem tego zdania jest wyraz we. jest okrągły. na który patrzysz. W zdaniach The people (that) we invited to dinner will come soon. Wczoraj widziałem sztukę. jest studentką. Zegarek. Artysta. np. której fabuła jest oparta na zabójstwie Johna Kennedy'ego. Yesterday I saw a play whose plot (the plot of which) was based on the assassination of John Kennedy. wkrótce nadejdą. gdyż nie stanowi podmiotu zdania przy-dawkowego. śpieszy się. gdzie nigdy nie pada. nie przyszedł. Zdania przydawkowe ograniczające możemy łączyć ze zdaniem głównym również za pomocą przysłówków. The table which stands in the corner is round. Osoby. that z przyimkiem przesuniętym: The watch (that) you are looking at is fast. That is the reason why he disappeared.

którego dobroć wszyscy podziwiamy.: Your brother. e) w piśmie zdania te są zawsze oddzielone przecinkiem od reszty zdania. The Vistula. for which. W przypadku podmiotu stosujemy: who dla osób which dla rzeczy. itd. W przypadku dopełnienia stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy. is sure to help you. będzie wreszcie podpisana. has been filmed. Wisła. 202 . will be here soon. Jeśli chodzi o zdania przydawkowe opisowe. Our agreement. Moja siostra. została sfilmowana. "Love Story".). "Love Story". whom you met at the station. whose provisions (the provisions of which) have been discussed separately. who lives in Cracow. np. which divides Poland into two parts. will be signed at last. Musisz poczekać na czas. c) w odniesieniu do osób w funkcji dopełnienia występuje forma whom. Pan Brown. będzie tu wkrótce. kiedy będziesz mógł działać. Non-Defining lub Descriptive Relative Clauses. która mieszka w Krakowie. której założenia zostały omówione osobno. which you liked so much. z pewnością pomoże ci. jest bardzo długą rzeką. tzw. is a very long river. czyli nieokreslające. np. którego spotkałeś na stacji.You must wait for the time when you will be able to act. że: a) zaimek względny nie może być w nich opuszczony. to należy pamiętać. Twój brat.: My sister. Brown. d) przyimek zawsze poprzedza zaimek względny (about whom. is going to visit us. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which (whose) dla rzeczy. która dzieli Polskę na dwie części. która ci się tak podobała. np. b) nie występuje w nich zaimek względny that. whose kindness we all admire. to whom. in which.: Mr. przybędzie nas odwiedzić. Nasza umowa.

7. Do zdań przydawkowych należą również zdania odnoszące się do treści całego zdania głównego. has changed all my plans. 2.. which is absolutely impossible. is not a very well known painter yet. List Johna. My sister wants to go to London with me. The Warsaw castle. John went to buy some spare parts for his car. 4. a nie do pojedynczego wyrazu. zmienił wszystkie moje plany. a nie what.Po przyimku stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy.. 8. co było prawdziwym sukcesem. był niegdyś stolicą naszego kraju. has left us for good. house we are going to visit is my uncle.. flows through Warsaw is called the Vistula.. tragic story you know. w którym mieszkam.. was once the capital of our country. of which I have already told you. On przestał pić. paintings were shown at an exhibition last week. ate our meat. we saw in the theatre yesterday was Tom's cousin..: Cracow. opuścił nas na dobre.. The man .. do którego jestem rzeczywiście przywiązany. że w powyższych zdaniach polskie słowo co tłumaczymy na angielskie which. o którym ci już mówiłem. John poszedł. ĆWICZENIE I Wstaw gdzie jest to konieczne zaimki względne: 1.. The man . np. which was an urgent matter. oraz oddzielamy przecinkiem od zdania głównego. łączymy je zaimkiem względnym which.: He gave up drinking. 3. aby kupić części zamienne do swego samochodu. Zdania przydawkowe opisowe możemy także łączyć ze zdaniem głównym za pomocą przysłówków. co jest zupełnie niemożliwe. 5. Do you know the book . .. where I live. which was a real success.. np. np. Kraków. The river . Uwaga: Należy pamiętać. Moja siostra chce pojechać ze mną do Londynu.. I am reading? This is the cat . The author . John's letter. books you admire so much is my cousin. has been rebuilt... My brother. co było pilną sprawą. 203 .. .: My best friend.. to whom I am really devoted. 6. Mój najlepszy przyjaciel.

Gardiner. 4. George has been arrested. I happened to meet a few days ago. Człowiek. Put in envelopes the postcards . o którym mi mówiłeś? 9. nigdy ci tego nie wybaczy. My brother will pay me a visit. Cała nasza rodzina przebywała w Londynie cały miesiąc. Her name is Mrs. Mary asked me for help. którą wysłałam do Londynu. gdzie to jest możliwe i przenieś przyimki na właściwe miejsce: I know the man of whom you are speaking. 4. has changed very much. Plan. . We have a garden in which we can grow flowers. którego widzisz przed sklepem. Połącz zdania za pomocą zaimków względnych. My younger sister is ill. 10.. co było niesłychanie kosztowne. You met her at Zakopane. którego obraziłeś. Dentysta usunął mi ząb. 5. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. której celem było przedyskutowanie problemu bezrobocia. ĆWICZENIE III 1. 2. Chłopiec. Your elder brother. The girls about whom we are talking will not attend the lessons. 6. 8. 9. musi być wygodny i niezbyt drogi. ĆWICZENIE II Opuść zaimki względne. co było bardzo bolesne. 5.9. Dom. Czy to jest miejsce.. 2. Her husband is seriously ill. Konferencja. by tworzyły jedno zdanie złożone: 1. jest kolegą mego syna. 5. 8.. That woman is going to help us. 3. you want to send abroad. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: Pan Smith. o którego pytasz. 7. 3. 2. zginął kilka dni temu. który chciałbym kupić. 10. 3. 6. nad którym pracujecie. wydaje się nierealny. 1. John expressed an opinion on which we can rely. The room in which 1 sleep is cold. The landscape at which you are looking was painted by Rapacki. 4. 10. nie nadeszła. He lives in England. 7.. . The doctor for whom you sent will arrive in half an hour. He caused a car accident. Paczka. I will send the documents for which you asked me. nie odbyła się. The palace about which our teacher is going to speak is a historical monument.

używamy czasów Simple Past i Past Continuous.dopóki since . When I have been in this country for several years. how long (jak długo) i są wprowadzane następującymi spójnikami: when .: We will go to the Zoo when we have time.kiedy s while . Pójdziemy do Zoo. till. John nie odejdzie. od kiedy by the time . John will not go away before he has seen you. You must wait till (until) John comes. lecz odpowiednich czasów Present. Przeczytam gazetę. Kiedy przyszedłem.zanim Po spójnikach: when. zanim cię nie zobaczy. Natomiast gdy mówimy. Gdy mówimy.tak długo jak until . my sister was playing with her little daughter. że obie czynności przeszłe odbywały się równocześnie. Musisz poczekać aż John przyjdzie. until. 1 will read the paper as soon as I get it.od. moja siostra bawiła się ze swoją małą córeczką.kiedy after -potem gdy wherea > -podczas gdy as . Kiedy już będę w tym kraju przez kilka lat. mówiąc o przyszłości nie używamy czasów Future. skoro tylko ją dostanę.podczas gdy as soon as .dopóki as long as . since when (odkąd). np. as soon as.17.do czasu kiedy before . kiedy będziemy mieli czas. I'll be able to write a book about it. że jedna czynność przeszła nastąpiła w czasie. np. używamy w obu zdaniach Past Continuous i łączymy je spójnikiem while. Zdania czasowe Zdania czasowe odpowiadają na pytania: when? (kiedy). będę mógł napisać 0 nim książkę. as long as.skoro tylko till . gdy druga się odbywała.: When I came.: 205 . before. np.

. 5. zanim John przybył. . 6... John will stay in England as long as . ĆWICZENIE i Dokończ następujące zdania wstawiając odpowiedni czas po spójnikach czasowych: 1. .. 5. When he .. She will be upset . Mary will see you ... używamy niekiedy czasu Past Perfect. 8. 13. Wait . The roof will be repaired before you ... . Patrz także użycie Past Perfect 6. I will not leave you before ... 12. It will be dark by the time we . for Vienna. we will show him our garden. You must stay here till .. 2. The car will be attended to . 11. 4.. ... they will be gone.. you return. ĆWICZENIE u . Skończyliśmy obiad. I'll come to see you before I .. he has finished his speech.. 3. Have some rest . John arrived when we had finished dinner. she hears the doctor's opinion. As soon as we . 9. 6.. 3. Don't come here again till you .. 7. Mary arrives we will meet her at the station. I have money.. you bring it to our service station. 206 I will pay my debts . you apologize.. 14.. You must get off before the train . you start working again. I won't forget your rudeness .. the lesson is over.. 15. Gdy chcemy podkreślić uprzedniość jednej czynności przeszłej wobec drugiej czynności przeszłej. nasi znajomi grali w karty. 8...: We had finished our dinner before John arrived....3.. Wstaw brakujące spójniki czasowe w następujących zdaniach: 1. we will go for a walk. You must wait till the police . 9.. 4.. 2.. We will meet when . he does..... The trees will look bare when the leaves . np. 11. Try to get there .. 10...6.. we will understand everything. 7... By the time you .2.While we were talking. Kiedy rozmawialiśmy.. she can.. 10. our friends were playing cards.... We will not sell these flowers .. Will you write to me when I ...

Kiedy nauczę się tego wiersza na pamięć. zanim wyjadę do Ameryki. 4. aż skończę moje sprawozdanie. będziesz miał z czego żyć. twój pokój będzie na ciebie czekał. zanim wrócisz z zagranicy. 14. We will be able to leave . Będę cię pamiętał.. Musisz poczekać. 9. 13. Dopóki będziesz pracował w tej firmie. 3. 8. skoro tylko go spotkam. you are married. będziemy wszyscy gotowi.. Powiem mu o tym. 15.. he will take a long holiday. pojadę na wieś. aż to spotkanie się skończy. Pozostanę tutaj. On przyniesie swoje rysunki. 10. Kiedy się ociepli. You will know each other better . 11. aż zarobię więcej pieniędzy. 6. dopóki będę żył. Kiedy zobaczę to na własne oczy.. 7. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: 1. . 2. 13. Kiedy wrócisz. 5. uwierzę ci. Nie będę kupować nic kosztownego. Skoro tylko zadzwonisz. Sprzedamy ten dom.. . wyrecytuję ci go.12. 14. skoro tylko je wykończy. we have earned enough money for the journey. 12.. Jak długo będziemy razem. Przyjdę się pożegnać. he has finished his book. nic złego się nie stanie.

: Write to him at once so that he may know about our visit.18. Otworzyłem drzwi. Should stosujemy w zdaniach celowych niezależnie od czasu zdania głównego.: I bought this book so that my brother could read it. John rang me up so that I should be ready in time. Przyniosłem ten list. could. Napiszę ten list natychmiast. abyśmy my mogli żyć. aby wiedział o naszej wizycie. Zdania celowe Zdania celowe odpowiadają na pytania: what for? (po co?. I opened the door so that my sister should enter the room. Kupiłem tę książkę. aby on go otrzymał w porę. Those people died so that we might live.: I will write this letter at once so that he should get it in time. Jeśli czasownik zdania głównego jest wyrażony w czasie teraźniejszym lub w trybie rozkazującym. abym była gotowa w porę. to w zdaniu celowym występuje might lub could. dlaczego?). aby mój brat mógł ją przeczytać. gdy jego podmiot oznacza inną osobę lub rzecz niż podmiot zdania głównego. np. np. aby Mary sama go przeczytała. might oraz should. John zadzwonił do mnie. Napisz do niego zaraz. Zdanie celowe stosujemy zazwyczaj wtedy. for what purpose? (w jakim celu?) i są wprowadzane spójnikami: that (aby) so that (tak aby) in order that (aby) W zdaniach celowych występują czasowniki ułomne: can. Ci ludzie umarli. Natomiast jeśli czasownik zdania głównego jest w czasie przeszłym. np. I brought this letter so that Mary should read it by herself. 208 . to w zdaniu celowym występuje may lub can. aby moja siostra weszła do pokoju. may.

. (jedna osoba działająca) Napisałem do niego. (dwie osoby działające: I — my sister) Otworzyłem drzwi. John gave me the book in order that I . They stopped at a restaurant in order that everybody .. I wrote to him to let him know about our visit. aby go zawiadomić o naszej wizycie.. (rozumieć lepiej świat). (jedna osoba działająca) Otworzyłem drzwi...I have prepared an excellent meal so that my guests should not be hungry.. They hurried up in order that their friends . (je zrozumieli). aby siostra mogła wejść do pokoju. wtedy używamy konstrukcji bezokolicznikowej (stanowiącej równoważnik zdania celowego).. Niekiedy można uniknąć użycia zdania celowego zmieniając redakcję tak. np. We study languages in order . by się nie spóźnić. Przygotowałam doskonały posiłek. (miał wszystko czego potrzebuje). 3. (ją przeczytał).: He often comes to this shop (in order) to buy bread and butter. 6. aby kupować chleb i masło.. (mieli czas go zapisać).: I wrote to him so that he should know about our visit. aby wiedział o naszej wizycie. aby umożliwić siostrze wejście do pokoju. 2. ĆWICZENIE I Dokończ następujące zdania dodając zdania celowe: 1. 7.. I opened the door to enable my sister to enter the room. np. I get up early in order not to be late.. Gdy jednak w zdaniu jest mowa o działaniu osoby lub rzeczy w celu spowodowania innego działania tej samej osoby lub rzeczy. (mamy tu dwie osoby działające: I — he) Napisałem do niego.. 14 — Język angielski 209 . aby w obu segmentach całego zdania zachować tę samą osobę lub rzecz jako czynnik działający. Mary works hard so that her little brother .. The teacher dictated the text very slowly so that the students . On często przychodzi do tego sklepu. Wstaję wcześnie. I will repeat these sentences so that you .. (nie musieli czekać). I opened the door so that my sister might enter the room. 4. (zjeść obiad). 5. aby moi goście nie byli głodni..

. .. so that we should not find it. The new motorway was built.... 2. 210 ... 7. 5... everybody .. .. (spać).8... be protected from theft.. .. in order that the passengers could get off. Przenieśliśmy się na wieś.. so that we may have a chat. you . 3. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: 1. Mary asked him to deposit all his money with the bank . not overlook them... . aby dzieci żyły w zdrowym środowisku...... (włóż gruby płaszcz) 8. so that your mother may have a rest.. Please come early .. .. (nauczyciel polecił uczniom) 5. you . He opened the window .. (mówił po francusku) 7. . the cars . feel your pulse.. so that the teacher could correct them..... Turn to the right so that I .. not have to go through the centre of the town.. The food is being rationed . . Wyślij ten teleks natychmiast. (zamknij te drzwi) 3. to open the books on page twenty-three. 9.. so that his mother might have a nice surprise. John usiadł z boku.. we .. can. not go hungry.. (zapraszam cię na obiad) ĆWICZENIE III Uzupełnij następujące zdania odpowiednimi spójnikami oraz czasownikami: should.. Switch the light off so that the children . the criminal . They save money in order .. 2.. could: 1. aby nas obserwować.. he .. 10. 3. in order that I might understand him. we . ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania: 1.. .. so that the others should not understand us. I .... (chłopiec pozbierał wszystkie wypracowania) 9.. (cudzoziemiec mówił bardzo wyraźnie) 4. Mark these items in red pencil ... have a nice chat. not spend it too quickly... Give me your hand ... get some fresh air. might.. may. I will prepare the meal . not run away. to keep warm. . . get his share.... aby klient wiedział.. (kupić nowe radio).. 4. 9. 6.. All precautions have been taken . The police closed some streets .. (zobaczyć wyraźnie twą twarz). 8. 10.. (Henryk przyniósł kwiaty do domu) 10... (oni dobrze schowali dokument) 6. że towar jest przygotowany. we . (konduktor dał sygnał) 2.

Przynieś lornetkę. Policja zrobiła co mogła. Minister powtórzył jeszcze raz swoje oświadczenie. 18. abyśmy zobaczyli co się tam dzieje. 10. Musimy wyruszyć natychmiast. aby uniknąć nieporozumień. 12. aby wszyscy studenci je zrozumieli. żeby przygotowała się na waszą wizytę. Daję ci tę mapę. Dałem mu trochę pieniędzy. 6. aby moja rodzina przestała się martwić moim zdrowiem. aby każde dziecko dostało przynajmniej dwa jabłka. 15. Nauczyciel wyjaśnił zagadnienie jeszcze raz. 8. Chcę zaprosić twego brata na święta. aby sobie kupił nowe ubranie. John pośpieszył do autobusu. Powinniście kupić więcej owoców. 5. aby się upewnić. aby wszyscy rozważyli sprawę jeszcze raz. aby się nie spóźnić do pracy. 16. 7. aby mój syn miał towarzystwo. 17. . Mary mówiła cicho. aby złapać złodzieja. abyś się nie zgubił w drodze. Przestanę palić. 13. Pan Brown pracował bez przerwy na lunch. że przyjeżdżacie. aby powrócić wcześniej do domu.4. 11. że nie ma pomyłki. 20. 14. aby nikt jej nie słyszał. 9. 19. Zasugerowałem późniejszą konferencję. aby widzieć dokładnie numery domów. Zawiadomiłem siostrę. John jechał bardzo wolno. aby przybyć na czas. Przeliczyłem pieniądze bardzo starannie.

where John lives. We think that John works too hard. Porównajmy: Podmiot I Podmiot I I I I Orzeczenie know Orzeczenie know know know know Dopełnienie John. że John jest w Londynie. who lives in that house. I know that John is in London. Uważaliśmy. I knew that John was in London Wiedziałem. We thought that John worked too hard. Następstwo czasów i mowa zależna 19. zdanie podrzędne dopełnieniowe występuje zazwyczaj także w czasie przeszłym. Zdanie dopełnieniowe that John is in London. które w strukturze zdania złożonego funkcjonują tak jak dopełnienie w zdaniu pojedynczym.19. że jeżeli czasownik w zdaniu nadrzędnym jest w czasie przeszłym (Simple Past lub Past Continuous). że John zbyt dużo pracuje. Zasady następstwa czasów W zdaniach złożonych zawierających tzw. zdania podrzędne dopełnieniowe obowiązuje w języku angielskim zasada następstwa czasów. when John arrived. Zasada następstwa czasów w zdaniach powyższego typu polega na tym. 212 . Uważamy. że John za dużo pracuje. a) Oto jak mówimy po angielsku i po polsku o czynnościach równoczesnych w teraźniejszości i w przeszłości. Wiem. że John jest w Londynie.1. Zdania dopełnieniowe są to takie.

że John był w Londynie jako młody chłopiec. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego (Simple Present) na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przeszłego na zaprzeszły (Past Perfect) w zdaniu podrzędnym. że John mieszkał w Londynie. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje . gdy miała miejsce czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. że John wkrótce przyjedzie. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego na czas przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przyszłego (Future Tense) na czas „przyszły w przeszłości" (Future in the Past). Następuje w tym zdaniu przesunięcie czasu jak gdyby o krok wstecz. W języku polskim natomiast takie przesunięcie nie następuje. Wiem. przepis regulaminu. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym odbyła się wcześniej niż czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. że ziemia jest okrągła. I knew that John had been in London as a young boy. że John był w Londynie jako młody chłopiec. Mamy tu znowu do czynienia z przesunięciem o krok wstecz. Wiem. aby wyrazić. Mam nadzieję. prawo przyrody. czyli zmianę słówka will na would.Zauważmy. że John wkrótce przyjedzie. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym była traktowana jako przyszła wtedy. 213 . Uwaga: Zasada następstwa czasów nie obowiązuje. itp. przepis prawny. Wiedziałem. Dziecko nie mogło uwierzyć. że w języku angielskim zmiana czasu z teraźniejszego na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą taką samą zmianę w zdaniu podrzędnym. pewnik. że John mieszkał w Londynie. c) Oto jakich czasów używamy. I hoped that John would arrive soon.czas przyszły pozostaje czasem przyszłym. I know that John was in London as a young boy. aby wy razić. Miałem nadzieję. I know that John has lived in London. Wiedziałem. I knew that John had lived in London. Jest to znowu przykład przesunięcia wstecz. b) Oto jakich czasów używamy w języku angielskim i polskim. I hope that John will arrive soon. Czas Present Perfect również ulega zmianie na czas Past Perfect.: The child couldn't believe that the earth is round. gdy w zdaniu podrzędnym wyrażana jest stała prawidłowość.

2. 10. ĆWICZENIE I Przetłumacz na angielski: 1. 5. Sędzia chciał wiedzieć. 8. Tom thinks that the weather will be bad on Sunday. że twój brat zwróci mi £ 100. ĆWICZENIE II Przekształć poniższe zdania wprowadzając Simple Past zamiast Present Simple w zdaniu nadrzędnym oraz odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: Wzór: 1. 4. że szukasz pracy. Smith thought that you were younger than your sister. John is glad that his wife is a good cook. Myślałem. I hear that Mr. Myślałem. że nigdy cię nie spotkał. Mrs. I remember I saw Ann at a party a few months ago. Miałem nadzieję. 4. 10. 17. Peter miał nadzieję. I think the singer will sing again. 6. że już zapomniałeś o mnie. że otrzyma lepsze stanowisko. On był pewien. Brown has gone to Paris. 2. 7. 3. I hope Jane will stay with us for a week. 9. kiedy ostatnio widziałeś tego człowieka. 5. Nie wiedziałem. 15. Mr. Wyjaśniłem. 16. 12. że tylko członkom klubu wolno korzystać z biblioteki. 14. 9. 8. I am sure Mr. że chcesz mnie jutro zobaczyć. My wife is sure you will pass your exams. 6. że nigdy mnie nie opuścisz. że piszesz list do Kanady. White has a lot of money. Alice hopes that she will be able to go to bed early. że sprawozdanie będzie wkrótce gotowe. The teacher complains that we are very lazy. Mary thinks Mr. I think I left my pen in the office. I don't think Mary likes her job. I see that you have already finished the class test. Smith thinks that you are younger than your sister. 13. Brown has stayed here for a few days. I believe her brother is an architect. Nie wiedziałem. We see that you can't understand us. Wierzyłem. Sądziłem.I didn't know that only club members are allowed to use the library. Brown is afraid there is a mouse in her room. 11. . 3. 7. 214 Mr.

że . gdy zamiast przytaczać czyjąś wypowiedź dosłownie. Tom says the shop will be opened at 3 p. John said that he was tired. Mowa zależna John said that he had been in London last year. Mowa zależna występuje wtedy. 3.. Susan didn't know that .. We heard . John says he met Sylvia in 1969. I thought .2. Father thinks I wrote to Mother last week.. 19.. John said: "I was in London last year". I am sure Joan knows George.. stosując jako zdanie wyjściowe zdanie typu: John said that . że był w Londynie w zeszłym roku.. . John powiedział: „Byłem w Londynie w zeszłym roku". mowa zależna. 19. Janek powiedział. 7. John powiedział... I know Father will leave for Berlin on Friday.. John powiedział: „Jestem zmęczony".. Mary said that . 4.. ĆWICZENIE III Uzupełnij wprowadzając odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: 1.18. Mary says John has already left. Tom said . Oto przykłady: Mowa niezależna (Direct Speech) Mowa zależna (Report Speech) Mowa niezależna John said: "Fm tired".. Marysia zapytała czy . itp. 2... 6. relacjonujemy ją.. tak jak została sformułowana. We hear Jack has passed his test.... Mary asked if..2. 20. I see you have already prepared supper. John powiedział. John said . że jest zmęczony. Tom has two tickets for the concert. I think you can borrow Mary's umbrella. Mowa zależna 19.. Użycie czasów w mowie zależnej Szczególnym przypadkiem następstwa czasów jest tzw.1..m.. 5. I knew .

215 .

w mowie zależnej stosuje się czasy zgodnie z zasadą następstwa czasów. istnieje tendencja do odstępowania od zasady następstwa czasów. Oto zestawienie zmian czasów przy przekształcaniu zdań z mowy niezależnej na mowę zależną: Mowa niezależna Present Simple Present Continuous Past Simple Past Continuous Present Perfect Present Perfect Continuous Future Simple Future Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous can could may should ought to 216 Mowa zależna Past Simple Past Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Future in the Past Future Continuous in the Past Past Perfect Past Perfect Continuous could could might should ought to pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje . John said that he had lived in London. gdy relacjonowana wypowiedź dotyczy stanu. John powiedział: „Pojadę do Paryża w przyszłym roku". że mieszkał w Londynie. John powiedział. Takie zdanie w mowie zależnej możemy wygłosić. który nie uległ zmianie. jeżeli nadal pozostaje faktem to. Należy stwierdzić. John powiedział. Obcokrajowiec nie popełni jednak błędu stosując rygorystycznie zasady następstwa czasów.: John said: "Fm tired". że John jest zmęczony. np. Mowa zależna John said he would go to Paris the following year. John said that he is tired. Uwaga 1. Jak widzimy. zwłaszcza w mowie potocznej. że we współczesnej angielszczyźnie. John powiedział: „Mieszkałem w Londynie". że pojedzie do Paryża następnego roku.Mowa niezależna Mowa zależna John said: "I have lived in London". Mowa niezależna John said: "I will go to Paris next year".

zależnie od tego. okolicznikow czasu i miejsca. b) dla wyrażenia przyszłości w mowie niezależnej zmieniamy na would have to w mowie zależnej. do kogo mówi.: He said: "I must write to my father". Mrs. Tom said he would have to leave for England the following week. s. 239.must had to lub: would have to lub: must Uwaga: Must użyte a) dla wyrażenia teraźniejszości w mowie niezależnej zmieniamy na had to w mowie zależnej. Pan Brown powiedział: „Dzieci muszą słuchać rodziców". że czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani.2.: Mr. Czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani. Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej W mowie zależnej należy wprowadzać niekiedy — zgodnie z sensem zdania — zmiany określników. Mowa zależna: a) Ten sam mówiący i słuchacz. to samo miejsce i czas: I said I had waited for your message here yesterday. oraz gdzie i kiedy to się dzieje. np.2. że musi napisać do ojca. He said he had to write to his father. Brown said that children must obey their parents. 217 . J. że dzieci muszą słuchać rodziców. Mr. Warszawa 1974. Brown said: "Children must obey their parents". że będzie musiał w przyszłym tygodniu jechać do Anglii. Black. Tom powiedział: „Muszę w przyszłym tygodniu jechać do Anglii". Na przykład5: Mowa niezależna: I waited for your message here yesterday. „Gramatyka języka angielskiego". zaimków. np. Smólska. Powiedział. 19. nakaz lub zakaz pozostaje w mowie zależnej niezmienione. Mrs.: Tom said: "I must leave for England next week". Tom powiedział. Powiedział: „Muszę napisać do ojca". Black. Mówiłem. kto relacjonuje wypowiedź pierwotną. Pan Brown powiedział. np. c) must wyrażające stale obowiązującą regułę.

Pan White powiedział pani Black. d) Inny mówiący. yesterday last week. to samo miejsce i czas: Mr. White told Mrs. month etc. this these Reported Speech there then that day the next day the following week. Pan White powiedział pani Black. że czekał tu wczoraj na wiadomość od niej. Pan White powiedział pani Black. month etc. że czekał tu wczoraj na wiadomość od pani. Black he had waited for her message there yesterday. Pan White mówił. Powiedziałem pani Black.b) Ten sam mówiący. f) Inny mówiący. to samo miejsce i czas: I told Mrs. e) Inny mówiący. co w a). że czekał tam poprzedniego dnia na wiadomość od niej. inny czas: Mr. Black. the previous week that those Uwaga 2. ten sam słuchacz. w mowie zależnej mogą wystąpić poniższe zmiany: Direct Speech here now today tomorrow next week. White said he had waited for your message here yesterday. Say może wystąpić w następujących konstrukcjach: 218 . że czekałem tu wczoraj na wiadomość od niej. zależnie od okoliczności. the previous day the week before. oprócz zmian zaimków osobowych i określników dzierżawczych. Tak więc. Black I had waited for her message here yesterday. ten sam czas: Mr. month the day before. White told Mrs. inny słuchacz. c) Inny mówiący. inny słuchacz. Black he had waited for her message there the day before. Należy pamiętać o składni czasowników say i tell. inny słuchacz. Mrs. White told Mrs. inne miejsce. inne miejsce. Black he had waited for her message here yesterday. że czekał tam wczoraj na wiadomość od niej. inny słuchacz. to samo miejsce i czas: Mr.

czy też zdanie rozkazujące.3. że jest głodny. że jest głodny. np. że Prezydent przybędzie w niedzielę. Uwaga 3. The Press reported that the President would arrive on Sunday.: The minister stated that the conference had been fruitful. to znaczy nie występuje w nich inwersja podmiotu i czasownika posiłkowego. użycia zaimków i okoliczników co zdania w stronie czynnej. czy jest to zdanie oznajmujące. Minister stwierdził. John powiedział mi. John powiedział Mary. że jest głodny. jak np. John mówił. Prasa doniosła. Składnia zdań w mowie zależnej jest uzależniona od typu wypowiedzi referowanej. John told Mary that he was hungry. od tego mianowicie. Zdania oznajmujące mają w mowie zależnej taką samą składnię jak w mowie niezależnej.2. Pytania w mowie zależnej Pytania zależne mają następujące cechy: a) Pytania takie mają strukturę zdań oznajmujących. promise (obiecać). że złodzieja widziano poprzedniego dnia w pobliżu ich domu. Jim powiedział: „Złodzieja widziano wczoraj blisko naszego domu". declare (oświadczać). report (donosić). Zdania w mowie niezależnej w stronie biernej przekształcamy na zdania w mowie zależnej zgodnie z tymi samymi zasadami następstwa czasów. 19. że konferencja była owocna. Mowa niezależna: Jim said: 'The thief was seen near our house yesterday". a nie pytających. suggest (sugerować). Porównajmy: 219 . Zamiast say i tell w zdaniu nadrzędnym mogą występować czasowniki takie. pytanie. John powiedział mi. Mowa zależna: Jim said that the thief had been seen near their house the day before. John said to me that he was hungry. John told me that he was hungry. że jest głodny. state (stwierdzać). lecz całość orzeczenia umieszczona jest po podmiocie. Jim powiedział. Czasownik tell wymaga zawsze dopełnienia dalszego w postaci zaimka lub rzeczownika.John said that he was hungry.

czy mogę jej pomóc. gdzie mieszka Mary. lecz jest wbudowane w inne zdanie. ale wszędzie tam. Oto dalsze przykłady przekształcania pytań ogólnych z niezależnych na zależne: Pytanie niezależne Have you met my wife? Czy zna pan moją żonę? Pytanie zależne: Mr. Trzeba pamiętać. Porównajmy: Pytanie niezależne: Do you like westerns. Zapytałem Mary. czy znam jego żonę. John zapytał Mary. Wiem. gdzie zdanie zaczynające się od wyrazu (zaimka. Mary? Czy lubisz westerny. Turysta zapytał. gdzie mieszka Mary. czy muzeum jest otwarte. jak wiemy. Pytanie niezależne Does John play tennis? Pytanie zależne: Czy John gra w tenisa? I asked Mary if John played tennis. czy lubi westerny. Mary zapytała mnie.Pytanie niezależne: Where are you going. które ktoś zadał. a nie pytającego występuje nie tylko przy relacjonowaniu autentycznego pytania. I know where Mary lives. Is the museum open? Pytanie zależne: Czy muzeum jest otwarte? The tourist inquired whether the museum was open. przysłówka) pytającego nie jest zdaniem samodzielnym. którego. Smith asked me if I had met his wife. gdzie mieszka Mary. Pytanie niezależne Pan Smith zapytał mnie. Pytanie niezależne Can you help me? Pytanie zależne: Czy możesz mi pomóc? Mary asked me if I could help her. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary if she liked westerns. że struktura zdania oznajmującego. John pyta. Powiedz mi. W pytaniach zależnych ogólnych występuje wyraz if lub (mniej potocznie) whether jako odpowiednik polskiego „czy". Mary? Pytanie zależne: John asked Mary where she was going. czy John gra w tenisa. brak w niezależnych pytaniach ogólnych. 220 . Tell me where Mary lives. Porównajmy: John asks where Mary lives.

Na końcu całego zdania złożonego nie stawiamy znaku zapytania. Pytanie zależne może być wbudowane w zdanie.It isn't important where Mary lives. żeby przyszedł później. do której pierwotna wypowiedź była skierowana. c) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady stosowania zaimków i określeń miejsca i czasu. Rozkazy i propozycje w mowie zależnej Rozkazy.2). gdzie mieszka Mary? Do you know where Mary lives? Czy wiesz. Przy relacjonowaniu czyjegoś pytania. „Przyjdź później Johnie". a niekiedy. polecenia lub prośby relacjonuje się w mowie zależnej stosując w zdaniu nadrzędnym najczęściej czasownik tell lub ask. np.: Could you tell me where Mary lives? Czy mógłbyś mi powiedzieć.2. W zdaniu nadrzędnym występuje czasownik ask. Dowiem się. 221 . czasownik inquire. tak jak przy relacjonowaniu każdej innej wypowiedzi. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Come later.2). Mowa niezależna: "Please open the window. Mowa zależna: Mary told John to come later. 19. co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz. Mary". w stylu bardziej urzędowym.4. a po niej czasownik z bezokolicznikiem. po którym następuje jako tak zwane dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu?) nazwa osoby. 19. I'll find out where Mary lives. gdzie mieszka Mary. b) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady następstwa czasów. co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz. Mary powiedziała Johnowi. „Proszę otwórz okno. Porównajmy: Pytanie niezależne: John asked: "Where does Mary live?" Pytanie zależne: John asked where Mary lived. które w całości stanowi zdanie pytające. To nieważne. kasujemy dwukropek bądź przecinek i cudzysłów. gdzie mieszka Mary. gdzie mieszka Mary? itp. 19. Mary". John".

Mowa zależna:

The teacher asked Mary to open the window. Nauczyciel powiedział Mary, żeby otworzyła okno.

Zależnie od sytuacji, stosunków łączących dane osoby, stopnia intensywności rozkazu, polecenia lub prośby, mogą być także użyte takie czasowniki, jak: order, command, implore, beg, itp. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Leave the classroom at once, boys". „Wyjdźcie z klasy natychmiast, chłopcy". Mowa zależna: The teacher ordered the boys to leave the classroom at once. Nauczyciel kazał chłopcom wyjść z klasy natychmiast. Mowa niezależna: "Do let me have some money, Father" „Proszę daj mi trochę pieniędzy, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father to let him have some money. John prosił ojca, aby dał mu trochę pieniędzy. Zakazy oraz polecenia i prośby, aby nie wykonywać danej czynności relacjonowane są w mowie zależnej przy użyciu słówka not umieszczonego przed bezokolicznikiem. Na przykład: Mowa niezależna: "Don't answer the telephone, Mary". „Nie odbieraj telefonu, Mary". Mowa zależna: John told Mary not to answer the telephone. John powiedział Mary, żeby nie odbierała telefonu. Mowa niezależna: "Please don't be angry with me, Father". „Proszę nie gniewaj się na mnie, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father not to be angry with him. John prosił ojca, żeby się na niego nie gniewał. Relacjonując propozycję w mowie zależnej, wprowadzamy czasownik suggest, np.: "Let's go to the cinema", said Ann. „Chodźmy do kina", powiedziała Ann. Mowa zależna: Ann suggested that they should go to the cinema, lub: Ann suggested going to the cinema. Ann zaproponowała, żeby pójść do kina. "Shall we meet at the station?", said Mary. „Może spotkamy się na dworcu", powiedziała Mary. Mowa zależna: Mary suggested meeting at the station. lub: Mary suggested that they should meet at the station. Mary zaproponowała, żeby spotkać się na dworcu. 222

Krótkie odpowiedzi yes lub no relacjonujemy w mowie zależnej stosując odpowiedni czasownik posiłkowy, np.: Mowa niezależna: "Do you like this picture?", asked Tom. „Czy podoba ci się ten obraz?", zapytał Tom. "Yes", I said. „Tak", powiedziałem. Mowa zależna: Tom asked if I liked that picture and I said I did. Tom zapytał, czy mi się podoba ten obraz, a ja powiedziałem, że tak. Mowa niezależna: "Will you bring your girl-friend?", asked Mary. „Czy przyprowadzisz swoją dziewczynę?", zapytała Mary. "No", said Jim. „Nie", odpowiedział Jim. Mowa zależna: Mary asked Jim if he would bring his girl-friend and he said he would not. Mary zapytała Jima, czy przyprowadzi swoją dziewczynę, a on odpowiedział, że nie. Hello Mowa niezależna: "Hello, where are you going"?, he said. „Halo, dokąd idziesz?", powiedział. Mowa zależna: He greated me and asked where I was going. Przywitał mnie i zapytał, dokąd idę. Thank you Mowa niezależna: "Thank you, Helen", said George. „Dziękuję, Heleno", powiedział George. Mowa zależna: George thanked Helen. George podziękował Helenie.
ĆWICZENIE I

Mary bought a new dress. She talked about it to her friend Ann. Write what the girls said. 1. Mary: I've just bought a new dress. Mary told Ann that ... 2. Mary: How do you like it, Ann? 3. Ann: It's very nice indeed. 4. Ann: Are you going to wear it to John's party? 5. Mary: Yes, I am. 6. Mary: That's just why I bought it.

ĆWICZENIE II

Paul has got the following letter from his girl-friend Lucy: Dear Paul, I'm sorry I can't meet you on Friday afternoon, but I have to visit Aunt Helen. On Saturday I'm going to my sister's birthday party and on Sunday I can't go out as my parents are coming to see me. On Monday I'm very busy as I have an appointment with my dentist and lectures until late in the afternoon. I'm going to ring you up on Tuesday evening and I hope to meet you on Wednesday. Don't be angry! Love, Lucy On Tuesday morning Paul meets his friend John. Write what Paul says in the following dialogue: 1. John: I say, Paul. I saw Lucy in a cafe on Friday afternoon. Paul: But she told me she couldn't meet me because ... 2. John: On Saturday evening I saw her in a restaurant. She was dancing with a tall dark boy. Paul: But she told me ... 3. John: On Sunday I saw her in Regent's Park with the same boy. Paul: But she ... 4. John: On Monday morning she played tennis with him. Paul: ... 5. John: On Monday afternoon she was absent from college. Paul: ... 6. John: When is she going to phone you? Paul: She said ... 7. John: When do you hope to see her? Paul: ...
ĆWICZENIE III

Diana told her friend Alice about a trip to Paris she had made. Write what she said. Wzór: Diana: "We crossed from Dover to Calais on the 13th". Diana said they had crossed from Dover to Calais on the 13th. 1. 2. 3. 4. "We had a very good crossing because the sea was calm". She said ... "There were a lot of people on the boat". "We had some drinks in the bar". "We got to Calais at 11 a.m.".

224

5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

"Our friends came to meet us and took us to Paris by car". "We found a very nice hotel". "We decided to stay in Paris for a fortnight". "We visited several museums and went to the theatre on two or three evenings a week". "We did a lot of sight-seeing". "I met a lot of interesting people". "I spoke French and the French understood me". "We returned home by plane".

ĆWICZENIE IV

Mrs. Gold went to see a famous doctor. Then she told a friend about the visit. Write what she said. Wzór: Mrs. Gold: "I have been to a famous specialist in Harley Street". Mrs. Gold told her friend she had been to a famous specialist in Harley Street.

1. "The specialist examined me very carefully". 2. "He asked me a lot of questions". 3. "He told me to sleep eight hours a day at least". 4. "He ordered me to go for a walk every day". 5. "He forbade me to smoke". 6. "He told me not to drink so much coffee". 7. "He advised me to have a light supper". 8. "He prescribed some wonderful new medicine for me". 9. "He told me to make an appointment to see him next month". 10. "He took an enormous fee!"
ĆWICZENIE V

Uzupełnij według wzoru: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. "We haven't been to the pictures for ages". Mary remarked ... Mary remarked they hadn't been to the pictures for ages.

"I haven't been to England for three years". Robert said ... "Tom has broken his arm". We learnt that ... "These letters haven't been posted yet". The secretary admitted that ... "I have never heard such nonsense in all my life". Grandfather said ... "Mary has sent John a beautiful Christmas card". John said that ... "I have just bought some new records". Sheila said ... "The thief has taken all Lucy's money". Lucy said that ... "Two policeman have been shot in Rome". The radio announced that ... "The clock in the dining room has stopped". I was surprised to see that... 225

15 — Język angielski

10. "I have tried to ring you up several times". Henry told his wife that ... 11. "I haven't been told about John's illness". Helen said she ... 12. "I haven't found Mr. Smith's telephone number though I have looked everywhere". I said ...
ĆWICZENIE VI

Mary is talking to a friend at a party. Write what she said. Wzór: 1. 2. 3. 4. Mary: "I have just been talking to a Frenchman". Mary said she had been talking to a Frenchman.

"He has been staying here for three months". "He has been writing articles about our country". "He has been telling me his impression of our people". "I have been trying to tell him what I think about France".

ĆWICZENIE VII

Peter is leaving for Italy. At breakfast the family were talking about his trip. Write what they said. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Helen: "Peter will go to Florence and Rome". Helen said Peter would go to Florence and Rome.

Mother: "Peter will leave at ten o'clock". Father to Peter: "You will catch the 10.15 boat train". Mother: "Peter will speak Italian with his cousins". Father: "We will send a telegram to my sister in Rome". Peter: "I'll visit Capri in April". Peter's sister: "I hope you'will have a good time there". Peter: "I'll bring you a nice present". Peter: "I'll write home every week". Uzupełnij poniższe zdania przez wybór właściwej odpowiedzi:

ĆWICZENIE VIII

1. Jim said that Lily ... tennis next Saturday. A) plays B) is playing C) would play D) has played

2. The policeman stated that he ... that man standing near the shop two days earlier. A) was seeing B) is seeing A) works B) worked C) would see D) had seen C) is working D) had worked

3. Sylvia's brother told me he ... in an office in Brighton.

226

"I'm sure I didn't leave them in the car". 2. "I don't often lose things". The boy told his mother he . a) 1. Smith: "I can't find my glasses". She has come from Canada and won't stay here long". How many languages do you know? 3.. How much did you pay for your shoes? 2.. When is your wife coming back? b) 1. Where do you want to go on Sunday? 5. What time did you have dinner? . 3. all the copies of the new dictionary. Smith lost his glasses. 5. White answered: "All right. I'll telephone Uncle Henry and tell him I'll visit him next week". enough breakfast that morning.. Mrs. "I believe I put them near the telephone". ĆWICZENIE X Przepisz poniższe opowiadanie w mowie zależnej: Mrs. What time do you start working? 2. A) had not B) has not had C) was not having D) had not had 5.4. "I expect Mary will help me to find them". Smith said he couldn't find his glasses. The bookseller said he . A) has already sold B) will sell ĆWICZENIE IX C) sells D) had already sold Mr. Why is Mary looking so unhappy? 4. Mr. "I won't tell my wife I have lost them". Brown asked me where my brother worked. Mr. Wzór: 1.. White answered: "I'm afraid I'll have to go to town on Saturday to see Uncle Henry". 4. Mr. ĆWICZENIE XI Wyraź w mowie zależnej pytania pani Brown: Wzór: "Where does your brother work?" Mrs. 6. Write what he said. White said to her husband: "My friend Sylvia is coming for the weekend". "I think I left them at home". White said: "Can't you go another day? Sylvia wants to meet you. Mr.

15* 227 .

Black asked Mr. When did the Smiths come to Rome? ĆWICZENIE XII Uzupełnij według wzoru: Wzór: Mrs. Have you met my husband? 5.? 5. Jones bring you my report? 3. How did you learn about John's arrival? 5. 2. Are you feeling tired? b) 1. Will you see me on Tuesday? ĆWICZENIE XIII Na zabawie Mark zadaje Daisy pytania. Have you ever been to Warsaw? 2. Jones to come at once? 4. że Daisy nie może ich dosłyszeć. Has your secretary given you my message? d) 1. 4.3. Podaj te wypowiedzi Marka: Wzór: Mark: "Do you dance?" Daisy: "What did you say?" Mark: I asked whether you danced. Do you know many people here? Do you like the band? Do you smoke? Do you often go to parties? 228 . Will your son be able to study medicine? 4. a) 1. Have you read the papers? 3. Do you work overtime? 5. Will you have to look for a new job? 2. 1. 3. ale orkiestra gra tak głośno. Have you heard the news? 4. Did Mr. Green? 2. White: "Do you like your job?" Mrs. Do you often meet old Mr. Do you find your new job interesting? 4. Did your director leave for Berlin on Friday? c) 1. Did your firm get an offer from Brown & Co. Are you going to tell your wife about our meeting? 3. Will your secretary find time to type our report? 3. Who did you meet on Saturday? 4. Black asked Mr. Mark powtarza swoje pytania w mowie zależnej. Did you get my letter on Friday? 2. White if (whether) he liked his job. Will your daughter marry young Benson? 5. Did you tell Mr.

Green why she . Father asked me what I . był na kursie w Anglii i po powrocie do Polski opowiada swoim kolegom o przybyciu na uniwersytet i powtarza pytania. A) is reading C) could read B) reads D) can read 3. her baby to the hospital the week before. before she started school.. "When will you return home?" ĆWICZENIE XV Uzupełnij przez dobór właściwej formy: 1. "What do you think of English food?" 8. A) was not bringing C) has not brought B) had not brought D) would not bring 2. "Have you got many students?" 5. A) have seen C) were seeing B) had seen D) saw ĆWICZENIE XVI Alan zaprasza Jane do teatru... Kowalskiego według wzoru: Wzór: "Is it your first visit to Britain?" I was asked if it was my first visit to Britain. I asked Jane if she . Do you always make people repeat their questions? ĆWICZENIE XIV Pan Kowalski. Wyróżnione zdania w dialogu pomogą w podaniu właściwej odpowiedzi: 229 . a następnie odpowiedz na pytania.. "Which university do you work at?" 4. "Where are you going to stay after the course?" 10. Podaj wypowiedzi p. Do you want a drink? 6. nauczyciel języka angielskiego.. A) am looking at C) would look at B) look at D) was looking at 4.. "Was the flight good?" 3. The doctor asked Mrs..5. 1. "Are people in your country learning many foreign languages?" 6. Przeczytaj poniższy dialog.. Mary the day before. "Did you come by plane?" 2. John asked if I . "Are they keen on learning English?" 7. Do you feel tired? 7. "Which part of Britain do you like best?" 9. jakie mu zadawali uczestnicy kursu. so carefully.

Mr. come and fetch me on Friday at six. Dowódca kazał żołnierzom przejść przez most. Kapitan rozkazał załodze opuścić okręt. 5. If you like Pinter you ought to see it. 6. 9. What did Alan tell Jane to do if she wanted to go to the theatre? What did Alan tell her to do if she wanted a good seat? When did Alan tell her to call him? What did Alan tell her she ought to do if she liked Pinter? What did Jane tell him to do? Wyraź poniżej podane rozkazy w mowie zależnej: ĆWICZENIE XVII 1. I will. 2. 230 . 7. abym wysłał jej list. 4. Well then. Przechodzień poradził mi. abym umył samochód. Ronald". 2. abym nie zapomniał zapakować szczotki do zębów. be quiet". Jane: What play is it? Alan: It's "The Dumb Waiter" by Pinter. Jane: I'll call you on Wednesday. Mother said: "Don't smoke so much. Alan: Can you come to the theatre with me on Friday? Jane: I'm afraid I can't tell you now. Call me on Wednesday then. 8. Lilian poprosiła mnie. "Come to my birthday party. Policjant polecił mi nie parkować samochodu przed domem. Alan: And make up your mind soon if you want a good seat. please". 2. Jane: I suppose so. Ojciec poprosił mnie. said Mother. Dad". abym zapytał policjanta. aby okazał mu swój bilet. 10. both of you". "Children. 3. 5. Alan: Well. The teacher said: "Sit down. 5. 6. Doktor polecił mi ważyć się co tydzień i nie pić alkoholu. 7. Tom said to Rose: "Come back soon. 2. Henry said to the waiter: "Bring me some more wine. said the little girl. 3. Matka powiedziała mi. Jane: All right. the doctor advised him. 3. White said: "Don't be late again. said George. my teacher told me. "Don't work too much". Will that be soon enough? Alan: I think so. 4.1. "Please help me. ĆWICZENIE XVIII Przetłumacz na angielski: 1. please". 10. Robert". 4. 8. let me know if you want to go. Helen". Konduktor poprosił pasażera. 9. "Write this exercise again". 3. Żona kazała mi kupić butelkę mleka. 1. 4.

I told her. Jej siostra zapytała: „Dlaczego nie wzywasz lekarza?" Nauczyciel powiedział do klasy: „Nie róbcie tyle hałasu". Ann asked Betty. said Mr. "I have a message for your brother". said my friends. 3. wprowadzając odpowiedni czasownik w Simple Past: Wzór: Tom zapytał siostrę: „Gdzie byłaś?" Tom asked his sister: "Where have you been?" Tom asked his sister where she had been. said the teacher. 7. 3. . said the policeman. ĆWICZENIE XXI Zamień na mowę zależną: 1. "We're waiting for the school bus". Another passenger came in and said: "Is this seat taken?" My English teacher asked me: "Have you read Graham Greene's latest novel?" "Don't say anything to make Mother angry". 4. said the teacher. 5. 4. Brown. "We'll wait for you if you are late".. Ann". 2. "Did any of you see the accident happen?". said Helen to Jim. Tom zapytał brata: „Czy wziąłeś moją piłkę?" Mary powiedziała do siostry: „Jestem przeziębiona". 7. Pani Brown zapytała syna: „Co robiłeś od rana?" Pan Smith zapytał żonę: „Czy jesteś gotowa?" Mary powiedziała do przyjaciółki: . 8.ĆWICZENIE XIX Przetłumacz poniższe zdania na angielski. 2. said the professor. 12. a następnie przekształć zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej. "The test questions were prepared a week ago". "Who do you want to speak to?". 8. "You can phone from my office. ĆWICZENIE XX Przekształć następujące zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej: 1. 2. Pani Brown powiedziała do pani Jones: „Mój mąż wyjechał w piątek". 6. 13.Boję się. 5. 11. że spóźnimy się na pociąg". The man said: "Get out of my way". said the children. "Who did you give the money to?". "My car is being repaired". "Don't smoke so much". said the telephone operator. said my father. "Don't forget to put your name at the top of the page". 3. 9. "The examination will be taken by 50 students". 6. 10. 1. I said to Jack.

231 .

The doctor stated: "The man was killed last night". "Will you come to meet him at the station?". Mrs. "Must you do all the work tonight?". 6. The shopkeeper said: "The order can't be made out immediately". "Shall I help you?". "You mustn't play with knives. said Tom. said Mother. asked John. 4. he asked. ĆWICZENIE XXII Zamień na mowę zależną: 1. "Hello. he said. I said. I said. Smith told us. said Jane. "I must fly to Rome next week".m. Jim". said Jim. it's very kind of you". Jim said: "I must be at the docks at six a. "You may have the car if you want it. "Let's give a party". 5. said Lucy. Tom!". "Have you ever seen a plane crash?".4. said Jim. 2. "Let's stay here till the storm has passed". 6. said Henry. said Father. 8. tomorrow". said Ann. 7. "Yes". "Do you often go to the Zoo?". 5. 5. 3. asked John. Zamień na mowę zależną: 1. "No". 7. children". The clerk said: "Information can be obtained from the secretary". "Must you make such a noise?". "Charles may have some new records". "You mustn't come in without knocking". 2. said Mary. I asked Tom. "No". 4. "When did you arrive in London?" ĆWICZENIE XXIII . 3. 6. "Thank you.

Okresy warunkowe I typu Możemy rozróżnić dwa rodzaje okresów warunkowych I typu. Warszawa 1982. Jeżeli będzie padało. w zdaniu nadrzędnym i w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if). to będzie taki a taki skutek. we'll get wet. Part Two". masę ludzi jedzie nad morze. Jeżeli pogoda jest ładna. Okresy warunkowe Okres warunkowy6 składa się ze zdania nadrzędnego i zdania podrzędnego warunkowego (po if). tj. If the weather is fine. I can't work if I don't get enough sleep. If it rains. 233 . natomiast w języku angielskim w zdaniu nadrzędnym występuje czas przyszły (Future Simple). jeśli nie mam dosyć snu. W obu rodzajach spójnik if odpowiada polskiemu spójnikowi „jeżeli". że jeżeli zostanie spełniony pewien warunek w przyszłości. Spóźnisz się na pociąg. lots of people go to the seaside. b) W zdaniach tych mówimy o tym. You will miss your train if you don't start at once. W języku polskim w obu członach występuje czas przyszły. "English Every Day. Smólskiej i J. Mowa jest o teraźniejszości. Nie mogę pracować. Podobnie jak w języku polskim. jeżeli zaraz nie wyruszysz. występuje czas teraźniejszy. a nie o jednostkowym zdarzeniu. a w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if) czas teraźniejszy (Present Simple).1.20. zmokniemy. w obu członach okresu warunkowego. Rusieckiego. WSiP. a) W zdaniach tych mówimy o trwałym lub powtarzającym się stanie rzeczy. • W opracowaniu objaśnień zdań warunkowych korzystano z podręcznika J. 20.

should lub would oraz bezokolicznik. Henry will feel much better if he takes his medicine. Uwaga. W tych wypadkach używamy w nich czasu przyszłego. Jeśli Henry zażyje lekarstwo.: If you will kindly wait a moment. Kolejność członów okresu warunkowego bywa różna. 20. If Henry takes his medicine. Wyjątkiem są zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą. Jeżeli John przyjdzie. że gdyby sytuacja była inna niż jest obecnie. Spójnik if odpowiada w nich polskiemu spójnikowi „gdyby". pójdziemy do teatru. tj. you must tell her about your trip to Greece. weź jedną z tych pigułek. he will feel much better. we will go to the theatre. jeśli zażyje lekarstwo. np. może złapiemy wczesny autobus do Brighton. King. Jeżeli będzie pan tak uprzejmy zaczekać chwilę. I'll look for Mr.Porównaj: If you finish work early. poczuje się znacznie lepiej. Jeżeli zobaczysz Lucy. np. If we leave at once.: If John comes. a w zdaniu podrzędnym (po if) czas Simple Past. If you see Lucy. Jonesa. Okresy warunkowe II typu W zdaniach tych mówimy o tym. Jeżeli źle się poczujesz. he should ring up Mr. poszukam pana Kinga.: If you feel sick. powinien zatelefonować do p. Jones. np. W zdaniu nadrzędnym może wystąpić tryb rozkazujący. Henry poczuje się znacznie lepiej. Jeżeli skończysz wcześnie pracę.2. . W okresach warunkowych I typu w zdaniu warunkowym (po if) występuje czas teraźniejszy. W zdaniu nadrzędnym stosujemy czas Future in the Past. miałoby to taki a taki skutek w przyszłości. musisz jej opowiedzieć o swojej podróży do Grecji. Jeżeli wyjdziemy zaraz. take one of these pills. W zdaniu nadrzędnym mogą wystąpić również czasowniki modalne. we may catch the early bus to Brighton.

234 .

Warszawa 1982. If John was (were) at home. Porównaj: If John is at home. W tych wypadkach w zdaniu warunkowym używamy form czasu Future in the Past. Zdanie odnosi się do przeszłości . że Johna nie ma w domu). Na twoim miejscu (dosł. nie przyjąłbym tej pracy (ale nie jestem tobą). "We Use English". np. WSiP (podręcznik dla klasy IV liceum ogólnokształcącego).: We would be grateful if you would kindly reply at once. Jeżeli John będzie w domu. ponieważ dany warunek nie został spełniony. 235 . Smólska.do czegoś co nie nastąpiło. I would sell this house. zwłaszcza z zaimkiem I. że gdyby w przeszłości został spełniony taki a taki warunek. Gdyby John był w domu. W okresach warunkowych II typu występuje niekiedy dawna forma trybu łączącego were we wszystkich osobach. Uwaga: Wyjątek stanowią zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą. s. he would answer the phone. I would not take this job.: If I were you.: gdybym był tobą).: gdybym był tobą) sprzedałbym ten dom. Dojechalibyśmy tam szybko. I wouldn't work for him even if he offered me a good job. odebrałby telefon (wiemy. Oto dalsze przykłady: If I won a lot of money. I would travel all over the world. 20. Bylibyśmy wdzięczni. czy John będzie w domu).If I were you. gdyby nie było tak gorąco (ale jest gorąco) We would get there quickly if we had a car. gdybyście odpowiedzieli nam niezwłocznie. Gdybym wygrał dużo pieniędzy. 7 J. gdybyśmy mieli samochód (ale nie mamy samochodu). to odbierze telefon (ale nie wiemy. nastąpiłby taki a taki skutek7. he will answer the phone. Na twoim miejscu (dosł. Nie pracowałbym dla niego nawet gdyby proponował mi dobrą pracę. Okresy warunkowe III typu W zdaniach tych mówi się o tym. podróżowałbym dookoła świata.3. 102. Byłoby przyjemnie. It would be nice if it wasn't so hot. np.

Mówiąc o przeszłości wprowadzilibyśmy III okres warunkowy: If I had had time.: Had we gone by plane. może odnosić się zarówno do teraźniejszości (nie mam czasu. W języku polskim nie różnicuje się okresów warunkowych II i III typu. W zdaniu warunkowym (po if) występuje czas Past Perfect. poszedłbym na spacer. we wouldn't have been late. Gdybym miał czas (w przeszłości). tj. nie bylibyśmy się spóźnili (ale nie lecieliśmy samolotem i spóźniliśmy się). jak i do przeszłości (nie miałem czasu. 147. I would have gone for a walk. gyby moja żona ich nie zaprosiła.. byłbym poszedł na spacer (wtedy). poszedłbym na spacer (teraz). I wouldn't have been angry if they hadn't been late. więc nie idę na spacer). Na przykład zdanie: Gdybym miał czas. np. a w zdaniu nadrzędnym Future Perfect in the Past. W języku angielskim mówiąc o teraźniejszości użylibyśmy II okresu warunkowego: If I had time. jw. Nie złościłbym się. Okresy warunkowe mieszane Gdy każde z dwóch zdań składowych okresu warunkowego odnosi się do innego czasu chronologicznego.If we had gone by plane. "We Use English". I would go for a walk. Gdybym miał czas (teraz). s. mamy do czynienia z okresem warunkowym mieszanym8. Smólska. więc nie poszedłem na spacer). should have lub would have oraz imiesłów bierny czasownika głównego. gdyby oni się nie spóźnili. » J.4. we wouldn't have been late. Oto dalsze przykłady: They wouldn't have come if my wife hadn't asked them. 20. Gdybyśmy lecieli samolotem. 236 . jak to jest w języku angielskim. Nie byliby przyszli. W stylu książkowym można ominąć if w zdaniu warunkowym.

Gdybym była jego żoną. he wouldn't be learning Italian now.: If my husband had lived in Italy. the patient would not have died. nie byłbym tak zmęczony teraz. ale się nie stało. it is warm. np. co mogłoby się stać.a) Zdanie podrzędne może wyrażać warunek stały. Present Tense Future Simple b) If you work hard. dawno bym się z nim rozwiodła. co nie zostało dokonane w przeszłości. a w zdaniu nadrzędnym czas Future Perfect in the Past. I would move to a bigger flat. Gdybym dobrze wypoczął w lecie. nie uczyłby się teraz włoskiego. a w zdaniu podrzędnym warunkowym czas Past Perfect. II Okres: Simple Past Future in the Past If I were you. 237 . Gdyby mój mąż mieszkał (kiedyś) we Włoszech. Na twoim miejscu powiedziałbym mu prawdę. np. If I have time. jak i do teraźniejszości. we would not have been late. she would be very pleased. you will pass the exam. a zdanie pod rzędne warunkowe może wyrażać coś. If you invited her to lunch. I would have divorced him long ago. I will write some letters. odnoszący się zarówno do przeszłości. If you are hungry.: If I were you. you eat. If they had sent for a doctor. b) Zdanie nadrzędne może odnosić się do teraźniejszości. III Okres: Past Perfect Future Perfect in the Past If we had gone by car. W zdaniu podrzędnym (po if) występuje tu czas Simple Past. I would have told him the truth. If I were his wife.do tego. I wouldn't be so tired now. a zdanie nadrzędne może odnosić się do przeszłości . If I had had a good rest in summer. W zdaniu nadrzędnym wystąpił tu czas Future in the Past. Zestawienie I Okres: Present Tense Present Tense a) If the sun shines.

: he/fail. jeśli ty nie przyjdziesz także. Past Perfect Future in the Past b) If he had lived in Italy. Podobny sens można wyrazić za pomocą spójnika if i zaprzeczonej formy czasownika. ĆWICZENIE I Uzupełnij następujące dialogi według wzoru: Wzór: A. np. chyba że ty przyjdziesz. I would not be so tired now. I would have divorced him long ago. I would have told him the truth. A. gdyby w to nie wierzył.: he/work hard.: Will you go to the cinema tonight? B. np. Pan Brown nie powiedziałby tego.: I won't come to the party if you don't come.Okres mieszany Simple Past Future Perfect in the Past a) If I were you. Nie przyjdę na przyjęcie. który odpowiada mniej więcej polskiemu wyrażeniu „chyba że".: it/rain A. Okres II typu: Mr. A.: I/go for a walk. chyba że Helen by mnie zaprosiła. Brown wouldn't say that if he didn't believe it. Nie pójdę na przyjęcie.: Okres I typu: I won't go to the party unless you come.: And not/rain? B. too.: you/go to the cinema tonight? B.: he/pass the entrance examination? B. W okresach warunkowych zamiast spójnika if występuje niekiedy spójnik unless. he would not be learning Italian now.: And if it doesn't rain? B. 238 . 1. If I had had a good rest in summer.: Only if it rains. If I were his wife.: he/not work hard? B. Okres III typu: I wouldn't have gone to the party unless Helen had asked me to. Nie byłbym poszedł na przyjęcie.: I'll go for a walk. A. A.

6. I (buy) a new one too. I've forgotten the keys but my wife (let) us in if she (be) at home. If you (be) late to the office again. A. 4.: he/get leave from his boss.: I/pour the medicine down the kitchen sink. 2.: I/stay in Poland.: I/not give you a cake? B. A. 5. 8. I (not be able) to do any work if I (not have) some peace and quiet. 11. We (catch) the last bus if we (leave) at once. 3.: you/stay in hotels in France? B. A. 12.: you/give me a cake. A. we (go) skiing. I Coin) you for a drink if you (want) me to. If you are late to the office again. Odpowiedz na poniższe pytania według wzoru: ĆWICZENIE III Wzór: What will happen if John eats too many cakes? (fall ill) If he eats too many cakes.: you/not get an invitation? B. 7. ĆWICZENIE H Uzupełnij stosując odpowiednio czas Present Simple i Future Simple czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1. he'll fall ill. If I (cook) the dinner.2. It (not seem) such a long way if you (walk) quickly.: I/get an invitation from a friend of mine. A. 4. 3. 10. you (wash) the plates? What languages you (study) if you (become) a student of this college? We (not wait) for Lilian if she (not come) in five minutes.: he/not get leave? B. we (stay) here for the week-end. the boss (be) angry. 5. He (help) us if it (be) really necessary. 9. If Sally (buy) a new party dress. A.: I/look for students' hostels. We (go) on that trip even if I (not feel) well.: you/spend your holidays abroad? B.: you/take this medicine? B. the boss will be angry.: he/not come.: you/not have enough money? B. If you (find) a cheap room. .: Peter/join us at the seaside? B. 13.: I/have enough money. If it (snow) tomorrow. A. A.

239 .

8.. If she . And what will you do . If I pass this exam.. What will you do if you lose your job? (try to find another) 10.. If .: I want to earn more. FU study architecture. I'll study at Oxford. Christine will let us in if she is at home.: Why does Alice want to become a nurse? B... If . If John meets us at the station.. ? 2... If . And what will you do . we'll go for a walk. ? 3. we'll be in time! And what will happen . I'll stay a fortnight if I can find a room. And what shall we do .. A. If we get a lift. 3.: I want to learn French. ? 6. What will you do if the bus is very crowded? (take the next one) ĆWICZENIE IV 1. 7.: Why do you want to pass this exam? B. I'll have enough money to pay for our holiday if my boss pays me tonight. Uzupełnij zdania według wzoru: Wzór: If it's fine tomorrow. 4.... 2. Smith doesn't hurry? (miss his train) What will you do if there is no train? (go by bus) What will you do if it begins to rain? (take an umbrella) What will happen if your dog sees a stranger? (bark) What will you do if Jane doesn't come? (telephone) What will happen if John drops the glass? (break) What will Robert do if he doesn't pass the entrance examination? (try next year) 9.: She wants to work in a hospital..What will Tom do if he gets hungry? (go to a cafe) What will happen if Mr. he'll drive us to the hotel. If I pass this exam. And what shall we do . 3. 1. ? ĆWICZENIE V Uzupełnij poniższe dialogi (Okres I): Wzór: A..: Why do you want to go to Paris? B.: Why do you think of changing your job? B. A. ? 5. 2. ? 4. And what will you do if it isn't fine tomorrow? 1. And what shall we do ... 240 . 6... A.: I want to study architecture... 5.

5. to South America. What would you do if your car was stolen? (call the police) 3. ĆWICZENIE vii Odpowiedz na pytania według wzoru: Wzór: What would happen if you wrote more letters ? (get more letters) If I wrote more letters.. If ..: If you were a writer. If they spoke English to me.4..: If you could get a loan.: What would you do if you lost your glasses? B.: Why do you want to pay the Smiths a visit? B.. and so my English doesn't improve. where would you go? B.. what countries would you visit? B. San Francisco)..: If . A. If . If he .: I want to lose some weight. A.. 6. A. 6..: Why does Robert want to get a house in the country? B. I would study languages.. A.: If a flat.. 1..: If buy a house in the country. 2. A... What would you do if the Smiths came? (offer them a drink) 7... What would happen if Steve stopped smoking? (feel better) 6...: If .. what would you do ? B.. 5. India and Japan....... I would (I'd) get more letters. wprowadzając zdania warunkowe z if: Wzór: People speak Polish to me.: If you had more money. A. 4. 3....: If you were me. What would you do if you saw a house on fire ? (call the Fire Brigade) 5.: He wants to spend pleasant weekends in the fresh air.. my English would improve.: If buy a new pair... 1. 4.: I want to meet Tom... A.. A.: If you could afford to go abroad.: If historical novels. what would you do ? B..: If I were you... what would you buy? B. 16 — Język angielski 241 .. What would you do if you wanted to learn to drive? (take driving lessons) ĆWICZENIE vm Daj komentarz do niżej podanych wypowiedzi.. ĆWICZENIE VI Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: Wzór: A.. A. what novels would you write? B.: Why are you trying to eat less? B..: If you had a sailing boat... What cities would you visit if you went to America? (New York. What would you do if you lost your keys? (have new ones made) 2..

I haven't much time. I still (not take) it. If you (get) a month's leave. If Helen (come) along.that's why I can't direct you. A. Do you think Adam (stay) at his job if the manager (offer) him higher wages ? I (come) to see you tonight if I (can) . 4. I haven't got a map . and so I read very little. 14. 3. I (become) a pilot. What would you do if . I (answer) at once. It's a pity you can't get a longer leave. we (visit) Italy. 8. 13. His family (live) better if he (not drink) so much. They don't clean the windows. and so people don't ring me up. If they (offer) that house to me for nothing. ĆWICZENIE IX Uzupełnij odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1..: Jump into the lake to rescue it/call for help. I'd jump into the lake to rescue it.. . we (have) a good time. If you (wait) a little. 6. and so the rooms look rather dark. 10. 15. I (ring) him up if I (know) his telephone number. 3. and so she doesn't earn as much as I do.1. 5. dokonując wyboru z podanych możliwości (B): Wzór: Suppose you see a child fall into a lake. I (buy) this car myself if I (have) money. It's a pity you can't stay. 9. 5. I (understand) the lecture if the professor (speak) slowly. Tom doesn't take any exercise .but I can't. 7.that's why I don't come by car. If I saw a child fall into a lake. 12. 1.: What would you do if you saw a child fall into a lake ? B. If only Jim (write) to me. I would ring him up if I knew his telephone number. A. I (lock) the door if you (give) me the key. 11. 7.or: I'd call for help. 4.that's why he is so weak. you (meet) my wife. My number isn't listed in the telephone directory. 2. 2. I can't park my car near the office . If I (be) young again. ĆWICZENIE X Zadaj pytania na temat podanych sytuacji (A). Helen doesn't work overtime. You (drive) much better if you (take) some driving lessons. He (be) one of my best students if he (be not) so careless. Suppose you see a charming girl at a party. 6. Your baby's health (improve) if it (get) more fresh air. a następnie podaj odpowiedź. 242 .

Try to put it out/run away If . A... If it had been late. Przekształć poniższe zdania na okresy warunkowe III typu: a) Wzór: It wasn't late. What .. Shout for help/open the window If . B. B... What . A.. 5.. Suppose you have a bad cold. B. 6.. 5. ĆWICZENIE XI 1. What .... You didn't read the newspaper yesterday... and so they didn't stay until the end. What .. 4. and so they had a drink. I was foolish. and so we didn't hurry.2. They wouldn't have hurried if it hadn't been late. is* 243 ... 2.. A.. 1. We didn't get there in time. Suppose you see a street accident. Run after him/look for a policeman. Suppose a thief takes your watch. Go to the nearest Polish consulate/look for the local police station If .. If . A... B. Take some aspirin/consult a doctor If . She didn't take the medicine. and so they hurried. A. 2.. and so you didn't see my photo.. and so we didn't watch the President driving to the Parliament. B. B. Ring for an ambulance/look the other way. 4.. They were thirsty. B. A. If . She didn't switch on the radio. Suppose you notice a fire in your flat. If . and so she didn't hear the news. we would have hurried. Suppose you are in a foreign country and you lose your passport. Ask somebody to introduce me to her/ask her to dance. Suppose you smell gas in your kitchen. What . and so I lent him some money... 3. What . 3. and so she didn't get better. b) Wzór: It was late. 7. They didn't like the film.

: Did Mary know you were coming? C: No.: If Tom hadn't asked for my opinion..: If they hadn't been late. he wouldn't have gone to the opera. . The weather was frosty. and so we had to wait for the next one. B. and so we went skating.: What would he have done if he hadn't? C: .: If John hadn't got a ticket. . .... she would have baked a cake.. they would have met the artist.: If Mary had known you were coming.: If Sally had had enough money. 4.. I wouldn't have expressed it. A..: If John hadn't waited in the cafe. B.: What would have happened if they hadn't been late? C: ..: Did Alan and Betty notice Tom? C: Yes.: Did John wait in the cafe? C: Yes. 3. B. B. 6.: Were they late? C: Yes. B. A. they wouldn't have stopped him.. 5. A..: What would you have done if he hadn't? C: .: Did John get a ticket? C: Yes.: Had Sally enough money? C: No. 5. . We missed the train. B. B.: If Alan and Betty hadn't noticed Tom. A. A.: What would she have done if she had? C: . B. Lily would have been angry. She dropped the mirror.....: What would have happened if he hadn't? C: . 244 . ĆWICZENIE XII Uzupełnij wypowiedzi C w poniższym dialogu według wzoru: Wzór: A. she would have gone to the seaside. ... B.. B.. she didn't B..3.: Did he ask for your opinion? C: Yes.. and so she broke it. B.. 4. A..: What would she have done if she had known it? C: She would have baked a cake 1. 2. . B.

If I (have) a map I (be) all right.: What would you have done if it hadn't? G: . B. If you hadn't been so shy at the interview. 7. I had no maps . we (have) a comfortable journey. he (run) him over. 5. 9. We had to stand almost all the way. I (not get) here in time if I had not found a taxi. If you (not be) late. B. 3. we (not miss) the bus. He wouldn't have finished packing so quickly if I (not help) him. If you (be) there. He went to the hotel restaurant and met Sylvia. he . 4.: Was it hot? G: Yes.. 5. 2. If you had listened to what I said. She was a very charming woman.: If it hadn't been so hot. you (get) the job. what you (do)? 7. Begin: If Robert hadn't missed the last train to London. . 2. If we had known it was wrong.. ĆWICZENIE XV Napisz maksymalną liczbę okresów III typu odnoszącą się do faktów podanych w poniższym opowiadaniu: Last year Robert missed the last train to London and had to stay in a hotel in Birmingham. ĆWICZENIE xni Uzupełnij zdania odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach : 1. 6. 6. 3. Why didn't you say that you were short of money? If I (know) I (lend) you some.. He (not lose) his job if he had worked hard. 10. 245 .. We would have heard if anything (go wrong).. If the driver (not see) the boy in time. we (not do) it... 4. They would have come if it (not rain) yesterday. this (never happen). 8. we would have gone for a long walk. A.that's why I got lost. 7.. I would have lent you some money if I (not lose) my purse.: What would have happened if they hadn't? G: . I'm sure you (like) her if you (meet) her. ĆWICZENIE XIV Wyraź czasowniki podane w bezokoliczniku w odpowiednim czasie: 1.B. He fell in love with her and some time later he married her. It was all your fault. If you (book) seats. Alice (not marry) Jim if he had been poor. You were late.

. 6. A) would have missed C) would miss B) will miss D) missed 5. A) would have killed C) had killed B) killed D) would kill 6. 5. What would have happened if we had missed the last train? (spend the night at the station).. What would have happened if Tom hadn't caught the early bus? (not arrive at the office before 9 a. A) wouldn't have looked C) won't look B) wouldn't look D) didn't look 7. What will happen if Jim comes late? (not get anything to eat)... ĆWICZENIE xvii Wybierz właściwą formę: 1.. at you. He . we'll be late.. 3. 2. If you went away now. If you had arrived earlier.m. A) would have found C) had found B) have found D) find 4. you.. me in bed. If she met a handsome young man.. 4. What will Helen do if she gets some money? (look for a better house). A) wouldn't have died C) hadn't died B) won't die D) hasn't died 246 . you to the party if he thinks you want to come. you .. even more people if it hadn't been put out quickly. What would happen if Alan forgot to set the alarm-clock? (oversleep). He . A) will invite C) invited B) would invite D) invite 2.. your friends . What would you do if you lost your umbrella? (buy a new one).. 7. she . The fire . if he hadn't forgotten his medicine.. What will happen if John gets his diploma next year? (start looking for a job).. him if you met him now. What would have happened if George had worked more ? (pass that difficult exam).ĆWICZENIE XVI Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: What will happen if we don't hurry? (be late) If we don't hurry. You .). A) won't know C) knew B) wouldn't know D) didn't know 3. 8.. 1.

. Didn't she have a holiday? A. Richard is here! B. You needn't go if you don't want to. B..: If she had listened to my advice.. We finish work early. 2. 3. 2.. 2.. B. 1. You can't see the director. Wzór: 1. Didn't you come by car? A. 5. 6. Mary looks very tired. You needn't go unless you want to. The motor won't start unless you turn this switch. A) would be C) was B) will be D) would have been ĆWICZENIE XVIII a) Połącz poniższe zdania w okres warunkowy I typu za pomocą spój nika unless: Wzór: 1. Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: ĆWICZENIE XIX Wzór: A. more unpleasant if the town were farther away from the sea. Nobody has to drink whisky if he doesn't want to. John won't accept the job if you don't want him to accept it. she wouldn't be unhappy now... (have to) . We won't come if he doesn't telephone.: Ann is very unhappy in her marriage. . Look.8. A. The motor will start. You don't have an appointment. . The climate . b) Zamień następujące zdania warunkowe z if na zdania z unless. B. You turn this switch. 3. A. Lilian won't tell you about her trip to Rome if you don't ask her. Didn't he catch his plane? A. We must look for a taxi. 3. 4. 4. It will rain. A. The wind changes. 5. You'll lose your friends. Jim won't post the letter if he isn't told to.. We want to go to the pub. You will hurt your feet..: Didn't she listen to your advice? A. Prices will go up if the government doesn't take action. You don't pay your debts. You don't wear better shoes.

1. If the weather had been good. 2. If you consider everything. His financial situation is very difficult. stosując w zdaniu nadrzędnym might (przypusz czenie.. szansa) lub could (możliwość. 4. you (catch the bus). 3. you (put on some weight). I can get it for you. John (win) some money if he had bought a lottery ticket. 3. we (ask) them to supper. c) Uzupełnij poniższe zdania wprowadzając w zdaniu nadrzędnym could have (możliwość. If you walked a bit faster. we (drive to the sea). 3. Robson's address. you ought to make the right decision. If she were late every morning (lose her job). I (stay) to dinner if my hostess had insisted. 4. 248 . Didn't he get a large loan? A.. too. we (go for a walk). I'm not mistaken. Didn't you take an umbrella? A.. zdolność): Wzór: 1. szansa): Wzór: What a pity the weather wasn't good! If the weather had been good. ĆWICZENIE XX a) Połącz podane niżej zdania w I okres warunkowy: Wzór: 1. b) Uzupełnij według wzoru. she might lose her job. If she were late every morning. A. 5. If it stopped raining. Telephone in the evening. 4. If you stopped smoking. You want us to come to the party. we (get home in time). 5. A. . You must ask our cousin. 5. 2. 2. That must be young Brown. You've got a headache. If I had known Mr. his father (forgive him). 5. You ought to make the right decision. If you bought a lottery ticket. zdolność) lub might have (przypuszczenie. Tell me what you want. we might have driven to the sea. You should take an aspirin. . What a pity Arthur and Sally didn't ring! If they had rung. I'm wet through! B. Consider everything. I (visit him). If Tom had promised never to do it again. you (win a prize). You may find her at home. If we had a fast car.4. B..

there (be) a good harvest. If I (have) a balcony. If you (not take off) your wet clothes. Będziesz miał wypadek. 4. 6. gdybym miał czas. 3. jeżeli zatelefonujesz jutro rano. If he (take) his doctor's advice. Powiedziałby ci. Have your read the story printed in this newspaper? The newspaper (not print) the story if (not be) true. 9. nie czekaj na mnie. I don't know the way to the station. Nie byłbym zamknął okna. 11. Ona nie byłaby znalazła tych dokumentów. 10. ĆWICZENIE XXII Przetłumacz na angielski: 1. 6. This flat would be all right if the people above us (not be) so noisy. 9. It's a pity you have already seen this play! If you (tell) me that earlier.ĆWICZENIE XXI Czasowniki podane w bezokoliczniku wyraź we właściwym czasie: 1. nie byłbyś teraz przemoczony. you (catch) a cold. You are completely wet! Come and change quickly. Jeżeli nie będzie pociągu. If the rain (come) early next year. Mógłbyś zdążyć. . 14. gdyby znał odpowiedź. I (stay) at home. pojedziemy autobusem. Gdybyś był włożył płaszcz. gdybyś miał dosyć pieniędzy? Gdybyś dostał bilety. jeżeli wiatr się zmieni. 5. 7. 2. gdyby policja jej nie pomogła. Napisałbym do niego. why (not sell) it ? If I (have) a house I couldn't use. 10. gdyby nie było zimno. I (sell) it at once. If you aren't going to live in the house. 8. Przeczytam ci opowiadanie. jeżeli zażyjesz lekarstwo. 5. he (not be) seriously ill now. If I (know) he was going to ring. 4. Jack rang while you were out. gdybyś leciał samolotem. 12. Czy kupiłbyś tę płytę. I (grow) plants in pots. Mogę przyjść. jeżeli nie będziesz ostrożniejszy. 7. 3. 13. It's a pity I haven't got a balcony. Jeżeli nie będę o drugiej na przystanku. Unless Henry (come) with me I (get) lost. we (go) to another theatre. 2. mogliśmy byli wyjechać wczoraj. 8. Nie będzie padało.

w których można wyróżnić niepodzielną cząstkę zwaną rdzeniem.przerosnąć worker . robotnik Ten sam wyraz może mieć zarówno przedrostek. 2) tzw.wylądować elucidation .odkrycie W tym samym wyrazie może wystąpić więcej niż jeden przedrostek i więcej niż jeden przyrostek.wyjaśnienie censorship .: .cenzura irrevocable .przedrostki i przyrostki.: discovery . Wyrazy proste zwane są także rdzennymi. oraz elementy dodatkowe . Przedrostki i przyrostki Wyrazy pochodne to takie.pracownik.praca. np.: disembark . czyli niepodzielna cząstka wyrazu może stanowić wyraz samodzielny. np. 1. np.nieodwołalny Rdzeń. w której tkwi podstawowe znaczenie wyrazu. czyli przenoszenie wyrazu z jednej części mowy do innej bez zmiany jego postaci.CZĘŚĆ TRZECIA Słowotwórstwo W języku angielskim istnieją trzy główne mechanizmy tworzenia wyrazów: a) tworzenie wyrazów pochodnych od wyrazów prostych za pomocą przedrostków i przyrostków.: grow . Od wyrazów prostych tworzymy wyrazy pochodne dodając do nich odpowiednio przedrostki (przed rdzeniem) i przyrostki (po rdzeniu). np. pracować outgrow . gdyż składają się z samego rdzenia. jak i przyrostek. 3) tworzenie wyrazów złożonych przez zestawienie z sobą wyrazów pojedynczych.rosnąć work . konwersja.

250 .

: to arm zbroić possible możliwy regular regularny dress ubierać typical — to disarm — rozbrajać — impossible — niemożliwy — irregular — nieregularny — undress — rozbierać — atypical definite określony legal prawny sense sens normal normalny typowy — indefinite — nieokreślony — illegal — bezprawny — nonsense — nonsens — abnormal — nienormalny. professor. ab oraz a. Przedrostek over bywa także odpowiednikiem polskiego nad. przy czym ten sam rdzeń można znaleźć w innych wyrazach pochodnych. non. różnopostaciowość — różnobarwny itp. wyrażają nadmiar. nieprawidłowy — nietypowy Przedrostki under i hypo wyrażają niedostatek. devalue. un. 251 . Mamy więc grupę przedrostków wyrażających negację lub przeciwieństwo. zbyt niski poziom. hypotension — niedociśnienie. ir. Przedrostek homo oznacza jednolitość. a hetero — różność. Przedrostki over i hyper. np.: overtime — nadgodziny. overestimation. np. Przedrostki te występują zwłaszcza w tekstach naukowych i specjalistycznych. np.cover nakryć — — discover odkryć — — discovery odkrycie Rdzeń może też nie stanowić samodzielnego wyrazu. underestimation oceniać ocena przecenianie niedocenianie value. Są to przedrostki: dis. overvaluation. hypertension — nadciśnienie. np. im. tożsamość. np. value. np. valuate. devaluation itp. wartość oceniać ocena przecenianie dewaluować dewaluacja Znaczenie wielu przedrostków jest łatwe do określenia.: estimate. zawyżenie. estimation. zaniżenie.: estimate.: to underestimate — niedoceniać. in.: homogeneous homogenize homonym heterogeneous heteromorphism heterochromous — jednorodny — ujednolicać — homonim — różnorodny — heteromorfizm.: to overestimate — przeceniać. np. valuation. ii. przerost. przeciwnie.

piękny). -ize (modernize .: to eat . np.: work . dla przymiotników np.sławny). -fy (modify .bezbarwny .: -er.traktor). a mianowicie określają do jakiej części mowy należy dany wyraz. hopeless .breakable łamać . dla czasowników np.pełen nadziei careless .transporter lub praca robotnik transportować teach . worker . przewozić. Większość przyrostków — podobnie jak przedrostki — ma jednak określone znaczenie.readable czytać -nadający się do czytania Przyrostek -ful wskazuje na posiadanie jakiejś cechy. -able (comfortable .nieuważny.mierniczy 2.modernizować).: careful . .definicja Przyrostki spełniają przede wszystkim funkcję gramatyczną. mierzyć Przyrostek -able dodany do czasownika zazwyczaj przymiotnikowi powstałemu w ten sposób nadaje znaczenie: „zdolny do czynności lub podatny na czynność wyrażoną czasownikiem".surveyor uczyć . Za pomocą odpowiednich przyrostków można przekształcać jedne części mowy na inne. np. np.worker convey .modyfikować). definitywny. przeglądać .ostateczny. np.: underworld undermine underfed define definite definitive definition .eatable jeść -jadalny to break .niedożywiony . Istnieją przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników. hopeful .teacher survey .określony .wygodny). Na przykład przyrostki -er i -or dodane do czasownika zazwyczaj nadają wyrazowi znaczenie osoby wykonującej lub przyrządu wykonującego czynność określoną tym czasownikiem.beznadziejny colourful . -ful (beautiful .łamliwy to read . -ous (famous .pracownik.uważny.robotnik.określić . np. przyrostek -less wskazuje na jej brak. stanowczy .podkopywać .nauczyciel 1.barwny colourless .conveyor pracować .podziemie przestępcze . -or (np. tractor .Te same przedrostki mogą występować w wyrazach należących do różnych części mowy.

252 .

przeciwstawiać się.Poniższe zestawienie przedstawia wybór przedrostków i przyrostków najczęściej występujących w języku angielskim. przeredagować łódź podwodna nadczłowiek symetria telefon przejrzysty ultranowoczesny Przedrostki negatywne de odwrotne działanie dehydrate odwodnić . cooperate contradict inter. wewnątrz intravenous po postpone przed dla. medi między international Mediterranean im. counter przed przeciw dookoła. współpracować zaprzeczać. co contra. wstęp przodujący przepisać ponownie. ponad taki sam łączący na odległość przez. naprzód ponownie pod zwierzchni. homo tele trans ultra inside w (coś). com. syn. sur sym. być sprzecznym międzynarodowy Śródziemne (Morze) wewnątrz dożylny odłożyć na później przedmowa. wokół razem przeciw antedate antibiotic circumference common. poprzez skrajnie. Przedrostki greckie i łacińskie Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie ante anti circum con. in intra post pre pro re sub super. w najwyższym stopniu preface prominent rewrite submarine superman symmetry telephone transparent ultramodern w podać wcześniejszą datę antybiotyk obwód wspólny.

253 .

przekraczając extraordinary outgrow nadzwyczajny wyrosnąć (z czegoś) . prim di. semi mono. dęci poły. sexa hepta. dwukrotnie trzy cztery pięć sześć siedem osiem dziewięć dziesięć dużo. bez. quint hexa. in. bi tri. uni proto. ter tetra. wiele ambidextrous hyperinflation hypodermic semicircle monopoly. lub odwrócenie działania malnutrition misinform immobile indifferent illegal nonexistent undress discharge niedożywienie błędnie poinformować nieruchomy obojętny. nie zainteresowany bezprawny nieistniejący rozebrać wyładować Przedrostki określające ilość lub stopień ambi hyper hypo hemi. dec. un. ekstra poza. dis źle. błędnie nie. jeden pierwszy dwa. unilateral prototype bicycle trigonometry quadrilateral pentagon hexameter heptameter octopus nonagon decimal polygamy multipurpose oburęczny hyperinflacja podskórny półkole monopol jednostronny prototyp rower trygonometria czterostronny pięciokąt heksametr heptametr ośmiornica dziewięciokąt dziesiętny poligamia wielocelowy Przedrostki będące jednocześnie samodzielnymi wyrazami extra out ponad.Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie mai mis im. sept oct non deca. niedostatecznie źle. poniżej pół jedyny. non. quad penta. multi oba nadmiernie pod. il.

254 .

Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie over under zbyt dużo. ponad pod overweight underground nadwaga podziemny Przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników Przyrostek Przykład Znaczenie -ity -ance -tion -ism -ment -ness -tude -ure -ant -ian -ist -ics -ogy -nomy ability acceptance nutrition alcoholism monument coldness gratitude aperture lubricant electrician dentist economics geology astronomy zdolność zgoda. szczelina smar elektryk dentysta ekonomia geologia astronomia Przyrostki charakterystyczne dla czasowników -ate -ify -ish -ize -en to calculate to electrify to demolish to criticize to shorten obliczać elektryfikować niszczyć krytykować skracać Przyrostki charakterystyczne dla przymiotników . przyjęcie odżywianie alkoholizm pomnik chłód wdzięczność otwór.

-al -ic -ant -ile -ory -ate -ible -ious manual academic dormant mobile compulsory ornate audible glorious ręczny akademicki śpiący ruchomy przymusowy ozdobny słyszalny wspaniały .

że ta sama forma wyrazowa może występować w funkcji różnych części mowy. newcomer .) work -to work praca . Konwersja Zasada konwersji oznacza w praktyce.scyzoryk. lub strawberry .jadalnia.pracować break .: socialist . dining-room .łamać hope -to hope nadzieja .okręt wojenny.przyimek/przysłówek 3. np. np.: credit . Wyrazy złożone Wyrazy złożone to takie. np. np.to break przerwa . („nóż kieszonkowy").okręt wojenny synowa matter-of-fact— rzeczowy airport .: headache .lotnisko daughter-in-law - Znaczenie wyrazu złożonego może być sumą znaczeń jego poszczególnych elementów. często metaforyczne. np. ale występuje ona również w układzie innych części mowy.mieć nadzieję Najwięcej przykładów konwersji występuje w układzie rzeczownik/czasownik. 256 .rezerwować (bilet kolejowy.Przyrostek Przykład Znaczenie -ive -less -ful massive stainless beautiful masywny nieskalany.przybysz man-of-war .truskawka. nierdzewny piękny 2.kredytować book -to book książka . Wyraz złożony może też mieć znaczenie nowe.to credit kredyt . przy czym podstawowe znaczenie może pozostać takie samo lub też całkowicie się zmienić.: newcomer . lotniczy itp.przybysz. które składają się z dwóch lub kilku samodzielnych wyrazów.ból głowy. pocket-knife .rzeczownik/przymiotnik before . wspomiany już man-of-war .

księgowość. zielonooki 2.truskawka earring - ballpen .: airport . np. np.: writing-paper .pomoc do dziecka screwdriver .cieplarnia sweetheart .ukochany/a newcomer .drwal.biznesman bookkeeper .czytelnia sleeping-car . zazdrosny long-haired .złodziej kieszonkowy Zestawienia typu rzeczownik odsłowny (z końcówką ing) + rzeczownik. w skali światowej lifelong .: greengrocer .wagon sypialny looking-glass .(złapany) na gorącym uczynku green-eyed .lotnisko businessman .papier listowy.niefrasobliwy.długowłosy easygoing .: red-handed . itp.Najbardziej charakterystyczne kombinacje wyrazów złożonych to zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik.śrubokręt steamship .jadalnia reading-room .parowiec horseshoe .lustro chopping-board .: pickpocket . np.długopis woodcutter . papeteria dining-room .światowy.podkowa strawberry .zieleniarz blackboard .dożywotni airtight . łatwy we współżyciu .deska do krajania mięsa Zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik odsłowny stock-taking .przybysz worldwide .łazienka kolczyk baby-sitter .1.hermetyczny Zestawienia typu czasownik + rzeczownik.tablica hot-house . np.księgowy bathroom . Zestawienia typu przymiotnik + rzeczownik lub rzeczownik + przymiotnik. np. księgowanie Zestawienia typu przymiotnik + imiesłów bierny lub czynny.remanent book-keeping .

17 — Język angielski 257 .

6. 9. 12.Cytowane powyżej przykłady bynajmniej nie wyczerpują wszystkich możliwych kombinacji różnych części mowy. w wyniku których powstają nowe wyrazy o różnych. 7. 4. Statistics Banker Creditor Diligent Colourless Beautiful Homeless Capable Modernize Multiply Dentist Physician Writer Incredible Traveller Przetłumacz na polski następujące wyrazy: ĆWICZENIE II Wyraz Znaczenie 1. z kreseczką) i że najpewniejszym sposobem uniknięcia błędu jest sprawdzenie pisowni danego wyrazu w słowniku. 13. ĆWICZENIE I Wpisz w odpowiednią kolumnę wyrazy podane poniżej: Wyraz Rzeczownik Czasownik Przymiotnik 1. nieraz zupełnie nieoczekiwanych znaczeniach. 14. 3. oddzielnie. 11. 2. 5. Warto zaznaczyć. 3. że pisownia wyrazów złożonych bywa różna (razem. Ćwiczenia Uwaga: Przy wszystkich ćwiczeniach należy korzystać z pomocy słownika. 8. 4. 5. Distaste Incredible Misunderstanding Irregular Illegitimate . 2. 15. 10.

258 .

16. 9. Extravagance Possibility Sentiment Mobility Satisfaction Catholicism History Criticism Tolerance Compulsion ĆWICZENIE IV Z podanych poniżej rzeczowników utwórz przymiotniki za pomocą przyrostków -ful i -less. 4. 18. 13. Help 17* . 17. -ory. -ile. 7. -ible: Rzeczownik Przymiotnik 1. Impossible Malcontent Dematerialize Hypertension Hypotension Polygamy Multilateral Bilateral Subordinate Postwar Premature Counter-argument Antiwar Reread Outdated Overtime Underestimate ĆWICZENIE III Przekształć poniższe rzeczowniki na przymiotniki stosując przyrostki -al. 2. 20. 11. -ic. 22. 8. Home 3. Beauty 2. 19.6. 8. 10. 3. 15. 5. 14. 6. 9. 7. Podaj polskie znaczenie wyrazu wyjściowego i pochodnych: Przymiotnik z przyrostkiem -ful Rzeczownik (o iJe takJ istnieje) Przymiotnik z przyrostkiem -less (o ile taki istnieje) 1. -ant. 10. 21. 12.

5. -ify. 7. 6. -ian: 260 . Glory 5. 2. Child ĆWICZENIE V Przekształć poniższe rzeczowniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. Recognition 6. Penny 6. Monopoly 7. Use 7. Hope 5. Enjoyment 9. 10. Elimination 2. -ist. Demolition 10. -or. -ize (patrz: Konwersja) Rzeczownik Czasownik 1. -en: Przymiotnik Czasownik 1. stosując przyrostki -er. Satisfaction 3. End 8. 8. Education 4. Modern Multiple Sweet Quick Deep Satisfactory Critical Tolerant Weak Glorious oznaczające ĆWICZENIE VII Przekształć poniższe rzeczowniki na rzeczowniki osobę. -ish. 4. -ish. -ify. Creation ĆWICZENIE VI Przekształć poniższe przymiotniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. Meaning 10. Harm 9. 9.4. Economy 8. 3.

short. hot. copy. Learn 5. aby utworzyły wyrazy złożone. how. ship. going. dog. 4. keeper. Play 10.Rzeczownik Rzeczownik pochodny 1. do. dress. Journal 6. Baptize 7. Write 2. Invent 3. The book I wanted was available in the reading room. Humour 9. know. -ist (patrz Konwersja): Czasownik Rzeczownik 1. Tom is a great reader of detective stories. It's too dark -1 cannot read. Teach 4. -or. 2. Economy 2. dodając przyrostki: -er. taker. straw. Smoke 9. Profession 8. My youngest son is very fond of reading. Drive 8. 261 . war. Music 7. Construct 6. Statistics 4. hand. Sing ĆWICZENIE IX Z następujących wyrazów dobierz dopowiednie pary tak. podaj ich polskie znaczenie: shop. Creation 3. Piano 10. maker. ĆWICZENIE x Przetłumacz na polski następujące zdania: 1. easy. care. berry. 3. writer. hair. book. Psychology ĆWICZENIE VIII Z podanych poniżej czasowników utwórz rzeczowniki oznaczające osobę. Mathematics 5. type.

24. 30. 16. 25. Big bank robberies are usually the work of professional thieves. 4. 22. Physicians are usually called doctors. 7. We were let into the building by the caretaker. 29. It is very useful for a secretary to know shorthand. 1. 11. 20. The short hand of the clock pointed to eleven. Sklep był zamknięty z powodu remanentu. Frederic Joliot-Curie was a famous French physicist. Wynalazek radia miał ogólnoświatowe znaczenie. 13. 27. 8. 14. please? This is not my signature. 6. Nie będziesz miał kłopotów z twoim nowym kolegą . 9. 6. Moja żona znajdzie kontrargument przeciwko wszystkiemu co powiem. 21. 10. Proszę się zgłosić do działu księgowości. To nie do wiary jak się zmieniłeś. Teaching is a difficult profession. 17. Tom poszedł do kina ze swoją dziewczyną. Stop! Don't you see the road sign?! Will you sign this paper. The eating customs of that country are very unusual. 23. but some professors like it. The dining-room in our new flat is a little too small. We invited our neighbours to dinner. 11. A vegetarian eats mainly vegetables. 262 . ĆWICZENIE XI Przetłumacz na angielski: Spotkaj się ze mną na lotnisku.nie znam tutaj nikogo. 8. I am thirsty-is there anything to drink? The man was an idler and a drunkard. 9. This food is uneatable! Do you care for a drink? Heavy drinking is very harmful. Please take care of the children . 2. 7. 19. 15. 5. 3. 10. The foreign delegation will dine in the Town Hall.I've got to go out for an hour. John wydaje się być bardzo rzeczowy. Shere Khan in the „Jungle Book" was a man-eating tiger. 12. 18. Rudowłosa dziewczyna spojrzała na mnie i uśmiechnęła się. 28.to człowiek łatwy we współżyciu. Tom seldom drinks but when he does he gets drunk very quickly. Jestem nowym przybyszem w tym mieście . What shall we do with the drunken sailor? (The opening line of a popular English song). What have you done to your hair? This is the latest hairdo. 26.5.

18. Czy chciałbyś być matematykiem? Nie. wolę być dziennikarzem. Ten człowiek zawdzięcza swoje stanowisko przekupstwu. że nie doceniasz Johna . 15. 19. . 13. Obawiam się. że ci pożyczę pieniędzy . Brownowie są bezdzietnym małżeństwem.jestem bez grosza. 16. 17.12. Proszę przeredaguj ten tekst (napisz go na nowo).to człowiek niezwykle inteligentny! 14. Myślę. Nie spodziewaj się. Wczoraj odbyła się w naszym mieście wielka manifestacja antywojenna. Nie chcę dodatkowych pieniędzy i nie będę pracować w godzinach nadliczbowych. 20. że twoja radość jest przedwczesna.

These flowers are tulips. 3. a. a little. a post-office (taxi-rank. a. 5.). This stone is a diamond. a small house with a red roof. the nearest post-office (taxi-rank. 2. 3. a lot of. telephone box. little. a little. 2. a charming little village. a. 5. 4. 8. ĆWICZENIE II Przydawki mogą być różne. the. etc. 4. the men. 5. a. the 1st. a.). the.1 am going to write a novel about a man who lived on a desert island. much. 2. some jazz records. 7. The boy put his arm around the girl's shoulders. the. a lot of. the first flight to the moon. 4. service station.Klucz do ćwiczeń 1. little. b) 1. You can eat the eggs but leave the cheese for Mary. few. the way. a. Przedimek ĆWICZENIE I a) 1. the 19th century. 6. 3. the. much. 5. Our guests are foreigners. 6. 3. an. little. a. 3. a. 4. a famous English writer. 7. Tom Brown is an airman. The novel is long and rather dull but I like the short stories. little. 10. a few. 6. Inne określniki ĆWICZENIE I a) 1. the product. the Second World War. the longest river. the girl (woman). Na przykład: 1. 4. In the room there was a bed. 3. the.). etc. the tie (pullover. I have received a letter from a cousin. service station. ĆWICZENIE V 1. a new house. The cat was a Siamese and the dog a collie. 4. the. a. 5. 5. a lot of. 5. a. 9. 10. Określnik — the Determiner 1. 8. b) 1. 2. 2. 2. films about animals. a radioactive element. a few. the. I have bought a gramophone and some records. 3.2.1. 264 . 1. 9. a few. 2. the. ĆWICZENIE IV 1. 5. 7. 3. 8. Professor Jones is a scientist and inventor. 4. the. scarf etc. Some students want to talk to you. ĆWICZENIE III Dodatkowe zdania mogą być różne. the. telephone box. 6. 7. 8. some good-looking girls in pretty summer dresses. Na przykład: 1. a little. much. a table and some chairs. 3. 2. a town. I read the letter and looked at the photographs.

6. The bill amounts (comes) to two thousand three hundred and forty-eight pounds and twenty-five pence. He read a lot of historical novels when he was a young boy. help — Non-Count. 10. a hairdresser's work 15. How much money will you need? 6.ĆWICZENIE II 1. 8. I'm very tired because I had little sleep last night. He is a very interesting author though he has only written a few novels. 15. a two years' leave 18. 20. India's future 9. My brother is fifty-three years old. a ten miles' walk 8. difficulty — Non-Count. Poland's new industries 5. 2. Poland has a lot of coal and a little iron ore. 9.1 have little time and a lot of work. eighty-six. 3.1. the children's dolls 19. ĆWICZENIE III 1. 4. 2. 12. Mr. I'll cook potatoes because I've got too little rice. page four hundred and fifteen. Are there many languages more difficult than English? 19. my grandparents' property. I have written my report twice already and I am not going to try for the third time. please. Hundreds of people saw that terrible accident at the airport. 7. one hundred and five students. There is a little (some) milk left. John is three years older than his sister. my father's house 2. twenty-fifth of March. Brown's daughter 7.2. Each of the workers will get double pay for working on Saturday. paper — Non-Count. Formy rzeczownika ĆWICZENIE I 1. 4. Have you read many books on that subject? 3. 2. a five days' journey 14. Podział rzeczowników ĆWICZENIE 1. 265 . I'm afraid you won't pass your exam — there is little hope now that you have wasted so much time (such a lot of time). Rzeczownik — the Noun 2. our countries' friendship 11. the year nineteen sixty-eight. 4. difficulties — Count. 5. There has been a little sunshine today but not much. I'm afraid few people will agree with you. two hundred and ten. We haven't much more to do. 5. 3. 8. pleasure — Non-Count. 10. music — Non-Count. my guardian's words 6. The bank has lost hundreds of thousands of pounds on this operation. I have decided to save one fourth of my salary every month. 5. 9. 9. 6. So far few workers have applied for that job. 8. 10. life — Count. times — Count. 17. 11. papers — Count. We have paid more than two hundred million zlotys for this house. Open your books at page eighty-three and read Chapter Four. 11. our debtors' money 13. He gets very few letters though he has been living here for five years. my uncle's car 12. 11. My chair (seat) is in row fourteen on the right-hand side of the hall. who is nineteen. In nineteen seventy-eight I was in London. 2. time — Non-Count. 13. life — Non-Count. 18. 14. the Queen of England's crown 17. a one month's holiday 16. buy a few toys for the children. Have you seen many films this month? 12. two thousand three hundred and eighty-five people. our neighbours' opinion 10. my wife's photograph 3. 7. I bought a few interesting books in that bookshop. concert — Count. our town's streets 4. ĆWICZENIE IV Twenty-two. 2. He drinks little milk but a lot of strong tea. 7. 12. our scientists' achievements 20. 16. If you're going to town. Pass me the jug.

9. 9. valley. The thief was arrested by two policeman. 4. mother-in-law. In these woods there are foxes and deer. 5. my friend's brother 2. The book discusses the thousand years' history of our nation. 3. 14. The Browns' house was standing not far from river. ĆWICZENIE III 1. phenomenon. 13. party. 11. widower. teeth 3. If I go to the dentist. ox. B. My aunt has three daughters and just as many sons-in-law. he will probably extract two of my teeth. Rodzaj rzeczownika ĆWICZENIE I heiress. workman. the chairman's report 9. Mary buys her clothes in London. poetess. A lot of people came to my younger brother's wedding. my brother's pretty girl-friend 7. these children's toys 5. 18. 10. god-children 10. knife.ĆWICZENIE II 1. 5. landlord. 2. princess. women. Where is our teacher's famous notebook? 2.4. steward. waitress. 12. men-servants. 266 . The president's speech was optimistic. the government's drastic measures. holiday at our parents' place. 3. That man's life must have been interesting. husband. housewife. 7. sheep. mouse. nephews. foot. oxen 4. stimuli. uncle. nieces. 2. This furniture has cost a lot of money. negro. swine. I think these trousers are too tight. thieves. our professor's new exhibition 4. murderess. Liczba rzeczownika ĆWICZENIE I fox. niece.1 have read all Shakespeare's works. bull. tooth. letter. Crowds of people came to the airport to welcome the delegation. these people's tragic fate 10. 8. What do you think about Leonardo da Vinci's paintings? 6. 17. feet 7. your manager's permission 8. mouse-trap. cargo. 7. Have you ever walked in St. 12. Ask for information at any travel office. man-servant. potatoes 8. They say that the family are looking for him. ĆWICZENIE III 1. James's Park? 13. potato.3. 11. Shaw's plays are often staged in the theatres of our town. heroine. my sister's new hat 6. I don't need your advice! 14. our teacher's new book 3. 2. This is not my camera. G. passer-by. 15. men. louse. bridegroom. children 2. goose. it is my friend's. 16. Many farmers breed sheep and oxen. child. We spent a three weeks. 8. The goods will be sent tomorrow. guests 6. ĆWICZENIE II emperor. lioness. policeman. 4. Who will take our luggage to the train? 10. traitress. The foreigner's car has been robbed. calf. shoes. The economic crisis is the most important problem of the present day. step-daughter. phenomena 9. hero. men 5. Have you read Steinbeck's book entitled "Of Mice and Men"? 6. fish. ĆWICZENIE II 1. Some people are afraid of mice. chief. daughter-in-law. Fruit is usually dear in winter. The kings of England's crowns can be seen in the Tower.

5. 3. Anybody. 3. 4. 14. I don't know him. Any. Zaimki osobowe ĆWICZENIE a) 1. Nobody. Anything. I'll buy her a new hat. it's theirs. Zaimki nieokreślone ĆWICZENIE 1. it's yours. them. 11. 6. 9. She hasn't given me the bill yet.3.2. Any. 2. 3. I'm not going to listen to him. It isn't mine. some. 5. Anything. 4. 6. 16. It isn't theirs. them. 4. Nowhere. My daughter will talk to your mother. 5. I haven't met them. 7. Anybody. them. Myself. 4. The stewardess was asked to bring another cup of tea for my aunt. her. 3. b) 1. Yourself. 13. My aunt is the manageress of a big firm. Our hostess is an extremely nice woman. Any. her. Zaimek — the Pronoun 3. it's hers. Any. 18. 8. some. 13. said the princess. 2. 5. 3. it's his. 7. Herself. 3.4. Zaimki zwrotne ĆWICZENIE 1. they're his. 5. Yourself. Ourselves. Zaimki emfatyczne ĆWICZENIE I 1. 10. 15. Himself. 7. The Queen of England was once also the Empress of India. 2. us. It isn't his. 3. Herself. 7. My mother-in-law knows many famous actresses. They aren't mine. Ourselves. Anywhere. Any. She is the heiress to the old woman's millions. Somebody.1. 2. 4. Yourself. Themselves. It isn't mine. Anybody. Ourselves. 5. 2. Nothing. 11. The lioness attacked the tigress. 6. I will ask them. 2. 8. 14.ĆWICZENIE III 1. me. Any. her. something. My grandmother has a lovely figurine of a shepherdess on her desk. 6. Himself. 3. it's ours. 4. him. 10. 12. "This woman behaved like a heroine". 6. Anybody. 6. 12. Themselves. 3. some. 4. 3. The bride is my twin sister. Zaimki dzierżawcze ĆWICZENIE 1. The postwoman brought me a letter from the mayoress of the town. 5. 5. It isn't mine. 3. Yourself. Mary has a sister who is a widow. The waitress brought our bill. 2. I'd like you to meet my step-daughter. 3. 9. I'm not telephoning him. 15. 267 . 8. 17. some. Anywhere.

interesting. John's car is older than mine. blunt. The deaf. London isn't so large as New York. 5. more intelligent than . 3.. Did you enjoy yourselves at the party? 2. 4. better than .. The headmaster himself told us to go home. Will you keep this book for yourself? 4. 9. How. The cake is on the table — please. the blind. I am afraid I will have to do it myself. irritated.. 3. 4. 2. b) 1.. 5.. confusing. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ĆWICZENIE I 1. noisy. What an . the middle-aged. 5. Henry is a better student than Steve. What an .. 5.. Stopniowanie przymiotników ĆWICZENIE I 1. such a.. 3. the young. Formy przymiotnika ĆWICZENIE I 1. We shall look for our coats ourselves... such a. such. The unemployed. confused. How . 11... Brown. 268 . 4. 5. amused.. 10. 3.. 3. bored. 2. What . 6. 5. such. healthier than . 3. 7.. 8. 5. so. The article on page five is as long as the one on page ten. Yesterday it was warmer than today. 5. 7. 3.1.. so. Smith doesn't work so hard as Mr. How .. 12. irritating. 3. 2. 4. more interesting than . 10. How . Adam's composition is longer than Peggy's (or: Peggy's composition is shorter than Adam's). What . the dead. 4. 4.. 2. such.. 14. 6. amusing. 13.. 6. 7. ĆWICZENIE II 1. 4. 2.. The strong. so. the weak. such an. shallow. 7... clean. such a. 4. ĆWICZENIE II 1. such a. 4. 3.. 8. a late breakfast. Mr.. ĆWICZENIE HI 1.. Mary is taller than Helen. 5..3. 11. 2. The old. 9.ĆWICZENIE II a) 1. interested. John is as tall as Henry. 2.. It's not so warm in March as in July. such. 2. 3.. 12. What an . Your hair isn't so long as Peter's. My daughter has bought herself a new car. How . How .. careful. ĆWICZENIE II 1.2. help yourselves. boring.. 4. He said it himself... 4. 6. such. My Russian is as good as my French. 6. quieter than . ĆWICZENIE III 1. so. What.. . 2. Przymiotnik — the Adjective 4.

Przysłówek — the Adverb ĆWICZENIE I kindly. the longest 14. wisely. the kindest 12. worse 7. the best 2. broadly. perfectly. more dangerous 3. wider. the more you know. the more friends she has. necessarily. rightly. regularly. dangerous. The harder your work. possessive. the biggest 3. safely. full. willingly. the finest 6. attractive. anxious. economically. playful. foolishly. I'm afraid you are more tired than I am. handsomely. finer. protective. the most boring. more useful. fairly. respectful. hateful. ĆWICZENIE in a) przymiotniki hopeful/hopeless. Where is the nearest petrol station? 4. joyful. patiently. the most interesting novel 3. ĆWICZENIE VII 1. obliging/obligatory. generally. This play is as interesting as the one I watched on TV yesterday. immediately. respectfully. sorrowful. variable. the more pleasant the holidays. imaginative/imaginable. publicly. the busiest 9. The nicer the girl. 6. luckily. further 4. joyfully. more economical. prettier 6. wrongly. pleasant 269 . profoundly. politely. the widest 5. 4. ĆWICZENIE V 1. the most original 13. the most attractive 4. 2. temporarily. effectively. the more difficult the driving. b) przysłówki sleepily/asleep. the best 2. the most economical. hospitably. intelligently. black 11. 3. 5. the warmest 10. hotly. happily. obviously. centrally. constructive. the most amusing. more attractive. doubtfully. sorowfully. contemptuously/contemptibly. the more comfortably you'll live. better. contemptuous/contemptible. ĆWICZENIE VI 1. gloriously. original. neglectful. artistic. beautiful. 5. artistically. helpful/helpless. carefully/carelessly. 5. usefully/uselessly. tactlessly. 2. beautifully. the most useful 7. hospitable. ĆWICZENIE VIII 1. busy. glorious. lucky. the best 2. legally. The rich often have as serious problems as the poor. It's the most beautiful picture I've ever seen. the smallest 5. additionally. Our holidays at the seaside were as pleasant as our stay in the mountains. angry. useful/useless. ĆWICZENIE II a) przymiotniki sleepy. central. freely. wonderful. ceaseless. anxiously. dangerously.ĆWICZENIE IV 1. expensively. visibly. cheaply. eldest 8. additional. The worse the road. careful/careless. thankful/thankless. The finer the weather. A big flat is more comfortable than a small one. the most interesting 5. fortunately. 7. the most difficult 4. movable. bigger. The older you are. trustful. trustfully. obedient. intelligent. 3. originally. hot.

directly 19. 14. 19. We got to the theatre too late. 2.1 have never believed you.. 10. 12. good 6. Mr.. good. 13. bad 6. movably.. attractively... 9. near 11. ĆWICZENIE IV 1. Close the door softly. bad. more noisily 10..1 have rarely seen . 28. fairly 8.... 7. They seldom come here. 270 . 33. good 7. protectively. fairly 20. badly 3. Pass me that book: I only want to see its title. We were quite certain ... helpfully/helplessly. badly 9. Such behaviour was highly immoral. George sometimes brings presents for our children. slowly 4.. farther 7. 3. Mary was almost sure we would come. madly 7. ĆWICZENIE VIII 1.. hardly 8.1 still remember where you lived twenty years ago. The matter has been partly settled. imaginatively/imaginably.b) przysłówki hopefully/hopelessly. We generally go ... You have translated the third sentence best of all. obediently.. heavily 10. brightly 2. hatefully..1 have seen him only once and that's enough. 13. Do you often go .. My daughter always sits . well. pleasantly. My husband unfortunately drinks a lot. constructively. I have never seen . Brown will soon explain everything. well.. well 8. We have visited many museums lately.. faster 2. better 5. well. I am hardly able . lately 9.. We sometimes take him there . Do you always treat. thankfully/thanklessly. cold 2.. badly 5. Why have you written this letter so carelessly? 8. 14.. I have paid for this house less than you suppose.. 8. badly 4. fast 6. late 10. 15. obligatorily. 34. highly. variably. We sometimes meet. nice 17. ĆWICZENIE IX 1. 18. ĆWICZENIE V 1.. They will never come . A thief can easily get in here. who were laughing loudly. hard 7. ĆWICZENIE VI 1. I hardly meet him.. ceaselessly. 15. He usually comes here . badly 15. angrily. Tom was extremely tired and went to bed immediately.. 6. 5.. 22. How can he drive a car when he hardly knows the rules? 24. 20. 4. Cold milk tastes good on a hot day. Only he can save us. Tom is often worried . coldly 3. ĆWICZENIE VII 1. 23.. 11. 31. good 2. high 14. Will you ever forget. 3. 32. 10. efficiently 4. Your friend obviously didn't want to stay here any longer. happily 3. sooner. prettily 13. 12. 9. Your room is not big enough for the party. highly 9. 17. 21. later 3. bad 10. 20. neglectfully. How far is it to the railway station? 25. They don't want to work hard. John looked at me sadly. 27. willingly 9. slow.. John has just finished . more enthusiastically 8. possessively. 5. 29. My uncle was speaking more and more loudly and walking nervously round the room. 19. 26. Ann dropped the letter quickly into the pillar-box. bad. heroically 4. more quickly 6.. hardly. however.. nice 18. The woman looked angrily at the young men. 18.. we will remain here. bad 16. weakly 5. Have you ever written . Mary has just arrived. Why are you writing only on one side of the paper? 30. nearer. fully. We have almost finished . My brother got married only a week ago. Have you ever been .. 16. 35. 11. nearly 12. bad. 2. Do you always get up so late? 17. Are you strong enough to lift this heavy table ? 16. 6. beautifully. 7.. playfully. well 5. and so we missed the beginning of the performance. wonderfully.. Your friends have simply forgotten to tell you about it. 4.

They are not hungry. I tell you. go 6. buys 2. 5. 5. Wyrażanie teraźniejszości 6. Say again what you want.3. 7. 5. 12.1. 4. 10. brings. 5. 3. 4. they do the opposite. John plays the piano beautifully. Pick up these papers! Pick them up. They don't do their homework well. My sister has cleared away the empty dishes from the table. I can't make it out.1 hate noise. 6.1 like jam but I prefer honey.1. they prefer playing bridge. 8. Will you come to the station to see us off? 2. 4.1 don't often sit up late. they make a lot of mistakes. Mary always drinks coffee for breakfast. 9. others prefer classical music. The earth turns round the sun.1 have broken off our engagement. they usually bark at strangers only. ĆWICZENIE XI 1. George doesn't drink too much. 4. What time do you get up in the morning ? 3. 7. Why don't you put it on? 3. She doesn't watch TV. 9. 2. We sometimes buy bread in this shop. Present Simple ĆWICZENIE I 1. You won't take me in again. 2. John doesn't go for a walk. Cats don't play by day and sleep by night. 3. He is a teacher. The Browns don't like working in the garden. 15. Helen isn't late every time you meet her. My brother is not an actor. ĆWICZENIE II 1. he is too lazy. They don't need anything to eat. changes 10. Czasownik — the Verb 6. 2. It's warm here. 13.ĆWICZENIE X 1. I have put aside the money you gave me. Let them go away! 14. I see that you are tired. ĆWICZENIE III 1. 10. Peter doesn't cook his dinner himself. 7. 10. rains 9. 5.3. In February we usually go to the mountains. 6. It is not good for your health. You can't put it off. like 8. 9. I will gladly put you up for a few days. he often speaks Polish. He goes to bed at ten. visit 5.1. Who has given them away? 2. Will you ring me up at half past seven? 8. He can't play at all. It's getting dark. Dogs do not bark at everybody. 6. 4. 8. drink 4. Tom doesn't sit up late. smell 7. I don't want to see them any more because they have run us down. 6. 11. 271 . Czasy gramatyczne 6. Some people like jazz. she reads books. Switch the light on. ĆWICZENIE IV 1. I usually go to bed early. I don't believe you. Our teacher doesn't always speak English to us. You must give up smoking. We will give it up. This train is never late.3. she is always on time. his mother does it. Peter doesn't play the piano well. Everything has been done. He only drinks from time to time. 3. goes 3. Take off your coat. We have put them aside.

5. 2. Present Continuous ĆWICZENIE I 1. have already finished 10. goes 7. knows 8. is listening 10. 5.1. have you ever heard 2. Do you know this man? No. What are you doing upstairs? I am cleaning my room. May my brother go home too? 4. are having ĆWICZENIE II 1. You must read it in the reading-room. Present Perfect ĆWICZENIE I 1. and only comes to school from time to time. are you feeling 8. I am listening to the radio. are you doing. 7. am packing 6. are reading. 2. Because she has left for London. Because you haven't asked us to do so. are going 2. What are you speaking about? ĆWICZENIE III 1. Do Professor Smith's students read the classics too? 5. ĆWICZENIE IV 1. 3. try 3. fly (are flying) 3. He doesn't study regularly at home. Because he has gone out. Don't bother me. she never does it in the daytime. is writing. writes 2. are playing 5. 6.3. Is Mary watching TV? No. May I take this book home? No. Is his son a doctor too? 6. 8. smell. He always plays tennis on Mondays from 5 to 7. has earned 4. has left 7. has opened 5.3. has not come 3. Because he has always been like that. Do you work too much too? 8. We are going to the theatre tonight. is raining 5. visit. Is John at home? No. 4.1 am going to the seaside in a week. haven't seen 9. 2. am leaving. Does his mother help him too? 6. 3. is knocking 6. want 10. is having. What are the children doing? They are playing in the garden. I am writing a letter. is looking. you may not. is blowing. 9. has won 6. How are you feeling today? 10. has 4. see. Do you buy all the new records too? 7. pretend. he is playing tennis. 6. Because somebody has locked it. Does her sister cook well too? 2. have come. I see him for the first time.ĆWICZENIE V 1. Mary is coming tomorrow. 5. Because he has worked too much lately. 4. 272 . ĆWICZENIE V 1. are the kids doing.2. 3. am writing 3. call 9. is reading 7. Wyrażanie przeszłości 6. visits. comes 4. I am reading a very interesting book. have you understood. am waiting 5. Can his wife speak Spanish too? 3.2. making. Don't bother me! Don't you see I am busy now? 6. make 7. is knocking 4. are you cooking 6. are watching 9. ĆWICZENIE II 1. lives. Peter ought to work more. 6.3. is raining. has Barbara written 8. rains.2. 4. is having 2.1. is making.

Present Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1. 10. 4. Where did you buy this watch? 2. Why did he come so late? 3. When was Mrs Brown's son born? 8.3. 5. I have known the Browns since last summer. Where did you spend your holidays? 18 — Język angielski 273 . And what did you answer? 10. 6. Have you heard the latest news? John and Mary have got married. Mr. I have not seen any interesting films lately. I have just written a letter to the Browns and I am going to post it. ĆWICZENIE II 1. When did John come to see you? 9. 3. went. I haven't been in England since 1975 3. have been writing 10. lived 7. 2. 5. came 5. Can you repeat what you have said ? 7. We have lived in Warsaw for ten years.2. Mary hasn't telephoned since last night. has been explaining 4. How many roses did he give her? 7. 8. she has teen listening to records all the time. We haven't seen each other for years. Brown has worked in a bank for twenty years. I have read this book and I don't think it is worth reading. Why didn't you wash tfyem up? 5. 3. 4. 8. Where did you live in 1980? 9. The students have been here since ten o'clock. How much did you pay for this dress? 5.2. 5. Why didn't you ask me? 4. How much did you pay? 2. have been building 9. 2. Jane has been trying hard to improve her pronunciation and you can now admire the results. 9. was. How did you manage to open it? 6. Past Simple ĆWICZENIE I 1.1 have hidden that letter so well that I can't find it myself. 6. did not take. visited 3. bought 2. went 9. Where did you find your key? 10. 7.2. 6. lived. Tom has been learning German since his childhood. ĆWICZENIE II 1. 2. Where did you find it? 8. were 4. 4. 8. has been watching 2. What time was it when it began to rain? 7. Have you learned to swim at last? ĆWICZENIE IV 1. We have already finished work and we are going home. has been typing 5. They have just phoned to say that they will not come. I have been looking for that book for the whole afternoon and I will go on looking for it till I find it. have been working. 6. Why didn't you come to Jane's party? 4. Did you give John all the wine? 3. Mary has been working too much lately and she must rest now. How do you know it is true ? Mary has told me. but he hasn't learned it yet. We have been listening to lectures all day long and we are very tired now. has been reading 6. Why didn't you say so at once? ĆWICZENIE III 1. We have been waiting for you for many years. saw 8.3. has been cooking 7. Hasn't she finished her homework yet? No. did not cook. 7. have been learning 8.ĆWICZENIE in 1. 6. did not work 6.3. Did you help George? 6. We haven't talked to John since Monday. have been listening 3.1 have been working in the garden since early morning and everything is done at last.

a) Smith finished his latest novel a month ago. Past Continuous ĆWICZENIE I 1.2. ĆWICZENIE V 1. struck 8. 5. was having. He phoned at eight o'clock. We have often visited the Smiths. had no time 4. left.2. was 6. bought 3. a) Last Saturday we invited the Joneses to tea.3. 3. has not written. were having 4. After a heavy snowfall all roads were slippery. haven't seen. John has always refused to help me. were having. was laying. did not hurt. was washing up 3. were watching 4. it was really a very pleasant 274 . fell 8. 2. 3.1 was too tired last week to study for my exams. left 2. was sleeping 6. was making 7. started 7. fell 3. listened 9. ĆWICZENIE II We saw this film last month. saw.4. ĆWICZENIE IV Rozwiązania mogą być różne.5. began 4. b) Smith has already finished his latest novel and is going to write a new one. 4. slipped. went. b) She hasn't been to see me since Christmas. came. 7. went in. 3. have not finished 5. were. Agatha Christie wrote crime stories. were 6. 3.3. came 2. liked. was crossing. have you read. Because he had a train to catch. When I was in London I used to travel by tube every day. was buying 5.ĆWICZENIE IV Odpowiedzi mogą być różne. 8. was cooking 7. read. 6. When I was a child I liked to listen to fairy tales. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ĆWICZENIE I 1. learnt 5. ĆWICZENIE HI 1. was 7. was sitting. I gave her a watch. visited. ĆWICZENIE II 1. 2. saw 2. preferred. has been 10. ĆWICZENIE V 1.1 saw him three days ago. gave. 2. it was raining 2. Did you watch yesterday's TV programme? 5. opened. was reading. was cleaning. came. has already told. na przykład takie: 1. was. The Browns have lived here since 1970. used. You explained this problem to us in your last lecture and I think. 2.1 paid for my new radio two days ago. 2. took 10. 4. Mary has already told me about her new job. was 6. lived 9. I often bought ties in that shop because they used to have a large selection. had supper and went to bed. They came yesterday evening. started. 4. has just left 3. was passing. was sitting. 6.1 put it on your desk. I paid 400 000 zł. 3. 6. rang 5. 4. a) Mary came to see me yesterday. 8. Did you write to them about our coming? 6. ĆWICZENIE m 1.

had spent. had never heard 8. 7. Because she had lost the key. 6. ĆWICZENIE III 1. 2. told. Past Perfect ĆWICZENIE I 1. Asked. will be flying 7. came.. no wonder he ruined his health. . although he had been learning that language since his childhood. What is she like? 6. b) I have just finished doing the room and I am going to do some shopping now. saw. will be correcting 6. 6. 3.3.. will have done 3. ĆWICZENIE II 1. will have eaten. will have seen 8. Had got 12. could.. will not be able 3. had been painted 5. 6. went 5. 10. Why. Opened. 7. . had left 4. a) I saw your wife only once. had eaten. 8.. Past Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1. 2. 4. 4. Because he had spent all his money.. you have been working all night. will have built 7. Opened. will have planted 2. b) What about Mike? Hasn't he written to you yet? 9.. had ordered. had been crying for a long time. will be cooking 2. 8. at your wedding party. saw. saw. will have been paid off 6. a) We had a letter from Mike yesterday.. . . came 3. had hidden 7.. telephoned. Because he had caught a cold. had gone 4... will you be using 9. Wyrażanie przyszłości ĆWICZENIE I 1. Your girl-friend has just phoned to say she is coming. had opened. were.. b) Don't go out. had read 3. appeared. came. had ordered 9. a) Your girl-friend phoned when you were out. had learnt.3. a) John worked too much last year.2. we had been waiting for you for several hours. a) Yesterday I did my flat. Had to.3. had done 7. 5. saw. 4.afternoon. happened 11. forgot 10. 5. . had stolen. Wondered. had been eating. 18* 275 . had been 10. b) I have sent you a book and I hope you'll get it soon. ĆWICZENIE II 1. will graduate 5. he had been amusing himself instead of studying.7. Was. was. . Was. he is quite a different man now. will you be skiing 10. had been lecturing for three semesters (terms) .2. Because she had not stayed till the end of the play.. had informed 9. 7.6.. Visited. will have repaired 4. Because she hadn't worked enough. b) We have invited the Joneses to tea. b) No wonder you are tired. b) I have never seen your wife. had never met 8. Wanted. 5. 6.. Because he had lost his wallet. had been. a) I saw Tom last in 1970. had.. said. 8. Did you say. they'll be here at five.3. drinking and singing all night.. found. knew.. will be waiting 8. had been 2. had done. . had left 6. Wanted. will have passed 5. b) I haven't seen Tom since 1970. 3. . was. had left 2. a) I sent you a book last week.. she had been playing the piano from morning till night. Because Mary had forgotten to post it. 6. hadn't locked 6. told. he had been working in his garden twelve hours a day. Because he had slept badly. hadn't bought. will have. cleaned the windows and washed up all the dishes. came. I'll phone 4. found.

They have breakfast very early. ĆWICZENIE IV a) 1. When do you have your bath. 6. I'll do it in spite of everything. Who is to be blamed for this mistake? 5. 14. Nie wolno ci pić zbyt wiele wina. 4.1. I don't. A new school is to be built in this village. Do you learn French? No. 2. Why didn't you have your flat done up? b) 1. 4. You must have your coat shortened. 3. Why didn't you have your car washed? 6. 4. Have your hair cut because it is too long. You had better come back home at once! 3.4. I must have this text copied. Spring will probably come early this year 6. 2. Mary had her watch repaired. You didn't answer my question. 2. Have the tea brought in. 6. You must have these sentences translated. 9. 4. We had all the flowers in the garden watered. 10. You must have your room cleaned.ĆWICZENIE III 1. Ona może zjeść pół tuzina jaj naraz. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ĆWICZENIE I 1. My neighbours had their fence mended. Powinienem mówić po angielsku. We are going to buy ourselves a new car. Do try to do it once more! 5. 4. 4. 3. 2. 3. You had better forget about this incident! 2. 4. please?). Mary może iść do domu. and neither do I. John knows nothing about this matter. 2. 3. 5. I'll wait (be waiting) for you from four to six. 2. 7. 5. I must have a new dress made. Tomorrow at five John will be having an English lesson. He did know about it from the very beginning. c) 1.1 do understand what you mean. People do realize the difficult situation of the country. Nie 276 . Do you have letters from your sister every week? 4. Why have you brought a type writer? Are you going to work here today? 13. ĆWICZENIE III a) 1. Have these letters answered at once. Will you please switch off the radio? (Will you switch off the radio.4. 11. and neither did your brother. Professor Jones takes part in many conferences. Czasowniki specjalne — Special Verbs 6. 5» Tom knows that as well as you do. I have a good time when I am in your company. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ĆWICZENIE I 1. 10. 8. 3. We did prepare everything that was necessary. He will pay a lot of money for that house. If they ask me about you what am I to say? ĆWICZENIE II 1. We will have the keys to our house changed. 3. 4. b) 1. We will help you in all your difficulties.2. The Browns are coming (arriving) tomorrow. 3. in the morning or in the evening? 3. You had better visit us the next week. We had better have that conference at a later date. kiedy skończy pracę. At this time next month I will be sitting on the beach. What are we to do in order to satisfy you? 2. Will you give me your new book? 8. I'll be in the library between five and six. and so does his wife. We were to come at 6 o'clock but the train was one hour late. 2. kiedy będę w Anglii.4. 5. 9. How are you feeling? Shall I ring the doctor? 12. 7.

would 4. Dzieciom nie wolno bawić się zapałkami. John didn't have to translate these letters into English. Nie potrzebowaliśmy więcej pieniędzy. should 6. Niepotrzebnie umyłeś samochód. 10. Nie potrzebowaliśmy szukać nowego klienta. 4. Dzieci powinny wcześnie chodzić spać. will 6. 8. 2. Kierowcy nie powinni zbyt szybko jeździć. will 3. should 10. Tom used to help us when we needed it.1 can't listen to it. Traffic regulations ought to be observed. 3. should 9. My friends will be able to come to breakfast tomorrow. Musiałem zdawać dwa egzaminy wczoraj. Smith needn't work. shall. You may smoke a cigarette. Niepotrzebnie go odwiedziliśmy. 10. 5. 9. will 9. shall 8. shall 4.powinienem palić tylu papierosów dziennie. Mr. will 2. Było bardzo dużo czasu. Czy rzeczywiście musisz pożyczyć tak dużo pieniędzy? 9. You should understand our difficult situation. 2. Nic mi się nie stało. 6. I don't think he will ever be able to understand us. On such beautiful days we are allowed to bathe in the sea. 3. 4. Kiedy będziesz mógł wygłosić swój wykład? 2. Mr. Our guests may come tomorrow. 5. Niepotrzebnie zadzwoniłeś. We will have to ask Father for a loan. 8. Mary ought to have forgotten about that unpleasant incident. Powinniśmy byli pamiętać o urodzinach Johna. ĆWICZENIE VIII 1. May I get another cup of tea? 5. 5. Smith should not work. ponieważ drzwi są otwarte. Must you get angry with us? 277 . should. They must not drink alcohol. Niepotrzebnie przyszedłem w to miejsce. should 3. would 7. Should I believe all these stories? 7. 8. He must have known all the details if he managed to write such a good article. 9. 10. 6. shall 5. Will I be allowed to ask you one more question? 6. Niepotrzebnie martwiłaś się o mnie. 4. 10. 7. że mnie podwiezie. Nie potrzebowaliśmy innego środka transportu. 3. Kiedy będziesz musiał zwrócić te książki? ĆWICZENIE V 1. ponieważ John zaofiarował się. 3. Dyrektor nie powinien był zwalniać tylu robotników. 8. ĆWICZENIE VI 1. ĆWICZENIE VII 1. ĆWICZENIE II 1. 6. 4. How dare you say he is a thief? 2. Powinieneś był znać go lepiej. 5. Możesz przyjść do mnie teraz. Dlaczego nie zostaniesz z nami dłużej ? 6. John nie musi iść do lekarza. 4. 7. 6. should 8. 7. 8. ĆWICZENIE III 1. 9. Mary powinna wiedzieć o czym mówi. 3. The teacher has never had to explain these things twice. will 7. ĆWICZENIE IV 1. ponieważ jest zupełnie zdrów. You may go to the cinema. will 10. 7.1 mustn't listen to it. Dare you bring him here? 8. 2. 7. John can work all day long. Can you understand it? 9. The students used to bring sandwiches and eat them during the break. Może będziemy zaproszeni na to przyjęcie. 9. would 2. should/would 5. 10. would. Niepotrzebnie spieszyliśmy się. You will have to forget about these plans. should. Mary had to bring in tea to the dining room herself. 10. Nie potrzebowałem brać taksówki.

ĆWICZENIE II Rozwiązania mogą być różne. were 6. Neither will Lucy. 4. ĆWICZENIE II 1. 6. about 14. over 4. 11. ĆWICZENIE III 1. 11. So did we. 12. 13. were 14. 3. Przyimek — the Preposition ĆWICZENIE I 1. did 7.5. by. in time 6. The Blacks haven't been abroad for years.6. I wish you were quiet at last. behind 6. in London. So do oranges. 8. from London to Exeter 19. out. 7. at home.6. at 2. He can do without her very well. You shouldn't be late. would not put. in February. into. French doesn't smoke. 9. 14. 278 . by the end 10. 7. 13. Neither will he. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów ĆWICZENIE I 1. 5. had not begun 15. So does the director. till June 16. beside. Neither had Patrick. 9. had been 2.1 wish I hadn't forgotten my money — I can't buy anything to eat. np. Neither are potatoes. on 10. 12. Mr. had not told 9. 8.1 like fresh air. had read 5. by 11. had gone 13. had never met 4. 8. John wishes he had sold his car. on Mondays 5. had 12. had not married 11. for a week. could 10. 2. Neither will my wife. came 10.: 1. I wish you didn't talk so much! 4. were 2. Neither does Robert. My daughter is going to be married.1 wish we were going to France in the summer. 14. on that day. rang 7. from three to six 12. The Browns do not often give parties. ĆWICZENIE II 1. at seventeen 3. 10. I wish I had learnt to cook before I got married. on 15. did not put. 5. in 2. at 13. on. 14. So is January. We must go now.45 11.1 wish we didn't live so far from the town. 10. left 3. 2. since the day. answered 5. during 15. I don't like the circus very much. could 3. at 9. I didn't agree with the speaker. before 18. 7. I wish you knew my parents. I wish I hadn't changed my job. at. 6. 6. to 3. in spring 9. 7. 5. from 16. 3. 4. had known 4. at 8. in front of 7. during. Neither should you. So must second year students. Neither (nor) do I. So can Richard. 6. in a minute 8. through. So was Keats. to Bradford. in Bradford 20. I will do my best. You must be patient. in June 7. at eight 2. You ought to work harder. after lunch 17. between 5. 10. above. in Exeter 4. ĆWICZENIE I 1. had 8. had never bought. 2. 3.30 9. had 8. Zwroty o konstrukcji: So do I. 9. I wish you had followed my advice. down 12. had locked 6. demanded 9. for ages 13. We are ready to go.

The Browns' house stands between two much bigger houses. We will meet at the station at six. We are very grateful for everything you have done for us. 8. . Mamy nadzieję. This table is too big — it won't pass through the door.. A delegation of English businessmen has come to Warsaw. 15. . 9. że będzie jak najlepiej. ĆWICZENIE IV 1. into English. 24. 21. Put these plates on the tray and carry them to the dining room. Do you want to see Warsaw by night? 17. I never come home before three. After work I usually go shopping. 8. you will see them on the way from the town to our house. 3. Wypijmy za twoje powodzenie! Chciałbym wymienić swoje radio na magnetofon. Mary has a great influence over her husband. że . 4. . think over . as he doesn't like getting up early.. Dlaczego przeglądasz te stare papiery? Szukam zagubionego listu. 16. 8. Mówca wskazał na fakt. 11. Słucham cię. Jeśli będziesz miał kłopot. że zebranie trwało już dziesięć godzin.. 12. czego chcemy? Zgadzam się z tobą. Spotkałem wczoraj Johna. 7. zabrudzisz ubranie farbą.. W odpowiedzi na Pana list mamy przyjemność poinformować. 5. 4. I came into this room an hour ago.. 6. 14. 5. poproś o szklankę wody... 18. The bus stop is behind our house. 9. 6. 6. 3.. 7. 18. 3. Can you come and see us on Monday at five? 12.. 4. 22. słyszę co mówisz... 20.. Czy godzisz się zrobić to. 14. co zechcesz. . 2. Zajrzyj do torby — może tam znajdziesz twój klucz. Wszystkie moje obecne wysiłki zmierzają do nauczenia się angielskiego. I will see to it.. Wait for me at .. Smith came to our town in August. we couldn't make out what he was aiming at. 9. .. 13. 19. że zamierzam zrobić. że powinniśmy mu pomóc. ĆWICZENIE V 1. 10. for the independence of their country. nie dając odpowiedzi na pytanie postawione na początku. Jeśli się oprzesz o tę ścianę. John spent the whole evening in front of the TV set instead of studying for his examination. Do you object to . Ten człowiek jest oskarżony o kradzież. Nie pochwalam twego zachowania. 16. .ĆWICZENIE III 1. These tape-recorders differ in price and in quality. 11. Translate . During the day there is a lot of traffic in the streets of our town. Jeśli będziesz spragniony. I am not interested in space flights. Try to take full advantage of your stay in England — stay with an English family and speak only English. 2. Tom always comes back home on foot. ale to nie znaczy. 2. 13. Mary opiekuje się swoim braciszkiem i siostrzyczką. .. 17. The train from London to Exeter is just coming. 23.. 7. Nie śmiej się z Johna. zapytaj o mnie (wezwij mnie). she takes after her father..1 knocked at the door and went in. I took you for a friend of mine by mistake. 5. but he travels to work by bus. ale spróbuj mu pomóc.. Get into the 114 bus and get off at the third stop. 10.. pytał o ciebie.. If the boys go on foot. Mr. 19.. 15.

279 .

. 9. It is.. Are there . How many theatres are there . How much petrol is there .. 7... There is.. 10.1. How much money is there . It is . It is . there isn't. There is ... There were . there is. it is..2. Porównanie ĆWICZENIE I 1.. it is. 11. It's a pity Mary won't come and see us tomorrow. there is. 3. 8. How many restaurants are there . There have been a lot of road accidents since the beginning of the year. There has been.. 10. 12.. 4. 9. Is there .. 2. 13. 9. 8. 2.... How much bread is there . It was . 10.. 5. 7.. There was a very good concert in the park yesterday. There aren't any .. There is some .. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be).. Is there ... 3. 12. 2.. 4.... It is.. There is some . Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ĆWICZENIE I 1. It was. Is there. there was. . 6.... Is there . there are. ĆWICZENIE III 1.8... Is there . ĆWICZENIE in 1. There haven't been .... It is. There aren't any .... 6. It's no use trying to persuade her.. 5. There are .. 7.... it is. ĆWICZENIE IV 1.. 7. 4.... There wasn't .. How many plates are there . Is there.. There will not (won't) be . 6... There was . It was . 2.. How many mistakes are there .. 2. there is. 9. It is not always easy to experiment. 6.. 8. 2.. 5... 3.... Is there .... There was . She won't listen to you. There will be .. 5. 5. It is nice to see you again. there are no. 280 . There is a bus stop on the other side of the street... 4. It is. There aren't. Is there .. There aren't any . There was . 4. How many rooms are there ..... It is . 7. It is. There is some .. 10. Is it.. Is there . There are no . Is there . 4... It was . 6.. Is there. Are there any clean handkerchiefs in the cupboard? 9.... 3. Is there . There aren't any tall buildings in this small town. It was . It was. There will be a lot of people at the meeting tomorrow. Are there . 5. it will be.. 8. 2. 3.. 10. 11. 3. 14. There are no. It is. ĆWICZENIE II 1. There isn't any .. there are....... 4.. 11..... 8... 13. There are . There is no . there will be . 5.... 3. 8. 6.. 7. There is . ĆWICZENIE II 1.... There is .. Are there .. 6. Is there. It was ... 12.. 8.. 14. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja: It + (be) 8.. 7.

will be delivered.. Show them to me. The whole affair will soon be forgotten. Cars must not be parked .. they have been told... I won't tell it to her. That old clock ought to be repaired. 6. 5. ĆWICZENIE IV Will be invited. just being built. 7. 4. 5.9. they have been asked. The books ought to be returned . 6. 10.. The answers must be written . 3. The thief was noticed . 3. it has been checked. He promised it to Peter. Konstrukcje w stronie biernej ĆWICZENIE I 1.. Pass it to me. just being made. Coffee is being served now. 7.. The police should be informed.1 lent it to my brother.. He teaches them French. 3. He ought to be paid. No. ĆWICZENIE II 1.. 2. Those documents have been translated. 2.. The facts are very well known. 4. John gave them to me. Two of my books have been taken away. 4. John has lent it to her. 6. 3. 3.1 have bought them for John. ĆWICZENIE VI 1. 9. A school can be built. Give them to him. 3. 8. He gave it to her yesterday. ĆWICZENIE II 2. Some of the old narrow streets were widened. 10. This type of transistor radio is now being 281 . 8.. 8. 3. The recon struction was completed . will be decorated. Don't lend it to him. Butter should be kept. ĆWICZENIE III 1. are just being typed. A new shopping centre was built . 4. 2. will be given. 7. are just being painted.. She told everything. 9.. He bought her a ring. they have been answered. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami ĆWICZENIE I 1. 3. 5. A telephone number can easily be forgotten. it has been prepared* 5. This article need not be translated. 5... The theatre was opened . 9. Their old car can't be sold. 5. 5. 2. ĆWICZENIE V 1. A lot of forms will have to be filled in.1 have bought him a book. 8. 2. 10. All right. 7. I have shown it to him. 2. She told it to her husband.1 am going to give the apples to Jane and the oranges to Mary. The old cathedral was reconstructed... Yes. 4.. 4. 10. 6. 6. will be completed. they have been read. just being written.

My daughter's portrait was painted by a famous artist. 5. it is cleared . Henry has been promised .. 8... 6.. A big swimming pool is being built in our district.. 4. 7. 5.. has been paid. The prizes will be given away by . 4. This parcel will be sent . The tree will be cut down. Are the children already asleep? 282 . The window had been opened by. 13. This picture hasn't been paid for. 7. Konstrukcje pytające 11. 14. This book must be returned immediately.. 3.. ĆWICZENIE X 1.. will be signed 4..... The jewellery has been stolen by . This report was written by . ought to be posted 3. 2.. 11.. 12. 9... 11. Was he driving . Smith will be taken ... Mr.1 will be asked to come. 6.. 10.. The kitchen has been cleaned by . Rice is eaten mostly in the East. 13.. Those goods are sent... The boys are usually taken .. 10.. Had Henry left before . is being taught to swim. ĆWICZENIE VII 1.. Spanish is spoken in most South American countries. The road to Winchester is being repaired. The rooms are cleaned . 2. Mr. They are opened at . 15.. The work must be finished . wasn't shown how to do it.. Our car is being repaired by.. Jones was offered . Is the conference being held in that building? 3.1.. 5. 3. 13. can't be arrested.. 2. The best tea is made by . The exhibition will be opened by .. was given a ring. 15. 4. Has the strike at the Heathrow Airport ended at last? 2. Why haven't the letters been typed yet? 9... by . won't be offered that job. 14.. it must be posted . was corrected 2. 5. Can your guest speak Spanish fluently? 4.....? 7. 7.... ĆWICZENIE VIII 1. it hasn't been cleaned ...... Will Jim be invited to the party? 12. 3... 3. it must be held . Dinner was just being served when we came in. hadn't been invited 5. 6. Has Mary been playing the piano all the time? 6. Your book will be published next year.? 5. ĆWICZENIE IX 1. 5. 6. it will be discussed . 11. The window had been opened before you went to bed. Helen's novel will be finished by her husband. 8. Mary was handed . 2.. 11. Mary's photograph was taken by . 7. 6. I was paid ĆWICZENIE XII 1.. 12.. Susan should be taught . "Pygmalion" was written by . 2.. Breakfast is usually cooked by . The safe has been locked... John will be lent. 14. 4.1 wasn't told that the guests had already left... The police has been told ...... It has been announced that the president will arrive in Rome tomorrow. 3... General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie ĆWICZENIE I 1. 4.. by ... My letter has been opened by.. 16..produced .. ĆWICZENIE XI 1. Passengers are requested to fasten their seat belts.

? 9. Did Jane like the ring you gave her for her birthday? ĆWICZENIE II 1. How is he? 4.. What is he like? 5.? 12.. How is your daughter? 15. Why has your watch stopped? 11.. Will the Browns bring . Didn't you see her? 10.. What's your first name? 3. Smith leave the office before you? 15.. What's her job? 4.. Isn't his name . Where did you find them? 4. What can I do for you? 8.. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ĆWICZENIE I 1.? 6. What's your name? 2. Where are you going? 3.. What's your profession? 6.? 11. Where did you meet her? 7. What did you ask her to do? 9. What's his job? ĆWICZENIE II 1. Who did you see? ĆWICZENIE VII 1. Did Mr. Wouldn't it be better to buy a new one? 5.. Who did you meet? 4. Can't they come .2.? 2.. What did you have next? 3. What did they offer you first? 2. Where did you buy it? 2. Who will help me to unpack my bag? 14. Did Robert visit . Shouldn't we buy her a present ? 9. What's your permanent address? ĆWICZENIE III 1. Does Jane always go .8. What's your date of birth? 4. Don't you like coffee? 8. Who did he know? 7.. How long have you been waiting for Lucy? ĆWICZENIE VI 1. What's your passport number? 5.. Don't they go to bed too late? 4. How long can you stay with us? 2. Won't it be . Whose cousin is he? 5. What are the children doing? 13. Haven't you got a dictionary? 11. Weren't you going to a dance .? 13.. What did she sing? 10. When is Mary coming to London? 9.? 14. How long have you been learning English? 4. Where can they stay? 10. Why must you leave so soon? 5. Will your secretary book my air ticket? 10.. What is it like? 3. Where did he stay? 6. Where are my glasses? 6. What's your nationality? 5. What did he tell you? 6. What's he like? 2.. How is she? ĆWICZENIE V 1. Where does he work? 5. What is your brother's new car like? 12.. Why are you so angry? What's the matter? 3.? 7.? 3. Who is she? 3. And what's his job? 2. How much is it? 7. Who did he introduce you to? 8. Does Miss Wilson do her shopping .. Where did you lose it? 283 .. Would you like to .

What countries export a lot of oil? 9. Who discovered America? 4. Why should I turn the radio off? ĆWICZENIE X 1. Where does she spend her holidays? ĆWICZENIE xn 1. Who lost it. Who discovered penicillin? 3. or: Would you like to get a ball or do you prefer a doll? ĆWICZENIE II 1. When did he tell you about them? 5. What causes environment pollution? 8. Who invented the steam engine? 5. Who painted "Mona Lisa"? 2. or: What about? 4. What does she usually have for lunch? 7. Whose car was left in the street last night? 7. then? ĆWICZENIE XUI 1. How many eggs do you put in it? 3. Who wants some more tea? 2. Do you want to get a ball or a doll. What's her job? 4. Who searched it. Inne konstrukcje pytające ĆWICZENIE I 1. Have you taken your own umbrella or mine? 3. then? 4. Why did they sell their car? 3. How long do you cook potatoes? 6. When will they move? 4. Which of you hasn't got a passport? 5. What made you so tired? 6. Who won the battle of Austerlitz? ĆWICZENIE XIV 1. What does she spend it on? 3. Who has borrowed it. Where does she come from? 2. How often do you wash the curtains? 7. When is he leaving? ĆWICZENIE IX 1. Whose cup is this? 2. What is Jane like? 2. How does she get to work? 5. Whose car did you put it in? 7. Who uses it. Why does he want to stay here? 5. How do you clean the windows? 5. Why are you tired? 2. What were you talking about?. Will the conference take place in May or in June? 5. When did you make that trip? 7. When did you pass it? 2. then? 5. Who is she talking to? 6. then? 2. then? 6. When did he get it? 6. When should I telephone her? 3. What does she do in the evening? 8. Where does she work? 3. Who rang before dinner? 11. How long does it take to bake a sponge cake? 4. then? 3. Is this suitcase made of leather or of plastic? 4.3. What brings rain? 4. What time does she start work? 6. Who is he waiting for? 5. Who wrote "Othello"? 6. Who has drunk it. How many students have decided to spend their holidays in the mountains? 10. Who takes them. How do you polish the furniture? ĆWICZENIE XI 1. Why is your sister going to Italy? 4. Who has she borrowed it from? 284 . Who left it open. then? 7. Will you have a glass of wine ro some orange juice ? 2. How does she spend the weekends ? 9.ĆWICZENIE VIE 1. How much flour do you use to bake a cake? 2.

. Alan painted this picture himself. What have you hurt yourself with? 10. There is some food left over.. shan't we? 9. can't you? You can't come at five. There will be enough food for all of us. isn't there? There isn't any food left over.. Your grandfather lived in Japan.. haven't you? You haven't got a temperature. did you? 3.ĆWICZENIE in 1. Who are you going to have dinner with? 4. Larry always comes home so late. Tell the time.. will you? ĆWICZENIE vn 1. does he? 12. What. You can come at five. Look at the time. wash) the window. Who .. wasn't she? 7. could we? 10. do they? 5. open. 3. won't there? There won't be enough food for all of us.. are we? 8. about? Who . What forms did you ask for? 4. has he? 14. What did you buy that picture for? 8. to? 7. is there? 2. Who have you left your address to? ĆWICZENIE IV 1. Wash your hands. What is Granny looking for? 5. did he? 15. What. does he? 11. hasn't he? 6. Who are you writing to? 6. doesn't he? 4. has he? 14. Who . hasn't he? Your brother hasn't come home yet. Which . couldn't we? We couldn't meet here tomorrow. Black is going to speak now. can you? 13. You have got a temperature. Your children always tell the truth. was it? 10. from? 5. Are we going to meet Walter at the party. will he? 13. Who was the telegram addressed to? 2. Which .. Take the medicine. aren't we? We aren't going to meet Walter at the party. of? 6. did he? 16. 285 .. 6. 2.. did he? 11.. Joan likes her new job.. will there? 16. Write down my question. Who have you been waiting for? ĆWICZENIE V 1. There are some good hotels in your town. What (who) . didn't you? You didn't have your house repainted.. have they? 15. is he? 4. are there? 7.. for? 2. What is she speaking about? 3.. Answer my question. isn't he? Mr. What are you laughing at? 9. doesn't she? Joan doesn't like her new job. at? 3. isn't it? 2. was there? 12. Your brother has already come home. don't they? Your children don't always tell the truth. You had your house repainted last year. have you? 9. didn't they? 8. John is older than you. about? Who . Mr. is he? 6. We could meet here tomorrow. didn't he? Alan didn't paint this picture himself.. 5. doesn't he? Larry doesn't always come home so late.. can't he? 5. Dry your hands. 4. What. Who are you going to the cinema with? 5.. What are you waiting for? 2. with? 4. didn't he? Your grandfather didn't live in Japan. for? ĆWICZENIE VI 1. won't you? 3. about? 8.. Black isn't going to speak now. Konstrukcje rozkazujące ĆWICZENIE I A) Przykładowo: 1. Whose side will he be on? 7.. Switch on (switch off) the television set. isn't he? John isn't older than you. What have you been thinking about? 3. Close (shut. What is Mary looking at? 6. aren't there? There aren't any good hotels in your town. does she? 12.

don't wear) this dreadful hat. 4. John is too ill to leave his bed. . . Let him clean his shoes himself. 6. 7. Don't ask (don't answer) such silly questions. don't buy) so many sweets. 9. Let him wait. I think I left them in the car. 5. I have too little time to come to the cinema with you. Don't tell so many lies. Let Jim take . . 3. Open your textbooks and read the passage about urban transport.. to have missed . 12. Formy i funkcje bezokolicznika ĆWICZENIE I 1... 11.. 9. 13. Are you clever enough to solve this problem on your own? 3. Let my son look for them. . . ĆWICZENIE II 1.. I want to listen to the music. Konstrukcje bezokolicznikowe 13. The police are sure to look for these men. . The Browns will be the only people to accept these conditions. Let Mr Clerk check . 6.1.. I've got a headache — let's go for a walk.. Let the witness repeat . Let the gardener plant . 2. 4. Let Robert telephone. When did you last see her? Let me think . he'll be seven years old tomorrow. 3. 10.. 286 . 3. Tom was too intelligent to believe such lies. 8. We were too bored to stay any longer. 5.. 6. My sister was the last to leave the room. ĆWICZENIE III 1. 4.. John is sure to pass this examination successfully. Where are your gloves ? Let me see... to have forgotten . Don't buy (don't put on. 5. 13. Let them come .B) Don't make so much noise... 14.. Mary was too angry to look at me.. The boss is sure to blame you for this.. 10.. 10. I can't speak to him now.. ĆWICZENIE II 1. 5. 4 ____ not to have come . Don't switch off the radio. Don't go out in the rain.... Is it Tom's birthday tomorrow? Let me think — yes. 9. 7. Ask him for advice. The teacher was too kind-hearted to blame us. it was at Jane's party. I am too depressed to do anything.. Let Miss Jones take .. Let Jane correct .. I'm very thirsty — let John bring me a cool drink.. 5. to have see . 4. Don't eat (don't bring. Let Tom offer . Don't repeat my question.. The weather is fine — let's go for a walk. 8.. to have neglected ... 2. .. 2. 2.. 7. Father was too pleased to be angry with us. 5. 2.. 3. The film is too bad to amuse us.. . Don't be impatient — let's repeat this song once again. . Let him wait. 3. 8. 2.. 4. Don't shout at me. 6. ĆWICZENIE III 1.

Let me have my own opinion on that matter. . 5.. We heard Jane speak to a stranger. The epidemic is said to be very serious. ĆWICZENIE V 1. .. 7. 9. . 3. I saw the car skid. 2.. 3. The conference is reported to be over. 7. 6. He was seen to leave this house at 5 o'clock p. 6. to be missed. 10..2. We heard John play some Chopin on the piano. The secretary knows her boss to be very busy. 8.. The public are requested not to smoke in the hall. 6. 2. 5. 10.1 saw a man die in the tram. 9. The headmaster is said to approve of our plans for the summer.1 do not expect him to understand his mistake. The teacher hates his students to lie about their homework. ĆWICZENIE II 1. What do you want me to do about it? 4. 14. . 8. 13. Many people believe money to be the most important thing in life. 7.. We judged him to be over sixty years old. My wife made me write to Aunt Agatha. 3. 5. 8. 13. I saw a car run over a dog... The two brothers are known to hate each other.. 3. Our team was reported to have won the football match.. to be produced. The police are believed to have caught the thieves two days later. 2. 7. to forgive us. Why do John's parents want him to marry Mary? ĆWICZENIE IV 1. John expects the money to be sent next week. 4. The minister was reported to have come earlier than expected. I want you to lend me some money. 10.. The police made him leave the town.. 5. 9. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ĆWICZENIE I 1. 7. Mother made Mary go and see a doctor. 10. The chairman declared the meeting to be over. I saw the postman drop some letters in our letter-box. Similar accidents are said to have happened before. 9. Nobody likes to be reminded of his mistakes.ĆWICZENIE IV 1. 6. 11.. I noticed John enter the room. The firm of Brown & Co is said to be in financial difficulties. . Everybody believes you to be an honest man. to have asked about it. 4.1 saw Mary open your bookcase. 5. to have been absent from the meeting (not to have been present at the meeting). . The earthquake is supposed to have caused much damage. 3. 4. to have received a box of chocolates. 2. to teach us as much as possible.. 4. 6.1 heard the door close. 2..1 heard the children sing. . 3. to be trusted. 12. 5. He felt somebody touch his arm.. Don't make me do what I don't waht to do. She felt her hands tremble. 9 _______ to see us all soon. The conditions of the agreement are said to have been changed.. .m. 8. to have given up that idea. Travel is generally believed to broaden 287 . We expect the Joneses to return our lawn-mower. I heard you talk about me.. ĆWICZENIE III 1. 10. We believe her to be an extremely rich woman. 4. 8. No progress was reported to have been made. 2. .1 want you to translate six sentences into English. The new administration is expected to make numerous reforms.

To tell the truth. To cut a long story short. 2. accepted 4. to say nothing of your generally known devotion to our case. 9. It was too late for the director to call a conference. I want to stress that I am not going to criticise anybody. confused 8. to be sure. 6. suggested. The new system of prices is generally believed to be effective. 14. 7. examined 7. We fully appreciate your efforts. Formy i funkcje imiesłowu ĆWICZENIE I 1. Green is known to have lost a lot of money at the races. 6. 3. exciting. pick 10. The written examination will not be very long. wounded. These matters. That man wants one hundred pounds a week. we must give up many privileges. 2. numbered 9. spoken. The ministers are reported to have discussed the new economic reform. to begin with. 5. 288 . ĆWICZENIE II 1. 10. They are considered to be good partners in trade. Was it difficult for you to get this information? 6. laughing 5. 7. sinking 10. xeroxed 5. written 6. It is natural for young girls to think about love. We are selling these goods at reduced prices. 8. 4. 10. Zwroty bezokolicznikowe ĆWICZENIE 1. 3. It was too late for the participants of the conference to stay any longer. 9. 5. 8. 133.the mind. 10. done.1. Mr. stand 3. 10. To be sure. ĆWICZENIE VI 1. singing 2. redecorated 9. To begin with.2. having sold 4. rising 3. The growing number of starving people in the world should worry the governments of developed countries. uncorked. Where did you find the stolen things? 7. so to speak. My lost wallet was found yesterday. I had to pay for the damage I had caused. shown. hearing 6. I wouldn't take too hasty decisions. It is difficult for us to see to everything at once. It is impossible for Jane to invite you to her wedding. To be quite frank. The film we saw yesterday was very exciting. 14. The expected letter came this morning. 5. stopping 8. a temporary solution. Do you want a boiled egg or a fried one? 4. The town seen from afar seems to be more beautiful and mysterious. shocked. 9. 4. John and Mary are known to have once met in London. Konstrukcje imiesłowowe 14. 6. It is necessary for food to be kept in a refrigerator. To be brief. The next problem for us to discuss is how to get credit. This is. 3. will cause us many difficulties. It is impossible for people to forget the war. we have no way out. 6. we have nothing to worry about. staged 7. It was a very tiring conference. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem ĆWICZENIE I 1. 2. 2. 8. entitled. 7.

Entering the hall. 4.. we went to the seaside. he must feel offended.. Having finished our work in the garden.. 5. 2. I . 2. There being no means of transport. Nobody noticed the children disappearing. the plan seems to be good. ĆWICZENIE IV 1. we started looking for the owner. waren't you making too much noise? 6. 9. Did you see Jane doing her room? 2.. 3. she. Strictly speaking. 4. the teacher hurried home. we could start production. Trying to solve the problem. 2. 5.. 4.. Henry . they had to walk. Zwroty z imiesłowem ĆWICZENIE 1. I don't like your new dress. I never got it. Mary . The appeal having been read. ĆWICZENIE III 1. Shocked by her little brother's behaviour. The weather being fine. The man's manners being very unpleasant. 5. he .. I .. 8. We heard him discussing this offer. Being angry with us. The storm being over. he must be extremely gifted.. 4. 2. 7.. The agreement having been signed. 6. 6. We heard somebody calling for help.1 observed the birds eating crumbs. Having translated the text.. There being no taxi. I didn't promise you anything. They were noticed taking some papers out of that box. The car was seen running at great speed. 5. 10. John was reading a newspaper. everybody signed it.. John was heard quarrelling with his wife. Waiting for the train. the foreign visitors couldn't understand them. 14. 3. the ministers left the room.. We observed the workers repairing the bridge. Frankly speaking. 9. 10. Knowing nothing about the accident. 7. The inscriptions in the museum being in Polish. 4. 7. The demand for the new model being very big. we had to wait for another one. 9. 2.. Judging by his behaviour. c) 1.. accompanied by a group of officials.. 19 — Język angielski 289 . hoping to find the missing document. The weather being very bad.. The food being very expensive. 4. 3. Being very tired. I had my car painted green. 10. We had both rooms cleaned. we decided to walk. 8. My daughter saw her friend leaving the garden in a hurry. b) 1.ĆWICZENIE II 1. Having found an envelope with money in it. Being accused of lying. 2. Feeling very tired. 3. we had to stay home. 3.. 4. Generally speaking... we decided to ask him to leave. I heard them laughing at me. Putting it mildly. John was seen handling this apparatus. we .3. The letter having been wrongly addressed. ĆWICZENIE V a) 1. The plan having been approved.. we decided to have some coffee. . many people were starving. Our guide falling ill. our firm decided to increase production. 6. 3. 8. 3. Considering his age. Mary .. the travellers left their shelter.

Our grandfather's getting weaker every day depressed the whole family. The manager is busy showing the clients round the factory. 3. Would you mind buying two tickets for the concert on Monday? 8. He was fined for not having paid the taxes in time. Our meeting here after so many years is a great surprise. mentioning 5. leaving.1. listening 9. 2. John's refusing to answer my questions made me angry. saying 4. to apologize 10. ĆWICZENIE IE a) 1. 4. Would you mind looking at this picture? 2. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15.15. holding 3. I must postpone paying off my debts till next year. tell 3. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego ĆWICZENIE I 1. 2. 8. to look. accepting. being. to conciliate. We all like discussing politics. Their being English explains everything. 5. coming ĆWICZENIE H 1. I don't remember his having ever mentioned these facts. I don't remember ever having stayed in this hotel. 5. His not being successful in his work made him miserable. Would you mind speaking a little louder? 10. reading. looking. Would you mind translating this article into English? 7. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi ĆWICZENIE I 1. writing. Would you mind switching on the radio? 9. 7. breaking 4. Would you mind copying this recipe for me? 4. Would you mind taking this coat to the cleaners'? 5. 4. 2. There is no harm in visiting that man. 4. Excuse my coming so late. b) 1. cutting 9. Mary insists on my visiting her next week. disregarding 10. 6. offering 8. On coming to London we started looking (to look) for a cheap hotel 3. 5. to go. Would you mind leaving us for a few minutes? 6. jumping. trying 8. to have 5. drinking 7. talking. talking. Excuse my interrupting you but I must add one more detail. Would you mind bringing me a glass of water? 15.1 was tired of walking in the streets of the town and dreamt of drinking a nice cup of tea. Would you mind taking my daughter to the cinema? 3. being caught. 6. taking. 3. 290 . Mary is fond of baking cakes for the whole family. to do 6. waiting 2. laughing. Some day you will be sorry for being so cruel to her. to study. spelling 6.2. 2. listening 7. ĆWICZENIE II 1.

before 5. I come back 3. My younger sister. has been arrested. whom. 8. 4. When I have seen it with my own eyes. when 11. The house I should like to buy must be comfortable and not very expensive. 4. whom you met at Zakopane. The girls we are talking about will not attend the lessons. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. fall off 11. I'll go to the country. 2. whom you have offended. go away? 13. which 2. Mary. 7. asked me for help. as soon as 6. That woman. when 2. The boy you see in front of the shop is my son's schoolmate. Mr. we have time 2. till 10. comes 5. — 7. when 14. ĆWICZENIE n 1. I'll believe you. whose 3. 5. Gardiner. who lives in England. ĆWICZENIE IV 1. The room I sleep in is cold. which 6. ĆWICZENIE II 1. moves 8. arrive 15. whose name is Mrs. before 9. 2. 4. — 5. it is necessary. The parcel I had sent to London hasn't arrived yet. when 7. 3. I know the man you are speaking of. Smith. You must wait till the meeting ends. 3. The man you are asking about was killed a few days ago. The plan you are working on seems unrealistic. who caused a car accident. George. Zdania przydawkowe ĆWICZENIE I 1. We have a garden we can grow flowers in.1 will tell him about it as soon as I see him. when 3. 10. 5. 5. 6. 3. 5. see John 6. 3. ĆWICZENIE III 1. 6. until 8. are invited 12. whose 4. 8. Na przykład: 1. as soon as. return 9. All our family stayed in London for a month.16. before 4.1 will send the documents you asked me for. whose husband is seriously ill. — 10. make up your mind 10. leave 7. My brother. ĆWICZENIE m 1. Zdania czasowe ĆWICZENIE I Rozwiązania mogą być różne. 4. we start off 14. The landscape you are looking at was painted by Rapacki. will help us. 7. which was very painful. As long as we 19« 291 . I will stay here till I finish my report. 7. 9. as soon as 12. The conference whose aim (the aim of which) was to discuss the problem of unemployment did not take place. whose 9. which was extremely expensive. I will remember you as long as I live. 6. 10. you are well again 4. The dentist extracted one of my teeth. The doctor you sent for will arrive in half an hour. will pay me a visit. 17. 2. Is this the place you told me about ? 9. John expressed an opinion we can rely on. when 13. The palace our teacher is going to speak about is a historical monument. When it gets warmer. whose 8. 2. will never forgive you. is ill.

When you come back... 15. 20. Put on a thick coat . 3. 2. 14.. John hurried to the bus so as not to be late for work. to understand the world better 7. 292 . Brown worked without a break for lunch in order to return home earlier.1 will come to say good-bye before I leave for America. can see your face clearly 10... should not have to wait 4. The minister repeated his statement once more in order to avoid any misunderstanding.1 won't buy anything valuable till I earn more money.... The conductor gave a signal. 3. Close that door ..1 gave him some money so that he could buy a new suit. 8.. 6. He spoke French . 6. 6.. I invite you to dinner ... so that I can feel. As long as you work in this firm you will have enough to live on.are together. 10. The boy collected all compositions ... so that we should . You should (ought to) buy more fruit so that each child may get at least two apples.. 4. so that he should not. He will bring his drawings as soon as he finishes them.. 12.. 16.. We must start right now in order to arrive in time. 10. so that the criminal should not . can sleep... The teacher explained the problem once more so that all students should understand it. 5.. I want to invite your brother for the holidays so that my son may have company... 5. 8. 13. 11. 14. so that VQU should not. might read it 5. 10.. 3. 5. 9.... 9.1 let my sister know that you were coming so that she might get ready for your visit. The foreigner spoke very distinctly .. The teacher told the pupils . 18. When I have learned this poem by heart. John was driving very slowly in order to see the numbers of the houses distinctly. As soon as you ring the bell. I am giving you this map so that you should not lose your way. I will recite it to you. I have counted the money very carefully in order to be sure that there is no mistake... 9.. your room will be waiting for you. 10. so that we may.. Bring the binoculars so that we may see what is going on there. 18. Henry brought the flowers home ... 2. 4. I suggested a later conference so that everybody might consider the matter once more. to buy a new radio 9. 7... 13. ĆWICZENIE IE 1. 8. we will all be ready. 9.. 11.. They hid the document well .. We moved to the country so that the children should live in a healthier environment. 7.. Mary spoke in a low voice so that nobody might hear her.. so that everybody can . so that we might. ĆWICZENIE II 1.. Mr. Zdania celowe ĆWICZENIE I 1. ĆWICZENIE IV 1.. 2. 17. I'll give up smoking so that my family may stop worrying about my health. 8. may have everything he needs 8. nothing wrong will happen.. John sat aside in order to watch us. Send the telex at once so that our clients may know that the goods are ready. should have time to take it down 3. could have dinner 6. The police did all they could to catch the thief.... so that you should not. We will sell this house before you come back from abroad. so that the car should not .. may understand them 2. 4. 7. 12... 19. 15..

. She said there had been . 3.1 believed you would never leave me. Mowa zależna ĆWICZENIE I 1. 18.. I thought you had already forgotten me. 5. 2. 12. 2. She said they had done . 10.. She said their friends had come. 4. liked.... had. Tom had..1 thought you were writing a letter to Canada.. I hoped your brother would pay me back £ 100.. Would be open. Mary said she was .. John had already left.. 16. 5.. 2.. 5.... Jack had passed. had written .19. hoped. The judge wanted to know when you had last seen that man. 4. He had met.. had stayed. ĆWICZENIE H 1. 12. thought. believed. He was sure he had never met you before. complained. had gone.. 7. 20. saw. 17. 3. 2.. Peter hoped he would get a better position.. 4.1.. remembered.. 293 . was. would be able. 7. 6.. couldn't.. had been.. ĆWICZENIE Ul 1. heard. She asked Ann how she liked it. 9. 6. 2. the week before. She said that was just why she had bought it. she had to visit Aunt Helen. Zasady następstwa czasów ĆWICZENIE I 1. had already prepared... 7. But she told me she had an appointment with her dentist..... 3. But she said she had lectures until . 11.. would stay. 19. was. would be. She said she hoped to meet me on Wednesday. 8...9. 8.. 5.. 4. 6. She said they had got. 19. 4.. . She said she would ring me up on Tuesday evening. 5. She said they had visited . was afraid. had left. 3. were. hoped. 6. was sure. thought. Mary told Ann that she had just bought . ĆWICZENIE II 1. saw.. She said she had spoken and . she couldn't go out as her parents were coming to see her. 9. would sing.. 10.1 explained that the report would soon be ready. 14. 6. she was going to her sister's birthday party.. 3. 3. She said they had had .2. You could borrow. . 6. 15. She said she had met. was sure. She said they had returned . 7. thought. She said they had had some drinks in the bar. She asked Mary if she was .. didn't think.. knew. thought. 11. and taken. Father would leave. 4. I didn't know you wanted to see me tomorrow. Ann said it was . 8. was.. had understood . thought. saw.. Następstwo czasów i mowa zależna 19. 5.. She said they had decided . had already finished. was. had seen.. 13. I thought you were looking for a job.. would pass. 7.and had gone . She said they had found . 2... ĆWICZENIE m 1. 10. was sure.

. 3... Mrs. .. She asked me who I had met on Saturday.. 11. She asked me why Mary was looking so unhappy.. ... .. Mr... She said he had asked her .. 2. —D.. had stopped... 8. ĆWICZENIE IX 1. She asked me how I had learnt about John's arrival.. 3.. She asked me where I wanted to go* on Sunday. 10.. 2.... .... 5. I hadn't found .. though I had looked everywhere. She said he had been telling her . . she hoped Peter would have . She said she had been trying . 5. Mr. He said he wouldn't tell his wife he had lost them.. 5.. 7. —C. He said he expected Mary would help him .. She said he had forbidden her . he would catch . She asked me when the Smiths had come to Rome. 6. 5. Mary had sent him . He said he would telephone Uncle Henry and tell him he would visit him the following week. He said he thought he had left ... .. She said he had been writing . . 5. 7. He said he didn't often lose things.... 4. .. 6. .him. She said he had ordered her . he would bring her. ... he would visit.. 4... 4. White asked if he couldn't go another day.. She said he had advised her .... Gold said the specialist had examined her . —B..... .. .. what she thought . ......... he had never heard .. . two policemen had been shot . 6. ĆWICZENIE VI 1. He said he believed he had put . 2.. b) 1.. 2. She asked me when my wife was coming back. ĆWICZENIE VIII 1.. 294 . ... she had just bought ...... She asked me how much I had paid for my shoes. she hadn't been told ... She said he had taken . 2. 9.... he had tried. Peter would speak .. 3. ĆWICZENIE XI a) 1. Brown asked me what time I started work. 2. .. 4. they would send ... .. 3. Mr. She asked me what time I had dinner. 3.. She said he had told her . 3. he hadn't been. 3.. 5... White agreed to stay at home. he had been staying . —D. She said he had told her .. ĆWICZENIE VII 1.. 2.. She asked me how many languages I knew. 12. 4... 6.. She said he had prescribed. he would write . —D.ĆWICZENIE IV 1. ĆWICZENIE X Mrs...... the thief had taken 8. Smith said he was sure he hadn't left.. .. 4.... that the clock .... the letters hadn't been posted. Mrs..... She said Sylvia wanted to meet . 9.... Mrs... 7. 4. White answered that he was afraid he would have to go to town on Saturday to see Uncle Henry.. 10. 3. ĆWICZENIE V 1. 5. White said to her husband that her friend Sylvia was coming for the weekend. 8. Peter would leave . 4. 2.... Tom had broken. She said he had told her not to . She had come from Canada and wouldn't stay in England long.

.. if he had brought... if his son would be able to study medicine.. if you liked . Mrs. 10. Mrs... . . 2. 8. The teacher told Helen to sit down. what I thought .... Mr. ĆWICZENIE XVIII 1.. if he worked . Lilian asked me to post her letter. c) 1. 5... 7. 5. which part of Britain I liked best. if his firm had got .. 10.. 7.. ĆWICZENIE XVI 1.. 10. if his secretary had given him her message. — B.. — C. ĆWICZENIE XVII 1.. . My wife told me to buy a bottle of milk. . The doctor told me to weigh myself every week and to drink no alcohol. if they were keen . He told her she ought to see it. .. if his director had left . . . . The little girl asked her Dad to help her.. My teacher told me to write this exercise again..... White if he would have to look for . 295 . if he had told . . ĆWICZENIE XIV 1.. Mother asked Ronald not to smoke so much. Henry asked the waiter to bring him . when I would return home.. . . 6.. 4. 2. The captain ordered the crew to leave the ship. 2. Tom asked Rose to come back soon. — B. .. 5. if his daughter would marry ... 4. White if he had got. if I had got .. 7.ĆWICZENIE XII a) 1. George asked both of us to his birthday party.... Father asked me to wash the car... — D.... if you felt tired.. if the flight had been good... White if he often met. if you wanted a drink.. White if he had ever been . The doctor advised him not to work too much 3.. The commanding officer ordered the soldiers to cross the bridge. 4. He told her to make up her mind soon if she wanted 3.. 3. Black asked Mr... 2. The conductor asked the passenger to show his ticket.. ĆWICZENIE XIII 1. . 3.. 9. .. 5.... Mrs..... . 9.. .. 5.. ĆWICZENIE XV 1. 3.... b) 1... 6.. I asked if you knew .. if he was feeling tired. 3. He told her to let him know if she wanted . 8. if he had ever read .... 4. 3. White told Robert not to be late again... if he found his new job .... 2. .... Jane told him to come and fetch her on Friday at six.... if you often went to parties. The policeman told me not to park my car in front of the house.. 6. 5.. 5. . 3. 2... 4. . Black asked Mr.. 4. 4......... if he had met her husband. d) 1.. if you smoked... Mother told me not to forget to pack my toothbrush... . 3___ if he had heard . . 8. if his secretary would find time to type their report. 3. 6. if he would see her on Tuesday. 5. 4. Black asked Mr. . 3. 2.. 5.. 7... if people in my country were learning . 2.. where I was going.. The passer-by advised me to ask a policeman.. Mother told the children to be quiet.. if you always made people repeat. . He told her to call him on Wednesday.. 9. . ...... 2.1 was asked if I had come by plane. 4. Mrs.. 2..... Black asked Mr.. if he was going to tell his wife about their meeting. which university I worked at.

5. Helen told Jim not to smoke so much. 296 . 8. Ann asked Betty who she had given the money to. 4.. Mary told her friend she was afraid they would miss their train. 8. The doctor stated the man had been killed the night before. The teacher said to his class: "Don't make so much noise". 2. Another passenger came in and asked if that seat was taken. Mrs. I asked Tom if he had to do all . 6. John asked if I would come to meet him at the station and I answered I would. 5. 7. Mr. He asked if I had to make so much noise. 8. The policeman asked if any of us had seen the accident happen. Jim said he would have to be .. Tom asked his brother: "Have you taken my ball?" Tom asked his brother if he had taken his ball. Jane said she had to fly .... 11. 3. Jones that her husband had left on Friday. the following week. My father told me not to say anything to make Mother angry. 3. 2. Tom asked Jim whether he would help him. The man told me to get out of his way. ĆWICZENIE XXH 1. ĆWICZENIE xxra 1. 4. Brown said his car was being repaired.. 6. 3.. 4. 5. ĆWICZENIE XX 1. Smith told us we must not come in without knocking... asked his wife if she was ready. 5. The telephone operator asked who I wanted to speak to. 7. 3. 9. Mary said to her friend: "I'm afraid we'll miss our train". The professor said the examination would be taken by .. Ann suggested giving a party (or: that they should give a party).ĆWICZENIE XIX Mrs. The teacher said the test questions had been prepared . 4. Her sister asked: "Why don't you call a doctor?" Her sister asked why she didn't call a doctor. Jim asked Mary whether she often went to the Zoo and she answered she didn't. Mother told the children they must not play with knives. The children said they were waiting for the school bus. Tom thanked him and said it was very kind of him. Jones: "My husband left on Friday". John asked if I had ever seen a plane crash and I said I hadn't.. 2. 7. Mrs.. The shopkeeper said the order couldn't be made out immediately.. Brown asked Mrs. He suggested staying there until the storm had passed. I told Ann she could phone from my office. Brown told Mrs. 12. My English teacher asked me if I had read Graham Greene's latest novel. The teacher told his class not to make so much noise. 6. 2. 13.. The teacher told me not to forget to put my name . My friends said they would wait for me if I was late. Brown asked her son: "What have you been doing since morning?" Mrs Brown asked her son what he had been doing . Father told Jim he might have the car if he wanted it. 10. 6. Henry greeted Tom and asked when he had arrived in London. 5.. Mr. the next day. 4. Mary told her sister she had a cold. Mary said to her sister: "I have a cold". S. 3. Lucy said Charles might have . Mrs.1 told Jack I had a message for his brother. 7.. 6. ĆWICZENIE XXI 1.. The clerk said information could be obtained . 2.. Smith asked his wife: "Are you ready?" Mr.

. 8.. I'd visit . We'll catch.. 5.. 3.. I'll telephone .. ? He won't come. he'll help us....... if your boss doesn't pay you? 6. . 10.. wouldn't look . 4.. offered. I'd go........ 4. we leave. he wouldn't be ..... 2.. 4. ĆWICZENIE VIH 1. it doesn't seem. Will Peter join . 13. gave.... 5. doesn't come. 7. 6... I'd buy . If I could afford .. I'd buy.. 5... will you wash. I'll learn.. If I go.. you want... will you study.. And if he doesn't.. He'll go .. it snows. 2.. had. I'll take ... If I lost . . 5. if you can't find one? 4. If I could park . Okresy warunkowe ĆWICZENIE I 1.. if she isn't. 6. 2..... 5. didn't drink. 11. If I had ..? I'll stay ..... if you don't get a lift? 5. 4. ? Only if you give . If I were .. . ĆWICZENIE IV And what will you do of you don't pass it? 2. . . will stay.. ĆWICZENIE II 1.... we'll go.. it is.. you become..? I'll look for .. I don't have.. If I change . ? I'll pour. If he gets .. He would feel better.. I'll go ... 4.. ĆWICZENIE IX 1... people would ring.. she will work .. I'd offer . I'll earn .. we won't wait.. If he took . . 3. 3. 8. he'll spend .. If my number was (were) . I'll join... 9.... 6.. would drive.. I'll lose ... We'll go. Came..1 would (I'd) have new ones made. offered.. He'll try . I'll meet. I'll take . 10. 2. took. 8. 7. 5....... 6. Will he pass. will let.. It will break. I'd call... If I had a map. 7.7... would buy.. 7. 4. wouldn't take. 6. ĆWICZENIE III 1. 2.... If I eat less. I would read more...? Only if I have..1 won't be able. He'll bark. would have.. He'll miss .. And if you don't get. ....... I'll buy.. 4. If she becomes .. ĆWICZENIE VH 1.? He'll fail.... If I had. you walk.. 2. 3. ĆWICZENIE VI 1.. find. 4. 297 . . 12. I would come .. I'd call.... 3.? ĆWICZENIE V 1. I'd take . If she worked . I'd visit. 2.. 6.. .. Will you stay .. I don't feel... . If I pay . And if you don't have . If they cleaned.. If I could get.. 5.. 3. if John doesn't meet you? 3...20...1 cook.... buys. would live. And if I don't give. 2. If I had more . .. 5.... 6..... .. she is. 3... And if he doesn't get.? Only if he gets . ? Only if I get.. 8.... Will you take . Will you spend. I'll try . she would earn .? Only if he works hard. 3. I'd write .. I would be able to direct you. were. would lock. would stay. I'd buy .. would become.

.. would visit.. could. he did.. 2. 11. would meet... 7. No. . 5.. .). you would have seen . 5. She wouldn't have broken the mirror if she hadn't dropped it. had not helped. . had gone wrong. 3. 5. it was.. 2. 4. We wouldn't have had to wait for the next train if we hadn't missed the earlier one. would have had....9.).)..? I would take .. 9. 5. had been... he did. Yes. 2. wouldn't have missed.. Yes. They would have meet the artist... wouldn't have done. Yes.. They wouldn't have stopped him.....). 5. would come.. .? I would go . she woud have heard . would be. would improve.. we would have watched ... had known.). We would have gone for a long walk.. b) 1. hadn't been.? I would ring .. Lily would have been angry.. wasn't (weren't). 10. . she didn't. 6. 3. 3.. 4.. wouldn't have lost. would have got.. 6. he did.. If she had switched it on..? I would try . (or: I would look .. (or: I would consult . had not seen.. 6. 5.? I would run . would never have happened.. If she had taken it. had had.. I wouldn't have expressed . if you lost . ... if you smelt . He wouldn't have done . 2. 2. .. got.. 8. Yes. they did. she would have got better.. wouldn't have got. (or: I would look . would have been. 3.).? I would ask somebody to . had not lost.. 10. had booked. got... had met... 4. (or: I would open . Yes. would understand. spoke. 12. . ĆWICZENIE XII 1.. 15. 3. If we had got there ... 7. (or: I would look . would have run. wrote. they were. if you saw ... (or: I would run away). waited.. if a thief took . they would have stayed ... 298 .. 7... 4... ĆWICZENIE XIII 1. They wouldn't have had a drink if they hadn't been thirsty.. ĆWICZENIE X 1. If they had liked it. If you had read it. would have liked. §he would have gone . We wouldn't have gone skating if the weather hadn't been frosty. . hadn't rained... if you saw ... 14. ĆWICZENIE XI a) 1. 3. 13. would answer... if you had . (or: I would ask her to . if you noticed .. would have lent.. 2. 7.. 4. I wouldn't have lent him any money if I hadn't been foolish. wouldn't have married. 6. what would you have done. ĆWICZENIE XIV 1. 4.? I would shout .... Yes.

He would oversleep.. unless the government takes action. 8.. his father might have forgiven him. might put on.. you should take . 5. might win.. he wouldn't have gone to the hotel restaurant. unless he wants to. ĆWICZENIE XXI 1. It won't rain unless the wind changes. would have stayed.. 3. 299 . 4. 6.. I will. 2.. comes. 2. We won't go to the pub unless we finish our work. could (might) catch.. 6. if you tell me .... 8. 3. If I had taken an umbrella. unless you ask her. 4. 4. she wouldn't look tired now.. there will be. — B... 2. 5. — A. 4. If we come ... don't take off. — A.. had known. You will hurt your feet unless you wear better shoes.. 4... 4. 7. 2. we could have asked them to supper. you must ask . If he hadn't met her.. you may find . He would have passed ..ĆWICZENIE XV If Robert hadn't missed the last train to London. If we had come by car.. unless he telephones. 10. would grow... b) 1. 5. were not. I can get . wouldn't be.. — A. I wouldn't be wet through now. If he hadn't gone to the hotel restaurant. why don't you sell it? had.. will catch. 6. I could have stayed .. c) 1. unless he is told to... 5. — A. ... If he had caught his plane. he wouldn't have married her. 2. 3. . I would buy . 5. had. 4.... 6.. 9. 2. 3. 3. 3. ĆWICZENIE XVII 1. b) 1. . 4. If he had got a large loan. 5.. He won't get . might (could) get. She will look for . ĆWICZENIE XVI 1. If I'm not mistaken. would sell. 2. If you've got . he wouldn't be here now. I could have visited him... 5. .. We would have spent . hadn't been. comes. unless you want him to accept it. he wouldn't have met Sylvia. 7. his financial situation wouldn't be difficult. 8. ĆWICZENIE XIX 1. 3.. 2. 2. You'll lose your friends unless you pay your debts.. If you telephone . he wouldn't have had to stay in a hotel. If he hadn't fallen in love with her. 4. You can't see the director unless you have .. — A. had told. 2. — B.. had taken. If she had had a holiday. 5.. we wouldn't have to look for a taxi. wouldn't have printed. we would. He wouldn't have arrived .. John might have won . ĆWICZENIE XX a) 1. he wouldn't have fallen in love with her. that must be . would have gone. — C. 7.. If he hadn't stayed in a hotel. ĆWICZENIE XVIII a) 1. He will start looking for . 3. 5..

He would tell you the answer if he knew it. 3. If I'm not at the bus stop at two o'clock. 6. If you had put your coat on. don't wait for me. 5. .1 can come if you telephone tomorrow morning.1 wouldn't have closed the window if it hadn't been cold. 7.1 would (I'd) write to him if I had time. Would you buy this record if you had enough money? 14. We could have left yesterday if you had got the tickets. 12. You'll have an accident unless you are more careful. 11. 2. It won't rain if the wind changes.ĆWICZENIE XXH 1. 9. I'll read you a story if you take the medicine. 8. we'll go by bus. If there is no train. you wouldn't be wet through now. She wouldn't have found those documents if the police hadn't helped her. 4. 13. 10. You could be in time if you went by plane.

Satisfactory 6. Helpful — pomocny. Extravagant 2. Przestarzały 21. Tolerant 10. Player 10. Constructor 6. Rzeczownik 3. Sweeten 4. helpless — bezradny 4. Nieregularny 5. Przedwczesny 17. Czasownik 10. Rzeczownik. Demolish 10. Musician 7. Przymiotnik 5. Educate 4. Creator 3. Economist 2. Antywojenny 19. Penniless — bez grosza 6. Podwładny 15. Create. ĆWICZENIE vm 1. useless — bezużyteczny 7. Baptist 7. Recognize 6. hopeless — beznadziejny 5. Nadciśnienie 10. Multiply 3. Writer 2. Rzeczownik 12. Przymiotnik 7. Godziny nadliczbowe 22. Professor 8. Beautiful — piękny 2. ĆWICZENIE H 1. Driver 8. Criticize 8. Possible 3. Rzeczownik 2. Przymiotnik 9. Catholic 7. Przeczytać ponownie 20. Inventor 3. Humorist 9. Niesmak 2. Statistician 4. Powojenny 16. Tolerate 9. Harmful — szkodliwy. Przymiotnik 6. Journalist 6. Meaningful — znaczący. Smoker 9. Deepen 6. Wielożeństwo 12. Pianist 10. Eliminate 2. Nieprawny 6. Weaken 10. Sentimental 4. Nie doceniać. Compulsory. Hopeful — pełen nadziei. Niewiarygodny 3. Mathematician 5. 301 . Wielostronny 13. ĆWICZENIE VI 1. meaningless — nic nie znaczący 10. Rzeczownik 4. Homeless — bezdomny 3. Singer. Historical 8.Słowotwórstwo ĆWICZENIE I 1. Learner 5. Nieporozumienie 4. Rzeczownik 14. harmless — nieszkodliwy 9. Przymiotnik 8. Quicken 5. Enjoy 9. Glorify 5. Niemożliwy 7. Czasownik 11. Malkontent 8. ĆWICZENIE V 1. Critical 9. ĆWICZENIE VII 1. Psychologist. Economize 8. Satisfy 7. Satisfy 3. Dematerializować 9. Niedociśnienie 11. Childless — bezdzietny. Modernize 2. obiecujący. ĆWICZENIE III 1. Rzeczownik 13. Useful — użyteczny. Monopolize 7. ĆWICZENIE IV 1. Dwustronny 14. Kontrargument 18. Teacher 4. Mobile 5. Przymiotnik 15. Endless — bez końca 8. Glorify.

12. 8. 14. 7. The invention of the radio had a world-wide importance. Mała wskazówka zegara wskazywała godzinę jedenastą. Lekarze są zwykle nazywani doktorami. 14. Czy możesz podpisać ten dokument? 10. Yesterday there was a great anti-war manifestation in our town. 29. Picie na wielką skalę jest bardzo szkodliwe. To jedzenie jest niejadalne! 15. Znajomość stenografii jest bardzo ważna dla sekretarki. Tom jest zapalonym czytelnikiem kryminałów. To nie jest mój podpis. 12. Jestem spragniona — czy jest coś do picia? 18. Shopkeeper — sklepikarz 2. I would rather be a journalist. 5. Caretaker — dozorca 7. 13. Hairdo — uczesanie. Zwyczaje tego kraju związane zjedzeniem są bardzo niezwykłe. Tom pije rzadko. Proszę zajmij się dziećmi — muszę wyjść na jakąś godzinę.1 think (that) your joy is premature. 15. Hot dog — kiełbaska w bułce na gorąco 5. The red-haired girl looked at me and smiled. 13. 4. To jest najnowsza fryzura. 17. 2. 3. 6. Typewriter — maszyna do pisania 3. Czy masz ochotę się napić? 16. It's incredible how you have changed. . The Browns are a childless couple. John seems to be very matter-of-fact. była dostępna w czytelni. Don't expect me to lend you any money — I am penniless. 19. Know-how — znajomość rzeczy. Mój najmłodszy syn bardzo lubi czytać (czytanie) 2. Co zrobiłaś ze swymi włosami? 30.ĆWICZENIE IX 1. ale gdy pije upija się bardzo szybko. Jest za ciemno — nie mogę czytać. 21. 9. Shorthand — stenografia 8. 16. Easygoing — niefrasobliwy 6. ĆWICZENIE X 1. My wife will find a counter-argument against anything I say. 17. Would you like to be a mathematician? No. 25. 5. 22. 27. której potrzebowałem. 11.1 am afraid you underestimate John — he is an extremely intelligent man. Wielkie rabunki banków są zwykle dziełem złodziei-zawodowców. Shere Khan z "Księgi Dżungli" był tygrysem ludożercą. 7. ĆWICZENIE XI 1. You will have no trouble with your new colleague — he is an easygoing man. Warship — okręt wojenny 11. Fryderyk Joliot-Curie był sławnym fizykiem francuskim. Jadalnia w naszym nowym mieszkaniu jest trochę za mała. 28. Copyright — prawo autorskie 4. Zostaliśmy wpuszczeni do budynku przez dozorcę. Ten człowiek był leniem i pijakiem. Zaprosiliśmy sąsiadów na obiad. 26. 10. 20. 6. Meet me at the airport.1 am a newcomer in this town — I know nobody here. fryzura 10. 20. Nauczanie jest trudnym zawodem. 24. 11. Tom went to the cinema with his sweetheart. I don't want any extra money and I will not work overtime. Jarosz je głównie jarzyny. Strawberry — truskawka 12. 23. Please apply to the book-keeping department. 18. Zagraniczna delegacja będzie jadła obiad w ratuszu. Książka. wtajemniczenie. 8. 3. 4. Please rewrite this text. That man owes his position to bribery. 19. Stop! Czy nie widzisz znaku drogowego? 9. Co zrobimy z pijanym marynarzem? (Początek popularnej angielskiej piosenki). Dressmaker — krawcowa 9. The shop was closed because of stock-taking. ale niektórzy profesorowie lubią je.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful