Projekt okładki Maryna Wiśniewska Redaktor naukowy Janina Smolska

© Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1984

ISBN 83-01-05246-5

Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Wydanie trzynaste Arkuszy drukarskich 19. Druk ukończono w marcu 1996 r. Druk i oprawa Łódzkie Zakłady Graficzne

Spis treści

Przedmowa............................................................................................... Część pierwsza. Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych. Wybrane zagadnienia
1. Określnik — the Determiner ..........................................................................................

7

9 9 9 12 13 15 17 17 17 18 18 19 19 20 25 25 28 28 29 33 39 42 42 43 44 46 47

1.1. Przedimek ..................................................................................................................... 1.1.1. Przedimek nieokreślony ............................................................................... 1.1.2. Przedimek określony .......................................................................................... 1.1.3. Nieobecność przedimka . .............................................................................. 1.1.4. Przedimki przed imionami własnymi ......................................................... 1.2. Inne określniki ............................................................................................................... 1.2.1. Określniki dzierżawcze........................................................................................ 1.2.2. Określniki wskazujące ....................................................................................... 1.2.3. Określniki pytające i względne .......................................................................... 1.2.4. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych ......................................... 1.2.5. Określniki "ilościowe" ....................................................................................... 1.2.5.1. Określniki "oceniające" ........................................................................ 1.2.5.2. Liczebniki — Numerals ........................................................................ 2. Rzeczownik — the Noun ....................................................................................................... 2.1. Podział rzeczowników .................................................................................................. 2.2. Formy rzeczownika ....................................................................................................... 2.2.1. Forma podstawowa ............................................................................................. 2.2.2. Forma "dzierżawcza" ................................................................................... 2.3. Liczba rzeczownika ....................................................................................................... 2.4. Rodzaj rzeczownika ............................................................................................. 3. Zaimek — the Pronoun 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. .................................................................................................

Zaimki osobowe ..................................................................................................... Zaimki dzierżawcze ...................................................................................................... Zaimki nieokreślone...................................................................................................... Zaimki zwrotne ..................................................................................................... Zaimki emfatyczne .................................................................................................

i*

3

4. Przymiotnik — the Adjective ............................................................................................... 4.1. Formy przymiotnika ............................................................................................. 4.2. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ............................. 4.3. Stopniowanie przymiotników ............................................................................. 5. Przysłówek — the Adverb 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. ............................................................................................

48 48 49 52 58 58 60 63 65 66 73 73 73 73 74 74 75 75 78 80 80 83 85 88 90 92 94 95 96 97 98 98 98 99 101 101 108 120 121 126

Formy przysłówka ................................................................................................ Podział przysłówków ........................................................................................... Miejsce przysłówka w zdaniu .............................................................................. Stopniowanie przysłówków ................................................................................ Partykuły przysłówkowe ..............................................................................................

6. Czasownik — the Verb ........................................................................................................ 6.1. Formy czasownika ................................................................................................ 6.2. Podział czasowników ................................................................................................... 6.2.1. Czasowniki regularne i nieregularne ........................................................ 6.2.2. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne ...................................................... 6.3. Czasy gramatyczne ....................................................................................................... 6.3.1. Wyrażanie teraźniejszości ......................................................................... 6.3.1.1. Present Simple ............................................................................ 6.3.1.2. Present Continuous ..................................................................... 6.3.2. Wyrażanie przeszłości ........................................................................................ 6.3.2.1. Present Perfect ...................................................................................... 6.3.2.2. Present Perfect Continuous ........................................................ 6.3.2.3. Past Simple ........................................................................................... 6.3.2.4. Past Continuous .................................................................................... 6.3.2.5. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ................................. 6.3.2.6. Past Perfect ........................................................................................... 6.3.2.7. Past Perfect Continuous ................................................................ 6.3.3. Wyrażanie przyszłości........................................................................................ 6.3.3.1. Future Simple ....................................................................................... 6.3.3.2. Future Continuous ....................................................................... 6.3.3.3. Future Perfect ............................................................................ 6.3.3.4. Future Perfect Continuous ............................................................ 6.3.3.5. Future in the Past .................................................................................. 6.3.3.6. Future Perfect Continuous in the Past ......................................... 6.4. Czasowniki specjalne — Special Verbs ............................................................... 6.4.1. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ................................................. 6.4.2. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ..................................................... 6.5. Zwroty o konstrukcji: So do I, Neither (nor) do I .................................................. 6.6. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów .......................................................... 7. Przyimek — the Preposition ..........................................................................................

Część druga. Struktura zdań pojedynczych i złożonych. Wybrane zagadnienia
8. Konstrukcja There + (be) i konstrukcja It -f (be) .............................................................. 8.1. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ........................................................................ 8.2. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be). Porównanie..................................... 135 135 137

4

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

......................................................................

143 146 146 147 154 154 154 .155 157 157 157 158 158 165 165 166 167 172 175

10. Konstrukcje w stronie biernej .............................................................................................. 10.1. Tworzenie strony biernej ............................................................................................ 10.2. Użycie strony biernej .................................................................................................. 11. Konstrukcje pytające ............................................................................................................ 11.1. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie........................................................ 11.1.1. Pytania nie zawierające przeczenia ................................................................ 11.1.2. Pytania zawierające przeczenie ........................................................ . . 11.2. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ............................................................. 11.2.1. Pytania, w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią pod miotu ...................................................................................................... 11.2.1.1. Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi....................................................................................... 11.2.1.2. Pytania z użyciem form: do, does, did ............................................. 11.2.2. Pytania, w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu . . 11.3. Inne konstrukcje pytające .................................................................................. 11.3.1. Pytania alternatywne ............................................................................. 11.3.2. Pytania z przesuniętym przyimkiem .............................................................. 11.3.3. Zwroty typu "nieprawdaż" — Question Tags ................................................ 12. Konstrukcje rozkazujące ....................................................................................................... 13. Konstrukcje bezokolicznikowe ...............................................................................................

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika .................................................................................. 175 13.2. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ......................................................... 178 13.2.1. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) . . 178 13.2.2. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) . . 179 13.2.3. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik ........................... 180 13.3. Zwroty bezokolicznikowe ........................................................................................... 183 14. Konstrukcje imiesłowowe ...................................................................................................... 14.1. Formy i funkcje imiesłowu ......................................................................................... 14.2. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem .......................................................................... 14.2.1. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny ............................ 14.2.2. Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny ....................... 14.2.3. Imiesłów przysłówkowy w równoważnikach zdań ............................... 14.2.4. Konstrukcja absolutna ........................................................................... 14.3. Zwroty z imiesłowem .......................................................................................... 15. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym ............................................................................. 15.1. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego 15.2. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi .......................................................... .............................................................. 184 184 186 186 187 187 188 191 192 192 196 199 205 208

16. Zdania przydawkowe ............................................................................................................. 17. Zdania czasowe ..................................................................................................................... 18. Zdania celowe ...............................................................................................................

5 .

...................................................................................... Okresy warunkowe mieszane ........................ ... Okresy warunkowe III typu ......................1..........................2...... Zasady następstwa czasów .......................................1...... 19.................................. Okresy warunkowe 20..........................................................2...................................................... 20...... 20......................................................................................................................................2...............................2............................19.....1.............. Słowotwórstwo ...... 3................................ Pytania w mowie zależnej ...... 2..... Wyrazy złożone ............ Konwersja ....................................... 20........................... Okresy warunkowe II typu ... 19... Następstwo czasów i mowa zależna ................. 19...... 19............. 212 212 215 215 217 219 221 233 233 234 235 236 Okresy warunkowe I typu .............3. 19....4.......... 250 1.................2........................................................................................................................3.......................................... 20................ Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej ............................................... Rozkazy i propozycje w mowie zależnej ...... 250 256 256 .................................................. Użycie czasów w mowie zależnej ........4....................2....................................................................................... Mowa zależna ......................................................... Przedrostki i przyrostki .............................................. 19........................ Część trzecia.............................................2..

.....................................Klucz do ćwiczeń ........................................................ 264 .

W odróżnieniu od wersji pierwotnej. choć nie wykluczają oczywiście pracy z nauczycielem. zrezygnowały jednakże z tego zamiaru z następujących powodów. Jest to układ oparty tradycyjnie na formalnych kategoriach gramatycznych. ani ująć w hierarchię. tradycyjne i wciąż utrzymujące się sposoby egzaminowania z gramatyki języka obcego w naszych szkołach. uporządkowanej całości nie wydaje się jak dotychczas możliwe inaczej niż w kategoriach formalnych. dodano przy tym słowotwórstwo jako zupełnie nowy dział. Wilkinsa („Notional Syllabuses". którzy — czy to ze względu na wymagania egzaminacyjne na studia wyższe lub potrzeby związane z samymi studiami. lecz raczej daleki od kompletności spis tematów. Autorki przeznaczają książkę przede wszystkim do samodzielnej pracy nad językiem. autorki opracowały ją z myślą o wszystkich tych absolwentach szkoły średniej. czy też z jakichkolwiek innych względów — chcą nie tylko powtórzyć. Repetytorium dla kandydatów na studia ekonomiczne". Ukazanie uczącemu się gramatyki angielskiej jako spójnej. ale także pogłębić i rozszerzyć wiadomości z gramatyki angielskiej wyniesione ze szkoły. London 1976. uczelniach.Przedmowa Niniejsza książka jest gruntownie przerobioną i znacznie rozszerzoną wersją książki pt. Po pierwsze. nie dających się logicznie uporządkować. książka w obecnej postaci nie jest przeznaczona wyłącznie dla przyszłych ekonomistów. z reguły biorą za punkt wyjścia kategorie formalne a nie pojęciowe. Oxford University Press) dajemy uczącemu się nie system. Zakres tematów uwzględnionych w niniejszym repetytorium został dość znacznie rozszerzony w stosunku do wersji pierwotnej. Autorki rozważały możliwość zastąpienia go układem według kategorii pojęciowych oraz funkcji komunikacyjnych. ćwiczenia w niej zawarte 7 . na egzaminach resortowych itp. próbując takiego układu. wydaną przez Wydawnictwa SGPiS w 1978 r. na przykład według propozycji D. Po drugie. Natomiast zasady układu materiału gramatycznego zostały w zasadzie te same. Po trzecie wreszcie — i jest to chyba wzgląd najważniejszy — jeżeli książka ma umożliwić samodzielną pracę nad językiem. „Język angielski. A.

konstrukcje w stronie biernej. 137) oraz struktury zdań z dwoma dopełnieniami (s. Partie materiału opracowane przez poszczególne autorki przeplatają się ze sobą i byłoby trudno precyzyjnie je rozgraniczyć. zdania celowe. że mimo zachowania układu materiału według formalnych kategorii gramatycznych. w których chodzi nie o poprawne użycie określonych środków gramatycznych. przyimek. Autorki pragną Jej serdecznie podziękować za wnikliwą opiekę merytoryczną. Trzeba jednak mocno podkreślić. czasowniki specjalne. zestawienia konstrukcji there -f be i it + be (s. które byłoby bardzo trudno zgromadzić w kluczu. Autorki 8 . lecz o znalezienie odpowiednich środków gramatycznych dla wyrażenia określonej intencji komunikacyjnej. W formułowaniu objaśnień gramatycznych autorki opierały się głównie na obowiązujących podręcznikach szkolnych oraz na pracy Janiny Smólskiej „Gramatyka języka angielskiego". które ma tworzyć uczący się wykonując ćwiczenie. aby ćwiczenie gramatyczne stawało się w pewnym stopniu także ćwiczeniem w komunikacji językowej. zdania przydawkowe. a często nawet przewidzieć. że w zakresie zagadnień elementarnych ćwiczeń jest stosunkowo mało. następstwo czasów i mowa zależna. Monika Neymann: czasownik. które można podać w kluczu do tych ćwiczeń i w ten sposób umożliwić samokontrolę. zbliżały się jak najbardziej do aktów normalnej komunikacji językowej. Czytelnika może zastanowić to. W tym samym kierunku poszły zmiany w doborze i charakterze ćwiczeń. konstrukcje bezokolicznikowe. słowotwórstwo. liczebniki. 17). Sformułowania dotyczące określnika (s. Autorki zdecydowały się na taki dobór.powinny mieć jednoznaczne rozwiązania. Janina Jaślan: rzeczownik. Warszawa 1974. aby nie powielać tematów szeroko uwzględnionych w stosowanych u nas podręcznikach języka angielskiego. koncentrują się natomiast na ich funkcjach komunikacyjnych — na tym. przysłówek. Starano się. Gruntownie przerobione i unowocześnione objaśnienia gramatyczne ujmują bardzo zwięźle sprawę form i schematów gramatycznych jako takich. Ograniczyłoby to w znacznym stopniu przydatność książki dla samouka. konstrukcje imiesłowowe. aby zdania lub serie zdań. 143) zaczerpnięto — za zgodą autorki — z nie drukowanych materiałów dr J. co wyrażamy (w sensie komunikacji językowej) stosując określone środki gramatyczne. Smólskiej. WSiP. konstrukcje pytające. konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym. lecz raczej uzupełnić braki tych podręczników. przymiotnik. mają z reguły wiele możliwych rozwiązań. zdania czasowe. konstrukcje rozkazujące. Bardzo rozbudowane są natomiast ćwiczenia dotyczące zagadnień trudniejszych. Główne tematy autorki podzieliły między siebie następująco: Bronisława Jasińska: zaimek. Zadania. Inaczej mówiąc. autorki wprowadziły daleko idące zmiany w sposobie przedstawiania tego materiału. okresy warunkowe.

Oto jego główne zastosowania: Przedimek nieokreślony a/an stawiamy przed rzeczownikiem.1. 2. Count Nouns i Non-Count Nouns (patrz rozdz. w liczbie pojedynczej. Na przykład: .1. identyfikują. gdy chcemy powiedzieć. nazwami rzeczy policzalnych. Użycie przedimków jest ściśle związane z podziałem rzeczowników na tzw. Określnik—the Determiner W języku angielskim wyróżnia się klasę wyrazów. Przedimek nieokreślony Przedimek nieokreślony występuje przed rzeczownikami typu Count. Przedimek Najważniejszą grupę określników stanowią przedimki — the Articles. które towarzyszą rzeczownikowi podobnie jak przymiotniki.CZĘŚĆ PIERWSZA Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych Wybrane zagadnienia 1. lecz je wskazują. zjawisk) o danej nazwie. klasyfikują. 1. wyliczają itp.1. 1. że nie opisują osób lub rzeczy.). że mamy na myśli pewien pojedynczy egzemplarz spośród rzeczy (osób. Są to wyrazy the i a/an (forma a [a] występuje przed wyrazami zaczynającymi się od spółgłoski. tj. lecz różnią się od przymiotników tym.1. forma an [on] przed wyrazami zaczynającymi się od samogłoski).

9 .

której nazwę wymienia. Na przykład: John Smith is a singer.). 2. Nie zmienia to jednak istoty przekazywanej informacji i nie powoduje zmiany przedimka. jak wiadomo. Określnik some występuje w tego typu wypowiedziach także przed rzeczownikami typu Non-Count (które. może być w pełni zidentyfikowana. Poznałem bardzo interesujących ludzi na przyjęciu w zeszłą sobotę. Drugim ważnym zastosowaniem przedimka nieokreślonego jest jego użycie przy stwierdzaniu przynależności danej rzeczy (osoby.). John kupił wino na nasze przyjęcie. John kupił kwiaty dla swojej dziewczyny. 10 . Na przykład: John has bought some flowers for his girl-friend. John has bought some wine for our party. występują tylko w liczbie pojedynczej — patrz rozdz.1. I met a charming French girl at a garden party last Saturday. „określona". John has bought a very expensive sports car. Dla mówiącego (piszącego) osoba lub rzecz. dodając do rzeczownika przydawki. Rzeczowniki w liczbie mnogiej przeważnie występują w takich sytuacjach z określnikiem some. I met a girl at a party last Saturday. Poznałem (pewną) dziewczynę na przyjęciu w zeszłą sobotę. Poznałem czarującą młodą Francuzkę na garden party w zeszłą sobotę. Możemy ten rodzaj sprecyzować dokładniej. zjawiska itp. John has bought a new car. I met some very interesting people at a party last night. John kupił samochód. ale jego rozmówca (czytelnik) dowiaduje się tylko o jaki rodzaj osoby lub rzeczy chodzi. John kupił bardzo kosztowny samochód sportowy.) do takiej a takiej klasy rzeczy (osób. John kupił nowy samochód. Można więc powiedzieć. że w powyższym zastosowaniu przedimek nieokreślony a/an przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej ma jako odpowiednik określnik some przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i przed rzeczownikami typu Non-Count. zjawisk itp.John has bought a car. John Smith jest śpiewakiem. znana.

Przedimek nieokreślony a/an stosujemy także. Rzeczowniki w liczbie mnogiej występują w wypowiedziach analogicznych do powyższych bez przedimka. John Smith jest śpiewakiem operowym. John i Peter są dobrze znanymi piosenkarzami. Przez dodanie przydawek do rzeczownika możemy ograniczyć klasę. John and Peter are well-known pop singers. ale nie wpływa to na użycie przedimka. gdy wymieniamy rzecz (osobę. Złoto jest metalem szlachetnym.). These stones are very fine emeralds. John i Peter są śpiewakami. zjawisko) mając na myśli każdy obiekt o danej nazwie. Złoto jest metalem. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym o światowej sławie. John i Peter są piosenkarzami. John Smith is a very talented opera singer of world-wide fame. zjawisko itp. Gold is a precious metal. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy. Na przykład: An emerald is green. John Smith is a very talented opera singer.Gold is a metal. John and Peter are pop singers. These stones are emeralds. Złoto jest żółtym metalem szlachetnym używanym do wyrobu monet i biżuterii. do której zaliczamy daną rzecz (osobę. These stones are very fine emeralds of great value. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym. Rzeczownik w liczbie mnogiej występuje w takich sytuacjach bez przedimka: 11 . Te kamienie to szmaragdy. Gold is a precious yellow metal used for making coins and jewellery. John Smith is an opera singer. Szmaragd jest zielony. John and Peter are singers. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy o wielkiej wartości.

że jego słuchacz (czytelnik) wie. że mówiący (piszący) ma na myśli wybrany. Gdy w mieście jest jeden dworzec kolejowy. Mówiąc o nim w dalszym ciągu poprzedzamy jego nazwę przedimkiem określonym. — „taki rodzaj". b) W danym otoczeniu. Państwo Smith mają syna. I'll keep the handkerchiefs for myself. zjawiska itp. kręgu naszych doświadczeń lub zain teresowań znajduje się tylko jeden obiekt (lub grupa obiektów) o danej nazwie: Gdy w klasie jest jedna tablica. proszę. nauczyciel powie: Come to the blackboard. o który egzemplarz chodzi.) o danej nazwie i zakłada. Na przykład: The Smiths have a son. zidentyfikowany egzemplarz rzeczy (osoby. powiemy: Let's meet at the station. gdy dla wymienionego już obiektu użyjemy innej nazwy wymieniając go ponownie. „pewien rodzaj". The scarf will be a very good present for Mary. Przedimka określonego użyjemy także.. Podejdź do tablicy. się The boy is very keen on sport.Emeralds are green. 1. konkretny. Na przykład: I have bought a scarf and some handkerchiefs. Chłopiec bardzo interesuje sportem. Przedimek określony Użycie przedimka the przed rzeczownikiem wskazuje. tj. The girl spoke with a courage which surprised everybody. Dziewczyna przemówiła z (taką) odwagą. 12 . okolicy. Przedimek nieokreślony a/an może niekiedy wystąpić przed rzeczownikiem typu Non-Count. Dziewczyna przemówiła z odwagą.. Szmaragdy są zielone. nazwą rzeczy niepoliczalnej. Spotkajmy się na dworcu. please. która wszystkich zadziwiła.1. Na przykład: The girl spoke with courage.2. Dzieje się tak w następujących okolicznościach: a) Obiekt (lub zbiór obiektów) został już wskazany w rozmowie (opo wiadaniu). zbliża się wtedy znaczeniem do wyrażenia a kind of.

The head of our department. Uwaga: Nie zawsze przydawką w postaci zwrotu z przyimkiem of ma funkcję identyfikującą. These stones are emeralds. 1.O słońcu powiemy the sun. Na przykład: . ponieważ w naszym codziennym doświadczeniu chodzi o jedno słońce wszystkim dobrze znane. b) Przed rzeczownikami typu Non-Count — jak np. Podobnie ma się rzecz ze zdaniami przydawkowymi. Porównajmy: the head of the department kierownik wydziału (wydział ma jednego kierownika) a member of our club członek naszego klubu (klub nasz ma wielu członków). przedimek zerowy.1. gdy mowa jest o przynależności obiektów do takiej a takiej klasy obiektów — patrz przy kłady w rozdz.1: John and Peter are singers. występuje w następujących wypadkach: a) przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej. Na przykład: The capital of England. silk — gdy mówimy o danych pojęciach oderwanych lub sub stancjach w sensie ogólnym. John i Peter są śpiewakami. Kierownik naszego wydziału. która ogranicza zakres odnoszenia się tego rzeczownika do jednego obiektu. courage. history. który napisał ten list (list miał jednego autora) a man who knows seven languages człowiek. 1.: music.1. Te kamienie to szmaragdy. Człowiek. The man who wrote this letter. nie ograniczając się do konkretnego przypadku ich występowania. Nieobecność przedimka Brak przedimka. tea. Porównajmy: the man who wrote this letter człowiek. który napisał ten list. który zna siedem języków (ludzi znających siedem języków może być więcej). czyli tzw. Stolica Anglii.3. c) Rzeczownik występuje z przydawką.

13 .

przedmiot zwany historią). a także bez przedimka: once (twice.) raz (dwa razy. pneumonia. Mary. na gitarze. Mary.John is studying history. etc. gdy wyraz określający narodowość funkcjonuje zarówno jako rzeczownik. Oto przykłady niektórych szczególnych zastosowań rzeczowników i przed-imków a/an i the.Anglicy the French etc. I always drink China tea for breakfast. Zawsze piję na śniadanie herbatę (napój zwany herbatą. Użycie przydawki z rzeczownikiem Non-Count — o ile nie ogranicza jego zastosowania do jakiegoś wybranego jednostkowego przypadku — nie pociąga za sobą konieczności użycia przedimka: John is studying ancient history. Zawsze piję na śniadanie herbatę chińską. . Uwaga: Nie można użyć takiego wyrażenia. etc. Przynieś herbatę. etc. ten. the guitar.) sixty (eighty.) grać na skrzypcach (na fortepianie. John studiuje historię starożytną. John interesuje się szczególnie historią starożytnej Grecji.) funtów za jard to play the violin (the piano. the English . etc.) to have flu (mumps.) mieć grypę (świnkę.) pounds a yard trzy (pięć. . I always drink tea for breakfast. np.niewidomi (ludzie) the rich etc. itd. dziesięć itd. John studiuje historię (w ogóle historię.: 14 .) miles an hour sześćdziesiąt (osiemdziesiąt itd. jak i jako przymiotnik. miesiąc. zapalenie płuc itd. three times. Powiemy jednak: John is particularly interested in the history of ancient Greece. month. trzy razy itd. Bring in the tea.) na dzień (tydzień.) mil na godzinę three (five.) a day (week. etc. etc.bogaci (ludzie) itd.) to have a headache mieć ból głowy the blind .Francuzi itd. herbatę a nie co innego). itd.

the Morning Star. b) przed nazwą kraju w liczbie mnogiej i taką. a German — Niemiec. 2. the Netherlands. h) przed tytułami gazet: the Times. the Falklands. w której skład wchodzi rzeczownik pospolity.1. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na angielski: a) Wzór: Muszę kupić prezent dla znajomego. the Lake of Geneva. the Bay of Biscay. I met some friends at a party. Otrzymałem list od kuzyna. the Smiths. the Philippines. the Queen Mary. the Invincible. by car. the North Sea.German — niemiecki. i) przed wszelkimi nazwami o konstrukcji the + rzeczownik pospolity + of + imię własne: the Isle of Man.: the United States of America. do szpitala) to travel by train (by bus. 15 . w szpitalu) To go to school (to college. the Himalayas. Przed niektórymi jednak występuje przedimek określony the. np. I must buy a present for a friend. f) przed nazwami statków: the Titanic. the Commonwealth of Independent States. Spotkałem znajomych na przyjęciu.4. g) przed nazwami hoteli: the Russell (Hotel). by plane) podróżować pociągiem (autobusem. the West Indies. Germans — Niemcy American — amerykański. 1. a mianowicie a) przed nazwiskiem w liczbie mnogiej: the Browns. np. to hospital) iść do szkoły (do uczelni. the Ritz. d) przed nazwami rzek: the Thames. the Atlantic (Ocean). c) przed nazwami łańcuchów górskich i archipelagów: the Alps. the Carlton. Americans — Amerykanie itd. samochodem. to be at school (at college. Kupiłem gramofon i trochę płyt. samolotem) 1. in hospital) być w szkole (w uczelni. the Guardian. the Nile. e) przed nazwami oceanów i mórz. the Observer. an American — Amerykanin. Przedimki przed imionami własnymi Imiona własne najczęściej nie są poprzedzane przedimkiem. the Mississippi.: the Baltic (Sea). gdy mamy na myśli małżonków lub całą rodzinę o danym nazwisku.

My father was an architect. famous English .. 2. My brothers are musicians. There are a few eggs and some cheese in the fridge. Tom Brown jest lotnikiem. stół i parę krzeseł... I have bought myself a warm woollen coat with a fur collar... Ten kamień to brylant. who lived in . longest . Mary has left some records here.. 4. b) Wzór: Mój ojciec był architektem. 5. ĆWICZENIE in Do każdego z następujących zdań dopisz jedno lub więcej zdań na temat rzeczy (osób). 5. 3. My friend George has written a novel and some short stories. Moi bracia są muzykami. 1. ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania wstawiając rzeczowniki z odpowiednim przedimkiem: 1. Te kwiaty to tulipany. 1. in England. I had a cat and a dog. 2. I like films... When I lived in the country. W pokoju było łóżko. 5. Leeds is . Jacyś studenci chcą z tobą rozmawiać. A boy and a girl were sitting on a bench in the park.. 3.. 4.. In the park we met some girls.. Profesor Jones jest uczonym i wynalazcą.. Zamierzam napisać powieść o człowieku. The Vistula is . We spent our last holidays in a village. 3. 2. The envelope contained a letter and some photographs. Dickens was . 4. 1.. 3. 2. 19th century. Nasi goście to cudzoziemcy. ĆWICZENIE II W następujących zdaniach uzupełnij przydawkami rzeczowniki podane tłustym drukiem: Przykład: I have bought myself a coat..3. in Poland. który mieszkał na bezludnej wyspie. On the other side of the street there is a house.. których nazwy podane są tłustym drukiem. 4. 5.. 16 ..

president of . jak i zaimkiem dzierżawczym.. Armstrong...... Second World .. 4. They are moving in next week.... radioactive ... Do you remember . How do you like . Inne określniki 1. these. his..... 2.. 3. Greek god. Who is ..... 1st September 1939... planet and of .. member of several clubs and ... formy: my. our. 9. 5. 10. just round the corner. 3.. cause of John's absence from school yesterday? Christine is ..... her... house in London and of . works of Byron....... .. your. Uranos is . Smith is . 6. who made . ours....... 8 of 7 and 8 is 56... student of English literature and . Do określników zaliczamy także wyraz such. 6.. owner of that beautiful villa over there? Mr. new .2.4...... gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem...... name of .. 2 — Język angielski 17 .2... I am wearing? . Forma its praktycznie nie jest używana jako zaimek.. first .... ĆWICZENIE V Wstaw brakujące przedimki: 1. who gave it to me is going to be my wife.. że tak jak przedimki mogą wystąpić tylko łącznie z rzeczownikiem... to .. important learned society.... cottage in the country. tj. Określniki dzierżawcze Określniki dzierżawcze. Samodzielnie natomiast występują zaimki dzierżawcze.... John is ..to . 9. 1. nearest .. comedy written by Shakespeare.. that.2.. .... charakteryzują się tym. title of . Określniki wskazujące Określniki wskazujące to wyrazy: this. big collection of first editions.... Gdy występują samodzielnie.2. Zaimek).. 3). great admirer of ... że forma his jest zarówno określnikiem. name of .. broke out on .. radioactive element..... its..1.. their. The Browns have bought .. . 10.. Uranium is ... those. 7. film we saw together last week? „As You Like It** is . owner of . Uranium is .. Collins and Aldrin are .. 5. please? There is . hers (its)... tj... his... Could you show me .. 8..... 1. yours. formy: mine.... wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz.. theirs (patrz rozdz...... Professor Watkins has .. ... Zauważmy. 7... What was . title of ..

no. Have you bought a new record — any new records? Czy kupiłeś nową płytę — Gakieś) nowe płyty? I haven't bought a new record — any new records. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych a) Some. Kupiłam nową płytę — kilka nowych płyt. Ta książka nie ma tytułu. Określnik no występuje z rzeczownikami typu Count i Non-Count: This book has no title. nie mam (żadnych).2. 1. This book has no pictures. Have you any friends? Czy masz przyjaciół? 18 No. Określnikowi no odpowiada zaimek none. .). Oto przykłady użycia such.1.3.Przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej występuje on zawsze łącznie z przedimkiem nieokreślonym a/an. 1. Nie.3). whose. Gdy występują samodzielnie. This book is of no importance. gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem. Określniki pytające i względne Określniki pytające i względne są to wyrazy: what. such a man — taki człowiek such a long journey — taka długa podróż such men — tacy ludzie such long journeys — takie długie podróże such courage — taka odwaga such extraordinary courage — taka niezwykła odwaga. 3. I have none. Ta książka jest bez znaczenia. Określnika some i any używa się z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i z rzeczownikami typu Non-Count. Nie kupiłem nowej płyty — (żadnych) nowych płyt. 1.2. Ta książka nie ma obrazków. Określniki some i any użyte z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej spełniają podobną rolę jak określnik a/an z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej (patrz rozdz. 3). wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz.4. any. Użycie ich w zdaniach twierdzących pytających i przeczących jest analogiczne do użycia tych samych wyrazów jako zaimków nieokreślonych (patrz rozdz. I have bought a new record — some new records.1. which.

bez towarzyszącego rzeczownika) — patrz rozdz. nie mam (żadnych). another. z wyjątkiem every. either (neither). Określnik all może wystąpić z przedimkiem the.: I never drink much coffee in the evening.5. Porównajmy użycie each i every: every (określnik) each (określnik) each (zaimek) every student in this group każdy student w tej grupie each student of this group każdy student tej grupy each of the students in this group każdy ze studentów w tej grupie There are three groups and twenty students in each. much. Określniki „ilościowe" Określniki „ilościowe" można podzielić na dwie grupy. Są trzy grupy i po dwudziestu studentów w każdej. kilka itp. np. all. Określniki „oceniające" Jako główne określniki „oceniające" ilość lub liczbę występują wyrazy: many. Pierwsza obejmuje wyrazy „oceniające" ilość (mało. 3. other. dużo. druga — wyrazy „wyznaczające" liczbę lub ilość.). np. every.2.Have you any money? Czy masz pieniądze? No. samodzielnie.3.2.: We've got a lot of French books in our library. mogą także wystąpić jako zaimki (tj. czyli liczebniki. W zdaniach twierdzących używane są częściej wyrażenia: a lot of lub plenty of. Nigdy nie piję dużo kawy wieczorem. Wyrazy te. I have none. 1. Many i much używamy głównie w zdaniach pytających i przeczących. np.5.: Have you got many friends in London? Czy masz wielu przyjaciół w Londynie? Much używamy z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej. przy czym the następuje po all: all the students of this group wszyscy studenci tej grupy 1. b) Each. Nie. Mamy wiele francuskich książek w naszej bibliotece. Many używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej. .1. few i little.

We met a large number of actors at that party.trzy four . I met a few writers at that cocktail party.: There are few people who can be fully trusted. Jest wiele restauracji w naszym mieście.cztery thirty . I've got very little money.2. Na tym przyjęciu poznałem kilku pisarzy. a few (kilka) używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej. On pije mnóstwo wina. a little (trochę. ale będę miał trochę czasu jutro. np. There are plenty of restaurants in our town. Mało jest ludzi. niewiele) używamy z rzeczownikami w liczbie pojedynczej. którym można w pełni zaufać.2. There is plenty of meat in that shop. np. Spotkaliśmy wielu aktorów na tym przyjęciu.5. A great many problems remained unsolved.dwadzieścia dwa fifty-five . a great many. Jestem teraz zajęty.: Fm busy now but I'll have a little time tomorrow.trzydzieści 20 twenty-two . np. Sprawiłeś nam bardzo dużo kłopotu. You have caused us a great deal of trouble. Little (mało). Wiele problemów zostało nierozwiązanych.He drinks a lot of wine. Few (niewiele).pięćdziesiąt pięć . Liczebniki — Numerals Liczebniki angielskie dzielimy na dwie zasadnicze grupy: a) liczebniki główne (Cardinal Numerals). Z rzeczownikami w liczbie mnogiej używamy także wyrażeń: a large number of.: three . Z rzeczownikami w liczbie pojedynczej używa się też wyrażenia: a great deal of. Jest wiele mięsa w tym sklepie. Mam bardzo mało pieniędzy. 1.

b) liczebniki porządkowe (Ordinal Numerals), np.: first - pierwszy third - trzeci fourth - czwarty Ponadto rozróżniamy także: c) liczebniki wielokrotne (Repeating Numerals), np.: once - raz twice - dwa razy three times (rzadziej: thrice) - trzy razy four times - cztery razy tenth - dziesiąty twenty-second - dwudziesty drugi

d) liczebniki wielorakie (Multiplicative Numerals), np.: twofold - dwojaki, dwukrotny threefold - trojaki, trzykrotny quadruple - czworaki, poczwórny quintuple - pięciokrotny, pięcioraki single -jednokrotny, jednoraki, pojedynczy double - dwukrotny, dwojaki, podwójny treble lub triple - trzykrotny, trojaki, potrójny Liczebniki główne od 1 do 12 są odrębnymi wyrazami, np.: one - jeden four - cztery seven - siedem two - dwa five - pięć eight - osiem jedenaście three - trzy six - sześć nine twelve - dwanaście ten - dziesięć eleven - dziewięć

Liczebniki od 13 do 19 tworzymy przez dodanie końcówki -teen; należy zwrócić uwagę na liczebniki 13 i 15, które wykazują pewną nieregularnosc: thirteen - trzynaście fourteen - czternaście fifteen - piętnaście sixteen - szesnaście twenty - dwadzieścia thirty - trzydzieści forty - czterdzieści fifty - pięćdziesiąt seventeen - siedemnaście eighteen - osiemnaście nineteen - dziewiętnaście

Liczebniki oznaczające dziesiątki tworzymy dodając przyrostek -ty, np.: sixty - sześćdziesiąt seventy - siedemdziesiąt eighty - osiemdziesiąt ninety - dziewięćdziesiąt

Uwaga: W liczebniku forty, utworzonym od four, opuszczamy literę u. Liczebniki: hundred, thousand, million poprzedzamy przedimkiem a lub liczebnikiem one albo innym liczebnikiem głównym, np.: a hundred - one hundred - sto a thousand - one thousand - tysiąc a million - one million - milion

21

two hundred dollars - dwieście dolarów five thousand pounds - pięć tysięcy funtów seven million people - siedem milionów ludzi Jeżeli wyrazy: hundred, thousand, million występują jako rzeczowniki, wtedy przybierają końcówkę liczby mnogiej: Thousands of people came to the meeting. Tysiące ludzi przybyło na spotkanie. My brother lost hundreds of pounds playing cards. Mój brat stracił setki funtów grając w karty. Liczebniki porządkowe tworzymy przez dodanie końcówki th [0] do liczebnika głównego, np.: seven - seventh. Jednak należy tutaj uwzględnić pewne nieregularności: one -first = two - second = three - third = five -fifth = eight - eighth = nine - ninth = twelve - twelfth = 1st -pierwszy 2nd - drugi 3rd - trzeci 5th -piąty 8th - ósmy 9th - dziewiąty 12th - dwunasty

Liczebniki porządkowe oznaczające dziesiątki zmieniają końcową literę y na ie przy dodaniu końcówki th, np.: twenty - twentieth = 20th - dwudziesty seventy - seventieth = 70th - siedemdziesiąty Ułamki wyrażamy przez użycie liczebnika głównego w liczniku, a liczebnika porządkowego w mianowniku, np.:
1

/8 one third, V5 one fifth,

/7 three sevenths, 4 /s four and two fifths.
2

z

Uwagi: a) Przy datach, podając rok używamy liczebnika głównego, np.: rok 1979 — (the year) nineteen hundred and seventy-nine, można opuścić słowo hundred i powiedzieć: nineteen seventy-nine. b) Dni miesiąca podajemy za pomocą liczebników porządkowych na dwa sposoby, np.: 21st October - the twenty-first of October October 21st - October the twenty-first - dwudziesty pierwszy października
22

c) Numerację podajemy w liczebnikach głównych, np.: room thirteen -pokój nr 13 page twenty-three - strona 23 volume three - tom trzeci d) Gdy liczebnik z rzeczownikiem występuje łącznie jako przydawka innego rzeczownika, ma on formę liczby pojedynczej, np.: a six-penny stamp - znaczek sześciopensowy a three-year contract - kontrakt trzyletni a six-year plan - plan sześcioletni
ĆWICZENIE I

a) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, little, few: Wzór: How ... chairs will you need? How many chairs will you need? 1. I work hard all day. I have ... time for amusements. 2. Have you done ... work today? 3. How ... butter will I need for that cake? 4. She's a wonderful dancer. There are ... girls who can dance as she does. 5. Although she is a very rich woman, she spends ... money on food. 6. Hurry up! We have very ... time. 7. Let me pay the bill — I have ... money because I got my wages tonight. 8. He has got ... money but ... friends. He is really a very good fellow. b) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, a little, a few. 1. There was nothing very valuable in the handbag: a handkerchief and ... money. 2. She has made only ... mistakes in her exercise. 3. If you ate less, you wouldn't put on so ... weight. 4. It happened a long time ago. There are only ... old people in the village who can tell you about it. 5. I'm afraid there's only ... milk in that jug. 6. Come and see us tomorrow — you'll meet ... interesting people. 7. I'm very busy but I can always find ... time to help you. 8. There are ... beautiful mountain lakes in Scotland.
ĆWICZENIE n

Przetłumacz na angielski: 1. Obawiam się, że niewielu ludzi zgodzi się z tobą. 2. Czy czytałeś wiele książek na ten temat? 3. Polska ma dużo węgla i trochę rudy żelaza. 4. On otrzymuje bardzo niewiele listów, chociaż mieszka tu od pięciu lat. 5. Ile pieniędzy będziesz potrzebował?
23

6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.

On jest bardzo interesującym autorem, chociaż napisał tylko kilka powieści. Jestem bardzo zmęczony, ponieważ mało spałem ostatniej nocy. On czytał wiele historycznych powieści, gdy był młodym człowiekiem. Ugotuję kartofle, ponieważ mam za mało ryżu. Mam mało czasu i moc pracy. Czy widziałeś wiele filmów w tym miesiącu? Obawiam się, że nie zdasz egzaminu; jest mało nadziei teraz, gdy zmarnowałeś (to waste) tak wiele czasu. Jeżeli idziesz do miasta, kup trochę zabawek dla dzieci. On pije mało mleka, ale dużo mocnej herbaty. Było dzisiaj trochę słońca, ale niedużo. Jak dotąd niewielu robotników ubiega się o tę pracę. Nie mamy już wiele więcej do zrobienia. Czy jest wiele języków trudniejszych od angielskiego? Podaj mi dzbanek, proszę. Zostało tam jeszcze trochę mleka. Kupiłem kilka dobrych książek w tej księgarni.

ĆWICZENIE III

Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1. Moje krzesło jest w 14 rzędzie po prawej stronie sali. 2. Pisałem swoje sprawozdanie już dwa razy i nie zamierzam próbować po raz trzeci. 3. Mój brat ma 53 lata. 4. Postanowiłem zaoszczędzić 1/4 mojej pensji każdego miesiąca. 5. Setki ludzi widziały ten straszny wypadek na lotnisku. 6. W 1978 roku byłem w Londynie. 7. Zapłaciliśmy za ten dom ponad dwieście milionów złotych. 8. Każdy z robotników dostanie podwójną zapłatę za pracę w sobotę. 9. Otwórzcie książki na stronie 83 i przeczytajcie rozdział czwarty. 10. Bank stracił setki tysięcy funtów na tej operacji. 11. John jest 3 lata starszy od siostry, która ma 19 lat. 12. Rachunek wynosi 2348 funtów i 25 pensów.
ĆWICZENIE IV

Podaj słownie następujące liczby i daty: 22, 210, 86, 25 marca, rok 1968, strona 415, 2385 ludzi, 105 studentów.

2. Rzeczownik—the Noun

2.1. Podział rzeczowników
Rzeczowniki angielskie dzielimy na dwie grupy: 1) rzeczowniki własne (Proper Nouns), czyli imiona własne, np.: John, Mary, England, London, Smith, itp. 2) rzeczowniki pospolite (Common Nouns), np.: boy, girl, cat, table, flower, silver, medicine, itp. Rzeczowniki własne pisze się dużą literą i na ogół nie poprzedza się ich przedimkiem. W pewnych jednak przypadkach imiona własne, szczególnie nazwy geograficzne, mogą być poprzedzane przedimkiem określonym, patrz rozdz. 1.1.4. Rzeczowniki pospolite dzielimy na: 1) Count Nouns, czyli nazwy rzeczy policzalnych 2) Non-Count Nouns, czyli nazwy rzeczy niepoliczalnych. Count-Nouns są nazwami oddzielnych jednostek, które występują pojedynczo lub w większej liczbie. W liczbie pojedynczej mogą być poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a lub an; z rzeczownikiem typu Count w liczbie mnogiej przedimek nieokreślony nie występuje. Mówi się niekiedy, że występuje on z tzw. przedimkiem zerowym, np.: a table ~ tables an egg - eggs a car - cars an error - errors

Non-Count Nouns są nazwami pojęć oderwanych lub substancji stanowiących jakąś niepodzielną całość, np.: water, butter, sugar, gold, air, love, freedom, whiteness, patience. Rzeczowniki tego typu nie tworzą liczby mnogiej i nie są poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a. Zarówno Count Nouns, jak Non-Count Nouns mogą wystąpić z przedimkiem the. Ogólne zasady użycia przedimków z rzeczownikami pospolitymi podane są w rozdz. 1.1. 25

Moje żelazko jest zepsute. Piszę artykuł o problemach gospodarczych naszego kraju. Przestępcę sprowadzono do sądu w kajdankach. dokument. The criminal was brought into court in irons. kajdany My iron is out of order.Niektóre rzeczowniki angielskie mogą występować w charakterze zarówno Count Nouns. np.: advice = rada I don't need advice from you. muszę je oddać do naprawy. Książki zrobione są z papieru. Metalowe części tej maszyny są zrobione z żelaza. I must have it repaired. referat I am writing a paper on the economic problems of our country. irons = żelazka. jak Non-Count Nouns.: paper (substancja) = papier Books are made of paper. które są nazwami rzeczy policzalnych. lecz wtedy mają najczęściej różne znaczenia. Niektóre rzeczowniki angielskie typu Non-Count mają polskie odpowiedniki. Te rzeczowniki angielskie nie występują z przedimkiem nieokreślonym a i nie tworzą liczby mnogiej. information = informacja Where can I get all the necessary information about the flight to London? Gdzie mogę otrzymać wszystkie potrzebne informacje o locie do Londynu? 26 . Go to the bookstall and buy a paper. an iron (pojedynczy przedmiot) = żelazko. Nie jest moim obowiązkiem dawanie rad. Nie potrzebuję twojej rady. a paper = gazeta. Have you brought any papers to prove your identity? Czy przyniósł pan jakieś dokumenty stwierdzające pana tożsamość? iron (substancja) = żelazo The metal parts of this machine are made of iron. Idź do kiosku i kup gazetę. np. What's your advice in this matter? Jaka jest twoja rada w tej sprawie? It's not my duty to give advice.

money = pieniądze All my money is kept in the bank. What colour is the furniture in your room? Jakiego koloru są meble w twoim pokoju? Gdy mamy na myśli jeden mebel. Mój bagaż jest w poczekalni. furniture = meble. Jeśli mamy na myśli jedną wiadomość. 27 . Brown's room was full of old furniture. postępy The boy has made great progress. Chłopiec zrobił duże postępy. My luggage is in the waiting room. progress = postęp. Wszystkie pieniądze trzymam w banku. How much money do you want for this work? Ile pieniędzy chcesz za tę robotę? news = wiadomości. Mary's luggage consists of two suitcases and a travelling bag. bagaże. Oto wiadomości wieczorne. ale nie dostałem żadnych. Here is the evening news. Ten stół to ładny mebel.We need some information about the activity of this organization. Jeśli mamy na myśli jedną informację. mówimy: This table is a nice piece of furniture. luggage = bagaż. wtedy mówimy: a piece of news. Is the news good? Czy wiadomości są dobre? I expected some news but I haven't got any. wtedy mówimy: a piece of information. Bagaż Mary składa się z dwóch walizek i torby podróżnej. nowiny Jest to rzeczownik zawsze w liczbie pojedynczej mimo końcówki s tak charakterystycznej dla liczby mnogiej. Spodziewałem się wiadomości. Pokój pana Browna był pełen starych mebli. umeblowanie Mr. Potrzebujemy informacji o działalności tej organizacji.

I have a great friend in Mary.2. Jan kocha Marysię. Stosunki. 9. Everybody turned against Mary.1. you'll get into difficulties.ĆWICZENIE Z każdego z poniższych zdań wypisz rzeczownik pospolity i podaj. John gave a rose to Mary. tzw. How many times did I tell you that? There is no time to lose. The old man walked with difficulty. czyli dopełniacza saksońskiego. które w języku polskim wyraża się za pomocą przypadków. I have lived here all my life. 7. Np. 2. 11. Formy rzeczownika 2. Jones has mislaid some important papers. Could you get me some writing paper? Mr. tzw. Could you come and see us tonight? With pleasure. 10. w języku angielskim wyraża się przez pozycję rzeczownika wobec innych wyrazów w zdaniu. czy jest on użyty w tym zdaniu jako rzeczownik typu Count czy Non-Count: 1. Are you going to the concert tonight? I am very fond of classical music. 12. Possessive Form. We offered them help but they refused. 8. 6. Mary loves John. 5. Wszyscy zwrócili się przeciw Marysi. There is no life on Mars. 2. We were talking about Mary. 28 . lub przez zastosowanie przed rzeczownikiem odpowiedniego przyimka. Mam w Marysi wielkiego przyjaciela. znaną również pod nazwą dopełniacza fleksyjnego lub Saxon Genitive. Rozmawialiśmy o Marysi. 3. Forma podstawowa W języku angielskim nie istnieje odmiana rzeczownika przez przypadki Większość rzeczowników ma tylko jedną formę.: John loves Mary. 4. Marysia kocha Jana. Common Form i tylko niektóre kategorie rzeczowników mają drugą formę. If you go on like this. Jan dał różę Marysi.2.

. Marysia opowiedziała tę historię przyjaciołom.2. nazywana także dopełniaczem fleksyjnym lub dopełniaczem saksońskim (Saxon Genitive). jeśli rzeczownik umieszczamy bezpośrednio po czasowniku.. polskiego narzędnika przyimkiem with lub by (. (Patrz także rozdz. [s] lub [iz] według takich samych zasad. Kupiłem samochód mego przyjaciela. . Mary told that story to her friends. Uwaga: Odpowiednik polskiego celownika może być także wyrażony bez przyimka.Park św. np.: 29 . Forma "dzierżawcza" Jedyną formą istniejącego niegdyś w języku angielskim systemu przypadków rzeczownika jest Possessive Form — forma dzierżawcza. np. W piśmie tę końcówkę stanowi apostrof i litera -s.żona Jana my father's room . tj. a w piśmie mają w formie dzierżawczej tylko apostrof po końcowej literze.: John's wife . Marysia kraje chleb nożem. go by car).: John gave a rose to Mary. jakie obowiązują przy tworzeniu liczby mnogiej rzeczowników.I bought the car of my friend. Jan dał Marysi różę. 2. polskiego celownika często przyimkiem to (John gave a rose to Mary). Jan dał różę Marysi. między orzeczeniem a dopełnieniem bliższym. 9). Jakuba my boss's office . Formę dopełniacza fleksyjnego tworzymy w następujący sposób: w liczbie pojedynczej dodajemy do rzeczownika końcówkę [z]. np. James's Park ..2.. Odpowiedniki polskiego dopełniacza wyrażamy zazwyczaj przyimkiem of (the car of my friend). Mary told her friends that story. cutting with a knife. John gave Mary a rose. We went there by car. [s] lub [iz] nie podlegają żadnym zmianom w mowie.gabinet mego szefa W liczbie mnogiej rzeczowniki mające końcówkę [z]. Marysia opowiedziała przyjaciołom tę historię. Mary is cutting bread with a knife.pokój mego ojca St. Pojechaliśmy tam samochodem.

w formie dzierżawczej przybierają te końcówki w mowie.samochód państwa Turner the actresses' dressing-rooms .biuro pana Granta the dog's tail .rezydencja króla Anglii somebody else's idea . a w piśmie apostrof oraz literę -s. np.wakacje studentów our teachers' books . [s] lub [iz]. miary. np. które w liczbie mnogiej nie kończą się na [z].: the women's dresses . Grant's office . przybierają końcówkę dopełniacza fleksyjnego w ostatnim wyrazie. np. wagi oraz wartości. Ciotka Janka i Marii. np.kapelusze panów (męskie). przestrzeni. np.gdy chodzi oddzielnie o książki Johna i o książki Mary.pomysł kogoś innego Podobnie postępujemy.: Elizabeth the Second's reign . Rzeczowniki złożone oraz tytuły złożone z kilku wyrazów. gdy wymieniamy kilka osób posiadających coś wspólnie i łączymy ich nazwy spójnikiem and.: Messrs Brown and Company's warehouse. Rodzice Lilian i Andrzeja.suknie kobiet the children's paradise .ogon psa the cat's fur -futro kota Ponadto stosujemy dopełniacz fleksyjny w określeniach czasu.the students' holidays . Skład (magazyn) firmy Brown i Spółka.panowanie Elżbiety Drugiej my father-in-law's car . Dopełniacz fleksyjny stosujemy przede wszystkim w odniesieniu do rzeczowników oznaczających osoby i inne stworzenia żywe. Lilian and Andrew's parents. a także złożenia z else.: my sister's fiance .garderoby aktorek Natomiast rzeczowniki.długi jego ojca Mr.: 30 .książki naszych nauczycieli the Turners' car . John and Mary's aunt.samochód mego teścia the King of England's residence . powiemy jednak John's and Mary's books .raj dzieci gentlemen's hats .narzeczony mojej siostry his father's debts .

a nie w języku potocznym.a three weeks' holiday one year's pay a ten miles' distance today's newspaper a two days' journey a day's work ten pounds' worth a yard's length — trzytygodniowy urlop — zarobki roczne — odległość dziesięciu mil — dzisiejsza gazeta — dwudniowa podróż — praca jednego dnia — wartość dziesięciu funtów — długość jednego jarda a także w szeregu utartych zwrotów. mórz. Należy tutaj zaznaczyć.: to one's heart's content at arm's length in the mind's eye by a hair's breadth for Heaven's sake to be at one's wit's end — — — — — — do woli. firmę. np. place itd. jak: at the baker's to the baker's at my hairdresser's to the hairdresser's at my parents' at the Joneses' — u piekarza — do piekarza — u mojego fryzjera — do fryzjera — u moich rodziców — u Jonesów Wyrazy: shop. że wyrażeń tych używa się raczej w stylu podniosłym. Czasami stosujemy podwójny dopełniacz. np. oczami wyobraźni o włos na miłość Boską nie widzieć wyjścia Ponadto dopełniacza fleksyjnego używa się niekiedy przy nazwach krajów.: Poland's industry London's parks the Mississippi's floods the Baltic's fleets the sun's eclipse — — — — — przemysł polski parki londyńskie wylewy rzeki Mississippi floty Bałtyku zaćmienie słońca. Używa się również dopełniacza fleksyjnego rzeczownika oznaczającego osobę mając na myśli dom. rzek oraz planet. przedsiębiorstwo tej osoby. do syta na dystans w myśli. a mianowicie w wyrażeniach następującego typu: a novel of this author's — jedna z powieści tego autora a friend of our teacher's — jeden z przyjaciół naszego nauczyciela 31 . w takich wyrażeniach. można tu uważać za domyślne. miast. house.

the achievements of our scientists 20. The tragic fate of these people moved us to tears. The pretty girl-friend of my brother came to see us the other day. 6. gdzie to jest możliwe.a cousin of my mother's . a walk of ten miles 8. 32 . Brown 7. the car of my uncle 12. The brother of my friend has already come. the future of India 9. the new industries of Poland 5. the crown of the Queen of England 17. I do not like the colour of the new hat of my sister. the money of our debtors 13. Shawa są często wystawiane w teatrach naszego miasta. the photograph of my wife 3. 5. 2. Kelly's -jeden z pomysłów p. We have seen the new exhibition of our professor. 4. B. the house of my father 2. 7. the friendship of our countries 11. Have you read the new book of our teacher? 3. the words of my guardian 6. 9. Sztuki G. the dolls of the children 19. The report of the chairman was read at the meeting. You will need the permission of your manager if you want to leave. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski stosując. 8. the streets of our town 4. 10. a leave of two years 18. Kelly ĆWICZENIE i Zmień następujące zwroty używając dopełniacza fleksyjnego: 1. The drastic measures of the government have not improved the situation. a journey of five days 14. the opinion of our neighbours 10. a holiday of one month 16. the daughter of Mr. The toys of these children were bought some weeks ago.jeden z kuzynów mej matki an idea of Mr. the property of my grandparents ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania wyrażając wytłuszczone człony w dopełniaczu fleksyjnym: 1. dopełniacz fleksyjny: 1. the work of a hairdresser 15.

2. eh. ss.flowers a girl . 14. [f] lub [tj]. Np.: a shoe .tomatoes 3 — Język angielski 33 . np. x .potatoes tomato .cups a hat .watches a garage . Co sądzisz o obrazach Leonarda da Vinci? Dom pp.: a class . 6. W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s. 7. Jakuba? Przeczytałem wszystkie dzieła Shakespeare'a. Czy spacerowałeś kiedyś po parku Św.months a gate . Życie tego człowieka musiało być ciekawe.doves [s] -gdy rzeczownik kończy się spółgłoską bezdźwięczną (z wyjątkiem tsL Lf] i [tf])« W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s. To nie jest mój aparat fotograficzny. 11. [?] i [d?]). 12.lakes [iz] . Mowa prezydenta była optymistyczna. 5.books a cup .literami -es.: potato . Książka omawia tysiącletnią historię naszego narodu.roses a watch . Samochód cudzoziemca został okradziony.shoes a dog . Liczba rzeczownika Rzeczowniki angielskie w przeważającej większości tworzą liczbę mnogą za pomocą końcówki.boxes a rose .gates a lake . Gdzie jest ten sławny notes naszego nauczyciela? 2.garages a brush . [dg]. 3.dogs a flower . 10.: a book .gdy rzeczownik kończy się spółgłoską [z]. sh. 4.3. Np. a w mowie brzmi następująco: [z] . Brownów stał niedaleko od rzeki. Spędziliśmy trzytygodniowe wakacje w domu rodziców.girls a dove . Końcówka ta wyraża się literą s lub literami es. 8.brushes Końcówki liczby mnogiej rzeczowników zakończonych literą -o wyraża się zazwyczaj literami -es.gdy rzeczownik kończy się samogłoską lub spółgłoską dźwięczną (z wy jątkiem [z]. W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s lub gdy rzeczownik w liczbie pojedynczej kończy się na s.classes a box . 13. 9. [?]. Korony królów Anglii można zobaczyć w zamku Tower.hats a month . Wiele osób przybyło na ślub mojego młodszego brata. to jest aparat mojej przyjaciółki. Np. [s].

Np.ale rzeczowniki pochodzenia obcego przybierają tylko literę -s.wolves a thief .wives life . piano .oxen a child .: a man -men a woman .lice a mouse . W piśmie końcowe litery -f lub -fe zmieniają się na -ves.mice a penny .pence 34 a bath -baths [ba:5z] a foot -feet a goose .lives knife . Np. np.valleys Rzeczowniki zakończone spółgłoską [f] przybierają w liczbie mnogiej końcówkę [z] (zmieniając końcowe [f] na [v]).pianos photo .: a a a a a a ale a cliff .sheaves a half . Jednakże rzeczowniki zakończone na literę -y z poprzedzającą samogłoską przybierają w liczbie mnogiej tylko literę -s.children .women a louse .: day .days valley .loaves a wolf .photos np.zlotys.scarves Niektóre rzeczowniki zakończone spółgłoską [8] (w piśmie th) zmieniają w liczbie mnogiej [0] na [5] i przybierają końcówkę [z]. np. Pewna grupa rzeczowników angielskich tworzy liczbę mnogą w sposób nieregularny.knives calf .: country story countries stories fly lady flies ladies Uwaga: Wyjątek stanowi rzeczownik: zloty .thieves a sheaf .: a path -paths [pa:8z] ale a death . Rzeczowniki zakończone w liczbie pojedynczej literą -y z poprzedzającą literą spółgłoskową zmieniają w liczbie mnogiej literę -y na litery -ie.halves a scarf .leaves a loaf .geese an ox .cliffs a chief . np.shelves leaf .deaths [de0s] Uwaga: Rzeczownik house w liczbie mnogiej zmienia końcowe [s] na [z] houses [hauziz].chiefs a roof a handkerchiefroofs handkerchiefs wife .calves shelf .

: trousers .owca a deer .szereg .gatunek . Mary has beautiful hair. Niektóre rzeczowniki występują tylko w liczbie mnogiej.owce deer . mówimy więc: I like fruit after dinner.sarna a salmon .szeregi.dzięki 3* 35 .spodnie scissors .sarny salmon .pstrąg a grouse .ryby sheep .owoc series .owoce fish . jeśli chcemy określić pewną liczbę pojedynczych sztuk.głuszce Uwaga: Forma fishes bywa używana tylko. Pewna grupa rzeczowników (przeważnie nazwy ryb. Ta sama zasada obowiązuje w odniesieniu do formy rzeczownika hairs. sposoby species . ptaków i zwierząt) ma tę samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej. Lubię owoce po obiedzie.łososie trout . These are the fruits of your efforts. To są owoce twoich wysiłków. np.ryba a sheep .: a fish .towary spectacles .nożyczki goods . Mary ma piękne włosy. np. Jan złapał dwie małe ryby w ciągu całego popołudnia. Dostaniesz rybę na obiad. John has caught two small fishes during the whole afternoon. Znalazłem dwa długie włosy w zupie.łosoś a trout . Rzeczownik fruit jest o tyle charakterystyczny.środki. serie means .gatunki fruit .pstrągi grouse .głuszec oraz a series a means a species fruit .środek . Na przykład: You will get fish for dinner.okulary thanks .Uwaga: forma pennies oznacza pojedyncze jednopensówki. I found two long hairs in my soup. że forma fruits jest tylko używana w przenośni.

Państwo Brown to bardzo mili ludzie. The statistics of road accidents in the last five years are very depressing. Matematyka jest dobrze wykładana w tej szkole. naród. np.szklanka. materiał glasses . Statystyka jest ważnym przedmiotem w mojej szkole. Mówimy: The Browns are very nice people.: mathematics .polityka Mówimy: Politics is an interesting subject. który znaczy ludzie i jest traktowany jako rzeczownik w liczbie mnogiej.okulary. cloth . Statystyka wypadków drogowych w ostatnich pięciu latach jest bardzo przygnębiająca. natomiast: a cloth . Następujące rzeczowniki występują przeważnie w liczbie mnogiej: earnings .sukno.bogactwa valuables . gdy oznacza naukę. glass .fizyka politics .zarobki wages . The peoples of many countries suffer hunger and disease. Ludy wielu krajów cierpią głód i choroby.: Statistics is an important subject in my school. natomiast: a glass . gdy oznacza dane statystyczne. plemię i wtedy jest traktowany jako rzeczownik liczby pojedynczej.riches . Jednakże rzeczownik ten może również oznaczać lud. zarobki. Mathematics is taught very well in this school. Polityka jest ciekawym tematem. np. odzież. ale jako rzeczownik w liczbie mnogiej. ścierka.szkło Inne rzeczowniki (przeważnie nazwy niektórych nauk) mimo końcówki -s charakterystycznej dla liczby mnogiej występują w liczbie pojedynczej.pobory.matematyka physics . 36 . Uwaga: Statistics występuje jako rzeczownik w liczbie pojedynczej.obrus. płace lodgings mieszkanie Należy także zwrócić uwagę na rzeczownik people.cenne rzeczy clothes -ubranie.

W naszym mieście są trzy drużyny piłkarskie. np. np. np. Drużyna piłkarska je teraz śniadanie. kartoteki indices .klasa a family .tezy.załoga a team . np.błędy a crisis .dane indexes . Ta drużyna piłkarska jest najlepsza w naszym mieście.kryzysy a phenomenon . mn. The football team are having breakfast now.zjawisko phenomena . wskaźnik -formuła.armchairs a bookcase .Niektóre rzeczowniki obcego pochodzenia (głównie łacińskiego i greckiego) zachowały formę liczby mnogiej charakterystyczną dla języka. agendum) — porządek dzienny an erratum . nie oznaczają jednostki. lecz zbiorowość i dlatego nazywamy je rzeczownikami zbiorowymi (Collective Nouns). z którego pochodzą.wskaźniki formulae -formuły. mimo formy liczby pojedynczej.rodzina Wyżej wymienione i im podobne rzeczowniki zbiorowe mogą oznaczać w zdaniach bądź pewną całość i wtedy występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej. Niektóre rzeczowniki.wykaz. dysertacje data . wzór stimuli .: an armchair .błąd errata .wykazy. dysertacja -dana .zjawiska a stimulus a thesis a datum an index a formula .teza. wzory lub formulas Uwaga: Wyraz data bywa także używany jakp rzeczownik w liczbie pojedynczej (zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych). wyrazu łac.bookcases .: a jury .: This football team is the best in our town. There are three football teams in our town. sąd konkursowy a crew .bodziec .kryzys crises . Rzeczowniki złożone (Compound Nouns) zazwyczaj tworzą liczbę mnogą od drugiego elementu.bodźce theses .: agenda (1. kartoteka.zespół a class . np. bądź też pewną liczbę poszczególnych jednostek i występować z czasownikiem w liczbie mnogiej.: This data is absolutely true.sąd przysięgłych.

37 .

These are the best (stimulus) for increasing the production of (potato). Have you heard about the strange (phenomenon) which were observed in the sky last night? 9.: a court-martial — courts-martial a passer-by — passers-by a father-in-law — fathers-in-law Niektóre wyjątkowo tworzą liczbę mnogą od obydwu części. 7. 6. In the old days rich people had a large number of (man-servant) in their houses. 38 Przetłumacz następujące zdania na angielski: W tych lasach są lisy i sarny. 2. Wielu farmerów hoduje owce i woły. 3. woman doctor — women doctors ĆWICZENIE I manservant — menservants Podaj następujące rzeczowniki w liczbie pojedynczej: foxes negroes children swine knives feet fish parties chiefs cargoes valleys mouse-1 traps passers.Niektóre rzeczowniki złożone tworzą liczbę mnogą od pierwszego elementu. on usunie mi zapewne dwa zęby. 8. 5. 7. 1. I have a lot of (nephew) and (niece) and several (god-child). 4. „Myszy i ludzie"? W zimie owoce są zazwyczaj drogie. Don't forget to brush your (tooth) before going to bed. 6. np. Take your (shoe) off so that I can have a look at your (foot). 10. Czy czytałeś książkę Steinbecka pt. 4. Jeśli pójdę do dentysty. . 2. ĆWICZENIE III 1. Niektórzy ludzie boją się myszy. 5. Mary kupuje ubranie w Londynie. The (thief) have stolen many valuable things belonging to the hotel (guest). 3.■by mice teeth daughters-in-law workmen letters men-servants phenomena potatoes housewives heroes oxen lice calves Podaj rzeczowniki w nawiasach w liczbie mnogiej: There are twenty (man) and five (child) in the boat. np. Have you ever seen so many (sheep) and (ox) together? Statistically (woman) live longer than (man).

do którego dany rzeczownik się odnosi.syn . 18. w których odrębne wyrazy oznaczają istoty męskie i żeńskie. 13.chłopiec .mężczyzna .aktor author . 14.brat -wuj. stryj girl . którą określamy zaimkiem osobowym he. Niektóre rzeczowniki oznaczające istoty rodzaju żeńskiego tworzy się przez dodanie końcówki -ess do odpowiednich rzeczowników oznaczających istoty rodzaju męskiego. Tłumy ludzi przybyły na lotnisko.autor poet . Nie potrzebuję twoich rad! Poproś o informacje w jakimkolwiek biurze podróży. 11.8.ciotka . np. który określamy zaimkiem osobowym it. 17. aby powitać delegację. którą określamy zaimkiem osobowym she. 15. Kryzys ekonomiczny jest najważniejszym problemem dnia dzisiejszego. Kto zaniesie nasz bagaż do pociągu? Te meble kosztowały masę pieniędzy.murzyn tiger .siostra aunt .matka sister . Złodziej został aresztowany przez dwóch policjantów.ojciec . Mówią. Wszystkie inne rzeczowniki są rodzaju nijakiego (Neuter).pan negro .kobieta daughter . Rodzaj rzeczownika W języku angielskim nie istnieje rodzaj gramatyczny i rodzaj rzeczownika określa się według obiektu. Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego (Feminine).: actor . 16. Towar zostanie wysłany jutro.kelner emperor . np. 9. jeśli odnosi się do istoty żywej płci męskiej. że rodzina go poszukuje.poeta master . 10. Myślę.4. 2.: boy man son father brother uncle . 12. jeśli odnosi się do istoty żywej płci żeńskiej. Moja ciotka ma trzy córki i tyluż zięciów. Rzeczownik jest rodzaju męskiego (Masculine).córka mother .tygrys waiter .cesarz actress authoress poetess mistress negress tigress waitress empress aktorka autorka poetka pani murzynka tygrysica kelnerka cesarzowa Ponadto istnieją pary rzeczowników. że te spodnie są za ciasne.dziewcz woman .

39 .

kucharz. nauczycielka friend -przyjaciel. The steward was asked to bring another cup of tea for my uncle. 5. które mogą oznaczać istoty zarówno rodzaju męskiego.: woman teacher girl-friend ĆWICZENIE I she-wolf male nurse Podaj odpowiedniki rodzaju żeńskiego dla następujących rzeczowników: heir nephew waiter hero traitor gander step-son father-in-law lion murderer poet prince ĆWICZENIE II Podaj odpowiedniki rodzaju męskiego dla następujących rzeczowników: empress wife bride ĆWICZENIE in cow landlady policewoman widow stewardess aunt Zmień rzeczowniki odnoszące się do rodzaju męskiego na rzeczowniki odnoszące się do rodzaju żeńskiego: 1. bratanek monk . studentka W razie potrzeby.zakonnik — wife queen niece nun -żona . My uncle is the manager of a big firm. 3. Mary has a brother who is a widower. kucharka cousin -kuzyn.: teacher . Określamy je jako rzeczowniki rodzaju wspólnego (Common Gender). The lion attacked the tiger.królowa .husband . jak i żeńskiego. My father-in-law knows many famous actors. np.student. siostrzenica .siostrzeniec. 4. kuzynka student . 2. aby ustalić rodzaj dodajemy odpowiednie określenia. np.mąż king .zakonnica W języku angielskim istnieją liczne rzeczowniki. .bratanica. przyjaciółka cook .nauczyciel.król nephew .

40 .

The postman brought me a letter from the mayor of the town. 7. My son will talk to your father. 15. 11. 9. 12. "This man behaved like a hero". The waiter brought our bill. The King of England was once also the Emperor of India. I'd like you to meet my step-son. My grandfather has a lovely figurine of a shepherd on his desk. 13. He is the heir to the old man's millions. Our host is an extremely nice man. 8. .6. 14. 10. The bridegroom is my twin brother. said the prince.

mu. mi. Znam go.ono . nas. Formę dopełnienia stosujemy. wam. go. I know him.ona . zarówno tzw. mną . mu.on . nim . jak i tzw. Słuchaj mnie. I gave him a book. We are cooking dinner for them. Dla form tych używa się też nazw: przypadek podmiotu (Subject Case) i przypadek dopełnienia (Object Case).oni Forma dopełnienia .nam. Znam Johna. im.: I know John. jemu. ją. nich me you him her it us them We know him and he knows us. gdy zaimek występuje jako dopełnienie czasownika. Dałem mu książkę. Zaimki osobowe Zaimki osobowe mają w języku angielskim dwie formy: formę podmiotu (Subject Form) i formę dopełnienia (Object Form).1. Listen to me. jego. 3rm Ia you he she it we the y podmiotu -ja -ty. Zaimek—the Pronoun 3. Gotujemy dla nich obiad.ich. Dałem Johnowi książkę. nią -je.my . dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu? czemu?). nami . np. gdy zaimek osobowy występuje po przyimku. Znamy go i on zna nas. wy . go.mnie. wami -jego.3. Formę dopełnienia stosujemy także. tobą.ciebie. jemu. I'm talking to you.: 42 . was. I gave John a book. niej. np. Mówię do ciebie. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie kogo? co?). nim -jej. nimi.

. I .... 1. . 9. to go to the cinema with .... Stephen? No. yet. ĆWICZENIE a) Odpowiedz na pytania zastępując imiona i nazwiska odpowiednimi zaimkami: Wzór: Will you bring Mr. w zależności od tego.. nie siadaj na nim! There is a beautiful valley in front of us.. 3. 2.. 3. 5.... Could you come to see . b) Wstaw zaimek osobowy we właściwej formie: 1. Przed nami rozpościera się piękna dolina. about Ann's marriage. I don't believe . Yesterday Henry told .. mają w języku angielskim różne formy. rozdz. Łącznie z rzeczownikiem występują tzw. Will you ask Stella and George to the party? Yes. a few years ago. .. 7. czy występują łącznie z rzeczownikiem. I . Rogers and Mr.. Oh. any longer.. She never tells the truth. czy też samodzielnie. 6. Zaimki dzierżawcze Odpowiedniki polskich wyrazów: mój.2... This chair is broken.. Are you telephoning Henry? No.? 4. Will you buy Mary a new hat? Yes. I think he wants ... I met . 2... Smith? No. Have you ever met Mr. . Aren't you going to listen to Tom? No.. tomorrow? 3.. Yes. yes! John is talking to . patrz: Zdania z dwoma dopełnieniami. Do you know Mr. Have you ever met Mary? Yes. twój etc. John. I would like to talk to you.. Mówią o niej. she . They are talking about her. ... Uwaga: Co się tyczy pozycji w zdaniu dopełnienia wyrażonego zaimkiem osobowym. Musimy znaleźć dla niego tę książkę. . We have already heard the news. nie wychodź beze mnie. don't leave without me! Zaczekaj chwilę.. don't sit on it! To krzesło jest złamane.. 4.. Smith his glasses? Yes. Has Helen given you the bill.. Wilson? No. Wait a minute.. Shall we write to . I'll bring him his glasses. 5. określniki 43 .We must find that book for him. Where are they? I can't see .

np. . its. Zaimki nieokreślone Wyrazy some i any mogą wystąpić jako określniki. aren't they? No. Oh. (we). His summary is pretty well written. something (coś).3. . your. . It's his towel.. isn't it? No. isn't it? No. tj. 6. Are there any letters for me? Wyrazy some i any mogą też wystąpić jako zaimki. yours. 2. 5..dzierżawcze: my. It's their house. theirs występują samodzielnie. but hers is much more interesting.: Have you got any letters from Poland? Yes. Jego streszczenie jest nieźle napisane. isn't it? No. his. wyraz any. natomiast zaimki dzierżawcze: mine. (he) It's your dress. (they) It's your dog.. it isn't hers. . .. np. somebody (ktoś). .. isn't it? No. ale jej jest o wiele bardziej interesujące. a także złożenia. I've got some. ours. but have you got any more since then? Wyraz some. (she) 3. yours. its.. There's some sugar on the table. your. their. No. (he) It's your car. I've got some news from him.. a także złożenia. somewhere (gdzieś) występują w zdaniach twierdzących.. (I). her. isn't it? No. mogą poprzedzać rzeczownik. it's mine.. 4. These shoes are yours. a to moje.. Określniki dzierżawcze my your his her its our your their Zaimki dzierżawcze mine yours his hers — ours yours theirs This is your seat... his. ĆWICZENIE Uzupełnij według wzoru: It's her umbrella. and that is mine. To jest twoje miejsce.. . isn't it? No. 44 . our.. Last month I got some news from Henry. 1. (you). hers. 3.

6. There is somebody in this room.. b) albo zawierają wyrazy przeczące no. Nie widziałem go nigdzie. thing to drink.. body of that name. They never have ..anybody (ktoś. ktokolwiek). good plays lately? We are so tired that we hardly go . anywhere i wówczas orzeczenie występuje w formie przeczącej.. where in the evening. Is there anybody in this room? Czy jest ktoś w tym pokoju? There isn't anybody in this room. anything. gdziekolwiek) występują w zdaniach pytających i przeczących. 4.. Zdania przeczące mogą mieć dwojaką postać: a) albo zawierają wyrazy any.. 2. There is nobody in this room. nothing. any lub no. nothing (nic) oraz nowhere (nigdzie) występują w zdaniach przeczących. I am sure I don't know .. W tym pokoju nie ma nikogo. anywhere. On coś zgubił. Does . I've seen him somewhere in town. Wyrazy no. Uwaga. I have seen him nowhere... thing against his visit! Have you seen .. nowhere są to przysłówki a nie zaimki. Widziałem go gdzieś na mieście.. 45 . Have you seen him anywhere? Czy widziałeś go gdzieś? I have not seen him anywhere.. On niczego nie zgubił. He has lost something. Somewhere. anywhere (gdzieś. anything (coś. nowhere i wtedy w orzeczeniu nie występuje przeczenie. good cakes in that cafeteria. 3. nobody. body want a drink? Yes. I think we should all like . Uzupełnij poniższe zdania wstawiając some... 5. ĆWICZENIE 1. Has he lost anything? Czy on coś zgubił? He hasn't lost anything. He has lost nothing. W tym pokoju ktoś jest. a także złożenia nobody (nikt). cokolwiek). anybody. But I thought you wouldn't have .

17.. 46 Wstaw odpowiedni zaimek zwrotny: I'm afraid Mary has hurt . where to put us up. friends there. friends in Vienna? Yes. 6. . Nie rozczulajcie się nad sobą. 15. . Do you have .... 10. 9... I haven't got . sobie.themselves... 8. siebie. aspirin.. Have a good journey. we ...herself. . 4... Can you see . you . w drugiej osobie liczby mnogiej .myself. 3.... I have .. yourself występują jako zaimki zwrotne odpowiadające polskim zaimkom: się. 13.. 5.. she . Uwaga: W drugiej osobie liczby pojedynczej . he .. 11. Paul was so busy that he didn't have . you . money in the bank? Yes..... ĆWICZENIE 1... time for lunch. soft drinks.yourself. where on Sunday? Mary is very sorry she can't ask us to stay for the weekend but she has . Children shouldn't play with knives because they can cut .yourself.. useful.. whisky but I can offer you .. body to see you.itself. sobą. David has cut . Have you got . Lucy. Alan? You look very pale.... 8. they . body in Spain. 16. Don't listen to . thing John says! No.yourselves.. 12.... body knew where they were. I've got .. thing cures a cold faster than a hot drink and . We have found . I'm afraid I don't know . 2.... again.yourselves. Zaimki zwrotne Wyrazy: myself.. out.ourselves. Is there . 18. in that part... and look after .. W odróżnieniu od języka polskiego w języku angielskim każdemu zaimkowi osobowemu odpowiada oddzielna forma zaimka zwrotnego: I . Have you hurt yourself? Czy coś sobie zrobiłeś? Don't be sorry for yourselves. a new flat. it .. 14. body waiting for you in the hotel lounge? Miss Jones. there is . I couldn't find those documents. Helen! You must have tired . 7. Are you going .himself.... We'll stay with your mother and we'll make . . 3.4.7.

5. 3.3. 3. 3. you must write your homework .: You ought to invite John yourselves.. że sam będę musiał to zrobić... Sami poszukamy naszych okryć. themselves występują również w funkcji tzw. Obawiam się. sama (samodzielnie) itp. itself. You can't ask Father to help you. yourself.. Zaimki emfatyczne Wyrazy: myself.. ĆWICZENIE I 1. 4. himself. We have no money to pay the painters. Wstaw odpowiedni zaimek: I've read the story you've written. Don't do any shopping for Sophie. zaimków emfatycznych odpowiadających polskim sam (samodzielnie). .. 4. Now I'm going to write a story . 2. 6. Czy dobrze bawiliście się na przyjęciu? Moja córka kupiła sobie nowy samochód. ĆWICZENIE II 2. later. np. Let them do the job . ourselves.. Do you know why John has lost his job? I'm afraid he doesn't know it . she will do it . b) 1. proszę. herself.5.. poczęstujcie się.. On sam to powiedział. Przetłumacz na angielski: a) 1. 4. Powinniście sami zaprosić Johna.. 2.. yourselves. Czy zatrzymasz tę książkę dla siebie? Ciasto jest na stole. I can't help them.. . We'll do up the flat .. Sam dyrektor szkoły kazał nam iść do domu.

B. wcześnie (patrz rozdz. np.muzyka współczesna the Polish language .ciekawa praca a surprising idea . np.zaskakująca myśl the defeated army .zwyciężona armia a broken heart . Przymiotnik—the Adjective 4.język polski Wiele imiesłowów teraźniejszych i przeszłych funkcjonuje także jako przymiotniki.złamane serce Niektóre przymiotniki mają tę samą formę co przysłówki. 48 .: interesting work . do którego się odnoszą.4.trudny problem modern musie .1. wprowadzając przymiotnik o znaczeniu przeciwnym: Wzór: A. Oh no. szybko.wczesny.: a difficult problem . np. It was almost empty. ĆWICZENIE i Zaprzecz poniższym wypowiedziom. fast -szybki. The concert hall was very crowded. Przysłówek). Formy przymiotnika W języku angielskim przymiotniki mają jedną formę bez względu na liczbę i rodzaj rzeczownika. 5. An interesting man ciekawy człowiek an interesting woman ciekawa kobieta an interesting book ciekawa książka interesting men ciekawi ludzie interesting women ciekawe kobiety interesting books ciekawe książki Przymiotniki występujące jako przydawki zawsze poprzedzają rzeczownik. do którego się odnoszą. early .

Jim likes an early breakfast. Unfortunately it's rather . . I'm afraid B.... B.... by his latest joke about Professor Jones. A. 2. John is a careless driver..... Noise irritates many people.. A great many people like them but I find them . I hope this knife is sharp enough. A. I was last Sunday when I had nothing but an Agatha Christie's novel to read. the rich — bogaci (ludzie). The dishes in the cupboard are dirty. It's a very deep lake.. B. B. Oh no. Impossible. B. Detective stories bore me. Not at all... 4 — Język angielski 49 . I felt very tired when I got back home. np. Long walks are often tiring. 5. The test confused the pupils. 4... They are rather . You're wrong.. the sick — chorzy (ludzie)... A... Many people find noise . ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania przymiotnikami o formie imiesłowów: Wzór: The long walk tired me out. 2. He is usually very . His jokes are usually very . 3. when my neighbours had a very noisy party some time ago. the poor — biedni (ludzie).. They must be . 5. The lecture interested the students. Most students of our college are .. John amuses us all with his jokes. It's quite . B. 3... Most of the pupils gave wrong answers because they were . Yesterday we were greatly .2. A.. The subject of the lecture was very ... I remember how .. You're wrong. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami The Przymiotnik poprzedzony przedimkiem the może funkcjonować jako rzeczownik osobowy w liczbie mnogiej. 1... He likes . A.. A. 4.. in politics. as a rule. 6... The test was both difficult and .1..... 4. Your children seem very quiet.... I was greatly .

okreslnikowi such nie towarzyszy żaden przedimek. unemployed. old. Such Określnik such występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej (tj. Nigdy przedtem nie widziałem tak dobrego filmu. Rzadko miewamy tak brzydką pogodę. We seldom have such bad weather. typu Non —Count). blind. Czuję się tak szczęśliwy.The poor are sometimes happier than the rich. okreslnikowi such towarzyszy przedimek a/an. deaf. dumb. że nie mogę cię zrozumieć. Szczególnie często w takim zastosowaniu występują przymiotniki: poor. The sick were sent from the camp to hospital. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej (tj. So Przysłówek so występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. young. rich. Mówisz tak szybko. How Przysłówek how występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. typu Count) w liczbie pojedynczej. Chorzy zostali odesłani z obozu do szpitala. How brave you are! Jaki odważny jesteś! How little we know about each other! Jak mało o sobie wiemy! 50 . It is a great nuisance to have such noisy neighbours. Are those children always so noisy? Czy te dzieci są zawsze tak hałaśliwe? You speak so fast that I can't understand you. To bardzo nieznośne mieć tak hałaśliwych sąsiadów. I feel so happy that I want to sing. Biedni są czasem szczęśliwsi od bogatych. a także przed innym przysłówkiem. że chce mi się śpiewać. a także przed innym przysłówkiem. I have never seen such a good film before.

Mary is .. 7. big building that there will be room in it for 2000 people. 3.. 2. 4. ĆWICZENIE I Przepisz poniższe zdania zastępując wytłuszczone wyrażenia rzeczownikami o formie przymiotnika.. 3. The new opera house will be . 9. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie pojedynczej. 4. This is . 4* ĆWICZENIE II 51 . Uzupełnij poniższe zdania stosując so. such a lub such. poprzedzonymi przez the... 7. 5. What fools we were! Jakimi głupcami byliśmy! What terrible injustice! Jaka straszna niesprawiedliwość! Uwaga: Przysłówek how i określnik what w powyższych zastosowaniach mają charakter emfatyczny. 6. fast car that we'll reach London by noon.What Określnik what występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika. funny that he makes everybody laugh.. 5. a nie pytający. You are talking .. Last night I was . You shouldn't speak ill of dead people... Golf is a very good game for middle-aged people. Deaf people can be taught to communicate.. good nurse that all her patients get well very quickly. People who are old never understand young people. określnikowi what nie towarzyszy żaden przedimek. What a beautiful view! Jaki piękny widok! Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej... 1. Susan is .. 8. They are . People who are unemployed have financial difficulties. Strong people should protect weak people. John and Margaret are . efficient typist that there is no need to check her work. Mr. 2.. good swimmers that they break all records. określnikowi what towarzyszy przedimek a/an. Black is . There is a special alphabet for people who are Wind.. good children that we never have any trouble with them.. nonsense that I really can't listen any longer.. excited that I couldn't sleep.. 6. 1.

. np. lovely flowers! .. lucky I was to find you in that crowd! .. sad news! . 2.: nice — nicer — nicest.. Przymiotniki jednosylabowe... beautiful eyes she has! .: big — bigger — biggest. 11. w stopniu wyższym i najwyższym dodajemy odpowiednio litery -r i -st. np.. Gdy przymiotnik kończy się literą e. 10.: good — better — best (dobry — lepszy — najlepszy) bad — worse — worst (zły — gorszy — najgorszy) 52 .. I'm . clever you were to solve that problem! . nice it is to see you here! .. Przymiotniki zakończone literą y poprzedzoną literą spółgłoskową w stopniu wyższym i najwyższym zmieniają y na ie. beautiful flowers that she wins prizes every year. It was.. np. 8. 9. Stopniowanie przymiotników Przymiotniki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe mają w stopniu wyższym końcówkę -er [a] a w stopniu najwyższym końcówkę -est [ist]...10. np..: intelligent — more intelligent — most intelligent.: happy — happier — happiest (ale: gay — gayer — gayest). Jones grows. 3.. Niektóre przymiotniki stopniuje się nieregularnie. zakończone pojedynczą literą spółgłoskową po pojedynczej literze samogłoskowej. nice people that we often visit them.. old that it is dangerous to drive it. 7. 13. 12.. what lub wbat a/an... np. ...: fast — faster — fastest.. Uzupełnij poniższe zdania wstawiając how. 6. ĆWICZENIE III 1. bad play that I left before the end. Mrs. well she dresses! .. w stopniu wyższym i najwyższym podwajają spółgłoskę. wide this road is! . 14.. Przymiotniki wielosylabowe stopniuje się poprzedzając je w stopniu wyższym wyrazem more... attractive woman your wife is! .. Our neighbours are . np... Henry's car is . thin — thinner — thinnest. 5. 4... a w stopniu najwyższym wyrazem most. interesting story you have told us! . hungry that I must have a sandwich.. 12. nonsense she talks sometimes! . 11.3.. idiotic idea! 4...

Rzeczownik z przymiotnikiem w stopniu najwyższym często jest poprzedzony przedimkiem the (patrz rozdz. Which is the elder? Obaj twoi synowie są bardzo wysocy. Który jest starszy? ale: My elder brother is three years older than I am..eldest dla zaznaczenia starszeństwa w rodzinie..nie tak jak lub not as .oldest.. W zdaniach wyrażających porównanie używamy spójników: as . His jokes are as funny as mine. jak.. as występuje rzadziej niż: not so.. as. Angielski jest trudniejszym językiem niż niemiecki. Przymiotnik old (stary) stopniuje się older .) Both your sons are very tall.. Jego dowcipy są równie śmieszne jak moje. ale: elder ..niż.. np.. np.: my elder (eldest) brother (son. Nowy York jest największym miastem w Stanach Zjednoczonych.. daughter etc.. 1. . furthest we wszystkich okolicznościach.farther . as . as * . Mój starszy brat jest trzy lata starszy ode mnie.. than . Kwiecień zazwyczaj nie jest tak ciepły jak maj. as -tak .farthest (w odniesieniu do odległości) far further . Przedimek). April isn't usually so warm as May.1. Zestawienie a) large fast b)fat big c) easy pretty d) careful expensive x stopień wyższy larger faster fatter bigger easier prettier more careful more expensive stopień najwyższy largest fastest fattest biggest easiest prettiest most careful most expensive Wyrażenie: not as.nie tak jak. not so .Przymiotnik far (daleki) stopniuje się: far .: New York is the largest city in the USA. English is a more difficult language than German.furthest (w odniesieniu do kolejności) Uwaga: istnieje tendencja do stosowania form: further.

53 .

: X. 4. 6. It's warmer in July than in March. 7. Is your work difficult? Yes. 54 .e) good bad far old better worse farther further older elder best worst farthest furthest oldest eldest Struktura: the . 1.. stosując stopień wyższy przymiotnika: Wzór: X.. you are. 1. ĆWICZENIE n Uzupełnij odpowiedzi na następujące pytania.: Y. ĆWICZENIE I Na podstawie poniższych zdań utwórz porównania stosując: as .: Is your house big enough? No. Brown works harder than Mr. The longer he waited the more impatient he grew. Im większe (Jest) mieszkanie.: Is Mary a quiet girl? Y.. I need a bigger one... John and Henry are the same height. Na przykład: The more the better. Peter's hair is longer than yours. it's more difficult than yours. Mr.. The article on page five and the one on page ten are the same length. tym bardziej się niecierpliwił. tym. as: Wzór: Mary and Ann are the same age. Mary is as old as Ann.. 2.. New York is larger than London. My flat isn't so comfortable as John's. 3. X. Im dłużej czekał. the z przymiotnikiem lub przysłówkiem odpowiada polskiemu: im . 5. tym więcej kosztuje.: Y. tym lepiej... John's flat is more comfortable than mine. Smith. The larger the flat the more expensive it is. as lub not so .: I think she is . Im więcej. My Russian and my French are equally good.

. Uzupełnij dialog ze sprzedawcą: 55 .. Harry 70 kg..: Yes.: I'd like to buy a small suitcase. X.. X.. in his group. 2. X. I've ever seen. X. 1. X. 3. 4..2. X. Y.: Yes. Adam's composition 3 pages. I've ever read. 1.: Was the meeting interesting? Y. it's far . 5. 3... it's the biggest desert in the world. John's car 1976. I've ever seen.: Can you understand this difficult text? Y. in your town. 3. Peggy's 2 pages.: Can you tell me the title of an interesting novel? Y. X.: What's Tom like? Is he intelligent? Y. the TV serial. he is .. it was far . kompletując wyposażenie mieszkania. 4. ĆWICZENIE IV Uzupełnij odpowiedzi na poniższe pytania stosując stopień najwyższy przymiotnika: Wzór: X.. Mary 165 cm. ĆWICZENIE V Robisz w sklepie zakupy w towarzystwie żony..: Is Richard a good student? Y. 5.. I'm afraid it's . yesterday 26 degrees. it was much . the conference on Friday. 2.: Was "War and Peace" a good film? Y.: Yes. Henry passed all his exams.: Here you are. John is heavier than Harry. the rest of my students. I believe it's ... Steve failed two of them.: I think "War and Peace" is . this is .: No.: Yes.: Is Sahara a big desert? Y.. ĆWICZENIE III Na podstawie niżej podanych informacji utwórz porównania wprowadzając przymiotniki w stopniu wyższym: Wzór: John 82 kg. 5.: Yes.. Temperatures: today 20 degrees.: Yes. size we've got. My car 1981. 4..: Is the climate healthy here? Y.: Isn't this play boring? Y.: I should say he is . Helen 162 cm.. X. X.

2. Old Harry is (kind) man in our village. This is (amusing) story I've ever heard. I like coffee as (black) as pitch. tym przyjemniejsze wakacje. but Wednesday is usually (busy) day in my office. Im gorsza droga. A.. 9. Im jesteś starszy. 56 I think Mr. B. A. A. my (old) daughter. 13. 11. Im ciężej będziesz pracował. A. 5.: These curtains are very fine. The kitchen is (warm) place in our house. tym więcej ma przyjaciół. 3.: This refrigerator is quite big. Don't you think that professor Blake is (original) writer of our generation? I didn't realize it was (long) way home...Wzór: The shop assistant: This armchair is very comfortable. 3. Your wife: I believe the one in front of you is the most comfortable. Which is (interesting) short story in this volume? Helen is (pretty) than her sisters. Im ładniejsza pogoda. 2. Your job is (dangerous) than mine. 5. 4. I'd like you to meet Lucy. ĆWICZENIE VI Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1. Her handwriting is even (bad) than mine. 6. C: I believe the one in front of you is . 4.: This lamp would be useful. 7. The police have got (far) information about the murderer. 5. . A. 12. Im milsza dziewczyna. A. 4. tym trudniejsze prowadzenie wozu.: I think the one over there is .: This television set is very good. 1. 10. 6. tym więcej wiesz. 8. ĆWICZENIE vn Uzupełnij właściwą formę przymiotnika podanego w nawiasie: 1. . On Friday I'll be as (busy) as on Thursday. 7. A.. 3. You: I think the one over there is more comfortable.: This electric stove is very economical. tym wygodniej będziesz żył.: This carpet is very attractive. 14.: This couch is very wide. Jones is (good) teacher I have ever had. 2.

1. . 7.ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: To jest najładniejszy obraz jaki kiedykolwiek widziałem. którą oglądałem wczoraj w telewizji. że jesteś bardziej zmęczony ode mnie. Gdzie jest najbliższa stacja benzynowa? Ta sztuka jest równie interesująca jak ta. Duże mieszkanie jest wygodniejsze od małego. 3. Bogaci mają często równie poważne kłopoty jak biedni. 6. 2. 5. Obawiam się. Nasze wakacje nad morzem były równie przyjemne jak nasz pobyt w górach. 4.

: bad . fast. homely -swojski.: daily.zaledwie nearly .1. które nie różnią się formą od przymiotników.delightedly first . (przysłówek) This is my monthly pay.prawie. przez dodanie końcówki -ly. Formy przysłówka Wiele przysłówków tworzymy od innych części mowy. likely . Istnieją przysłówki.ciężko.Henryk jedzie szybko Inna grupa przysłówków ma dwie formy: jedną — nie różniącą się od przymiotnika.weekly Niektóre przysłówki z końcówką -ly funkcjonują także jako przymiotniki. np. np.wrongly day . bezmała .przyjazny. (przymiotnik) Uwaga: Niektóre wyrazy z końcówką -ly nie są przysłówkami. lovely .publicly week . monthly.5.quickly .: far. przymiotników.szybko a także: hard .slowly . rzeczowników lub liczebników.daily delighted . np. Mówimy więc: a fast train .loudly głośno quick .szybki pociąg Henry drives fast . yearly.prawdopodobny. lecz przymiotnikami. Przysłówek—the Adverb 5. imiesłowów. np.firstly public .recently wrong . Tak więc mówimy: He is paid weekly but I get paid monthly.śliczny. long. Mamy więc: slow .blisko 58 hardly . oraz drugą — utworzoną przez dodanie końcówki -ly i mającą w niektórych przypadkach zupełnie inne znaczenie. friendly .badly recent . trudno near . np.wolno loud .

wysoko pretty .inaczej. feel.(dodanym do przymiotnika lub rzeczownika). I nearly died of pneumonia last year. a nie przysłówka. np.ładnie lately .wysoce prettily . Your dress looks beautiful. np.: The soup tastes good. smell.: look. Twoja suknia pięknie wygląda. w przeciwnym razie likewise . Zupa dobrze smakuje.ostatnio John came late to our meeting. Tylko ty prawie wcale nie pracujesz. Mój dom jest zupełnie blisko. sound używamy przymiotnika. My house is quite near.podobnie. O mało nie umarłem na zapalenie płuc w zeszłym roku. Jan przyszedł późno na nasze zebranie.całkiem. dosyć late .na południe backwards . Nie widzieliśmy cię ostatnio.: a) z przyrostkiem -wise clockwise . np. Uwaga: Po niektórych czasownikach oznaczających czynności zmysłów. np.: northwards . np. Ponadto istnieją grupy przysłówków utworzonych przez dodanie przyrostków lub przedrostków.na północ southwards . We all work hard.późno Mówimy: highly .high . My wszyscy pracujemy ciężko. na głos 59 .głośno. Only you hardly work at all.: aloud . taste. w podobny sposób b) z przyrostkiem -s (są to przysłówki oznaczające kierunek i tworzone z przymiotników). We haven't seen you lately.w tył c) z przedrostkiem a.według wskazówek zegara otherwise .

Napiszemy dyktando jutro. The Browns often visit us on Sunday.kiedykolwiek wherever .zewnątrz moreover . czyli są odpowiedzią na pytanie: when?. late Mówimy: You must come early. 3) Przysłówki miejsca (Adverbs of Place).co więcej therefore . na przodzie apart .: here. everywhere. occasionally. które wskazują jak często dana czynność się odbywa. Byliśmy tam wiele razy.: now.nigdzie however . czyli są odpowiedzią na pytanie: how often?. never. soon.: inside . Podział przysłówków Przysłówki możemy podzielić według ich znaczenia na następujące grupy: 1) Przysłówki czasu (Adverbs of Time). czyli są odpowiedzią na pytanie: where?. then. np. today. down.ahead . there. twice.wewnątrz outside . Brownowie często odwiedzają nas w niedzielę. frequently Mówimy: I have never been to America.dlatego sometimes . Nigdy nie byłem w Ameryce. np. które wskazują kiedy odbywa się dana czynność.gdziekolwiek 5. np. yesterday. away Mówimy: We have been there many times.2. We will write a dictation tomorrow. Musisz przyjść wcześnie. early.czasami nowhere . które wskazują gdzie dana czyn ność się odbywa.jednak whenever . up. . 2) Przysłówki częstotliwości (Adverbs of Frequency). np.oddzielnie Jest także niezbyt liczna grupa przysłówków złożonych.naprzód. often.: always. once.

60 .

fairly. when?.: when. czyli są odpowiedzią na pytanie: in what degree? to what extent?. Wypadek zdarzył się. hardly. np. enough. why. które określają w jakim stopniu dana czynność jest dokonywana. np. The accident happened when we were sitting in a cafe. Jan był niesłychanie zmęczony. how. Twoje wypracowanie jest dosyć dobre. 4) Przysłówki sposobu (Adverbs of Manner). Mówimy: When will you come again? Kiedy znów przyjdziesz? How do you want to get rid of this man? Jak chcesz się pozbyć tego człowieka? 7) Przysłówki względne (Relative Pronouns). thus Mówimy: I need this money badly. Możesz znaleźć te kwiatki wszędzie. itp. jak dana czynność jest dokonywana. Bardzo potrzebuję tych pieniędzy. where. well.: rather.: fast. które wprowadzają zdania podrzędne. . 5) Przysłówki stopnia (Adverbs of Degree).: very. 61 where?. cleverly. To było sprytnie zrobione. extremely. badly. 6) Przysłówki pytajne (Interrogative Adverbs). gdy siedzieliśmy w kawiarni. completely Mówimy: John was extremely tired. how? np. nicely. quite. Oto dlaczego zapomniałem o naszym umówionym spotkaniu. np. czyli są odpowiedzią na pytanie: how?. Mówimy: That was the reason why I had forgotten about our appointment. które określają.You can find these flowers everywhere. why?. That was cleverly done. Your composition is fairly good.

wszedłem. Mówimy: My brother is still there. Otworzyłem drzwi. then I closed the door carefully. . Is my brother still there? . 9) Istnieje jeszcze grupa często używanych przysłówków.jeszcze. Pan Brown nie jest już naszym szefem.Czy mój brat jeszcze tam jest? My brother is not there yet.właśnie. Mówimy: Mary has already finished work. Mówimy: I have also studied French. Has Mary finished work yet? Czy Mary skończyła już pracę? Mr.także already .jeszcze just . Polski wyraz jeszcze ma odpowiedniki: still w zdaniach twierdzących i pytajnych. no longer w zdaniach przeczących.Mój brat jest tam jeszcze. already i yet w zdaniach pytajnych. Ja także nie studiowałem francuskiego. 62 . therefore I felt offended.zbyt too . Brown is no longer our boss. a potem zamknąłem drzwi starannie. Polski wyraz także znajduje odpowiedniki w angielskich also i too w zdaniach twierdzących i pytajnych.także else . które trudno zaszeregować do którejś z wyżej wymienionych grup: also . wciąż jeszcze too . Reason and Consequence): therefore.także akurat yet . .już either . Ja także studiowałem francuski. Polski wyraz już ma odpowiedniki: already w zdaniach twierdzących.nadal. natomiast either w przeczących. Mój szef zganił mnie i dlatego czułem się urażony. Mary już skończyła pracę. My boss scolded me. then. consequently. I have studied French too. I haven't studied French either. a yet w zdaniach przeczących. finally Mówimy: I opened the door and got in.Mego brata jeszcze tam nie ma.8) Przysłówki wniosku. już Przysłówki powyżej podanej grupy wymagają dodatkowych objaśnień odnoszących się do ich użycia w zdaniach. only . przyczyny i skutku (Adverbs of Conclusion.tylko still .

jak: somewhere else . 63 . I want to see them tomorrow.gdzie indziej who else . gdyż w przeciwnym razie spóźnisz się do szkoły! 5. Książka.3. gdyż inaczej popełni następną zbrodnię. The book you are talking about is widely read. imiesłowu lub innego przysłówka stoi zazwyczaj bezpośrednio przed nim.: We came to London yesterday.) znaczenie przymiotnika. np.. Smith is an extremely wise man. Wstaję zawsze o siódmej. Przysłówek modyfikujący (intensyfikujący. np. Our relatives often visit us on Sunday. a jeśli nie. np. Przysłówki czasu określonego stoją najczęściej na końcu zdania. coś jeszcze oraz w wyrażeniu: or else .: I always get up at seven o'clock.Przysłówek else występuje w takich wyrażeniach. Przysłówki częstotliwości stoją zazwyczaj przed orzeczeniem..: You must catch the man. Żołnierze zaplanowali swą akcję bardzo szybko. w przeciwnym razie. jest szeroko czytana. w którym występuje. Jutro będziemy w Paryżu.coś innego. o której mówisz. itp. Tomorrow we shall be in Paris. kto inny something else . Nasi krewni często odwiedzają nas w niedzielę. a niekiedy na początku. Miejsce przysłówka w zdaniu Miejsce przysłówka w zdaniu zależy od jego roli w tym zdaniu oraz od otoczenia. Przybyliśmy do Londynu wczoraj. or else he will commit another crime. Musicie złapać tego człowieka. Pan Smith jest niesłychanie mądrym człowiekiem. or else you will be late for school! Pospiesz się. np. The soldiers have planned their action very quickly. osłabiający.kto jeszcze. Chcę ich zobaczyć jutro. Hurry up.: Mr..gdyż inaczej. to .

: We were working there.Henryk jest rzadko z nami. np. ale może wystąpić przed rzeczownikiem. wtedy zazwyczaj najpierw stawiamy przysłówek miejsca. np.Jednakże jeśli orzeczeniem jest czasownik specjalny. to przysłówek stoi po nim. Mary sings folk ballads beautifully. 64 .: You are perfectly right. Zadanie było zbyt trudne dla mnie. a po nim przysłówek czasu.: We have never met him before.: We have enough time to get to the station. np. Przysłówki sposobu przeważnie stoją po czasowniku lub dopełnieniu czasownika.: Henry is seldom with us. We have time enough to get to the station. Pracowaliśmy tam wczoraj. Brown will do it well enough. Przysłówki stopnia stoją zazwyczaj przed przymiotnikami oraz innymi przysłówkami. Maria śpiewa pięknie ludowe ballady. Masz zupełną rację. Maria pięknie śpiewa. Przysłówki miejsca stoją zazwyczaj na końcu zdania. np.: Mary sings beautifully.: Is it good enough? Czy to jest wystarczająco dobre? Mr. We were working there yesterday. Pracowaliśmy tam. The exercise was too difficult for me. aby dostać się na stację (dojechać na stację). np. np. np. . ale jeśli prócz tego występuje przysłówek czasu. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na następujące przysłówki stopnia: a) enough występuje po przymiotniku lub przysłówku a nie przed nim. Mamy dosyć czasu. Jeśli orzeczenie jest złożoną grupą werbalną. po czasowniku posiłkowym). Nigdy go przedtem nie spotkaliśmy. przysłówek częstotliwości stoi po pierwszym członie orzeczenia (tj. Pan Brown zrobi to wystarczająco dobrze.

b) only może wystąpić w różnym miejscu w zdaniu.: fast — faster — fastest = szybko — szybciej — najszybciej ale b) przysłówki wielosylabowe. włączając wszystkie z końcówką -ly z wyjąt kiem badly.: John finished his work as quickly as his friend. Maria postanowiła napisać tylko tę książkę. np. np. 5 — Język angielski 65 . zależnie od tego. Maria pomogła tylko napisać tę książkę (a nie recenzować ją). Maria tylko pomogła napisać tę książkę (ale nie napisała jej sama). Mary decided to write only this book. do którego elementu w zdaniu się odnosi. John skończył pracę tak szybko jak jego kolega. Mówimy: Only Mary decided to write this book. przez użycie wyrazu more w stopniu wyższym i most w stopniu najwyższym. Mary decided to write this book only. np. Mary only helped to write this book.: politely — more politely — most politely = grzecznie — grzeczniej — naj grzeczniej Istnieje także grupa przysłówków. 5A Stopniowanie przysłówków Przysłówki stopniuje się tak jak przymiotniki: a) przysłówki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe przez dodanie końcówki -er [a] w stopniu wyższym i -est [ist] w stopniu najwyższym. Mary helped only to write this book. Tylko Maria (nikt inny) postanowiła napisać tę książkę. które podobnie jak przymiotniki są stopniowane w sposób nieregularny: well badly much little far = dobrze better = lepiej best = najlepiej = źle worse = gorzej worst = najgorzej = dużo more = więcej most = najwięcej = mało less = mniej least = najmniej = daleko = dalej farthest = najdalej farther (o przestrzeni) furthest (inne użycia) further Konstrukcje wyrażające porównania są takie same jak z przymiotnikami.

otrzymać to get up . John runs faster than the other boys. przy których występują. prąd.I can't speak so cleverly as you. Partykuły przysłówkowe Przy omawianiu przysłówków należy wspomnieć o tzw.brać to take down .: to put on . wyłączyć (np.5.położyć to put aside . że ten sam czasownik może występować z różnymi partykułami modyfikującymi jego znaczenie.odłożyć. zdradzić to take .dać to give away -wydać.zapalić. Nie umiem mówić tak mądrze jak ty. Partykuły same nie ulegają zmianie wraz z formą czasownika.wstać to get down . np.włamać się to break off zerwać 66 .nałożyć to put down . przesunąć to put away . prąd.zapisać to take off .zdjąć to switch . radio).zgasić. radio) to switch off . a więc mówimy: I come in he comes in I am coming in I came in he has come in Charakterystyczną rzeczą jest. włączyć (np. John biega szybciej niż inni chłopcy. zmieniających znaczenie czasowników. położyć to put off .: to get . partykułach przysłówkowych (Adverbial Particles).kłaść.sprzątnąć.odłożyć to break in .obrócić (się) to switch on . np.zejść to put . 5. schować to give .

dostać się to get out .: This man gave away his friend. wyjść to ring up . zadzwonić to ring off . którego nie można się domyślić z partykuły.pogodzić się z (czymś) to try on -przymierzyć Partykuła przysłówkowa czasownika przechodniego jest ruchoma.oszukać to get away .obmówić. W przypadku gdy dopełnienie wyrażamy zaimkiem osobowym.uciec to give up .wyrzec się (czegoś).zabrać to get in . ĆWICZENIE I Utwórz przysłówki od następujących przymiotników: kind foolish polite free legal f expensive immediate fortunate effective public cheap happy doubtful broad tactless safe necessary profound obvious regular 67 . oczernić to put up -ulokować.odprowadzić (kogoś odjeżdżającego) to take in .wydostać się. albo This man gave his friend away.podjąć to take away . Czasami jednak taki czasownik złożony ma zupełnie swoiste znaczenie. może więc występować bezpośrednio po czasowniku lub po jego dopełnieniu.odłożyć słuchawkę Partykuły najczęściej spełniają rolę przedrostków czasowników polskich i znając znaczenie danej partykuły możemy stosunkowo łatwo podać znaczenie całego czasownika złożonego. przenocować (kogoś) to put up with . Ten człowiek zdradził (wydał) swego przyjaciela. np.: to see off . np.to take up . zaprzestać (czegoś) to give in -ustąpić to run down . musimy partykułę umieścić po dopełnieniu.wejść.zatelefonować. np.: This man gave him away.

.. 9. of her... If you behave .. 7. I can assure you. 5.. Wstaw właściwą formę w następujących zdaniach: 1.. Your suggestion was not .. but I can't tell you anything .. Andrew looked at us (cold.. coldly) in the morning. business. I did not sleep .. ? Yes...... 6.. about him. at all. or . lub przysłówki well lub badly: John's French pronunciation is . Your opinion of her is rather ...patient fair general ĆWICZENIE II wise right willing wrong perfect visible temporary handsome economical Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących rzeczowników: sleep origin centre intelligence sorrow ĆWICZENIE III trust use joy glory anxiety respect addition beauty artist luck danger contempt care heat hospitality Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących czasowników : to to to to to ĆWICZENIE IV hope hate imagine vary thank to attract to cease to move to fili to possess to oblige to wonder to neglect to construct to anger to obey to protect to help to play to please Wstaw odpowiednio przymiotniki good lub bad. ĆWICZENIE V 1. This is a . Do you know him . 10.. 2.. Our car has been .... 2. mark for it. 3... damaged. last night? I had a . 68 . 8.. but people generally speak . The water in the river feels (cold.. I will never invite you again. and I must give you a ... Did you sleep .. coldly). You have translated these sentences very .. dream. 4. at all but the final solution was far from .

. The little girl smiled at me (pretty. 3. 12. 10. Mary has a fair knowledge of French. I have tried (hard. It was a (slow. 7. highly) respectable man. ! 6. 14. 16.. directly) after dinner. The soup smells (nice.. Andrew and Mary are happy together. badly) things look for us. to the ground.. We have a hard job before us. slowly) train and it was going (slow. good at German.. And it is . 6. prettily).. How (nice. 4. The sun is shining . The day is bright.. 18. 2. They came (direct. 8. Mary has arrived Gust)I am able to follow you (hardly). 6. nearly) the river. He protested . 7. 9.. She is also . lately). 10. Your friend behaved . We (hard. 5. ĆWICZENIE VII Wstaw podane przysłówki we właściwe miejsce: 1. slowly). We go to bed at 11 o'clock (generally). lately).. 19. usually).3.. But don't drive too . My brother is somewhere (near. The criminal's defence was weak. badly). 4.. The man walked with heavy steps. I haven't seen him (late. 5. I'm sure it's very good.. 9. Have you been to America (ever)? Do you go to the mountains (often)? He comes at 4 o'clock (here. Mr.. 4. 17.. 20. Your car is really fast. 2. We need this money (bad. Why do you think him mad? He is only . nearly) finished. fairly) good. I have seen him drunk (never). 7. badly).. Brown is a (high. 11. The mountain is very high. hardly) know him. 69 . They are . We have (near. in love with his wife. Mother does not realize how (bad. 13. finish it tonight... We can . You should apologize when you are (late. That was a heroic deed... dangerous to climb it. 8. ĆWICZENIE VI Wstaw brakujące przysłówki: 1. stopping at each station. badly) injured? 5. A moment later he fell.. married. Have you been (bad. nicely). 15. The plane was (high. The motorways in your country are not (bad. highly) up in the sky. nicely) of you to come and see us. Your composition is (fair. hardly) to pass my exam. 3.

10. 14. 13. My boss expects me to work (efficient). 15. John has finished his homework (just). 20. Tom is worried about his future (often). Can't you walk (quick)? It is getting late. Ja go prawie nie spotykam. Ostatnio zwiedziliśmy wiele muzeów. 19. We were certain that my sister would be able to come (quite). We meet at this cafe (sometimes). My daughter sits on my right (always). They were driving (fast) than was necessary. 70 . 10. John spojrzał na nas smutno. 18. Najlepiej przetłumaczyłeś trzecie zdanie. 16. 12. 5. We take him with us (there. 17. Will you forget this evening (ever)? I have believed you (never). sometimes). The children behaved (noisy) than ever. 7. 9.8. Zamknij drzwi cicho. Dlaczego napisałeś ten list tak niestarannie? 8. 9. 13. John accepted our proposal (enthusiastic) than we had expected. 2. Mary answered my questions (well) than the other students. Zapłaciłem za ten dom mniej niż przypuszczasz. Jane helped us very (willing). My father will sell this house (soon) or (late). Takie postępowanie było wysoce niemoralne. 11. 2. ĆWICZENIE IX Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Mój mąż niestety dużo pije. 10. Mary była prawie pewna. 4. 3. 12. że przyjdziemy. Do you treat people like this (always)? They will come again (never). Is London (near) Warsaw than Paris or (far) from it? 7. 6. 4. We have finished our lunch (almost). 9. I have seen him angry (rarely). 11. 8. Mój wuj mówił coraz głośniej i nerwowo chodził po pokoju. Have you written a short story (ever)? Utwórz przysłówki i użyj ich w odpowiednim stopniu: ĆWICZENIE VIII 1. 3. Oni nie chcą ciężko pracować. Ann was (beautiful) dressed when I saw her last. 6. Zimne mleko dobrze smakuje w gorący dzień. 5.

32. 35. 3. 30. 33. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Sprawa została częściowo załatwiona. 5. 15. Twoi przyjaciele po prostu zapomnieli ci o tym powiedzieć. 71 ĆWICZENIE XI . Widziałem go tylko jeden raz i to wystarczy. Twój przyjaciel widocznie nie chciał tutaj pozostać. 28. 26. 25. Kobieta spojrzała gniewnie na młodych ludzi. Tomasz był niezwykle zmęczony i natychmiast się położył. kiedy prawie nie zna przepisów? Jak daleko jest do dworca kolejowego? Oni rzadko przychodzą tutaj. You can't put off the meeting. 17. Who has given away these people? Why don't you put on your smart new hat? We will give up smoking. 2. Mój brat ożenił się dopiero tydzień temu. 4. 31. 22. 24. 19. Zdejmij płaszcz. 1. Złodziej może łatwo dostać się tutaj. O której wstajesz rano? 3. Jeszcze pamiętam. Dotarliśmy do teatru zbyt późno i dlatego opuściliśmy początek przedstawienia. 18. 27. 16.14. Podaj mi tę książkę. Tutaj jest ciepło. aby podnieść ten ciężki stół? Czy zawsze wstajesz tak późno? George przynosi czasami naszym dzieciom prezenty. ĆWICZENIE X Zmień poniżej podane zdania wyrażając dopełnienie zaimkiem według podanego wzoru: Mary is trying on a new blouse. Anna szybko wrzuciła list do skrzynki pocztowej. 21. Jak on może prowadzić samochód. Twój pokój nie jest dosyć duży na to przyjęcie. Dlaczego piszesz tylko po jednej stronie papieru? Tylko on może nas uratować. 34. 23. śmiejących się głośno. We have put aside some books for you. chcę tylko zobaczyć jej tytuł. Czy przyjdziesz na stację. gdzie mieszkałeś 20 lat temu. aby nas odprowadzić? 2. 20. Czy jesteś dość silny. Mary is trying it on. 29. jednak pozostaniemy tutaj. Pan Brown wkrótce wyjaśni wszystko.

Zapal światło. Powiedz jeszcze raz. 12. mówię ci. 5. . 9. 14. 15. Zadzwonisz do mnie o wpół do ósmej? Moja siostra sprzątnęła ze stołu puste naczynia. czego chcesz. Zerwałam nasze zaręczyny. Musisz rzucić palenie. Nie oszukasz mnie więcej. Podnieś te papiery! Podnieś je. Chętnie ulokuję was u siebie na parę dni. Wszystko zostało zrobione. To nie jest dobre dla twego zdrowia. które mi dałeś. Nie wierzę ci. 7. Odłożyłem pieniądze. ponieważ nas obgadali.4. Nie chcę ich więcej widzieć. 11. 6. 10. Pozwól mu odjechać. 13. Nie mogę tego zrozumieć. gdyż robi się ciemno. 8.

c) Formę czasu przeszłego (Past Simple) z końcówką ed lub d (w piśmie) dla czasowników regularnych i o różnej postaci dla czasowników nieregularnych. Podział czasowników 6. 73 .3. występującą jako imiesłów czasu teraźniejszego (Present Participle). np. b) Formę trzeciej osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego. Czasownik—the Verb 6. [t] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską bezdźwięczną z wyjątkiem [t]. 2. d) Formę -ing.2.3.1. utworzoną przez dodanie do formy podstawowej końcówki s lub es w piśmie. Zasady wymowy i pisowni tej końcówki są te same co dla końcówki liczby mnogiej rzeczowników — rozdz. writing.2. 6. e) Formę imiesłowu biernego (Past Participle). np.1. Czasowniki regularne i nieregularne Czasowniki angielskie możemy podzielić na regularne i nieregularne. która dla czasowników regularnych jest identyczna z formą czasu przeszłego (patrz rozdz. Czasowniki regularne mają w formie Simple Past i Past Participle w piśmie końcówkę ed.3). help [help] — helped [helpt]. 6. open. please [pli:z] — pleased [pli:zd]. która funkcjonuje jako bezokolicznik (Infinitive). lub — jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na e — końcówkę d.2. Końcówka ta brzmi [d] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się na samogłoskę lub spółgłoskę dźwięczną z wyjątkiem [d]. Formy czasownika Większość czasowników angielskich ma pięć form: a) Formę podstawową.6. np. bore [bo:] — bored [bo:d]. jako czas teraźniejszy (Present Simple) we wszystkich osobach z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej oraz jako tryb rozkazujący (Imperative) dla drugiej osoby liczby pojedynczej i mnogiej (np. write. go itp.).

tj. 6. Chcąc uporządkować swoje wiadomości w za74 . need. may. np. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne Czasowniki angielskie dzieli się na zwykłe. albo wszystkie trzy formy takie same (np. oraz leksykalnej (robić). albo jedną formę różną a dwie takie same (np. zwane także leksykalnymi. Past i Past Participle różne (np. np. W obrębie każdego z tych chronologicznych podziałów rzeczywistości istnieją niuanse i aspekty. czynić. sygnalizującej pytanie. o którą chodzi. Czas fizyczny (time) to teraźniejszość (present). o których mowa. carry. do tworzenia zdań pytających i przeczących oraz poszczególnych czasów gramatycznych). written). i specjalne. Do czasowników specjalnych należą: be.4. made. can. Czasy gramatyczne Z pojęciem czasownika łączy się pojęcie czasu fizycznego (time) i gramatycznego (tense).2. put). make. przyszłość (future). used to. 6. Niektóre wyrazy mogą występować w funkcji zarówno czasowników leksykalnych. Jeśli czasownik regularny w bezokoliczniku kończy się na y. Czasowniki nieregularne mają albo formy Infinitive. W zdaniu: What did you do yesterday? Co robiłeś wczoraj? mamy przykład użycia tego czasownika w obu funkcjach: specjalnej (w formie did). przeszłość (past). formy ciągłej — continuous form).[id] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską [d] lub [t]. must. do. carried. Na przykład czasownik do występuje w znaczeniu: robić. made). które wyrażamy za pomocą odpowiedniego czasu gramatycznego (tense) i formy (np. hate [heit] — hated [heitid]. Czasowniki te są omówione szczegółowo w rozdz. Na przykład w zdaniu: Do you read crime stories? Czy czytujesz powieści kryminalne? czasownik leksykalny read określa czynność.2. put. wrote. put. 6. dare. Czasowniki specjalne służą przede wszystkim do wyrażenia stosunków gramatycznych w zdaniu (np. to w Past i Past Participle zamienia się y na i. nazywają czynności. have. carried. will. ought. Czasowniki leksykalne wyrażają określone treści semantyczne. shall. jak i specjalnych. a czasownik posiłkowy do (w pozycji przed podmiotem) sygnalizuje konstrukcję pytającą.3. to write. mend [mend] — mended [mendid).

W pytaniach i przeczeniach. np. mn. can't.: Can John swim? — Czy John umie pływać? Is Mary a teacher? — Czy Mary jest nauczycielką? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do słówka do. z przeczeniem występują przeważnie w formie skróconej: don't. Każde bowiem zagadnienie gramatyczne ma swój aspekt teoretyczno-formalny i funkcjonalno-komunikacyjny. chyba że cytujemy rozmowy. Tom does not play bridge — Tom nie gra w brydża. rozdz. must.1.1. aren't. np. can. 6. przed podmiotem zdania. isn't.3.3. does lub do odpowiedniej formy czasownika specjalnego wyrazu not. w których występuje jeden z czasowników specjalnych (be. czasownik leksykalny występuje bez końcówki -s/-es. be. Chcąc zaś posługiwać się nimi bardziej swobodnie odpowiednio do aktualnej potrzeby. w której występuje końcówka s lub es (wymawiana tak jak końcówka 1. rzeczowników — patrz. will. Znając tylko praktyczne aspekty stosowania określonego czasu często ograniczamy się do przypadków najprostszych i najbardziej typowych.: I. l. Wyrażanie teraźniejszości 6.3). dare) tworzymy przez odwrócenie szyku zdania stawiając odpowiednią formę tego czasownika przed podmiotem.kresie użycia czasów dobrze jest znać formalne zasady ich tworzenia i przypadki ich stosowania. 75 .p. Present Simple Czas Present Simple ma we wszystkich osobach formę podstawową. a w trzeciej osobie liczby pojedynczej does. W mowie potocznej czasowniki: do. have itd. she.1. 2. ought. np. they — look He. dobrze jest widzieć jakie mamy możliwości wyrażania teraźniejszości. np. may.: They do not speak English — Oni nie mówią po angielsku. przeszłości i przyszłości za pomocą znanych nam czasów. John cannot swim — John nie umie pływać. we. Natomiast w piśmie na ogół przeważa forma rozwinięta (jak w przykładach). shall.). dialogi lub czyjeś potoczne wypowiedzi. need. it — looks Formę pytającą w czasie Present Simple tworzymy stawiając wyraz do. have. Znając tylko teorię gramatyczną trudno jest czasem zastosować ją poprawnie w praktyce. z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej. can. you. w których stosujemy does (3 os. haven't itd.: Do you speak English? — Czy mówisz po angielsku? Does he play bridge? — Czy on gra w brydża? Formę pytającą w zdaniach.

Lubię dżem. John always (go) to school on foot. Widzę. że będzie padać. ĆWICZENIE II 1. I (smell) smoke. jak i takie. itp. John pięknie gra na fortepianie. 6. czy trwałe. The west wind usually (bring) rain. że jakieś czynności lub stany mają charakter stały lub powtarzający się. never. występują w czasie Simple Present także i wtedy. 3.: John always uses the Colgate toothpaste (John zawsze używa pasty Colgate). Także czasowniki oznaczające stany umysłu lub uczuć występują w czasie Simple Present niezależnie od tego czy chodzi o sytuacje chwilowe. The sun rises in the east and sets in the west (Słońce wschodzi na wschodzie i zachodzi na zachodzie). 76 Przetłumacz następujące zdania na angielski: Mary zawsze pije kawę na śniadanie. 4.: Water turns into ice at 0° (Woda zamarza przy zerze stopni). . 7. np. Three and three make six (Trzy i trzy równa się sześć). 5. np. Mary (buy) a newspaper every day. 9. Water (change) into steam at 100°. Myślę. 5. jeśli chcemy wyrazić. Przy wyrażaniu czynności powtarzającej się czas Present Simple występuje często z przysłówkami częstotliwości (Adverbs of Frequency): always. 8. gdzie stałe powtarzanie się tego samego zjawiska jest wynikiem praw fizycznych. We never (drink) milk. It often (rain) here.: I see that you are tired. jak np. They often (visit) us. Czasowniki podane w nawiasach zastosuj w czasie Present Simple: 1. We (like) playing bridge. 2. że jesteś zmęczony. Ten pociąg nigdy się nie spóźnia. ale wolę miód.Czasu Present Simple używamy. gdy wyrażenia takie nie mają charakteru stałego. 4. My czasami kupujemy chleb w tym sklepie. Myślę dużo o przyszłości. occasionally. 3.: to see. ĆWICZENIE I I think a lot about the future. sometimes. lecz dotyczą danej chwili. np. 10. Jest to określenie bardzo szerokie i może obejmować sytuacje tak niewątpliwe. 2. np. Czasowniki oznaczające wrażenia zmysłowe. to hear. We (go) to the theatre on Sunday.: I think it's going to rain. often.

He (be) too lazy. Tom sits up late. 5. They (make) a lot of mistakes. ĆWICZENIE V . 4. John goes for a walk before breakfast. (On pije tylko od czasu do czasu). (Her sister). 5. 9. His mother (do) it. (On w ogóle nie gra). ĆWICZENIE III Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach jak w przykładzie: John goes to school on foot. 9. (His wife). The Browns like working in the garden. Niektórzy ludzie lubią jazz. 7. 2. They usually (bark) at strangers only. 8. My brother is an actor. 3. Nienawidzę hałasu. You often sit up late. They (prefer) playing bridge. Does Mary like jazz too? 1. ĆWICZENIE IV Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach według wzoru: Mary cooks very well (Ona nienawidzi gotowania) Oh no! She does not cook well. W lutym zwykle jeździmy w góry. (His son). They (do) the opposite. inni wolą muzykę klasyczną. 3. 1. (Oni nie są głodni). Peter plays the piano very well. You always (go) to bed early. 4. Peter always cooks his dinner himself. (On jest nauczycielem). Uzupełnij następujące zdania jak w przykładzie: John likes jazz. (Mary).6. 2. 1. 6. 2. Dogs bark at everybody. My students read the classics. he goes by bus. (Professor Smith's students). She (be) always on time. Helen is late every time I meet her. 5. Ziemia obraca się wokół słońca. She hates cooking. 10. Peter speaks Spanish. Helen cooks well. 7. (On kładzie się spać o dziesiątej). He often (speak) Polish too. Cats play by day and sleep by night. Our teacher speaks only English to us. They usually do their homework well. 10. 8. Widzę. 3. We go home by bus. Oh no! John doesn't go to school on foot. Mary always watches TV in the evening. (You). że jesteś zmęczony. 4. She (read) books. They need something to eat. George drinks too much. Smith is a doctor.

77 .

3. d) z czasownikami wyrażającymi posiadanie. Mary idzie jutro do kina. wish. 7. 8. it is J Formę pytającą w czasie Present Continuous tworzymy stawiając odpowiednią formę czasownika to be (am. Listen! Somebody (knock) at the door. (You).: Mary is going to the cinema tomorrow. że pisze w tej chwili lub też. think. Czasu Present Continuous nie używamy: a) z czasownikami wyrażającymi czynności zmysłów. np. gdy o niej mówimy. w ciągu bliżej nie określonej teraźniejszości. np. etc. It (rain) hard today and the wind (blow). że jakaś czynność odbywa się w chwili. Is he listening to the radio? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do odpowiedniej formy czasownika to be wyrazu not.: I am not reading a book.6.1. smell (z wyjątkiem pewnych szczególnych zastosowań). 2. hear. Don't bother me! Can't you see I (write) an important letter? 3. Take your coat and umbrella if you (go) out. want. Mary works too much. we. she. ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Present Continuous: 1. Present Continuous Czas Present Continuous tworzymy zestawiając odpowiednie formy czasownika to be w czasie Simple Present z imiesłowem teraźniejszym (formą -ing) potrzebnego nam czasownika. He is not listening to the radio. possess. Czasu Present Continuous używamy przede wszystkim chcąc wyrazić. np. 78 . detest. 6. lub is) przed podmiotem zdania np. (You).: belong.: see. c) z czasownikami wyrażającymi czynność umysłową. own. np. Henry always helps his mother. like. know. np. możemy mieć na myśli okresy różnej długości.: agree.: Are you reading a book?. realize. b) z czasownikami wyrażającymi uczucia.: fear. etc.: I am ] you. are. że pisze obecnie. np. hate. np. love. they are | writing he. John buys all the new records.2.: Smith is writing a new book — Smith właśnie pisze nową książkę może oznaczać. forget. np. Czasu Present Continuous używamy również mówiąc o przyszłości dla wyrażenia zamiaru lub planowego działania. (His mother).

6. 9. 9. O czym ty mówisz?! ĆWICZENIE III Z podanych w nawiasach czasowników w Present Simple i Present Continuous podkreśl formy właściwe dla danego zdania: 1. Co robią dzieci? Bawią się w ogrodzie. Idziemy dzisiaj do teatru. 10. 3. We (fly. 5. 7. ĆWICZENIE II 4. The children (play. He never (write) to his family. I (want. is having) her breakfast now. John (knows. I (leave) tomorrow very early. are reading) an English book. Co tam robisz na górze? Sprzątam pokój. is knowing) a lot about cars. Właśnie piszę list. ĆWICZENIE IV Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Present Simple lub Present Continuous: 1. 8. is going) to the cinema. 2. Somebody (knocks. Czytam teraz bardzo ciekawą książkę. 4. Who (make) this terrible noise in the other room? It's my son. Ann (has.What you (do) here? I (wait) for a friend. We (have) a party next Sunday. I (see. 8. 3. are calling) upon us in the evening. that is why I (pack) now. My father seldom (goes. 2. ja teraz słucham radia. Wyjeżdżam nad morze za tydzień. Jak się dziś czujesz? 10. am seeing) that you (read. is coming) here at 9 o'clock. is knocking) at the door. 5. Ann always (comes. are playing) in the garden. 6. 8. 79 . John (read) a newspaper — don't disturb him! How you (feel) today? What the kids (do) upstairs? They (watch) television. 7. 7. The Smiths sometimes (call. He (listen) to his favourite records. are flying) to Berlin on Monday. I sometimes (visit) them but they always (pretend) they are very busy and (try) to find an excuse for going out. we can have some rest now. 4. 6. Mary przyjeżdża jutro. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 5. 9. Nie przeszkadzaj mi. 10. am wanting) to study medicine. 2.

5. 6. że jestem teraz zajęta? 6. Czy Mary teraz ogląda telewizję? Nie.3. np. ona nigdy nie robi tego w ciągu dnia. Have I written this letter? He has opened the window. Has he opened the window? 80 . Smith. I (smell) something nice. I always (make) one on Saturday. Czy znasz tego człowieka? Nie. Musisz ją przeczytać w czytelni (in the reading room).1. On nie uczy się regularnie w domu.2. Czy mogę wziąć tę książkę do domu? Nie.3. On zawsze gra w tenisa w poniedziałki od 1700 do 1900. He (live) next door to us. 7. Piotr powinien więcej pracować. He is a writer. 3. Present Perfect Czas Present Perfect tworzymy zestawiając odpowiednią formę czasownika to have w czasie teraźniejszym z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego.2. What you (cook)? I (make) a chocolate cake. 6.: I have written this letter. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Czy John jest w domu? Nie. I you f have written we they he 1 she has written it Formę pytającą w czasie Present Perfect tworzymy stawiając odpowiednio have lub has przed podmiotem. 5. nie możesz. and he occasionally (visit) us. widzę go pierwszy raz. 4. She always (have) breakfast at eight. 4. on teraz gra w tenisa. Oto czas Present Perfect od czasownika regularnego to open i nieregularnego to write: I you > have opened we they he | she has opened it . Wyrażanie przeszłości 6.3. no wonder it (rain) now. Just now he (write) a book on famous forgers. Nie przeszkadzaj mi! Czy nie widzisz. Who is that tall man with a black beard who (look) at us? It's Mr. 2. It always (rain) in autumn. Mary (have) her breakfast now. a do szkoły chodzi tylko od czasu do czasu.

Czas Present Perfect znajduje się niejako na pograniczu czasów teraźniejszych i przeszłych. I have already finished my work — właśnie skończyłem pracę. He has worked too much lately and that is why he is so tired On zbyt dużo pracował ostatnio i dlatego jest tak zmęczony. Dla wyrażenia czynności dopiero co zakończonych. jak i teraźniejszości. Tom pracuje w tej firmie od 1970. np. Powiązanie teraźniejszości z przeszłością może się wyrażać bezpośrednio lub pozostawać w sferze domysłu. Czasu Present Perfect używamy więc: 1. że czynność. 0 — Język angielski 81 . 2.: I have just closed the window and it will be warmer in the room now Właśnie zamknąłem okno i teraz w pokoju będzie cieplej. jak zobaczymy z podanych dalej przykładów. np. 4. np. Dla wyrażenia. np. gdy mówimy o tym.: I have never liked him Nigdy go nie lubiłem (i dalej go nie lubię). np. They have lived in London for many years. a przyimka for. jak już długo czynność się odbywa. która trwa lub powtarza się w nieograniczo nym okresie tak przeszłości. Dla wyrażenia czynności. We have already finished our work . od jakiego momentu czynność się odbywa. I have not (I haven't) written this letter. Dla wyrażenia czynności. Brownowie kupili nowy samochód (i teraz mają ten nowy samochód). ma skutki w teraźniejszości.pociąg właśnie odjechał. He has not (he hasn't) opened the window. która wprawdzie rozpoczęła się w przeszłości.: The train has just left .: The Browns have bought a new car.właśnie skończyliśmy naszą pracę. Uwaga: Przyimka since używa się. Uwaga: W obu tych zdaniach obecne skutki czynności przeszłej zostały wyrażone bezpośrednio.Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do czasownika have lub has wyrazu not. 3. np. Odnosi się on bowiem do okresu czasu obejmującego chwilę obecną i rozciągającego się w przeszłość. Oni mieszkają w Londynie od wielu lat. która wystąpiła w przeszłości. gdy mowa o tym. Mogą one jednak być tylko domyślne. lecz trwa do chwili obecnej.: Tom has worked in this firm since 1970. np.

already-już. 82 Why isn't Mary here? (Ponieważ wyjechała do Londynu) Why is Tom so tired? (Ponieważ ostatnio za wiele pracował) Why can't I talk to John? (Ponieważ wyszedł z domu) Why can't we open the door? (Ponieważ ktoś zamknął je na klucz) Why is John so unkind? (Ponieważ on zawsze taki był) Why don't you help me? (Ponieważ nas o to nie prosiłeś) . John (earn) a lot of money lately and so he can afford a new car. Is John in? No. She (not come) because she is ill. 4. You ever (hear) about it? 2. Oto kilka przykładów takich zdań: John has just graduated from school John właśnie ukończył szkołę. 6. I am sorry. yet-jeszcze (najczęściej w pytaniach z przeczeniem). just . 6. but he has already left Przykro mi. 3. Have you ever heard about it? Czy kiedykolwiek o tym słyszałeś? Haven't you finished your book yet? Czy jeszcze nie skończyłeś swojej książki? ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w czasie Present Perfect: 1. Somebody (open) the window and it is very cold here. he just (leave). dopiero co.ostatnio. 2. 5. 5. still jeszcze.He has always used glasses Zawsze używał okularów (i dotąd ich używa) Zdania wyrażane w Present Perfect często zawierają następujące przysłówki: recently. I am so glad you (come)! I (not see) you for ages. He is very proud of himself because he (win) the first prize.właśnie. ever . ciągle. 7. 9. 10. always . ale on już wyszedł. 3. never-nigdy. Barbara (write) to John at last? 8.kiedykolwiek. 4. I have never seen this man before Nigdy przedtem nie widziałem tego człowieka. May I help you with your work? Thank you but I already (finish).zawsze. You (understand) what I want? ĆWICZENIE 11 Przetłumacz na angielski zdania w nawiasach: 1. lately .

Schowałem ten list tak dobrze. Nie widzieliśmy się od lat.: Have you been writing? Has he been listening? Formę przeczącą tego czasu tworzymy dodając do wyrazu have lub has słówko not. 4. 3. Czy nauczyłeś się wreszcie pływać? ĆWICZENIE IV 1. Właśnie napisałem list do Brownów i teraz idę go wysłać. Czy słyszałeś najnowszą wiadomość? John i Mary pobrali się. Studenci są tu od godziny dziesiątej. że to prawda? Mary mi powiedziała. Znam państwa Brownów od zeszłego lata. co powiedziałeś? 7. 5. Pan Brown pracuje w banku od dwudziestu lat. Wilsonowie właśnie zatelefonowali. 6* 83 . we. Skończyliśmy już pracę i idziemy do domu. Mary nie telefonowała od wczoraj wieczór. Oto formy czasu Present Perfect Continuous czasownika sleep — spać. Present Perfect Continuous Czas Present Perfect Continuous tworzymy zestawiając formy have been lub has been z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) odpowiedniego czasownika leksykalnego. Ostatnio nie widziałem żadnych interesujących filmów. 8. 5. np. 2. 2. they — have been sleeping he. 4. że nie przyjdą. Nie byłem w Anglii od roku 1975. że nie warto jej czytać. Przetłumacz na angielski: Mieszkamy w Warszawie od dziesięciu lat.2. 8. np. 6. it — has been sleeping Formę pytającą w czasie Present Perfect Continuous tworzymy stawiając odpowiednio wyraz have lub has przed podmiotem. Skąd wiesz. aby powiedzieć. Nie rozmawialiśmy z Johnem od poniedziałku. Czy możesz powtórzyć. 3. 10. 6. Przeczytałem tę książkę i myślę.: I have not been writing.3. He has not been listening. 9.2. 6.ĆWICZENIE III Przetłumacz na angielski: 1. she. 7. I. że sam nie mogę go teraz znaleźć. you.

9. 3. jak i o takich. ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski: 1. 4. 2. I (listen) to this music for a long time and I haven't done my homework yet. Tom uczył się niemieckiego od dzieciństwa. Dotąd napisałem trzy. 4. że od pewnego czasu do tej pory odbywała się taka a taka czynność. 7. The students (write) their examination papers since 9 o'clock. Czekam na ciebie od ósmej (i nareszcie jesteś). 5. np. 3. Czekaliśmy na ciebie przez wiele lat! . Piszę listy od śniadania. które się właśnie zakończyły. Mówi BBC.: I have been waiting for John since 8 o'clock. Słuchali Państwo wiadomości (właśnie skończono je nadawać).Czasu Present Perfect Continuous używamy. let us hope his students know how to use them. Hasn't Helen finished this book yet? She (read) it for six months. This is BBC calling. 84 Pracowałam w ogródku od rana i nareszcie już wszystko jest zrobione. They (build) this cathedral for two hundred years. Mary (watch) TV for three hours and she has grown very sleepy. Czekam na Johna od ósmej (i ciągle go nie ma). aby wyrazić. I have been waiting for you since 8 o'clock. You have been listening to the news. Słuchaliśmy wykładów przez cały dzień i jesteśmy bardzo zmęczeni. o jaką czynność chodzi. We (learn) English for many years and we can't speak it yet. ale jeszcze się nie nauczył. używamy Present Perfect. We (work) on this model for about two hours and we will probably finish it soon. I have written three so far. 2. 8. The teacher (explain) the use of English tenses for three weeks. Czasu Present Perfect Continuous używamy mówiąc zarówno o czynnościach. The typist (type) letters for the whole afternoon and they are all typed now. 10. Stosując czas Present Perfect Continuous zwracamy uwagę przede wszystkim na to. które trwają nadal.: I have been writing letters since breakfast. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Present Perfect Continuous: 1. np. Jane (cook) dinner since 10 o'clock but it is not ready yet. 6. Gdy mówimy o jej rezultatach. that is why it represents so many different styles.

2. she. Szukałam tej książki całe popołudnie i będę szukać aż znajdę.: 85 . saw. thought itp. put. 6.1. walk . put.2. o której jest mowa. Mary ostatnio zbyt wiele pracowała i musi teraz odpocząć. Dla czasowników nieregularnych powstaje ona w różny sposób i wymaga opanowania pamięciowego. np. wrote. put .Co napisałeś? Why did you write it ? . it we they walked. Past Simple W czasie Past Simple czasownik przybiera swoistą dla tego czasu formę (patrz rozdz.thought.5. see . move .3. Formę przeczącą w czasie Past Simple tworzymy stawiając po did słówko not. send -sent. a następnie formę podstawową czasownika określającego czynność. Formę pytającą w czasie Past Simple tworzymy stawiając przed podmiotem zdania słówko did i stosując formę podstawową czasownika określającego czynność.1.3.: I you he.Dlaczego to napisałeś ? When did you write it ? Kiedy to napisałeś ? itp.: I you he. o której jest mowa. Jane bardzo się starała poprawić (udoskonalić) swoją wymowę i możesz teraz podziwiać rezultaty.). she. np. np. 6.moved (wymowa . Oto dalsze przykłady pytań ogólnych i szczegółowych w Past Simple: Did you write to John ? . 6.put. 7. it we they Did walk.Czy napisałeś do Johna ? What did you write? . write wrote.patrz rozdz. np. 6. Dla czasowników regularnych tworzymy ją przez dodanie w piśmie końcówki -ed lub -d do formy podstawowej. think itp. 8. W czasie Past Simple czasownik ma tę samą postać we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej.walked. Formy czasownika). np. think . Czy Mary już odrobiła swoją pracę domową? Nie.saw. ona cały czas słuchała płyt. write.

He lived in England when he was a child. I did not know him as a young man. gdy był chłopcem? John could not swim till he grew up. write.30 p. Pociąg odjechał o 14. a w zdaniu przeczącym dodajemy do niego słówko not. że dana czynność lub stan miały miejsce w przeszłości. Przeszłość ta jest bardzo często określona. she. 2.m. Zdarzyło się to podczas wojny. Could John swim when he was a boy? Czy John umiał pływać. tj. np. w pytaniu umieszczamy czasownik przed podmiotem. W mowie potocznej połączenie did not przeważnie redukuje się do didn't Oto przykłady zdań przeczących w Past Simple: We did not write all these letters yesterday. put. 86 I (buy) this book last week. 4. We visited him yesterday. They (live) here when they (be) young. Nie napisaliśmy wszystkich tych listów wczoraj. John (come) home late yesterday.: The train left at 2. it we they did not walk. It happened during the war.you he. Czasu Past Simple używamy dla wyrażenia. Formę pytającą i przeczącą od czasowników specjalnych w Past Simple tworzymy jak w Present Simple. Czas Simple Past stosujemy we wszelkiego rodzaju narracjach o przeszłości. choć z różnym stopniem dokładności. think itp. Odwiedziliśmy go wczoraj.30. John nie umiał pływać aż dorósł. . ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj w Simple Past: 1. We (visit) them last month. Mieszkał w Anglii gdy był dzieckiem. Nie znałem go jako młodego człowieka. 3.

9. 2. It was half past six... 6. manage to open it? Tom gave Mary some red roses yesterday. 6. (key) 10. I didn't give him all the wine. (watch) 2.? Tom came home at 11 o'clock last night. not to John. 10.. I (go) to the cinema last night and I (see) a very interesting film.. say so at once? ĆWICZENIE m Odtwórz pytania. 9. And what . (come to Jane's party) 4. Why .. 4. Uzupełnij następujące pytania: ĆWICZENIE II 1.. When did you see John last? Where did you put the key to my room? What time did Mary phone? Why did Tom leave the party so early? How much did you pay for your new car? What present did you give Mary for Christmas? 87 . ? I didn't know what to do. (holidays) ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1.5. I left some for you. I spent them at the seaside. 6. Why . 3. 8. she (go) to the hairdresser's instead.. Jane not (cook) dinner yesterday. I paid 20 pounds.. 3. (Mrs Brown's son) 8. How many roses . He was born in 1966. na które padły następujące odpowiedzi (wykorzystaj wskazówki w nawiasie): 1.. 5. 2. ask me? I cleared the table but I did not wash up the breakfast things this morning. because he (be) ill.. (John) 3. Why . No. 7. In 1980 I lived in Warsaw. 9.. Why . John come to see you? He came on Wednesday.. I did. (when it began to rain) 7. Yes. it was a present.. 7. ? I found my lost bracelet yesterday. I bought a new TV set last week. Yesterday Jim asked me to marry him. Because I didn't want to. I found it in my pocket.. How much ... ? When . them? I finally opened that locked door.. Shakespeare (live) during the reigns of Queen Elizabeth I and James I. How . Where . answer? I gave the money to Mary. We not (work) in this firm ten years ago. He was very grateful for my help. 4.. (George) 6. I didn't buy it.. 5. John not (take) his exams last term. 8.. (dress) 5.

4. I was not watching TV when you phoned. tj. że dana czynność właśnie się odbywała w danym momencie w przeszłości. na przykład w chwili. 6. Nie oglądałem telewizji. Czy napisałeś do nich o naszym przyjeździe? 6. 7. gdy do niego mówiłeś? Were you watching TV when I phoned? Czy oglądałeś telewizję. are stosujemy ich odpowiedniki w czasie przeszłym. Czy oglądałeś wczorajszy program telewizyjny? 5. Mary was washing up. Agata Christie pisała powieści kryminalne. Gdy wróciłem do domu. Po obfitym opadzie śniegu wszystkie drogi były śliskie. she. 3. is. Pół godziny temu Mary zmywała. Kiedy byłem w Londynie jeździłem codziennie metrem. gdy zatelefonowałeś. Czasu Past Continuous używamy chcąc wyrazić. When I came home. John nie słuchał.4.3. zjedli kolację i poszli spać.: Was John listening when you talked to him? Czy John słuchał. tylko zamiast form am. were z imiesłowem czasu teraźniejszego danego czasownika. 8. np. gdy nastąpiła inna czynność: Half an hour ago Mary was washing up. were. Kiedy byłem dzieckiem lubiłem słuchać bajek.ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 2. 88 . np. Mary zmywała. gdy zadzwoniłem? John was not listening when I talked to him. gdy mówiłem do niego. was. Oni przyjechali wczoraj wieczorem. it J was writing you were writing we they Formę pytającą i przeczącą w Past Continuous tworzymy na tej samej zasadzie co w Present Continuous. Past Continuous Czas Past Continuous tworzymy zestawiając formy was. Często kupowałem krawaty w tym sklepie.: he. ponieważ zwykle mieli duży wybór.2.

3. As I (clean) the window a flower pot (fall) down. we (learn) a lot of useless things. The telephone rang as I (have) a bath. Mr. The postman came while Mary (cook) dinner. 2. Telefon dzwonił. When we (be) at school. I stayed at home because it (rain). Wybierz właściwą formę czasowników w nawiasach: 1. 3. 1. I (went. was passing) by a bookshop. As I (passed. Mary (lay) the table while her mother (make) the tea in the kitchen. was seeing) an interesting book in the shop window. I saw John as I (buy) some books in the bookshop round the corner. We (use) to drink wine every day when we (be) in Italy. ale ponieważ właśnie brałem kąpiel zdecydowałem się nie odbierać go. 6. 7. 6. While we (watch) TV. Używa się też czasu Past Continuous mówiąc o czynnościach. 7. polskim odpowiednikiem angielskiego czasownika w czasie Past Continuous jest zawsze czasownik niedokonany w czasie przeszłym. I tried not to make too much noise. Czasowniki podane w nawiasach napisz w Simple Past lub Past Continuous. 89 ĆWICZENIE II ĆWICZENIE III . When they came to see me I (wash up). The TV program (start) while we (have) tea. Fortunately it (not hurt) anybody as the street (be) empty. Jak łatwo zauważyć. we heard a shot. 5. 2. I (saw. Czekałem na twój telefon przez cały wczorajszy dzień. was buying) it. As I (cross) the road I (slip) and (fall). 4. 4. 8. 5. was going) in and (bought. 2. że czynność wypełniała całkowicie dany okres w przeszłości: I was waiting for your phone call all day yesterday. The telephone was ringing but as I was just taking a bath I decided not to answer it. As the child (sleep). ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Past Continuous: 1. które odbywały się równolegle przez pewien czas w przeszłości. Brown (sit) in his garden when I (come) to see him.Czasu Past Continuous używamy także aby wyrazić.

6. John just (leave). was living) rather far from my place. was opening) the door I (saw. I (came. I (began. W zdaniu tym nie mówimy o związku z teraźniejszością. 4. were starting) to talk about old times and the latest news. was striking) twelve. but I was too sleepy to read. You may catch up with him if you start right now.: The train for London left from platform three an hour ago. czy też nie. 9. was going) to bed I (took. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Simple Past lub Present Perfect: 1. 3. When I (opened. was seeing) that it (was. A teraz to samo zdanie w Present Perfect: The train for London has just left from platform three. was giving) him a drink and we (started. was ringing). were having) our last drink when the clock (struck.2. gdzie chcemy go wyeksponować stosujemy przeważnie czas Present Perfect. W takiej wypowiedzi stosujemy Present Perfect. 5. że pociąg właśnie odjechał eksponujemy skutek w teraźniejszości — to. was preferring) talking to a friend to reading a book. was taking) up my book again. Why is this room so untidy? I (have) no time to tidy it up. Pociąg do Londynu właśnie odjechał z peronu trzeciego. was leaving) in a hurry as he (lived. Pociąg do Londynu odjechał z peronu trzeciego godzinę temu. is) my old friend John. rozróżnienie kiedy należy stosować ten czas a kiedy Past Simple nastręcza nieraz wiele kłopotów. Mr Brown (leave) London two days ago. was sitting) in my comfortable armchair and (read. 90 . 6. I (gave. reading) the door bell (rang.3. 7. We (had. 10. np. gdzie go nie wyrażamy używamy zazwyczaj Past Simple. Tam.5. ponieważ zawarta w nim informacja dotyczy wyraźnie i wyłącznie czynności przeszłej. was coming) in. W tego rodzaju wypowiedzi stosujemy Simple Past. 8. Before I (went. W stosowaniu obu tych czasów podstawową sprawą jest to czy chcemy wyeksponować związek teraźniejszości z przeszłością.3. 2. But as I (sat. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple Ponieważ w języku polskim nie istnieje odpowiednik czasu Present Perfect. że pociągu już nie ma na stacji. John (left. Tam. He (came. was coming) to the conclusion that I certainly (preferred. was beginning) to read it after dinner. Mówiąc.

......... 8... last week to study .... aby mogły być wyrażone jedynie w Simple Past. a) I have paid for my new radio at last................. a) John always refused to help me when we worked together. She already (tell) me about her difficulties.......... b) ................................ 91 ........... 2............. np. last month.......................................Are you ready? No..................... ĆWICZENIE IV Napisz po pięć przykładów zdań w Simple Past i w Present Perfect. often ... b) Nie była u mnie od Bożego Narodzenia. ĆWICZENIE V Przetłumacz na angielski następujące pary zdań: 1........... I (visit) the Browns at Christmas................ a) The Browns lived here in 1970............. Przekształć je tak... 2........ a) Mary odwiedziła mnie wczoraj.......... since 1970................ I (like) to dance when I (be) younger............... but I (not see) them since that time ĆWICZENIE II 4....: a) I have often seen this man..... 4. Następujące zdania wyrażone są w Present Perfect.. but he (not write) much lately.................. b) ........................... 4....... a) Mary told me about her new job when I last saw her.............. We (listen) to the Prime Minister on the radio yesterday................................................................... your last lecture and I think ............ 6....... 10.... You (read) this book? I (read) it when I (be) at school.... b) .... He (be) busy with other things.... ĆWICZENIE III Przekształć zdania wyrażone w Simple Past na wypowiedzi w Present Perfect: 1.. b) I saw this man yesterday............................. two days ago. 5... Is Smith still writing his book? Yes.. I (not finish) my work yet........ 7.............. b)...... 3............ b) ............... always ..... a) You have explained this problem to us and I think I understand it now................ 9...... b) ................. a) We have already seen this film... 3.............. 1..... b) .................... a) I've been too tired recently to study for my exams................. a) We visited the Smiths last year.......... already .......................... b) ..

rozdz. b) Wysłałem ci książkę i mam nadzieję. a) John za dużo pracował w zeszłym roku. będą tu o piątej. Napisałem ten list zanim mi powiedziałeś. por. it} had written we they Jak widać. 5. Jaka ona jest? 6. żeby to zrobić. b) Smith już skończył swoją powieść i zamierza teraz pisać nową. 6. Formę pytającą i przeczącą czasu Past Perfect tworzymy tak samo jak w Present Perfect z tą różnicą.2. Ależ to teraz zupełnie inny człowiek! 8.: I had written this letter before you told me to do it. a) W zeszłą sobotę zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. 92 . Tworzymy go przez zestawienie formy had z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego. a) Twoja dziewczyna telefonowała. a) Wczoraj posprzątałam mieszkanie. Past Perfect Czasu Past Perfect używamy obecnie dość rzadko (poza zdaniami. 19). b) Nie widziałem Toma od 1970. a) Dostaliśmy wczoraj list od Mike'a. b) Nigdy nie widziałem twojej żony. a) Smith skończył swoją ostatnią powieść miesiąc temu.6. np. she. czas ten we wszystkich osobach ma tę samą formę. 10. a) Widziałem Toma ostatnio w 1970 r. b) Nic dziwnego.: I you he.2. np. pracowałeś przez całą noc. has stosujemy formę had. Właśnie telefonowała twoja dziewczyna. 4. gdy cię nie było. b) Nie wychodź. że podupadł na zdrowiu. b) Właśnie skończyłam sprzątać pokój. że zaraz tu będzie. to było naprawdę bardzo miłe popołudnie. w których występuje następstwo czasów i mową zależną. b) Co słychać u Mike'a? Czy jeszcze do was nie pisał? 9. umyłam okna i pozmywałam wszystkie naczynia. nic dziwnego. że zamiast form have. a) Widziałem twoją żonę tylko raz na waszym weselu. b) Zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. 7. że jesteś zmęczony.3. 3. a teraz idę po zakupy. a) Wysłałem ci książkę w zeszłym tygodniu. I had not written this letter earlier so I had to write it when you came. że ją wkrótce dostaniesz.

because she (spend) everything before she (come) here. 2. 11. but any time I (telephone) I (be) told that he just (leave). 4.Nie napisałem tego listu wcześniej i musiałem go pisać. Czasu Past Perfect używamy. jeśli mówiąc o jakiejś czynności przeszłej chcemy podkreślić uprzedniość innej czynności w stosunku do niej. Simple Past i Past Continuous: 1. 9. You (say) you (be) the friend of this famous writer? No. 93 . The room (must) be renovated — it (be) painted ten years ago! 5. Zanim Czesław Miłosz otrzymał nagrodę Nobla. 10. I never (meet) him before. np. 7. gdy przyszedłeś. When I (want) to play the money due it (appear) that somebody already (do) it. When I (open) my bag I (see) that somebody (steal) my purse. When I (open) the letter I (see) that somebody already (read) it. że spowodował wypadek. 6. When we (come) into the room. 8. Everybody (go) to sleep. the librarian (say) that it (be) lost. 2. ĆWICZENIE I W następującej historyjce zastosuj w miarę potrzeby czasy Past Perfect. There (be) no light in the house. It probably (happen) in the crowded bus.: John realized that he had caused an accident. we (see) that somebody (be) there before. She had no money. their neighbour (tell) me that they (leave) for holidays a week earlier. 3. When I (visit) them last week. John zdał sobie sprawę. When I (ask) for the book I (order) a week ago. I (be) not sure if we (can) get some nice flowers at the last moment. Before Czesław Miłosz won the Nobel Prize he had written many books in Polish and in English. but my wife (tell) me she (order) them earlier. I (wonder) who (be) so kind and (do) all this work for me. ĆWICZENIE II Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Simple Past lub w Past Perfect: 1. I (want) to meet Tom. Let's give Mary a camera! But she already (get) one from her parents last year! 12. napisał wiele książek po polsku i po angielsku.

He couldn't buy a new camera. Philip spent all his money. Jim slept badly. has występuje tu forma had: you they 94 j had been writing he. 4. it (be) very cold in the room because somebody (open) the window and (forget) to close it.2. 6. He felt tired in the morning. że zamiast formy have. She left earlier. Why couldn't he buy a new camera? 6. Why did he go to the police station? 7. Why did he feel tired? 8. Why didn't she pass her examination? 5. Why couldn't she come in? 2. When I (come) to the station I (see) that the train already (leave). Why couldn't she tell us how the play ended? 4. which somebody (hide) there years before. Alice didn't work enough. She forgot to post it. she. Past Perfect Continuous Czas ten jest odpowiednikiem czasu Present Perfect Continuous w przeszłości: tworzy się go i odmienia tak samo. When I (find) no food in the refrigerator. 5. 9. When I saw Tom. She did not pass her examination. Why didn't John get the letter? 3. Mary wrote a letter to John. I (come) to the conclusion that Mary either (eat) everything or (not buy) any food. He (learn) English before he (go) to England. it \ we l J . he already (know) everything because his mother (inform) him earlier. Jane did not stay till the end of the play. Ann lost the key. She couldn't come in. He couldn't come to our party. z tą jednak różnicą.3.3. Why couldn't Tom come to our party? 6. Tom caught a cold. ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania. I have read in a newspaper that a farmer ploughing his field (find) a box full of gold coins. He went to the police station. I told you that I never (hear) about it before.7. John lost his wallet. 10. 7. używając w odpowiedzi czasu Past Perfect: 1. The burglar (have) no need to break in because the owner of the house (not lock) the door. 8. When I came in.

Before we decided to go home (czekaliśmy na ciebie przez wiele godzin). a mianowicie: a) za pomocą czasu Present Simple (aby wyrazić. 95 . The little boy (długo płakał) before his mother came and put him to bed. 6. Czasu Past Perfect Continuous używamy w tych samych sytuacjach co Past Perfect. np. Moja firma wysyła mnie w marcu do Londynu. 7. że czynność odbywała się przez pewien czas.3. że czynność jest zaplanowana i postanowiona przez inne osoby niż jej wykonawca). Peter did not succeed in learning English (chociaż uczył się tego języka od dzieciństwa). 8. Pracowałem nad tym problemem przez cały dzień zanim go rozwiązałem. because my guests (jedli. 2. 4. z tym że zamiast czasownika have. gdy chcemy wyrazić.Formę pytającą i przeczącą tworzymy tak jak w Present Perfect Continuous.: Had you been writing before we came? Czy pisałeś zanim przyszliśmy? You had not been writing before we came. 6. Wyrażanie przyszłości W języku angielskim możemy wyrażać przyszłość za pomocą różnych czasów gramatycznych. Nie pisałeś zanim przyszliśmy. I was very sleepy this morning. Tom failed his examination because (on się bawił zamiast się uczyć). np. 3. Before her entrance examination to the Academy of Music (Mary grała na fortepianie od rana do nocy). pili i śpiewali przez całą noc).: My firm sends me to London in March. Professor Brown (miał wykłady przez trzy semestry) before he decided to leave lecturing to his assistants.3. Smith won the first prize at the gardening exhibition because (on pracował w ogrodzie 12 godzin dziennie). np. ĆWICZENIE Uzupełnij następujące zdania: 1. has stosujemy had.: I had been working over this problem for the whole day before I solved it. 5.

b) Za pomocą czasu Present Continuous (aby wyrazić. aby wyrazić przeświadczenie.1. choć może być również uzgodniona z innymi osobami). d) Za pomocą kilku czasów przyszłych (Future Tenses). Future Simple Czas ten tworzymy zestawiając formę shall i will z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego. Zamierzamy kupić dom.: I will (shall) speak English.: I am leaving tomorrow at 10.: You shall go there at once. np.30.30. Wyjeżdżam jutro o 10. życzy sobie od nas. np. do których jest zwrócona lub o których mówi. Będzie padać. Będę mówić po angielsku. Forma shall występuje w pierwszej osobie liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących i przeczących.: We are going to buy a house.: Shall I open the window? Czy mam otworzyć okno? Shall we go for a walk? Czy pójdziemy na spacer? (czy życzysz sobie tego?) Forma shall może również występować w drugiej i trzeciej osobie w zdaniach twierdzących i wtedy nadaje wypowiedzi sens nakazu i/lub groźby w stosunku do osób. 96 . Masz tam pójść natychmiast. np. np. do której się zwracamy. np.3. We are playing tennis with the Joneses tomorrow. że It is going to rain. We współczesnej angielszczyźnie w mowie potocznej używa się jej rzadko. że czynność zależy od wykonawcy.3. lecz o to. np. w języku pisanym występuje częściej. c) Za pomocą struktury: going to + bezokolicznik (aby wyrazić zamiar wykonawcy). czego osoba. Wyrażenie: be going to coś nastąpi. Umówiliśmy się na jutro na tenisa z Jonesami. a mianowicie: 6.: stosujemy również. głównie w prozie naukowej i tekstach oficjalnych. Nie pytamy bowiem w ten sposób o przyszłość. Użycie shall w zdaniach pytających ma szczególne znaczenie.

Czasu Simple Future używamy również. aby wyrazić postanowienie lub obietnicę osoby mówiącej (w tym znaczeniu występuje wyłącznie forma will). że dany stan lub czynność nastąpi (dlatego że tak wynika z normalnego biegu wypadków). Czasu tego używamy również.: I will do my best. np. Pomożemy ci. He will graduate in June.3.40.40. they will be learning. Zestawienie will not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci won't [wount]. On tego za nic nie zrobi.: I. pytających i przeczących. Słońce wzejdzie jutro o 5. np. że w pewnym momencie lub okresie w przyszłości będzie się właśnie odbywała taka a taka czynność. Czasu Simple Future używamy dla wyrażenia stanów lub czynności przyszłych.: 7 — Język angielski 97 . you. Future Continuous stosujemy: a) chcąc wyrazić. we. np. He will not do that for anything. she. Wieczorem będziemy w Stirling (tak bowiem wynika z rozkładu jazdy lub lotów).2. On ukończy studia w czerwcu (bo nic nie wskazuje na niedotrzymanie tego terminu). Forma will używana jest w dzisiejszej angielszczyźnie we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących. np.He shall pay us every penny! Zapłaci nam co do grosza! (zmusimy go do tego) They shall not enter my house! Nie wejdą do mego domu! (nie dopuszczę do fego) Zestawienie wyrazów shall not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci shan't [Ja:nt]. mówiąc o zjawiskach przyrody): Tomorrow the sun will rise at 5. występujących niezależnie od czyjejkolwiek woli (np. aby wyrazić przewidywanie lub przekonanie. he. We will help you. 6. it.3. will (shall) be learning. Future Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenia will be lub shall be z formą -ing czasownika leksykalnego. Zrobię co w mojej mocy.: We will (shall) reach Stirling in the evening.

& & & you. it would j Czasu Future in the Past używamy. they will have written Czas Future Perfect stosujemy.3. she. aby wyrazić. she. 6. sing. że czynność już została wykonana. John z pewnością już kupił bilety.: John will have bought the tickets by now. np. we will (shall) have written you. she.: I. we would (should) ) . live etc. Czasy Future Perfect i Future Perfect Continuous są używane stosunkowo rzadko. it.3. \. że dana czynność była 98 . Jutro o tej porze będę już miał ten artykuł napisany. * . np. Future Perfect Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have been z formą -ing czasownika leksykalnego. he. he.: ' /.5.3. np.3. you. aby wyrazić przypuszczenie. że w danym momencie przyszłości czynność będzie już wykonana. np. Future Perfect Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have z imiesłowem czasu przeszłego czasownika leksykalnego. it. np. they will J Czas Future Perfect Continuous stosujemy dla wyrażenia. . W październiku minie pięć lat jak uczę się angielskiego. 6.This time tomorrow we'll be writing our examination paper. Jutro o tej porze będziemy pisać pracę egzaminacyjną. b) chcąc wyrazić uprzejme zapytanie. np. . aby wyrazić.: By October I will have been learning English for five years..3. Future in the Past Czas ten tworzymy zestawiając formę would (should) z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego.3.1t } have been working. V ' > write. living etc.: I.: Will you be taking breakfast early tomorrow? 6. np. he.3. doing. że w pewnym momencie w przyszłości minie taki a taki okres wykonywania danej czynności.4. Czas Future Perfect stosujemy również.: By this time tomorrow I will have finished this article.

. 20). 7* 99 .2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. 20).: We all hoped that John would wm the race. a także w zdaniach wyrażających tryb przypuszczający. 20). np. John told me that at 11 o'clock he would still be working. I was afraid I would be late. że John wygra wyścig.3. It was impossible to say when the meeting would be over. np. Uwaga: Grupy werbalne zawierające formy z would i should są również nosicielami różnych specyficznych informacji — próśb. Nie można było określić. . Obawiałem się. she.: I knew that Mary would be waiting for me all the evening. we would (should) ). it. (patrz rozdz. 19. he. Czas Future in the Past występuje w mowie zależnej (patrz rozdz. John said that he would ring me again. ale mam mało pieniędzy. Kupiłbym to.1). they would ) ' " Czas ten stosujemy. Czasy Future Perfect in the Past i Future Perfect Continuous in the Past używane są przede wszystkim w okresach warunkowych (patrz rozdz. John powiedział. która będzie się odbywać przez pewien okres lub w pewnym momencie w przyszłości. poleceń. np. Czas Future Continuous in the Past jest stosowany w mowie zależnej (patrz rozdz. że się spóźnię. Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje zasadę następstwa czasów (patrz rozdz.2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. Czas ten występuje najczęściej w zdaniu podrzędnym dopełnieniowym. W zdaniu nadrzędnym występuje wtedy czas przeszły.: I would buy it but I am short of money.4). 6. Wiedziałam. kiedy zebranie się skończy. 19. be wntmg Singmg etC you. że jeszcze do mnie zadzwoni. 19. Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje obowiązującą w języku angielskim zasadę następstwa czasów (patrz rozdz. nakazów itp. Wszyscy spodziewaliśmy się..3.6. np.: I. że dana czynność była traktowana w przeszłości jako taka. że o 11 będzie jeszcze pracował. że Mary będzie na mnie czekać cały wieczór.1). 6. . 19. John powiedział.w przeszłości traktowana jako przyszła. aby wyrazić. Future Perfect Continuous in the Past Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie would (should) be z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) czasownika leksykalnego.

John zapłaci za ten dom dużo pieniędzy. 6. don't ring at seven. 5. I (cook) dinner then. 9. 2. 4. Mr Smith arrives tomorrow. Będę na ciebie czekać od czwartej do szóstej. 2. 8. By next spring they (build) five more blocks of flats in our street. By the end of the year all our debts (be paid) off. Come in an hour. Fil ring you tomorrow at seven. 5. Shall I cut you some sandwiches? Don't bother. 6. Tom has a bad cold. In a few hours John (fly) across the Atlantic. 7. No. 4. Będę w bibliotece między piątą a szóstą. Wiosna prawdopodobnie przyjdzie wcześnie w tym roku.ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj odpowiednio w czasie Future Simple lub Future Continuous: 1. 7. 10. Zrobię to mimo wszystko. 3. Tom says that by the end of next year he (plant) twenty fruit trees. 2. Mamy zamiar kupić sobie nowy samochód. 8. 5. I (phone) her at once. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 3. The teacher (correct) our examination papers all next week. 100 . He (not be able) to play football tomorrow. I'm sure we (see) everything worth seeing in this town by the end of our visit. Jutro o piątej John będzie miał właśnie lekcję angielskiego. I (do) my packing by then. 8. 10. I hope they (repair) this road by the time we come back here next winter. 3. I (have) lunch on the train. 6. Czy dasz mi twoją nową książkę? Pomożemy ci we wszystkich twoich trudnościach. My sister (graduate) from the University next term. 9. This time next week we (ski) in Switzerland. ĆWICZENIE II W następujących zdaniach użyj czasu Future Perfect: 1. 4. Brownowie przyjeżdżają jutro. You (use) your camera next week? I'd like to borrow it for a day or two. 7. Could you phone Mary and tell her the news? Of course. The children (eat) all the cakes by the time you come back. We (wait) for him at the airport. I'll be back next month and I hope you (pass) your driving test by then.

: 2 J. 14. 6.11. Jak się czujesz? Czy mam zatelefonować do doktora? 12. oraz czasowniki ułomne (Defective Verbs): can. Oto tabela form czasowników specjalnych 2. Smólska. Warszawa 1974. may.4. ought. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs To be Czasownik to be jako czasownik zwykły znaczy: „istnieć". dare oraz used. shall. were had did could might would should used Formy nieosobowe Bezokolicznik to be to have Forma -ing being having Imiesłów bierny been had Jak widać z powyższego zestawienia. to do. will. „odbywać się". Formy osobowe Forma rozkazująca do Forma prosta am. Dlaczego przyniosłeś maszynę do pisania? Czy zamierzasz pracować tu dzisiaj? 13. „Gramatyka języka angielskiego". need. np. doing. WSiP. Za miesiąc o tej porze będę siedział na plaży.4. Czasownik do nie ma form nieosobowych. done). must. there are). 101 . gdy występuje jako czasownik specjalny.Special Verbs Czasowniki specjalne dzielimy na dwie grupy: czasowniki posiłkowe (Auxiliary Verbs): to be.1. zwane także czasownikami modalnymi (Modal Verbs). are have do can may must ought will shall need dare Forma „s" is has does Czas przeszły was. 6. gdy jest użyty jako czasownik leksykalny. Ma on jednak te formy (a mianowicie: to do. niektóre czasowniki specjalne mają wszystkie formy właściwe czasownikom a innym pewnych form brakuje (dlatego też bywają one nazywane czasownikami ułomnymi). to have. Czasowniki specjalne . „znajdować się" (zwłaszcza w zwrotach there is. Zechciej proszę wyłączyć radio.

He has been given a book. Formy: am. are. W języku polskim sens taki wyrażamy używając form czasownika „mieć". Were all these houses built last year? Czy wszystkie te domy były zbudowane w zeszłym roku? We were not invited to the party. Będę czytał książkę. Czytam tę książkę od pół godziny. Na stole znajduje się książka. 102 . W sali znajduje się wiele ludzi. np. is. natomiast przeczącą przez dodanie partykuły not.John is in the room. Formę pytajną tworzy się przez inwersję.: How much is this dress? Ile kosztuje ta suknia? Czasownik to be jako posiłkowy służy do tworzenia: 1) formy ciągłej (Continuous Form) we wszystkich czasach. Spotkanie odbędzie się w niedzielę.: The conference is to take place next week.: I am asked many questions. Nie zaproszono nas na przyjęcie. Jan jest (znajduje się) w pokoju. I have been reading a book for half an hour. Czytam książkę. Zadają mi wiele pytań. 2) strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach. np. np. I will be reading a book when he comes back home. The meeting will be on Sunday. was. Dano mu książkę. There are many people in the hall.: I am reading a book. np. Listy zostaną wysłane zaraz. were użyte z bezokolicznikiem wyrażają czynność postanowioną lub zaplanowaną w stosunku do wykonawcy przez inne osoby lub narzuconą mu przez sytuację. Uwaga: To be może także oznaczać „kosztować". The letters will be sent at once. gdy on wróci do domu. Konferencja ma się odbyć w przyszłym tygodniu. There is a book on the table.

Nie mam czasu rozmawiać z tobą teraz. Czasownik to have jako czasownik zwykły znaczy przede wszystkim „mieć".: I have written a letter. np. John has been writing since 9 o'clock. Zdania pytające tworzy się przez inwersję. Has your friend really so much money? Czy twój znajomy ma naprawdę tak dużo pieniędzy? I haven't time to talk to you now.: We have a big house. nie używa się słówka do przy tworzeniu zdań pytających i przeczących w czasach Simple Present i Simple Past. Wiedziałem. że już przedtem spotkałem tego człowieka. W angielszczyźnie amerykańskiej jednakże zdania pytające i przeczące tworzy się w tych czasach z użyciem czasownika posiłkowego do: Do you have enough money to buy a car? Czy masz dość pieniędzy. By 4 o'clock the lecture will have finished.: .Several problems are to be discussed. Szereg problemów ma być omawianych. I knew I had met the man before. Mary ma ten samochód od sześciu miesięcy. Napisałem list. aby kupić samochód? Czasownik have w połączeniu z imiesłowem got wyraża posiadanie (czegoś) lub konieczność (zrobienia czegoś) — wówczas ma postać have got to. „posiadać". np. przesunięcie wyrazu have lub has przed podmiot. a zdania przeczące przez dodanie słówka not do wyrazu have lub has. Ja mam być pierwszym mówcą. Mamy duży dom. np. Mary has had this car for six months. Gdy czasownik have występuje w powyższym znaczeniu. John pisze od godziny dziewiątej. tj. To have Czasownik to have jako czasownik posiłkowy służy do tworzenia wszystkich czasów Perfect. I am to be the first speaker. Do czwartej odczyt się skończy.

103 .

Czasownik have występuje w następujących konstrukcjach: a) have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego.: We have to get up very early. Do you have to give up all your plans? Czy musisz wyrzec się wszystkich planów? You didn't have to obey him. w których traci on znaczenie „posiadać". Macie dziś dużo do zrobienia. Będę musiał przeprosić za moją nieobecność. konstrukcja ta oznacza spowodowanie wykonania czynności (przy czym wykonawca nie jest wymieniony). We have (we've) got to be ready at six.umyć się to have a good time . Musimy wstać bardzo wcześnie.zjeść obiad to have a wash .: to have dinner . Mam tę książkę w domu. Nie musiałeś go posłuchać.mieć ból głowy formę przeczącą i pytającą tworzymy za pomocą słówka do: Did you have a good time at the party yesterday? Czy dobrze się bawiłeś wczoraj na przyjęciu? Do you always have porridge for breakfast? Czy zawsze jesz owsiankę na śniadanie? I didn't have a good journey to Paris. I will have to apologize for my absence.dobrze się bawić to have a headache . np. W wyrażeniach z czasownikiem to have.I have (I've) got this book at home. jak np.: 104 . Czasownik have użyty z bezokolicznikiem oznacza konieczność wykonania czynności określonej tym bezokolicznikiem i odpowiada polskiemu „musieć". Nie miałem przyjemnej podróży do Paryża. Musimy być gotowi o szóstej. Have you got to leave at once? Czy musisz wyjść zaraz? Uwaga: w angielszczyźnie amerykańskiej wyrażenie have got w znaczeniu posiadania występuje rzadko. You have (you've) got a lot to do today. np.

Why didn't you have John prepare this report? Dlaczego nie kazałeś Jankowi przygotować tego sprawozdania? Ponadto czasownik have występuje w wyrażeniu had better. Lepiej byśmy się pospieszyli. I am sure! Nie miał tego na myśli. Kazaliśmy kelnerowi przynieść coś do jedzenia.: You had better stop quarrelling with your brother. Nie wykonujesz swojej pracy dość dobrze.: We had the waiter bring something to eat. lepiej byś. Nie znam go. np. Kazałem zreperować samochód. You don't do your job well enough. How did you do this? Jak to zrobiłeś? Czasownik do jako posiłkowy służy do: a) tworzenia formy pytajnej i przeczącej w Simple Present i Simple Past. Do you play bridge? Czy grasz w brydża? He didn't mean it.I had my car repaired.. czynić.: I don't know him. jestem pewien. np. Why didn't you have your hair cut? Czemu nie kazałeś sobie ostrzyc włosów? b) have + dopełnienie + bezokolicznik. lepiej byście itd. We had better hurry up. 105 . John odrabia lekcje. To do Czasownik do jako czasownik zwykły oznacza: robić. np. W czasach Simple Present i Simple Past tworzy on formę pytąjną i przeczącą za pomocą czasownika posiłkowego do John is doing his homework. konstrukcja ta oznacza: spowodować to. Musimy kazać pomalować nasze mieszkanie. We must have our flat painted. które odpowiada polskiemu: lepiej bym. że ktoś wykona czynność (przy czym wykonawca jest wymieniony). Lepiej byś przestał się kłócić ze swoim bratem.

(Patrz także rozdz. and neither do I. neither. nor. nieprawdaż? 6) tworzenia zdań twierdzących w czasach: Simple Present i Simple Past zaczynających się od przysłówków. do you? Nie wierzysz temu. co mówię. On rzadko pamięta o takich głupstwach (drobiazgach). and so do I. po których stosujemy inwersję. że masz rację. didn't you? Zrozumiałeś co John mówił. 6. ale złodziejowi doprawdy udało się uciec. np.Do you realize these facts? Czy zdajesz sobie sprawę z tych faktów? 2) tworzenia formy przeczącej trybu rozkazującego. I am sorry but the thief did manage to escape. Przykro mi. You don't like him. Ty go nie lubisz i ja też nie.: John understands the problem.: Don't touch it! Nie dotykaj tego! Don't insist on our going there! Nie nalegaj żebyśmy tam poszli! 3) tworzenia tzw. . Question Tags. np. formy emfatycznej w czasach: Simple Present i Simple Past oraz w zdaniach rozkazujących. did she? Mary nie uświadomiła sobie prawdy. 5) zastępowania czasownika lub całego segmentu zdania w tzw. Do come again! Przyjdźże znowu! Przyjdź koniecznie! 4) zastępowania czasownika lub całego segmentu poprzedzającego zdania w wyrażeniach z przysłówkiem so lub spójnikami as. We hate him just as you do. jak myślisz? You don't believe my story. np. np.: Seldom does he remember such trifles.5).: I do think you are right. prawda? Mary didn't realize the truth. Ja naprawdę myślę. np. Nienawidzimy go akurat tak jak ty.: You understood John's words. John rozumie ten problem i ja też.

106 .

. (You must have .. ) 7. Somebody must clean your room.. Someone must shorten your coat. 4. (I must have .) 3... (Have . Każemy wymienić klucze do naszego domu. ) 9. (My neighbours had . (Have .. ).. aby was zadowolić? Mieliśmy przybyć o szóstej.. (You must have . Co mamy zrobić. (Mary had . (You must have . 4.. 3. (I must have . gdybyśmy odbyli tę konferencję w późniejszym czasie. 3.) 4. Każ sobie obciąć włosy... Nowa szkoła ma być zbudowana w tej wiosce. Dlaczego nie kazaliście odnowić waszego mieszkania? b) stosując wyrażenie had better 1. Byłoby lepiej. 3. Tak głośno mówił. gdybyś nas odwiedził w przyszłym tygodniu. 4... Tell someone to bring in the tea. ĆWICZENIE i Przetłumacz następujące zdania: 1. Lepiej byś zapomniał o tym incydencie! Lepiej byście wrócili do domu natychmiast! Byłoby lepiej. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: a) stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. że słyszano go na ulicy... Someone must copy this text for me.) 5. Somebody must translate these sentences for you.. 107 .. co mam im powiedzieć? ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. Kogo należy zganić za ten błąd? Jeśli mnie zapytają o ciebie. lecz spotykamy je w literaturze. ) 8.So loudly did he speak that he was heard in the street.. Why didn't you tell somebody to wash your car? (Why didn't you have . 2. I must ask somebody to make a new dress for me. Mary asked somebody to repair her watch. Uwaga: Tego rodzaju zdania rzadko są używane w języku potocznym. 5.. Kazaliśmy podlać wszystkie kwiaty w ogrodzie. Tell him to answer these letters at once. ) 10. 2..) 6. bo są za długie. My neighbours asked somebody to mend their fence.) 2. 2. ale pociąg się spóźnił godzinę.

Kiedy bierzesz kąpiel. ĆWICZENIE IV 6. 4. John nie wie nic o tej sprawie i ja także nie. Brown can speak ten languages. Profesor Jones bierze udział w wielu konferencjach i jego żona także. Pan Brown umie mówić dziesięcioma językami. np. I can't dance the tango. rano czy wieczorem? Czy otrzymujesz listy od swej siostry każdego tygodnia? Dobrze się bawię. Can I help you? Czym mogę służyć? (dosłownie: Czy mogę panu (pani) pomóc?) We cannot (can't) give you any information. Mogę ci pożyczyć parasol. 3. Nie odpowiedziałeś na moje pytanie i twój brat także nie. 2. Forma can oznacza możliwość lub umiejętność wykonania czynności.c) stosując have w innym znaczeniu niż „mieć" 1.4. 5. nie uczę się. 2. On naprawdę wiedział o tym od początku.2. Uwaga: Forma przecząca: cannot jest pisana łącznie. Oni jadają śniadanie bardzo wcześnie. Ależ spróbuj zrobić to jeszcze raz! My naprawdę przygotowaliśmy wszystko co było potrzebne. 2. .: I can lend you my umbrella. 3. Przetłumacz następujące zdania: a) stosując emfatyczne do 1. Mr. Ludzie naprawdę zdają sobie sprawę z trudnej sytuacji kraju. kiedy jestem w twoim towarzystwie. b) stosując odpowiednie wyrażenia z czasownikiem do 1. Czasowniki ułomne — Defective Verbs Can Czasownik can ma tylko formy czasu teraźniejszego can i czasu przeszłego could jednakowe dla wszystkich osób. co masz na myśli. 5. 4. 3. Czy uczysz się francuskiego? Nie. Nie możemy państwu udzielić żadnych informacji. Nie umiem tańczyć tanga. Ja naprawdę rozumiem. 4. Tom wie to równie dobrze jak ty.

108 .

gdy miała pięć lat.: I could help you with your work. May Czasownik may ma tylko formę czasu teraźniejszego may oraz formę czasu przeszłego might.: Mr. Mógłbym pomóc ci w pracy.: Mr. If you asked me. mógłbym to dla ciebie zrobić. W znaczeniu możliwości wykonania czynności w przeszłości (i zrealizowania tej możliwości) używa się zazwyczaj wyrażenia to be able . np. Brown could have paid all his debts last year.: May I come in? Czy mogę (wolno mi) wejść? You may leave us now. Forma could może mieć znaczenie warunkowe i występować zamiast should i would. np. np. Brown was able to pay all his debts last year. Możesz nas teraz opuścić. I could do it for you. 109 . (but he didn't pay them). Forma may oznacza zezwolenie. We could have avoided that terrible danger.Can you swim? Czy umiesz pływać? Forma could używana jest w znaczeniu umiejętności posiadanej w przeszłości. które brzmią jednakowo dla wszystkich osób. Pan Brown mógł zapłacić wszystkie długi w zeszłym roku (ale nie zapłacił). np. Uwaga: Mówiąc o możliwości nie zrealizowanej używa się formy could z bezokolicznikiem czasu przeszłego. Mary umiała pływać. Pan Brown był w stanie (zdołał) spłacić wszystkie swoje długi w zeszłym roku.: Mary could swim when she was five. Gdybyś mnie poprosił. Mogliśmy byli uniknąć tego strasznego niebezpieczeństwa.być w stanie. np.

Być może moglibyśmy im pomóc w tym względzie. Johnowi pozwolono wyjść na krótki spacer. np.: We might help them in this respect. Our guests may come any minute now. lecz z odcieniem większej niepewności. Henryk być może usłyszał tę wiadomość dużo wcześniej. You might have broken your leg.: It may rain soon. Uwaga: W czasach. Pozwolono mi używać telefonu naszych sąsiadów. np. których czasownik may nie ma. stosujemy najczęściej wyrażenie to be allowed to lub to be permitted to. że istniała możliwość wykonania czynności w przeszłości.: Henry may have heard this news much earlier. This might be true. Moja siostra być może zapomniała zamknąć drzwi. Idź do domu! Matka może czeka na ciebie. Nasi goście mogą przyjść lada chwila. np. Mogłeś był złamać nogę (ale nie złamałeś). że czasownik may może także oznaczać życzenie w zdaniach nieco patetycznych i staroświeckich. np. Może będzie wkrótce padać. Użycie may z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza przypuszczenie.Forma may oznacza także przypuszczenie. Your mother may be waiting for you. Forma might wyraża przypuszczenie. My sister may have forgotten to close the door. np. On mógł (był) napisać do nas dużo wcześniej (ale nie napisał). Natomiast might z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza. że jakaś czynność zaistniała w przeszłości. Go home. To mogłoby być prawdą. John was allowed to go for a short walk. Ponadto należy wspomnieć. np. ale nie została zrealizowana.: May he succeed! Oby mu się powiodło! .: I have been allowed to use our neighbours' telephone.: Henry might have written to us much earlier.

110 .

lecz jako zwykły.May she live for ever! Oby żyła wiecznie! Must Czasownik must ma tylko formę czasu teraźniejszego. Nie musieliśmy przyjmować tych warunków. wtedy używamy wyrażenia needn't.: We didn't have to accept these conditions. np. np. Czasownik have używany w tych przypadkach może być użyty do tworzenia wszystkich czasów w formie non-continuous i nie występuje tu jako czasownik specjalny. Musimy rozważyć sytuację. np. Jeśli chcemy wyrazić brak konieczności. Must we go at once? Czy musimy zaraz iść? Natomiast tenże czasownik w formie przeczącej mustn't oznacza zakaz. czyli w zdaniach pytajnych i przeczących w czasach Simple Present oraz Simple Past występuje z czasownikiem posiłkowym do. używamy wyrażenia to have to: John must leave at once. Nie wolno nam palić w klasie.: You needn't worry about such things. np. You will have to work more. We had to accept these conditions. 111 . jeśli chcemy wyrazić przyszłość lub przeszłość. Nie musisz kłopotać się o takie rzeczy.: You mustn't talk like this! Nie wolno ci mówić w ten sposób! We mustn't smoke in the classroom. tę samą dla wszystkich osób.: We must consider the situation. Musieliśmy przyjąć te warunki. Będziesz musiał więcej pracować. John musi wyjechać natychmiast. Did you have to work very hard? Czy musiałeś bardzo ciężko pracować? Czasownik must oznacza konieczność.

: You shall stay at home. które pełnią również funkcje czasowników posiłkowych.: . Pomogę ci.3.: Mary must be a good doctor. Jesteś z pewnością bardzo zmęczona po tym długim spacerze. zakaz lub postanowienie mówiącego dotyczące działania innej osoby (patrz rozdz. that is why he didn't come to see us.: Mary must have been very angry with your brother. jeśli będą się dobrze zachowywać. Mary z pewnością jest dobrym lekarzem. (Obiecuję). co było w przeszłości używamy formy must z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect (Perfect Infinitive). You must be very tired after this long walk.: I will help you. 6. Czasownik must może także oznaczać przypuszczenie. (postanowienie mówiącego) Ponadto will wyraża: 1) prośbę (w zdaniach o konstrukcji pytającej). Shall (should). 6. Powrócimy (jesteśmy na to zdecydowani). Mary z pewnością była bardzo zagniewana na twego brata. np. will (would) Czasowniki shall i will (w czasie przeszłym should i would) należą do czasowników ułomnych. We will come back. dlatego nie przyszedł nas odwiedzić.4).3). 6.I needn't write this report. Wyrażając nasze obecne przypuszczenie na temat tego. Shall użyte w drugiej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej oznacza rozkaz. np.4). Pozostaniesz w domu. Nie muszę pisać tego sprawozdania. Służą one do tworzenia czasu przyszłego (patrz rozdz. Will użyte w pierwszych osobach liczby pojedynczej i mnogiej może także oznaczać zdecydowanie lub przyrzeczenie (patrz rodź. John must have been ill. np. John z pewnością był chory. Dzieci dostaną więcej czekolady. np. np. (rozkaz) He shan't stay here any longer! On nie zostanie tu dłużej! (zakaz) The children shall get more chocolate if they behave.

112 .

Niekiedy używa się will mówiąc o tzw.Will you sit down? Proszę.: I insist that you should speak first. przypuszczenie. Powinniście byli nas o to zapytać. rozkaz. powinieneś". uporze lub złośliwości rzeczy martwych. desire. 20) oraz mowy zależnej (patrz rozdz. polecenie. Boys will be boys.2). command. pragnienie. np. Nalegam. propose itp. You should have asked us about it. 2) nawyk lub upór lub stan nieunikniony. itd. a mianowicie: 1) should dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej oznacza „po winien. regret. 19.: Accidents will happen. niech pan usiądzie (może zechce pan usiąść). 2) Should jest także używane (dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej) w następujących konstrukcjach i zwrotach czasownikowych: a) po czasownikach wyrażających: decyzję.: This machine will not work. suppose.. żal. surprise. We suggested that the meeting should not discuss political problems. i jest równoważne z ought to. sugestię. np. np. np. zdziwienie. suggest.jest rzeczą niemożliwą 8 — Język angielski 113 . propozycję i wolę. Ponadto should i would mają jeszcze inne funkcje. Ta maszyna nie działa (nie chce działać). Sugerowaliśmy. Should i would służą do tworzenia trybu warunkowego (patrz rozdz.: Your friend should know what to do. a więc: de termine. Chłopcy będą zawsze chłopcami (będą postępować w sposób typowy dla chłopców). b) po zwrotach typu: it is necessary -jest rzeczą potrzebną it is strange -jest rzeczą dziwną it is advisable -jest wskazane it is impossible . abyś przemówił pierwszy. Twój przyjaciel powinien wiedzieć co robić. Wypadki muszą się zdarzać (zawsze się zdarzają). aby na zebraniu nie dyskutowano o sprawach politycznych.

gdy czynność nie jest już obecnie wykonywana. Jest wskazane. np. np. Jest rzeczą konieczną. i ma nieco silniejszy odcień niż should. np. np.: 114 . 3) Should i would są używane w niektórych zdaniach celowych (patrz rozdz. Takie wypadki musiały się zdarzać. aby John przestał palić.: Henry would stay here and talk with us for hours. np. John pośpieszył do teatru. 7) Would może także oznaczać nawyk lub upór w przeszłości. Wstałem wcześnie.: Such accidents would happen. aby nie stracić przedstawienia. It is advisable that they should come to an understanding. Ought znaczy: powinienem. 4) Would może oznaczać częstotliwość lub zwyczaj w przeszłości. aby się nie spóźnić na pociąg. po którym bezokolicznik jest poprzedzony przez to. John hurried to the theatre so that he would not miss the performance.: I got up early so that I should not be late for the train. powinieneś itd. 18) po spójniku so that. Ought (to) Czasownik ought występuje w tej samej formie dla wszystkich osób i jest jedynym czasownikiem ułomnym. Ta maszyna nie działała (nie chciała działać). Wyraża zobowiązanie. Henryk przebywał tutaj i godzinami z nami rozmawiał. powinność lub obowiązek moralny. aby doszli do porozumienia. 5) Would używamy w następujących zwrotach grzecznościowych. np.: Would you mind passing me the ashtray? Czy byłby pan łaskaw podać mi popielniczkę? Would you give me a cigarette? Czy nie zechciałbyś mi dać papierosa? Would you like to see my new collection of stamps? Czy chciałbyś zobaczyć moją nową kolekcję znaczków? 6) Would może oznaczać (podobnie jak will w czasie teraźniejszym) upór lub tzw.: This machine would not work.Na przykład: It is necessary that John should give up smoking. złośliwość rzeczy martwych w przeszłości.

np. Need Czasownik need wyraża potrzebę lub konieczność i może być traktowany jako czasownik specjalny lub zwykły. 8* 115 . np.: In my opinion you ought to achieve your aim. np. że jakaś czynność w przeszłości miała miejsce niepotrzebnie. Moim zdaniem powinieneś osiągnąć swój cel (myślę. nie przybierający końcówki -s w trzeciej osobie liczby pojedynczej i występujący jako bezokolicznik bez słówka to. że coś powinno było nastąpić w przeszłości. że osiągniesz). wymagać. John niepotrzebnie na mnie czekał. The teacher oughtn't to have said so. Ought he to forget it? Czy on powinien o tym zapomnieć? We oughtn't to believe them. Need jako czasownik zwykły ma formy czasownika regularnego i oznacza: potrzebować. Mary nie potrzebuje tutaj przychodzić.You ought to respect your teachers.: I needn't have written this letter. Jako czasownik ułomny. Wtedy stosujemy need z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect. To dziecko potrzebuje naszej opieki. Nie powinniśmy im wierzyć. Powinieneś szanować swych nauczycieli. używamy po ought to bezokolicznika w aspekcie Perfect. Ought może także wyrażać przekonanie. John needn't have waited for me. np. Nauczyciel nie powinien był tak powiedzieć (ale powiedział). Czasownika need jako ułomnego używamy także mówiąc. tj. Powinieneś był to zrobić wcześniej (ale tego nie zrobiłeś).: This child needs our care. Niepotrzebnie napisałem ten list. jest używany w zdaniach pytajnych i przeczących.: You ought to have done it earlier. Wyrażając nasze obecne przekonanie o tym. np.: Need you try it again? Czy musisz próbować ponownie? Mary needn't come here.

np. Siostra nie potrzebuje ciebie więcej. sprowokować.Do you need anything else? Czy potrzebujesz jeszcze czegoś? Your sister doesn't need you any more.: We used to visit this place very often. I don't dare to ask him for more money. np. wymawiane [ju:st] (ograniczające się do czasu przeszłego) wyraża czynność kiedyś często wykonywaną. Czasownik dare występujący jako specjalny może wyrażać oburzenie.: I dare say you are mistaken. np.: John dare not mention it. Sprowokowałem go do przyjęcia tego wyzwania. Uwaga: Wyrażenie I dare say oznacza „przypuszczam". która nie jest obecnie kontynuowana. Dare Czasownik dare. Przypuszczam.: I dared him to accept the challenge. że się mylisz. Dziwne (nieznane) kwiaty rosły w jego ogrodzie (obecnie już nie rosną). np. Mary didn't need our sympathy. np. Used to Wyrażenie used to. ośmielać się. Nie śmiem prosić go o więcej pieniędzy. Strange flowers used to grow in his garden. Mary nie potrzebowała naszego współczucia.: How dare you come to my place! Jak śmiesz przychodzić do mego domu! How dare he speak to me like that! Jak on śmie mówić do mnie w ten sposób! Dare jako czasownik zwykły ma także znaczenie: wyzwać. Potrzebowaliśmy dłuższego odpoczynku. może występować jako czasownik specjalny lub zwykły. 116 . John nie śmie wspomnieć o tym. który oznacza: śmieć. We needed a longer rest. Zwykliśmy byli odwiedzać tę miejscowość bardzo często (już nie odwiedzamy).

(obecnie nie Used to występuje głównie w zdaniach twierdzących.: My mother is used to helping people in need. np. 3. a rzadko w pytaj-nych i przeczących. I ought to speak English when I am in England. 9. Mary may go home when she finishes her work. a przeczącą przez dodanie not lub did not. Należy tutaj zwrócić uwagę. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na polski: 1.: We used too much soap while washing these things. jak i przez użycie did. 5. 7. You may come to see me now. czyli formę -ing. 4. ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania (uwagi w nawiasach są informacją i nie należy ich tłumaczyć): 117 .I used to smoke forty cigarettes a day. Ponadto wyraz used jest także przymiotnikiem oznaczającym „przyzwyczajony". Children must not play with matches. We may be invited to this party. I didn't. Czy pracowałeś tam niegdyś? Nie. albo: Did you use to work there? No. Moja matka jest przyzwyczajona do pomagania ludziom w potrzebie. regularnego czasownika to use = używać. John need not go to the doctor because he is quite well. np. Paliłem niegdyś czterdzieści papierosów dziennie palę). Uwaga: Wyraz used wymawiany [ju:zd] jest również formą czasu przeszłego od zwykłego. Użyliśmy zbyt dużo mydła piorąc te rzeczy. że po wyrazie used = przyzwyczajony stosujemy przyimek to oraz formę rzeczownika odsłownego. I should not smoke so many cigarettes a day. 6. 8. Drivers should not drive too fast. I usedn't.: Used you to work there? No. You must not drink too much wine. Formę pytajną możną tworzyć zarówno przez inwersję. np. 10. nie pracowałem. 2. She can eat half a dozen eggs at a time.

Why won't you stay with us longer? 6. you spend your holidays? 2. 5. Czy mogę dostać jeszcze jedną filiżankę herbaty? 5. They . I had to take two examinations yesterday. Nie sądzę. Będziesz musiał zapomnieć o tych planach. 10. 10. Nie mogę tego słuchać (denerwuje mnie to). Mary musiała sama przynieść herbatę do jadalni.. The manager oughtn't to have dismissed so many workers. 8. 2. 7. We should have remembered about John's birthday. Nie mogę tego słuchać (nie wolno mi). Możesz zapalić papierosa (wolno ci). 3. Będziemy musieli poprosić ojca o pożyczkę. Oni nie mogą pić alkoholu (nie wolno im). W takie piękne dni wolno nam kąpać się w morzu. 4. Where . Moi przyjaciele będą mogli przyjść jutro na śniadanie. Czy będzie mi wolno zadać ci jeszcze jedno pytanie? 6. When will you have to return these books? ĆWICZENIE v Wstaw odpowiednio shall lub will w następujących zdaniach: 1.1. 10. 8. 3.. You should have known him better. 7. Children should go to bed early. aby on mógł kiedykolwiek nas zrozumieć. John może pracować cały dzień (jest w stanie). 8. have to think this plan over. Możecie iść do kina (pozwolenie). 118 . Czy możesz to zrozumieć (czy jesteś w stanie)? 9. 7. 5.. 9. Nauczyciel nie musiał nigdy wyjaśniać tych rzeczy dwa razy. 2.. Mary should know what she is talking about. 3. Pan Smith nie potrzebuje pracować (stać go na to). Pan Smith nie powinien pracować (jest chory). Do you really have to borrow so much money? 9. When will you be able to deliver your lecture? 2. 4. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania stosując czasowniki ułomne lub inne wyrażenia: 1. 4. 6. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. Nasi goście mogą przyjechać jutro (przypuszczenie). John nie musiał tłumaczyć tych listów na angielski.

2.m.. You needn't have worried about me.. Mother suggested that we . 4. ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. I didn't need to take a taxi because John offered to give me a lift. Something ..3.. you mind showing me your collection? 4... You . You .. Mary powinna była zapomnieć o tym nieprzyjemnym incydencie. We didn't need another means of transport. 4.. You needn't have rung the bell because the door is open. 3. 119 ... 6.. It is necessary that they . have them. know about it as soon as possible. . be leaving Warsaw tomorrow at 9 a.... 9. . You needn't have washed your car. I needn't have come to this place. be done about these riots.... prepare a meal for our guests by ourselves... 10. they . 6. I . 3... 9. kiedy tego potrzebowaliśmy. you .. Tomek zwykł był pomagać nam... consult the doctor at once.. like to go to Zakopane for a few days. 2.. 10. We needn't have visited him.... . We didn't need to look for a new client. If there are any more apples. we go to the theatre together? 8... Jak śmiesz twierdzić. . be fined if you cross the street at the wrong place. not sign this document". be stopped at any price. 4. 7. 5. 2. We didn't need any more money. I . 10. 7.. ĆWICZENIE VI Wstaw odpowiednio should lub would w następujących zdaniach: 1. His mother . send the invitations without delay.. not show the right time. My watch .. be properly rewarded for your work. John said: "I . 8. They . że on jest złodziejem? Powinieneś zrozumieć nasze trudne położenie. 8. 5... ĆWICZENIE VII Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. 5.. Studenci zazwyczaj przynosili kanapki i jedli je podczas przerwy.. Mary insisted that I . be more careful when you drive in the dark. We needn't have hurried. 6.. I'm quite all right. you like another cup of coffee? Yes. 9. you be so kind as to help me with these parcels? 7. . You . 3. There was plenty of time.. I give you a lift? 5.

Twoja córka nie powiedziała ci prawdy. 120 . (mother) So does my mother. I Alan także (ma wielu przyjaciół). So has Alan. Nie lubię brandy. I don't like brandy. ĆWICZENIE I Uzupełnij według wzoru: Wzór: My father lives in New York. np. Mary lubi współczesne malarstwo. (Mary) Neither did Mary. jeśli udało mu się napisać tak dobry artykuł. Należy przestrzegać przepisów ruchu drogowego.: We often go to that cafe. Uwaga: Należy pamiętać. Neither (nor) can we. Mój mąż także nie. Brownowie nie umieją mówić po francusku. wyraz so — odpowiada polskiemu „także" a wyraz neither lub nor — polskiemu „także nie". So do they. Marysia także. Ja także (lubię współczesne malarstwo). Czy ośmielisz się przyprowadzić go tutaj? 8. 10. Neither (nor) does my husband. neither (nor) do I W zwrotach typu: so + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik oraz: neither (nor) + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik czasownik posiłkowy zastępuje całe orzeczenie poprzedzającego zdania. Henry didn't learn French at school. So did Mary. Czy powinienem uwierzyć w te wszystkie historie. She has a lot of friends. a w czasie Simple Past — w formie did. On musiał znać wszystkie szczegóły. Your daugther didn't tell you the truth. So do I. 7. I met John during the war.5. My także (nie umiemy mówić po francusku). Czy musisz się na nas złościć? 6. Poznałem Jana w czasie wojny. 9. Ona ma wielu przyjaciół. np. Często chodzimy do tej kawiarni. iż w konstrukcji tej po so lub neither lub nor w czasie Present Simple stosujemy czasownik posiłkowy w formie do lub does. Zwroty o konstrukcji: So do I. Neither did your son. Syn także nie. Oni także.: Mary likes modern painting.6. The Browns can't speak French.

. . żebym tak . So can she. . (my wife) Byron was an English poet. 14. So must I. . So must you. (Keats) Henry can play the guitar.. . -przypuśćmy. 10. 12... So will all of us.. So does everybody.. . 8. . (January) Apples keep you healthy. (Oranges) Carrots aren't expensive. . 20): I wish if only I'd rather suppose -chciałbym. 13. 14. a gdyby tak . wiążą się z podobnym użyciem czasów jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. 13. . . . 11. (the director) The Joneses travelled a lot last summer. 2. . (You) Alan hasn't had a letter from Jane for a week. So is my son. 8.. 12.wolałbym . że. 7.. . które mogłyby poprzedzać poniżej podane wypowiedzi: ĆWICZENIE II 1. . oznaczające życzenie. .. 4. So ought you. 5. I won't be here tomorrow. szkoda.. (Potatoes) Lucy never drinks coffee at night. . (we) First year students must do a lot of reading. . So am I.. (Lucy) The manager likes efficient workers. 3. 9. Neither have we. (second year students) Ułóż zdania. . Neither do we. . 6. 2. przypuszczenie lub ubolewanie (żal). .1. (He) February is a cold month.... ... . . . 7. .. Neither should you. (Patrick) Rose won't be a good actress. (Robert) I won't be here tomorrow. 4. (Richard) He shouldn't smoke so much. 6.. 121 . .. 5. 9. że. oby tylko . 6. . Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów Następujące wyrażenia. .. 11. . 3. 10.6. Neither does his wife.. Neither did the others.gdyby tylko. Neither do the children.

żebyś nie robił tyle hałasu. wyrażając życzenie. że go tam nie było. Chciałbym. Podmiotem czasownika może być także inny zaimek osobowy lub nazwa osoby. wielki czas aby . że go tam nie było. stosujemy w zda niu podrzędnym Past Perfect. I wish I were taller. Żałowałem.: I wish you would agree to come... żebyś się zgodził przyjść.: I wish I had listened to you.: I wish he would come home earlier. aby (on) wcześniej wracał do domu. Chciałbym. że cię nie usłuchałem. że nas w ogóle poznał. że nie miało miejsca coś. że nie znam odpowiedzi. I wish he were here. aby było inaczej niż jest. że go tam nie było. Chciałbym. a) Mówiąc o sytuacji teraźniejszej..as if -jak gdyby it's time. wyrażając żal. Szkoda. Będę żałował.. Czasy w zdaniu podrzędnym nie ulegają przy tym zmianie. Na przykład: I wish he had been there. Czasownik wish może wystąpić także w innych czasach. czego pragnęliśmy. I wished he had been there. c) Wyrażając życzenie dotyczące przyszłości stosujemy w zdaniu Future in the Past.. Chciałbym. np. że nie jestem wyższy. Żałowaliśmy. np.. Szkoda. I will wish he had been there. używamy zdań o konstrukcji podmiot + czasownik wish + zdanie podrzędne w czasie Simple Past (przy czym zamiast formy was stosujemy were we wszystkich osobach): I wish I knew the answer. bądź też odwrotnie.. Szkoda. Na przykład: John wishes he had never met us. Oto szczegółowa analiza jego użycia.. I wish you would not make so much noise. 122 . np.czas aby . b) Mówiąc o sytuacji przeszłej. Szkoda. że przyszli. żeby on tu był. Konstrukcji tej używamy również wyrażając pragnienie zmiany czyjegoś postępowania. We wished they hadn't come. że coś miało miejsce. it's high time . John żałuje. Spośród tych wyrażeń I wish występuje najczęściej.

tj. żebyś tutaj nie palił. jakby się poznali dawno temu. np.Wyrażenie if only może albo rozpoczynać zdanie podrzędne warunkowe (patrz Okresy warunkowe rozdz. żebyś nam zapłacił teraz. tj. a zdanie podrzędne ma inny podmiot. I lub we. The Browns would rather move to Liverpool. Po wyrażeniu as if występują zazwyczaj te same czasy co po if only.: a) He talks as if he knew everything about you. 20). Gdy natomiast wyrażenie I'd rather stanowi zdanie nadrzędne zdania złożonego. b) They behave as if they had met long ago. które ma wtedy charakter wykrzyknika. np. Wyrażenie: Pd rather (I would rather) występuje z bezokolicznikiem.: I'd rather stay at home. They behave as if they met long ago. a czas Past Perfect. np. Wolałbym zostać w domu. Zachowują się tak. Wolelibyśmy.: I'd rather you didn't smoke here. Możliwe jest jednak także użycie czasu teraźniejszego w zdaniu a) i przeszłego Simple Past w zdaniu b): He talks as if he knows everything about you. We'd rather you paid us now. Wolałbym.: a) If only he didn't talk so much! Gdybyż on tyle nie mówił! b) If only you hadn't lost your ticket! Gdybyś był tylko nie zgubił biletu! Użycie czasów w takich zdaniach jest takie same jak w okresach warunkowych II i III typu (patrz rozdz. gdy mowa o sytuacji przeszłej (przykład b). gdy zdanie ma tylko jeden podmiot. 123 . występuje w nich czas Simple Past. gdy jest to zdanie pojedyncze. w zdaniu podrzędnym używa się czasu Simple Past. tzn. Mówi tak. Gdy jako zdanie nadrzędne występuje forma suppose = przypuśćmy. gdy mowa o sytuacji teraźniejszej (przykład a). Państwo Brown woleliby przeprowadzić się do Liverpoolu. jakby wszystko o tobie wiedział. np. albo występować w zdaniu niezależnym. 20). Jako podmiot zdania nadrzędnego występuje w takich zdaniach z reguły zaimek pierwszej osoby.

Czas. It's very cold today.: It's time the children went to bed. 4. 3. I wish I (not tell) you about it. abyśmy się napili herbaty. 2. 11. I can't remember his name.. Szkoda. wielki czas aby . 12. stosując konstrukcję I wish: 1. I know you are very busy but I wish you (can) come to our party tomorrow. I wish you (be) patient-but you aren't. 15. Suppose they got there too late. 1. 13.. 5. I wish it (be) warmer so that we could go for a long walk. że oni przybędą tam za późno. Baker's funeral.. We wish we (go) to Mrs... ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski. but we were away from London then. stosujemy czas przeszły (the Past Tense). Przypuśćmy. I wish I (can) remember it. że nie sprzedał samochodu. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj we właściwym czasie. np. że oni przybyliby tam za późno. 124 . You didn't keep my secret. It's very dark -1 wish we (have) some matches.w zdaniu podrzędnym używa się czasów tak jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. I wish I (not begin) to translate this article because it's too difficult. Where are my glasses? -1 wish you (not put) them in a different place every five minutes. 7. 6. I wish I (know) about it. że nie znasz moich rodziców. 8. I wish she (ring) earlier. Przypuśćmy. aby dzieci poszły spać.she never listens to what I'm saying! My bicycle is very old -1 wish I (have) a new one. 20).: Suppose they get there too late. I didn't know about your accident. It's high time we had some tea. 2. You didn't lock the car. I wish you (lock) it! Mary always rings when I'm listening to the news. (A gdyby tak oni przybyli tam za późno?) Po wyrażeniu: it's time lub it's high time = czas aby . 9. 14. I wish she (answer) them more promptly. 10. John żałuje. I sometimes wish I (not marry) her . Wielki czas. She is very bad at answering letters. np.

10. 6. 9. 8. Szkoda. I'd rather you (come) tomorrow. . że zapomniałem pieniędzy — nie mogę kupić nic do jedzenia. Szkoda. 8. 4. 7. że nie poszedłeś za moją radą. If only we (have) a better car! Suppose they (demand) more money for this flat. 7. Szkoda. że zmieniłem pracę. If only we (read) the contract before we signed it! You make me feel as if I (be) a criminal. We wouldn't have been able to rent it. 5. że nie nauczyłam się gotować zanim wyszłam za mąż. Żałuję. Żałuję.3. Chciałbym. Obyście nareszcie byli cicho! 6. 9. ĆWICZENIE III Wstaw czasownik podany w nawiasie we właściwym czasie: I wish I (be) with you yesterday. I'd rather you (do) your room before you leave. 10. 3. że mieszkamy tak daleko od miasta. że nie jedziemy do Francji w lecie. 5. Don't you wish we (never buy) this house? 1. 4. 2. Żałuję. Isn't it high time we (leave)? I wished I (never meet) those people. abyś nie mówiła tak dużo.

książką (czym ?) Główną trudność przy opanowywaniu właściwego użycia przyimków angielskich stanowi to.: on the table . formie dopełnienia (Object Case).w pociągu a lecture on Hamlet . wobec braku form odmiany rzeczownika przez przypadki. a mianowicie rolę dopełniacza i narzędnika. np. np.na niebie 126 .: of a book . Przyimek — the Preposition Przyimek w języku angielskim spełnia te same funkcje.wykład o Hamlecie on the right side . Na przykład ten sam przyimek angielski może w różnych zwrotach odpowiadać różnym przyimkom polskim.po prawej stronie na for dinner . with us. np. Jednakże. for him.książki (czego ?) with lub by a book . co końcówka przypadka w języku polskim. Natomiast zaimki osobowe i względne występują po przyimkach w tzw. że nie można ich jednoznacznie przyporządkować przyimkom polskim. of her. a ten sam przyimek polski ma w różnych zwrotach różne odpowiedniki angielskie.w poniedziałek on the train .na stole I count on you . co w języku polskim.liczę na ciebie ale mogą mieć też różne inne odpowiedniki. W niektórych przypadkach przyimki te odpowiadają sobie. który po nim występuje. np. nie istnieje w języku angielskim problem związku danego przyimka z określonym przypadkiem rzeczownika.na obiad in the sky .7. Porównajmy użycie angielskiego przyimka on i polskiego przyimka „na".: on on Monday . W niektórych wypadkach przyimek w języku angielskim spełnia tę samą rolę.: to me. about whom itp.

kierunku i położenia 1.. into. on dnia. at Christmas — na Boże Narodzenie. Wynika stąd wniosek. on on the table — na stole Przyimki określające położenie przedmiotów względem siebie 1. under below the ground — pod ziemią. on that day — tego on September 10 — 10 września. since that day — od tego dnia 7. to come into a room — wejść inside do pokoju. at Easter — na Wielkanoc on Monday — w poniedziałek. lecz w konkretnych zwrotach i zdaniach. before 11.30 — przed 11. in 1980 — w 1980.30 to 6. at 2. till. in in August — w sierpniu. at night — w nocy. in a minute — za minutę 4. during during the winter — podczas zimy. from — to from London to Birmingham — z Londynu do Birmingham 2. at. outside outside the house — na zewnątrz domu 5. from from 5. że użycia przyimków należy się uczyć nie w oderwaniu. since since Christmas — od Bożego Narodzenia.15 — od 5. c) to be at home. by next winter — do przyszłej zimy 5. before before breakfast — przed śniadaniem. above. at the University 3. by 6. kogoś) Podobnie wyglądałyby zestawienia innych przyimków. for for many years — przez wiele lat. over my head — nad głową 2. in winter — w zimie. for ages — od wieków 8. below. somebody) — patrzeć na (coś. in. under the table — pod stołem .30. from Monday to Saturday — — to od poniedziałku do soboty 6. over above the clouds — nad chmurami. until till midnight — do północy.30 do 6. by by September — do września. after after dinner — po obiedzie. until he comes — aż przyjdzie 10.. during my stay — podczas mego pobytu 9. after he came — po jego przyjściu 11.30 — do 6. inside the house — wewnątrz domu 4.15.30 Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących ruchu. in a) he arrived in a country/town — przybył do kraju/miasta he arrived at a little village — przybył do małej wioski b) to get at = to reach — dotrzeć do . at a meeting. to be in a room — być w pokoju. on Christmas day — w dzień Bożego Narodzenia 3. Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących czasu 1.in time — na czas to look at (something. at midnight — o północy.

127 .

. Get in . He fell down as he was getting on his bicycle . pośród drzew in front of the house . transportu itp. If you go by car you will be there in ten minutes .wsiądź do pierwszego autobusu jaki napotkasz. rower). Dzięki jego pieniądzom mogliśmy kupić samochód. Podwiozę cię. Spojrzałem przez okno.za fotelem A oto przykłady użycia różnych przyimków w typowych zwrotach i sytuacjach: Do you drink tea with or without sugar? Czy pijesz herbatę z cukrem czy bez? I looked through the window. Get into the first bus you meet .spadł.: On foot (on a bicycle. 7.wsiąść. I'll give you a lift . I always go to school on foot . rowerem. On jest przyzwyczajony do wczesnego wstawania.zawsze idę do szkoły pieszo. 128 .3. train. Get off a vehicle _ j wysiadać z pojazdu Get out of the bus (get off the bus) at the third stop . Get out of a vehicle -1 . on horseback) .przed domem behind the armchair . Get on (a horse. John is good at mathematics. beside. train) . 4. John jest dobry w matematyce. .między drzewami. a bicycle) . 5. pociągu). konno. A oto przykłady użycia różnych przyimków w wyrażeniach dotyczących ruchu.między tobą a mną among the trees .obok Mary between you and me . plane. 6.wsiąść (do autobusu. Get into/onto (a bus. gdy wsiadał na rower. .Wsiadaj. I am sorry for being late. by between among in front of behind beside/by Mary . Przepraszam za spóźnienie. By car (bus. Owing to his money we were able to buy a car.jeśli pojedziesz samochodem. sea.pieszo. Get in. podróży. air).wysiądź z autobusu na trzecim przystanku.wsiąść (na konia. He is used to getting up early. będziesz tam za dziesięć minut.

... Zestawienia: czasownik + przyimek (wybór) accuse of ..... zmienić (się) w (coś) 2.. przymiotników. — poprosić o .. zapomnieć Poniżej podajemy najczęściej występujące zestawienia czasowników. on . come across . — aprobować ... oknem) — 1. — domagać się od (kogoś) — zależeć od... demand of or from ... 2... call on (somebody) call to (somebody) call for (somebody) care for or about (something change for . depend on . przejść przez (chorobę)... na (coś) 9 — Język angielski .. die of. — składać się z ...... — wyglądać (np.. po którym występują. zbadać (szczegółowo) as to get over . — przejrzeć. wyzdrowieć 3.: to look at to look — patrzeć na after to look for to — opiekować się look into to look — szukać over to look — wejrzeć (w coś) through to look out — przejrzeć (pobieżnie) of. — uważać (kogoś. change into . np... ask for ..Przyimki niejednokrotnie modyfikują znaczenie czasownika...... — oskarżać o (coś) — zgodzić się na (coś) — zgadzać się z (czymś lub kimś) — zmierzać do ... obciążyć (czymś) 2. przebrać (się) w (coś) — 1.... trudności) przeboleć. imiesłowów i rzeczowników z przyimkami.. obwinie o (coś) — napotkać (kogoś lub coś) przypadkiem — gratulować (komuś) z powodu . congratulate .. agree with ... polegać na — umrzeć z (czegoś). charge with .. aim at .. consist of.. agree to .. pokonać (np. approve of. coś) za ... — odwiedzić (kogoś) — wołać na (kogoś) — wezwać (kogoś) or somebody) — dbać o (coś lub kogoś) — zamienić na — 1.. to look upon .

129 .

. look for ........ czekać na . translate into ... przeboleć. przedostać się przez schować (się) przed .. look over .... walczyć z . zdolności) odziedziczone po (kimś) przejąć przetłumaczyć na . — zły na (kogoś) 130 .. wyjechać do . look after . get over... divide in lub into .... exchange for . look into ..... hope for ..... look upon someone as makeup for .... object to .. zrekompensować sprzeciwiać się (czemuś) wskazywać na.. feed on .... look at . fall in love with . laugh at . karmić się (czymś) dotrzeć do..... spodziewać się (czegoś) śmiać się z ... zakochać się w . angry with .....differ from ... succeed in .... take after (somebody) take over .. różnić się od . listen to ... zajrzeć (dokądś) szukać przeglądać przejrzeć dokładnie uważać kogoś za ..... podzielić na (części) pić za (coś) wymienić na . look through .... stracony czas).. mieć cechy (np.. żeby coś) walczyć o .... odnieść powodzenie.. sukces w . drink to .. reply to .... dopilnować (czegoś....... wejrzeć (w coś). słuchać (kogoś lub czegoś) opiekować się patrzeć na .. wygląd. — korzystny dla .. wait for .... opierać się o .. hide from .. see to (something) struggle for .. leave for . Zestawienia: przymiotnik lub imiesłów + przyimek (wybór) absent from ... struggle against .. zdołać. nadrobić (np. lean against ... get at ..... — nieobecny na lub w advantageous to .. odpowiedzieć na ... point at ... dostać się do zapomnieć..

. interested in .... a różnice dotyczą 9* przybycie do jakiegoś miejsca przybycie do kraju w okolicznościach roszczenie w stosunku do (kogoś) decyzja w sprawie . different from . . spragniony (czegoś) .......... .zapalony do .świadomy (czegoś) . niezgoda.. -różny od .zapalony do .nie nadający się do niczego . eager for .posłuszny (komuś. czemuś) . wpływ na kogoś zainteresowanie (kimś... responsible to .. (kogoś) -niezależny od .... obedient to .. posiadające pewne istotne cechy charakterystyczne.. good for nothing good at . engaged to ... czymś) 131 ... polite to .aware of .. Trudność dla cudzoziemca stanowi to.....przyimek (wybór) arrival at a place arrival in a country in/under the circumstances claim against (someone) decision on a matter disagreement with a person exception to a rule gratitude for ... -grzeczny dla . . influence over/with a person interest in Zwroty z partykułą przysłówkową Obok omówionych powyżej zwrotów z przyimkiem istnieją w języku angielskim bardzo liczne zwroty z tzw...przyzwyczajony do (kogoś.... że w wielu wypadkach partykuły przysłówkowe mają postać identyczną z przyimkiem....zainteresowany (czymś) .... .zaręczony z .dobry w . envious of ..odpowiedzialny przed (kimś) .. korzystny dla . ... pleased with .. odróżniające je od zwrotów z przyimkiem.. dependent on ...zależny od . responsible for ..zadowolony z .... . .podejrzewający (kogoś) ..zawistny o . keen on ..... .. used to .zdziwiony (czymś) .odpowiedzialny za .. suspicious of ...dobry na . . good for good to independent of . czegoś) Zestawienia: rzeczownik 4.. partykułą przysłówkową... (czymś) . spór z kimś wyjątek od reguły wdzięczność za ..... surprised at .dobry dla .

Bradford. Put these cups (on. June 20th. 132 . 11. June. 13.. She got married .... spring. Exeter will be late. 17. I was waiting for you yesterday ... six . Come and see me . into. among) your brother and sister. 20... This shop is closed .30..I haven't seen you .. and then we moved . ages! I haven't seen George ... John looked (through.... ĆWICZENIE II Z przyimków podanych w nawiasach wybierz właściwe: 1..... 7... He left last week but he should be here again .don't you think it was long enough? What a surprise! I am so glad to see you .. 2.. Come (in. please. and carry them (to. że tak jak zwroty z przyimkami powinno się je opanowywać w określonym kontekście znaczeniowym.30 train ... a meeting.. Tom always has his holidays . London . 15. February.. 6. Our train comes . 5. 4. I am afraid I will be . ĆWICZENIE I Wstaw odpowiednie przyimki w miejsce kropek: 1... Come and sit (beside. The 5.. a minute. into) the rain! 2. above) the table. Partykuły przysłówkowe omówione są w rozdziale 5.. Mondays. inside) the house! Don't stand (in. He will stay with us .45. 9. 2. across) the window (on. midnight. London. the end of the year. Don't forget to post this letter . 5. First we lived .. 16. 6... 10. 12.. seventeen.. at) the tray.. Some students take their examinations . at) the gathering clouds. Leave your umbrella (behind. others . three ... home tomorrow evening? No. Please spread the cloth (over. but ... Will you be . 19. a week.. Let's meet (at. probably . Warto zaznaczyć.. lunch.. 14.. 7... I like a cup of coffee . after) the door. 3. 8.. long winter evenings we read books or watch TV. w jakiej występują. that day he came .. outside) me or (between. He was usually late. eight. ..5. 8. time. 4.składni. We shall meet . 3. in front of) the TV set.. the day we met at Wimbledon. Exeter. in) the living room.. 18. He spends all day (before. I will be here . by) 9..

but it doesn't mean I am going to do what you want. Mary looks after her small brother and sister. at)? 13. (Czy sprzeciwiasz się) my proposal? 3. We hope for the best. (During. 133 . 6. 15. If you lean against this wall.. off)!" he shouted. Don't blame John . If you are thirsty. Will you agree to do what we want? I agree with you that we should help him. His speech was not very convincing. „Get (out. on) foot. I am listening to you. 3. What are you talking (on. ĆWICZENIE in Przetłumacz na polski następujące zdania. Look into your bag . 10. 2. at) the beach. he asked about you. 5. 13. 17. along) the stairs!" 12. „or I shall kick you (down. ask for me. 18. I hear what you say. 9. The speaker pointed to the fact that the meeting had been going on for ten hours without giving an answer to the question put at the beginning. If you are in trouble. I met John yesterday. In answer to your letter we have the pleasure of informing you that .9. by) night? 11. They usually come (by. 12. 11. about)? 14. (Dopilnuję tego). Why are you looking over these old papers? I am looking for a lost letter. at) my stay at the seaside I spent most of my time (on. over) suspicion. 7. ask for a glass of water. 2. 16. Tomorrow this job will be finished. Let us drink to your success! I would like to exchange my radio set for a tape-recorder. 10. stosując w każdym z nich odpowiedni zwrot z przyimkiem: 1.. you will get wet paint on your clothes. Don't laugh at John but try to help him. All my efforts now aim at learning English. ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania. This man has been accused of theft. What are you looking (on. I don't approve of your behaviour.perhaps you'll find your key there. 16. Have you ever seen Warsaw (at. (Nie mogliśmy zrozumieć do czego zmierzał). from) Chicago. 8. through) car.he is (above. I've got a letter (of. 19. even if the weather was bad. but today they came (by. zawierające zwroty z przyim-kami: 1. 15. 14. 4.

8. 2. Czy możesz przyjść do nas w poniedziałek o piątej? Nigdy nie wracam do domu przed trzecią. I am sorry for disturbing you but (wziąłem Panią przez pomyłkę za moją znajomą). ale jedzie do pracy autobusem. 12. 17.mieszkaj z angielską rodziną i mów tylko po angielsku. 23. 9. Nie interesuję się lotami kosmicznymi. Ten stół jest za duży . 24. 5. (ona jest podobna do ojca). Po pracy zwykle idę po zakupy. Tom zawsze wraca do domu pieszo. 6. 3. 7. 10. Czy chcesz zobaczyć Warszawę w nocy? Spotkamy się na stacji o szóstej.nie przejdzie przez drzwi. Zastukałem do drzwi i wszedłem. Postaw te talerze na tacy i zanieś je do jadalni.4. John cały wieczór spędził przed telewizorem zamiast się uczyć do egzaminu. 13. Podczas dnia na ulicach naszego miasta jest duży ruch. Staraj się skorzystać w pełni z twego pobytu w Anglii . . 8. The baby is very much like you! Oh. Mary ma wielki wpływ na swego męża. co zrobiliście dla nas. 11. 16. 6. During the war Polish troops were fighting (o niepodległość swego kraju) on many fronts. Przystanek autobusowy jest na tyłach naszego domu (za naszym domem). 18. Pociąg z Londynu do Exeter właśnie nadjeżdża. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 21. 19. 14. Te magnetofony różnią się ceną i jakością. (Zaczekaj na mnie na) the bus stop. Mr Smith przyjechał do naszego miasta w sierpniu. 15. Let us (przemyśleć) all the possibilities once more. (Przetłumacz) these sentences (na angielski). Jesteśmy bardzo wdzięczni za wszystko. zobaczysz ich na drodze z miasta do naszego domu. 5. ponieważ nie lubi wcześnie wstawać. 22. Jeżeli chłopcy będą szli pieszo. 9. 4. Dom państwa Brownów stoi między znacznie większymi domami. Wsiądź do autobusu nr 114 i wysiądź na ostatnim przystanku. Delegacja angielskich businessmenów przybyła do Warszawy. 20. 7. no. Wszedłem do tego pokoju godzinę temu.

: Is there a hotel near here? Czy znajduje się tu blisko hotel? Wyrażenia tego używamy także informując. Na stole jest (znajduje się) bochenek chleba. że w danym miejscu. W pytaniach stawiamy odpowiednią formę czasownika be przed wyrazem there. że w danym miejscu. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) Konstrukcją there is. 135 . w danym czasie. There is a loaf of bread on the table. There are some pictures in this book. There is some meat in the fridge. W lodówce jest mięso (trochę mięsa). np. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) 8.1. coś nie istnieje lub nie występuje. np.CZĘŚĆ DRUGA Struktura zdań pojedynczych i złożonych Wybrane zagadnienia 8. czasie. w danej sytuacji lub w danych okolicznościach znajduje się (występuje) taka a taka rzecz (takie a takie zjawisko).: There are no chairs in this room. W tej książce są obrazki (trochę. kilka obrazków). there are posługujemy się mówiąc. okolicznościach itp. W tym pokoju nie ma krzeseł.

Konstrukcję There + (be) stosuje się w pytaniach o liczbę lub ilość. ĆWICZENIE II Utwórz pytania według wzoru: Wzór: towels/bathroom . W butelce jest trochę mleka. oil/that container 7. tinned fruit/shop 9. a little.How many towels are there in the bathroom? meat/fridge . There are some cigarettes in the box. 136 . lub: There are no English books in this library. any. biscuits/that box 10.Is there any coffee in the tin ? 1. no patrz Zaimki nieokreślone rozdz. few. There is some milk in the bottle. sugar/this tea 8. lub: There is no coffee in the cupboard. 4.3. There aren't any English books in this library. much. pepper/cupboard knives/drawer cheese/dish bread/kitchen beer/bottle 6.How much meat is there in the fridge ? 8 4 Użycie: some. ĆWICZENIE I Utwórz pytania według wzoru: Wzór: people/street .: How much petrol is there in the canister? Ile benzyny jest w kanistrze? How many cigarettes are there in this packet? Ile papierosów jest w tej paczce? Konstrukcja there + forma czasownika be może występować w różnych czasach gramatycznych. no3.2. 3. Is there any meat in the fridge? Czy jest mięso w lodówce? There isn't any coffee in the cupboard. W pudelku jest trochę papierosów. 3. W szafie nie ma kawy. 5. W tej czytelni nie ma angielskich książek. a few — rozdz. little. milk/fridge. np4. Patrz użycie: many.W konstrukcji tej rzeczowniki często występują z określnikami some.Are there any people in the street? coffee/tin .5. any.1. 1. 2.

. mistakes/John's homework 8.. a typist who types all the letters... 8. money/that safe 7.. ... . 6. 3. 7. 4.. a lot of people at John's party. I'm afraid . . 5. 6. 13. Can we have some cakes? No.1. any left. 10.. a car waiting for us when we arrived at the station... 5... there's some coffee left.. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) Porównanie W zdaniach zawierających konstrukcję there + (be) wyraz there zajmuje miejsce podmiotu. Can we have some fish? Yes. . rooms/your flat ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: Wzór: Can we have some coffee? Yes.... .. some on your desk. 1. several students who could speak English. 3.. Uzupełnij następujące zdania konstrukcją there + (be) w odpowiednim czasie: ĆWICZENIE IV 1. many foreign students at your college? 8.. plates/the table bread/the kitchen restaurants/this town petrol/the tank 5.. a good film on TV tonight? . . a beautiful airmail stamp on this envelope.. enough time for a visit to the Zoo tomorrow. . Who does the typing in your office? . Can we have some potatoes? No.. there isn't any coffee left. a lot of rain since Friday.. I'm looking for a stamp. 2. 7. 11. Can we have some beer? Yes. 3. 2.. 4. 14. .. won't there? . . 12. a very good article on economics in yesterday's paper.. Can we have some coffee? No. Can we have some sandwiches? No.. Can we have some meat? Yes. At our club yesterday .. .. theatres/Warsaw 6.. 4.. . there's no coffee left.2.. 9. any hot water in the hotel when we arrived.. . .. any meetings of our society since January. Podmiot właściwy jest w ta137 . .. . ale podmiotem nie jest. Can we have some wine? No... 2. or: No.... Have we got any biscuits? I'm sorry. ..

kich zdaniach przesunięty na dalsze miejsce, poza formę czasownika be stanowiącą orzeczenie zasadnicze zdania. Porównajmy zdanie polskie i angielskie: There is a telephone in the hall. W hallu jest telefon. There will be a meeting tomorrow. Jutro będzie zebranie. W każdym z tych zdań zaakcentowany jest ten element treści, który jest wyrażony przez podmiot. Efekt ten uzyskuje się właśnie przez przesunięcie podmiotu poza orzeczenie — ku końcowi zdania. W języku polskim, mającym elastyczny szyk zdania, można swobodnie umieścić podmiot (telefon, zebranie) po orzeczeniu zdania. W języku angielskim swoboda taka jest niemożliwa. Użycie there, które zastępuje niejako podmiot zajmując jego zwykłą pozycję, pozwala nam na przesunięcie właściwego podmiotu poza orzeczenie i w ten sposób zaakcentowanie tego właśnie elementu treści zdania, który jest wyrażony przez podmiot. Oto dalsze przykłady z konstrukcją there + (be): There have been four accidents at this cross-roads since Sunday. Od ostatniej niedzieli na tym skrzyżowaniu były cztery wypadki. There are no clean handkerchiefs in that drawer. W tej szufladzie nie ma czystych chusteczek. There was a good film on at the Odeon last week. W zeszłym tygodniu w kinie Odeon był dobry film. There is nothing to eat. Nie ma nic do jedzenia. There was no way of avoiding it. Nie było sposobu uniknięcia tego. There is much to be said on that topic. Na ten temat jest wiele do powiedzenia. There has been a lot of trouble about it. Było z tym masę kłopotu. Zdań takich jak powyższe nie można przekształcić tak, aby obyć się bez konstrukcji there + (be), to jest nie można postawić na miejsce there ich właściwego podmiotu. Zdania z konstrukcją it + (be) pozornie przypominają zdania zawierające there + (be), jednakże w istocie różnią się od nich zasadniczo. Są to zdania z dwoma podmiotami. Jednym z nich jest słówko it, zwane Preparatory It (przygotowawcze it), a drugi może mieć różną postać. Jest kilka typów zdań z Preparatory It: 138

a) Zdania, w których drugi podmiot ma postać bezokolicznika, np.: It is easy to criticize. Łatwo jest krytykować. It is better to do it at once. Lepiej zrobić to zaraz. Można takie zdania przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: To criticize is easy. To do it at once is better. Zdania takie, choć poprawne, brzmią jednak mniej naturalnie niż zdania z użyciem Preparatory It. Zauważmy, że w języku polskim zdaniom tego typu odpowiadają zdania bezpodmiotowe. Do tej samej grupy można zaliczyć zdania z czasownikami: seem, feel, sound, look użytymi bez osobowego podmiotu, np.: It seems impossible to help him. Pomóc mu (dopomożenie mu) wydaje się niemożliwe. It sounds strange to say so. Powiedzieć tak (powiedzenie tak) brzmi dziwnie. b) Zdania, w których drugi podmiot ma postać zdania pobocznego, np.: It's strange that she hasn't come home yet. To dziwne, że jeszcze nie wróciła do domu. It's true that books are the truest friends. To prawda, że książki są najwierniejszymi przyjaciółmi. Zdania takie również można przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: That she hasn't come home yet is strange. That books are the truest friends is true. Zdania te, choć teoretycznie poprawne, brzmią sztucznie. Często używane zwroty zawierające Preparatory It to m. in.: it is a pity, it is no use, it is fun. Oto przykłady: It's no use asking him to help us. Nie warto prosić go o pomoc. It's a pity she doesn't speak French. Szkoda, że ona nie mówi po francusku. It's fun learning foreign languages. Zabawnie (przyjemnie) jest uczyć się obcych języków. 139

c) Zdania, w których drugim podmiotem jest zdanie przydawkowe rozpoczynające się od zaimka: who, which, whom, that. Budowę takich zdań można wytłumaczyć jako rezultat „rozszczepienia" zwykłego zdania pojedynczego z jednym podmiotem. Weźmy np. za punkt wyjścia zdanie: John broke the window. John zbił szybę. Jeżeli chcemy podkreślić fakt, że to właśnie John a nie kto inny zbił szybę, powiemy tak: It is John who broke the window. To właśnie John zbił szybę. Jeżeli chcemy powiedzieć, że John zbił szybę, a nie co innego, powiemy: It is the window that John broke. To właśnie szybę John zbił. Oto przykłady zdań o takiej konstrukcji: It is Helen who found the watch. To właśnie Helen znalazła zegarek. It is the watch that Helen found. To właśnie zegarek Helen znalazła. It was Henry who took my best tie. To właśnie Henry wziął mój najlepszy krawat. It was my best tie that Henry took. To właśnie mój najlepszy krawat wziął Henry. Porównajmy teraz zdania z konstrukcją There + (be) i z Preparatory It. There is a policeman in front of us. Przed nami znajduje się policjant. It was a policeman who told me to turn left. To (właśnie) policjant polecił mi skręcić w lewo. It is time for you to get up. Już pora, abyś wstawał. There is time for you to have a cup of tea before getting up. Masz jeszcze czas na wypicie filiżanki herbaty przed wstaniem. W wielu przypadkach it występuje jako jedyny podmiot zdania. Oto przykłady zdań z takim podmiotem, które mogą Polakowi sprawiać pewne trudności. It is a month since I saw her. To już miesiąc od czasu jak ją widziałem. 140

It's two years since I had a holiday. To już dwa lata odkąd miałem wakacje. It's three miles to the nearest town. Do najbliższego miasta jest trzy mile. It's warm at this time of year in Poland. O tej porze roku jest ciepło w Polsce. It's nice to get out of town in summer. Przyjemnie jest wyjechać z miasta w lecie.
ĆWICZENIE i

Wstaw it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. ... Mary who gave us your telephone number. ... some interesting stories in this book. ... difficult to cross the street in a big city. ... a good play in our local theatre last week. ... wet last Sunday, wasn't it? I think ... John who introduced us. Get up, ... time to go to school. I'm sure ... a lot of people at the meeting tonight. ... very cold last night, wasn't it? ... on my first visit to France that I went to Nice. Driving is dangerous when ... a fog. ... difficult to understand what he is speaking about. ... an information desk in the entrance hall. ... a pity you can't come to our party.

ĆWICZENIE II

Uzupełnij wstawiając it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie. W niektórych zdaniach należy wprowadzić liczbę mnogą, formę pytającą lub przeczącą: 1. 2. 3. 4. 5. 6. ... a river near the town? Yes, ... but ... dangerous to bathe in it. ... no use discussing this problem. ... nothing to do but to wait. ... far to the nearest service station? ... enough food for everyone? Oh, yes, ... impossible to eat it all! ... a pity you don't speak French: ... some charming French girls in our hotel. ... a car park in the centre of the town? Yes, but I'm afraid ... impossible to park a car there in the rush hours. 7. ... Lucy who told us about your marriage. 8. ... too cold for a walk last night, so we stayed at home. Oh, yes, ... a very cold wind in the evening. 141

9. ... easy to talk but we've got to do something at last. 10. ... better to go to the seaside in June — ... such crowds of people there in July and August. 11. ... any scotch tape on your desk? No, I'm afraid ... any. 12. ... a pity we haven't got a car. Oh, I don't know. ... difficult to park a car in the city, and besides ... a very good bus service in our town.
ĆWICZENIE in

Przetłumacz na angielski: 1. Było wiele wypadków drogowych od początku roku. 2. Szkoda, że Mary nie odwiedzi nas jutro. 3. Na jutrzejszym zebraniu będzie wiele ludzi. 4. Wczoraj był bardzo dobry koncert w parku. 5. Miło jest znowu cię widzieć. 6. Nie ma wysokich budynków w tym małym miasteczku. 7. Nie warto próbować jej przekonywać. Ona cię nie usłucha. 8. Czy są czyste chusteczki do nosa w szafie? 9. Nie zawsze jest łatwo eksperymentować. 10. Po drugiej stronie ulicy jest przystanek autobusowy.

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

Zajmiemy się tu zdaniami, w których oba dopełnienia wyrażone są rzeczownikami (z przydawkami lub bez) lub zaimkami. Możemy rozróżnić dwa typy takich zdań. Pierwszy typ to zdania zawierające tzw. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie: kogo ? co ?) i tzw. dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie: komu? czemu?). Oto przykłady takich zdań: Mary has given me a present. Mary dała mi present. I can lend you my bicycle. Mogę ci pożyczyć rower. Mother told the children a story. Mama opowiedziała dzieciom historyjkę. I have told my wife everything. Powiedziałem żonie wszystko. W zdaniach o powyższej konstrukcji najpierw występuje dopełnienie dalsze a po nim dopełnienie bliższe. Dopełnienie dalsze może być dowolnym rodzajem rzeczownika lub zaimka, natomiast dopełnienie bliższe nie może być zaimkiem osobowym. Drugi typ zdania z dwoma dopełnieniami zawiera dopełnienie bliższe i tzw. dopełnienie przyimkowe, tzn. rzeczownik lub zaimek poprzedzony przyimkiem. Oto przykłady: Mary wrote a letter to John. Mary napisała list do Johna. I have bought some sweets for the children. Kupiłem dzieciom cukierków. John brought these flowers for you. John przyniósł te kwiaty dla ciebie. Mr. Smith gives lessons to some Polish students. Pan Smith daje lekcje polskim studentom.

143 .

Drugim kryterium wyboru pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami jest stopień rozbudowania tych dopełnień. Listonosz przyniósł paczkę dla Johna. w którym ta właśnie osoba wymieniona jest na końcu zdania: Mary has given a present to me.W tej konstrukcji zarówno dopełnienie bliższe. jak przyimkowe może być wyrażone dowolnym rodzajem zaimka lub rzeczownika. John sent them to Mary. Listonosz przyniósł ją dla Johna. wybiera typ pierwszy. John posłał Mary kwiaty. Kupiłem sobie nowy kapelusz. The postman brought it for John. The postman brought a parcel for John. wybiera typ drugi. John posłał kwiaty Mary. John sent some flowers to Mary. posyłana. Wybór pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami zależy od tego. John sent Mary some flowers. Jeżeli dopełnienie 144 . Mary dała mi prezent (a nie co innego). Listonosz przyniósł Johnowi paczkę. Oto przekształcenie zdań podanych powyżej: Mary has given it to me. Dopełnienie bliższe wyrażone zaimkiem osobowym może wystąpić tylko w tym typie zdania. w którym ta właśnie informacja znajduje się na końcu zdania: Mary has given me a present. Jeśli natomiast mówiący chce podkreślić jako główną nową informację komu jest rzecz dawana. pożycza. ofiaruje. John posłał je Mary. The postman brought John a parcel. Jeśli chce podkreślić co ktoś daje. na jaką informację mówiący pragnie położyć główny nacisk. Kupiłem go dla siebie. przekazuje. I bought a new hat for myself. posyła itp. Mary dała go mnie. I bought it for myself. kupowana itp. I bought myself a new hat. Kupiłem nowy kapelusz sobie (dla siebie). Mary dała prezent mnie (a nie komuś innemu).

Nie. tj. 9. John posłał Mary olbrzymi bukiet czerwonych róż. Here is the sugar. Pokazałem mu go. John mi je dał. 8. (Y. What beautiful flowers! (Y. X. Have you shown Mark my new picture? (Y. John is enthusiastic about my new car. Tak.bliższe jest rozbudowane. Brown teach his students? (French) Did Mr. 6. 10. częściej stosuje się typ pierwszy. I lent them to him.) X. 4. (Y. Pokaż mi je. np. Mary) Przetłumacz na angielski zdania w nawiasie: 1. Dobrze. 5. ĆWICZENIE I Odpowiedz na pytania (wykorzystaj informację w nawiasie): 1. Here are some photographs of the children (Y. Nie powiem go jej). What did John buy Mary? (a ring) When did he give it to her? (yesterday) Have you bought these books for John or for yourself? (John) Have you bought John a book or some other present? (a book) Who did you lend your typewriter to? (my brother) What does Mr.) X. (Y.: John sent Mary an enormous bunch of red roses. 6. 3.) X. Jeśli dopełnienie dalsze jest rozbudowane. Daj mu je. częściej stosuje się typ drugi. 2.) X.: John sent some flowers to the pretty sister of his friend Tom.) X. Pożyczyłem mu je. 3. Nie pożyczaj mu go. 5. wyrażone rzeczownikiem z przydawkami. (Y. I've bought some records for John. Is this Mary's camera? (Y. We showed her to them.) X. Jeżeli oba dopełnienia wyrażone są zaimkami osobowymi. John pożyczył go jej. Przysuń mi go. Pokazaliśmy im ją. 145 ĆWICZENIE II 10 — Język angielski . John posłał kwiaty ładnej siostrze swego przyjaciela Toma. 8. 7. 7. 2.) X. Daj mi to. np. Black promise this job to John or to Peter? (Peter) What did Jane tell her husband about her stay in Paris? (everything) Whom did Jane tell the story of her stay in Paris? (her husband) Whom are you going to give these apples and these oranges? (Jane. 4. dopełnienie dalsze występuje przed dopełnieniem bliższym: Give it to me. Please don't tell this secret to my wife.

Ten dom został sprzedany. Powiedział. Konstrukcje w stronie biernej 10. Tworzenie strony biernej Formy strony biernej tworzy się (podobnie jak w języku polskim) za pomocą czasownika to be oraz imiesłowu czasu przeszłego. Ten rachunek zostanie zapłacony jutro.1. Past Continuous When I arrived dinner was being served. Twój list został wysłany wczoraj. Past Perfect He said that his pen had been found at school. Present Continuous A new school is being built in our town.10. Simple Past Your letter was posted yesterday. 146 . Present Simple The door is locked every night by my father. Kiedy przybyłem podawano obiad. Future Simple This bill will be paid tomorrow. Present Perfect That house has been sold. W naszym mieście buduje się (właśnie teraz) nową szkołę. że jego pióro zostało znalezione w szkole. Drzwi są zamykane co wieczór przez mojego ojca.

np.Bezokolicznik w stronie biernej tworzy się przez użycie bezokolicznika to be i imiesłowu biernego. Zestawienie Infinitive to be brought Present Simple am (are. people). everyone. Odnawiają ratusz. b) Gdy sprawca czynności jest nieznany. ponieważ w języku angielskim używa się jej znacznie częściej niż w języku polskim.: My watch has been stolen. It must be cleared. np. Musi być opróżniona. 1) Stronę bierną stosuje się najczęściej w następujących sytuacjach: a) gdy interesuje nas wykonanie czynności a nie jej wykonawca. is) being brought Past Simple was (were) brought Past Continuous was (were) being brought Present Perfect have (has) been brought Past Perfect had been brought Future Simple will (shall) be brought Future in the Past would (should) be brought Future Perfect in the Past would (should) have been brought 10. np.2. somebody. Ta skrzynka pocztowa jest pełna. Strona czynna They are renovating the Town Hall. This letter box is full. Strona bierna English is spoken all over the world. everybody. to be seen — być widzianym. Użycie strony biernej Właściwe użycie strony biernej przedstawia trudności dla Polaka.: Strona czynna People speak English all over the world. lub gdy sprawca czynności jest nieokreślony (someone. . np. Ludzie mówią po angielsku na całym świecie. Ukradziono mi zegarek. they.: Those ships are built in Glasgow. Ratusz jest w odnowie. Te okręty buduje się w Glasgow. Na całym świecie mówi się po angielsku. Strona bierna The Town Hall is being renovated. is) brought Present Continuous am (are.

10* 147 .

Pośle się po doktora. Mówi się. w stronie biernej podmiotem jest dopełnienie bliższe (kogo. Twój list został pokazany ojcu. Ogłoszono. Oni często się z niej śmieją. Strona A doctor will be sent for. . give (dać). gdy to właśnie jest główną informacją udzielaną rozmówcy. co) lub też dopełnienie dalsze (komu. America was discovered by Columbus. d) W zdaniach odpowiadających polskim zdaniom typu: mówi się (it is said). zakazach. np. 2) Stronę bierną stosuje się także. Mówiono.c) W oficjalnych instrukcjach. it has been said). np. Podmiotem zdania w stronie biernej może być również dopełnienie przyimkowe. Nazwę sprawcy poprzedza się przyimkiem by. These letters will be typed by Miss Jones. It was said the talks were very fruitful. Ameryka została odkryta przez Kolumba. Strona bierna Your letter was shown to Father. Pokazali twój list ojcu. lub: Father was shown your letter. award (przyznać). Pasażerowie proszeni są o udanie się do komory celnej. jak np. że szkolne ferie będą trwały do 3 stycznia. czemu). gdy sprawcę (wykonawcę) czynności chce się szczególnie wyeksponować. This form should be filled in block letters. że rząd podniesie cenę mięsa. zawiadomieniach. np. Oni poślą po doktora.: Passengers are requested to proceed to the customs. tell (powiedzieć). Ten formularz należy wypełnić drukowanymi literami. Te listy zostaną napisane na maszynie przez pannę Jones. show (pokazać). Strona They often laugh at her. It has been announced that school holidays will last until the 3rd of January.: Strona czynna They showed your letter to Father. Po niektórych czasownikach.: Strona czynna bierna czynna They will send for a doctor. It is said that the government will raise the price of meat. że rozmowy były bardzo owocne. przypuszcza się lub mówiono (it was said.

148 .

. 5..: Yes. They reconstructed the old cathedral. B.Strona bierna ĆWICZENIE I She is often laughed at. They built a new shopping centre in the centre of the city.. 5. Ona jest często wyśmiewana. 6.: Have you checked the list of the guests? Mr. przygotowania do uroczystości zakończenia roku szkolnego i pragnie upewnić się. 4. czy wszystko zostało należycie przygotowane. 2. K.: Have you typed those letters yet? B.m..: It's .. Mr. zdaniami w stronie biernej: Wzór: 1.: Have you asked the teachers to be present at 12 a. 3.. They widened some of the old narrow streets.: It's . A. B. Wzór: Has lunch been cooked yet? It's just being cooked. 2.: They .. B. In the seventies they modernized our town. A.: Have they written their report? B. 3.. Mr. it has been sent. 3.: Has she made the coffee? B. 1.: Have they built the swimming pool at last? B. B. zaczynając od zdania: In the seventies our town was modernized: 1.: Have you answered the parents' letters? Mr. B. omawia ze swoim zastępcą Mr.? Mr.: Have you told the canteen staff to prepare refreshments? 149 . ĆWICZENIE III Dyrektor szkoły Mr. Uzupełnij poniższe dialogi podając odpowiedzi według wzoru. B. B.: Have you read the teachers' reports? Mr. A. ĆWICZENIE II Przepisz poniższe opowiadanie w stronie biernej.: Have they painted the walls yet? B.: Have you sent the invitation to the Mayor yet? Mr.: Have you prepared the welcoming speech? Mr..: They . 5. They completed the reconstruction a month ago. K. 2.: It's .. K. 4. A. Uzupełnij odpowiedzi Mr. B. A. 4.

The opening speech (deliver) by professor Jones. 3. 1. Someone is serving coffee now. 5. Let us know if we can put your name on the list. Paul Black ĆWICZENIE v Przekształć poniższe zdania na stronę bierną: Wzór: They may ask you a lot of questions. stosując czas Future Simple w stronie biernej czasowników podanych w nawiasach. You needn't translate this article. Everyone knows the facts very well. 6. People mustn't park cars in front of that building. 4. ĆWICZENIE VI Napisz następujące zdania w stronie biernej. We would be happy to have you as our guest. People will soon forget the whole affair. You will have to fill in a lot of forms. They can build a school in five months. They can't sell their old car. 4. 2. 9. . Uzupełnij list profesora. 7. whom you have met. The big hall of the university (decorate) by our students and a concert (give) by a famous pianist. They ought to pay him. 150 Someone noticed the thief an hour earlier. Next month our university will celebrate its 400th anniversary. You should inform the police. You should keep butter in the fridge. 3. Yours sincerely. You may be asked a lot of questions. All the arrangements (complete) soon. Dear Professor Watson. pomijając określenie wykonawcy: 1. 5. 10. Several eminent professors (invite) to the ceremony.ĆWICZENIE IV Profesor Paul Black pisze do kolegi zapraszając go na obchody 400-lecia uniwersytetu. They opened the theatre only last month. You ought to return the books to the library before the first of March. 2. 8. You ought to repair that old clock.

Someone has taken away two of my books. Someone is repairing the road to Winchester. You must write the answers in ink. 10. Someone has locked the safe. 11. You must finish the work by five o'clock. Wilson) Who usually cooks breakfast? (my sister) Who will open the exhibition? (Princess Anne) Who makes the best tea? (the English) Who had opened the window before we came in? (the thief) Who is repairing our car? (a good mechanic) Who has opened my letter? (the secretary) Who wrote "Pygmalion"? (George Bernard Shaw) Who has stolen the jewellery? (a tramp) Who took Mary's photograph? (Jim) Who usually takes the boys to school? (Father) Who has cleaned the kitchen? (Jane) Who will give away the prizes? (the headmaster) ĆWICZENIE VIII Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: How often are these cacti watered? They are watered once a week. They are now producing this type of transistor radio in Japan. 7. 4. 8. Odpowiedzi należy podać w stronie biernej: Wzór: 1. Who will pay the bill? (Mr. 16. What time are the shops opened in this town? (7 o'clock) 2. One can easily forget a telephone number. Will this plan be discussed at the next meeting? (No. 2. next year) 3. Brown. They will cut the tree down. ĆWICZENIE VII Odpowiedz na poniższe pytania wykorzystując informację podaną wiasie. 13. 14. 13. Someone will send this parcel to Mr. 8. Who sends those goods to Japan? (Smith and Co) Who wrote this report? (Mr. 9.. Brown) The bill will be paid by Mr. 9. 3. 11. 1. 10. Brown. 12. Must the meeting be held today? (Yes. 5. 14.) . Someone cleans the rooms every week. Someone has translated those documents. 12.6. 6.. 15. 7. .

Will they ask you to come on Sunday? Yes. they . 3. 3. Why hasn't the office been cleaned? (.. Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: ĆWICZENIE X Wzór: 1. 2. They offered Mr. Wilson.. Did they pay you for your work. 4.4. 7. . Brown? No. Someone handed Mary the programme. Did you correct Helen's homework? No. Janet was given a free ticket to the opera. I . they ... 3. by Miss Hill. Why didn't Jack come to Mary's party? I'm afraid she hadn't invited him. 6.. Smith round the factory. Will you sign these letters.. lub No. How often is this letter-box cleared? (twice a day) 5. 5. he isn't being sent abroad.. Someone should teach Susan to cook. Somebody has told the police a lie. Are they sending your brother abroad? Yes... 6. Uzupełnij stosując stronę bierną: ĆWICZENIE XI Wzór: 1. Green.. Did they give Mary a ring at Christmas? Yes. It ought. immediately. it .. Smith is ill). last Friday. he is being sent abroad — lub: No. Have they paid the boy for his work? Yes... she . because Mrs... John hasn't posted that letter yet.... he .. 4.. Did they show the man how to operate the machine? No. do you really think he . Yes. 5. they will be checked by Mr.. ... Green. That's too bad. he . Will you check these documents.... Mary? Yes. sir? No. Must this letter be posted at once? (Yes. 4. she .. by Mr.) 6. ĆWICZENIE IX Napisz następujące zdania w stronie biernej rozpoczynając zdanie od słów wytłuszczonych: Wzór: Someone gave Helen a ring. he . They have promised Henry a new bicycle. you . No.. 1. Jones the post of treasurer.. Can they arrest that woman? No. Oh. ? 5. 152 .. Someone will lend John a camera to take our photograph. Helen was given a ring.. They gave Janet a free ticket to the opera. 7. Are they teaching your son to swim? Yes.. 2.. Will they offer me that job? No. by Mr. They will take Mr. Mr. 2. he . he ..

Gdy weszliśmy. 4. 13. 9. Ta książka musi być zwrócona natychmiast. 11. 12. 7. 5. Twoja książka będzie wydana w przyszłym roku. że prezydent przybędzie do Rzymu jutro. W naszej dzielnicy buduje się duży basen. Pasażerowie proszeni są o zapięcie pasów. Nie powiedziano mi. że goście już wyszli. Portret mojej córki został namalowany przez słynnego artystę. . 6. Po hiszpańsku mówi się w większości krajów południowoamerykańskich. Ogłoszono. 8. 10. Czy Jim będzie zaproszony na przyjęcie? Okno otwarto zanim poszedłeś spać. 15. Dlaczego listy nie zostały jeszcze przepisane na maszynie? Ryż jada się głównie na wschodzie. 14. Powieść Heleny będzie ukończona przez jej męża. Nie zapłacono za ten obraz. 3. właśnie podawano obiad.ĆWICZENIE XH Przetłumacz na angielski: 1. 2.

she isn't. it Nie. Tak. No. tj. Tak. he can't. it doesn't Nie. Nie. na które odpowiedzią jest potwierdzenie lub zaprzeczenie. W czasach Simple Present i Simple Past utworzenie pytania typu Yes-No wymaga użycia na początku pytania odpowiedniej formy czasownika posiłkowego do. nie odjechał.1. No. ani tego. Zaczynają się one od formy czasownika specjalnego (posiłkowego lub modalnego). Czy Mary jest w domu? he can. Nie.11. że oczekuje odpowiedzi twierdzącej. Innymi słowy. piwo? Does it rain much here? it does. pytania o rozstrzygnięcie. we don't. że oczekuje odpowiedzi przeczącej. No. all like beer? Czy wszyscy lubicie we do. 11. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie General Questions. nie mówi. niedużo. nie ma jej.1. po której następuje podmiot zdania. Pytania nie zawierające przeczenia Pytania takie sugerują neutralną postawę mówiącego w stosunku do oczekiwanej odpowiedzi. to znaczy odwrócenie porządku podmiotu i tej części orzeczenia. nie lubimy. does lub did. którą stanowi czasownik w formie osobowej. a mianowicie do. jaka padnie odpowiedź. Nie wyraża on ani tego. zwane także Yes-No Questions. 154 . Yes. charakteryzuje je tzw. Wyraża on tylko swoją niewiedzę. lubimy. Has the train already left? Czy pociąg już odjechał? Do you odjechał. Słówko to nie ma odpowiednika. Czy dużo tu pada deszczu? dużo. Pytania Yes-No. jest. No. są to pytania. Yes. Czy John mówi po francusku? has. Konstrukcje pytające 11.1. Yes. Yes. mogą zawierać przeczenie lub nie zawierać przeczenia. Tak. Is Mary at home? Tak. Pytania typu Yes-No odpowiadają polskim pytaniom zaczynającym się od słówka „czy". it hasn't Nie. Tak. inwersja. No. gdy zadajemy pytania w języku angielskim. she is. Yes. Can John speak French? mówi.

... np... . Wilson who cured your daughter? Czy to nie doktor Wilson wyleczył twoją córkę? Wypowiedzi w postaci pytań w formie przeczącej niekiedy funkcjonują jako wykrzykniki.1. I didn't...: Wasn't it Dr. No..Did you ring? Czy dzwoniłeś? Yes. np. postawa... The strike at the Heathrow Airport has ended at last. 11. nie dzwoniłem. co podobne pytania w języku polskim. it has. Have the children ever been to the circus? 1.. gdy nie jesteśmy całkowicie czegoś pewni i oczekujemy od rozmówcy rozwiania naszych wątpliwości. dotyczące informacji zawartych w podanych zdaniach: Wzór: The children have never been to the circus. dzwoniłem. Nie. sprzeciw. .. 155 ... they haven't. Pytania zawierające przeczenie Pytania w formie przeczącej zadaje się w języku angielskim w tych samych okolicznościach. I did. Mianowicie: a) Zadaje się takie pytania. Tak.. możemy zapytać: Shouldn't you go and see a doctor? Czy nie powinieneś iść do lekarza? b) Zadajemy takie pytania. gdy twierdzenie. gdy proponujemy komuś oglądanie telewizji a ten ktoś odmawia.2. działanie lub de cyzja naszego rozmówcy wzbudza nasze zdziwienie. ? No.: Isn't it awful? Czyż to nie straszne? ĆWICZENIE I Utwórz pytania typu: yes-no questions.. nie zadowolenie. możemy zapytać: Don't you like television? Czy nie lubisz telewizji? Gdy zapowiadają nam czyjąś wizytę w porze dla nas niedogodnej możemy zapytać: Can't he come another time? Czy on nie może przyjść kiedy indziej? Gdy ktoś się źle czuje i nie idzie do lekarza... niedowierzanie. Na przykład... ? Yes.

A.... 8.... they aren't.. Mary has been playing the piano all the time.. B. I can hear them laugh. I would. ? Yes... . ? No.. ? Yes.. B. B .. a new one? 5. A.. 12... ? Yes. 15. The Wilsons are coming on Friday.. they will........ it is. too late? 156 ... ? Yes. ... but he understands Spanish. 14.. I'm going to a dance with George... 9.... she will.2. 13. ? Yes. Jane liked the ring I gave her for her birthday. she does. he did. 3.. Can't ..too late? 4.... 11.... The conference is being held in that building..... Robert visited his parents in December.. on Saturday? 2.. Mr. A.. ? Yes..... Weren't . ? Yes.. 5. ĆWICZENIE II ? Uzupełnij zdania pytająco-przeczące: 1. ? Yes.. ? Yes.... A.. I'd like to go to the theatre. .. . Wouldn't . The children are already asleep..... Miss Wilson does her shopping at the supermarket near here... 6. Our guest can speak Spanish fluently.. ? Yes.. ? Yes. 7. My secretary will book your air ticket.......... he can't... he was. with Jim? 3..... I will start at nine o'clock.. Smith left the office before me.. better . .. Yes.. she does.. .. We must have our fridge repaired.. ? No... The Browns will bring their cousin to the party... Our children go to bed at eleven. he had.. B...... he did.. A. He was driving his father's car when he had the accident.... Henry had left before Mary came.. Jane always goes to school on foot... 10.... B . she has. 4.. she did..

she was . No more coffee for me........ Special Questions .Pytania o uzupełnienie Special Questions są to pytania zaczynające się od zaimka.... czyli od tzw. A....see her? 10.. Oh.. a dictionary? 11....2.... how. what. określnika lub przysłówka pytającego. tak jak w pytaniach o rozstrzygnięcie (patrz rozdz.. A.. W Czasach Simple Present i Simple Past trzeba wprowadzić formy czasownika posiłkowego do (tj. No.1... Don't ........ 11..2....1.....6.. B. A.. do. Shouldn't . I can't understand this expression.......... 11..1..... Haven't . Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi What's your name? Jak się nazywasz? What can I do for you? Czym mogę służyć? Who is that man? Kto to jest ten człowiek? What are you doing? Co robisz? When will she come? Kiedy ona przyjdzie? What's the matter? O co chodzi? Where may I put my things? Gdzie mogę położyć swoje rzeczy? How long have you been living in Canada? Jak długo mieszkasz w Kanadzie? Why are you so upset? Dlaczego jesteś taki zdenerwowany? How many sisters have you? Ile masz sióstr? How much must we pay? Ile musimy zapłacić? What had the manager told you before you started work? Co ci powiedział kierownik zanim rozpocząłeś pracę? 157 . 11.. a present? 9. whom..... where. why.... when.1)... A.. yes. A. does....2.. Są to wyrazy: who... which... Question Words — wyrazów pytających...... It's Aunt Barbara's birthday tomorrow! B. B . thank you.... w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią podmiotu W takich pytaniach występuje inwersja..... name Harold Rogers? 7... whose....coffee? 8.. We have a new director. did). B. Was Jane present at the meeting yesterday? B. Pytania... Oto przykłady pytań typu Special Questions...

2. She's tall and dark (Jest wysoka i ma ciemne włosy). Kto chce oglądać telewizję? Mary. did Where does Mary live? Gdzie mieszka Mary? When did you see John? Kiedy widziałeś Johna? How does Jane speak French? Jak Jane mówi po francusku? Why didn't you tell me the truth? Dlaczego nie powiedziałeś mi prawdy? What does your wife usually cook for dinner? Co twoja żona zwykle gotuje na obiad? Whose glasses did you find? Czyje okulary znalazłeś? Which of our friends did you meet at Zakopane? Kogo z naszych przyjaciół spotkałeś w Zakopanem? How much does it cost to get to London by air? Ile kosztuje przelot do Londynu? Uwaga: forma whom np.: Who did you meet yesterday? 11. podmiot nie jest w nich poprzedzony czasownikiem posiłkowym. does. 158 . w zdaniach typu: Whom did you meet yesterday ? jest rzadko używana i we współczesnym języku potocznym zastępuje ją who. Nie występują w nich formy posiłkowe: do. Pytania z użyciem form: do. Ile dzieci zachorowało? Pięcioro. Czyj referat jest najlepszy? Janka. (Dziękuję.2. w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu Pytania takie mają szyk zdania oznajmującego. thank you.What is the Smith's house like? Jaki jest dom państwa Smith? How is your wife? Jak się czuje (miewa) twoja żona? What's your wife like? Jaka jest twoja żona? Uwaga. Na pytanie: How is your wife? odpowiemy: Oh. (Jest bardzo ładna).2. np. (John's paper is the best). What makes you happy? Fine weather. 11. (Fine weather makes me happy).2. czuje się doskonale). does. How many of the children fell ill? Five. Co czyni cię szczęśliwym? Piękna pogoda. jak w innych typach pytań.1. Who wants to watch television? Mary. (Mary does). she's fine. tzn. Pytania. Whose paper is the best? John's. Natomiast odpowiedź na pytanie What's your wife like ? powinna podawać jakieś jej cechy. (Five of the children fell ill). She's very pretty. did. np.

? Mary: She's a very gifted dress designer. stały adres.. 1. ĆWICZENIE m Uzupełnij poniższy dialog pytaniami typu: What's he (she. Oh. Bellows. Który student mówi najlepiej po francusku? Henry... 1.. że wyjeżdżasz za granicę. 3. it) like lub: How is he (she). 4.. narodowość. numer paszportu. not yet. ? 2. Kto zamknął okno? Patryk. ? 159 . Kate: Oh. Her husband is sitting next to her. She's charming and she has a very interesting job. Kto mi pomoże? Alice.. ? Mary: He's the director of the play we are going to see. Jane: . zawód. (Patrick did). Dobson. look at that pretty girl! Jane: . Chris: He's very good looking and rather nice. imię. ? Mary: He's a businessman. datę urodzenia. They have just rented a flat.Which student speaks French best? Henry. He's speaking to his best friend Mr. Who closed the window? Patrick. .. Mary: There are a lot of people in the theatre tonight. Uzupełnij dialog pytaniami Jane.. Zadaj jego pytania w języku angielskim.. ? Mary: She's Mr. ĆWICZENIE I Mary i Jane są w teatrze na premierze. Who is she? Mary: It's Mrs. Her father is very rich. 2. Dobson's fiancee. Jane nie zna nikogo i zadaje Mary wiele pytań.. Do you see that beautiful woman in the box over there? Jane:: Yes. (Alice will). Jane: . Who will help me? Alice. ĆWICZENIE II Wyobraź sobie. W kraju docelowym funkcjonariusz kontroli paszportowej zapyta cię o nazwisko. Jane: And .. Chris: Have you met Helen's husband? Kate: No. Jane: What's his job? Mary: He is a film producer. (Henry does). . Mary zna osobiście lub z widzenia wiele wybitnych osobistości..

What are you going to do on Sunday? 9. Kate. 8. 13. Oh.. W poniższym dialogu uzupełnij pytania babci: 160 . What's your name? 2. 11. I wanted to ask about your father.. 2. What are your working hours? 8. Ponieważ babcia źle słyszy. . Chris: It's small but very comfortable. ? Kate: Father is not well yet. 9. What's your job? 3. 4. 12. . Chris: And what about your mother. he's still in bed. 3. 6.. What is your flat like? 5. ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1. ? Kate: She is fairly well but she's worried about Father of course... 15. How old are you? 4. żąda powtórzenia wypowiedzi. 5. How many brothers and sisters have you? 6. What is your native town like? ĆWICZENIE V 1. We had a new doctor examine him yesterday. What's your address? 7. 10. 7. ? Kate: He looks very sensible and efficient. 4. 14. z którego właśnie wróciła. 5. Where were you born? 10.3. Przetłumacz poniższe pytania na angielski: Jak długo możesz zostać z nami? Dlaczego jesteś taki zły? O co chodzi? Jak długo uczysz się angielskiego? Dlaczego musicie wyjść tak wcześnie? Gdzie są moje okulary? Ile to kosztuje? Czym mogę służyć? Kiedy Mary przyjedzie do Londynu? Gdzie oni mogą się zatrzymać? Dlaczego twój zegarek się zatrzymał? Jaki jest nowy samochód twojego brata? Co robią dzieci? Kto pomoże mi rozpakować walizkę? Jak się miewa twoja córka? Jak długo czekasz na Lucy? ĆWICZENIE VI Mary opowiada babci o przyjęciu. Chris: ..

: M.: M. : We all asked Miss Ellis to sing for us. ? : Some songs by Schubert.. : What .Wzór.: G. : What . : Whose . ? : A very interesting man. B.: 6. ĆWICZENIE VII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym where. M.: G. White ? : Your friend Mrs.: G. M.: M.: 3. : Who .. M. : She sang some songs by Schubert.. M.. to? : To the famous singer Miss Ellis.. M. ? : A very good dinner. ? : Most of the other guests... : Who . ? : Alice's... U — Język angielski 161 . : What . M..: : First they offered us drinks.. : He told me he wrote TV plays.: G.. ? A.: G. : I met a very interesting man.: Where .: Yesterday I bought a very nice handbag.: 5. : He introduced me to the famous singer Miss Ellis.. : What . : He knew most of the other guests. Mary: About twenty 1.: 0. Mary: There were about twenty people at the party. M.: 4..: 1 M.: In that big shop near the station.: M. ? : That he wrote TV plays...: G. ? : To sing for us. : He is Alice's cousin.: M. M.: G. : Oh.. : Next we had a very good dinner..: M.: M.: M.: G. G.: 8.: 2. ? : Drinks..: 7.: M. : What ..: M. I forgot to tell you! I saw your friend Mrs.: G. : Who . M. LA. Granny: How many people were there at the party? Marv: About twentv.: 9. White.

? A..: . ? A. A.: At John's birthday party. A.: The Browns are moving to Liverpool. 3. A.: . ? A.. 3.: To the post office.: We made a very interesting trip all over the United States during our holidays. 6. A. ? A.: .: .: In the street.. Black earns a lot of money.: In a big export firm. 2. 5..: Probably next month. ? A. White shortly ago..2.. A... B. B.: Last month..: In the kitchen. A.: I found your keys this morning.. ? A.. A...: . ? A. B.. 4.: On Monday..: I met a charming girl the other day.: I passed a very difficult exam a short time ago.: .: In Madrid. B. B. A.: . 4. ĆWICZENIE VIII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym when: 1. ? A.: . B. B.: When . 5. B.: Mr... A.: . 6.: John got a letter from Mr. ? A.: Tm going out.. B. A.. A.: As soon as possible. A. 7. B. ? A..: You should telephone Mary.: Fm afraid I lost my watch yesterday.: Frank stayed in Spain for some time several years ago.: .. 162 . ? A. B.: Tom told me about his plans some time ago.: Last week..

A. S.. B. A.: You should turn the radio off. 2. ? Mrs. Mary: . ? Mrs.: Because he likes the place.: Because she wants to improve her Italian.: It usually takes about forty minutes to bake a sponge cake. ? Next month. 3. Mary chce się od niej wiele nauczyć.: .. 2..: Why .: Why . 4.: My sister is going to Italy.: ... 4. ? Mrs. Mary: . Smith jest bardzo doświadczoną gospodynią...: A.. ? A.. B.: I put eight eggs in it.. Pytanie Mary brzmi: How much coffee do you take for a cup? 1.. S. B... ? A. ? A.: Because it was too expensive for them — it used up too much petrol...: Because I have worked too much lately. ? Last spring.. S. B... Uzupełnij pytania Mary..: Why . S. A. ? A. ? Mrs. ? A.: I clean the windows with warm water only. ..: I'm very tired. A. Smith: I usually take two tea spoonfuls of coffee for a cup. ? Mrs. Wszystkie pytania rozpoczynają się od wyrazu how: Wzór: Mary: . A. A.: A..: Why . ĆWICZENIE IX Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym why: 1. B.: Because it's already past eleven.: 7..: The Joneses sold their car yesterday...: B. Mary: . 3.B. ĆWICZENIE X Mrs. . Alan is leaving Paris soon. Mary: .: I use a pound of flour to bake a cake. 5.: My husband wants to stay here.

ix* 163 .

She starts work at 9 a.: .. Rose is a very pretty girl.. Zadręcza swoją żonę Mary pretensjami i podejrzeniami.: 6.: . She usually has a sandwich and a cup of coffee for lunch. . She gets to work by bus. 4..: .: I don't use it. George: Who took it. 2. G. M. then? 1. 1.: .: I didn't search it. 6..: Someone left the door open.. 7. M. S. ? 2. 3. G. ? I polish the furniture with a special spray "Pledge". G. ? I cook potatoes for about twenty minutes.. Mary: Mrs. On the weekends she visits her family. Mary: Mrs. M. 5..: 7. ? 4. She usually spends her holidays at the seaside. Żona odpiera zarzuty. In the evening she often goes to the cinema. ? I wash the curtains twice a year.. G. ĆWICZENIE XII George to zgryźliwy i podejrzliwy starszy pan.: Someone uses my cup. M.: Someone has drunk my cocoa. . G. ĆWICZENIE XI Rose i Jane są przyjaciółkami i razem pracują.. Mary: Mrs.: Someone searched my desk yesterday. She is a shop assistant. Mary: I didn't take it.: I didn't leave it open. S.? 3. G. She works in a big department store. S. Uzupełnij pytania George'a według wzoru: Wzór: George: Someone took my pen yesterday. ? 164 .. 9.m. Przeczytaj uważnie informacje dotyczące Rose i zadaj pytania.: ....5. 8.: I haven't drunk it.. G. G. aby otrzymać te same informacje o Jane.

3. I haven't borrowed it... Czyj samochód był zostawiony na ulicy zeszłej nocy? 7. G.3.1.: G.5. ? ĆWICZENIE XIII Na podstawie list A i B zadaj pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym who i daj krótkie odpowiedzi: 1. I didn't lose it. ? Someone always takes my glasses. Co sprowadza deszcz? 4.: 7. Kto telefonował przed obiadem? 11. 5.3.: M. 2. Inne konstrukcje pytające 11..: M. Co powoduje zatrucie środowiska? 8.: Someone lost my key.: G. np. Jakie kraje eksportują dużo ropy? 9. I don't take them. Kto z was nie ma paszportu? 5. 4.. Kto chce jeszcze herbaty? 2. . Co cię tak zmęczyło? 6.. Ilu studentów postanowiło spędzić wakacje w górach? 10. A "Mona Lisa" penicillin America the steam engine "Othello" the battle of Austerlitz B Napoleon James Watt Sir Alexander Fleming Shakespeare Leonardo da Vinci Christopher Columbus ĆWICZENIE XIV Przetłumacz na angielski: 1. G. Pytania alternatywne Pytania alternatywne są to pytania sugerujące wybór jednej z dwóch możliwości. G. Czyja to filiżanka? 3. .. ? Someone has borrowed my newspaper. 6.: 6.: M. .: 165 .: G.

jeżeli pytanie zawiera okolicznik. Można je spotkać niekiedy w piśmie i to raczej w stylu oficjalnym. ale nie używa się ich w mowie potocznej. np. przyimek najczęściej występuje przed tym oko-licznikiem. jeżeli po orzeczeniu występuje dopełnienie.Is your brother a doctor or a dentist? Czy twój brat jest lekarzem czy dentystą? Do you want tea or coffee? Czy chcesz kawy czy herbaty? Will the concert be on Saturday or on Sunday? Czy koncert odbędzie się w sobotę czy w niedzielę? Shall we go to the theatre or to the cinema? Czy pójdziemy do kina czy do teatru? Shall we go for a walk or do you prefer a rest? Czy pójdziemy na spacer czy wolisz odpocząć? 11. Pytania w rodzaju: To whom was the telegram sent? można spotkać w tekście pisanym.: Who are you writing this letter to? Do kogo piszesz ten list? Przyimek zatem znajduje się zazwyczaj na końcu pytania.3. np.: What are you looking at so intently? Na co patrzysz z takim napięciem? What did you polish your shoes with yesterday? Czym wyczyściłeś wczoraj buty? Oto dalsze przykłady pytań z przesuniętym przyimkiem: Who are you waiting for? Na kogo czekasz? Where does he come from? Skąd (z jakiego kraju) on pochodzi ? . np. powiemy jednak: Who was the telegram sent to? Przyimek występuje: a) po orzeczeniu zdania.: What are you looking at? Na co patrzysz? b) po dopełnieniu. Pytania z przesuniętym przyimkiem W języku angielskim pytania zaczynające się od przyimka występują bardzo rzadko.2. Jednakże.

166 .

prawda? You have finished. prawda? Mary can't type. can she? Mary nie umie pisać na maszynie. prawda? Mary doesn't speak French. prawda? Mr. nieprawdaż? Tworząc zdania zakończone zwrotem Question Tag należy pamiętać. haven't you? Skończyłeś. don't you? Lubisz grać w tenisa. np. isn't he? John jest dobrym kierowcą. Zwroty typu „nieprawdaż" — Question Tags Zwroty zwane Question Tags odpowiadają polskim zwrotom: „nieprawdaż?". nieprawdaż? b) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest przeczące. w zwro cie tym występuje przeczenie.: The boys were here yesterday.What have you called this meeting for? Po co zwołaliście to zebranie? Whose photo are you laughing at? Z czyjej fotografii się śmiejesz? Which letter are you looking for? Którego listu szukasz? 11. prawda? Jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest w czasie Simple Present lub Simple Past. w zwrocie tym wystąpi odpowiednio do. does lub did: You like to play tennis. „czyż nie?". prawda? 167 .: John is a very good driver.: She wasn't at the meeting yesterday. że: a) w zwrocie Question Tag występuje ten sam czasownik posiłkowy (lub modalny) co w orzeczeniu poprzedzającego zdania. Brown went to Paris last week. np. weren't they? Chłopcy byli tu wczoraj. was she? Nie było jej na zebraniu wczoraj.3. didn't he? Pan Brown wyjechał do Paryża w zeszłym tygodniu. „prawda?". np. does she? Mary nie mówi po francusku. w zwro cie tym nie występuje przeczenie. Porównajmy dwa rodzaje zwrotów Question Tags: a) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest twierdzące.3.

prawda? Mary is your sister. is she? Yes. ? A. A.: Mrs.: Jane is Tom's sister. czy też twoją. czy w czerwcu. 2. 168 . czy z plastiku. No. prawda? c) Podmiotem zwrotu Question Tag jest odpowiedni zaimek osobowy. B. prawda? They will arrive by car. prawda? d) Na wypowiedź zakończoną Question Tag odpowiadamy — niezależnie od formy tej wypowiedzi — twierdząco.. 5. Green is a foreigner. won't they? Przyjadą samochodem. isn't she? Jane jest siostrą Toma. she is. ĆWICZENIE I Utwórz pytania w języku angielskim do podanych sytuacji: 1. czy lalkę. gdy chcemy potwierdzić fakty i prze cząco. she is. she isn't. Zapytaj sprzedawcę sklepowego czy walizka jest zrobiona ze skóry. Mary isn't your sister. Zapytaj dziecko czy woli dostać piłkę. (Mary jest moją siostrą). isn't she? Yes. she isn't.b) Czasownik w zwrocie Question Tag zawierającym przeczenie zawsze łączy się ze słówkiem not tworząc formę skróconą. No. 3. 4.. ĆWICZENIE II Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania z przyimkiem na końcu zdania: 1. wouldn't you? Chciałbyś napić się kawy. np. (Mary nie jest moją siostrą).: From the United States. gdy chcemy tym faktom zaprzeczyć. Zapytaj swego gościa czy wypije kieliszek wina.: Where . The Browns have sold their house. Zapytaj czy konferencja odbędzie się w maju. isn't she? Mary jest twoją siostrą. haven't they? Państwo Brown sprzedali dom. (Mary jest moją siostrą). Zapytaj wychodzącego gościa czy wziął swoją własną parasolkę. prawda? You would like some coffee.: Mary is your sister. czy też sok pomarańczowy. np. (Mary nie jest moją siostrą).

. Na końcu pytania powinien się znajdować przyimek: 1..: Who . about) 3.: What .. B.. ? A.: On housekeeping and on her clothes.2. (What . Po co kupiłeś ten obraz? 8. with) 169 .: Whose . Z kim idziesz do kina? 5. B. (Who . 6.. I'm going to have dinner with a film director. ? A. probably for a pretty girl. na które następujące zdania mogłyby być odpowiedzią: Wzór: John is dancing with Henry's wife.. 3..: Jane is talking to someone on the phone. (Who . ? A. B... to) 2. (Who .. A.: We had a very interesting talk. O jakie formularze prosiłeś? 4.: I think I put my bag in someone else's car..: I don't know. Na co czekasz? 2.. Czym się zraniłeś? 10.. 4. A.: My wife spends a lot of money. ? A.: I don't know. ? A. A..: From her grandfather. B. 5..: Look. probably to her boy-friend.. Komu zostawiłeś swój adres? ĆWICZENIE IV Ułóż pytania.. Jones. Po czyjej on będzie stronie? 7. it's Mr. The telegram was addressed to your wife. A.. I have been thinking about tomorrow's lecture. A.: About literature. O czym ona mówi? 3.. A. ĆWICZENIE III Przetłumacz poniższe pytania na angielski. He's waiting for someone.: Who .: What . B. 7..: Who .: Mary has borrowed a very good English-Polish dictionary.: I've no idea. with) Who is John dancing with? 1. Z kogo się wyśmiewasz? 9. B. ? A. Do kogo piszesz? 6.

4. Granny is looking for her glasses. (What ... for) 5. She is looking at a plane in the sky. (What ... at) 6. We have been waiting for the teacher since 5 p.m. (Who ... for)
ĆWICZENIE V

Wstaw wyraz pytający who, which, what lub whose na początku pytania oraz odpowiedni przyimek na końcu. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. ... is butter made ... ? What is butter made from? .. can we use old newspapers ... ? .. hotel did you spend your weekend ... ? .. is John dancing ... ? .. have you borrowed money ... ? .. is the little girl afraid ... ? .. are you talking ... ? .. have you been thinking ... ? .. of you is that telegram ... ?

ĆWICZENIE VI

Dodaj zwroty typu: nieprawdaż. 1. It's cold today, ... ? 2. You will be ready soon, ... ? 3. Mark works for his father, ... ? 4. Tom can help you, ... ? 5. John has booked seats for "Hamlet", ... ? 6. Mrs. Black was in Scotland last year, ... ? 7. The Browns stayed with you over the weekend, ... ? 8. We shall see you later, ... ? 9. It wasn't your fault, ... ? 10. Paul doesn't enjoy fishing, ... ? 11. There wasn't a fountain here last year, ... ? 12. John won't be at Cambridge in March, ... ? 13. Tom hasn't returned our records, ... ? 14. The Joneses haven't gone over to France, ... ? 15. My husband didn't ring you up yesterday, ... ? 16. You won't be offended with me, ... ?
ĆWICZENIE VII

Zamień następujące pytania na zdania ze zwrotami Question Tags w dwóch wersjach: 170

Wzór:

Will Pat come to our party? Pat will come to our party, won't she? Pat won't come to our party, will she?

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.

Isn't there any food left over? Did you have your house repainted last year? Is John older than you? Do your children always tell the truth? Is Mr. Black going to speak now? Are there any good hotels in your town? Are we going to meet Walter at the party? Have you got a temperature? Could we meet here tomorrow? Did your grandfather live in Japan? Does Joan like her new job? Can you come at five? Has your brother come home yet? Did Alan paint this picture himself? Will there be enough food for all of us? Does Larry always come home so late?

12. Konstrukcje rozkazujące

Tryb rozkazujący w drugiej osobie liczby pojedynczej i mnogiej wyrażamy podstawową formą czasownika. Come here. Listen! Chodź tutaj. Słuchajcie. Proszę cię zjedz obiad. Proszę zamknij drzwi.

W formie bardziej uprzejmej dodajemy please. Please eat up your dinner. Shut the door, please.

W formie przeczącej występuje wyrażenie don't. Don't read that letter. Don't use your dictionary. Don't be late. Nie czytaj tego listu. Nie korzystajcie ze słowników. Nie spóźnij się.

W pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej odpowiednikiem trybu rozkazującego są wyrażenia z czasownikiem let. W pierwszej osobie liczby pojedynczej stosujemy wyrażenie let me. Let me have a look at my notes. Niech spojrzę w notatki. Let me think. Zaraz — niech pomyślę. Pozwól, że pomyślę. Let me see. Zaraz — niech się zastanowię. Pozwól, że się zastanowię. W pierwszej osobie liczby mnogiej stosujemy wyrażenie let's będące skrótem wyrażenia let us. Let's have dinner. Jedzmy obiad. Let's go. Chodźmy. W trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej let występuje z zaimkiem osobowym w formie dopełnienia lub z rzeczownikiem. Let Henry do it himself. Niech Henry sam to zrobi. Let them stay here. Niech oni zostaną tutaj. Let him find the way himself. Niech sam trafi. Let her come at once! Niech ona zaraz przyjdzie! 172

ĆWICZENIE I

A) Utwórz polecenia w drugiej osobie trybu rozkazującego wykorzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Door. Shut the door (albo: Open the door, albo: Lock the door).

time your hands the television set my question the window the medicine

B) Utwórz zdania przeczące w drugiej osobie trybu rozkazującego, wy korzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. The window Don't open the window (don't shut the window).

so much noise so many sweets such silly questions out in the rain so many lies this dreadful hat

ĆWICZENIE II

Przekształć następujące zdania według podanego wzoru (z użyciem właściwej formy zaimka osobowego): Wzór: Father wants the children to go to bed at once. Father: Let them go to bed at once.

1. The doctor wants Jim to take his temperature. 2. The teacher wants Jane to correct her mistakes. 3. Mr. Smith wants George and Helen to come and see him. 4. The director wants Miss Jones to take the message. 5. Mr. Smith wants the gardener to plant some roses. 6. Mr. Andrews wants his client to wait half an hour. 7. Jenny wants Robert to telephone at ten o'clock. 8. The manager wants Mr. Clerk to check this account. 9. Mary wants Tom to offer the guests some more drinks. 10. The judge wants the witness to repeat his statement. 173

ĆWICZENIE III

Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Gdzie są twoje rękawiczki? Niech no się zastanowię. Myślę, że zostawiłem je w samochodzie. Niechaj mój syn ich poszuka. 2. Zapytaj go o radę. 3. Niech on sam wyczyści swoje buty. 4. Nie krzycz na mnie! 5. Nie powtarzaj mojego pytania. 6. Jest piękna pogoda — chodźmy na spacer. 7. Nie mogę rozmawiać z nim teraz. Niech zaczeka. 8. Kiedy ją ostatnio widziałeś? Niech no pomyślę ... To było na przyjęciu u Jane. 9. Otwórzcie podręczniki i przeczytajcie tekst o transporcie miejskim. 10. Nie bądź niecierpliwy — powtórzmy tę piosenkę jeszcze raz. 11. Boli mnie głowa — chodźmy na spacer. 12. Jestem bardzo spragniony. Niech John przyniesie mi coś chłodnego do picia. 13. Czy jutro są urodziny Tomka? Niech no pomyślę — tak, on jutro kończy siedem lat. 14. Nie wyłączaj radia, chcę słuchać muzyki.

13. Konstrukcje bezokolicznikowe

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika
Bezokolicznik jest formą czasownika wyrażającą czynność lub stan, lecz nie podającą osoby ani liczby, ani czasu. Bezokolicznik, najczęściej poprzedzony partykułą to, występuje w stronie czynnej oraz biernej. Formy bezokolicznika ilustruje podana poniżej tabela:
Aspekt — aspect Strona — Voice czynna — active Simple Continuous Perfect Perfect Continuous to take to be taking to have taken to have been taking bierna — passive to be taken to have been taken

Uwaga: Bezokolicznik zaprzeczony wyrażamy stawiając not przed to, np. not to take — nie brać. Bezokolicznik w zdaniu może być: 1) podmiotem lub pierwszym elementem podmiotu, np.: To copy these letters is not an easy task. Przepisanie tych listów nie jest łatwym zadaniem. 2) orzecznikiem lub pierwszym elementem orzecznika, np.: To see is to believe. Widzieć to znaczy wierzyć. 3) dopełnieniem (zastępującym zdanie dopełnieniowe), np.: I am glad to see you. Cieszę się, że cię widzę. The police are sure not to believe you. Policja z pewnością nie uwierzy ci.

175 .

The film is so bad that it cannot amuse us.4) przydawką lub pierwszym elementem przydawki. np. takich jak: able.: Tom was the last to go. 4. pleased. John is so ill that he cannot leave his bed. Byłem zadowolony. 2. Mary is inclined to accept our invitation. I was pleased to be taken for a rich tourist. Was Mary very sorry to have missed our party? Czy Mary było bardzo przykro. np. Are you so clever that you can solve this problem on your own? I am so depressed that I cannot do anything. It is too warm to dance in this room. glad. 1. 7. He is old enough to understand these problems. Tom był ostatnim.: Tom was here long enough to know the circumstances. Tom był tutaj wystarczająco długo. 176 I have very little time and I cannot go to the cinema with you. że mnie wzięli za bogatego turystę. że siedzą w ciepłej poczekalni. Bardzo chcieli więcej o mnie wiedzieć. 6. np. że nie była na naszym przyjęciu ? 5) okolicznikiem celu lub jego pierwszym elementem. Mary jest skłonna przyjąć nasze zaproszenie. . Jest zbyt ciepło. sure.: John came here to talk to your mother. fit. ĆWICZENIE I Zmień następujące zdania wprowadzając przysłówek too lub enough według podanego wzoru: He is so old that he can understand these problems. We were so bored that we couldn't stay any longer.. Bezokolicznik występuje po niektórych przymiotnikach i imiesłowach.: They were anxious to know more about me. 3. afraid. aby tańczyć w tym pokoju. anxious. aby porozmawiać z twoją matką. aby znać okoliczności. The patients seemed glad to be sitting in the warm waiting room. który odszedł. inclined. Mary was so angry that she didn't look at me. sorry. 5. Pacjenci wydawali się zadowoleni. itd. John przyszedł tutaj. 6) okolicznikiem skutku lub jego pierwszym elementem po przysłówkach too lub enough np.

Uzupełnij następujące zdania stosując formy bezokolicznikowe: 1. John is sure . The boss is sure . 8. Mary said she was happy that she had missed that unpleasant scene. ĆWICZENIE ra Zastąp wytłuszczone części zdań odpowiednią formą bezokolicznikową: 1. He is not a man (któremu można zaufać). 9.. 10.. John hopes (że nas wszystkich wkrótce zobaczy). I regret that I have forgotten my book.. My sister left the room last. Mr. The Browns will accept these conditions. The teacher was so kind-hearted that he didn't blame us for what we had done. 2. 1. The police are sure . Smith was the only one (który wyrzekł się tego pomysłu). It is sure that the police will look for these men. 5. 3. I am really sorry that I have neglected my duties.. They are awfully sorry (że nie byli obecni na zebraniu). 5. This play deserves (aby była wystawiona). 5. 3. 9.. Our teacher is anxious (nauczyć nas jak najwięcej). Father is ready (żeby nam przebaczyć).. Father was so pleased that he couldn't be angry with me. 2. The children are glad (że dostały pudełko czekoladek). 12 — Język angielski ĆWICZENIE IV 177 . 4. My sister was the last . It is sure that the boss will blame you for this. John was terribly sorry that he hadn't come in time.. 6. 4. It is sure that John will pass this examination. 3. The Browns will be the only people . 4.. ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Neil Armstrong reached the moon. Such an occasion is not (do przepuszczenia) 7. 10.8. Tom was not the only one (który o to pytał)... Neil Armstrong was the first man to reach the moon. 2. I am glad that I see you again. Tom was so clever that he couldn't believe such lies.

I made my students work harder. watch. consider. mean. jeśli te czasowniki są użyte w stronie czynnej. przy czym po know nie można pominąć bezokolicznika to be: 178 . b) po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów.13. wish. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) Powyższa konstrukcja jest stosowana: a) po czasownikach wyrażających życzenie. żebyśmy na niego czekali. c) po czasownikach wyrażających świadomość. Zmuszono Henryka do nauczenia się wiersza na pamięć. Ograniczenie to dotyczy np. believe. np. Mary was seen to leave the house. hate. oczekiwanie. think.: I saw the girl get into a taxi.: hear. Henry was made to learn the poem by heart. przypuszczenie. niechęć.1.. natomiast jeżeli wymienione czasowniki występują w stronie biernej. Nauczyciel uważa Johna za bardzo zdolnego. think. a także know. chęć. np. feel. expect. notice. a także declare. I want you to come again.: The teacher considers John (to be) very gifted. np. like. kazać).: I expect you to help me. oraz po czasownikach let (zezwolić) i make (spo wodować. Widziano jak Mary wychodziła z domu. żebyś znowu przyszedł. know. Uwaga: Po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów.2. przeko nanie. Chcę. sprawić. Zmusiłem swoich studentów. Widziałem jak dziewczyna wsiadała do taksówki. przy czym bywa on często pomijany. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem 13.: want. see. że mi pomożesz. intencję. consider. Spodziewam się. jak również po let i make bezokolicznik występuje bez partykuły to. np. to bezokolicznik przybiera partykułę to. desire. John didn't mean us to wait for him. zamierzenie.2. pragnienie. understand. czasowników: believe. itp. declare. aby więcej pracowali. Uwaga: Część czasowników tej grupy występuje tylko z bezokolicznikiem to be. np. np. np. Intencją Johna nie było to.

To nie było zamierzone. aby kelner nas obsłużył..We know these people to be honest. d) po czasownikach wyrażających nakaz. 13. Oficer kazał żołnierzom strzelać.. że ci ludzie są uczciwi. że mi pomożesz. prośbę lub zezwolenie. I count upon you to help me.. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) Zdania z tą konstrukcją są to odpowiedniki w stronie biernej zdań omówionych w rozdz. np. że Mary wychodzi z domu. e) po czasownikach. Mówi się. że . Wiadomo.. że . w których zdanie nadrzędne ma następującą postać: It is said that .. Pod względem znaczenia należą one do różnych grup spośród wymienionych wyżej. Donoszą... Strona czynna: We didn't mean you to hear about it. Widzieliśmy. że . order. Will you allow us to come? Czy pozwolisz nam przyjść? The officer ordered the men to fire.1. żebyś o tym usłyszała.: ask.. Widziano.. Strona bierna: Mary was seen to leave the house.. Wiemy. Uważa się.. It is known that . It is believed that .2. że Mary wychodzi z domu.. 12* 179 .. Czekaliśmy. We waited for the waiter to serve us. W odniesieniu do niektórych czasowników zdania powyższego typu w stronie biernej mogą być także uważane za równoważne zdaniom złożonym. że . Liczę na ciebie. Nie zamierzaliśmy.. żebyś o tym usłyszała. It is reported that .2. allow. Strona bierna: You were not meant to hear about it..2. których dopełnienie poprzedzone jest przyimkiem. Na przykład: Strona czynna: We saw Mary leave the house. 13..

report. Dr. do której odnosi się czynność wyrażona przez bezokolicznik. expect. 13. gdy wyraz stanowiący podmiot nie oznacza osoby (rzeczy).3. permit. że on jest niezwykle utalentowanym człowiekiem.1). itd. mean. feel. b) czasowniki wyrażające czynności zmysłów: see. intencję.: Mary is expected to cope with these difficulties. A prisoner is reported to have Donoszą. last night. np. np. a prisoner escaped from Dartmoor {It is reported thatescaped from Dartmoor last night. Brown {It is only thathis work. c) czasowniki oznaczające świadomość. prośbę. że Mary poradzi sobie z tymi trudnościami.: Students are requested to gather in the main hall. np.: She was seen to take a pill from this box. believe. 180 . Widziano jak wzięła pigułkę z tego pudełka. przekonanie. Mówią.2.: know. rozkaz. bezokolicznik ma aspekt Perfect (patrz formy bezokolicznika rozdz. command.. np. Oczekuje się. Następujące typy czasowników występują jako orzeczenie w stronie biernej w omawianej tu konstrukcji: a) czasowniki wyrażające przyzwolenie. np. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik Konstrukcja ta występuje w sytuacji. że dr Brown żyje tylko dla swojej pracy.: It is necessary for us to go there.Oto przykłady transformacji zdań złożonych tego typu na zdania proste w stronie biernej: said Dr. order. Jest konieczne. Uwaga: Gdy czynność wyrażona bezokolicznikiem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona czasownikiem w stronie biernej stanowiącym orzeczenie zdania. a więc: allow. lives only for his work. 13. itd. request. d) czasowniki say. np. Studenci są proszeni o zebranie się w głównej sali. abyśmy tam poszli. oczeki wanie.: He is said to be an extremely gifted man. Brown is said to live for Mówi się. hear. że jakiś więzień uciekł z Dartmoor zeszłej nocy.

I saw . We heard . The secretary knows that her boss is very busy. 7. Mary opened your bookcase. The teacher hates it when his students lie about their homework. 1. He is over sixty years old. 10. 2. Smith work in his garden. I noticed that John entered the room. 3. He felt . ĆWICZENIE in Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję dopełnienia z bezokolicznikiem : 1. ĆWICZENIE i Przekształć następujące zdania stosując dopełnienia z bezokolicznikiem zamiast zdań podrzędnych: 1.. I saw . Many people believe that money is the most important thing in life.One year is too long for the goods to be stored.. My wife made .. abym zrobił w tej sprawie? Policja zmusiła go do opuszczenia miasta.. I heard that the door closed. 2.. Somebody touched his arm. The chairman declared that the meeting was over. We expect that the Joneses will return our lawn-mower.. 6.. 3. I saw that the postman dropped some letters in our letter-box. Smith was working in his garden. A car ran over a dog. The only thing for him to do is to get some sleep. I do not expect that he will understand his mistake. A man died in the tram. We heard . że pieniądze zostaną wysłane w przyszłym tygodniu. We believe . Jane spoke to a stranger. 3. .. I heard . 8.. 4.. I saw Mr. to przespać się trochę. abyś przetłumaczył sześć zdań na angielski.. John spodziewa się. 2. Co chcesz. Jeden rok to zbyt długo. Chcę. Jedyna rzecz. jaką powinien zrobić... 4.. John was playing some Chopin on the piano.. 10. 7. 4. 9. She is an extremely rich woman. The children were singing... 5. She felt that her hands were trembling.. 8.. 6. ĆWICZENIE II Uzupełnij i zmień następujące zdania według podanego poniżej wzoru: Mr. 5. aby towary były składowane. I wrote to Aunt Agatha. We judged.. 181 . 9. I saw .

Słyszałem jak rozmawialiście na mój temat. aby mu przypominano o jego błędach. Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję z bezokolicznikiem: ĆWICZENIE V 1. 9. 5. 8. Nikt nie lubi. Istnieje ogólne przekonanie. 2. It is said that the headmaster approves of our plans for the summer. że jesteś uczciwym człowiekiem. 4. 7. It is supposed that the earthquake has caused much damage. aby on ożenił się z Mary? Przekształcić następujące zdania według wzoru: ĆWICZENIE IV Wzór: 1. 12. 9. abym miał własne zdanie na ten temat. 5. Widziałem jak samochód wpadł w poślizg. że John i Mary spotkali się kiedyś w Londynie. 8. It is expected that they will leave Paris next week. 8. 6. 10. Wiadomo. It is known that the two brothers hate each other. że podróżowanie rozszerza horyzonty myślowe. że firma Brown i S-ka ma trudności finansowe. It is said that the epidemic is very serious. że ministrowie przedyskutowali nową reformę ekonomiczną. Wszyscy wierzą. 14. Dlaczego rodzice Johna chcą. It is said that similar accidents have happened before. Pozwól. że nowy system cen jest skuteczny. They are expected to leave Paris next week. 9. Mówi się. Podano. It is expected that the new administration will make numerous reforms. 3. że warunki umowy zostały zmienione. It was reported that our team had won the football match. Chcę. Matka skłoniła Mary do pójścia do lekarza. It is believed that the police caught the thieves two days later. Nie zmuszaj mnie do zrobienia tego. abyś pożyczył mi trochę pieniędzy. 11. ĆWICZENIE VI Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję : for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik: 182 . 6. Mówią. że pan Green stracił masę pieniędzy na wyścigach. 10. 3. 7. czego nie chcę. It is reported that the conference is over. 13. 6. 2. Uważa się ich za dobrych partnerów w handlu. 7. Wiadomo. It is reported that no progress was made. że minister przybył wcześniej niż go oczekiwano. Podano. Ogólnie uważa się. 4. 10.5. Widziano go jak wychodził z tego domu o piątej po południu. Uprasza się publiczność o niepalenie w sali.

którą mamy omówić.. aby dyrektor zwołał konferencję. aby ludzie zapomnieli o wojnie. . po pierwsze Przetłumacz następujące zdania: Krótko mówiąc. Było za późno. Prawdę mówiąc. Ten człowiek chce 100 funtów tygodniowo. 6. aby Jane zaprosiła ciebie na swój ślub. Z pewnością nie mamy się czym martwić. że młode dziewczęta myślą o miłości. Następną sprawą. 2. nie mówiąc już o twoim powszechnie znanym oddaniu naszej sprawie. 5. Zwroty bezokolicznikowe Bezokolicznik występuje także w pewnych utartych zwrotach. to be brief to begin with ĆWICZENIE że tak powiem mówiąc prawdę krótko mówiąc. aby zacząć. 7. nie mamy wyjścia. 9.. wtrącanych w mowie potocznej. Było za późno. Na początek chcę zaznaczyć. 3. Krótko mówiąc. na początek. Jest niemożliwe. jest jak otrzymać kredyt.. 5. że tak powiem. 13. 7. musiałem zapłacić za szkodę. którą spowodowałem. 10.3. abstrahując od . nie podejmowałbym zbyt szybkich decyzji.1. np. Jest konieczne. 8. Jest rzeczą trudną. 1. 3. że nie zamierzam nikogo krytykować. Mówiąc szczerze. 9. krótko mówiąc na początek. Doceniamy w pełni twoje wysiłki. aby uczestnicy konferencji zostali dłużej. abyśmy załatwili wszystko od razu. 2.. 4. rozwiązanie tymczasowe. aby się streścić. musimy zrezygnować z wielu przywilejów. Te sprawy z pewnością przysporzą nam wiele trudności. 6. aby żywność była trzymana w lodówce. streszczając się mówiąc szczerze z pewnością pomijając już.: so to speak to tell the truth to cut a long story short to be quite frank to be sure to say nothing of . Jest rzeczą naturalną. Czy trudną rzeczą było dla ciebie uzyskanie tych informacji? Jest rzeczą niemożliwą. 8. To jest. w przemówieniach oraz przy różnych innych okazjach. 4.

Formy i funkcje imiesłowu Poniżej podane tabele ilustrują formy imiesłowu: Czasowniki przechodnie — Transitive verbs [ aspekt — aspect Present strona czynna — active taking — biorący strona bierna — passive being taken — brany. 184 .1.: I am working you were working John has been working Imiesłów czasu przeszłego (bierny) — Past Participle jest częścią składową strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach gramatycznych. Konstrukcje imiesłowowe 14. np. np. będąc wzięty | Czasowniki nieprzechodnie — Intransitive verbs aspekt — aspect strona czynna — active Present Past Perfect arriving — przybywający arrived — przybyły having arrived — przybywszy Imiesłów czasu teraźniejszego (czynny) — Present Participle jest częścią składową formy ciągłej (Continuous) we wszystkich czasach gramatycznych.14. będąc brany Past Perfect — taken — wzięty having taken — wziąwszy having been taken — wzięty. Jestem zaproszony na przyjęcie.: I am invited to a party.

Mary has been shown a picture. że zostawił bilet miesięczny w domu..: Waiting for the train. 2. b) orzecznikiem. Twoja praca pisemna była zupełnie dobra. His friends used to call him a (sing) boy. John realized that he had left his season ticket at home. Będziesz ukarany. To jest sprawozdanie przygotowane (które zostało przygotowane) przez nasze biuro.) ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania wstawiając odpowiednie imiesłowy zamiast podanych w nawiasach bezokoliczników: 1. Wzrastające ceny powodują w dzisiejszych czasach wiele kłopotów.: The rising prices cause much trouble nowadays. Mary pokazano obraz. Mowa. Imiesłów występujący w funkcji przymiotnika może być: a) przydawką.Gdy czekał na pociąg. Spędzają wolny czas grając w karty. Imiesłów może także pełnić funkcję przysłówkową i może wtedy występować jako: a) okolicznik sposobu lub jego pierwszy element. Imiesłów może także zastąpić całe zdanie przydawkowe. np.: The speech he delivered was very interesting. John zdał sobie sprawę . była bardzo interesująca. 185 . np. John realized . którą wygłosił. b) równoważnik zdania podrzędnego okolicznikowego lub jego pierwsze go elementu.You will be punished.: This is a report prepared by our office. We can observe the (rise) sun from here. Czekając na pociąg. np. .: They spend their leisure playing cards.. np. Your written work was quite good. (As he was waiting for the train.. np.. John zdał sobie sprawę.

14. 9. Sprzedajemy ten towar po zniżonych cenach.3. 13.2. Film. ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania stosując imiesłów. Does (speak) English differ much from (write) English? 6. Mój zgubiony portfel znalazł się wczoraj. The ingenious plan (suggest) by the manager can be (accept). który widzieliśmy wczoraj był bardzo emocjonujący. podkreślamy trwanie czynności w chwili jej zauważenia. 14. 10. 186 . 2. Była to bardzo męcząca konferencja. 8. This (excite) story was successfully (stage) in Paris. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny (verb + object + present participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających życzenie. 7.: I saw him entering this room. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem Konstrukcje imiesłowowe są to równoważniki zdań podrzędnych (najczęściej czasowych i przyczynowych).2. Egzamin pisemny nie będzie bardzo długi. 3.1. 6. 10.2. (Shock) by John's words. The rats leave a (sink) ship. natomiast stosując bezokolicznik zaznaczamy. Oczekiwany list przyszedł dziś rano. postrzeganie lub czynności naszych zmysłów. Gdzie znaleźliście skradzione rzeczy? 7. The (wound) man's days were (number). Miasto widziane z daleka wydaje się piękniejsze i bardziej tajemnicze. 9. gdzie to jest możliwe: 1. np. 8. Widziałem jak on wchodził do tego pokoju. że czynność w ogóle miała miejsce. (I saw him as he was entering this room). 4. Uwaga: Nasuwa się tutaj porównanie konstrukcji imiesłowowej z konstrukcją z bezokolicznikiem (patrz rozdz. Have you read a book (entitle) "The (Laugh) Policeman"? 5. Czy chcesz gotowane jajko. czy smażone? 4.1): stosując imiesłów. Wzrastająca liczba ludzi głodujących na świecie powinna niepokoić rządy państw rozwiniętych. My film (show) at the festival won the first prize. I got nervous and (confuse). 5.

The boss wants all these letters typed at once.2. As he was writing his French homework. 14.: John was heard quarrelling with his boss. np. Odrabiając francuski. 14. np.: We heard these particulars mentioned at the conference. Widziano jak zmieniali pieniądze w banku. Imiesłów przysłówkowy występuje jako odpowiednik orzeczenia w rów noważnikach zdań podrzędnych Writing his French homework. John looked for new words in a dictionary. Konstrukcja z imiesłowem bywa także stosowana z czasownikiem have (patrz rozdział 6. = John was heard as he was quarrelling with his boss. Jeśli ten warunek nie jest spełniony.. Kazałem (zleciłem) zreperować zegarek. = They were seen as they were changing money at the bank. Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny (verb passive + participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów (podobnie jak konstrukcja z bezokolicznikiem).2. Szef chce.3.2.2.2. aby wszystkie listy zostały natychmiast przepisane na maszynie. Writing his French homework. Słyszeliśmy.: I had my watch repaired. o czasownikach specjalnych). powstaje zdanie absurdalne. John looked for . np.. wykonawca czynności wyrażonej imiesłowem i czynności wyrażonej w orzeczeniu zdania musi być ten sam. np. John looked up new words in a dictionary. (He oraz John to ta sama osoba). They were seen changing money at the bank. John szukał nowych słówek w słowniku.: 187 . Słyszano jak John kłócił się ze swym szefem. przy czym używamy tu imiesłowu przeszłego. Uwaga: Aby zdanie powyższego typu było poprawne. jak wspominano o tych szczegółach na konferencji.Wyżej wymieniona konstrukcja może być również stosowana z imiesłowem biernym. Można to sprawdzić rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne.

Pracując więcej. = As we came too late. = As we had come too early..Walking in the park.4. 14.. I ... Working more.. nie zdążyliśmy na pociąg. John walked away. Skończywszy pracę. Oto dalsze przykłady zdań z równoważnikami imiesłowowymi zdań okolicznikowych: Coming too late.. że to kapelusz spacerował w parku). konstrukcji absolutnej (the Absolute Construction).. mogłem iść na spacer. dzieci przestały rozmawiać. John odszedł.. I . możemy użyć czasu wskazującego na uprzedniość czynności wyrażonej imiesłowem: After he had closed the door. the children stopped talking. you will pass your exam. stosujemy imiesłów w formie Perfect: Having closed the door. = When I was opening the door. my hat blew off. Having come too early. np.. Konstrukcja absolutna Imiesłowy czynne oraz bierne występują także w tzw. zauważyłem list na podłodze. = As they had been asked to keep silent .. Zamknąwszy drzwi. John walked away.. aby były cicho. kapelusz sfrunął mi z głowy. Otwierając drzwi. I noticed a letter on the floor. (Z tego zdania wynika. Oto dalsze przykłady takich zdań: Having been asked to keep silent. Ponieważ poproszono je. Przybywszy za wcześnie. jak i Anglicy. we .. musieliśmy poczekać pół godziny. Mają one wtedy swój własny podmiot. Przychodząc zbyt późno. = After I had finished my work. Having finished my work.: 188 . Opening the door. Gdy czynność wyrażona imiesłowem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona w orzeczeniu zdania. I could go for a walk. Rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne. Takie błędy popełniają niekiedy zarówno Polacy.2. Spacerując w parku. we . you . we had to wait for half an hour. = If you work more. we missed our train. zdasz ten egzamin.

. Mary saw some children (pick) berries in the wood. 5. 10. we couldn't buy anything. After Mary had translated the text. all the participants left the room. There being no time to lose. postanowiliśmy iść na spacer. nie mogliśmy niczego kupić. all .. I got a headache. stosując zamiast wytłuszczonych członów konstrukcje imiesłowowe: 1.. = When the conference was over. we decided to have a long rest. 3. We want to have a drink. we . When I tried to solve the problem.. pośpieszyliśmy na stację. she read it once again. 8. ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania stosując odpowiednie formy imiesłowów: 1. Have these bottles (uncork). 7. She saw several people (stand) in the hall. Uwaga: Konstrukcja absolutna występuje przede wszystkim w piśmie i na ogół nie jest używana w języku potocznym. We had our dog (examine) by the vet. 6. Ponieważ nie było czasu do stracenia.. (Stop) at the lake. I was looking everywhere for I hoped to find the missing document. 189 .The conference (being) over. he tried to protest. 4. we . I want these documents (xerox). The weather being fine. (Sell) my car. 2. The shops having been closed. She entered the hall and noticed that a great many people had gathered there. = As the weather was fine. 2. (Hear) the news. = As there was no time to lose. When did you have your flat (redecorate)? 9. 5. 7. all the reporters hurried to the telephone. we have decided to go for a walk. Ponieważ sklepy zostały zamknięte.. wszyscy uczestnicy opuścili pokój. = As the shops had been closed. We seldom see such things (do) in public. Ponieważ pogoda była ładna. 4. I have to travel by bus now. ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania. we hurried to the station. As he was accused of lying. Gdy konferencja się skończyła. we . 6... Mary was shocked by her little brother's behaviour and told him to leave the room. The minister arrived at the airport and he was accompanied by a group of officials. 3.

jak ktoś wołał o pomoc. We had to stay at home. We heard it. The birds were eating crumbs. 6.8. John was quarrelling with his wife. 10. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania stosując odpowiednie konstrukcje imiesłowowe: a) Verb + Object + Participle 1. We could start production. we enjoyed the party. The men were taking some papers out of that box. Our guide fell ill. Our firm decided to increase production. My daughter saw it. The storm was over. 9. They were laughing at me. 9. My daughter's friend was leaving the garden in a hurry. The weather was very bad. jak robotnicy naprawiali most. It was seen. 2. 4. Did you see it? 2. ĆWICZENIE III Zmień następujące zdania stosując konstrukcję: Verb + Object + Participle według poniższego wzoru: The Browns were talking about their new car. 10. They were noticed. John was handling this apparatus. Nobody noticed it. We heard the Browns talking about their new car. 6. We had to wait for another one. Everybody signed it. 3. 8. There were no means of transport. The car was running at great speed. We decided to ask him to leave. The inscriptions in the museum were in Polish. As we knew nothing about the accident. The demand for the new model was very big. I didri*t want to stay any longer. 1. Jane was doing her room. As he was angry with us. 2. He was seen. The letter had been wrongly addressed. Henry didn't come to our party. 7. 9. 5. He was heard. The travellers left their shelter. Słyszeliśmy. As I was very tired. The plan had been approved. 10. ĆWICZENIE IV Połącz w jedno następujące pary zdań stosując konstrukcje imiesłowowe: 1. 3. He was discussing this offer. 190 . I never got it. Foreign visitors couldn't understand them. 7. Obserwowaliśmy. The children disappeared. The appeal had been read. 8. 4. We heard it. I heard it. The man's manners were very unpleasant. 5. I observed it. We decided to walk.

mówiąc ściśle considering biorąc pod uwagę ĆWICZENIE Przetłumacz następujące zdania: 1. 4. postanowiliśmy napić się kawy. wielu ludzi głodowało.mówiąc szczerze putting it mildly . nie podoba mi się twoja nowa suknia. Sądząc po jego zachowaniu. Biorąc pod uwagę jego wiek. plan wydaje się dobry. zarówno w mowie potocznej.3. b) zwykłą konstrukcję imiesłowową 1. ministrowie opuścili Ponieważ żywność była bardzo droga. Zwroty z imiesłowem Imiesłowy występują także w pewnych utartych zwrotach.mówiąc łagodnie strictly speaking . Znalazłszy kopertę z pieniędzmi. 4. czy nie robicie za dużo hałasu? Mówiąc szczerze. publicystycznych i innych. 3. Ponieważ porozumienie zostało podpisane. 3. 14. c) absolutną konstrukcję imiesłowową Ponieważ pogoda była ładna. 2. Skończywszy pracę w ogrodzie. nauczyciel pośpieszył do domu.ogólnie biorąc. Kazaliśmy sprzątnąć oba pokoje. Czując się bardzo zmęczony. 4. 5. John czytał gazetę. musieli iść pieszo. on musi się czuć obrażony. jak i w tekstach pisanych — naukowych. Ogólnie biorąc. pojechaliśmy nad morze. Czekając na pociąg. aby pomalowano mój samochód na zielono. 2. nie obiecywałem wam niczego. 4. zaczęliśmy szukać właściciela. Mówiąc łagodnie. 3. 6. . 1. 2. Ponieważ nie było żadnej taksówki.sądząc po pozorach frankly speaking . ogólnie mówiąc judging by appearances . Ściśle biorąc. salę. on musi być niesłychanie zdolny. Poleciłem.3. Oto przykłady: generally speaking .

czytając singing . że on jest stale zmęczony.czytanie singing .skończenie. Their having been offended with your words seems obvious. Po skończeniu pracy opuściłem biuro. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego Rzeczownik odsłowny.przeczytanie.czytający.: czytanie .: On finishing work I left the office. martwi mnie. W języku angielskim dokonaność można wyrazić przyimkiem. np. To.śpiewanie imiesłów: Oto tabela form rzeczownika odsłownego: The Gerund Present Perfect Strona — Voice czynna — active taking having taken bierna — passive being taken having been taken | W języku polskim nie rozróżniamy rzeczowników odsłownych czasu teraźniejszego i przeszłego. after. czyli tzw. kończenie . .: His being constantly tired worries me.1. Rozróżniamy natomiast ich dokonaność i nie-dokonaność. wydaje się oczywiste.15. Po wyżej wymienionych przyimkach używamy najczęściej form Present Gerund.śpiewający. np. ma taką samą formę jak imiesłów czasu teraźniejszego: reading . Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. To. śpiewając forma Gerund: reading . np. Gerund. że oni byli urażeni twoimi słowami. Angielski rzeczownik odsłowny strony biernej tłumaczymy na polski w sposób opisowy. najczęściej on. mimo że mamy na myśli czynność przeszłą. upon.

192 .

: The student's aim is mastering the language. Swimming and skiing are my favourite sports. Twoja główna wada to stałe spóźnianie się. 2) orzecznik (lub jego pierwszy element). np. Nie mogę nie śmiać się z niego.: Thinking makes him tired.Forma Gerund występuje w zdaniu w tych samych funkcjach co rzeczownik. a mianowicie: begin stop regret continue finish forget remember try end hate intend like dislike detest neglect start omit prefer love 193 13 — Język angielski . Twój samochód potrzebuje umycia. Myślenie męczy go. Your main fault is being always late. Pływanie i narciarstwo są moimi ulubionymi sportami. np. b) po czasownikach. Your car wants washing. I can't help laughing at him. których dopełnienie bliższe może być wyrażone formą Gerund lub bezokolicznikiem. 3) dopełnienie (lub jego pierwszy element) a) po niektórych czasownikach występujących wyłącznie z formą Gerund. Celem studenta jest opanowanie języka. Sprawia mi przyjemność granie w gry (sportowe). a więc jako: 1) podmiot (lub jego pierwszy element). a mianowicie po czasownikach: suggest put off enjoy postpone avoid excuse delay fancy require need oraz wyrażeniach: can't help can't stand mind (w przeczeniu i pytaniu) want (= need) go on give up Would you mind opening the window? Czy byłbyś łaskaw otworzyć okno? I enjoy playing games.

Uwaga: W odniesieniu do niektórych czasowników użycie formy Gerund i bezokolicznika wiąże się z różnicą znaczeniową.zapomnieć.zapominać coś zrobić: Don't forget to post this letter.: to remember to do something . to stop to do something . Przestałem rozmawiać z Johnem. aby coś zrobić Did you remember to lock the door? Czy pamiętałeś. np.: to insist on to object to to blame somebody for 194 to succeed in to think of to prevent somebody from . że cię tu dziś spotkałem. aby coś zrobić: I stopped to talk to John.przestać coś robić: I stopped talking to John.zatrzymać się. c) po czasownikach występujących z tzw.pamiętać. I hate to be stared at. (przechodnich i nieprzechodnich). że się coś zrobiło I remember locking the door. Zatrzymałem się. dopełnieniem przyimkowym. że zamykałem drzwi. Nie zapomnij wysłać tego listu. to stop doing something . żeby zamknąć drzwi na klucz? to remember doing something . John regrets to have missed your lecture. że się coś zrobiło: I will never forget meeting you here today. John żałuje. to forget to do something . to forget doing something . Nigdy nie zapomnę. Nie znoszę jak na mnie patrzą.pamiętać.Możemy powiedzieć: I hate being stared at. Do you like dancing? Do you like to dance? Czy lubisz tańczyć? John regrets having missed your lecture. że nie był na twoim wykładzie. Pamiętam. np. aby porozmawiać z Johnem.

Anything worth doing is worth doing well. Deszcz przeszkodził nam pójść na spacer. Nie ma nic złego w żartowaniu. Sprzeciwiamy się głosowaniu w sprawie wniosku teraz. there isn't much hope . Nie mogę żyć bez czytania. powinieneś pogodzić się z faktami. There is no harm in joking. Np. there is no harm in . worth. John succeeded in winning the prize.. w jakich konstrukcjach lub wyrażeniach występują te przyimki.: I can't live without reading. Zamiast się sprzeczać. Uwaga: Forma Gerund jest tą formą czasownikową. Obwiniam Johna o rozpoczęcie kłótni. Cokolwiek jest warte zrobienia... Nie ma wiele nadziei na skończenie tej pracy w terminie. I am tired of waiting. it's no good . John is fond of swimming.niezależnie od tego. np. Jestem zmęczony czekaniem. którą się stosuje po przyimkach .. Forma Gerund występuje też po niektórych przymiotnikach. there is no . The rain prevented us from going for a walk. Forma Gerund występuje też w wyrażeniach następującego typu: it's no use . Instead of arguing you should accept the facts. John was busy preparing his lecture. 13* 195 . John był zajęty przygotowywaniem swego wykładu.. We are used to getting up early.. There isn't much hope of finishing this work in time...: busy. Jesteśmy przyzwyczajeni do wstawania wcześnie.. John bardzo lubi pływanie.We object to voting on the motion now. Johnowi udało się zdobyć nagrodę. warte jest zrobienia dobrze. I blame John for starting the quarrel..

Look at this picture. Buy two tickets for the concert on Monday. please. Tak więc mówimy: 196 . 4. 8. 6. 2. please. Leave us for a few minutes. Switch on the radio. You can't make an omelette without (break) eggs. please. please. John made me angry by (disregard) my advice.2. 7. please. I haven't heard anything worth (mention). please Would you mind answering my question? 1. It's no good getting angry with me. 7. 9. please. There is no arguing with them. 10. please. 8. Translate this article into English. Nie ma co spierać się z nimi. Take this coat to the cleaners'. Niektóre z nich są szczególnie przydatne przy tłumaczeniu z języka polskiego na angielski. please. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi Konstrukcje gerundialne na ogół pozwalają na dużą zwięzłość. 3. please. Speak a little louder. 2. ĆWICZENIE I Podaj czasowniki w nawiasach w formie Gerund: 1. 10. Would you mind (spell) your name? 6. Bring me a glass of water. 5. Take my daughter to the cinema. It's no use (try) again. 3. I am against (accept) this motion but I suggest (hold) another meeting next week. 15. Nie ma sensu na mnie się złościć. 9. Na nic się nie zda czekanie.It's no use waiting. Copy this recipe for me. Before (come) here I did my best to persuade my mother to stay at home ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Answer my question. I hate (drink) cold tea. please. Stop (talk) and concentrate on (listen). 5. He stopped (talk) and sat down without (look) at us. 4.

Henry advised me (look) for a flat for he was unable (have) me stay in his house any longer. gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do tej samej osoby lub rzeczy co w zdaniu głównym.: Have you heard that John has been appointed professor ? = Have you heard about John's being appointed professor? There isn't much hope that she will recover soon. It is much easier (study) a subject by (reading) than by (listen) to lectures. (= He was fined because he had been driving carelessly). (= The fact that he is imprisoned complicates the situation). He surprised us all by (leave) the meeting without (say) good-bye to anybody. I don't remember that I had even heard about this before. W wypadku. Your hair badly wants (cut). np. komplikuje sytuację. You must find time (go) to the hairdresser's. To. = I don't remember ever having heard about this before. His being imprisoned complicates the situation. Please go on (write). Your being tired does not justify you. 3. John was grateful that I had spoken in his defence. He delayed (take) the necessary steps till it was too late (do) anything. że jesteś zmęczony. (= The fact that you are tired does not justify you). Ukarano go grzywną za nieostrożną jazdę.: He was surprised when he saw us. przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną jest proste. 6. = John was grateful for my having spoken in his defence. 7. że go uwięziono. np. 2. 5.To. 8. I couldn't help (laugh) when I heard him (tell) that story again. 197 . I don't mind (wait) a bit longer. ĆWICZENIE i Wstaw formę Gerund lub bezokolicznik w następujących zdaniach: 1. = He was surprised at seeing us. He was fined for careless driving. = There isn't much hope of her recovering soon. 4. nie usprawiedliwia cię. przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną wymaga zazwyczaj poprzedzenia jej przymiotnikiem dzierżawczym lub rzeczownikiem w dopełniaczu fleksyjnym. The manager is trying (conciliate) the workers by (offer) higher wages. Natomiast gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do innej osoby lub rzeczy niż podmiot w zdaniu głównym.

Byłem zmęczony chodzeniem po ulicach miasta i marzyłem o wypiciu filiżanki dobrej herbaty. 4. The fact that John refused to answer my questions made me angry. 8. The fact that he was not successful in his work made him miserable. 4. 10.9. wyjaśnia wszystko. abym kiedykolwiek przebywał w tym hotelu. 2. Fakt. Wybacz mi. 5. że spotykamy się tutaj po latach jest wielką niespodzianką. że oni są Anglikami. 3. ale muszę dodać jeszcze jeden szczegół. ĆWICZENIE II Przeredaguj następujące zdania stosując konstrukcje gerundialne: 1. 5. Mary resented (be) treated unjustly and told her brother (apologize). 5. 4. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania. że ci przerywam. Dyrektor jest zajęty oprowadzaniem klientów po fabryce. Po przyjeździe do Londynu zaczęliśmy się rozglądać za tanim hotelem. konstrukcje gerundialne To. 3. 6. He was fined because he had not paid the taxes in time. 6. Muszę odłożyć spłacenie długów na przyszły rok. b) 1. Nie pamiętam. 3. 2. I don't remember that he has ever mentioned these facts. The thief avoided (be caught) by GumP) out °f the window. 7. Wybacz mi. Będziesz kiedyś żałował. że przychodzę tak późno. Mary nalega. że jesteś tak dla niej okrutny. Nie ma nic złego w odwiedzeniu tego człowieka. 2. . abym odwiedził ją w przyszłym tygodniu. Mary bardzo lubi pieczenie ciastek dla całej rodziny. The fact that our grandfather was getting weaker every day depressed the whole family. stosując: a) 1. formy Gerund Wszyscy lubimy rozprawianie o polityce.

np. który tam stoi. np.: The man who is standing over there is my teacher. brought me some interesting books. whom. należy do mojego wuja.: My sister. Moja siostra. którą można opuścić bez spowodowania niejasności. w przeciwieństwie do zdań polskich. Te zdania. b) Zdania przydawkowe nie stanowiące nierozłącznej części całego zdania złożonego.16. Ogród. nie są oddzielane przecinkami od reszty zdania złożonego.: a very gifted man (przydawka) bardzo uzdolniony człowiek a man who has invented a new machine (zdanie przydawkowe) człowiek. where. jak również z przysłówkami: when. jest moim nauczycielem. gdyż nie wia domo byłoby wtedy. przywiozła mi kilka interesujących książek. który wynalazł nową maszynę Te zdania odpowiadają na pytania: jaki? który? i łączą się ze zdaniem głównym za pomocą zaimków względnych: who. why.Restrictive Relative Clauses. np.Defining Relative Clauses lub zdaniami ograniczającymi . The garden which is in front of this house belongs to my uncle. 199 . lecz będące dodatkową informacją. który jest przed tym domem. która właśnie wróciła z Paryża. których nie można opuścić ani oddzielić przecinkiem. who is just back from Paris. o którą rzecz lub osobę chodzi. Tego typu zdania nazywamy zdaniami określającymi . which oraz that lub z pominięciem tych zaimków. o której osobie lub rzeczy jest mowa. Zdania przydawkowe Zdania przydawkowe są to zdania podrzędne stojące po rzeczowniku i spełniające rolę przydawki. whose. Rozróżniamy dwa rodzaje zdań przydawkowych: a) zdania przydawkowe stanowiące nierozłączną część całego zdania zło żonego. Człowiek.

gdyż nie stanowi on podmiotu zdania przydawkowego. natomiast zdania: who is just back from Paris. Podmiotem tego zdania jest bowiem wyraz: I.Mr. szczególnie w mowie potocznej. tzw.: The boy (who) I met yesterday has a beautiful collection of stamps. ma piękną kolekcję zaimka who nie można pominąć. są w języku angielskim zawsze oddzielone przecinkami od reszty zdania złożonego. W przypadku podmiotu i dopełnienia: who lub that dla osób which lub that dla rzeczy 200 . jest znajomym mego brata zaimek whose nie może być pominięty. W tym zdaniu zaimek who można pominąć. który mieszka w sąsiednim domu. Te zdania. Natomiast w zdaniu: The boy who gave me this stamp has a beautiful collection Chłopiec. gdyż stanowi on podmiot zdania przydawkowego. W zdaniach przydawkowych ograniczających stosujemy następujące formy zaimków względnych. W wypadku zdań ograniczających zaimek względny bywa często pomijany.Descriptive Relative Clauses lub nieokreślające . np. jeśli stanowi podmiot lub część podmiotu zdania przydawkowego.Non-Defining Relative Clauses. Smith. has bought a new car. jak również who lives in the neighbouring house są informacjami dodatkowymi. jak również Mr. Chłopiec. Zdania przydawkowe są połączone ze zdaniami głównymi za pomocą zaimków względnych oraz przysłówków. który dał mi ten znaczek. W zdaniach wyżej wymienionych określenie my sister. gdyż jest częścią podmiotu. who lives in the neighbouring house. Smith wyraża jasno o kogo chodzi. Również w zdaniu: The boy whose stamp collection I have shown you is a friend of my brother's Chłopiec. zdania przydawkowe opisowe . którego kolekcję pokazałem ci. ma piękną kolekcję znaczków. Pan Smith. kupił nowy samochód. Nie można go jednak pominąć. którego spotkałem wczoraj.

Na przykład: The girl who is talking to my brother is a student. który kupiliśmy wczoraj. Student. The student (that) I was waiting for didn't come. którego obrazy oglądasz. aby raczej używać who niż that. jest tym. Yesterday I saw a play whose plot (the plot of which) was based on the assassination of John Kennedy. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which lub whose dla rzeczy. 201 . Kiedy mówimy o osobach istnieje tendencja. której fabuła jest oparta na zabójstwie Johna Kennedy'ego. który stoi w kącie. nie przyszedł. Oto dlaczego on zniknął. Stół.: This is a place where it never rains. czyli tzw. gdyż nie stanowi podmiotu zdania przy-dawkowego. śpieszy się. To jest miejsce. Restrictive Relative Clauses. The table which stands in the corner is round. która rozmawia z moim bratem. np. które zaprosiliśmy na obiad. np. Artysta. The table (that) we bought yesterday is just what we needed Stół. jest okrągły. that z przyimkiem przesuniętym: The watch (that) you are looking at is fast. Wczoraj widziałem sztukę.: The artist whose pictures you are looking at is quite famous. W zdaniach The people (that) we invited to dinner will come soon. jest dosyć sławny. Dziewczyna. That is the reason why he disappeared. Podmiotem tego zdania jest wyraz we. na którego czekałem. Osoby. na który patrzysz. Zegarek. gdzie nigdy nie pada. Zdania przydawkowe ograniczające możemy łączyć ze zdaniem głównym również za pomocą przysłówków. Zaimek that jest używany wyłącznie w zdaniach ograniczających. czego potrzebowaliśmy zaimek that może być opuszczony. jest studentką. wkrótce nadejdą.

: My sister. np. której założenia zostały omówione osobno. z pewnością pomoże ci.: Mr. tzw. The Vistula. whom you met at the station. whose kindness we all admire. Brown. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which (whose) dla rzeczy. np. czyli nieokreslające. będzie wreszcie podpisana. kiedy będziesz mógł działać.: Your brother. będzie tu wkrótce. whose provisions (the provisions of which) have been discussed separately. Pan Brown. że: a) zaimek względny nie może być w nich opuszczony. Twój brat. is sure to help you. Our agreement.). którego spotkałeś na stacji. Moja siostra. została sfilmowana. b) nie występuje w nich zaimek względny that. "Love Story". przybędzie nas odwiedzić. is a very long river. która mieszka w Krakowie. Jeśli chodzi o zdania przydawkowe opisowe. Non-Defining lub Descriptive Relative Clauses. to whom. c) w odniesieniu do osób w funkcji dopełnienia występuje forma whom. which you liked so much. Nasza umowa. who lives in Cracow. has been filmed. Musisz poczekać na czas. Wisła. 202 . "Love Story". jest bardzo długą rzeką. to należy pamiętać. in which. which divides Poland into two parts. for which. d) przyimek zawsze poprzedza zaimek względny (about whom. e) w piśmie zdania te są zawsze oddzielone przecinkiem od reszty zdania. will be here soon. która ci się tak podobała. którego dobroć wszyscy podziwiamy. will be signed at last. is going to visit us. itd. która dzieli Polskę na dwie części.You must wait for the time when you will be able to act. W przypadku podmiotu stosujemy: who dla osób which dla rzeczy. W przypadku dopełnienia stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy. np.

a nie what...: My best friend. is not a very well known painter yet. 6. 7. aby kupić części zamienne do swego samochodu. which was an urgent matter. John poszedł.. paintings were shown at an exhibition last week.. Zdania przydawkowe opisowe możemy także łączyć ze zdaniem głównym za pomocą przysłówków.Po przyimku stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy. np. List Johna. oraz oddzielamy przecinkiem od zdania głównego.. w którym mieszkam.. has left us for good. Do zdań przydawkowych należą również zdania odnoszące się do treści całego zdania głównego. we saw in the theatre yesterday was Tom's cousin. co było pilną sprawą.. The river . which was a real success.. Moja siostra chce pojechać ze mną do Londynu. house we are going to visit is my uncle. łączymy je zaimkiem względnym which.. My brother. I am reading? This is the cat . 3. 2. flows through Warsaw is called the Vistula. co było prawdziwym sukcesem. The author . zmienił wszystkie moje plany. opuścił nas na dobre. to whom I am really devoted. co jest zupełnie niemożliwe..: He gave up drinking. a nie do pojedynczego wyrazu. 203 . John went to buy some spare parts for his car.. . tragic story you know.: Cracow. 4.. np.. że w powyższych zdaniach polskie słowo co tłumaczymy na angielskie which. On przestał pić. ĆWICZENIE I Wstaw gdzie jest to konieczne zaimki względne: 1. Kraków. John's letter. has been rebuilt. ate our meat. was once the capital of our country. The Warsaw castle. of which I have already told you. which is absolutely impossible. Mój najlepszy przyjaciel. 8. . The man . Do you know the book . do którego jestem rzeczywiście przywiązany. Uwaga: Należy pamiętać. The man .. był niegdyś stolicą naszego kraju. 5.. where I live. o którym ci już mówiłem.. books you admire so much is my cousin. My sister wants to go to London with me. has changed all my plans. np.

9. Gardiner. . Dentysta usunął mi ząb. 4. gdzie to jest możliwe i przenieś przyimki na właściwe miejsce: I know the man of whom you are speaking. 7. nad którym pracujecie. 10. We have a garden in which we can grow flowers. Czy to jest miejsce. you want to send abroad. którego widzisz przed sklepem. 7. I will send the documents for which you asked me. nigdy ci tego nie wybaczy. You met her at Zakopane. 3. Your elder brother. The girls about whom we are talking will not attend the lessons. Plan. 5. Dom. ĆWICZENIE III 1. 10. The room in which 1 sleep is cold. Połącz zdania za pomocą zaimków względnych. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: Pan Smith. nie odbyła się. 2. 2. My brother will pay me a visit. 2. 5. co było niesłychanie kosztowne. John expressed an opinion on which we can rely. That woman is going to help us. George has been arrested. 8.9. 6. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. My younger sister is ill. has changed very much. 3. The doctor for whom you sent will arrive in half an hour. 5. Paczka. . 1. o którego pytasz. nie nadeszła. Her name is Mrs.. Put in envelopes the postcards . 4. 6. jest kolegą mego syna. której celem było przedyskutowanie problemu bezrobocia. którą wysłałam do Londynu. He caused a car accident. co było bardzo bolesne. o którym mi mówiłeś? 9. 3. zginął kilka dni temu. by tworzyły jedno zdanie złożone: 1.. wydaje się nierealny. 4. musi być wygodny i niezbyt drogi. The landscape at which you are looking was painted by Rapacki.. 10. ĆWICZENIE II Opuść zaimki względne. Chłopiec. 8. He lives in England. Człowiek. I happened to meet a few days ago. którego obraziłeś. Her husband is seriously ill. Cała nasza rodzina przebywała w Londynie cały miesiąc. który chciałbym kupić. Konferencja. The palace about which our teacher is going to speak is a historical monument. Mary asked me for help..

będę mógł napisać 0 nim książkę. że obie czynności przeszłe odbywały się równocześnie. until.kiedy after -potem gdy wherea > -podczas gdy as . Kiedy przyszedłem. John nie odejdzie. mówiąc o przyszłości nie używamy czasów Future. I'll be able to write a book about it.: When I came. how long (jak długo) i są wprowadzane następującymi spójnikami: when .skoro tylko till .tak długo jak until . You must wait till (until) John comes.zanim Po spójnikach: when. Pójdziemy do Zoo. John will not go away before he has seen you.17. as long as. my sister was playing with her little daughter. before. 1 will read the paper as soon as I get it. zanim cię nie zobaczy. Kiedy już będę w tym kraju przez kilka lat. moja siostra bawiła się ze swoją małą córeczką. Gdy mówimy.dopóki since . since when (odkąd). Musisz poczekać aż John przyjdzie.dopóki as long as .: 205 . używamy w obu zdaniach Past Continuous i łączymy je spójnikiem while. od kiedy by the time . że jedna czynność przeszła nastąpiła w czasie. skoro tylko ją dostanę.podczas gdy as soon as .od. gdy druga się odbywała. till. np. When I have been in this country for several years. np. Zdania czasowe Zdania czasowe odpowiadają na pytania: when? (kiedy). as soon as.do czasu kiedy before . lecz odpowiednich czasów Present. Natomiast gdy mówimy. kiedy będziemy mieli czas.kiedy s while .: We will go to the Zoo when we have time. Przeczytam gazetę. używamy czasów Simple Past i Past Continuous. np.

ĆWICZENIE u . 2. It will be dark by the time we . 3.. he has finished his speech. Gdy chcemy podkreślić uprzedniość jednej czynności przeszłej wobec drugiej czynności przeszłej... You must stay here till . używamy niekiedy czasu Past Perfect. Try to get there . The trees will look bare when the leaves . 6..While we were talking. ..... for Vienna. Patrz także użycie Past Perfect 6.. 10. Don't come here again till you . we will go for a walk.. 13... 2... The car will be attended to .... she hears the doctor's opinion. you return. By the time you . 12.. 4. 11. we will show him our garden......... 7. When he .: We had finished our dinner before John arrived.. . Kiedy rozmawialiśmy. 14. ĆWICZENIE i Dokończ następujące zdania wstawiając odpowiedni czas po spójnikach czasowych: 1. 9.. 5. we will understand everything. Have some rest .. 4.. 11... The roof will be repaired before you . I will not leave you before . John arrived when we had finished dinner. 8.. Will you write to me when I . We will meet when . he does. . she can.. 9. 206 I will pay my debts . np.2. you bring it to our service station.. our friends were playing cards.. Wstaw brakujące spójniki czasowe w następujących zdaniach: 1. . zanim John przybył. You must wait till the police . you start working again.... Mary arrives we will meet her at the station. 7.. You must get off before the train . Skończyliśmy obiad. I have money. John will stay in England as long as ... 10. I'll come to see you before I . 15. We will not sell these flowers . 3. Wait .. they will be gone. the lesson is over......... As soon as we . I won't forget your rudeness .6. Mary will see you .. 6. nasi znajomi grali w karty. 5. She will be upset . 8. you apologize.3.

Dopóki będziesz pracował w tej firmie. 11. Skoro tylko zadzwonisz. 3. 13. Jak długo będziemy razem. będziemy wszyscy gotowi.. Pozostanę tutaj. pojadę na wieś. 6. Kiedy nauczę się tego wiersza na pamięć. 14. 13. . 10.12. 5. 9. you are married. będziesz miał z czego żyć. he has finished his book.. aż to spotkanie się skończy. Przyjdę się pożegnać. Powiem mu o tym. . 12. aż skończę moje sprawozdanie. nic złego się nie stanie. Nie będę kupować nic kosztownego. aż zarobię więcej pieniędzy.. On przyniesie swoje rysunki. 4. Będę cię pamiętał. 14. we have earned enough money for the journey. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: 1. 15. Kiedy wrócisz. You will know each other better . 7.. dopóki będę żył. Musisz poczekać. Sprzedamy ten dom. he will take a long holiday. skoro tylko je wykończy. 2. zanim wrócisz z zagranicy.. zanim wyjadę do Ameryki. twój pokój będzie na ciebie czekał. We will be able to leave . skoro tylko go spotkam. uwierzę ci.. Kiedy zobaczę to na własne oczy. wyrecytuję ci go. Kiedy się ociepli. 8.

Przyniosłem ten list. np. Napiszę ten list natychmiast. I brought this letter so that Mary should read it by herself. to w zdaniu celowym występuje might lub could. Ci ludzie umarli. Those people died so that we might live. for what purpose? (w jakim celu?) i są wprowadzane spójnikami: that (aby) so that (tak aby) in order that (aby) W zdaniach celowych występują czasowniki ułomne: can. I opened the door so that my sister should enter the room. aby moja siostra weszła do pokoju. np. Natomiast jeśli czasownik zdania głównego jest w czasie przeszłym.: Write to him at once so that he may know about our visit. abyśmy my mogli żyć. dlaczego?). aby Mary sama go przeczytała. gdy jego podmiot oznacza inną osobę lub rzecz niż podmiot zdania głównego. Jeśli czasownik zdania głównego jest wyrażony w czasie teraźniejszym lub w trybie rozkazującym.: I bought this book so that my brother could read it. abym była gotowa w porę. aby mój brat mógł ją przeczytać. might oraz should. may. Should stosujemy w zdaniach celowych niezależnie od czasu zdania głównego. 208 . could.18.: I will write this letter at once so that he should get it in time. np. aby wiedział o naszej wizycie. aby on go otrzymał w porę. John rang me up so that I should be ready in time. John zadzwonił do mnie. Napisz do niego zaraz. to w zdaniu celowym występuje may lub can. Zdanie celowe stosujemy zazwyczaj wtedy. Otworzyłem drzwi. Kupiłem tę książkę. Zdania celowe Zdania celowe odpowiadają na pytania: what for? (po co?.

Przygotowałam doskonały posiłek. (zjeść obiad).: I wrote to him so that he should know about our visit. On często przychodzi do tego sklepu. (dwie osoby działające: I — my sister) Otworzyłem drzwi. 14 — Język angielski 209 . I wrote to him to let him know about our visit. We study languages in order . (miał wszystko czego potrzebuje). aby kupować chleb i masło. (je zrozumieli). (nie musieli czekać). aby siostra mogła wejść do pokoju.: He often comes to this shop (in order) to buy bread and butter. 4.. I opened the door so that my sister might enter the room. ĆWICZENIE I Dokończ następujące zdania dodając zdania celowe: 1. I will repeat these sentences so that you . (rozumieć lepiej świat).. 7. I get up early in order not to be late. (jedna osoba działająca) Otworzyłem drzwi. aby go zawiadomić o naszej wizycie. Gdy jednak w zdaniu jest mowa o działaniu osoby lub rzeczy w celu spowodowania innego działania tej samej osoby lub rzeczy.. (jedna osoba działająca) Napisałem do niego. John gave me the book in order that I .. I opened the door to enable my sister to enter the room. np. aby wiedział o naszej wizycie. Wstaję wcześnie... 5. by się nie spóźnić. They hurried up in order that their friends . (mamy tu dwie osoby działające: I — he) Napisałem do niego. 3. 6. Mary works hard so that her little brother .. wtedy używamy konstrukcji bezokolicznikowej (stanowiącej równoważnik zdania celowego). np. aby umożliwić siostrze wejście do pokoju.. They stopped at a restaurant in order that everybody . Niekiedy można uniknąć użycia zdania celowego zmieniając redakcję tak. aby w obu segmentach całego zdania zachować tę samą osobę lub rzecz jako czynnik działający. (mieli czas go zapisać).I have prepared an excellent meal so that my guests should not be hungry.. 2. (ją przeczytał)... aby moi goście nie byli głodni... The teacher dictated the text very slowly so that the students ..

3.. The police closed some streets . we . I .. ... can.... Give me your hand .... 2. to keep warm.. so that we may have a chat. 10. the cars .. ..... Wyślij ten teleks natychmiast.. (zamknij te drzwi) 3. (konduktor dał sygnał) 2.. he . Przenieśliśmy się na wieś. 6... aby dzieci żyły w zdrowym środowisku. may.. we .... 8.. Mary asked him to deposit all his money with the bank .. .. get some fresh air.. (spać). in order that I might understand him. John usiadł z boku. so that we should not find it.. not have to go through the centre of the town. The new motorway was built. 9. (mówił po francusku) 7..... 7. not spend it too quickly. 4.. .. (nauczyciel polecił uczniom) 5. (cudzoziemiec mówił bardzo wyraźnie) 4. I will prepare the meal ... ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania: 1. 210 .. so that his mother might have a nice surprise.. 9. (zapraszam cię na obiad) ĆWICZENIE III Uzupełnij następujące zdania odpowiednimi spójnikami oraz czasownikami: should. Switch the light off so that the children . 3. . (włóż gruby płaszcz) 8. so that your mother may have a rest. The food is being rationed . .... everybody . że towar jest przygotowany.. feel your pulse.. be protected from theft. aby klient wiedział... (chłopiec pozbierał wszystkie wypracowania) 9. 10. so that the teacher could correct them..... ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: 1. All precautions have been taken . you . . you . might. aby nas obserwować. (zobaczyć wyraźnie twą twarz)... Turn to the right so that I .. . not go hungry... Please come early . could: 1. He opened the window . 5. 2. we .8.. have a nice chat.. . (kupić nowe radio). Mark these items in red pencil .. They save money in order . (Henryk przyniósł kwiaty do domu) 10. so that the others should not understand us. in order that the passengers could get off.. not run away... the criminal . not overlook them.... . get his share. to open the books on page twenty-three. (oni dobrze schowali dokument) 6...

8. 18. Pan Brown pracował bez przerwy na lunch. Przestanę palić. aby mój syn miał towarzystwo. Zawiadomiłem siostrę. 19. aby każde dziecko dostało przynajmniej dwa jabłka. 11. aby się upewnić. aby wszyscy rozważyli sprawę jeszcze raz. 14. 12. 9. żeby przygotowała się na waszą wizytę. Dałem mu trochę pieniędzy. aby wszyscy studenci je zrozumieli. Zasugerowałem późniejszą konferencję. 17. abyś się nie zgubił w drodze. aby powrócić wcześniej do domu. aby złapać złodzieja. John jechał bardzo wolno. aby widzieć dokładnie numery domów. John pośpieszył do autobusu. 20. aby nikt jej nie słyszał. Przynieś lornetkę. aby sobie kupił nowe ubranie.4. Przeliczyłem pieniądze bardzo starannie. że przyjeżdżacie. że nie ma pomyłki. 10. aby moja rodzina przestała się martwić moim zdrowiem. 15. Nauczyciel wyjaśnił zagadnienie jeszcze raz. aby się nie spóźnić do pracy. 13. Policja zrobiła co mogła. abyśmy zobaczyli co się tam dzieje. Powinniście kupić więcej owoców. Daję ci tę mapę. 16. Chcę zaprosić twego brata na święta. aby uniknąć nieporozumień. 7. Minister powtórzył jeszcze raz swoje oświadczenie. 5. . Mary mówiła cicho. 6. aby przybyć na czas. Musimy wyruszyć natychmiast.

Uważamy. zdania podrzędne dopełnieniowe obowiązuje w języku angielskim zasada następstwa czasów. when John arrived. Wiem.1. Porównajmy: Podmiot I Podmiot I I I I Orzeczenie know Orzeczenie know know know know Dopełnienie John. Zdanie dopełnieniowe that John is in London. where John lives. Zasada następstwa czasów w zdaniach powyższego typu polega na tym. I knew that John was in London Wiedziałem.19. Zdania dopełnieniowe są to takie. We thought that John worked too hard. że John zbyt dużo pracuje. które w strukturze zdania złożonego funkcjonują tak jak dopełnienie w zdaniu pojedynczym. zdanie podrzędne dopełnieniowe występuje zazwyczaj także w czasie przeszłym. że John jest w Londynie. who lives in that house. I know that John is in London. Uważaliśmy. a) Oto jak mówimy po angielsku i po polsku o czynnościach równoczesnych w teraźniejszości i w przeszłości. Następstwo czasów i mowa zależna 19. We think that John works too hard. że jeżeli czasownik w zdaniu nadrzędnym jest w czasie przeszłym (Simple Past lub Past Continuous). Zasady następstwa czasów W zdaniach złożonych zawierających tzw. 212 . że John za dużo pracuje. że John jest w Londynie.

I hope that John will arrive soon. I know that John was in London as a young boy. przepis regulaminu. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym odbyła się wcześniej niż czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. Mamy tu znowu do czynienia z przesunięciem o krok wstecz. I know that John has lived in London. b) Oto jakich czasów używamy w języku angielskim i polskim. 213 . c) Oto jakich czasów używamy. Jest to znowu przykład przesunięcia wstecz. że John był w Londynie jako młody chłopiec. gdy w zdaniu podrzędnym wyrażana jest stała prawidłowość. I knew that John had been in London as a young boy. że ziemia jest okrągła. gdy miała miejsce czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym.czas przyszły pozostaje czasem przyszłym. aby wyrazić.Zauważmy. Wiedziałem. że John wkrótce przyjedzie. I hoped that John would arrive soon. przepis prawny. że John mieszkał w Londynie. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym była traktowana jako przyszła wtedy. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego (Simple Present) na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przeszłego na zaprzeszły (Past Perfect) w zdaniu podrzędnym. czyli zmianę słówka will na would.że John był w Londynie jako młody chłopiec. Uwaga: Zasada następstwa czasów nie obowiązuje. aby wy razić. Wiem. Wiem. Czas Present Perfect również ulega zmianie na czas Past Perfect. W języku polskim natomiast takie przesunięcie nie następuje. Mam nadzieję. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje . Następuje w tym zdaniu przesunięcie czasu jak gdyby o krok wstecz. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego na czas przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przyszłego (Future Tense) na czas „przyszły w przeszłości" (Future in the Past). I knew that John had lived in London. prawo przyrody. Dziecko nie mogło uwierzyć. że John wkrótce przyjedzie. Wiedziałem. pewnik. Miałem nadzieję. itp. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje.: The child couldn't believe that the earth is round. że John mieszkał w Londynie. że w języku angielskim zmiana czasu z teraźniejszego na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą taką samą zmianę w zdaniu podrzędnym.

6. 13. 214 Mr. Sędzia chciał wiedzieć. John is glad that his wife is a good cook. Brown is afraid there is a mouse in her room. Peter miał nadzieję. 4. kiedy ostatnio widziałeś tego człowieka. I think the singer will sing again. że sprawozdanie będzie wkrótce gotowe. Myślałem. I don't think Mary likes her job. Myślałem. 10. Alice hopes that she will be able to go to bed early. Miałem nadzieję. 2. 6. że otrzyma lepsze stanowisko. Wierzyłem. że nigdy mnie nie opuścisz. Mrs. I believe her brother is an architect. I hope Jane will stay with us for a week. 17. . Wyjaśniłem. 7. że tylko członkom klubu wolno korzystać z biblioteki. Tom thinks that the weather will be bad on Sunday. 10. 2.I didn't know that only club members are allowed to use the library. że chcesz mnie jutro zobaczyć. 9. 15. Nie wiedziałem. The teacher complains that we are very lazy. 8. 14. że nigdy cię nie spotkał. 12. 5. 11. 3. My wife is sure you will pass your exams. że już zapomniałeś o mnie. I remember I saw Ann at a party a few months ago. 7. I think I left my pen in the office. White has a lot of money. 5. We see that you can't understand us. Brown has gone to Paris. że twój brat zwróci mi £ 100. Sądziłem. On był pewien. I see that you have already finished the class test. I hear that Mr. 3. Brown has stayed here for a few days. że szukasz pracy. ĆWICZENIE II Przekształć poniższe zdania wprowadzając Simple Past zamiast Present Simple w zdaniu nadrzędnym oraz odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: Wzór: 1. 16. że piszesz list do Kanady. ĆWICZENIE I Przetłumacz na angielski: 1. I am sure Mr. 8. Nie wiedziałem. Mr. 9. Mary thinks Mr. Smith thinks that you are younger than your sister. Smith thought that you were younger than your sister. 4.

Mowa zależna 19. John said . John said that he was tired.m. stosując jako zdanie wyjściowe zdanie typu: John said that . gdy zamiast przytaczać czyjąś wypowiedź dosłownie. 3. Susan didn't know that . Tom has two tickets for the concert.. Mary says John has already left. John powiedział. 4. I thought . 19. We hear Jack has passed his test. że był w Londynie w zeszłym roku.. John powiedział: „Byłem w Londynie w zeszłym roku". że jest zmęczony. John said: "I was in London last year". 2. 6. mowa zależna....1. I knew . John says he met Sylvia in 1969.. Janek powiedział. I see you have already prepared supper...2. 5. We heard . ĆWICZENIE III Uzupełnij wprowadzając odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: 1. Mary asked if... 19. Mowa zależna występuje wtedy. relacjonujemy ją. Marysia zapytała czy . Mary said that . I am sure Joan knows George..18. 7.. Oto przykłady: Mowa niezależna (Direct Speech) Mowa zależna (Report Speech) Mowa niezależna John said: "Fm tired".2.. Użycie czasów w mowie zależnej Szczególnym przypadkiem następstwa czasów jest tzw. John powiedział: „Jestem zmęczony".. że .. Tom says the shop will be opened at 3 p. itp. I know Father will leave for Berlin on Friday. tak jak została sformułowana.. Tom said . Mowa zależna John said that he had been in London last year. I think you can borrow Mary's umbrella... Father thinks I wrote to Mother last week. John powiedział. ..... 20.

215 .

John powiedział: „Mieszkałem w Londynie". który nie uległ zmianie. że pojedzie do Paryża następnego roku. istnieje tendencja do odstępowania od zasady następstwa czasów. John powiedział. Takie zdanie w mowie zależnej możemy wygłosić. Należy stwierdzić. John powiedział.Mowa niezależna Mowa zależna John said: "I have lived in London". Uwaga 1. zwłaszcza w mowie potocznej. że we współczesnej angielszczyźnie. Oto zestawienie zmian czasów przy przekształcaniu zdań z mowy niezależnej na mowę zależną: Mowa niezależna Present Simple Present Continuous Past Simple Past Continuous Present Perfect Present Perfect Continuous Future Simple Future Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous can could may should ought to 216 Mowa zależna Past Simple Past Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Future in the Past Future Continuous in the Past Past Perfect Past Perfect Continuous could could might should ought to pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje . Jak widzimy. John said that he had lived in London. gdy relacjonowana wypowiedź dotyczy stanu. jeżeli nadal pozostaje faktem to. Mowa zależna John said he would go to Paris the following year. że mieszkał w Londynie. John powiedział: „Pojadę do Paryża w przyszłym roku". że John jest zmęczony.: John said: "Fm tired". np. Obcokrajowiec nie popełni jednak błędu stosując rygorystycznie zasady następstwa czasów. Mowa niezależna John said: "I will go to Paris next year". John said that he is tired. w mowie zależnej stosuje się czasy zgodnie z zasadą następstwa czasów.

217 . Mrs. 239. b) dla wyrażenia przyszłości w mowie niezależnej zmieniamy na would have to w mowie zależnej. Tom said he would have to leave for England the following week. s. He said he had to write to his father. np. Warszawa 1974. że czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani. Mówiłem. 19. Black. oraz gdzie i kiedy to się dzieje. J. Brown said that children must obey their parents. Pan Brown powiedział. Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej W mowie zależnej należy wprowadzać niekiedy — zgodnie z sensem zdania — zmiany określników. Powiedział: „Muszę napisać do ojca". Tom powiedział: „Muszę w przyszłym tygodniu jechać do Anglii".: Tom said: "I must leave for England next week". do kogo mówi. Mr. Tom powiedział. Mrs. „Gramatyka języka angielskiego". np.must had to lub: would have to lub: must Uwaga: Must użyte a) dla wyrażenia teraźniejszości w mowie niezależnej zmieniamy na had to w mowie zależnej. nakaz lub zakaz pozostaje w mowie zależnej niezmienione.2. Na przykład5: Mowa niezależna: I waited for your message here yesterday. Powiedział. Black. Pan Brown powiedział: „Dzieci muszą słuchać rodziców". to samo miejsce i czas: I said I had waited for your message here yesterday. Czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani. że będzie musiał w przyszłym tygodniu jechać do Anglii. że musi napisać do ojca. zależnie od tego. np.2. c) must wyrażające stale obowiązującą regułę. Mowa zależna: a) Ten sam mówiący i słuchacz. zaimków. Smólska.: He said: "I must write to my father". że dzieci muszą słuchać rodziców. Brown said: "Children must obey their parents". kto relacjonuje wypowiedź pierwotną.: Mr. okolicznikow czasu i miejsca.

yesterday last week. ten sam słuchacz. inny czas: Mr. że czekałem tu wczoraj na wiadomość od niej. White told Mrs. Say może wystąpić w następujących konstrukcjach: 218 . month etc. Pan White mówił. c) Inny mówiący. month etc. Pan White powiedział pani Black. e) Inny mówiący. this these Reported Speech there then that day the next day the following week. inny słuchacz. Pan White powiedział pani Black. White told Mrs. ten sam czas: Mr. Pan White powiedział pani Black. inne miejsce. to samo miejsce i czas: I told Mrs. to samo miejsce i czas: Mr. Black. zależnie od okoliczności. w mowie zależnej mogą wystąpić poniższe zmiany: Direct Speech here now today tomorrow next week. inny słuchacz. inny słuchacz. inne miejsce. Black he had waited for her message here yesterday. f) Inny mówiący. że czekał tam poprzedniego dnia na wiadomość od niej.b) Ten sam mówiący. White told Mrs. Należy pamiętać o składni czasowników say i tell. Black he had waited for her message there the day before. co w a). Tak więc. że czekał tam wczoraj na wiadomość od niej. White said he had waited for your message here yesterday. inny słuchacz. Mrs. że czekał tu wczoraj na wiadomość od pani. że czekał tu wczoraj na wiadomość od niej. to samo miejsce i czas: Mr. Black he had waited for her message there yesterday. d) Inny mówiący. Powiedziałem pani Black. month the day before. the previous week that those Uwaga 2. oprócz zmian zaimków osobowych i określników dzierżawczych. Black I had waited for her message here yesterday. the previous day the week before.

Prasa doniosła. pytanie.3. Jim powiedział. John powiedział mi. że jest głodny. Pytania w mowie zależnej Pytania zależne mają następujące cechy: a) Pytania takie mają strukturę zdań oznajmujących. John powiedział mi. Jim powiedział: „Złodzieja widziano wczoraj blisko naszego domu". użycia zaimków i okoliczników co zdania w stronie czynnej. report (donosić). John mówił. czy też zdanie rozkazujące. The Press reported that the President would arrive on Sunday. John said to me that he was hungry. Zamiast say i tell w zdaniu nadrzędnym mogą występować czasowniki takie. promise (obiecać). czy jest to zdanie oznajmujące. a nie pytających. Porównajmy: 219 . Czasownik tell wymaga zawsze dopełnienia dalszego w postaci zaimka lub rzeczownika. Zdania w mowie niezależnej w stronie biernej przekształcamy na zdania w mowie zależnej zgodnie z tymi samymi zasadami następstwa czasów. że jest głodny. 19. Składnia zdań w mowie zależnej jest uzależniona od typu wypowiedzi referowanej. Minister stwierdził. John told Mary that he was hungry. John powiedział Mary. Zdania oznajmujące mają w mowie zależnej taką samą składnię jak w mowie niezależnej. jak np. lecz całość orzeczenia umieszczona jest po podmiocie. declare (oświadczać).2. Uwaga 3.John said that he was hungry. Mowa niezależna: Jim said: 'The thief was seen near our house yesterday". od tego mianowicie. Mowa zależna: Jim said that the thief had been seen near their house the day before. że jest głodny. np. John told me that he was hungry.: The minister stated that the conference had been fruitful. suggest (sugerować). że konferencja była owocna. że złodzieja widziano poprzedniego dnia w pobliżu ich domu. state (stwierdzać). to znaczy nie występuje w nich inwersja podmiotu i czasownika posiłkowego. że jest głodny. że Prezydent przybędzie w niedzielę.

gdzie mieszka Mary. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary where she was going. gdzie mieszka Mary. gdzie mieszka Mary. Porównajmy: John asks where Mary lives. brak w niezależnych pytaniach ogólnych. Powiedz mi. Pytanie niezależne Does John play tennis? Pytanie zależne: Czy John gra w tenisa? I asked Mary if John played tennis. czy lubi westerny. a nie pytającego występuje nie tylko przy relacjonowaniu autentycznego pytania. Porównajmy: Pytanie niezależne: Do you like westerns. czy muzeum jest otwarte. John pyta. które ktoś zadał. ale wszędzie tam. którego. Turysta zapytał. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary if she liked westerns. jak wiemy. Tell me where Mary lives. czy mogę jej pomóc. Mary zapytała mnie. Wiem. W pytaniach zależnych ogólnych występuje wyraz if lub (mniej potocznie) whether jako odpowiednik polskiego „czy". lecz jest wbudowane w inne zdanie. Oto dalsze przykłady przekształcania pytań ogólnych z niezależnych na zależne: Pytanie niezależne Have you met my wife? Czy zna pan moją żonę? Pytanie zależne: Mr. gdzie zdanie zaczynające się od wyrazu (zaimka.Pytanie niezależne: Where are you going. czy znam jego żonę. że struktura zdania oznajmującego. I know where Mary lives. przysłówka) pytającego nie jest zdaniem samodzielnym. czy John gra w tenisa. Mary? Czy lubisz westerny. Pytanie niezależne Can you help me? Pytanie zależne: Czy możesz mi pomóc? Mary asked me if I could help her. John zapytał Mary. Pytanie niezależne Pan Smith zapytał mnie. Smith asked me if I had met his wife. Is the museum open? Pytanie zależne: Czy muzeum jest otwarte? The tourist inquired whether the museum was open. Trzeba pamiętać. 220 . Zapytałem Mary.

4. tak jak przy relacjonowaniu każdej innej wypowiedzi. c) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady stosowania zaimków i określeń miejsca i czasu. Porównajmy: Pytanie niezależne: John asked: "Where does Mary live?" Pytanie zależne: John asked where Mary lived. „Proszę otwórz okno. Pytanie zależne może być wbudowane w zdanie. Mary". do której pierwotna wypowiedź była skierowana. Rozkazy i propozycje w mowie zależnej Rozkazy. I'll find out where Mary lives. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Come later. gdzie mieszka Mary? Do you know where Mary lives? Czy wiesz.2. 19. kasujemy dwukropek bądź przecinek i cudzysłów. Mary". co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz. 19. To nieważne.It isn't important where Mary lives. „Przyjdź później Johnie". 19. gdzie mieszka Mary. np. 221 . polecenia lub prośby relacjonuje się w mowie zależnej stosując w zdaniu nadrzędnym najczęściej czasownik tell lub ask.2). Na końcu całego zdania złożonego nie stawiamy znaku zapytania. Dowiem się. John". Przy relacjonowaniu czyjegoś pytania. żeby przyszedł później. Mowa niezależna: "Please open the window. gdzie mieszka Mary? itp. co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz. W zdaniu nadrzędnym występuje czasownik ask. w stylu bardziej urzędowym. które w całości stanowi zdanie pytające. czasownik inquire.2). a po niej czasownik z bezokolicznikiem. a niekiedy. Mowa zależna: Mary told John to come later. gdzie mieszka Mary. Mary powiedziała Johnowi. b) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady następstwa czasów.: Could you tell me where Mary lives? Czy mógłbyś mi powiedzieć. po którym następuje jako tak zwane dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu?) nazwa osoby.

Mowa zależna:

The teacher asked Mary to open the window. Nauczyciel powiedział Mary, żeby otworzyła okno.

Zależnie od sytuacji, stosunków łączących dane osoby, stopnia intensywności rozkazu, polecenia lub prośby, mogą być także użyte takie czasowniki, jak: order, command, implore, beg, itp. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Leave the classroom at once, boys". „Wyjdźcie z klasy natychmiast, chłopcy". Mowa zależna: The teacher ordered the boys to leave the classroom at once. Nauczyciel kazał chłopcom wyjść z klasy natychmiast. Mowa niezależna: "Do let me have some money, Father" „Proszę daj mi trochę pieniędzy, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father to let him have some money. John prosił ojca, aby dał mu trochę pieniędzy. Zakazy oraz polecenia i prośby, aby nie wykonywać danej czynności relacjonowane są w mowie zależnej przy użyciu słówka not umieszczonego przed bezokolicznikiem. Na przykład: Mowa niezależna: "Don't answer the telephone, Mary". „Nie odbieraj telefonu, Mary". Mowa zależna: John told Mary not to answer the telephone. John powiedział Mary, żeby nie odbierała telefonu. Mowa niezależna: "Please don't be angry with me, Father". „Proszę nie gniewaj się na mnie, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father not to be angry with him. John prosił ojca, żeby się na niego nie gniewał. Relacjonując propozycję w mowie zależnej, wprowadzamy czasownik suggest, np.: "Let's go to the cinema", said Ann. „Chodźmy do kina", powiedziała Ann. Mowa zależna: Ann suggested that they should go to the cinema, lub: Ann suggested going to the cinema. Ann zaproponowała, żeby pójść do kina. "Shall we meet at the station?", said Mary. „Może spotkamy się na dworcu", powiedziała Mary. Mowa zależna: Mary suggested meeting at the station. lub: Mary suggested that they should meet at the station. Mary zaproponowała, żeby spotkać się na dworcu. 222

Krótkie odpowiedzi yes lub no relacjonujemy w mowie zależnej stosując odpowiedni czasownik posiłkowy, np.: Mowa niezależna: "Do you like this picture?", asked Tom. „Czy podoba ci się ten obraz?", zapytał Tom. "Yes", I said. „Tak", powiedziałem. Mowa zależna: Tom asked if I liked that picture and I said I did. Tom zapytał, czy mi się podoba ten obraz, a ja powiedziałem, że tak. Mowa niezależna: "Will you bring your girl-friend?", asked Mary. „Czy przyprowadzisz swoją dziewczynę?", zapytała Mary. "No", said Jim. „Nie", odpowiedział Jim. Mowa zależna: Mary asked Jim if he would bring his girl-friend and he said he would not. Mary zapytała Jima, czy przyprowadzi swoją dziewczynę, a on odpowiedział, że nie. Hello Mowa niezależna: "Hello, where are you going"?, he said. „Halo, dokąd idziesz?", powiedział. Mowa zależna: He greated me and asked where I was going. Przywitał mnie i zapytał, dokąd idę. Thank you Mowa niezależna: "Thank you, Helen", said George. „Dziękuję, Heleno", powiedział George. Mowa zależna: George thanked Helen. George podziękował Helenie.
ĆWICZENIE I

Mary bought a new dress. She talked about it to her friend Ann. Write what the girls said. 1. Mary: I've just bought a new dress. Mary told Ann that ... 2. Mary: How do you like it, Ann? 3. Ann: It's very nice indeed. 4. Ann: Are you going to wear it to John's party? 5. Mary: Yes, I am. 6. Mary: That's just why I bought it.

ĆWICZENIE II

Paul has got the following letter from his girl-friend Lucy: Dear Paul, I'm sorry I can't meet you on Friday afternoon, but I have to visit Aunt Helen. On Saturday I'm going to my sister's birthday party and on Sunday I can't go out as my parents are coming to see me. On Monday I'm very busy as I have an appointment with my dentist and lectures until late in the afternoon. I'm going to ring you up on Tuesday evening and I hope to meet you on Wednesday. Don't be angry! Love, Lucy On Tuesday morning Paul meets his friend John. Write what Paul says in the following dialogue: 1. John: I say, Paul. I saw Lucy in a cafe on Friday afternoon. Paul: But she told me she couldn't meet me because ... 2. John: On Saturday evening I saw her in a restaurant. She was dancing with a tall dark boy. Paul: But she told me ... 3. John: On Sunday I saw her in Regent's Park with the same boy. Paul: But she ... 4. John: On Monday morning she played tennis with him. Paul: ... 5. John: On Monday afternoon she was absent from college. Paul: ... 6. John: When is she going to phone you? Paul: She said ... 7. John: When do you hope to see her? Paul: ...
ĆWICZENIE III

Diana told her friend Alice about a trip to Paris she had made. Write what she said. Wzór: Diana: "We crossed from Dover to Calais on the 13th". Diana said they had crossed from Dover to Calais on the 13th. 1. 2. 3. 4. "We had a very good crossing because the sea was calm". She said ... "There were a lot of people on the boat". "We had some drinks in the bar". "We got to Calais at 11 a.m.".

224

5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

"Our friends came to meet us and took us to Paris by car". "We found a very nice hotel". "We decided to stay in Paris for a fortnight". "We visited several museums and went to the theatre on two or three evenings a week". "We did a lot of sight-seeing". "I met a lot of interesting people". "I spoke French and the French understood me". "We returned home by plane".

ĆWICZENIE IV

Mrs. Gold went to see a famous doctor. Then she told a friend about the visit. Write what she said. Wzór: Mrs. Gold: "I have been to a famous specialist in Harley Street". Mrs. Gold told her friend she had been to a famous specialist in Harley Street.

1. "The specialist examined me very carefully". 2. "He asked me a lot of questions". 3. "He told me to sleep eight hours a day at least". 4. "He ordered me to go for a walk every day". 5. "He forbade me to smoke". 6. "He told me not to drink so much coffee". 7. "He advised me to have a light supper". 8. "He prescribed some wonderful new medicine for me". 9. "He told me to make an appointment to see him next month". 10. "He took an enormous fee!"
ĆWICZENIE V

Uzupełnij według wzoru: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. "We haven't been to the pictures for ages". Mary remarked ... Mary remarked they hadn't been to the pictures for ages.

"I haven't been to England for three years". Robert said ... "Tom has broken his arm". We learnt that ... "These letters haven't been posted yet". The secretary admitted that ... "I have never heard such nonsense in all my life". Grandfather said ... "Mary has sent John a beautiful Christmas card". John said that ... "I have just bought some new records". Sheila said ... "The thief has taken all Lucy's money". Lucy said that ... "Two policeman have been shot in Rome". The radio announced that ... "The clock in the dining room has stopped". I was surprised to see that... 225

15 — Język angielski

10. "I have tried to ring you up several times". Henry told his wife that ... 11. "I haven't been told about John's illness". Helen said she ... 12. "I haven't found Mr. Smith's telephone number though I have looked everywhere". I said ...
ĆWICZENIE VI

Mary is talking to a friend at a party. Write what she said. Wzór: 1. 2. 3. 4. Mary: "I have just been talking to a Frenchman". Mary said she had been talking to a Frenchman.

"He has been staying here for three months". "He has been writing articles about our country". "He has been telling me his impression of our people". "I have been trying to tell him what I think about France".

ĆWICZENIE VII

Peter is leaving for Italy. At breakfast the family were talking about his trip. Write what they said. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Helen: "Peter will go to Florence and Rome". Helen said Peter would go to Florence and Rome.

Mother: "Peter will leave at ten o'clock". Father to Peter: "You will catch the 10.15 boat train". Mother: "Peter will speak Italian with his cousins". Father: "We will send a telegram to my sister in Rome". Peter: "I'll visit Capri in April". Peter's sister: "I hope you'will have a good time there". Peter: "I'll bring you a nice present". Peter: "I'll write home every week". Uzupełnij poniższe zdania przez wybór właściwej odpowiedzi:

ĆWICZENIE VIII

1. Jim said that Lily ... tennis next Saturday. A) plays B) is playing C) would play D) has played

2. The policeman stated that he ... that man standing near the shop two days earlier. A) was seeing B) is seeing A) works B) worked C) would see D) had seen C) is working D) had worked

3. Sylvia's brother told me he ... in an office in Brighton.

226

A) has already sold B) will sell ĆWICZENIE IX C) sells D) had already sold Mr. "I won't tell my wife I have lost them". ĆWICZENIE X Przepisz poniższe opowiadanie w mowie zależnej: Mrs. A) had not B) has not had C) was not having D) had not had 5. Write what he said. She has come from Canada and won't stay here long". Smith: "I can't find my glasses". White answered: "I'm afraid I'll have to go to town on Saturday to see Uncle Henry". Mr. 5. "I expect Mary will help me to find them". The bookseller said he .. Why is Mary looking so unhappy? 4. Smith lost his glasses. White answered: "All right. I'll telephone Uncle Henry and tell him I'll visit him next week". all the copies of the new dictionary. 4. 3. Mrs. How much did you pay for your shoes? 2.. "I don't often lose things". Mr. What time do you start working? 2. a) 1. 2. How many languages do you know? 3. When is your wife coming back? b) 1. Brown asked me where my brother worked. White said: "Can't you go another day? Sylvia wants to meet you. What time did you have dinner? . Mr. Smith said he couldn't find his glasses. enough breakfast that morning.. "I believe I put them near the telephone". ĆWICZENIE XI Wyraź w mowie zależnej pytania pani Brown: Wzór: "Where does your brother work?" Mrs. 6.. White said to her husband: "My friend Sylvia is coming for the weekend". "I think I left them at home". The boy told his mother he . "I'm sure I didn't leave them in the car". Where do you want to go on Sunday? 5. Mr. Wzór: 1.4.

15* 227 .

When did the Smiths come to Rome? ĆWICZENIE XII Uzupełnij według wzoru: Wzór: Mrs.? 5. Do you know many people here? Do you like the band? Do you smoke? Do you often go to parties? 228 . Do you find your new job interesting? 4. Mark powtarza swoje pytania w mowie zależnej. Did Mr. Jones bring you my report? 3. Podaj te wypowiedzi Marka: Wzór: Mark: "Do you dance?" Daisy: "What did you say?" Mark: I asked whether you danced. Have you ever been to Warsaw? 2. Jones to come at once? 4. 1. Have you heard the news? 4. Has your secretary given you my message? d) 1. 2. Will your secretary find time to type our report? 3. How did you learn about John's arrival? 5. Did your director leave for Berlin on Friday? c) 1. ale orkiestra gra tak głośno. Are you feeling tired? b) 1. Are you going to tell your wife about our meeting? 3. Will your son be able to study medicine? 4. Have you read the papers? 3. Did you tell Mr. White: "Do you like your job?" Mrs. Do you work overtime? 5. Who did you meet on Saturday? 4. Have you met my husband? 5. Will your daughter marry young Benson? 5. White if (whether) he liked his job. a) 1. Did you get my letter on Friday? 2. Will you have to look for a new job? 2. Black asked Mr. Will you see me on Tuesday? ĆWICZENIE XIII Na zabawie Mark zadaje Daisy pytania. 3. Green? 2.3. Do you often meet old Mr. że Daisy nie może ich dosłyszeć. Black asked Mr. 4. Did your firm get an offer from Brown & Co.

The doctor asked Mrs. Mary the day before. before she started school. Do you always make people repeat their questions? ĆWICZENIE XIV Pan Kowalski. "Was the flight good?" 3.. Green why she . Podaj wypowiedzi p. "When will you return home?" ĆWICZENIE XV Uzupełnij przez dobór właściwej formy: 1. Kowalskiego według wzoru: Wzór: "Is it your first visit to Britain?" I was asked if it was my first visit to Britain. Wyróżnione zdania w dialogu pomogą w podaniu właściwej odpowiedzi: 229 .. her baby to the hospital the week before. "Are people in your country learning many foreign languages?" 6. A) am looking at C) would look at B) look at D) was looking at 4. Do you want a drink? 6. A) was not bringing C) has not brought B) had not brought D) would not bring 2. "Which part of Britain do you like best?" 9. jakie mu zadawali uczestnicy kursu. Father asked me what I .. 1. nauczyciel języka angielskiego. John asked if I . a następnie odpowiedz na pytania.. "Where are you going to stay after the course?" 10.. A) have seen C) were seeing B) had seen D) saw ĆWICZENIE XVI Alan zaprasza Jane do teatru... "What do you think of English food?" 8.5. "Are they keen on learning English?" 7.. "Which university do you work at?" 4. "Have you got many students?" 5. so carefully. "Did you come by plane?" 2. Przeczytaj poniższy dialog. A) is reading C) could read B) reads D) can read 3. był na kursie w Anglii i po powrocie do Polski opowiada swoim kolegom o przybyciu na uniwersytet i powtarza pytania. I asked Jane if she . Do you feel tired? 7.

"Children. abym zapytał policjanta. Tom said to Rose: "Come back soon. I will. Policjant polecił mi nie parkować samochodu przed domem. Dowódca kazał żołnierzom przejść przez most. 8. Helen". 2. abym nie zapomniał zapakować szczotki do zębów. 2. Przechodzień poradził mi. "Write this exercise again". let me know if you want to go. 2. White said: "Don't be late again. Jane: I'll call you on Wednesday. If you like Pinter you ought to see it. please". 4. Call me on Wednesday then. my teacher told me. abym wysłał jej list. 7. "Please help me. Matka powiedziała mi. Mother said: "Don't smoke so much. 3. Jane: What play is it? Alan: It's "The Dumb Waiter" by Pinter. 3. abym umył samochód. The teacher said: "Sit down. Konduktor poprosił pasażera. What did Alan tell Jane to do if she wanted to go to the theatre? What did Alan tell her to do if she wanted a good seat? When did Alan tell her to call him? What did Alan tell her she ought to do if she liked Pinter? What did Jane tell him to do? Wyraź poniżej podane rozkazy w mowie zależnej: ĆWICZENIE XVII 1. Doktor polecił mi ważyć się co tydzień i nie pić alkoholu. Alan: And make up your mind soon if you want a good seat. said George. Jane: I suppose so. the doctor advised him.1. 4. 5. please". Ojciec poprosił mnie. Well then. 8. ĆWICZENIE XVIII Przetłumacz na angielski: 1. 5. Robert". 3. 4. both of you". said the little girl. Will that be soon enough? Alan: I think so. be quiet". Mr. 9. Jane: All right. 2. Henry said to the waiter: "Bring me some more wine. aby okazał mu swój bilet. 230 . Dad". 7. Lilian poprosiła mnie. 6. Ronald". Kapitan rozkazał załodze opuścić okręt. Żona kazała mi kupić butelkę mleka. 6. "Come to my birthday party. 9. Alan: Can you come to the theatre with me on Friday? Jane: I'm afraid I can't tell you now. 10. said Mother. 4. 10. Alan: Well. 1. 3. "Don't work too much". 5. come and fetch me on Friday at six.

Another passenger came in and said: "Is this seat taken?" My English teacher asked me: "Have you read Graham Greene's latest novel?" "Don't say anything to make Mother angry".Boję się. wprowadzając odpowiedni czasownik w Simple Past: Wzór: Tom zapytał siostrę: „Gdzie byłaś?" Tom asked his sister: "Where have you been?" Tom asked his sister where she had been. 2. said the policeman.ĆWICZENIE XIX Przetłumacz poniższe zdania na angielski. said the teacher. 6. 11. "My car is being repaired".. 12. że spóźnimy się na pociąg". 10. The man said: "Get out of my way". "Who do you want to speak to?". Ann asked Betty. a następnie przekształć zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej. "You can phone from my office. Jej siostra zapytała: „Dlaczego nie wzywasz lekarza?" Nauczyciel powiedział do klasy: „Nie róbcie tyle hałasu". said the teacher. 7. 9. said the telephone operator. Ann". 3. "Who did you give the money to?". I told her. "We're waiting for the school bus". said my friends. 8. 5. Pani Brown powiedziała do pani Jones: „Mój mąż wyjechał w piątek". ĆWICZENIE XXI Zamień na mowę zależną: 1. said Helen to Jim. 4. "Don't forget to put your name at the top of the page". "The examination will be taken by 50 students". said Mr. 2. said the professor. Brown. "I have a message for your brother". 4. "The test questions were prepared a week ago". said my father. ĆWICZENIE XX Przekształć następujące zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej: 1. 13. 2. . 3. 1. 8. "We'll wait for you if you are late". 6. "Don't smoke so much". 5. said the children. "Did any of you see the accident happen?". Tom zapytał brata: „Czy wziąłeś moją piłkę?" Mary powiedziała do siostry: „Jestem przeziębiona". 7. Pani Brown zapytała syna: „Co robiłeś od rana?" Pan Smith zapytał żonę: „Czy jesteś gotowa?" Mary powiedziała do przyjaciółki: . I said to Jack. 3.

231 .

Tom!". "Let's give a party". "Yes". "You may have the car if you want it. Zamień na mowę zależną: 1. 3.4. said Jane. said Tom. Smith told us. "Do you often go to the Zoo?". "Hello. 5. "Thank you. "No". I said. "Have you ever seen a plane crash?". Jim said: "I must be at the docks at six a. "You mustn't play with knives. he asked. "I must fly to Rome next week". he said. said Jim. I said. said Lucy. asked John. Mrs. 8. 6. "You mustn't come in without knocking". The shopkeeper said: "The order can't be made out immediately". Jim". The doctor stated: "The man was killed last night". 6. 2. I asked Tom. 7. 5. 3. "When did you arrive in London?" ĆWICZENIE XXIII .m. said Mother. "Shall I help you?". 2. tomorrow". "Will you come to meet him at the station?". it's very kind of you". 6. ĆWICZENIE XXII Zamień na mowę zależną: 1. 5. said Henry. said Jim. children". "Must you do all the work tonight?". "Must you make such a noise?". said Mary. "Let's stay here till the storm has passed". said Father. asked John. 4. "No". said Ann. "Charles may have some new records". 7. 4. The clerk said: "Information can be obtained from the secretary".

Okresy warunkowe I typu Możemy rozróżnić dwa rodzaje okresów warunkowych I typu. we'll get wet. W obu rodzajach spójnik if odpowiada polskiemu spójnikowi „jeżeli". Nie mogę pracować. Jeżeli pogoda jest ładna. Part Two". b) W zdaniach tych mówimy o tym. zmokniemy. • W opracowaniu objaśnień zdań warunkowych korzystano z podręcznika J. Podobnie jak w języku polskim. w zdaniu nadrzędnym i w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if). Mowa jest o teraźniejszości. Spóźnisz się na pociąg. You will miss your train if you don't start at once. jeżeli zaraz nie wyruszysz. 20. Smólskiej i J. natomiast w języku angielskim w zdaniu nadrzędnym występuje czas przyszły (Future Simple). Okresy warunkowe Okres warunkowy6 składa się ze zdania nadrzędnego i zdania podrzędnego warunkowego (po if). Rusieckiego. w obu członach okresu warunkowego. a) W zdaniach tych mówimy o trwałym lub powtarzającym się stanie rzeczy. WSiP. a nie o jednostkowym zdarzeniu. W języku polskim w obu członach występuje czas przyszły. 233 . masę ludzi jedzie nad morze. If the weather is fine. to będzie taki a taki skutek. Warszawa 1982. Jeżeli będzie padało. że jeżeli zostanie spełniony pewien warunek w przyszłości. If it rains. "English Every Day.1. występuje czas teraźniejszy. tj. lots of people go to the seaside. I can't work if I don't get enough sleep. jeśli nie mam dosyć snu.20. a w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if) czas teraźniejszy (Present Simple).

Wyjątkiem są zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą.: If you will kindly wait a moment. W tych wypadkach używamy w nich czasu przyszłego. he should ring up Mr. W okresach warunkowych I typu w zdaniu warunkowym (po if) występuje czas teraźniejszy. Spójnik if odpowiada w nich polskiemu spójnikowi „gdyby". Kolejność członów okresu warunkowego bywa różna. should lub would oraz bezokolicznik.: If you feel sick. Jeżeli John przyjdzie. 20. If Henry takes his medicine. King. a w zdaniu podrzędnym (po if) czas Simple Past. If we leave at once. jeśli zażyje lekarstwo. weź jedną z tych pigułek. Uwaga. we will go to the theatre.: If John comes. Jeżeli wyjdziemy zaraz. Henry poczuje się znacznie lepiej. Jeżeli źle się poczujesz. Jeżeli zobaczysz Lucy. powinien zatelefonować do p. pójdziemy do teatru. np. poszukam pana Kinga. że gdyby sytuacja była inna niż jest obecnie. Henry will feel much better if he takes his medicine. take one of these pills. np. Jeżeli skończysz wcześnie pracę. tj. musisz jej opowiedzieć o swojej podróży do Grecji. W zdaniu nadrzędnym stosujemy czas Future in the Past.2. we may catch the early bus to Brighton. I'll look for Mr. he will feel much better. . W zdaniu nadrzędnym może wystąpić tryb rozkazujący. może złapiemy wczesny autobus do Brighton. np. Jonesa. Jeżeli będzie pan tak uprzejmy zaczekać chwilę. Okresy warunkowe II typu W zdaniach tych mówimy o tym.Porównaj: If you finish work early. poczuje się znacznie lepiej. you must tell her about your trip to Greece. If you see Lucy. Jones. Jeśli Henry zażyje lekarstwo. W zdaniu nadrzędnym mogą wystąpić również czasowniki modalne. miałoby to taki a taki skutek w przyszłości.

234 .

gdybyśmy mieli samochód (ale nie mamy samochodu). Okresy warunkowe III typu W zdaniach tych mówi się o tym.: If I were you. Gdybym wygrał dużo pieniędzy. If John was (were) at home. Zdanie odnosi się do przeszłości . Warszawa 1982. 235 . he will answer the phone. że Johna nie ma w domu).do czegoś co nie nastąpiło. 20. Oto dalsze przykłady: If I won a lot of money. 7 J. Jeżeli John będzie w domu. to odbierze telefon (ale nie wiemy. Smólska.If I were you. I would sell this house. Uwaga: Wyjątek stanowią zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą.3. np. I would travel all over the world. WSiP (podręcznik dla klasy IV liceum ogólnokształcącego). gdybyście odpowiedzieli nam niezwłocznie. s. W tych wypadkach w zdaniu warunkowym używamy form czasu Future in the Past. ponieważ dany warunek nie został spełniony. 102. Na twoim miejscu (dosł. Na twoim miejscu (dosł. zwłaszcza z zaimkiem I. I would not take this job. W okresach warunkowych II typu występuje niekiedy dawna forma trybu łączącego were we wszystkich osobach. nie przyjąłbym tej pracy (ale nie jestem tobą). gdyby nie było tak gorąco (ale jest gorąco) We would get there quickly if we had a car. Dojechalibyśmy tam szybko. nastąpiłby taki a taki skutek7.: gdybym był tobą). he would answer the phone. "We Use English". że gdyby w przeszłości został spełniony taki a taki warunek.: We would be grateful if you would kindly reply at once. Nie pracowałbym dla niego nawet gdyby proponował mi dobrą pracę. Byłoby przyjemnie. Porównaj: If John is at home. It would be nice if it wasn't so hot. Gdyby John był w domu. odebrałby telefon (wiemy. podróżowałbym dookoła świata. Bylibyśmy wdzięczni. np.: gdybym był tobą) sprzedałbym ten dom. I wouldn't work for him even if he offered me a good job. czy John będzie w domu).

mamy do czynienia z okresem warunkowym mieszanym8. gdyby oni się nie spóźnili.. poszedłbym na spacer (teraz).: Had we gone by plane. Gdybym miał czas (teraz). jak i do przeszłości (nie miałem czasu. W języku angielskim mówiąc o teraźniejszości użylibyśmy II okresu warunkowego: If I had time. s. Mówiąc o przeszłości wprowadzilibyśmy III okres warunkowy: If I had had time. tj. we wouldn't have been late. Okresy warunkowe mieszane Gdy każde z dwóch zdań składowych okresu warunkowego odnosi się do innego czasu chronologicznego. Gdybym miał czas (w przeszłości). jak to jest w języku angielskim. 236 . I would have gone for a walk. » J. więc nie idę na spacer). Nie byliby przyszli. Nie złościłbym się. we wouldn't have been late. więc nie poszedłem na spacer). jw.If we had gone by plane. W języku polskim nie różnicuje się okresów warunkowych II i III typu. a w zdaniu nadrzędnym Future Perfect in the Past. Oto dalsze przykłady: They wouldn't have come if my wife hadn't asked them.4. byłbym poszedł na spacer (wtedy). może odnosić się zarówno do teraźniejszości (nie mam czasu. 147. np. Gdybyśmy lecieli samolotem. W zdaniu warunkowym (po if) występuje czas Past Perfect. 20. nie bylibyśmy się spóźnili (ale nie lecieliśmy samolotem i spóźniliśmy się). should have lub would have oraz imiesłów bierny czasownika głównego. I would go for a walk. "We Use English". poszedłbym na spacer. Smólska. gyby moja żona ich nie zaprosiła. Na przykład zdanie: Gdybym miał czas. I wouldn't have been angry if they hadn't been late. W stylu książkowym można ominąć if w zdaniu warunkowym.

np. If they had sent for a doctor. W zdaniu podrzędnym (po if) występuje tu czas Simple Past. co mogłoby się stać. jak i do teraźniejszości. If I had had a good rest in summer.do tego.a) Zdanie podrzędne może wyrażać warunek stały. we would not have been late. a w zdaniu nadrzędnym czas Future Perfect in the Past. co nie zostało dokonane w przeszłości. I wouldn't be so tired now. Present Tense Future Simple b) If you work hard. it is warm. 237 . nie uczyłby się teraz włoskiego. W zdaniu nadrzędnym wystąpił tu czas Future in the Past. a zdanie pod rzędne warunkowe może wyrażać coś. III Okres: Past Perfect Future Perfect in the Past If we had gone by car. a zdanie nadrzędne może odnosić się do przeszłości . II Okres: Simple Past Future in the Past If I were you. she would be very pleased. dawno bym się z nim rozwiodła. you eat. I will write some letters.: If my husband had lived in Italy. Gdybym dobrze wypoczął w lecie. odnoszący się zarówno do przeszłości. If you are hungry. I would have divorced him long ago. Na twoim miejscu powiedziałbym mu prawdę. I would have told him the truth. a w zdaniu podrzędnym warunkowym czas Past Perfect. ale się nie stało. np. I would move to a bigger flat. the patient would not have died. he wouldn't be learning Italian now. Gdyby mój mąż mieszkał (kiedyś) we Włoszech. b) Zdanie nadrzędne może odnosić się do teraźniejszości. you will pass the exam. Zestawienie I Okres: Present Tense Present Tense a) If the sun shines. If you invited her to lunch. nie byłbym tak zmęczony teraz. If I have time. Gdybym była jego żoną. If I were his wife.: If I were you.

I would have divorced him long ago. If I had had a good rest in summer. 238 . Nie przyjdę na przyjęcie.: I won't come to the party if you don't come. np.: he/fail.Okres mieszany Simple Past Future Perfect in the Past a) If I were you.: I/go for a walk.: And not/rain? B.: he/not work hard? B. I would not be so tired now. If I were his wife. Past Perfect Future in the Past b) If he had lived in Italy. A. W okresach warunkowych zamiast spójnika if występuje niekiedy spójnik unless.: Okres I typu: I won't go to the party unless you come. I would have told him the truth.: And if it doesn't rain? B. Brown wouldn't say that if he didn't believe it.: he/pass the entrance examination? B. A.: I'll go for a walk.: you/go to the cinema tonight? B. który odpowiada mniej więcej polskiemu wyrażeniu „chyba że". he would not be learning Italian now. gdyby w to nie wierzył. Nie byłbym poszedł na przyjęcie. too. Pan Brown nie powiedziałby tego.: he/work hard. A.: it/rain A. jeśli ty nie przyjdziesz także. Okres II typu: Mr. chyba że ty przyjdziesz. A. np. Okres III typu: I wouldn't have gone to the party unless Helen had asked me to.: Will you go to the cinema tonight? B. Podobny sens można wyrazić za pomocą spójnika if i zaprzeczonej formy czasownika. 1.: Only if it rains. Nie pójdę na przyjęcie. chyba że Helen by mnie zaprosiła. ĆWICZENIE I Uzupełnij następujące dialogi według wzoru: Wzór: A.

: I/have enough money. 4. 5. A. 12. ĆWICZENIE H Uzupełnij stosując odpowiednio czas Present Simple i Future Simple czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1. I (buy) a new one too.: I/look for students' hostels.: Peter/join us at the seaside? B. 11.: I/not give you a cake? B. A. we (go) skiing. A. If Sally (buy) a new party dress. 8. If I (cook) the dinner. We (catch) the last bus if we (leave) at once. I've forgotten the keys but my wife (let) us in if she (be) at home. he'll fall ill. A. 13. 3. 4. 9. you (wash) the plates? What languages you (study) if you (become) a student of this college? We (not wait) for Lilian if she (not come) in five minutes. A. the boss will be angry.: I/get an invitation from a friend of mine. It (not seem) such a long way if you (walk) quickly. 3. A. If you (find) a cheap room. .: he/not come. If it (snow) tomorrow.: you/take this medicine? B. If you are late to the office again.2. I Coin) you for a drink if you (want) me to. 6. We (go) on that trip even if I (not feel) well.: you/not have enough money? B. 10.: he/get leave from his boss. 2. 5.: you/not get an invitation? B. He (help) us if it (be) really necessary. I (not be able) to do any work if I (not have) some peace and quiet.: I/stay in Poland. A. 7.: you/give me a cake.: he/not get leave? B. we (stay) here for the week-end. the boss (be) angry.: I/pour the medicine down the kitchen sink. A.: you/spend your holidays abroad? B. If you (be) late to the office again. Odpowiedz na poniższe pytania według wzoru: ĆWICZENIE III Wzór: What will happen if John eats too many cakes? (fall ill) If he eats too many cakes.: you/stay in hotels in France? B.

239 .

What will Tom do if he gets hungry? (go to a cafe) What will happen if Mr. we'll go for a walk. ? 5. ? 6. And what shall we do . he'll drive us to the hotel.. If . 8.. If John meets us at the station. And what shall we do . A. A. 2. ? 2.: Why do you want to go to Paris? B. And what will you do if it isn't fine tomorrow? 1.. A. And what will you do . If I pass this exam.: I want to study architecture. 1... I'll have enough money to pay for our holiday if my boss pays me tonight. If . If .. Uzupełnij zdania według wzoru: Wzór: If it's fine tomorrow..: Why does Alice want to become a nurse? B. 5... If I pass this exam. ? ĆWICZENIE V Uzupełnij poniższe dialogi (Okres I): Wzór: A.: I want to learn French... I'll stay a fortnight if I can find a room. 3. ? 4..: She wants to work in a hospital. And what shall we do .. we'll be in time! And what will happen . 2.. What will you do if the bus is very crowded? (take the next one) ĆWICZENIE IV 1. What will you do if you lose your job? (try to find another) 10. 6. 4. Smith doesn't hurry? (miss his train) What will you do if there is no train? (go by bus) What will you do if it begins to rain? (take an umbrella) What will happen if your dog sees a stranger? (bark) What will you do if Jane doesn't come? (telephone) What will happen if John drops the glass? (break) What will Robert do if he doesn't pass the entrance examination? (try next year) 9. And what will you do .. I'll study at Oxford. If we get a lift.. If she . 240 ...: Why do you want to pass this exam? B. Christine will let us in if she is at home. 7.. 3.. ? 3.: Why do you think of changing your job? B.: I want to earn more. FU study architecture.

4.: If you had more money.. 16 — Język angielski 241 . A.: If . to South America. 4... What would happen if Steve stopped smoking? (feel better) 6. what would you do ? B. what would you do ? B.. A. ĆWICZENIE VI Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: Wzór: A. What would you do if you wanted to learn to drive? (take driving lessons) ĆWICZENIE vm Daj komentarz do niżej podanych wypowiedzi.: If buy a house in the country.: If historical novels.. 6. What would you do if the Smiths came? (offer them a drink) 7. and so my English doesn't improve. A. what countries would you visit? B. where would you go? B..: If I were you.... 2.: He wants to spend pleasant weekends in the fresh air.: If you could get a loan.. wprowadzając zdania warunkowe z if: Wzór: People speak Polish to me. ĆWICZENIE vii Odpowiedz na pytania według wzoru: Wzór: What would happen if you wrote more letters ? (get more letters) If I wrote more letters. 1.: Why does Robert want to get a house in the country? B.. 4.: I want to lose some weight... What would you do if you saw a house on fire ? (call the Fire Brigade) 5..: If a flat...: If you could afford to go abroad..: What would you do if you lost your glasses? B.. What would you do if your car was stolen? (call the police) 3. what novels would you write? B..: Why are you trying to eat less? B. 1... A. A..: If ...: If you had a sailing boat. If they spoke English to me.. what would you buy? B. A. my English would improve..: I want to meet Tom. 5.. If . 5. A. 6.. What would you do if you lost your keys? (have new ones made) 2. A. I would study languages..: If you were a writer. San Francisco). India and Japan. If ....: If buy a new pair. What cities would you visit if you went to America? (New York... A..: If you were me....... I would (I'd) get more letters. 3...: Why do you want to pay the Smiths a visit? B.. If he .

Tom doesn't take any exercise . If you (get) a month's leave.. 3. 9. 2. I (answer) at once. Your baby's health (improve) if it (get) more fresh air. 8. 13.that's why he is so weak. If Helen (come) along. 6. 7.. we (visit) Italy. 15. we (have) a good time. If I (be) young again. 3. 242 . and so the rooms look rather dark. What would you do if . and so I read very little. 11. If you (wait) a little. My number isn't listed in the telephone directory. Suppose you see a charming girl at a party. It's a pity you can't stay. I still (not take) it.1. 5. If only Jim (write) to me. 6. I would ring him up if I knew his telephone number. You (drive) much better if you (take) some driving lessons. He (be) one of my best students if he (be not) so careless.: What would you do if you saw a child fall into a lake ? B. ĆWICZENIE IX Uzupełnij odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1. I (become) a pilot.that's why I don't come by car. 2. His family (live) better if he (not drink) so much. If they (offer) that house to me for nothing. I (ring) him up if I (know) his telephone number.: Jump into the lake to rescue it/call for help. 4. I (buy) this car myself if I (have) money.that's why I can't direct you. A. and so she doesn't earn as much as I do. you (meet) my wife. 14. 4. I'd jump into the lake to rescue it. I can't park my car near the office . ĆWICZENIE X Zadaj pytania na temat podanych sytuacji (A). I haven't much time. 7. I haven't got a map . Helen doesn't work overtime. I (understand) the lecture if the professor (speak) slowly. A. They don't clean the windows. I (lock) the door if you (give) me the key. .but I can't. If I saw a child fall into a lake. 5. a następnie podaj odpowiedź. It's a pity you can't get a longer leave. 1.or: I'd call for help. 10. Do you think Adam (stay) at his job if the manager (offer) him higher wages ? I (come) to see you tonight if I (can) . and so people don't ring me up. 12. dokonując wyboru z podanych możliwości (B): Wzór: Suppose you see a child fall into a lake.

If . They wouldn't have hurried if it hadn't been late.2. What . A.. A. What . 5. Suppose you notice a fire in your flat. We didn't get there in time. B. If it had been late... 5. Suppose you see a street accident.. She didn't switch on the radio. B. I was foolish. and so we didn't watch the President driving to the Parliament. She didn't take the medicine. Ask somebody to introduce me to her/ask her to dance. 3. 1.. we would have hurried. and so I lent him some money. They were thirsty. and so she didn't get better. Go to the nearest Polish consulate/look for the local police station If .. and so they hurried.. What . 4.. 2. A.. Shout for help/open the window If . If .. Ring for an ambulance/look the other way.. A. and so we didn't hurry.. What ... You didn't read the newspaper yesterday.. B. and so you didn't see my photo. is* 243 . and so she didn't hear the news... 3. Suppose a thief takes your watch. Suppose you have a bad cold. Try to put it out/run away If .. A. 6. b) Wzór: It was late. Przekształć poniższe zdania na okresy warunkowe III typu: a) Wzór: It wasn't late. A. B.. 7. and so they had a drink.. ĆWICZENIE XI 1. Run after him/look for a policeman.. If .. What ... B. What . Suppose you smell gas in your kitchen. B.. 2. They didn't like the film. 4. and so they didn't stay until the end. Suppose you are in a foreign country and you lose your passport. B.. Take some aspirin/consult a doctor If .

..: What would have happened if they hadn't been late? C: . A. B. she would have baked a cake. .: If Alan and Betty hadn't noticed Tom...: What would she have done if she had? C: . and so we had to wait for the next one. 3. A. he wouldn't have gone to the opera.. . 4.: If John hadn't got a ticket.. . B.. The weather was frosty.. they would have met the artist. A. A. We missed the train.. She dropped the mirror.. B. . B. B. 5. they wouldn't have stopped him. 5.. 4. B. B. I wouldn't have expressed it.: Did John wait in the cafe? C: Yes. 6.. ĆWICZENIE XII Uzupełnij wypowiedzi C w poniższym dialogu według wzoru: Wzór: A. she would have gone to the seaside.. B..: If John hadn't waited in the cafe. Lily would have been angry.: If Tom hadn't asked for my opinion..... 2. .: Were they late? C: Yes.: If Mary had known you were coming.3. and so we went skating.. B. B.: What would have happened if he hadn't? C: .: Did he ask for your opinion? C: Yes.: Had Sally enough money? C: No..: If Sally had had enough money..: Did John get a ticket? C: Yes. and so she broke it.: Did Mary know you were coming? C: No.: If they hadn't been late.. B.: What would you have done if he hadn't? C: .: What would she have done if she had known it? C: She would have baked a cake 1.: What would he have done if he hadn't? C: . she didn't B. 244 . A. A.: Did Alan and Betty notice Tom? C: Yes.. B.

: Was it hot? G: Yes. I'm sure you (like) her if you (meet) her. If we had known it was wrong. 7. If the driver (not see) the boy in time... 7. If you had listened to what I said. Why didn't you say that you were short of money? If I (know) I (lend) you some. Alice (not marry) Jim if he had been poor. We had to stand almost all the way. this (never happen). 6. 3.that's why I got lost. 2. we (not do) it. If you (book) seats. 4. Begin: If Robert hadn't missed the last train to London. 8.: What would have happened if they hadn't? G: . we (not miss) the bus.. you (get) the job.. 4. ĆWICZENIE XV Napisz maksymalną liczbę okresów III typu odnoszącą się do faktów podanych w poniższym opowiadaniu: Last year Robert missed the last train to London and had to stay in a hotel in Birmingham..B. . ĆWICZENIE XIV Wyraź czasowniki podane w bezokoliczniku w odpowiednim czasie: 1. he (run) him over. She was a very charming woman. B. I would have lent you some money if I (not lose) my purse. we would have gone for a long walk.: If it hadn't been so hot. 3. I had no maps . what you (do)? 7. He wouldn't have finished packing so quickly if I (not help) him. 5. He went to the hotel restaurant and met Sylvia. 5... If you (be) there. 245 . He (not lose) his job if he had worked hard. 9. If I (have) a map I (be) all right. ĆWICZENIE xni Uzupełnij zdania odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach : 1. You were late. It was all your fault. I (not get) here in time if I had not found a taxi. 2.. A. If you hadn't been so shy at the interview. he . He fell in love with her and some time later he married her. We would have heard if anything (go wrong). B. 6. If you (not be) late. we (have) a comfortable journey.: What would you have done if it hadn't? G: . They would have come if it (not rain) yesterday. 10.

A) would have missed C) would miss B) will miss D) missed 5. at you. What would you do if you lost your umbrella? (buy a new one). A) would have killed C) had killed B) killed D) would kill 6. He . A) won't know C) knew B) wouldn't know D) didn't know 3.. ĆWICZENIE xvii Wybierz właściwą formę: 1. What would have happened if Tom hadn't caught the early bus? (not arrive at the office before 9 a. A) wouldn't have died C) hadn't died B) won't die D) hasn't died 246 .ĆWICZENIE XVI Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: What will happen if we don't hurry? (be late) If we don't hurry... you . What would have happened if George had worked more ? (pass that difficult exam). What will Helen do if she gets some money? (look for a better house). we'll be late.. 2. He .). me in bed. What would have happened if we had missed the last train? (spend the night at the station). What will happen if Jim comes late? (not get anything to eat). 7. 4. 1.. A) would have found C) had found B) have found D) find 4.. If she met a handsome young man... You .. 5. A) wouldn't have looked C) won't look B) wouldn't look D) didn't look 7. 8. if he hadn't forgotten his medicine. him if you met him now.. A) will invite C) invited B) would invite D) invite 2. What will happen if John gets his diploma next year? (start looking for a job). If you went away now. she .. your friends . The fire .m. If you had arrived earlier.. What would happen if Alan forgot to set the alarm-clock? (oversleep).. you to the party if he thinks you want to come. 3.. even more people if it hadn't been put out quickly. 6. you.

4. 5. We won't come if he doesn't telephone. You turn this switch. 2. 6. 5.. 3. You needn't go if you don't want to. B. Didn't she have a holiday? A.. 3. Jim won't post the letter if he isn't told to. 4. A.. A. more unpleasant if the town were farther away from the sea. b) Zamień następujące zdania warunkowe z if na zdania z unless. she wouldn't be unhappy now.. Richard is here! B. You don't pay your debts. . B. John won't accept the job if you don't want him to accept it. The wind changes. It will rain. 2. Look.: Ann is very unhappy in her marriage. Wzór: 1. Lilian won't tell you about her trip to Rome if you don't ask her.. You will hurt your feet. (have to) .. Didn't you come by car? A. The motor won't start unless you turn this switch. 2. We must look for a taxi. Prices will go up if the government doesn't take action. 1. Mary looks very tired. A) would be C) was B) will be D) would have been ĆWICZENIE XVIII a) Połącz poniższe zdania w okres warunkowy I typu za pomocą spój nika unless: Wzór: 1. We want to go to the pub. You don't wear better shoes. 3. Didn't he catch his plane? A. The motor will start. Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: ĆWICZENIE XIX Wzór: A. You can't see the director.. . B.: Didn't she listen to your advice? A. You don't have an appointment. The climate .. You needn't go unless you want to. Nobody has to drink whisky if he doesn't want to. You'll lose your friends.8. . A. We finish work early.: If she had listened to my advice.

4. B.4. That must be young Brown. If you bought a lottery ticket. If I had known Mr. . If the weather had been good. I (visit him). 5. You've got a headache. 2. What a pity Arthur and Sally didn't ring! If they had rung.. Didn't you take an umbrella? A. If it stopped raining. szansa) lub could (możliwość. stosując w zdaniu nadrzędnym might (przypusz czenie.. b) Uzupełnij według wzoru. If we had a fast car. Tell me what you want. we (get home in time). 3. ĆWICZENIE XX a) Połącz podane niżej zdania w I okres warunkowy: Wzór: 1.. A. John (win) some money if he had bought a lottery ticket. Robson's address. we (ask) them to supper. we (drive to the sea). I'm not mistaken. His financial situation is very difficult. we might have driven to the sea. Didn't he get a large loan? A. 4. 1. If you walked a bit faster. you (put on some weight). If she were late every morning. you (win a prize). A. 5. 3. 2. 4. 3. his father (forgive him). 5. If she were late every morning (lose her job). you ought to make the right decision. You must ask our cousin. zdolność): Wzór: 1. you (catch the bus). If you consider everything. Telephone in the evening. c) Uzupełnij poniższe zdania wprowadzając w zdaniu nadrzędnym could have (możliwość. too. zdolność) lub might have (przypuszczenie. 248 . we (go for a walk). If Tom had promised never to do it again. she might lose her job. I'm wet through! B. If you stopped smoking. I can get it for you. 2. .. 5. You ought to make the right decision. I (stay) to dinner if my hostess had insisted. You should take an aspirin. szansa): Wzór: What a pity the weather wasn't good! If the weather had been good. You may find her at home. Consider everything. You want us to come to the party.

Czy kupiłbyś tę płytę. Przeczytam ci opowiadanie. Jeżeli nie będę o drugiej na przystanku. 13. 10. If he (take) his doctor's advice. If you (not take off) your wet clothes. Nie byłbym zamknął okna. gdyby nie było zimno. ĆWICZENIE XXII Przetłumacz na angielski: 1. I (sell) it at once. 14. I (grow) plants in pots. 8. jeżeli zażyjesz lekarstwo. Nie będzie padało. he (not be) seriously ill now. jeżeli nie będziesz ostrożniejszy. Mógłbyś zdążyć. 11. 2. 4. If I (know) he was going to ring. Będziesz miał wypadek. why (not sell) it ? If I (have) a house I couldn't use. jeżeli zatelefonujesz jutro rano. Have your read the story printed in this newspaper? The newspaper (not print) the story if (not be) true. gdybyś miał dosyć pieniędzy? Gdybyś dostał bilety. 3. 8. Mogę przyjść. there (be) a good harvest. you (catch) a cold. gdybyś leciał samolotem. 7. It's a pity I haven't got a balcony. nie byłbyś teraz przemoczony. mogliśmy byli wyjechać wczoraj. 2. . pojedziemy autobusem. Ona nie byłaby znalazła tych dokumentów. gdybym miał czas. 5. 9. Powiedziałby ci. This flat would be all right if the people above us (not be) so noisy. 5. If you aren't going to live in the house. Napisałbym do niego. Unless Henry (come) with me I (get) lost. 7. jeżeli wiatr się zmieni. 6.ĆWICZENIE XXI Czasowniki podane w bezokoliczniku wyraź we właściwym czasie: 1. Gdybyś był włożył płaszcz. I (stay) at home. Jeżeli nie będzie pociągu. we (go) to another theatre. Jack rang while you were out. 10. 12. 4. gdyby policja jej nie pomogła. 6. I don't know the way to the station. 9. It's a pity you have already seen this play! If you (tell) me that earlier. gdyby znał odpowiedź. If the rain (come) early next year. If I (have) a balcony. nie czekaj na mnie. You are completely wet! Come and change quickly. 3.

oraz elementy dodatkowe . czyli niepodzielna cząstka wyrazu może stanowić wyraz samodzielny. konwersja.praca. w których można wyróżnić niepodzielną cząstkę zwaną rdzeniem.nieodwołalny Rdzeń. np. w której tkwi podstawowe znaczenie wyrazu. np. np. gdyż składają się z samego rdzenia.: . Od wyrazów prostych tworzymy wyrazy pochodne dodając do nich odpowiednio przedrostki (przed rdzeniem) i przyrostki (po rdzeniu). czyli przenoszenie wyrazu z jednej części mowy do innej bez zmiany jego postaci. 1.wylądować elucidation . Wyrazy proste zwane są także rdzennymi.: disembark .cenzura irrevocable .pracownik. 2) tzw. pracować outgrow . np. robotnik Ten sam wyraz może mieć zarówno przedrostek.wyjaśnienie censorship .przerosnąć worker .rosnąć work .odkrycie W tym samym wyrazie może wystąpić więcej niż jeden przedrostek i więcej niż jeden przyrostek.: grow . 3) tworzenie wyrazów złożonych przez zestawienie z sobą wyrazów pojedynczych. Przedrostki i przyrostki Wyrazy pochodne to takie.przedrostki i przyrostki. jak i przyrostek.: discovery .CZĘŚĆ TRZECIA Słowotwórstwo W języku angielskim istnieją trzy główne mechanizmy tworzenia wyrazów: a) tworzenie wyrazów pochodnych od wyrazów prostych za pomocą przedrostków i przyrostków.

250 .

: to overestimate — przeceniać. Mamy więc grupę przedrostków wyrażających negację lub przeciwieństwo. np. zaniżenie. wartość oceniać ocena przecenianie dewaluować dewaluacja Znaczenie wielu przedrostków jest łatwe do określenia. wyrażają nadmiar.: to arm zbroić possible możliwy regular regularny dress ubierać typical — to disarm — rozbrajać — impossible — niemożliwy — irregular — nieregularny — undress — rozbierać — atypical definite określony legal prawny sense sens normal normalny typowy — indefinite — nieokreślony — illegal — bezprawny — nonsense — nonsens — abnormal — nienormalny. in. tożsamość.: estimate. a hetero — różność. Przedrostki over i hyper.cover nakryć — — discover odkryć — — discovery odkrycie Rdzeń może też nie stanowić samodzielnego wyrazu. 251 . ir. value. devaluation itp. professor. ii. ab oraz a. np. przy czym ten sam rdzeń można znaleźć w innych wyrazach pochodnych. np. różnopostaciowość — różnobarwny itp. przerost. Przedrostki te występują zwłaszcza w tekstach naukowych i specjalistycznych. Przedrostek over bywa także odpowiednikiem polskiego nad. estimation.: to underestimate — niedoceniać. un. Są to przedrostki: dis. non. hypotension — niedociśnienie. overestimation. valuate. nieprawidłowy — nietypowy Przedrostki under i hypo wyrażają niedostatek. zbyt niski poziom. np. przeciwnie. Przedrostek homo oznacza jednolitość.: overtime — nadgodziny. hypertension — nadciśnienie.: homogeneous homogenize homonym heterogeneous heteromorphism heterochromous — jednorodny — ujednolicać — homonim — różnorodny — heteromorfizm. overvaluation.: estimate. np. underestimation oceniać ocena przecenianie niedocenianie value. np. devalue. zawyżenie. np. im. valuation.

.określony . -fy (modify .traktor).surveyor uczyć . przyrostek -less wskazuje na jej brak.modernizować).określić . np. Na przykład przyrostki -er i -or dodane do czasownika zazwyczaj nadają wyrazowi znaczenie osoby wykonującej lub przyrządu wykonującego czynność określoną tym czasownikiem.: careful . Większość przyrostków — podobnie jak przedrostki — ma jednak określone znaczenie.nieuważny. Istnieją przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników.eatable jeść -jadalny to break .ostateczny. mierzyć Przyrostek -able dodany do czasownika zazwyczaj przymiotnikowi powstałemu w ten sposób nadaje znaczenie: „zdolny do czynności lub podatny na czynność wyrażoną czasownikiem". hopeless .niedożywiony .modyfikować).podziemie przestępcze . dla czasowników np. przeglądać . np.conveyor pracować . -or (np. -ous (famous .breakable łamać .mierniczy 2. definitywny.sławny). -able (comfortable .pełen nadziei careless .piękny).wygodny). stanowczy .worker convey . tractor . hopeful .: work . -ize (modernize . np. np.robotnik. -ful (beautiful . worker .pracownik.: -er.barwny colourless .: to eat .teacher survey . a mianowicie określają do jakiej części mowy należy dany wyraz.bezbarwny .łamliwy to read . np.Te same przedrostki mogą występować w wyrazach należących do różnych części mowy.podkopywać . dla przymiotników np.readable czytać -nadający się do czytania Przyrostek -ful wskazuje na posiadanie jakiejś cechy. przewozić.nauczyciel 1.definicja Przyrostki spełniają przede wszystkim funkcję gramatyczną.beznadziejny colourful .: underworld undermine underfed define definite definitive definition . Za pomocą odpowiednich przyrostków można przekształcać jedne części mowy na inne.uważny.transporter lub praca robotnik transportować teach .

252 .

medi między international Mediterranean im. sur sym. in intra post pre pro re sub super. com. być sprzecznym międzynarodowy Śródziemne (Morze) wewnątrz dożylny odłożyć na później przedmowa. cooperate contradict inter. counter przed przeciw dookoła. Przedrostki greckie i łacińskie Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie ante anti circum con. poprzez skrajnie. w najwyższym stopniu preface prominent rewrite submarine superman symmetry telephone transparent ultramodern w podać wcześniejszą datę antybiotyk obwód wspólny. wokół razem przeciw antedate antibiotic circumference common.Poniższe zestawienie przedstawia wybór przedrostków i przyrostków najczęściej występujących w języku angielskim. naprzód ponownie pod zwierzchni. co contra. wstęp przodujący przepisać ponownie. przeciwstawiać się. homo tele trans ultra inside w (coś). syn. ponad taki sam łączący na odległość przez. współpracować zaprzeczać. wewnątrz intravenous po postpone przed dla. przeredagować łódź podwodna nadczłowiek symetria telefon przejrzysty ultranowoczesny Przedrostki negatywne de odwrotne działanie dehydrate odwodnić .

253 .

ter tetra. bi tri. dis źle. niedostatecznie źle. unilateral prototype bicycle trigonometry quadrilateral pentagon hexameter heptameter octopus nonagon decimal polygamy multipurpose oburęczny hyperinflacja podskórny półkole monopol jednostronny prototyp rower trygonometria czterostronny pięciokąt heksametr heptametr ośmiornica dziewięciokąt dziesiętny poligamia wielocelowy Przedrostki będące jednocześnie samodzielnymi wyrazami extra out ponad. nie zainteresowany bezprawny nieistniejący rozebrać wyładować Przedrostki określające ilość lub stopień ambi hyper hypo hemi. dwukrotnie trzy cztery pięć sześć siedem osiem dziewięć dziesięć dużo. jeden pierwszy dwa. uni proto. dęci poły. dec. sexa hepta. poniżej pół jedyny. ekstra poza. non. prim di. sept oct non deca. in. przekraczając extraordinary outgrow nadzwyczajny wyrosnąć (z czegoś) . un. wiele ambidextrous hyperinflation hypodermic semicircle monopoly. il. quint hexa. błędnie nie. bez. multi oba nadmiernie pod. quad penta. semi mono. lub odwrócenie działania malnutrition misinform immobile indifferent illegal nonexistent undress discharge niedożywienie błędnie poinformować nieruchomy obojętny.Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie mai mis im.

254 .

ponad pod overweight underground nadwaga podziemny Przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników Przyrostek Przykład Znaczenie -ity -ance -tion -ism -ment -ness -tude -ure -ant -ian -ist -ics -ogy -nomy ability acceptance nutrition alcoholism monument coldness gratitude aperture lubricant electrician dentist economics geology astronomy zdolność zgoda. szczelina smar elektryk dentysta ekonomia geologia astronomia Przyrostki charakterystyczne dla czasowników -ate -ify -ish -ize -en to calculate to electrify to demolish to criticize to shorten obliczać elektryfikować niszczyć krytykować skracać Przyrostki charakterystyczne dla przymiotników . przyjęcie odżywianie alkoholizm pomnik chłód wdzięczność otwór.Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie over under zbyt dużo.

-al -ic -ant -ile -ory -ate -ible -ious manual academic dormant mobile compulsory ornate audible glorious ręczny akademicki śpiący ruchomy przymusowy ozdobny słyszalny wspaniały .

przyimek/przysłówek 3.przybysz man-of-war .scyzoryk.: credit .: newcomer .: socialist .pracować break . ale występuje ona również w układzie innych części mowy.okręt wojenny. dining-room . np.okręt wojenny synowa matter-of-fact— rzeczowy airport .to credit kredyt . lub strawberry .rzeczownik/przymiotnik before . Konwersja Zasada konwersji oznacza w praktyce. nierdzewny piękny 2.Przyrostek Przykład Znaczenie -ive -less -ful massive stainless beautiful masywny nieskalany. Wyrazy złożone Wyrazy złożone to takie. lotniczy itp. np.przybysz.mieć nadzieję Najwięcej przykładów konwersji występuje w układzie rzeczownik/czasownik.rezerwować (bilet kolejowy.: headache .jadalnia.to break przerwa . np.) work -to work praca .lotnisko daughter-in-law - Znaczenie wyrazu złożonego może być sumą znaczeń jego poszczególnych elementów. 256 .truskawka. np. np. wspomiany już man-of-war .ból głowy. Wyraz złożony może też mieć znaczenie nowe. pocket-knife . przy czym podstawowe znaczenie może pozostać takie samo lub też całkowicie się zmienić.kredytować book -to book książka . że ta sama forma wyrazowa może występować w funkcji różnych części mowy. często metaforyczne. newcomer . („nóż kieszonkowy").łamać hope -to hope nadzieja . które składają się z dwóch lub kilku samodzielnych wyrazów.

zieleniarz blackboard .ukochany/a newcomer .: red-handed .jadalnia reading-room .podkowa strawberry .(złapany) na gorącym uczynku green-eyed .długowłosy easygoing .lustro chopping-board .przybysz worldwide .: greengrocer .hermetyczny Zestawienia typu czasownik + rzeczownik. np.truskawka earring - ballpen .niefrasobliwy.śrubokręt steamship . np.remanent book-keeping .lotnisko businessman . zielonooki 2. papeteria dining-room .księgowość.: pickpocket .: airport .łazienka kolczyk baby-sitter .papier listowy.parowiec horseshoe .: writing-paper .deska do krajania mięsa Zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik odsłowny stock-taking .biznesman bookkeeper .Najbardziej charakterystyczne kombinacje wyrazów złożonych to zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik.dożywotni airtight .długopis woodcutter .tablica hot-house . itp. np.cieplarnia sweetheart .pomoc do dziecka screwdriver . księgowanie Zestawienia typu przymiotnik + imiesłów bierny lub czynny. Zestawienia typu przymiotnik + rzeczownik lub rzeczownik + przymiotnik.drwal.czytelnia sleeping-car . zazdrosny long-haired .światowy.wagon sypialny looking-glass .1. np. łatwy we współżyciu .księgowy bathroom .złodziej kieszonkowy Zestawienia typu rzeczownik odsłowny (z końcówką ing) + rzeczownik. np. w skali światowej lifelong .

17 — Język angielski 257 .

Statistics Banker Creditor Diligent Colourless Beautiful Homeless Capable Modernize Multiply Dentist Physician Writer Incredible Traveller Przetłumacz na polski następujące wyrazy: ĆWICZENIE II Wyraz Znaczenie 1. nieraz zupełnie nieoczekiwanych znaczeniach. 2. 5. 14. ĆWICZENIE I Wpisz w odpowiednią kolumnę wyrazy podane poniżej: Wyraz Rzeczownik Czasownik Przymiotnik 1. 13.Cytowane powyżej przykłady bynajmniej nie wyczerpują wszystkich możliwych kombinacji różnych części mowy. w wyniku których powstają nowe wyrazy o różnych. 6. Warto zaznaczyć. 7. 10. 3. z kreseczką) i że najpewniejszym sposobem uniknięcia błędu jest sprawdzenie pisowni danego wyrazu w słowniku. 9. 3. 15. 4. 5. oddzielnie. 2. 4. 11. 8. Ćwiczenia Uwaga: Przy wszystkich ćwiczeniach należy korzystać z pomocy słownika. że pisownia wyrazów złożonych bywa różna (razem. Distaste Incredible Misunderstanding Irregular Illegitimate . 12.

258 .

20. 4. 16. 9. 11. 10. 14. 7. Home 3. -ible: Rzeczownik Przymiotnik 1. Help 17* . Beauty 2. 19. 13. 17. 22. 8. 18. Extravagance Possibility Sentiment Mobility Satisfaction Catholicism History Criticism Tolerance Compulsion ĆWICZENIE IV Z podanych poniżej rzeczowników utwórz przymiotniki za pomocą przyrostków -ful i -less. -ory. 8. -ant. 6. 5. Podaj polskie znaczenie wyrazu wyjściowego i pochodnych: Przymiotnik z przyrostkiem -ful Rzeczownik (o iJe takJ istnieje) Przymiotnik z przyrostkiem -less (o ile taki istnieje) 1. Impossible Malcontent Dematerialize Hypertension Hypotension Polygamy Multilateral Bilateral Subordinate Postwar Premature Counter-argument Antiwar Reread Outdated Overtime Underestimate ĆWICZENIE III Przekształć poniższe rzeczowniki na przymiotniki stosując przyrostki -al. 21.6. 2. 15. 7. -ic. -ile. 3. 10. 12. 9.

10. -en: Przymiotnik Czasownik 1. Modern Multiple Sweet Quick Deep Satisfactory Critical Tolerant Weak Glorious oznaczające ĆWICZENIE VII Przekształć poniższe rzeczowniki na rzeczowniki osobę. -ish. 6. 4. 3. Glory 5. Meaning 10. -ish. End 8. 7. Recognition 6. Use 7. 9. -ize (patrz: Konwersja) Rzeczownik Czasownik 1. Child ĆWICZENIE V Przekształć poniższe rzeczowniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. Enjoyment 9.4. stosując przyrostki -er. -ify. 8. Education 4. 2. Harm 9. -or. Penny 6. Creation ĆWICZENIE VI Przekształć poniższe przymiotniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. Monopoly 7. Hope 5. 5. Elimination 2. -ian: 260 . Economy 8. -ist. -ify. Satisfaction 3. Demolition 10.

hair. type. how.Rzeczownik Rzeczownik pochodny 1. keeper. easy. book. Play 10. short. -ist (patrz Konwersja): Czasownik Rzeczownik 1. Drive 8. Mathematics 5. 3. It's too dark -1 cannot read. 4. Construct 6. Write 2. berry. Psychology ĆWICZENIE VIII Z podanych poniżej czasowników utwórz rzeczowniki oznaczające osobę. straw. copy. Profession 8. Tom is a great reader of detective stories. Sing ĆWICZENIE IX Z następujących wyrazów dobierz dopowiednie pary tak. dress. -or. dodając przyrostki: -er. Baptize 7. Statistics 4. Humour 9. Smoke 9. taker. hand. hot. going. Learn 5. ĆWICZENIE x Przetłumacz na polski następujące zdania: 1. 2. ship. 261 . maker. Economy 2. Piano 10. The book I wanted was available in the reading room. Teach 4. My youngest son is very fond of reading. dog. Invent 3. Journal 6. care. Creation 3. writer. Music 7. know. aby utworzyły wyrazy złożone. do. war. podaj ich polskie znaczenie: shop.

Big bank robberies are usually the work of professional thieves. 7. Frederic Joliot-Curie was a famous French physicist. To nie do wiary jak się zmieniłeś.nie znam tutaj nikogo. Rudowłosa dziewczyna spojrzała na mnie i uśmiechnęła się.I've got to go out for an hour. 14. This food is uneatable! Do you care for a drink? Heavy drinking is very harmful. Sklep był zamknięty z powodu remanentu. 23. 262 . We invited our neighbours to dinner. 11. 9. 4. Tom poszedł do kina ze swoją dziewczyną. John wydaje się być bardzo rzeczowy. Nie będziesz miał kłopotów z twoim nowym kolegą . It is very useful for a secretary to know shorthand. I am thirsty-is there anything to drink? The man was an idler and a drunkard. ĆWICZENIE XI Przetłumacz na angielski: Spotkaj się ze mną na lotnisku. 7. 13. 19. 28. 18. 6. 24. 21. What shall we do with the drunken sailor? (The opening line of a popular English song). 26. Moja żona znajdzie kontrargument przeciwko wszystkiemu co powiem. 1. 9. The dining-room in our new flat is a little too small. 20. 22. please? This is not my signature. The short hand of the clock pointed to eleven. Teaching is a difficult profession. What have you done to your hair? This is the latest hairdo. Please take care of the children . A vegetarian eats mainly vegetables. 16. Tom seldom drinks but when he does he gets drunk very quickly. We were let into the building by the caretaker. 10. 5. Stop! Don't you see the road sign?! Will you sign this paper. 25.5. Shere Khan in the „Jungle Book" was a man-eating tiger. 8. The eating customs of that country are very unusual. 8. Jestem nowym przybyszem w tym mieście . 27. The foreign delegation will dine in the Town Hall. 15. Wynalazek radia miał ogólnoświatowe znaczenie. 10.to człowiek łatwy we współżyciu. but some professors like it. 11. Physicians are usually called doctors. 2. 12. Proszę się zgłosić do działu księgowości. 6. 30. 3. 17. 29.

że twoja radość jest przedwczesna.jestem bez grosza. 19. Nie spodziewaj się. wolę być dziennikarzem. 13. 18. Ten człowiek zawdzięcza swoje stanowisko przekupstwu.to człowiek niezwykle inteligentny! 14. Nie chcę dodatkowych pieniędzy i nie będę pracować w godzinach nadliczbowych. 20. 17. . Czy chciałbyś być matematykiem? Nie. Wczoraj odbyła się w naszym mieście wielka manifestacja antywojenna. że ci pożyczę pieniędzy . Obawiam się. 15. Brownowie są bezdzietnym małżeństwem. że nie doceniasz Johna . 16. Myślę.12. Proszę przeredaguj ten tekst (napisz go na nowo).

1 am going to write a novel about a man who lived on a desert island. 6. a. service station.). a. 7. a. the girl (woman). a lot of. 7. 5.). Inne określniki ĆWICZENIE I a) 1. 5. the 19th century. ĆWICZENIE IV 1. Some students want to talk to you. 3. b) 1. a little. Na przykład: 1. much. ĆWICZENIE II Przydawki mogą być różne. 8. the first flight to the moon. a few. 3. the.1. Professor Jones is a scientist and inventor. a lot of. the. the. 3. much. I read the letter and looked at the photographs. The boy put his arm around the girl's shoulders. a table and some chairs. the. 2. 6. 2. ĆWICZENIE III Dodatkowe zdania mogą być różne. the. 5. films about animals. little. etc. the Second World War. telephone box. some jazz records. some good-looking girls in pretty summer dresses. 3. a. In the room there was a bed. telephone box. 2. 7. This stone is a diamond. a town. Na przykład: 1. a. 2. 5.). little. 5. a new house. a little. 6. the longest river. 2. etc. These flowers are tulips. 5. a. the. Przedimek ĆWICZENIE I a) 1. a radioactive element. the men. a charming little village. the product. scarf etc. an. ĆWICZENIE V 1. a few. 4. 2. 10. a few. 3. 10. a small house with a red roof. You can eat the eggs but leave the cheese for Mary. service station. I have received a letter from a cousin. 4. 8. a. 264 . the nearest post-office (taxi-rank. 4. little. 7. much. 8. 4. 4.Klucz do ćwiczeń 1. the. The cat was a Siamese and the dog a collie. Tom Brown is an airman. 6. a. 2. a post-office (taxi-rank. 3. a little. the. the way. a. few. 1. the 1st. 4. 3. 3. the. the tie (pullover. 9. a lot of. I have bought a gramophone and some records. a. little.2. 5. 8. Określnik — the Determiner 1. The novel is long and rather dull but I like the short stories. 4. the. Our guests are foreigners. 9. 3. a famous English writer. 5. 2. b) 1.

twenty-fifth of March. please. 14. He gets very few letters though he has been living here for five years. buy a few toys for the children. 11. 9. I have decided to save one fourth of my salary every month. 7. He drinks little milk but a lot of strong tea. Rzeczownik — the Noun 2. 18. 13. our countries' friendship 11. 3. ĆWICZENIE IV Twenty-two. my grandparents' property. papers — Count. ĆWICZENIE III 1. Formy rzeczownika ĆWICZENIE I 1.1. Have you read many books on that subject? 3. India's future 9. I'm afraid few people will agree with you. Pass me the jug. a hairdresser's work 15. Mr. The bank has lost hundreds of thousands of pounds on this operation. There has been a little sunshine today but not much. 4. I bought a few interesting books in that bookshop. the year nineteen sixty-eight. time — Non-Count. 12. We have paid more than two hundred million zlotys for this house. 7. who is nineteen. He read a lot of historical novels when he was a young boy. 5. 8. 2. The bill amounts (comes) to two thousand three hundred and forty-eight pounds and twenty-five pence. a ten miles' walk 8. Brown's daughter 7. our scientists' achievements 20. paper — Non-Count. a one month's holiday 16. 2. 15. our debtors' money 13. Have you seen many films this month? 12. my guardian's words 6. There is a little (some) milk left. Podział rzeczowników ĆWICZENIE 1. page four hundred and fifteen. I'm afraid you won't pass your exam — there is little hope now that you have wasted so much time (such a lot of time). 9. In nineteen seventy-eight I was in London. My chair (seat) is in row fourteen on the right-hand side of the hall.2. 12. my father's house 2. 17. 2. difficulty — Non-Count. a two years' leave 18. my wife's photograph 3. 10. 4. 7. 3. 6. Poland has a lot of coal and a little iron ore. my uncle's car 12.1 have little time and a lot of work. I have written my report twice already and I am not going to try for the third time. eighty-six. 10. the Queen of England's crown 17. 10. 2. 8. two hundred and ten. two thousand three hundred and eighty-five people. 5. How much money will you need? 6. He is a very interesting author though he has only written a few novels. Are there many languages more difficult than English? 19. 4. 6. I'm very tired because I had little sleep last night. Poland's new industries 5. We haven't much more to do. our town's streets 4. 2. John is three years older than his sister. 5. help — Non-Count. life — Count. 265 . pleasure — Non-Count. difficulties — Count. 11. a five days' journey 14. one hundred and five students. concert — Count. music — Non-Count. Open your books at page eighty-three and read Chapter Four. My brother is fifty-three years old.ĆWICZENIE II 1. 9. 8. times — Count. 11. If you're going to town. 20. 16. I'll cook potatoes because I've got too little rice. our neighbours' opinion 10. the children's dolls 19. So far few workers have applied for that job. Each of the workers will get double pay for working on Saturday. Hundreds of people saw that terrible accident at the airport. life — Non-Count.

our teacher's new book 3. ox. Crowds of people came to the airport to welcome the delegation. Who will take our luggage to the train? 10. niece. men 5. We spent a three weeks. 4. They say that the family are looking for him. In these woods there are foxes and deer. holiday at our parents' place. chief. passer-by. men-servants. phenomenon. fish. 15. murderess. child. phenomena 9. Rodzaj rzeczownika ĆWICZENIE I heiress. stimuli. 11. I don't need your advice! 14. our professor's new exhibition 4. The foreigner's car has been robbed. mother-in-law. Fruit is usually dear in winter. cargo. swine. Many farmers breed sheep and oxen. 2. ĆWICZENIE II emperor. children 2. valley. 9. landlord. 8. uncle. 10. mouse. 3. louse. A lot of people came to my younger brother's wedding. these children's toys 5. 18. bridegroom. G. This furniture has cost a lot of money. 2. The thief was arrested by two policeman. my sister's new hat 6. The Browns' house was standing not far from river. policeman. 17. ĆWICZENIE III 1. these people's tragic fate 10. B. heroine. nephews. The book discusses the thousand years' history of our nation. What do you think about Leonardo da Vinci's paintings? 6. 16. he will probably extract two of my teeth. Mary buys her clothes in London. 2. man-servant. hero. women. 7. 266 . That man's life must have been interesting. Where is our teacher's famous notebook? 2. teeth 3. tooth. guests 6. party. waitress. James's Park? 13. My aunt has three daughters and just as many sons-in-law. poetess. 5. 11. Ask for information at any travel office. ĆWICZENIE III 1. lioness. I think these trousers are too tight.ĆWICZENIE II 1. 9. men. daughter-in-law. bull. my friend's brother 2. Liczba rzeczownika ĆWICZENIE I fox. housewife. calf. potatoes 8. The president's speech was optimistic. 5. steward. 14. princess. step-daughter. god-children 10. If I go to the dentist. foot. feet 7. ĆWICZENIE II 1. oxen 4. it is my friend's. 8. traitress. widower. shoes. letter. 7. goose. 12. nieces. 3.4. my brother's pretty girl-friend 7. knife. potato. the government's drastic measures. thieves. Some people are afraid of mice.3. workman. The goods will be sent tomorrow. sheep. Have you read Steinbeck's book entitled "Of Mice and Men"? 6. negro. 12. Shaw's plays are often staged in the theatres of our town. The economic crisis is the most important problem of the present day. Have you ever walked in St. 13. The kings of England's crowns can be seen in the Tower. the chairman's report 9. husband. 4. mouse-trap.1 have read all Shakespeare's works. This is not my camera. your manager's permission 8.

5. Anything. The waitress brought our bill. Our hostess is an extremely nice woman. 13. 2. her. 5. something. It isn't mine. I'm not telephoning him. I haven't met them. The bride is my twin sister.3. Herself. She is the heiress to the old woman's millions. Anybody. They aren't mine. 5. 2. 9. 3. 8. 3. 7. Zaimki osobowe ĆWICZENIE a) 1. 2. Nowhere. 3. Himself. 3. Yourself. 9. Somebody. 10. The lioness attacked the tigress. 5. them. 7. Zaimki emfatyczne ĆWICZENIE I 1. Myself. "This woman behaved like a heroine". 3. 4.1.2. 3. 12. It isn't mine. Nobody. us. 14. 14. 6. 17. some. her. She hasn't given me the bill yet. It isn't his. her. 15. Anywhere. some. me. 4. My aunt is the manageress of a big firm. Zaimki zwrotne ĆWICZENIE 1. 12. some. I'm not going to listen to him. Ourselves. 3. 8. 11. 3. Zaimek — the Pronoun 3. 6. 4. they're his. Themselves. 5. The postwoman brought me a letter from the mayoress of the town. 6. 267 . Herself. I'll buy her a new hat. him. 15. The stewardess was asked to bring another cup of tea for my aunt. it's yours. 2. It isn't theirs. it's theirs. Any. Any. My mother-in-law knows many famous actresses. Ourselves. 2. The Queen of England was once also the Empress of India. Zaimki dzierżawcze ĆWICZENIE 1. I will ask them. Yourself. 5. I don't know him. Anywhere. 4. Any. Zaimki nieokreślone ĆWICZENIE 1. 4. Any.4. Yourself. I'd like you to meet my step-daughter. 16. 5. Any. Anybody. 18. 4.ĆWICZENIE III 1. 3. 10. it's ours. it's hers. 3. Any. Themselves. 8. 4. 6. Anybody. My daughter will talk to your mother. 2. some. it's his. Ourselves. them. 3. 2. 6. Himself.5. b) 1. 13. It isn't mine. Anybody. them. My grandmother has a lovely figurine of a shepherdess on her desk. said the princess. Nothing. 11. 7. 6. Mary has a sister who is a widow. Anything. 7. Yourself. 3.

2. confusing.. 4. such. Mary is taller than Helen. The headmaster himself told us to go home. 10. The cake is on the table — please. 6. 2. 3. 6. 4. The unemployed. 5. 7. 5.. such. What an . John's car is older than mine. interested. Przymiotnik — the Adjective 4. confused. amusing. ĆWICZENIE III 1. 6. 2. 2. 3. 5. 2.. How.... Mr. 3. 7. 2.. Adam's composition is longer than Peggy's (or: Peggy's composition is shorter than Adam's). 8. 11.. 9. How . Yesterday it was warmer than today. 3. 268 . Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ĆWICZENIE I 1. 2. 6. 8. 10. We shall look for our coats ourselves... such a.. 4..3. 5.. the middle-aged. shallow. interesting. irritating. 4. London isn't so large as New York.. bored. such a. the young. 5. so. ĆWICZENIE II 1.. My Russian is as good as my French.. boring.. b) 1. ĆWICZENIE II 1. The article on page five is as long as the one on page ten. 4. careful. What. . noisy. 12..1. 2. clean. so. 6. My daughter has bought herself a new car.. help yourselves.. 2.. 3. He said it himself.. Brown. Did you enjoy yourselves at the party? 2. such. 5. such an. 11. The deaf. The strong. 7. 3. so.. Will you keep this book for yourself? 4. Your hair isn't so long as Peter's.ĆWICZENIE II a) 1. How .. such. How . What an . so... How . a late breakfast. 5. blunt. John is as tall as Henry. quieter than . 12. Formy przymiotnika ĆWICZENIE I 1. 4. 4. ĆWICZENIE HI 1. What an . healthier than . 4. such. such a. 9. What .2. better than . the dead. 7.. such a. ĆWICZENIE II 1. 5. 13.. amused. 4.. 3. the weak. I am afraid I will have to do it myself. 4.. How .. Smith doesn't work so hard as Mr. It's not so warm in March as in July.. 3. more intelligent than . The old. 4.. more interesting than . irritated. 14. Stopniowanie przymiotników ĆWICZENIE I 1. Henry is a better student than Steve. 3. What .. the blind. 3. 5.

hot. immediately. fairly. hospitable. gloriously. the more comfortably you'll live. bigger. the most difficult 4. intelligently. the best 2. A big flat is more comfortable than a small one. doubtfully. The rich often have as serious problems as the poor. more useful. further 4. more attractive. the smallest 5. I'm afraid you are more tired than I am. regularly. careful/careless. movable. more economical. additionally. protective. temporarily. the more pleasant the holidays. trustful. the more you know. the kindest 12. eldest 8. cheaply. the most useful 7. ĆWICZENIE VII 1. hateful. 5. neglectful. publicly. artistic. The nicer the girl. ĆWICZENIE VI 1. 5. hotly. ĆWICZENIE II a) przymiotniki sleepy. obedient. 5. Przysłówek — the Adverb ĆWICZENIE I kindly. legally. Our holidays at the seaside were as pleasant as our stay in the mountains. ĆWICZENIE in a) przymiotniki hopeful/hopeless. glorious. effectively. joyful. worse 7. 3. profoundly. the finest 6. the most economical. joyfully. broadly. additional. the widest 5. respectfully. pleasant 269 . trustfully. wider. foolishly. ceaseless. The harder your work. constructive. beautiful. 2. the best 2. the most attractive 4. the warmest 10. full. thankful/thankless. respectful. rightly. ĆWICZENIE V 1. wisely. visibly. the best 2. angry. This play is as interesting as the one I watched on TV yesterday. beautifully. the most original 13. necessarily. the more friends she has. economically.ĆWICZENIE IV 1. artistically. obliging/obligatory. more dangerous 3. 4. 3. busy. tactlessly. finer. lucky. playful. originally. original. The worse the road. patiently. It's the most beautiful picture I've ever seen. the more difficult the driving. prettier 6. b) przysłówki sleepily/asleep. black 11. the most interesting 5. hospitably. expensively. fortunately. intelligent. 6. anxiously. the busiest 9. sorrowful. the most boring. The finer the weather. perfectly. happily. dangerous. politely. better. 7. ĆWICZENIE VIII 1. The older you are. helpful/helpless. freely. attractive. dangerously. the biggest 3. central. wonderful. Where is the nearest petrol station? 4. variable. handsomely. safely. usefully/uselessly. the most amusing. anxious. the most interesting novel 3. centrally. imaginative/imaginable. obviously. contemptuous/contemptible. wrongly. contemptuously/contemptibly. possessive. sorowfully. the longest 14. generally. luckily. willingly. useful/useless. 2. carefully/carelessly.

4. heroically 4. obediently. nice 18. efficiently 4. Close the door softly. 13. fairly 8. My brother got married only a week ago. angrily. near 11. Such behaviour was highly immoral.. 15. How can he drive a car when he hardly knows the rules? 24.. 20. Are you strong enough to lift this heavy table ? 16.. high 14. well. directly 19. willingly 9.. prettily 13. variably. Why are you writing only on one side of the paper? 30. 16. Only he can save us.. beautifully. They seldom come here. The woman looked angrily at the young men. You have translated the third sentence best of all.. badly 4. brightly 2. ĆWICZENIE VIII 1. 21. We have almost finished . nearer. 17. 14. hatefully. playfully. 10. 5. 11. We generally go . A thief can easily get in here. thankfully/thanklessly... farther 7. faster 2.. Your friends have simply forgotten to tell you about it. John looked at me sadly. We got to the theatre too late.. slowly 4. Ann dropped the letter quickly into the pillar-box. 31. They will never come . well.1 still remember where you lived twenty years ago. 9. Mary has just arrived. bad. Tom was extremely tired and went to bed immediately. bad...1 have seen him only once and that's enough. fairly 20.. 270 . 2.. cold 2. 23. more quickly 6. well 5. fast 6. 12. I have never seen . I have paid for this house less than you suppose.. 5. 2.. madly 7. better 5. ĆWICZENIE VII 1. Do you always get up so late? 17. sooner. 3. imaginatively/imaginably. The matter has been partly settled. 7. neglectfully. Mary was almost sure we would come. Will you ever forget. more enthusiastically 8. Tom is often worried . good. 32. good 7. highly.. 4. 34. hardly 8... My daughter always sits . Pass me that book: I only want to see its title. ĆWICZENIE IV 1... bad.. 33. helpfully/helplessly. late 10. protectively. good 6. slow. 9. Mr. well.. coldly 3.. We sometimes take him there . Have you ever been . Brown will soon explain everything. well 8. They don't want to work hard. constructively. hardly. We have visited many museums lately. 27. ĆWICZENIE V 1. weakly 5.. badly 9. bad 10. John has just finished . 18. good 2. hard 7. I am hardly able . 35. ĆWICZENIE IX 1.. bad 16. 28.1 have never believed you. Why have you written this letter so carelessly? 8. attractively. obligatorily. however. He usually comes here . 19. Cold milk tastes good on a hot day. more noisily 10. George sometimes brings presents for our children. heavily 10. We sometimes meet. nearly 12. Do you often go ... badly 15.. fully.b) przysłówki hopefully/hopelessly. ĆWICZENIE VI 1. 13. movably.. 8. possessively. 19.. 18. highly 9. Your room is not big enough for the party. Do you always treat. 7. 3.. we will remain here. 12. I hardly meet him. Your friend obviously didn't want to stay here any longer. 14. 6.. who were laughing loudly.. 20. How far is it to the railway station? 25. happily 3..1 have rarely seen . 15. We were quite certain . later 3. 29. 6. and so we missed the beginning of the performance. pleasantly. 11. Have you ever written . badly 3. My uncle was speaking more and more loudly and walking nervously round the room. 10. My husband unfortunately drinks a lot. lately 9. badly 5. wonderfully. 22. 26. ceaselessly. bad 6.. nice 17.

5. Mary always drinks coffee for breakfast. Will you come to the station to see us off? 2. 4. Some people like jazz. They don't need anything to eat. We will give it up. buys 2. 2. 9. George doesn't drink too much. she is always on time. 10. Switch the light on. Let them go away! 14.ĆWICZENIE X 1. they prefer playing bridge. 7. I will gladly put you up for a few days. 10. In February we usually go to the mountains.3. 4. It is not good for your health. John doesn't go for a walk. My sister has cleared away the empty dishes from the table. they usually bark at strangers only. They are not hungry. We have put them aside. ĆWICZENIE III 1. 3. 9. 6. 9. They don't do their homework well. 4. You can't put it off. Czasy gramatyczne 6. Who has given them away? 2. ĆWICZENIE XI 1. like 8. 15. his mother does it. What time do you get up in the morning ? 3. 6. I don't believe you. 11. The Browns don't like working in the garden. 3.1 have broken off our engagement. I tell you. I can't make it out. Pick up these papers! Pick them up. I have put aside the money you gave me. Take off your coat. 5. 12. 2. The earth turns round the sun. He can't play at all. She doesn't watch TV. I don't want to see them any more because they have run us down. 5. 2. It's getting dark. Peter doesn't cook his dinner himself. 5. 8. He goes to bed at ten. goes 3. Cats don't play by day and sleep by night. ĆWICZENIE II 1. ĆWICZENIE IV 1. go 6. Tom doesn't sit up late. others prefer classical music. Czasownik — the Verb 6. 3.1 don't often sit up late. Present Simple ĆWICZENIE I 1. 271 . We sometimes buy bread in this shop. Our teacher doesn't always speak English to us. Dogs do not bark at everybody. 8. You must give up smoking. He is a teacher. Wyrażanie teraźniejszości 6.1 hate noise. Helen isn't late every time you meet her. brings. 4. It's warm here. changes 10. smell 7. he is too lazy. My brother is not an actor. You won't take me in again. He only drinks from time to time. Everything has been done. 7. 13. they do the opposite.3.1. Why don't you put it on? 3. 6. John plays the piano beautifully.1. he often speaks Polish.1 like jam but I prefer honey. she reads books. Will you ring me up at half past seven? 8. 7. 4. drink 4.3.1. I see that you are tired. visit 5. This train is never late. 6. rains 9. 10. they make a lot of mistakes. Peter doesn't play the piano well. Say again what you want. I usually go to bed early. 5.

are you cooking 6. Is his son a doctor too? 6. are you doing. are playing 5. You must read it in the reading-room. Because she has left for London. is knocking 4. May my brother go home too? 4. How are you feeling today? 10. try 3. is having 2. Because somebody has locked it. are the kids doing. rains. are reading. goes 7. is making. Because he has always been like that. Do Professor Smith's students read the classics too? 5. Because he has gone out. have come. 5. is raining. knows 8. is raining 5. and only comes to school from time to time. 6. Is John at home? No. 4. Mary is coming tomorrow. Can his wife speak Spanish too? 3. 4. am leaving. Does his mother help him too? 6. I am reading a very interesting book. is having. 4. writes 2. has Barbara written 8. Don't bother me! Don't you see I am busy now? 6.1. Does her sister cook well too? 2. We are going to the theatre tonight. 5. are going 2. am waiting 5. am packing 6. What are you doing upstairs? I am cleaning my room.2. 2. 3. are watching 9. have you ever heard 2. Is Mary watching TV? No.3.ĆWICZENIE V 1. is blowing.1 am going to the seaside in a week. Wyrażanie przeszłości 6. Present Continuous ĆWICZENIE I 1. she never does it in the daytime. smell. 2. has not come 3. am writing 3. have already finished 10. make 7. 6. fly (are flying) 3. are having ĆWICZENIE II 1. He doesn't study regularly at home. 9. want 10. Do you know this man? No. Don't bother me. is listening 10. see. ĆWICZENIE IV 1. has won 6. What are you speaking about? ĆWICZENIE III 1.3. Present Perfect ĆWICZENIE I 1. is knocking 6. lives. 7. making. are you feeling 8. What are the children doing? They are playing in the garden.3. call 9. Peter ought to work more. pretend. Do you work too much too? 8. is writing. is looking. I see him for the first time. Because you haven't asked us to do so. 2. ĆWICZENIE V 1. you may not. visits. have you understood. I am writing a letter.1. has earned 4. comes 4. 3.2. May I take this book home? No. 6. has opened 5. 8. has 4. 272 . Because he has worked too much lately. ĆWICZENIE II 1. has left 7.2. visit. He always plays tennis on Mondays from 5 to 7. 3. 5. is reading 7. haven't seen 9. Do you buy all the new records too? 7. I am listening to the radio. he is playing tennis.

Why didn't you ask me? 4. The students have been here since ten o'clock. 7. We have already finished work and we are going home. When was Mrs Brown's son born? 8. Where did you find it? 8.1 have been working in the garden since early morning and everything is done at last. Why didn't you say so at once? ĆWICZENIE III 1. have been building 9. 3. went 9.3. have been learning 8. We have been listening to lectures all day long and we are very tired now. came 5. went. were 4. How do you know it is true ? Mary has told me. Have you heard the latest news? John and Mary have got married. And what did you answer? 10. did not cook. has been typing 5. I haven't been in England since 1975 3. she has teen listening to records all the time. How did you manage to open it? 6. What time was it when it began to rain? 7.2. Why did he come so late? 3. ĆWICZENIE II 1. 3. Mary hasn't telephoned since last night. Hasn't she finished her homework yet? No. I have known the Browns since last summer. 6. We have been waiting for you for many years. has been reading 6. Did you give John all the wine? 3. ĆWICZENIE II 1. When did John come to see you? 9. Past Simple ĆWICZENIE I 1.2. 2. 8. 9. 2. Mary has been working too much lately and she must rest now. 4. Why didn't you come to Jane's party? 4. I have read this book and I don't think it is worth reading.ĆWICZENIE in 1. 5. 2. lived. did not work 6. I have been looking for that book for the whole afternoon and I will go on looking for it till I find it. Jane has been trying hard to improve her pronunciation and you can now admire the results. 5. bought 2. I have just written a letter to the Browns and I am going to post it. 8. Why didn't you wash tfyem up? 5. 6. 4. We have lived in Warsaw for ten years. Tom has been learning German since his childhood. have been writing 10. How many roses did he give her? 7. visited 3. has been explaining 4. was. have been working.3. 4. Brown has worked in a bank for twenty years. did not take.2.3. lived 7. Have you learned to swim at last? ĆWICZENIE IV 1. How much did you pay for this dress? 5. 6. We haven't seen each other for years. 10.1 have hidden that letter so well that I can't find it myself. saw 8. Present Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1. Where did you spend your holidays? 18 — Język angielski 273 . 5. They have just phoned to say that they will not come. 7. has been watching 2. Where did you live in 1980? 9. I have not seen any interesting films lately. How much did you pay? 2. Can you repeat what you have said ? 7. Did you help George? 6. Where did you buy this watch? 2. Mr. 8. but he hasn't learned it yet. has been cooking 7. Where did you find your key? 10. 6. We haven't talked to John since Monday. have been listening 3. 6.

a) Mary came to see me yesterday. came.1 was too tired last week to study for my exams. ĆWICZENIE m 1. ĆWICZENIE V 1. ĆWICZENIE IV Rozwiązania mogą być różne. began 4. 2. started. opened. were 6. had no time 4.1 put it on your desk. ĆWICZENIE II 1. He phoned at eight o'clock. was laying. I gave her a watch. 3. 3. was making 7. After a heavy snowfall all roads were slippery. They came yesterday evening. ĆWICZENIE II We saw this film last month. was. b) She hasn't been to see me since Christmas. listened 9. na przykład takie: 1. When I was in London I used to travel by tube every day. a) Last Saturday we invited the Joneses to tea. Did you watch yesterday's TV programme? 5. gave. The Browns have lived here since 1970. I paid 400 000 zł. When I was a child I liked to listen to fairy tales.ĆWICZENIE IV Odpowiedzi mogą być różne. saw 2. We have often visited the Smiths. 4. saw. were having 4. struck 8. 8. 3. read. 4. lived 9. used. left 2. went in. ĆWICZENIE HI 1. 4. 8. b) Smith has already finished his latest novel and is going to write a new one. I often bought ties in that shop because they used to have a large selection. 5.1 saw him three days ago. John has always refused to help me.2. was cleaning. 2. have not finished 5. 2. has already told. learnt 5. it was raining 2. has been 10.5. haven't seen. Agatha Christie wrote crime stories. rang 5. 2. was sitting. was washing up 3. was having.4. it was really a very pleasant 274 . was cooking 7. Because he had a train to catch. Past Continuous ĆWICZENIE I 1. fell 8. 4. 6. Did you write to them about our coming? 6. 2. was reading. was passing. visited. a) Smith finished his latest novel a month ago. bought 3. did not hurt. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ĆWICZENIE I 1. were. slipped. 3. were having. Mary has already told me about her new job. 3. went.1 paid for my new radio two days ago. have you read. came. had supper and went to bed. has just left 3. came 2.3. 6.2. 7. took 10. liked. was crossing. fell 3. 6. left. was buying 5.3. was sleeping 6. started 7. were watching 4. You explained this problem to us in your last lecture and I think. was 6. has not written. was 7. preferred. was sitting. ĆWICZENIE V 1. was 6.

will have eaten. had left 6. 7.3. were. you have been working all night. came 3. had been painted 5. 3. had spent. 4... I'll phone 4. telephoned. said. 7.2. had been 2.. 2. Wanted.. . he is quite a different man now.. found.afternoon. will not be able 3. Wanted. 6. had learnt. cleaned the windows and washed up all the dishes. . had ordered 9. . will have built 7.. Because Mary had forgotten to post it. hadn't locked 6. had left 2. 4. will have planted 2. a) Yesterday I did my flat. 7. Because he had spent all his money. will have been paid off 6. had been eating. she had been playing the piano from morning till night. b) What about Mike? Hasn't he written to you yet? 9.. What is she like? 6. a) I saw your wife only once. he had been working in his garden twelve hours a day. will have repaired 4. Why. Past Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1. Because she had not stayed till the end of the play. Did you say. happened 11. had done. Was. 8. . he had been amusing himself instead of studying. was. had been lecturing for three semesters (terms) . had gone 4. Because he had lost his wallet. Because he had caught a cold. had done 7. we had been waiting for you for several hours. went 5. was. they'll be here at five. Opened.3. 5. told.3. had been 10. 8. will be flying 7. 6. b) I haven't seen Tom since 1970. came. 8. Because she had lost the key. had been crying for a long time. will be cooking 2. 6.. 6. will you be skiing 10. saw. had eaten. had informed 9. . will be correcting 6. Because she hadn't worked enough. will have done 3. had never heard 8. b) I have just finished doing the room and I am going to do some shopping now. 2. a) I saw Tom last in 1970.. will be waiting 8. told. had left 4. b) We have invited the Joneses to tea. came.. will have passed 5.. b) I have sent you a book and I hope you'll get it soon. Had to. . 5. a) I sent you a book last week. saw. Wondered. Had got 12. b) Don't go out. 5.2..3. Past Perfect ĆWICZENIE I 1. 6... had stolen. a) John worked too much last year. forgot 10. drinking and singing all night. no wonder he ruined his health. b) I have never seen your wife. knew. b) No wonder you are tired. found. had hidden 7. had never met 8. had opened..6.. will you be using 9. saw. appeared. 18* 275 .7. 3. came. had. hadn't bought. had been. Asked. had read 3. will have seen 8. Because he had slept badly. . Was. although he had been learning that language since his childhood. 10. .. at your wedding party. saw. ĆWICZENIE II 1. Wyrażanie przyszłości ĆWICZENIE I 1.. Opened. Your girl-friend has just phoned to say she is coming. could. will graduate 5. a) We had a letter from Mike yesterday. a) Your girl-friend phoned when you were out. 4. Visited. ĆWICZENIE III 1. will have. had ordered. ĆWICZENIE II 1.

4. You must have these sentences translated. Czasowniki specjalne — Special Verbs 6. 14. 3. He will pay a lot of money for that house. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ĆWICZENIE I 1. I'll wait (be waiting) for you from four to six. When do you have your bath. How are you feeling? Shall I ring the doctor? 12. Mary had her watch repaired. ĆWICZENIE III a) 1. We had all the flowers in the garden watered. Nie 276 . 3. 4. 4.4. and neither do I.2. b) 1. and neither did your brother. ĆWICZENIE IV a) 1. I don't. Why have you brought a type writer? Are you going to work here today? 13. Will you give me your new book? 8. Spring will probably come early this year 6. We will have the keys to our house changed. 3. Have these letters answered at once. please?). We will help you in all your difficulties. Have your hair cut because it is too long. 9.ĆWICZENIE III 1. Why didn't you have your flat done up? b) 1. 4. 2.4. 9.4. He did know about it from the very beginning. If they ask me about you what am I to say? ĆWICZENIE II 1. 7. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ĆWICZENIE I 1. You had better come back home at once! 3. and so does his wife. You had better forget about this incident! 2. Do try to do it once more! 5. 5. 5. At this time next month I will be sitting on the beach. We were to come at 6 o'clock but the train was one hour late. 10. They have breakfast very early. Do you learn French? No. 3. 2. Who is to be blamed for this mistake? 5. 3. You didn't answer my question. Professor Jones takes part in many conferences. I must have this text copied. 11. 7.1. Ona może zjeść pół tuzina jaj naraz. You had better visit us the next week. A new school is to be built in this village. 6. You must have your coat shortened. 10. The Browns are coming (arriving) tomorrow. What are we to do in order to satisfy you? 2. Mary może iść do domu. I must have a new dress made. 2. 4. in the morning or in the evening? 3. Powinienem mówić po angielsku. People do realize the difficult situation of the country. Do you have letters from your sister every week? 4. 3. 3. We did prepare everything that was necessary. 2. 5» Tom knows that as well as you do. c) 1. 6. Tomorrow at five John will be having an English lesson. We had better have that conference at a later date. I'll be in the library between five and six.1 do understand what you mean. 2. I'll do it in spite of everything. Why didn't you have your car washed? 6. 4. 8. We are going to buy ourselves a new car. John knows nothing about this matter. My neighbours had their fence mended. Will you please switch off the radio? (Will you switch off the radio. 5. I have a good time when I am in your company. 2. kiedy będę w Anglii. Nie wolno ci pić zbyt wiele wina. Have the tea brought in. 4. kiedy skończy pracę. You must have your room cleaned. 2. 4.

Powinniśmy byli pamiętać o urodzinach Johna. Nic mi się nie stało. Kiedy będziesz musiał zwrócić te książki? ĆWICZENIE V 1. should 6. Mary powinna wiedzieć o czym mówi. Było bardzo dużo czasu. 9. will 2. should 8. Dzieciom nie wolno bawić się zapałkami. should/would 5. shall. Can you understand it? 9. should 10. 2. They must not drink alcohol. We will have to ask Father for a loan. ponieważ jest zupełnie zdrów. 4. John nie musi iść do lekarza. On such beautiful days we are allowed to bathe in the sea. should. You will have to forget about these plans. 10. shall 8. May I get another cup of tea? 5. 10. You may smoke a cigarette. Will I be allowed to ask you one more question? 6. 6. 5. Our guests may come tomorrow. will 9. John didn't have to translate these letters into English. 10. że mnie podwiezie. ĆWICZENIE II 1. Tom used to help us when we needed it. 3. 9. Może będziemy zaproszeni na to przyjęcie. 3. Traffic regulations ought to be observed. He must have known all the details if he managed to write such a good article. 7. John can work all day long. should 9. 4. Dyrektor nie powinien był zwalniać tylu robotników. 8. should. You may go to the cinema. Nie potrzebowaliśmy innego środka transportu. Niepotrzebnie przyszedłem w to miejsce. The teacher has never had to explain these things twice. ponieważ drzwi są otwarte. 3. would 4. 8. Kierowcy nie powinni zbyt szybko jeździć. ponieważ John zaofiarował się. 4. I don't think he will ever be able to understand us. Czy rzeczywiście musisz pożyczyć tak dużo pieniędzy? 9. How dare you say he is a thief? 2. Dzieci powinny wcześnie chodzić spać. 2. You should understand our difficult situation. 4. 9. should 3. ĆWICZENIE VII 1. My friends will be able to come to breakfast tomorrow. Mary had to bring in tea to the dining room herself. Mr. will 10. would 7.1 can't listen to it. The students used to bring sandwiches and eat them during the break.1 mustn't listen to it. Niepotrzebnie umyłeś samochód. 8. ĆWICZENIE III 1. ĆWICZENIE VI 1. 2. 7. Możesz przyjść do mnie teraz. Nie potrzebowaliśmy szukać nowego klienta. 6. would. shall 5. ĆWICZENIE VIII 1. 10. 5. Should I believe all these stories? 7. Musiałem zdawać dwa egzaminy wczoraj. 8. 3. will 6. will 3. Smith should not work. 4. Niepotrzebnie go odwiedziliśmy. shall 4. 5.powinienem palić tylu papierosów dziennie. 8. Dare you bring him here? 8. Kiedy będziesz mógł wygłosić swój wykład? 2. 10. 10. ĆWICZENIE IV 1. will 7. 6. Nie potrzebowaliśmy więcej pieniędzy. Niepotrzebnie spieszyliśmy się. 7. 6. Must you get angry with us? 277 . Niepotrzebnie zadzwoniłeś. 7. 5. Mr. Nie potrzebowałem brać taksówki. Powinieneś był znać go lepiej. would 2. Smith needn't work. Dlaczego nie zostaniesz z nami dłużej ? 6. 9. 3. 7. Mary ought to have forgotten about that unpleasant incident. Niepotrzebnie martwiłaś się o mnie.

had 8. French doesn't smoke. out. rang 7. during 15. He can do without her very well. till June 16. since the day. ĆWICZENIE II 1. had been 2. by the end 10. I wish you didn't talk so much! 4. 10. by 11. had 12. I wish I had learnt to cook before I got married. 5. 11. 10. I didn't agree with the speaker. had not married 11. 8. to 3. 5.1 like fresh air. 13. had not told 9. I wish you were quiet at last. at seventeen 3. 9. 13. in time 6. 7. could 10. in 2. in Exeter 4. could 3. 14. above. for ages 13. John wishes he had sold his car. You ought to work harder. at 13.1 wish I hadn't forgotten my money — I can't buy anything to eat. 6. So can Richard. 6. at 9. 14. would not put. We are ready to go. had read 5. in spring 9. in June 7. had gone 13. 11. did not put.6. np. Neither had Patrick. Neither are potatoes. I will do my best. 7. on that day. 8. 12. I wish you had followed my advice. 2. had known 4. 14. I don't like the circus very much. 6. 7. were 14. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów ĆWICZENIE I 1. I wish you knew my parents.5. So is January. Zwroty o konstrukcji: So do I. You must be patient. 7. in London. for a week. 9. My daughter is going to be married. Przyimek — the Preposition ĆWICZENIE I 1. before 18. So do oranges. ĆWICZENIE I 1. ĆWICZENIE III 1. beside. were 2. over 4. about 14. had never bought. on 10. on. Neither will my wife. 5. had locked 6. in front of 7. ĆWICZENIE II 1.45 11. 3. answered 5. The Blacks haven't been abroad for years.1 wish we didn't live so far from the town.: 1. behind 6. at 8. had not begun 15. through. from three to six 12. So was Keats. after lunch 17. 4. 2. Neither will Lucy. at 2. left 3. 6. in a minute 8. from London to Exeter 19. Mr. So does the director. We must go now. 2.1 wish we were going to France in the summer. came 10. demanded 9. at home. Neither should you. into. ĆWICZENIE II Rozwiązania mogą być różne. during. You shouldn't be late. The Browns do not often give parties. Neither does Robert. had 8. 12. from 16. 8. on Mondays 5. I wish I hadn't changed my job. 9.30 9. did 7. had never met 4. at. down 12. at eight 2. So must second year students. were 6. 3. in February. Neither (nor) do I. 278 . by. to Bradford.6. 4. 10. Neither will he. 3. in Bradford 20. between 5. So did we. on 15.

After work I usually go shopping. Słucham cię. Mamy nadzieję. że zamierzam zrobić. że zebranie trwało już dziesięć godzin. Mary has a great influence over her husband. 10. 2. ale to nie znaczy. 18. 9. Tom always comes back home on foot. 4. czego chcemy? Zgadzam się z tobą. 11. Zajrzyj do torby — może tam znajdziesz twój klucz. Nie śmiej się z Johna. I took you for a friend of mine by mistake. 10. I never come home before three. Jeśli będziesz spragniony. Can you come and see us on Monday at five? 12. pytał o ciebie. for the independence of their country.. 15. 4. I came into this room an hour ago. Wait for me at . zapytaj o mnie (wezwij mnie). co zechcesz. zabrudzisz ubranie farbą.ĆWICZENIE III 1. ĆWICZENIE V 1. John spent the whole evening in front of the TV set instead of studying for his examination. 6.. 7. 9.. We are very grateful for everything you have done for us. 22. Jeśli będziesz miał kłopot. 8. słyszę co mówisz. The train from London to Exeter is just coming. Do you want to see Warsaw by night? 17. into English. 23. ... Put these plates on the tray and carry them to the dining room. 12. 13... but he travels to work by bus.. think over .. 6. we couldn't make out what he was aiming at. Translate . Wszystkie moje obecne wysiłki zmierzają do nauczenia się angielskiego.. The bus stop is behind our house. Do you object to . you will see them on the way from the town to our house. Ten człowiek jest oskarżony o kradzież.. 14.. Spotkałem wczoraj Johna. 11. 14.. 5. 9. Get into the 114 bus and get off at the third stop. 13. 15. 2. Jeśli się oprzesz o tę ścianę. W odpowiedzi na Pana list mamy przyjemność poinformować. 3. . 16. poproś o szklankę wody. 24. Nie pochwalam twego zachowania. Czy godzisz się zrobić to. 20. Mary opiekuje się swoim braciszkiem i siostrzyczką. .. These tape-recorders differ in price and in quality. This table is too big — it won't pass through the door. 18. ĆWICZENIE IV 1. 3. 5. 7. We will meet at the station at six. The Browns' house stands between two much bigger houses. 8. 7. she takes after her father. A delegation of English businessmen has come to Warsaw.. I will see to it.. Mówca wskazał na fakt. że powinniśmy mu pomóc. Smith came to our town in August. Try to take full advantage of your stay in England — stay with an English family and speak only English.. 19. ale spróbuj mu pomóc. During the day there is a lot of traffic in the streets of our town. . 16. . . If the boys go on foot. 21. 3. 6.. nie dając odpowiedzi na pytanie postawione na początku. . że będzie jak najlepiej. I am not interested in space flights. 17. 5. Mr.. 19. as he doesn't like getting up early.. 4. że ..1 knocked at the door and went in. 8. Dlaczego przeglądasz te stare papiery? Szukam zagubionego listu.. Wypijmy za twoje powodzenie! Chciałbym wymienić swoje radio na magnetofon. 2.

279 .

It was .. It was ...... 4. How much petrol is there ..... Porównanie ĆWICZENIE I 1.. It is.. Is there. 2.... ĆWICZENIE II 1.. 4.. Is there . There was . There are ... How many mistakes are there . 14. 3. It was . 8.. Is there .. It is. 7.2. It was. 2... 7.. Is there. There is no . Is there.... There aren't... There is a bus stop on the other side of the street... 2. 12.. How many rooms are there . There aren't any .. There is some .. How much bread is there . 12.... Are there . Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ĆWICZENIE I 1.. It is not always easy to experiment. Is there ..1. 5. 9. there are... How many restaurants are there . 10. There is . It is.. 8. There wasn't .. 6. 8.... There is. 3. Are there . How many theatres are there . 3.... there is. There haven't been ... 13.. 5.. ĆWICZENIE IV 1. 5. 10.. 11..... 8. There have been a lot of road accidents since the beginning of the year. She won't listen to you.. It was . 11. 10.. 2... 10. there are. 10. ĆWICZENIE II 1. There is some . it is. 4.. 7.. There was a very good concert in the park yesterday.... it is.. There was .. It is.. There was ... How many plates are there ...... It's a pity Mary won't come and see us tomorrow.. 8. It is.8. It was .. 3.. there will be . 7. 4. 5. there is. 7. ĆWICZENIE III 1. There will be .. 2. There are . There will not (won't) be . 9. 6.. There were ... it is. Are there any clean handkerchiefs in the cupboard? 9... There has been. 11. 8... there isn't.. There are no . 280 .. Is there . . 5. It is . Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja: It + (be) 8. 6. Is there . Is there. 6. There isn't any . 2. There is . 5.. 7. 4. 3.... there are no... there is... it will be. Are there .. 6. ĆWICZENIE in 1... There are no. Is there . 12. It is . 7.. 3. 8. There aren't any . Is there .. 4. There is . It is nice to see you again. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be).. It was.. It is. 13.. 5.. 6. Is there . there was. How much money is there .. It's no use trying to persuade her. There is some . 6. There will be a lot of people at the meeting tomorrow.. There aren't any tall buildings in this small town. 4.. 3. There aren't any . Is there . 9. 9. Is it. It is . 2. 14.

3. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami ĆWICZENIE I 1.. it has been checked.. 3. 2. 5. That old clock ought to be repaired.. I have shown it to him.1 lent it to my brother. The books ought to be returned . He teaches them French. This type of transistor radio is now being 281 . He ought to be paid. 3. 10. 5. Some of the old narrow streets were widened. they have been told. 4. Don't lend it to him. are just being typed. are just being painted.1 have bought him a book. This article need not be translated. 5. 8. John gave them to me. Pass it to me. 4.. The answers must be written . Give them to him..1 am going to give the apples to Jane and the oranges to Mary. will be completed. A lot of forms will have to be filled in. Butter should be kept. 6. 9. 2... 3. 5... John has lent it to her. 7.. 8. ĆWICZENIE VI 1. just being made. The thief was noticed . A new shopping centre was built .. 4. She told everything. will be decorated. ĆWICZENIE II 2. Those documents have been translated. 7. He promised it to Peter. All right. Yes. ĆWICZENIE V 1. 3. they have been answered. 10. 2. they have been asked. 3. The facts are very well known. He gave it to her yesterday. will be given. 4..1 have bought them for John. The recon struction was completed . The old cathedral was reconstructed. I won't tell it to her. Show them to me. 6.. just being built.. A telephone number can easily be forgotten. Their old car can't be sold. ĆWICZENIE III 1. 3. 4. just being written. will be delivered. A school can be built.. 6.. 7. 7. 10. it has been prepared* 5. 6. No. The police should be informed. 5. 8.. they have been read. ĆWICZENIE II 1.. Coffee is being served now. He bought her a ring. ĆWICZENIE IV Will be invited. The whole affair will soon be forgotten. 2. 2. 6. 9. 2. 4. 5. She told it to her husband. Cars must not be parked . 9. The theatre was opened . Konstrukcje w stronie biernej ĆWICZENIE I 1. 8.9. Two of my books have been taken away. 3. 10.

.. it is cleared . The boys are usually taken . ĆWICZENIE X 1. The road to Winchester is being repaired. 11.. Rice is eaten mostly in the East. 2.. 7... 15.. 6. Dinner was just being served when we came in. by .. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie ĆWICZENIE I 1.. The window had been opened before you went to bed.. 6. 3. ĆWICZENIE VIII 1.. it hasn't been cleaned . by . 3... 6. 4.. 4. Smith will be taken . Mary was handed . Those goods are sent. Susan should be taught ... The police has been told ... is being taught to swim..? 7.. Our car is being repaired by. 2.. was corrected 2.. Henry has been promised . I was paid ĆWICZENIE XII 1. The prizes will be given away by . 2. was given a ring. 13.. it must be held . 5. has been paid.. 14. 6... Is the conference being held in that building? 3.. They are opened at .. Helen's novel will be finished by her husband. 12. Will Jim be invited to the party? 12.. Has Mary been playing the piano all the time? 6. The safe has been locked. Are the children already asleep? 282 . 14..... 5... 10.. 7.. The tree will be cut down.. Passengers are requested to fasten their seat belts. Can your guest speak Spanish fluently? 4. My daughter's portrait was painted by a famous artist. 5.. The kitchen has been cleaned by . 6. 14... A big swimming pool is being built in our district.. 5. The rooms are cleaned .. It has been announced that the president will arrive in Rome tomorrow. This report was written by . ought to be posted 3. Was he driving . 11. This picture hasn't been paid for. won't be offered that job. can't be arrested... 11. John will be lent. Breakfast is usually cooked by .. Why haven't the letters been typed yet? 9. it must be posted .. "Pygmalion" was written by . 15.. 12.. will be signed 4. Spanish is spoken in most South American countries. 7. ĆWICZENIE IX 1.. 3...1 wasn't told that the guests had already left. 4.. 10. 11. This parcel will be sent . 7. The window had been opened by.. This book must be returned immediately.. Has the strike at the Heathrow Airport ended at last? 2. 16. The best tea is made by .. 13...... 2. wasn't shown how to do it. Jones was offered . 8. 9. Konstrukcje pytające 11.. 5. Mr. The work must be finished .. The exhibition will be opened by .produced .. Mary's photograph was taken by .. The jewellery has been stolen by .. Mr. 3..1 will be asked to come. it will be discussed .? 5..1.. ĆWICZENIE VII 1. hadn't been invited 5.. My letter has been opened by.. 13. 8. ĆWICZENIE XI 1. 4. 4. Had Henry left before . Your book will be published next year. 2. 3.

.. Where did you buy it? 2. Where does he work? 5. Did Robert visit . How much is it? 7. What's your passport number? 5. Don't you like coffee? 8... How is your daughter? 15. Won't it be .? 7. Did Jane like the ring you gave her for her birthday? ĆWICZENIE II 1. Who did he know? 7.. Weren't you going to a dance . Haven't you got a dictionary? 11. Where did you find them? 4. Will your secretary book my air ticket? 10.? 11.2. Does Miss Wilson do her shopping . How is he? 4....... Shouldn't we buy her a present ? 9. Why must you leave so soon? 5.? 9. What's your nationality? 5.. What are the children doing? 13. When is Mary coming to London? 9. What did they offer you first? 2. Where are my glasses? 6.? 12.? 3. Where can they stay? 10..8. What did he tell you? 6. What is he like? 5. Why has your watch stopped? 11. What's your profession? 6. Does Jane always go . How is she? ĆWICZENIE V 1. Did Mr. What's his job? ĆWICZENIE II 1. Where are you going? 3. Who is she? 3. Isn't his name . Why are you so angry? What's the matter? 3.? 2. How long have you been waiting for Lucy? ĆWICZENIE VI 1. Who will help me to unpack my bag? 14. What's her job? 4.. Whose cousin is he? 5. Who did you see? ĆWICZENIE VII 1. Can't they come . What's your date of birth? 4. How long can you stay with us? 2. Will the Browns bring . Special Questions — Pytania o uzupełnienie ĆWICZENIE I 1. And what's his job? 2. What did she sing? 10. What can I do for you? 8. What did you have next? 3... Who did you meet? 4. Wouldn't it be better to buy a new one? 5. What's your name? 2.? 14. Smith leave the office before you? 15.? 13. What's your first name? 3.? 6. Don't they go to bed too late? 4. Who did he introduce you to? 8. Where did you lose it? 283 . What's he like? 2. Would you like to . What is it like? 3. Didn't you see her? 10. Where did you meet her? 7... What did you ask her to do? 9. How long have you been learning English? 4. What is your brother's new car like? 12. Where did he stay? 6. What's your permanent address? ĆWICZENIE III 1.

How much flour do you use to bake a cake? 2. Who has drunk it. How often do you wash the curtains? 7.3. Who wants some more tea? 2. When will they move? 4. Will you have a glass of wine ro some orange juice ? 2. Whose car was left in the street last night? 7. Who won the battle of Austerlitz? ĆWICZENIE XIV 1. Where does she work? 3. Who uses it. Do you want to get a ball or a doll. Who takes them. When did he tell you about them? 5. Where does she come from? 2. then? 3. Who painted "Mona Lisa"? 2. What made you so tired? 6. What causes environment pollution? 8. How does she spend the weekends ? 9. or: Would you like to get a ball or do you prefer a doll? ĆWICZENIE II 1. Who lost it. Where does she spend her holidays? ĆWICZENIE xn 1. What is Jane like? 2. Why does he want to stay here? 5. What does she do in the evening? 8.ĆWICZENIE VIE 1. Who searched it. What were you talking about?. How do you clean the windows? 5. Why are you tired? 2. Who is he waiting for? 5. When is he leaving? ĆWICZENIE IX 1. Who has borrowed it. How many students have decided to spend their holidays in the mountains? 10. What brings rain? 4. When did he get it? 6. Who invented the steam engine? 5. When did you make that trip? 7. Who discovered America? 4. Whose cup is this? 2. Why is your sister going to Italy? 4. What time does she start work? 6. Will the conference take place in May or in June? 5. Which of you hasn't got a passport? 5. Who rang before dinner? 11. Who has she borrowed it from? 284 . Who left it open. then? 6. then? ĆWICZENIE XUI 1. Whose car did you put it in? 7. Who wrote "Othello"? 6. Is this suitcase made of leather or of plastic? 4. Why should I turn the radio off? ĆWICZENIE X 1. then? 2. How long does it take to bake a sponge cake? 4. then? 5. Who discovered penicillin? 3. What does she spend it on? 3. What countries export a lot of oil? 9. Inne konstrukcje pytające ĆWICZENIE I 1. How many eggs do you put in it? 3. then? 7. When did you pass it? 2. then? 4. or: What about? 4. Have you taken your own umbrella or mine? 3. Who is she talking to? 6. Why did they sell their car? 3. When should I telephone her? 3. How long do you cook potatoes? 6. How does she get to work? 5. What's her job? 4. How do you polish the furniture? ĆWICZENIE XI 1. What does she usually have for lunch? 7.

5. There will be enough food for all of us. at? 3. Larry always comes home so late.ĆWICZENIE in 1. aren't there? There aren't any good hotels in your town. won't there? There won't be enough food for all of us. Who have you been waiting for? ĆWICZENIE V 1. haven't you? You haven't got a temperature. didn't you? You didn't have your house repainted. Who are you writing to? 6. was there? 12. Close (shut. will there? 16. doesn't he? 4. to? 7. about? Who . open.. You can come at five. does he? 11. Joan likes her new job. Your children always tell the truth. You had your house repainted last year. Switch on (switch off) the television set.. Your grandfather lived in Japan.. Which . isn't he? John isn't older than you. What is Granny looking for? 5.. about? 8.. What are you laughing at? 9. didn't they? 8. wash) the window. did he? 15. couldn't we? We couldn't meet here tomorrow.. hasn't he? Your brother hasn't come home yet. What did you buy that picture for? 8. did you? 3.. There is some food left over. doesn't she? Joan doesn't like her new job. will you? ĆWICZENIE vn 1. Who . from? 5. does he? 12. 285 . didn't he? Alan didn't paint this picture himself. Tell the time. does she? 12. Mr. isn't he? Mr. do they? 5. can't you? You can't come at five. isn't it? 2. Which . Dry your hands. Who . can't he? 5. What is she speaking about? 3.. Take the medicine. You have got a temperature. What have you been thinking about? 3.. has he? 14. will he? 13.. don't they? Your children don't always tell the truth. John is older than you. hasn't he? 6. There are some good hotels in your town.. could we? 10.. Konstrukcje rozkazujące ĆWICZENIE I A) Przykładowo: 1. Black is going to speak now. Wash your hands. did he? 16. Write down my question. Black isn't going to speak now. is he? 6.. won't you? 3. did he? 11. didn't he? Your grandfather didn't live in Japan. We could meet here tomorrow. What. for? ĆWICZENIE VI 1.. has he? 14. wasn't she? 7. 6. was it? 10. of? 6. Who are you going to have dinner with? 4. Who are you going to the cinema with? 5. have you? 9. Your brother has already come home. Are we going to meet Walter at the party. for? 2. What is Mary looking at? 6. Alan painted this picture himself. Whose side will he be on? 7. shan't we? 9. Look at the time. What (who) . about? Who . What forms did you ask for? 4. isn't there? There isn't any food left over.. What are you waiting for? 2. doesn't he? Larry doesn't always come home so late. What... What. can you? 13. Answer my question. What have you hurt yourself with? 10.. aren't we? We aren't going to meet Walter at the party.. 2. are we? 8. 3. with? 4. Who was the telegram addressed to? 2. are there? 7.. Who have you left your address to? ĆWICZENIE IV 1. is he? 4. is there? 2. have they? 15. 4.

Let Tom offer . 5. 3. 14. 3. 10. . The police are sure to look for these men. John is too ill to leave his bed.. to have missed . Let Jim take . 13. to have forgotten . 2.. The boss is sure to blame you for this. Are you clever enough to solve this problem on your own? 3. 286 .. When did you last see her? Let me think . Don't go out in the rain. Open your textbooks and read the passage about urban transport. Let Miss Jones take . Formy i funkcje bezokolicznika ĆWICZENIE I 1.. Father was too pleased to be angry with us... 11. it was at Jane's party. 4. Let him clean his shoes himself. ĆWICZENIE II 1. Don't shout at me. Where are your gloves ? Let me see. Let Jane correct . 6. 5. Let the gardener plant .. 2. ĆWICZENIE III 1. I am too depressed to do anything.. 2. We were too bored to stay any longer. . 4. 3. 5. 5.. Ask him for advice. Let him wait.. Don't buy (don't put on.. 8.. Tom was too intelligent to believe such lies.. I've got a headache — let's go for a walk. 6.. Is it Tom's birthday tomorrow? Let me think — yes. 5. The teacher was too kind-hearted to blame us.. 3. The Browns will be the only people to accept these conditions... Konstrukcje bezokolicznikowe 13. . Don't switch off the radio. 5.. 9. The film is too bad to amuse us. Don't ask (don't answer) such silly questions. ... Don't eat (don't bring. 2. Let them come .. I want to listen to the music. . Let my son look for them.. The weather is fine — let's go for a walk.1.. Let the witness repeat . I have too little time to come to the cinema with you. 13. John is sure to pass this examination successfully.. don't buy) so many sweets. 4 ____ not to have come . 10.. Mary was too angry to look at me. . 7. 4. 10. Don't tell so many lies. Let him wait.. I think I left them in the car. Let Robert telephone. 3. don't wear) this dreadful hat. 2. I can't speak to him now.. My sister was the last to leave the room. he'll be seven years old tomorrow. to have see ... Don't repeat my question. . 12. 6. ĆWICZENIE III 1. 9. Don't be impatient — let's repeat this song once again. Let Mr Clerk check .. to have neglected . 6.. I'm very thirsty — let John bring me a cool drink. 4. ĆWICZENIE II 1. 7. 9.. 8. 7.. 2. 4. . 8..B) Don't make so much noise. ..

5. . to be trusted. 8..ĆWICZENIE IV 1. 13. . 7.. 7. 5. ĆWICZENIE II 1. 9. We heard John play some Chopin on the piano. The two brothers are known to hate each other. .. What do you want me to do about it? 4.1 saw a man die in the tram. 9.1 want you to translate six sentences into English. 8. 2. The conference is reported to be over. 5. 8. 2. The police made him leave the town. to teach us as much as possible. John expects the money to be sent next week. We judged him to be over sixty years old. 6. 4. 5. 7. The chairman declared the meeting to be over. 5. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ĆWICZENIE I 1. ĆWICZENIE III 1. . 4. The earthquake is supposed to have caused much damage. 10. We expect the Joneses to return our lawn-mower. The teacher hates his students to lie about their homework... 3. 7.1 heard the children sing. 3. . Why do John's parents want him to marry Mary? ĆWICZENIE IV 1. I saw a car run over a dog.. Everybody believes you to be an honest man. 13. The public are requested not to smoke in the hall. Many people believe money to be the most important thing in life. We heard Jane speak to a stranger. I want you to lend me some money. The epidemic is said to be very serious.1 do not expect him to understand his mistake. 6. I heard you talk about me.1 heard the door close.. 9 _______ to see us all soon. to be missed. 8. I saw the postman drop some letters in our letter-box. to have received a box of chocolates. to forgive us. 6. 11. . to have been absent from the meeting (not to have been present at the meeting). The firm of Brown & Co is said to be in financial difficulties. The headmaster is said to approve of our plans for the summer. 14. No progress was reported to have been made. 4.2.. 2. She felt her hands tremble. 3. The secretary knows her boss to be very busy. 2.. 3.. ĆWICZENIE V 1. I noticed John enter the room. He felt somebody touch his arm. 3. to be produced. The minister was reported to have come earlier than expected. to have asked about it. . Mother made Mary go and see a doctor. 10. 3.. Don't make me do what I don't waht to do. 10. 2. . 10.1 saw Mary open your bookcase. The conditions of the agreement are said to have been changed. The police are believed to have caught the thieves two days later..... 6. 12. Similar accidents are said to have happened before. 5.. 9. Travel is generally believed to broaden 287 . We believe her to be an extremely rich woman. Let me have my own opinion on that matter. Our team was reported to have won the football match... The new administration is expected to make numerous reforms. He was seen to leave this house at 5 o'clock p. 2. 7. 6. Nobody likes to be reminded of his mistakes. 10. 8. 4.m. I saw the car skid. 4. My wife made me write to Aunt Agatha. . to have given up that idea. 9.

133. The growing number of starving people in the world should worry the governments of developed countries. The written examination will not be very long. It is impossible for Jane to invite you to her wedding.2. 14. 3. uncorked. I had to pay for the damage I had caused. we have nothing to worry about. It is impossible for people to forget the war. will cause us many difficulties. to begin with. 14. 3. 288 . John and Mary are known to have once met in London. 5. pick 10. Green is known to have lost a lot of money at the races. 6. staged 7. It was too late for the director to call a conference. xeroxed 5. To be brief. They are considered to be good partners in trade. The new system of prices is generally believed to be effective. suggested. It is necessary for food to be kept in a refrigerator. The expected letter came this morning. 4. written 6. 6. It was a very tiring conference. Where did you find the stolen things? 7. we have no way out. having sold 4. We are selling these goods at reduced prices. 10. 6. 3. 2. rising 3.1. Zwroty bezokolicznikowe ĆWICZENIE 1. 10. To begin with. a temporary solution. ĆWICZENIE II 1. 9. The town seen from afar seems to be more beautiful and mysterious. 4. we must give up many privileges. ĆWICZENIE VI 1. accepted 4. These matters. That man wants one hundred pounds a week. shocked. I want to stress that I am not going to criticise anybody. to say nothing of your generally known devotion to our case. 2. 9. numbered 9. Was it difficult for you to get this information? 6. exciting. 8. To tell the truth. 6. stopping 8. 9. laughing 5. The film we saw yesterday was very exciting. 2. It is difficult for us to see to everything at once. My lost wallet was found yesterday. Do you want a boiled egg or a fried one? 4. To be quite frank. to be sure. sinking 10. This is. It was too late for the participants of the conference to stay any longer. Konstrukcje imiesłowowe 14. 10. redecorated 9. singing 2. done. 7. confused 8. examined 7. To be sure. We fully appreciate your efforts. 7. The ministers are reported to have discussed the new economic reform. It is natural for young girls to think about love. entitled. 2. I wouldn't take too hasty decisions. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem ĆWICZENIE I 1. shown.the mind. Mr. wounded. 10. 5. 8. 7. To cut a long story short. stand 3. so to speak. The next problem for us to discuss is how to get credit. spoken. hearing 6. Formy i funkcje imiesłowu ĆWICZENIE I 1. 5. 8.

4.1 observed the birds eating crumbs. Did you see Jane doing her room? 2. they had to walk.. Knowing nothing about the accident. everybody signed it. We heard him discussing this offer. 9. Mary . ĆWICZENIE IV 1.. he must be extremely gifted... 9. Having translated the text. We had both rooms cleaned. we went to the seaside. Nobody noticed the children disappearing. Waiting for the train. The weather being fine. Being very tired. the travellers left their shelter.. we decided to walk. 4. Feeling very tired. the ministers left the room. 2. 4.. Henry . The weather being very bad. I . 4. 5. 7. 4. The plan having been approved. many people were starving. we . the plan seems to be good. I never got it. 7. he . 6. Zwroty z imiesłowem ĆWICZENIE 1. waren't you making too much noise? 6. Entering the hall. she. The letter having been wrongly addressed. I . we had to wait for another one. 6. 5. Being accused of lying. Shocked by her little brother's behaviour. 2. accompanied by a group of officials. John was seen handling this apparatus. 6. the foreign visitors couldn't understand them. 3. I heard them laughing at me.. 2. ĆWICZENIE V a) 1. b) 1. 2. I don't like your new dress.... My daughter saw her friend leaving the garden in a hurry. 3. 3. Judging by his behaviour. Generally speaking. 3. Having finished our work in the garden. 4. There being no taxi. Frankly speaking. ĆWICZENIE III 1.. John was heard quarrelling with his wife. 14. The storm being over. 3. hoping to find the missing document. Having found an envelope with money in it. I had my car painted green. 19 — Język angielski 289 . 8..3. The car was seen running at great speed. The appeal having been read..ĆWICZENIE II 1. Strictly speaking. 8. we decided to have some coffee. Putting it mildly... .. 9. 10. c) 1. 10. The demand for the new model being very big. 10... we decided to ask him to leave. They were noticed taking some papers out of that box. we could start production. We heard somebody calling for help. Trying to solve the problem. The inscriptions in the museum being in Polish. he must feel offended. John was reading a newspaper. The food being very expensive. The man's manners being very unpleasant. 8. Our guide falling ill. our firm decided to increase production. There being no means of transport. 5. The agreement having been signed. we had to stay home. 2. 4. 3. the teacher hurried home. I didn't promise you anything. 5. Considering his age. 2.. Being angry with us. 3... Mary . 7. We observed the workers repairing the bridge. we started looking for the owner..

6.1. 2. 290 . Would you mind copying this recipe for me? 4. jumping. to have 5. Their being English explains everything. Would you mind switching on the radio? 9. Mary insists on my visiting her next week. accepting. Would you mind speaking a little louder? 10. writing. 6. talking. breaking 4. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. Would you mind buying two tickets for the concert on Monday? 8. John's refusing to answer my questions made me angry. The manager is busy showing the clients round the factory. 2. His not being successful in his work made him miserable. coming ĆWICZENIE H 1. Our meeting here after so many years is a great surprise. waiting 2. laughing. leaving. Would you mind bringing me a glass of water? 15. 4. to look. He was fined for not having paid the taxes in time. to conciliate. Excuse my interrupting you but I must add one more detail. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego ĆWICZENIE I 1. holding 3. Would you mind taking my daughter to the cinema? 3.15. 3. 2. Some day you will be sorry for being so cruel to her. saying 4. to do 6.1 was tired of walking in the streets of the town and dreamt of drinking a nice cup of tea. taking. being caught. 2. 5. 5. 5. Would you mind translating this article into English? 7. b) 1. 4. I don't remember his having ever mentioned these facts. to go. to apologize 10. Would you mind looking at this picture? 2. ĆWICZENIE IE a) 1. cutting 9.2. Would you mind leaving us for a few minutes? 6. offering 8. Would you mind taking this coat to the cleaners'? 5. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi ĆWICZENIE I 1. listening 7. 8. 7. 4. to study. I don't remember ever having stayed in this hotel. Our grandfather's getting weaker every day depressed the whole family. listening 9. ĆWICZENIE II 1. being. On coming to London we started looking (to look) for a cheap hotel 3. We all like discussing politics. mentioning 5. tell 3. looking. Mary is fond of baking cakes for the whole family. talking. disregarding 10. 3. spelling 6. reading. There is no harm in visiting that man. trying 8. Excuse my coming so late. drinking 7. I must postpone paying off my debts till next year.

it is necessary. when 3. I know the man you are speaking of. leave 7.1 will tell him about it as soon as I see him. Gardiner. ĆWICZENIE III 1. Smith. We have a garden we can grow flowers in. whose name is Mrs. which 6. — 7. 5. 2. 2. 3. we start off 14. The boy you see in front of the shop is my son's schoolmate. — 10. Zdania przydawkowe ĆWICZENIE I 1. I'll believe you. whose 9. whose husband is seriously ill. All our family stayed in London for a month. 5. when 11. I come back 3. When it gets warmer. When I have seen it with my own eyes. The parcel I had sent to London hasn't arrived yet. The palace our teacher is going to speak about is a historical monument. 7. I will remember you as long as I live. comes 5. are invited 12. The landscape you are looking at was painted by Rapacki. 8. asked me for help. which 2. John expressed an opinion we can rely on. Is this the place you told me about ? 9. The man you are asking about was killed a few days ago. 7. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. 5. 4. 10. arrive 15. till 10. 3. That woman. see John 6. You must wait till the meeting ends. 10. 3. 9. Na przykład: 1. Mr. The house I should like to buy must be comfortable and not very expensive. 2. My brother. who lives in England. when 2. whom you met at Zakopane. until 8. 6. Mary. My younger sister. when 7. when 14. 4. before 4. — 5. The plan you are working on seems unrealistic. which was extremely expensive.16. 4. ĆWICZENIE n 1. The conference whose aim (the aim of which) was to discuss the problem of unemployment did not take place. who caused a car accident. will never forgive you. ĆWICZENIE II 1. ĆWICZENIE IV 1. has been arrested. I will stay here till I finish my report. before 9. 6. will help us. whom. when 13. 17. 2.1 will send the documents you asked me for. we have time 2. moves 8. The dentist extracted one of my teeth. as soon as 6. The girls we are talking about will not attend the lessons. is ill. 6. fall off 11. 4. 5. before 5. 3. make up your mind 10. go away? 13. As long as we 19« 291 . as soon as 12. which was very painful. 7. return 9. whom you have offended. I'll go to the country. as soon as. whose 3. 8. will pay me a visit. you are well again 4. George. ĆWICZENIE m 1. The doctor you sent for will arrive in half an hour. The room I sleep in is cold. Zdania czasowe ĆWICZENIE I Rozwiązania mogą być różne. whose 4. whose 8.

. 10. so that you should not. so that everybody can . may understand them 2... He spoke French .. 20. we will all be ready.1 let my sister know that you were coming so that she might get ready for your visit.. 4. 8. may have everything he needs 8.. They hid the document well . should not have to wait 4. 5. I will recite it to you. 9. 5... I am giving you this map so that you should not lose your way. could have dinner 6. When I have learned this poem by heart.. 4.. 6. nothing wrong will happen... to understand the world better 7. Send the telex at once so that our clients may know that the goods are ready. 11.. 7. 19. 8. 16. 14.. He will bring his drawings as soon as he finishes them.. ĆWICZENIE II 1... The boy collected all compositions .... I'll give up smoking so that my family may stop worrying about my health. 7. 9. 6.. Mary spoke in a low voice so that nobody might hear her. Zdania celowe ĆWICZENIE I 1.. 10. John was driving very slowly in order to see the numbers of the houses distinctly.1 will come to say good-bye before I leave for America. ĆWICZENIE IE 1.. 3. As soon as you ring the bell. The teacher told the pupils . We must start right now in order to arrive in time. to buy a new radio 9. 18. 13. 15.. 8. 2. Put on a thick coat . 10. 11. so that the criminal should not . I want to invite your brother for the holidays so that my son may have company. When you come back.. The minister repeated his statement once more in order to avoid any misunderstanding. 15. Bring the binoculars so that we may see what is going on there.. 4.. 7. so that the car should not . so that I can feel. might read it 5. You should (ought to) buy more fruit so that each child may get at least two apples.. 3. John hurried to the bus so as not to be late for work. ĆWICZENIE IV 1..1 gave him some money so that he could buy a new suit. 13. Henry brought the flowers home ..are together.... I have counted the money very carefully in order to be sure that there is no mistake.. 9. so that he should not. The police did all they could to catch the thief. your room will be waiting for you. 12. 12... should have time to take it down 3.... 17. I invite you to dinner . so that VQU should not.. can see your face clearly 10. 2. 8. Close that door . 18... 9. We will sell this house before you come back from abroad.1 won't buy anything valuable till I earn more money.. As long as you work in this firm you will have enough to live on. John sat aside in order to watch us. We moved to the country so that the children should live in a healthier environment. The conductor gave a signal. Brown worked without a break for lunch in order to return home earlier. I suggested a later conference so that everybody might consider the matter once more. 6. The foreigner spoke very distinctly .. Mr. can sleep. 3.. 14... 292 . so that we should . so that we might.. 2. so that we may. The teacher explained the problem once more so that all students should understand it... 5... 10.

thought. 16. complained.. 13.19.. She said they had visited . She asked Mary if she was .. 10. was.. Mary told Ann that she had just bought . She said they had done . Mowa zależna ĆWICZENIE I 1. 4. thought. she had to visit Aunt Helen. Father would leave. 7. She said they had found . 14. knew. 2. She said there had been . 20. Mary said she was . You could borrow.. had seen. 19. remembered.. 2. She asked Ann how she liked it.. had already prepared. He had met. ĆWICZENIE II 1.. thought.. 10. She said that was just why she had bought it. 3. liked. thought. 3... she was going to her sister's birthday party.1. was. I thought you were looking for a job. had left.. She said she had met..1 explained that the report would soon be ready. Zasady następstwa czasów ĆWICZENIE I 1. 7. 9. would stay. The judge wanted to know when you had last seen that man. had written . believed. didn't think. But she told me she had an appointment with her dentist. John had already left. Would be open. was afraid. 18. 6. saw. Ann said it was . 4.. She said they had had . 7. 15. He was sure he had never met you before. Następstwo czasów i mowa zależna 19. the week before..... 9. 11.. would pass.. would sing.. 6.. Tom had. 6.9.1 believed you would never leave me. had understood . 2. 5. 5. 3. 5. She said she had spoken and . Jack had passed.. Peter hoped he would get a better position. 4. 7. ĆWICZENIE H 1. ĆWICZENIE Ul 1. was sure. hoped.. were. and taken. 12. 6.2. I didn't know you wanted to see me tomorrow.and had gone ... would be. She said they had had some drinks in the bar. 4. 2. saw. She said they had decided ... 4. She said she hoped to meet me on Wednesday. 7.. 6. 2. 3. 4. She said they had got.. . would be able. 293 . 8. was..... 10. ĆWICZENIE m 1. 17. . I hoped your brother would pay me back £ 100... had gone. 8.. she couldn't go out as her parents were coming to see her. 5. had been.. 5. 12. 5.. I thought you had already forgotten me. 19. was.. 6. saw. She said they had returned ... thought.. had... had stayed. had already finished. heard. She said she would ring me up on Tuesday evening. 3.1 thought you were writing a letter to Canada. 3.. 8. couldn't. She said their friends had come.. was sure. was sure. 2... hoped. But she said she had lectures until . 11.

11.. 12. 4.. 2. 6. He said he expected Mary would help him . ĆWICZENIE IX 1... . 4. —B. had stopped. —D.. She had come from Canada and wouldn't stay in England long. 7.. He said he thought he had left .. he would catch . Smith said he was sure he hadn't left. 2.. 2. 5. . She asked me who I had met on Saturday.. ... ĆWICZENIE X Mrs.... 3. Mrs.. though I had looked everywhere.... She asked me how many languages I knew... 4.. 9.. She asked me how much I had paid for my shoes. he would bring her. 6. She said he had asked her . Mr. 2.. he would visit. 5.........ĆWICZENIE IV 1. that the clock .. what she thought . She said Sylvia wanted to meet .. 5.. 4. ... Tom had broken.. 4... ... . He said he believed he had put .. 3. ĆWICZENIE VI 1...... Mr... She said he had ordered her .. —D. She asked me why Mary was looking so unhappy. ĆWICZENIE XI a) 1.... 9. ..... Mary had sent him .. 4.. White answered that he was afraid he would have to go to town on Saturday to see Uncle Henry.. .... 2. 8. She said she had been trying . —D. —C. She said he had told her not to . She said he had forbidden her ... 4.. Brown asked me what time I started work. 3. . two policemen had been shot .. Mrs. . she had just bought . 5. White agreed to stay at home.. .. 5. . 2. the letters hadn't been posted.. 8.. . . ĆWICZENIE VII 1.. She asked me what time I had dinner.. Mrs. .... Gold said the specialist had examined her . She said he had taken . White said to her husband that her friend Sylvia was coming for the weekend.. he had never heard . . 3. I hadn't found .. 4. 5. He said he would telephone Uncle Henry and tell him he would visit him the following week. 7. she hadn't been told ... She asked me when the Smiths had come to Rome. she hoped Peter would have . . 2... Mr.. . he would write . 3.... 3. 2... 10. She asked me how I had learnt about John's arrival. 5. 7. 10.. Peter would speak . She said he had told her ... Peter would leave . 6.. ĆWICZENIE VIII 1. 294 .. he had tried.. He said he wouldn't tell his wife he had lost them.. She said he had been telling her .... he hadn't been... She said he had told her . 3.. She said he had advised her . they would send .. She asked me where I wanted to go* on Sunday.. he had been staying . She said he had prescribed.. 6. She said he had been writing . She asked me when my wife was coming back. He said he didn't often lose things.... ĆWICZENIE V 1.him. White asked if he couldn't go another day.. 3..... the thief had taken 8. b) 1....

.. ..... c) 1.... when I would return home.. ĆWICZENIE XVIII 1... The teacher told Helen to sit down. — B.. 2. .. 5. . . . 4. 5. ĆWICZENIE XV 1. White if he would have to look for . .. 3. ĆWICZENIE XIII 1... — B.. — C. 3. 2.... if you smoked. George asked both of us to his birthday party. if his daughter would marry . 8. Lilian asked me to post her letter. Henry asked the waiter to bring him . . He told her to call him on Wednesday. 2.. 4.... Mrs. The policeman told me not to park my car in front of the house.... if you felt tired. The conductor asked the passenger to show his ticket. if they were keen .... ĆWICZENIE XVI 1. 3.. if he found his new job . 4. 10. if he would see her on Tuesday. 6... White if he had got.. 2. He told her to make up her mind soon if she wanted 3. 2. .. 10... Jane told him to come and fetch her on Friday at six. Black asked Mr.. Black asked Mr. 3... 4.. if he had brought. if he was going to tell his wife about their meeting..... what I thought ... if his director had left .1 was asked if I had come by plane.. 3.. 295 . 8. 4.. which university I worked at. 7. The passer-by advised me to ask a policeman.. The doctor told me to weigh myself every week and to drink no alcohol.. 2. The doctor advised him not to work too much 3. 2. where I was going. Mother told the children to be quiet. . 9.. 7... 9. 5. 10.. . 3. 7.. .. if he was feeling tired... 4.. The captain ordered the crew to leave the ship.... if his firm had got ... . 5.. 9. He told her to let him know if she wanted . if he had told .. Mrs. if you wanted a drink... 4..ĆWICZENIE XII a) 1... if his secretary had given him her message. 3___ if he had heard . .... 2.... 5.. if you always made people repeat.. if you often went to parties... d) 1.. — D. which part of Britain I liked best. Black asked Mr.. White told Robert not to be late again... My wife told me to buy a bottle of milk. . White if he often met. Mother asked Ronald not to smoke so much.. if you liked . Black asked Mr. .. ĆWICZENIE XVII 1.. . if his secretary would find time to type their report. . The commanding officer ordered the soldiers to cross the bridge. 3... if he had ever read . 5. My teacher told me to write this exercise again. 3. 8. if the flight had been good. 5.. Mother told me not to forget to pack my toothbrush. if he worked . if people in my country were learning . ĆWICZENIE XIV 1... 6.. . White if he had ever been .. . I asked if you knew .. . . 6.... b) 1. He told her she ought to see it.... .. Mrs.. .... Mr. 7. 6. 4. 5. Mrs.. 2... The little girl asked her Dad to help her.. . if he had met her husband.. Father asked me to wash the car. Tom asked Rose to come back soon. if I had got .. if his son would be able to study medicine.. 4... 5.. 2..

Mary told her friend she was afraid they would miss their train.. 3... Mrs. Tom thanked him and said it was very kind of him. ĆWICZENIE xxra 1. The clerk said information could be obtained . Mother told the children they must not play with knives. Mr. asked his wife if she was ready.. Father told Jim he might have the car if he wanted it. John asked if I had ever seen a plane crash and I said I hadn't.. Her sister asked: "Why don't you call a doctor?" Her sister asked why she didn't call a doctor. S. the next day. 6.. 4. 4. Helen told Jim not to smoke so much. 296 . The children said they were waiting for the school bus. the following week.. The shopkeeper said the order couldn't be made out immediately. The teacher told me not to forget to put my name . 2. 5. 2. John asked if I would come to meet him at the station and I answered I would. The teacher said to his class: "Don't make so much noise". 6. Jones that her husband had left on Friday. Jones: "My husband left on Friday". I asked Tom if he had to do all . 7. Brown said his car was being repaired. 3. 11. 12. 2. 5. 8. 7. Ann asked Betty who she had given the money to.. 3. I told Ann she could phone from my office... 7. 6. 5. 4. 4. 8. Mrs. Smith asked his wife: "Are you ready?" Mr. The telephone operator asked who I wanted to speak to. 2. The teacher said the test questions had been prepared . ĆWICZENIE XXH 1. 4. Jim said he would have to be .... Henry greeted Tom and asked when he had arrived in London. The policeman asked if any of us had seen the accident happen. 2. Brown asked Mrs. My friends said they would wait for me if I was late. Jim asked Mary whether she often went to the Zoo and she answered she didn't. 10. My father told me not to say anything to make Mother angry. Another passenger came in and asked if that seat was taken. 6. The doctor stated the man had been killed the night before.. 13. 5. Tom asked Jim whether he would help him. He asked if I had to make so much noise. The man told me to get out of his way. He suggested staying there until the storm had passed. Mary said to her sister: "I have a cold". The teacher told his class not to make so much noise. 5.1 told Jack I had a message for his brother. 3. Mary said to her friend: "I'm afraid we'll miss our train". 3. 6...ĆWICZENIE XIX Mrs. ĆWICZENIE XX 1. Mrs. Mary told her sister she had a cold. Smith told us we must not come in without knocking. Lucy said Charles might have . Brown told Mrs. My English teacher asked me if I had read Graham Greene's latest novel. 7.. ĆWICZENIE XXI 1. Jane said she had to fly . 8. Ann suggested giving a party (or: that they should give a party). Brown asked her son: "What have you been doing since morning?" Mrs Brown asked her son what he had been doing . Tom asked his brother: "Have you taken my ball?" Tom asked his brother if he had taken his ball. Mr. 9.. The professor said the examination would be taken by .

. she is.... you walk. If I had more . people would ring. we'll go. I'd call. We'll go..? Only if he works hard... I'll try . will stay.. it snows... If I could get. 3.. buys..... if John doesn't meet you? 3.. ? Only if you give . If she worked . would become.... .... 5. Will Peter join ... were.. 6. I don't feel... ĆWICZENIE IV And what will you do of you don't pass it? 2..... I'll go . I'll buy. 7. 6. 3.. I don't have.. 6. He'll go . Will you spend. doesn't come. . would live.. I'll join. 3. wouldn't take.. didn't drink. Came. will you study.. you become. I'll take . 8....? Only if he gets .. 3.? I'll look for . 5. 11.. Will you take ... she will work . .. he wouldn't be .1 cook..... Okresy warunkowe ĆWICZENIE I 1... 4.. . 10. if you can't find one? 4. If I had . . I'll lose . He'll try . 6. And if you don't get.. I'd buy. If I eat less. 4. Will he pass. it doesn't seem.7. I'd visit .. He'll miss .? ĆWICZENIE V 1... 2. had.. . if your boss doesn't pay you? 6. ? Only if I get.? Only if I have.. I'd visit. And if I don't give. If I had.. 2..... 10.. offered.1 won't be able... ĆWICZENIE VIH 1.... If I go. I would read more.. If he gets . 5. we won't wait. 12.. 4. If I were ... ĆWICZENIE III 1... 6... 4. 2. I would come . will let. he'll spend . 8....? He'll fail.. you want. 5.. if you don't get a lift? 5. I'll take . ĆWICZENIE II 1. And if he doesn't get..........? I'll stay . 4.. 2.. I'd go... 3. offered.. I'd offer . 5. I'd buy ... . would drive. I would be able to direct you. 3... I'll learn.... 7.. 5... 8. ? He won't come. I'd write . 2. If I could afford .. 4. I'd take ... I'll earn . 8..1 would (I'd) have new ones made.. would lock.20. 9... 3...... 297 . 13. I'd call... 6... would stay... 7. .. 7. . If they cleaned. . would buy. 5.. wouldn't look .. He would feel better. will you wash. 4.. she would earn . If I had a map.... 2. 2... If I pay ... ĆWICZENIE VI 1.. If I could park .. he'll help us. find. I'll meet. If she becomes . 5. if she isn't. I'd buy ...... If he took . took. We'll catch. If my number was (were) . Will you stay ..... 2. 6... would have.. 3... And if you don't have . it is.. 4. ĆWICZENIE IX 1.. And if he doesn't. If I change . gave. ĆWICZENIE VH 1.... . . If I lost . we leave... He'll bark.. ? I'll pour. It will break. I'll telephone .

she didn't.. he did. §he would have gone .. We wouldn't have gone skating if the weather hadn't been frosty... would have got. 7. 5. wasn't (weren't). wouldn't have missed.. if you saw . could.). would never have happened. (or: I would consult . If they had liked it.. he did. what would you have done. would answer.. Lily would have been angry. 6. (or: I would look . had not helped. He wouldn't have done .. wouldn't have married. (or: I would look . if you smelt . 10. They wouldn't have had a drink if they hadn't been thirsty.. (or: I would open .9. 3.. would have been.). 2.. If you had read it. had gone wrong... 2... ĆWICZENIE XIV 1. I wouldn't have expressed .? I would take . 4. if you lost . ĆWICZENIE X 1. you would have seen . if you saw .? I would run . 12. Yes. it was.. hadn't been.. 3.. got.. ĆWICZENIE XI a) 1. they were... would visit. 8. Yes. 3. I wouldn't have lent him any money if I hadn't been foolish.. 13. he did. had known.. 3. .. 10. had been... We wouldn't have had to wait for the next train if we hadn't missed the earlier one. hadn't rained. 14. They would have meet the artist. if you had . would have lent.). 7. wouldn't have lost... ĆWICZENIE XIII 1. Yes.. Yes... ... 4. if you noticed ..? I would go . 5.. 2.. would come.. 2.? I would try . ..? I would ask somebody to . 5. . had not seen.. 4.. 3.. would understand... Yes.. they would have stayed .... they did. 4. She wouldn't have broken the mirror if she hadn't dropped it. 6. 5. We would have gone for a long walk... had met. 3. (or: I would run away). 6. Yes. If she had switched it on.. would improve. 5. she woud have heard . If she had taken it.. wouldn't have done... we would have watched . 15. ĆWICZENIE XII 1... wrote... If we had got there .. 11... if a thief took . 298 .. 6... got. . had not lost...). 7. she would have got better. wouldn't have got. . (or: I would look . 5. had booked. would have liked. 4. waited. (or: I would ask her to .. 2.. would meet. .. They wouldn't have stopped him.. had had. . 9. would have had.. 7. would be..? I would shout . No.? I would ring . would have run. b) 1.. 2..).. .. 4.). spoke.

.. 3. if you tell me . 2. 4...ĆWICZENIE XV If Robert hadn't missed the last train to London. 3.. you must ask . 2. . unless you want him to accept it. 6.. John might have won . — A. you may find . 7.. c) 1.. — B. If he had got a large loan. — A.. we would.. comes. had known. she wouldn't look tired now. his financial situation wouldn't be difficult. 2. 299 . He won't get . why don't you sell it? had. 7. If we had come by car. 5. would have stayed. ĆWICZENIE XIX 1. 5.. there will be.. If he hadn't gone to the hotel restaurant. 4.. wouldn't have printed. — A.. were not. ĆWICZENIE XVI 1. 7. . unless he telephones.. might put on. could (might) catch.. 2. that must be .. I would buy . had. hadn't been. we could have asked them to supper. comes. 2. 3. . 3. He would oversleep.. 5. 4. b) 1.... If he hadn't stayed in a hotel. 5. ĆWICZENIE XX a) 1. 3. He wouldn't have arrived . 4. 3. would grow.. would have gone. If he had caught his plane. his father might have forgiven him.. If he hadn't fallen in love with her. he wouldn't have fallen in love with her. 5. 5. — C. You can't see the director unless you have . he wouldn't have had to stay in a hotel. 3.. — A... had told. he wouldn't be here now. 10.. 2.. You will hurt your feet unless you wear better shoes. I could have stayed . unless the government takes action. 6... 2. He would have passed . 6. 8. you should take .. 4. 4. 5. — B. 8. unless he is told to. We would have spent . — A... I could have visited him. 4. She will look for . ĆWICZENIE XVIII a) 1. You'll lose your friends unless you pay your debts. b) 1. had taken. would sell. He will start looking for . unless he wants to. . I will. 4. I can get . If he hadn't met her. wouldn't be. unless you ask her. It won't rain unless the wind changes. 5.. ĆWICZENIE XXI 1..... he wouldn't have met Sylvia. 5. 2. If I'm not mistaken... we wouldn't have to look for a taxi.. 3. If you telephone . If we come . he wouldn't have gone to the hotel restaurant. If you've got . 6.. will catch. ĆWICZENIE XVII 1. 9. 8.. he wouldn't have married her. If I had taken an umbrella.. might win.. We won't go to the pub unless we finish our work. might (could) get. I wouldn't be wet through now.. If she had had a holiday.. 2. 2. 4. don't take off..

6. If I'm not at the bus stop at two o'clock. Would you buy this record if you had enough money? 14. 8. We could have left yesterday if you had got the tickets. You could be in time if you went by plane. . If there is no train. She wouldn't have found those documents if the police hadn't helped her.ĆWICZENIE XXH 1.1 can come if you telephone tomorrow morning. 3. It won't rain if the wind changes. 11. don't wait for me.1 wouldn't have closed the window if it hadn't been cold. 13. You'll have an accident unless you are more careful. 7. He would tell you the answer if he knew it. 5. If you had put your coat on. 4. you wouldn't be wet through now.1 would (I'd) write to him if I had time. 2. 10. 9. 12. we'll go by bus. I'll read you a story if you take the medicine.

meaningless — nic nie znaczący 10. Extravagant 2. Writer 2. Musician 7. hopeless — beznadziejny 5. useless — bezużyteczny 7. Hopeful — pełen nadziei. Rzeczownik. Deepen 6. Rzeczownik 12. Niedociśnienie 11. Rzeczownik 13. Rzeczownik 4. ĆWICZENIE IV 1. Inventor 3. Professor 8. Learner 5. Constructor 6. Nieporozumienie 4. ĆWICZENIE VI 1. Create. Czasownik 11. Harmful — szkodliwy. Enjoy 9. Sweeten 4. Useful — użyteczny. Przymiotnik 6. Satisfy 7. Przestarzały 21. Przymiotnik 5. Driver 8. Nieprawny 6.Słowotwórstwo ĆWICZENIE I 1. Psychologist. Wielożeństwo 12. Tolerate 9. Glorify. Penniless — bez grosza 6. ĆWICZENIE VII 1. Economize 8. ĆWICZENIE III 1. Tolerant 10. Childless — bezdzietny. Journalist 6. Creator 3. Singer. Niewiarygodny 3. Player 10. Meaningful — znaczący. Recognize 6. Pianist 10. Weaken 10. harmless — nieszkodliwy 9. Demolish 10. Godziny nadliczbowe 22. Wielostronny 13. Przymiotnik 15. Nadciśnienie 10. Przymiotnik 8. Modernize 2. ĆWICZENIE H 1. Statistician 4. Powojenny 16. ĆWICZENIE V 1. Dematerializować 9. Satisfactory 6. helpless — bezradny 4. Endless — bez końca 8. Nie doceniać. ĆWICZENIE vm 1. Malkontent 8. Monopolize 7. Economist 2. Dwustronny 14. Historical 8. Eliminate 2. Mathematician 5. Criticize 8. Nieregularny 5. Humorist 9. obiecujący. Niesmak 2. Critical 9. Smoker 9. Multiply 3. Rzeczownik 3. Helpful — pomocny. Quicken 5. Beautiful — piękny 2. Przymiotnik 9. Przedwczesny 17. Rzeczownik 14. Podwładny 15. Baptist 7. Educate 4. 301 . Przymiotnik 7. Niemożliwy 7. Sentimental 4. Rzeczownik 2. Glorify 5. Compulsory. Kontrargument 18. Homeless — bezdomny 3. Antywojenny 19. Mobile 5. Teacher 4. Satisfy 3. Czasownik 10. Catholic 7. Przeczytać ponownie 20. Possible 3.

Ten człowiek był leniem i pijakiem. Strawberry — truskawka 12. Czy możesz podpisać ten dokument? 10. 18. ale gdy pije upija się bardzo szybko. Zostaliśmy wpuszczeni do budynku przez dozorcę. 2. Zagraniczna delegacja będzie jadła obiad w ratuszu. Nauczanie jest trudnym zawodem. 26. Hairdo — uczesanie. Lekarze są zwykle nazywani doktorami. The shop was closed because of stock-taking. której potrzebowałem. Typewriter — maszyna do pisania 3. Warship — okręt wojenny 11. Jarosz je głównie jarzyny. 8.1 think (that) your joy is premature.1 am a newcomer in this town — I know nobody here. fryzura 10. Znajomość stenografii jest bardzo ważna dla sekretarki. . ale niektórzy profesorowie lubią je. 12. My wife will find a counter-argument against anything I say. Don't expect me to lend you any money — I am penniless. Fryderyk Joliot-Curie był sławnym fizykiem francuskim. 6. You will have no trouble with your new colleague — he is an easygoing man. Tom went to the cinema with his sweetheart. Tom pije rzadko. Stop! Czy nie widzisz znaku drogowego? 9. wtajemniczenie. 17. Shorthand — stenografia 8. była dostępna w czytelni. Hot dog — kiełbaska w bułce na gorąco 5. Would you like to be a mathematician? No. Dressmaker — krawcowa 9. Caretaker — dozorca 7. Picie na wielką skalę jest bardzo szkodliwe. Please apply to the book-keeping department. 9. Know-how — znajomość rzeczy. 11. Tom jest zapalonym czytelnikiem kryminałów. Zaprosiliśmy sąsiadów na obiad. John seems to be very matter-of-fact. 19. Mała wskazówka zegara wskazywała godzinę jedenastą. Jestem spragniona — czy jest coś do picia? 18. Zwyczaje tego kraju związane zjedzeniem są bardzo niezwykłe. 7. Please rewrite this text. 7. 13. 5. 23. 5. 4. 21. Jest za ciemno — nie mogę czytać. 11. Wielkie rabunki banków są zwykle dziełem złodziei-zawodowców. It's incredible how you have changed. I don't want any extra money and I will not work overtime. 19. ĆWICZENIE X 1. 14. The Browns are a childless couple. 3. 20. The red-haired girl looked at me and smiled. To jest najnowsza fryzura. Mój najmłodszy syn bardzo lubi czytać (czytanie) 2. Yesterday there was a great anti-war manifestation in our town. Shere Khan z "Księgi Dżungli" był tygrysem ludożercą. Co zrobiłaś ze swymi włosami? 30. 29. 17. Co zrobimy z pijanym marynarzem? (Początek popularnej angielskiej piosenki). Jadalnia w naszym nowym mieszkaniu jest trochę za mała. Shopkeeper — sklepikarz 2. 10. 15. That man owes his position to bribery.1 am afraid you underestimate John — he is an extremely intelligent man. 14. 6. 8. 13. 24. Copyright — prawo autorskie 4. Książka. 3. Meet me at the airport. To nie jest mój podpis. Easygoing — niefrasobliwy 6. 22. ĆWICZENIE XI 1. 27. I would rather be a journalist. 4. Proszę zajmij się dziećmi — muszę wyjść na jakąś godzinę. 28. Czy masz ochotę się napić? 16. 25. 12. 20. The invention of the radio had a world-wide importance. 16.ĆWICZENIE IX 1. To jedzenie jest niejadalne! 15.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful