P. 1
Jezyk Angielski Repetytorium Gramatyki z Cwiczeniami [PWN 1996]

Jezyk Angielski Repetytorium Gramatyki z Cwiczeniami [PWN 1996]

|Views: 26,922|Likes:
Wydawca: Duraj Filip

More info:

Published by: Duraj Filip on Oct 20, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/31/2013

pdf

text

original

Projekt okładki Maryna Wiśniewska Redaktor naukowy Janina Smolska

© Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1984

ISBN 83-01-05246-5

Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Wydanie trzynaste Arkuszy drukarskich 19. Druk ukończono w marcu 1996 r. Druk i oprawa Łódzkie Zakłady Graficzne

Spis treści

Przedmowa............................................................................................... Część pierwsza. Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych. Wybrane zagadnienia
1. Określnik — the Determiner ..........................................................................................

7

9 9 9 12 13 15 17 17 17 18 18 19 19 20 25 25 28 28 29 33 39 42 42 43 44 46 47

1.1. Przedimek ..................................................................................................................... 1.1.1. Przedimek nieokreślony ............................................................................... 1.1.2. Przedimek określony .......................................................................................... 1.1.3. Nieobecność przedimka . .............................................................................. 1.1.4. Przedimki przed imionami własnymi ......................................................... 1.2. Inne określniki ............................................................................................................... 1.2.1. Określniki dzierżawcze........................................................................................ 1.2.2. Określniki wskazujące ....................................................................................... 1.2.3. Określniki pytające i względne .......................................................................... 1.2.4. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych ......................................... 1.2.5. Określniki "ilościowe" ....................................................................................... 1.2.5.1. Określniki "oceniające" ........................................................................ 1.2.5.2. Liczebniki — Numerals ........................................................................ 2. Rzeczownik — the Noun ....................................................................................................... 2.1. Podział rzeczowników .................................................................................................. 2.2. Formy rzeczownika ....................................................................................................... 2.2.1. Forma podstawowa ............................................................................................. 2.2.2. Forma "dzierżawcza" ................................................................................... 2.3. Liczba rzeczownika ....................................................................................................... 2.4. Rodzaj rzeczownika ............................................................................................. 3. Zaimek — the Pronoun 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. .................................................................................................

Zaimki osobowe ..................................................................................................... Zaimki dzierżawcze ...................................................................................................... Zaimki nieokreślone...................................................................................................... Zaimki zwrotne ..................................................................................................... Zaimki emfatyczne .................................................................................................

i*

3

4. Przymiotnik — the Adjective ............................................................................................... 4.1. Formy przymiotnika ............................................................................................. 4.2. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ............................. 4.3. Stopniowanie przymiotników ............................................................................. 5. Przysłówek — the Adverb 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. ............................................................................................

48 48 49 52 58 58 60 63 65 66 73 73 73 73 74 74 75 75 78 80 80 83 85 88 90 92 94 95 96 97 98 98 98 99 101 101 108 120 121 126

Formy przysłówka ................................................................................................ Podział przysłówków ........................................................................................... Miejsce przysłówka w zdaniu .............................................................................. Stopniowanie przysłówków ................................................................................ Partykuły przysłówkowe ..............................................................................................

6. Czasownik — the Verb ........................................................................................................ 6.1. Formy czasownika ................................................................................................ 6.2. Podział czasowników ................................................................................................... 6.2.1. Czasowniki regularne i nieregularne ........................................................ 6.2.2. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne ...................................................... 6.3. Czasy gramatyczne ....................................................................................................... 6.3.1. Wyrażanie teraźniejszości ......................................................................... 6.3.1.1. Present Simple ............................................................................ 6.3.1.2. Present Continuous ..................................................................... 6.3.2. Wyrażanie przeszłości ........................................................................................ 6.3.2.1. Present Perfect ...................................................................................... 6.3.2.2. Present Perfect Continuous ........................................................ 6.3.2.3. Past Simple ........................................................................................... 6.3.2.4. Past Continuous .................................................................................... 6.3.2.5. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ................................. 6.3.2.6. Past Perfect ........................................................................................... 6.3.2.7. Past Perfect Continuous ................................................................ 6.3.3. Wyrażanie przyszłości........................................................................................ 6.3.3.1. Future Simple ....................................................................................... 6.3.3.2. Future Continuous ....................................................................... 6.3.3.3. Future Perfect ............................................................................ 6.3.3.4. Future Perfect Continuous ............................................................ 6.3.3.5. Future in the Past .................................................................................. 6.3.3.6. Future Perfect Continuous in the Past ......................................... 6.4. Czasowniki specjalne — Special Verbs ............................................................... 6.4.1. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ................................................. 6.4.2. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ..................................................... 6.5. Zwroty o konstrukcji: So do I, Neither (nor) do I .................................................. 6.6. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów .......................................................... 7. Przyimek — the Preposition ..........................................................................................

Część druga. Struktura zdań pojedynczych i złożonych. Wybrane zagadnienia
8. Konstrukcja There + (be) i konstrukcja It -f (be) .............................................................. 8.1. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ........................................................................ 8.2. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be). Porównanie..................................... 135 135 137

4

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

......................................................................

143 146 146 147 154 154 154 .155 157 157 157 158 158 165 165 166 167 172 175

10. Konstrukcje w stronie biernej .............................................................................................. 10.1. Tworzenie strony biernej ............................................................................................ 10.2. Użycie strony biernej .................................................................................................. 11. Konstrukcje pytające ............................................................................................................ 11.1. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie........................................................ 11.1.1. Pytania nie zawierające przeczenia ................................................................ 11.1.2. Pytania zawierające przeczenie ........................................................ . . 11.2. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ............................................................. 11.2.1. Pytania, w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią pod miotu ...................................................................................................... 11.2.1.1. Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi....................................................................................... 11.2.1.2. Pytania z użyciem form: do, does, did ............................................. 11.2.2. Pytania, w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu . . 11.3. Inne konstrukcje pytające .................................................................................. 11.3.1. Pytania alternatywne ............................................................................. 11.3.2. Pytania z przesuniętym przyimkiem .............................................................. 11.3.3. Zwroty typu "nieprawdaż" — Question Tags ................................................ 12. Konstrukcje rozkazujące ....................................................................................................... 13. Konstrukcje bezokolicznikowe ...............................................................................................

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika .................................................................................. 175 13.2. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ......................................................... 178 13.2.1. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) . . 178 13.2.2. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) . . 179 13.2.3. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik ........................... 180 13.3. Zwroty bezokolicznikowe ........................................................................................... 183 14. Konstrukcje imiesłowowe ...................................................................................................... 14.1. Formy i funkcje imiesłowu ......................................................................................... 14.2. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem .......................................................................... 14.2.1. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny ............................ 14.2.2. Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny ....................... 14.2.3. Imiesłów przysłówkowy w równoważnikach zdań ............................... 14.2.4. Konstrukcja absolutna ........................................................................... 14.3. Zwroty z imiesłowem .......................................................................................... 15. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym ............................................................................. 15.1. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego 15.2. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi .......................................................... .............................................................. 184 184 186 186 187 187 188 191 192 192 196 199 205 208

16. Zdania przydawkowe ............................................................................................................. 17. Zdania czasowe ..................................................................................................................... 18. Zdania celowe ...............................................................................................................

5 .

.3... 20................. Część trzecia... Zasady następstwa czasów ....1.................. 2...................................................................2...................... Przedrostki i przyrostki ................................................................ 250 256 256 ......1.....1............... Okresy warunkowe III typu .............................................................................. 19........ 19........2................ 20.................................. Okresy warunkowe mieszane .......................................2........ 250 1....... Pytania w mowie zależnej ....................................................................................................................................... Konwersja ....................4.............................................................. Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej ........... 212 212 215 215 217 219 221 233 233 234 235 236 Okresy warunkowe I typu .................2............ Okresy warunkowe II typu ........................4.... Wyrazy złożone ................ 20................. Następstwo czasów i mowa zależna ..19............................................................................. Słowotwórstwo . 19.....2........................................ ............................. Rozkazy i propozycje w mowie zależnej ............................................................ Mowa zależna .......................................................................................2............................2............................................ Użycie czasów w mowie zależnej ....... 19.................................................................3............ Okresy warunkowe 20................................................... 20.............. 19............................................ 19................................................... 3..

........................................................Klucz do ćwiczeń ...................... 264 ................

London 1976. choć nie wykluczają oczywiście pracy z nauczycielem. lecz raczej daleki od kompletności spis tematów. Po drugie. „Język angielski. A. nie dających się logicznie uporządkować. Po trzecie wreszcie — i jest to chyba wzgląd najważniejszy — jeżeli książka ma umożliwić samodzielną pracę nad językiem. tradycyjne i wciąż utrzymujące się sposoby egzaminowania z gramatyki języka obcego w naszych szkołach. uporządkowanej całości nie wydaje się jak dotychczas możliwe inaczej niż w kategoriach formalnych. którzy — czy to ze względu na wymagania egzaminacyjne na studia wyższe lub potrzeby związane z samymi studiami. uczelniach. Repetytorium dla kandydatów na studia ekonomiczne". Natomiast zasady układu materiału gramatycznego zostały w zasadzie te same. Jest to układ oparty tradycyjnie na formalnych kategoriach gramatycznych.Przedmowa Niniejsza książka jest gruntownie przerobioną i znacznie rozszerzoną wersją książki pt. wydaną przez Wydawnictwa SGPiS w 1978 r. Autorki przeznaczają książkę przede wszystkim do samodzielnej pracy nad językiem. ani ująć w hierarchię. na przykład według propozycji D. czy też z jakichkolwiek innych względów — chcą nie tylko powtórzyć. Zakres tematów uwzględnionych w niniejszym repetytorium został dość znacznie rozszerzony w stosunku do wersji pierwotnej. zrezygnowały jednakże z tego zamiaru z następujących powodów. ćwiczenia w niej zawarte 7 . dodano przy tym słowotwórstwo jako zupełnie nowy dział. ale także pogłębić i rozszerzyć wiadomości z gramatyki angielskiej wyniesione ze szkoły. Ukazanie uczącemu się gramatyki angielskiej jako spójnej. książka w obecnej postaci nie jest przeznaczona wyłącznie dla przyszłych ekonomistów. Autorki rozważały możliwość zastąpienia go układem według kategorii pojęciowych oraz funkcji komunikacyjnych. na egzaminach resortowych itp. W odróżnieniu od wersji pierwotnej. z reguły biorą za punkt wyjścia kategorie formalne a nie pojęciowe. Oxford University Press) dajemy uczącemu się nie system. autorki opracowały ją z myślą o wszystkich tych absolwentach szkoły średniej. Po pierwsze. próbując takiego układu. Wilkinsa („Notional Syllabuses".

aby ćwiczenie gramatyczne stawało się w pewnym stopniu także ćwiczeniem w komunikacji językowej. Gruntownie przerobione i unowocześnione objaśnienia gramatyczne ujmują bardzo zwięźle sprawę form i schematów gramatycznych jako takich. zbliżały się jak najbardziej do aktów normalnej komunikacji językowej. Główne tematy autorki podzieliły między siebie następująco: Bronisława Jasińska: zaimek. Warszawa 1974. 143) zaczerpnięto — za zgodą autorki — z nie drukowanych materiałów dr J. koncentrują się natomiast na ich funkcjach komunikacyjnych — na tym. konstrukcje pytające. Starano się.powinny mieć jednoznaczne rozwiązania. czasowniki specjalne. Autorki 8 . Autorki zdecydowały się na taki dobór. aby nie powielać tematów szeroko uwzględnionych w stosowanych u nas podręcznikach języka angielskiego. konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym. następstwo czasów i mowa zależna. mają z reguły wiele możliwych rozwiązań. 137) oraz struktury zdań z dwoma dopełnieniami (s. autorki wprowadziły daleko idące zmiany w sposobie przedstawiania tego materiału. Inaczej mówiąc. zdania przydawkowe. konstrukcje bezokolicznikowe. aby zdania lub serie zdań. przymiotnik. Czytelnika może zastanowić to. liczebniki. a często nawet przewidzieć. lecz o znalezienie odpowiednich środków gramatycznych dla wyrażenia określonej intencji komunikacyjnej. Smólskiej. które ma tworzyć uczący się wykonując ćwiczenie. słowotwórstwo. przyimek. które byłoby bardzo trudno zgromadzić w kluczu. okresy warunkowe. Sformułowania dotyczące określnika (s. konstrukcje rozkazujące. które można podać w kluczu do tych ćwiczeń i w ten sposób umożliwić samokontrolę. Trzeba jednak mocno podkreślić. że mimo zachowania układu materiału według formalnych kategorii gramatycznych. że w zakresie zagadnień elementarnych ćwiczeń jest stosunkowo mało. W tym samym kierunku poszły zmiany w doborze i charakterze ćwiczeń. konstrukcje imiesłowowe. Monika Neymann: czasownik. Partie materiału opracowane przez poszczególne autorki przeplatają się ze sobą i byłoby trudno precyzyjnie je rozgraniczyć. konstrukcje w stronie biernej. Janina Jaślan: rzeczownik. W formułowaniu objaśnień gramatycznych autorki opierały się głównie na obowiązujących podręcznikach szkolnych oraz na pracy Janiny Smólskiej „Gramatyka języka angielskiego". 17). zdania czasowe. zestawienia konstrukcji there -f be i it + be (s. Autorki pragną Jej serdecznie podziękować za wnikliwą opiekę merytoryczną. w których chodzi nie o poprawne użycie określonych środków gramatycznych. zdania celowe. lecz raczej uzupełnić braki tych podręczników. przysłówek. Zadania. Ograniczyłoby to w znacznym stopniu przydatność książki dla samouka. co wyrażamy (w sensie komunikacji językowej) stosując określone środki gramatyczne. Bardzo rozbudowane są natomiast ćwiczenia dotyczące zagadnień trudniejszych. WSiP.

Określnik—the Determiner W języku angielskim wyróżnia się klasę wyrazów. które towarzyszą rzeczownikowi podobnie jak przymiotniki. 1.). zjawisk) o danej nazwie. że nie opisują osób lub rzeczy. wyliczają itp. tj. Przedimek Najważniejszą grupę określników stanowią przedimki — the Articles.1. klasyfikują. że mamy na myśli pewien pojedynczy egzemplarz spośród rzeczy (osób. Na przykład: .1. 1. Przedimek nieokreślony Przedimek nieokreślony występuje przed rzeczownikami typu Count. Użycie przedimków jest ściśle związane z podziałem rzeczowników na tzw.1. lecz je wskazują. forma an [on] przed wyrazami zaczynającymi się od samogłoski). Oto jego główne zastosowania: Przedimek nieokreślony a/an stawiamy przed rzeczownikiem. w liczbie pojedynczej. lecz różnią się od przymiotników tym. gdy chcemy powiedzieć.CZĘŚĆ PIERWSZA Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych Wybrane zagadnienia 1. nazwami rzeczy policzalnych. Są to wyrazy the i a/an (forma a [a] występuje przed wyrazami zaczynającymi się od spółgłoski. identyfikują. 2.1. Count Nouns i Non-Count Nouns (patrz rozdz.

9 .

John has bought a very expensive sports car. John has bought a new car. Na przykład: John Smith is a singer. John has bought some wine for our party. że w powyższym zastosowaniu przedimek nieokreślony a/an przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej ma jako odpowiednik określnik some przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i przed rzeczownikami typu Non-Count. dodając do rzeczownika przydawki. John kupił nowy samochód. 2.John has bought a car. John kupił samochód.). występują tylko w liczbie pojedynczej — patrz rozdz. Możemy ten rodzaj sprecyzować dokładniej. John kupił kwiaty dla swojej dziewczyny.). zjawiska itp. Drugim ważnym zastosowaniem przedimka nieokreślonego jest jego użycie przy stwierdzaniu przynależności danej rzeczy (osoby. znana. zjawisk itp. Na przykład: John has bought some flowers for his girl-friend. Rzeczowniki w liczbie mnogiej przeważnie występują w takich sytuacjach z określnikiem some. Poznałem czarującą młodą Francuzkę na garden party w zeszłą sobotę. I met some very interesting people at a party last night. I met a charming French girl at a garden party last Saturday.1. Nie zmienia to jednak istoty przekazywanej informacji i nie powoduje zmiany przedimka. Określnik some występuje w tego typu wypowiedziach także przed rzeczownikami typu Non-Count (które. I met a girl at a party last Saturday. John kupił wino na nasze przyjęcie. której nazwę wymienia. jak wiadomo. John kupił bardzo kosztowny samochód sportowy. Poznałem bardzo interesujących ludzi na przyjęciu w zeszłą sobotę. Dla mówiącego (piszącego) osoba lub rzecz. John Smith jest śpiewakiem. może być w pełni zidentyfikowana. ale jego rozmówca (czytelnik) dowiaduje się tylko o jaki rodzaj osoby lub rzeczy chodzi. „określona".) do takiej a takiej klasy rzeczy (osób. Można więc powiedzieć. 10 . Poznałem (pewną) dziewczynę na przyjęciu w zeszłą sobotę.

zjawisko itp. Złoto jest metalem szlachetnym. These stones are very fine emeralds. Na przykład: An emerald is green. John Smith is a very talented opera singer of world-wide fame. Te kamienie to szmaragdy. John i Peter są piosenkarzami.). gdy wymieniamy rzecz (osobę. Złoto jest żółtym metalem szlachetnym używanym do wyrobu monet i biżuterii. John Smith jest śpiewakiem operowym. Gold is a precious yellow metal used for making coins and jewellery. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym o światowej sławie. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym.Gold is a metal. John Smith is an opera singer. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy. John and Peter are well-known pop singers. ale nie wpływa to na użycie przedimka. do której zaliczamy daną rzecz (osobę. Przez dodanie przydawek do rzeczownika możemy ograniczyć klasę. John Smith is a very talented opera singer. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy o wielkiej wartości. John and Peter are singers. Rzeczownik w liczbie mnogiej występuje w takich sytuacjach bez przedimka: 11 . Przedimek nieokreślony a/an stosujemy także. John i Peter są śpiewakami. These stones are emeralds. Szmaragd jest zielony. Złoto jest metalem. These stones are very fine emeralds of great value. Rzeczowniki w liczbie mnogiej występują w wypowiedziach analogicznych do powyższych bez przedimka. John i Peter są dobrze znanymi piosenkarzami. Gold is a precious metal. John and Peter are pop singers. zjawisko) mając na myśli każdy obiekt o danej nazwie.

1. Szmaragdy są zielone. Przedimek nieokreślony a/an może niekiedy wystąpić przed rzeczownikiem typu Non-Count. Podejdź do tablicy. okolicy. Przedimek określony Użycie przedimka the przed rzeczownikiem wskazuje. Dziewczyna przemówiła z odwagą. nazwą rzeczy niepoliczalnej. Dzieje się tak w następujących okolicznościach: a) Obiekt (lub zbiór obiektów) został już wskazany w rozmowie (opo wiadaniu). I'll keep the handkerchiefs for myself.. 12 . Na przykład: I have bought a scarf and some handkerchiefs. konkretny. że mówiący (piszący) ma na myśli wybrany. Państwo Smith mają syna. Na przykład: The girl spoke with courage. nauczyciel powie: Come to the blackboard. Spotkajmy się na dworcu. tj. proszę. kręgu naszych doświadczeń lub zain teresowań znajduje się tylko jeden obiekt (lub grupa obiektów) o danej nazwie: Gdy w klasie jest jedna tablica. The girl spoke with a courage which surprised everybody. 1. powiemy: Let's meet at the station.Emeralds are green.) o danej nazwie i zakłada. Chłopiec bardzo interesuje sportem. „pewien rodzaj". się The boy is very keen on sport. Mówiąc o nim w dalszym ciągu poprzedzamy jego nazwę przedimkiem określonym. która wszystkich zadziwiła. gdy dla wymienionego już obiektu użyjemy innej nazwy wymieniając go ponownie. Gdy w mieście jest jeden dworzec kolejowy.. The scarf will be a very good present for Mary. że jego słuchacz (czytelnik) wie. o który egzemplarz chodzi.2. Na przykład: The Smiths have a son. b) W danym otoczeniu. Przedimka określonego użyjemy także. Dziewczyna przemówiła z (taką) odwagą. zidentyfikowany egzemplarz rzeczy (osoby. please. zbliża się wtedy znaczeniem do wyrażenia a kind of. zjawiska itp. — „taki rodzaj".

która ogranicza zakres odnoszenia się tego rzeczownika do jednego obiektu. Uwaga: Nie zawsze przydawką w postaci zwrotu z przyimkiem of ma funkcję identyfikującą. history. The head of our department.O słońcu powiemy the sun. czyli tzw.3. 1. Kierownik naszego wydziału.: music. Podobnie ma się rzecz ze zdaniami przydawkowymi. Na przykład: The capital of England. Nieobecność przedimka Brak przedimka. These stones are emeralds.1. nie ograniczając się do konkretnego przypadku ich występowania. tea. The man who wrote this letter. b) Przed rzeczownikami typu Non-Count — jak np. c) Rzeczownik występuje z przydawką. występuje w następujących wypadkach: a) przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej.1: John and Peter are singers. Porównajmy: the man who wrote this letter człowiek.1. Porównajmy: the head of the department kierownik wydziału (wydział ma jednego kierownika) a member of our club członek naszego klubu (klub nasz ma wielu członków). przedimek zerowy. który napisał ten list. courage. ponieważ w naszym codziennym doświadczeniu chodzi o jedno słońce wszystkim dobrze znane. Na przykład: . silk — gdy mówimy o danych pojęciach oderwanych lub sub stancjach w sensie ogólnym. John i Peter są śpiewakami. Stolica Anglii. który napisał ten list (list miał jednego autora) a man who knows seven languages człowiek. gdy mowa jest o przynależności obiektów do takiej a takiej klasy obiektów — patrz przy kłady w rozdz. Człowiek. który zna siedem języków (ludzi znających siedem języków może być więcej). 1. Te kamienie to szmaragdy.

13 .

np.) a day (week. gdy wyraz określający narodowość funkcjonuje zarówno jako rzeczownik. pneumonia. the guitar. three times. I always drink China tea for breakfast. etc. Mary.) funtów za jard to play the violin (the piano. Oto przykłady niektórych szczególnych zastosowań rzeczowników i przed-imków a/an i the.: 14 .niewidomi (ludzie) the rich etc. Mary. Zawsze piję na śniadanie herbatę (napój zwany herbatą. itd.) na dzień (tydzień.) pounds a yard trzy (pięć.) sixty (eighty. . John interesuje się szczególnie historią starożytnej Grecji.) mil na godzinę three (five. etc. John studiuje historię starożytną.) miles an hour sześćdziesiąt (osiemdziesiąt itd. na gitarze. itd. . etc.) mieć grypę (świnkę.) to have a headache mieć ból głowy the blind .) to have flu (mumps. John studiuje historię (w ogóle historię. herbatę a nie co innego). I always drink tea for breakfast. Powiemy jednak: John is particularly interested in the history of ancient Greece. a także bez przedimka: once (twice. trzy razy itd. Bring in the tea. Przynieś herbatę. etc. miesiąc.Francuzi itd. jak i jako przymiotnik.Anglicy the French etc. the English . zapalenie płuc itd. month.bogaci (ludzie) itd.John is studying history. etc. dziesięć itd. Zawsze piję na śniadanie herbatę chińską. ten.) raz (dwa razy. Uwaga: Nie można użyć takiego wyrażenia.) grać na skrzypcach (na fortepianie. Użycie przydawki z rzeczownikiem Non-Count — o ile nie ogranicza jego zastosowania do jakiegoś wybranego jednostkowego przypadku — nie pociąga za sobą konieczności użycia przedimka: John is studying ancient history. przedmiot zwany historią). etc.

the Falklands. by car. gdy mamy na myśli małżonków lub całą rodzinę o danym nazwisku. the North Sea. Germans — Niemcy American — amerykański. the Carlton. Przedimki przed imionami własnymi Imiona własne najczęściej nie są poprzedzane przedimkiem. the Mississippi.1. by plane) podróżować pociągiem (autobusem. the Commonwealth of Independent States. np. the Philippines. do szpitala) to travel by train (by bus.4. the Smiths. Americans — Amerykanie itd. g) przed nazwami hoteli: the Russell (Hotel). an American — Amerykanin.: the United States of America. 2. I met some friends at a party. samochodem.: the Baltic (Sea). the Netherlands. np. to be at school (at college. b) przed nazwą kraju w liczbie mnogiej i taką. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na angielski: a) Wzór: Muszę kupić prezent dla znajomego. the Morning Star. a German — Niemiec. to hospital) iść do szkoły (do uczelni. the Nile. h) przed tytułami gazet: the Times. f) przed nazwami statków: the Titanic. e) przed nazwami oceanów i mórz. 15 .German — niemiecki. the Queen Mary. the Observer. w której skład wchodzi rzeczownik pospolity. the Lake of Geneva. the Ritz. the Invincible. w szpitalu) To go to school (to college. Otrzymałem list od kuzyna. Spotkałem znajomych na przyjęciu. I must buy a present for a friend. the Himalayas. c) przed nazwami łańcuchów górskich i archipelagów: the Alps. the West Indies. in hospital) być w szkole (w uczelni. a mianowicie a) przed nazwiskiem w liczbie mnogiej: the Browns. Przed niektórymi jednak występuje przedimek określony the. the Guardian. 1. the Bay of Biscay. the Atlantic (Ocean). i) przed wszelkimi nazwami o konstrukcji the + rzeczownik pospolity + of + imię własne: the Isle of Man. d) przed nazwami rzek: the Thames. Kupiłem gramofon i trochę płyt. samolotem) 1.

ĆWICZENIE II W następujących zdaniach uzupełnij przydawkami rzeczowniki podane tłustym drukiem: Przykład: I have bought myself a coat. Dickens was . ĆWICZENIE in Do każdego z następujących zdań dopisz jedno lub więcej zdań na temat rzeczy (osób). Mary has left some records here.... 3. Ten kamień to brylant. 4. In the park we met some girls. W pokoju było łóżko. których nazwy podane są tłustym drukiem. stół i parę krzeseł. The Vistula is . 5. I had a cat and a dog. in Poland. There are a few eggs and some cheese in the fridge. My friend George has written a novel and some short stories. Tom Brown jest lotnikiem. 19th century. Te kwiaty to tulipany. 3. który mieszkał na bezludnej wyspie. who lived in . 2.. A boy and a girl were sitting on a bench in the park. longest . I have bought myself a warm woollen coat with a fur collar.3. We spent our last holidays in a village. Nasi goście to cudzoziemcy. 16 . famous English .. in England.. Zamierzam napisać powieść o człowieku. 5... 5. 4.. I like films. 1.. On the other side of the street there is a house. 4.. ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania wstawiając rzeczowniki z odpowiednim przedimkiem: 1. 2. Moi bracia są muzykami. Leeds is .. 5.. 1. When I lived in the country... The envelope contained a letter and some photographs. 1. My father was an architect.... 3. b) Wzór: Mój ojciec był architektem. My brothers are musicians. Jacyś studenci chcą z tobą rozmawiać. 4. 3. 2. 2. Profesor Jones jest uczonym i wynalazcą.

our.. cottage in the country. film we saw together last week? „As You Like It** is . 10. owner of that beautiful villa over there? Mr. 5. formy: mine. Uranos is ... 2 — Język angielski 17 .. 10....... great admirer of .. 7. member of several clubs and . 6.. 8. hers (its). Zaimek).1. your......... that.. 6. Uranium is .. name of ..... tj.2..4... who made ... please? There is ..... first . title of . Professor Watkins has . 1. Armstrong.. 5.. cause of John's absence from school yesterday? Christine is . ĆWICZENIE V Wstaw brakujące przedimki: 1... owner of . 1. .. its... radioactive . charakteryzują się tym. Samodzielnie natomiast występują zaimki dzierżawcze... planet and of ... że forma his jest zarówno określnikiem.. John is ... How do you like . yours. who gave it to me is going to be my wife.. those... .... 3.. ours... 8 of 7 and 8 is 56... Do you remember . wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz. title of ..... theirs (patrz rozdz..... 7.2... Greek god.. 3... 1st September 1939. his. important learned society. The Browns have bought .. to .... just round the corner. Gdy występują samodzielnie.. president of .2.. 9... their. broke out on ... ..... formy: my. 9. new . radioactive element. jak i zaimkiem dzierżawczym.. I am wearing? ...... his.. Could you show me .. Smith is . Określniki wskazujące Określniki wskazujące to wyrazy: this.. student of English literature and ... What was . tj.. Inne określniki 1. comedy written by Shakespeare. these.. 2.to . Określniki dzierżawcze Określniki dzierżawcze. Zauważmy.2.. że tak jak przedimki mogą wystąpić tylko łącznie z rzeczownikiem.. 4. Who is . Collins and Aldrin are . Forma its praktycznie nie jest używana jako zaimek.. Second World . Uranium is .... gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem.. ............. house in London and of ....... name of . big collection of first editions.. They are moving in next week. her.. Do określników zaliczamy także wyraz such. works of Byron.. 3). nearest ..

4. Nie kupiłem nowej płyty — (żadnych) nowych płyt. 3. 1.3. whose. wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz. Gdy występują samodzielnie. I have none.). 3). nie mam (żadnych).3). Ta książka nie ma tytułu.1.2. Oto przykłady użycia such. Kupiłam nową płytę — kilka nowych płyt. no.2. Określnik no występuje z rzeczownikami typu Count i Non-Count: This book has no title. Określnika some i any używa się z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i z rzeczownikami typu Non-Count. Określnikowi no odpowiada zaimek none.Przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej występuje on zawsze łącznie z przedimkiem nieokreślonym a/an. This book is of no importance. Określniki pytające i względne Określniki pytające i względne są to wyrazy: what. Nie. This book has no pictures. Ta książka nie ma obrazków. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych a) Some. Have you any friends? Czy masz przyjaciół? 18 No. such a man — taki człowiek such a long journey — taka długa podróż such men — tacy ludzie such long journeys — takie długie podróże such courage — taka odwaga such extraordinary courage — taka niezwykła odwaga. any. 1. Określniki some i any użyte z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej spełniają podobną rolę jak określnik a/an z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej (patrz rozdz. I have bought a new record — some new records. Użycie ich w zdaniach twierdzących pytających i przeczących jest analogiczne do użycia tych samych wyrazów jako zaimków nieokreślonych (patrz rozdz. Ta książka jest bez znaczenia. Have you bought a new record — any new records? Czy kupiłeś nową płytę — Gakieś) nowe płyty? I haven't bought a new record — any new records. which. 1. . gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem.1.

3. samodzielnie.: I never drink much coffee in the evening. . every.: We've got a lot of French books in our library.: Have you got many friends in London? Czy masz wielu przyjaciół w Londynie? Much używamy z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej. Określnik all może wystąpić z przedimkiem the. 1.Have you any money? Czy masz pieniądze? No.1.5. other. np. either (neither). Nie.3. np. nie mam (żadnych). much. I have none. all. Porównajmy użycie each i every: every (określnik) each (określnik) each (zaimek) every student in this group każdy student w tej grupie each student of this group każdy student tej grupy each of the students in this group każdy ze studentów w tej grupie There are three groups and twenty students in each. Pierwsza obejmuje wyrazy „oceniające" ilość (mało. dużo.). another. kilka itp. np. mogą także wystąpić jako zaimki (tj. z wyjątkiem every. Many i much używamy głównie w zdaniach pytających i przeczących. Nigdy nie piję dużo kawy wieczorem. Mamy wiele francuskich książek w naszej bibliotece. b) Each. Są trzy grupy i po dwudziestu studentów w każdej. przy czym the następuje po all: all the students of this group wszyscy studenci tej grupy 1. czyli liczebniki. few i little.5. bez towarzyszącego rzeczownika) — patrz rozdz. druga — wyrazy „wyznaczające" liczbę lub ilość.2. Określniki „oceniające" Jako główne określniki „oceniające" ilość lub liczbę występują wyrazy: many. Wyrazy te. Many używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej. Określniki „ilościowe" Określniki „ilościowe" można podzielić na dwie grupy. W zdaniach twierdzących używane są częściej wyrażenia: a lot of lub plenty of.2.

2. A great many problems remained unsolved.dwadzieścia dwa fifty-five .: Fm busy now but I'll have a little time tomorrow. I met a few writers at that cocktail party. On pije mnóstwo wina. There is plenty of meat in that shop.trzydzieści 20 twenty-two . Jest wiele restauracji w naszym mieście. Little (mało). Sprawiłeś nam bardzo dużo kłopotu.cztery thirty .He drinks a lot of wine. a great many. Spotkaliśmy wielu aktorów na tym przyjęciu. Z rzeczownikami w liczbie mnogiej używamy także wyrażeń: a large number of. Few (niewiele). Jest wiele mięsa w tym sklepie.: three .2. ale będę miał trochę czasu jutro.pięćdziesiąt pięć . Jestem teraz zajęty. Z rzeczownikami w liczbie pojedynczej używa się też wyrażenia: a great deal of. Liczebniki — Numerals Liczebniki angielskie dzielimy na dwie zasadnicze grupy: a) liczebniki główne (Cardinal Numerals). a few (kilka) używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej. Mało jest ludzi. np. np. a little (trochę.trzy four . Mam bardzo mało pieniędzy. Na tym przyjęciu poznałem kilku pisarzy. 1. I've got very little money. You have caused us a great deal of trouble. niewiele) używamy z rzeczownikami w liczbie pojedynczej.5.: There are few people who can be fully trusted. którym można w pełni zaufać. We met a large number of actors at that party. Wiele problemów zostało nierozwiązanych. np. There are plenty of restaurants in our town.

b) liczebniki porządkowe (Ordinal Numerals), np.: first - pierwszy third - trzeci fourth - czwarty Ponadto rozróżniamy także: c) liczebniki wielokrotne (Repeating Numerals), np.: once - raz twice - dwa razy three times (rzadziej: thrice) - trzy razy four times - cztery razy tenth - dziesiąty twenty-second - dwudziesty drugi

d) liczebniki wielorakie (Multiplicative Numerals), np.: twofold - dwojaki, dwukrotny threefold - trojaki, trzykrotny quadruple - czworaki, poczwórny quintuple - pięciokrotny, pięcioraki single -jednokrotny, jednoraki, pojedynczy double - dwukrotny, dwojaki, podwójny treble lub triple - trzykrotny, trojaki, potrójny Liczebniki główne od 1 do 12 są odrębnymi wyrazami, np.: one - jeden four - cztery seven - siedem two - dwa five - pięć eight - osiem jedenaście three - trzy six - sześć nine twelve - dwanaście ten - dziesięć eleven - dziewięć

Liczebniki od 13 do 19 tworzymy przez dodanie końcówki -teen; należy zwrócić uwagę na liczebniki 13 i 15, które wykazują pewną nieregularnosc: thirteen - trzynaście fourteen - czternaście fifteen - piętnaście sixteen - szesnaście twenty - dwadzieścia thirty - trzydzieści forty - czterdzieści fifty - pięćdziesiąt seventeen - siedemnaście eighteen - osiemnaście nineteen - dziewiętnaście

Liczebniki oznaczające dziesiątki tworzymy dodając przyrostek -ty, np.: sixty - sześćdziesiąt seventy - siedemdziesiąt eighty - osiemdziesiąt ninety - dziewięćdziesiąt

Uwaga: W liczebniku forty, utworzonym od four, opuszczamy literę u. Liczebniki: hundred, thousand, million poprzedzamy przedimkiem a lub liczebnikiem one albo innym liczebnikiem głównym, np.: a hundred - one hundred - sto a thousand - one thousand - tysiąc a million - one million - milion

21

two hundred dollars - dwieście dolarów five thousand pounds - pięć tysięcy funtów seven million people - siedem milionów ludzi Jeżeli wyrazy: hundred, thousand, million występują jako rzeczowniki, wtedy przybierają końcówkę liczby mnogiej: Thousands of people came to the meeting. Tysiące ludzi przybyło na spotkanie. My brother lost hundreds of pounds playing cards. Mój brat stracił setki funtów grając w karty. Liczebniki porządkowe tworzymy przez dodanie końcówki th [0] do liczebnika głównego, np.: seven - seventh. Jednak należy tutaj uwzględnić pewne nieregularności: one -first = two - second = three - third = five -fifth = eight - eighth = nine - ninth = twelve - twelfth = 1st -pierwszy 2nd - drugi 3rd - trzeci 5th -piąty 8th - ósmy 9th - dziewiąty 12th - dwunasty

Liczebniki porządkowe oznaczające dziesiątki zmieniają końcową literę y na ie przy dodaniu końcówki th, np.: twenty - twentieth = 20th - dwudziesty seventy - seventieth = 70th - siedemdziesiąty Ułamki wyrażamy przez użycie liczebnika głównego w liczniku, a liczebnika porządkowego w mianowniku, np.:
1

/8 one third, V5 one fifth,

/7 three sevenths, 4 /s four and two fifths.
2

z

Uwagi: a) Przy datach, podając rok używamy liczebnika głównego, np.: rok 1979 — (the year) nineteen hundred and seventy-nine, można opuścić słowo hundred i powiedzieć: nineteen seventy-nine. b) Dni miesiąca podajemy za pomocą liczebników porządkowych na dwa sposoby, np.: 21st October - the twenty-first of October October 21st - October the twenty-first - dwudziesty pierwszy października
22

c) Numerację podajemy w liczebnikach głównych, np.: room thirteen -pokój nr 13 page twenty-three - strona 23 volume three - tom trzeci d) Gdy liczebnik z rzeczownikiem występuje łącznie jako przydawka innego rzeczownika, ma on formę liczby pojedynczej, np.: a six-penny stamp - znaczek sześciopensowy a three-year contract - kontrakt trzyletni a six-year plan - plan sześcioletni
ĆWICZENIE I

a) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, little, few: Wzór: How ... chairs will you need? How many chairs will you need? 1. I work hard all day. I have ... time for amusements. 2. Have you done ... work today? 3. How ... butter will I need for that cake? 4. She's a wonderful dancer. There are ... girls who can dance as she does. 5. Although she is a very rich woman, she spends ... money on food. 6. Hurry up! We have very ... time. 7. Let me pay the bill — I have ... money because I got my wages tonight. 8. He has got ... money but ... friends. He is really a very good fellow. b) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, a little, a few. 1. There was nothing very valuable in the handbag: a handkerchief and ... money. 2. She has made only ... mistakes in her exercise. 3. If you ate less, you wouldn't put on so ... weight. 4. It happened a long time ago. There are only ... old people in the village who can tell you about it. 5. I'm afraid there's only ... milk in that jug. 6. Come and see us tomorrow — you'll meet ... interesting people. 7. I'm very busy but I can always find ... time to help you. 8. There are ... beautiful mountain lakes in Scotland.
ĆWICZENIE n

Przetłumacz na angielski: 1. Obawiam się, że niewielu ludzi zgodzi się z tobą. 2. Czy czytałeś wiele książek na ten temat? 3. Polska ma dużo węgla i trochę rudy żelaza. 4. On otrzymuje bardzo niewiele listów, chociaż mieszka tu od pięciu lat. 5. Ile pieniędzy będziesz potrzebował?
23

6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.

On jest bardzo interesującym autorem, chociaż napisał tylko kilka powieści. Jestem bardzo zmęczony, ponieważ mało spałem ostatniej nocy. On czytał wiele historycznych powieści, gdy był młodym człowiekiem. Ugotuję kartofle, ponieważ mam za mało ryżu. Mam mało czasu i moc pracy. Czy widziałeś wiele filmów w tym miesiącu? Obawiam się, że nie zdasz egzaminu; jest mało nadziei teraz, gdy zmarnowałeś (to waste) tak wiele czasu. Jeżeli idziesz do miasta, kup trochę zabawek dla dzieci. On pije mało mleka, ale dużo mocnej herbaty. Było dzisiaj trochę słońca, ale niedużo. Jak dotąd niewielu robotników ubiega się o tę pracę. Nie mamy już wiele więcej do zrobienia. Czy jest wiele języków trudniejszych od angielskiego? Podaj mi dzbanek, proszę. Zostało tam jeszcze trochę mleka. Kupiłem kilka dobrych książek w tej księgarni.

ĆWICZENIE III

Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1. Moje krzesło jest w 14 rzędzie po prawej stronie sali. 2. Pisałem swoje sprawozdanie już dwa razy i nie zamierzam próbować po raz trzeci. 3. Mój brat ma 53 lata. 4. Postanowiłem zaoszczędzić 1/4 mojej pensji każdego miesiąca. 5. Setki ludzi widziały ten straszny wypadek na lotnisku. 6. W 1978 roku byłem w Londynie. 7. Zapłaciliśmy za ten dom ponad dwieście milionów złotych. 8. Każdy z robotników dostanie podwójną zapłatę za pracę w sobotę. 9. Otwórzcie książki na stronie 83 i przeczytajcie rozdział czwarty. 10. Bank stracił setki tysięcy funtów na tej operacji. 11. John jest 3 lata starszy od siostry, która ma 19 lat. 12. Rachunek wynosi 2348 funtów i 25 pensów.
ĆWICZENIE IV

Podaj słownie następujące liczby i daty: 22, 210, 86, 25 marca, rok 1968, strona 415, 2385 ludzi, 105 studentów.

2. Rzeczownik—the Noun

2.1. Podział rzeczowników
Rzeczowniki angielskie dzielimy na dwie grupy: 1) rzeczowniki własne (Proper Nouns), czyli imiona własne, np.: John, Mary, England, London, Smith, itp. 2) rzeczowniki pospolite (Common Nouns), np.: boy, girl, cat, table, flower, silver, medicine, itp. Rzeczowniki własne pisze się dużą literą i na ogół nie poprzedza się ich przedimkiem. W pewnych jednak przypadkach imiona własne, szczególnie nazwy geograficzne, mogą być poprzedzane przedimkiem określonym, patrz rozdz. 1.1.4. Rzeczowniki pospolite dzielimy na: 1) Count Nouns, czyli nazwy rzeczy policzalnych 2) Non-Count Nouns, czyli nazwy rzeczy niepoliczalnych. Count-Nouns są nazwami oddzielnych jednostek, które występują pojedynczo lub w większej liczbie. W liczbie pojedynczej mogą być poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a lub an; z rzeczownikiem typu Count w liczbie mnogiej przedimek nieokreślony nie występuje. Mówi się niekiedy, że występuje on z tzw. przedimkiem zerowym, np.: a table ~ tables an egg - eggs a car - cars an error - errors

Non-Count Nouns są nazwami pojęć oderwanych lub substancji stanowiących jakąś niepodzielną całość, np.: water, butter, sugar, gold, air, love, freedom, whiteness, patience. Rzeczowniki tego typu nie tworzą liczby mnogiej i nie są poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a. Zarówno Count Nouns, jak Non-Count Nouns mogą wystąpić z przedimkiem the. Ogólne zasady użycia przedimków z rzeczownikami pospolitymi podane są w rozdz. 1.1. 25

irons = żelazka. np. Piszę artykuł o problemach gospodarczych naszego kraju. What's your advice in this matter? Jaka jest twoja rada w tej sprawie? It's not my duty to give advice. Nie potrzebuję twojej rady. które są nazwami rzeczy policzalnych. Przestępcę sprowadzono do sądu w kajdankach.: advice = rada I don't need advice from you. muszę je oddać do naprawy. Te rzeczowniki angielskie nie występują z przedimkiem nieokreślonym a i nie tworzą liczby mnogiej. Książki zrobione są z papieru. Niektóre rzeczowniki angielskie typu Non-Count mają polskie odpowiedniki. Go to the bookstall and buy a paper. I must have it repaired. referat I am writing a paper on the economic problems of our country. jak Non-Count Nouns. Idź do kiosku i kup gazetę. The criminal was brought into court in irons. dokument. Moje żelazko jest zepsute. Nie jest moim obowiązkiem dawanie rad. an iron (pojedynczy przedmiot) = żelazko. lecz wtedy mają najczęściej różne znaczenia. np.: paper (substancja) = papier Books are made of paper.Niektóre rzeczowniki angielskie mogą występować w charakterze zarówno Count Nouns. Metalowe części tej maszyny są zrobione z żelaza. Have you brought any papers to prove your identity? Czy przyniósł pan jakieś dokumenty stwierdzające pana tożsamość? iron (substancja) = żelazo The metal parts of this machine are made of iron. a paper = gazeta. information = informacja Where can I get all the necessary information about the flight to London? Gdzie mogę otrzymać wszystkie potrzebne informacje o locie do Londynu? 26 . kajdany My iron is out of order.

Spodziewałem się wiadomości. Bagaż Mary składa się z dwóch walizek i torby podróżnej.We need some information about the activity of this organization. wtedy mówimy: a piece of news. luggage = bagaż. Ten stół to ładny mebel. Brown's room was full of old furniture. Jeśli mamy na myśli jedną informację. Jeśli mamy na myśli jedną wiadomość. Mary's luggage consists of two suitcases and a travelling bag. Is the news good? Czy wiadomości są dobre? I expected some news but I haven't got any. 27 . What colour is the furniture in your room? Jakiego koloru są meble w twoim pokoju? Gdy mamy na myśli jeden mebel. furniture = meble. My luggage is in the waiting room. postępy The boy has made great progress. Pokój pana Browna był pełen starych mebli. nowiny Jest to rzeczownik zawsze w liczbie pojedynczej mimo końcówki s tak charakterystycznej dla liczby mnogiej. progress = postęp. money = pieniądze All my money is kept in the bank. Potrzebujemy informacji o działalności tej organizacji. Chłopiec zrobił duże postępy. wtedy mówimy: a piece of information. Wszystkie pieniądze trzymam w banku. ale nie dostałem żadnych. Oto wiadomości wieczorne. Mój bagaż jest w poczekalni. How much money do you want for this work? Ile pieniędzy chcesz za tę robotę? news = wiadomości. mówimy: This table is a nice piece of furniture. bagaże. Here is the evening news. umeblowanie Mr.

ĆWICZENIE Z każdego z poniższych zdań wypisz rzeczownik pospolity i podaj. 9. Could you come and see us tonight? With pleasure. Could you get me some writing paper? Mr. We were talking about Mary. tzw. Stosunki. Mam w Marysi wielkiego przyjaciela. Forma podstawowa W języku angielskim nie istnieje odmiana rzeczownika przez przypadki Większość rzeczowników ma tylko jedną formę. 6. 11. Common Form i tylko niektóre kategorie rzeczowników mają drugą formę. I have a great friend in Mary. 3. you'll get into difficulties.1. tzw. Jan dał różę Marysi. Wszyscy zwrócili się przeciw Marysi. We offered them help but they refused. 28 . Jones has mislaid some important papers. w języku angielskim wyraża się przez pozycję rzeczownika wobec innych wyrazów w zdaniu. Possessive Form. 12.2. There is no life on Mars. czyli dopełniacza saksońskiego. 7. Are you going to the concert tonight? I am very fond of classical music. Everybody turned against Mary. 4. 5. Np. John gave a rose to Mary. 2. 10.: John loves Mary. 2. Marysia kocha Jana. 8. If you go on like this. Rozmawialiśmy o Marysi. Formy rzeczownika 2. The old man walked with difficulty. Jan kocha Marysię. czy jest on użyty w tym zdaniu jako rzeczownik typu Count czy Non-Count: 1. znaną również pod nazwą dopełniacza fleksyjnego lub Saxon Genitive. które w języku polskim wyraża się za pomocą przypadków.2. lub przez zastosowanie przed rzeczownikiem odpowiedniego przyimka. Mary loves John. I have lived here all my life. How many times did I tell you that? There is no time to lose.

. Kupiłem samochód mego przyjaciela. [s] lub [iz] według takich samych zasad.Park św. np. Jan dał Marysi różę.I bought the car of my friend. np. W piśmie tę końcówkę stanowi apostrof i litera -s. Odpowiedniki polskiego dopełniacza wyrażamy zazwyczaj przyimkiem of (the car of my friend). Marysia opowiedziała przyjaciołom tę historię. We went there by car. Mary told that story to her friends.żona Jana my father's room . Jan dał różę Marysi. Mary told her friends that story. cutting with a knife. jakie obowiązują przy tworzeniu liczby mnogiej rzeczowników. 2. Marysia kraje chleb nożem.: 29 . (Patrz także rozdz.: John's wife .2. np. [s] lub [iz] nie podlegają żadnym zmianom w mowie. Mary is cutting bread with a knife. jeśli rzeczownik umieszczamy bezpośrednio po czasowniku. tj. Forma "dzierżawcza" Jedyną formą istniejącego niegdyś w języku angielskim systemu przypadków rzeczownika jest Possessive Form — forma dzierżawcza. Jakuba my boss's office . Pojechaliśmy tam samochodem.pokój mego ojca St. polskiego narzędnika przyimkiem with lub by (.. 9). polskiego celownika często przyimkiem to (John gave a rose to Mary). między orzeczeniem a dopełnieniem bliższym.2. Formę dopełniacza fleksyjnego tworzymy w następujący sposób: w liczbie pojedynczej dodajemy do rzeczownika końcówkę [z]. go by car).gabinet mego szefa W liczbie mnogiej rzeczowniki mające końcówkę [z]. James's Park . a w piśmie mają w formie dzierżawczej tylko apostrof po końcowej literze.. Uwaga: Odpowiednik polskiego celownika może być także wyrażony bez przyimka. Marysia opowiedziała tę historię przyjaciołom. John gave Mary a rose.: John gave a rose to Mary. . nazywana także dopełniaczem fleksyjnym lub dopełniaczem saksońskim (Saxon Genitive)..

np. powiemy jednak John's and Mary's books . Rzeczowniki złożone oraz tytuły złożone z kilku wyrazów. np. Grant's office .rezydencja króla Anglii somebody else's idea . a w piśmie apostrof oraz literę -s.: Messrs Brown and Company's warehouse.samochód państwa Turner the actresses' dressing-rooms . [s] lub [iz].garderoby aktorek Natomiast rzeczowniki.: Elizabeth the Second's reign . gdy wymieniamy kilka osób posiadających coś wspólnie i łączymy ich nazwy spójnikiem and.: 30 .samochód mego teścia the King of England's residence .książki naszych nauczycieli the Turners' car .: my sister's fiance . np.panowanie Elżbiety Drugiej my father-in-law's car . Lilian and Andrew's parents.suknie kobiet the children's paradise .: the women's dresses . np.wakacje studentów our teachers' books . a także złożenia z else. Dopełniacz fleksyjny stosujemy przede wszystkim w odniesieniu do rzeczowników oznaczających osoby i inne stworzenia żywe. Rodzice Lilian i Andrzeja. przybierają końcówkę dopełniacza fleksyjnego w ostatnim wyrazie. w formie dzierżawczej przybierają te końcówki w mowie. przestrzeni.długi jego ojca Mr. np.gdy chodzi oddzielnie o książki Johna i o książki Mary. Ciotka Janka i Marii.narzeczony mojej siostry his father's debts .pomysł kogoś innego Podobnie postępujemy. wagi oraz wartości.biuro pana Granta the dog's tail . Skład (magazyn) firmy Brown i Spółka.raj dzieci gentlemen's hats .ogon psa the cat's fur -futro kota Ponadto stosujemy dopełniacz fleksyjny w określeniach czasu. miary.the students' holidays . które w liczbie mnogiej nie kończą się na [z].kapelusze panów (męskie). John and Mary's aunt.

: Poland's industry London's parks the Mississippi's floods the Baltic's fleets the sun's eclipse — — — — — przemysł polski parki londyńskie wylewy rzeki Mississippi floty Bałtyku zaćmienie słońca. Czasami stosujemy podwójny dopełniacz. mórz. a nie w języku potocznym. można tu uważać za domyślne. np. w takich wyrażeniach. np. miast. Używa się również dopełniacza fleksyjnego rzeczownika oznaczającego osobę mając na myśli dom. rzek oraz planet. że wyrażeń tych używa się raczej w stylu podniosłym. place itd.a three weeks' holiday one year's pay a ten miles' distance today's newspaper a two days' journey a day's work ten pounds' worth a yard's length — trzytygodniowy urlop — zarobki roczne — odległość dziesięciu mil — dzisiejsza gazeta — dwudniowa podróż — praca jednego dnia — wartość dziesięciu funtów — długość jednego jarda a także w szeregu utartych zwrotów. przedsiębiorstwo tej osoby. a mianowicie w wyrażeniach następującego typu: a novel of this author's — jedna z powieści tego autora a friend of our teacher's — jeden z przyjaciół naszego nauczyciela 31 .: to one's heart's content at arm's length in the mind's eye by a hair's breadth for Heaven's sake to be at one's wit's end — — — — — — do woli. house. Należy tutaj zaznaczyć. firmę. jak: at the baker's to the baker's at my hairdresser's to the hairdresser's at my parents' at the Joneses' — u piekarza — do piekarza — u mojego fryzjera — do fryzjera — u moich rodziców — u Jonesów Wyrazy: shop. oczami wyobraźni o włos na miłość Boską nie widzieć wyjścia Ponadto dopełniacza fleksyjnego używa się niekiedy przy nazwach krajów. do syta na dystans w myśli.

jeden z kuzynów mej matki an idea of Mr. the future of India 9. The brother of my friend has already come. the opinion of our neighbours 10. dopełniacz fleksyjny: 1. Shawa są często wystawiane w teatrach naszego miasta. 4. Brown 7. Kelly ĆWICZENIE i Zmień następujące zwroty używając dopełniacza fleksyjnego: 1. The pretty girl-friend of my brother came to see us the other day. a holiday of one month 16. The report of the chairman was read at the meeting. I do not like the colour of the new hat of my sister. the daughter of Mr. Sztuki G.a cousin of my mother's . B. the car of my uncle 12. the words of my guardian 6. 9. the friendship of our countries 11. the dolls of the children 19. Have you read the new book of our teacher? 3. the house of my father 2. 7. 10. The drastic measures of the government have not improved the situation. The toys of these children were bought some weeks ago. You will need the permission of your manager if you want to leave. gdzie to jest możliwe. the new industries of Poland 5. a walk of ten miles 8. We have seen the new exhibition of our professor. a leave of two years 18. 8. 5. a journey of five days 14. the property of my grandparents ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania wyrażając wytłuszczone człony w dopełniaczu fleksyjnym: 1. 32 . the work of a hairdresser 15. 6. the money of our debtors 13. the photograph of my wife 3. the streets of our town 4. Kelly's -jeden z pomysłów p. The tragic fate of these people moved us to tears. 2. the achievements of our scientists 20. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski stosując. the crown of the Queen of England 17.

[f] lub [tj]. a w mowie brzmi następująco: [z] .boxes a rose . Np.classes a box . Np.2.gdy rzeczownik kończy się samogłoską lub spółgłoską dźwięczną (z wy jątkiem [z].3.doves [s] -gdy rzeczownik kończy się spółgłoską bezdźwięczną (z wyjątkiem tsL Lf] i [tf])« W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s.lakes [iz] . Liczba rzeczownika Rzeczowniki angielskie w przeważającej większości tworzą liczbę mnogą za pomocą końcówki.girls a dove . 9. 6. Życie tego człowieka musiało być ciekawe.roses a watch . Korony królów Anglii można zobaczyć w zamku Tower. Gdzie jest ten sławny notes naszego nauczyciela? 2. eh.potatoes tomato . sh. 11. ss. W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s. to jest aparat mojej przyjaciółki.tomatoes 3 — Język angielski 33 . [dg].literami -es. Np. Spędziliśmy trzytygodniowe wakacje w domu rodziców.: a book .: a class . Jakuba? Przeczytałem wszystkie dzieła Shakespeare'a.hats a month .books a cup . To nie jest mój aparat fotograficzny.: a shoe .: potato .cups a hat .shoes a dog . Co sądzisz o obrazach Leonarda da Vinci? Dom pp. 4. Mowa prezydenta była optymistyczna. 13.brushes Końcówki liczby mnogiej rzeczowników zakończonych literą -o wyraża się zazwyczaj literami -es. 12. 3. [?]. Samochód cudzoziemca został okradziony. 5. Brownów stał niedaleko od rzeki. Książka omawia tysiącletnią historię naszego narodu. [?] i [d?]). W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s lub gdy rzeczownik w liczbie pojedynczej kończy się na s. Wiele osób przybyło na ślub mojego młodszego brata. Czy spacerowałeś kiedyś po parku Św.garages a brush . x .watches a garage .gates a lake . Końcówka ta wyraża się literą s lub literami es.dogs a flower .months a gate .flowers a girl . 14.gdy rzeczownik kończy się spółgłoską [z]. np. 8. 10. 7. [s].

pence 34 a bath -baths [ba:5z] a foot -feet a goose .calves shelf .leaves a loaf .: a a a a a a ale a cliff .cliffs a chief .oxen a child .: country story countries stories fly lady flies ladies Uwaga: Wyjątek stanowi rzeczownik: zloty . Jednakże rzeczowniki zakończone na literę -y z poprzedzającą samogłoską przybierają w liczbie mnogiej tylko literę -s.zlotys.shelves leaf .ale rzeczowniki pochodzenia obcego przybierają tylko literę -s. Np.scarves Niektóre rzeczowniki zakończone spółgłoską [8] (w piśmie th) zmieniają w liczbie mnogiej [0] na [5] i przybierają końcówkę [z].loaves a wolf .photos np.lice a mouse . np.days valley .valleys Rzeczowniki zakończone spółgłoską [f] przybierają w liczbie mnogiej końcówkę [z] (zmieniając końcowe [f] na [v]). np. Pewna grupa rzeczowników angielskich tworzy liczbę mnogą w sposób nieregularny. W piśmie końcowe litery -f lub -fe zmieniają się na -ves.halves a scarf .knives calf . piano . Np.sheaves a half .children .women a louse .mice a penny .thieves a sheaf .: a man -men a woman .pianos photo .lives knife .geese an ox . Rzeczowniki zakończone w liczbie pojedynczej literą -y z poprzedzającą literą spółgłoskową zmieniają w liczbie mnogiej literę -y na litery -ie.wives life .: day . np.wolves a thief .deaths [de0s] Uwaga: Rzeczownik house w liczbie mnogiej zmienia końcowe [s] na [z] houses [hauziz].chiefs a roof a handkerchiefroofs handkerchiefs wife .: a path -paths [pa:8z] ale a death .

towary spectacles .owca a deer . Ta sama zasada obowiązuje w odniesieniu do formy rzeczownika hairs. Jan złapał dwie małe ryby w ciągu całego popołudnia.owoce fish .Uwaga: forma pennies oznacza pojedyncze jednopensówki. Mary ma piękne włosy.głuszec oraz a series a means a species fruit . To są owoce twoich wysiłków.nożyczki goods .gatunki fruit .szereg . że forma fruits jest tylko używana w przenośni.gatunek .pstrągi grouse .owce deer .głuszce Uwaga: Forma fishes bywa używana tylko.środki. I found two long hairs in my soup. Pewna grupa rzeczowników (przeważnie nazwy ryb.ryba a sheep . Rzeczownik fruit jest o tyle charakterystyczny.środek .: a fish . np.łosoś a trout . Znalazłem dwa długie włosy w zupie.pstrąg a grouse . Lubię owoce po obiedzie.ryby sheep . sposoby species .spodnie scissors . jeśli chcemy określić pewną liczbę pojedynczych sztuk. Dostaniesz rybę na obiad.sarny salmon .okulary thanks .szeregi. Na przykład: You will get fish for dinner.łososie trout . Mary has beautiful hair.dzięki 3* 35 . ptaków i zwierząt) ma tę samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej. mówimy więc: I like fruit after dinner.owoc series . Niektóre rzeczowniki występują tylko w liczbie mnogiej. John has caught two small fishes during the whole afternoon.: trousers . These are the fruits of your efforts. np. serie means .sarna a salmon .

36 . Jednakże rzeczownik ten może również oznaczać lud.matematyka physics . natomiast: a glass . The statistics of road accidents in the last five years are very depressing. ale jako rzeczownik w liczbie mnogiej. Mathematics is taught very well in this school. który znaczy ludzie i jest traktowany jako rzeczownik w liczbie mnogiej.zarobki wages .szklanka. ścierka.: mathematics . The peoples of many countries suffer hunger and disease. Matematyka jest dobrze wykładana w tej szkole.riches .fizyka politics . Następujące rzeczowniki występują przeważnie w liczbie mnogiej: earnings . np. płace lodgings mieszkanie Należy także zwrócić uwagę na rzeczownik people.pobory. Statystyka jest ważnym przedmiotem w mojej szkole.polityka Mówimy: Politics is an interesting subject.szkło Inne rzeczowniki (przeważnie nazwy niektórych nauk) mimo końcówki -s charakterystycznej dla liczby mnogiej występują w liczbie pojedynczej.: Statistics is an important subject in my school.sukno. plemię i wtedy jest traktowany jako rzeczownik liczby pojedynczej. materiał glasses . Statystyka wypadków drogowych w ostatnich pięciu latach jest bardzo przygnębiająca. np. glass . gdy oznacza naukę. gdy oznacza dane statystyczne. Państwo Brown to bardzo mili ludzie. cloth . natomiast: a cloth . zarobki. Polityka jest ciekawym tematem.obrus. Uwaga: Statistics występuje jako rzeczownik w liczbie pojedynczej.okulary. odzież. Ludy wielu krajów cierpią głód i choroby. Mówimy: The Browns are very nice people. naród.bogactwa valuables .cenne rzeczy clothes -ubranie.

załoga a team . There are three football teams in our town.rodzina Wyżej wymienione i im podobne rzeczowniki zbiorowe mogą oznaczać w zdaniach bądź pewną całość i wtedy występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej. The football team are having breakfast now.: This football team is the best in our town.zjawisko phenomena .: a jury .zjawiska a stimulus a thesis a datum an index a formula .: This data is absolutely true. nie oznaczają jednostki.wykaz. sąd konkursowy a crew .wskaźniki formulae -formuły.: an armchair .kryzysy a phenomenon .kryzys crises . z którego pochodzą. W naszym mieście są trzy drużyny piłkarskie. wyrazu łac.Niektóre rzeczowniki obcego pochodzenia (głównie łacińskiego i greckiego) zachowały formę liczby mnogiej charakterystyczną dla języka. agendum) — porządek dzienny an erratum . Niektóre rzeczowniki. np.tezy. wskaźnik -formuła. Ta drużyna piłkarska jest najlepsza w naszym mieście. kartoteka. Drużyna piłkarska je teraz śniadanie. dysertacja -dana .: agenda (1. dysertacje data . mn. np. np.zespół a class .bodziec .bodźce theses . wzór stimuli .błąd errata . mimo formy liczby pojedynczej.dane indexes .teza. Rzeczowniki złożone (Compound Nouns) zazwyczaj tworzą liczbę mnogą od drugiego elementu.sąd przysięgłych.błędy a crisis .armchairs a bookcase . lecz zbiorowość i dlatego nazywamy je rzeczownikami zbiorowymi (Collective Nouns). np.wykazy. wzory lub formulas Uwaga: Wyraz data bywa także używany jakp rzeczownik w liczbie pojedynczej (zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych).klasa a family . np. bądź też pewną liczbę poszczególnych jednostek i występować z czasownikiem w liczbie mnogiej. kartoteki indices .bookcases .

37 .

The (thief) have stolen many valuable things belonging to the hotel (guest). Take your (shoe) off so that I can have a look at your (foot). 3.■by mice teeth daughters-in-law workmen letters men-servants phenomena potatoes housewives heroes oxen lice calves Podaj rzeczowniki w nawiasach w liczbie mnogiej: There are twenty (man) and five (child) in the boat. on usunie mi zapewne dwa zęby. Mary kupuje ubranie w Londynie. 6. 7. 5. np. In the old days rich people had a large number of (man-servant) in their houses. ĆWICZENIE III 1. 7. „Myszy i ludzie"? W zimie owoce są zazwyczaj drogie. 10. Have you heard about the strange (phenomenon) which were observed in the sky last night? 9. Czy czytałeś książkę Steinbecka pt. woman doctor — women doctors ĆWICZENIE I manservant — menservants Podaj następujące rzeczowniki w liczbie pojedynczej: foxes negroes children swine knives feet fish parties chiefs cargoes valleys mouse-1 traps passers. 8.Niektóre rzeczowniki złożone tworzą liczbę mnogą od pierwszego elementu. Wielu farmerów hoduje owce i woły. These are the best (stimulus) for increasing the production of (potato). Jeśli pójdę do dentysty. np. Have you ever seen so many (sheep) and (ox) together? Statistically (woman) live longer than (man).: a court-martial — courts-martial a passer-by — passers-by a father-in-law — fathers-in-law Niektóre wyjątkowo tworzą liczbę mnogą od obydwu części. I have a lot of (nephew) and (niece) and several (god-child). 3. 2. 4. 6. 4. Don't forget to brush your (tooth) before going to bed. 5. Niektórzy ludzie boją się myszy. . 1. 38 Przetłumacz następujące zdania na angielski: W tych lasach są lisy i sarny. 2.

kelner emperor . 16.cesarz actress authoress poetess mistress negress tigress waitress empress aktorka autorka poetka pani murzynka tygrysica kelnerka cesarzowa Ponadto istnieją pary rzeczowników. Tłumy ludzi przybyły na lotnisko. Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego (Feminine).8. Niektóre rzeczowniki oznaczające istoty rodzaju żeńskiego tworzy się przez dodanie końcówki -ess do odpowiednich rzeczowników oznaczających istoty rodzaju męskiego.syn . np. 12.brat -wuj.pan negro .poeta master . 11.dziewcz woman .kobieta daughter .: boy man son father brother uncle . który określamy zaimkiem osobowym it.: actor . Złodziej został aresztowany przez dwóch policjantów. 10. stryj girl .tygrys waiter . 18. 17.4.siostra aunt . Mówią.autor poet .aktor author . Kryzys ekonomiczny jest najważniejszym problemem dnia dzisiejszego. że rodzina go poszukuje. do którego dany rzeczownik się odnosi.ciotka .mężczyzna . Rzeczownik jest rodzaju męskiego (Masculine). aby powitać delegację. Wszystkie inne rzeczowniki są rodzaju nijakiego (Neuter). że te spodnie są za ciasne. Kto zaniesie nasz bagaż do pociągu? Te meble kosztowały masę pieniędzy. którą określamy zaimkiem osobowym she. jeśli odnosi się do istoty żywej płci żeńskiej.córka mother . Rodzaj rzeczownika W języku angielskim nie istnieje rodzaj gramatyczny i rodzaj rzeczownika określa się według obiektu.matka sister . jeśli odnosi się do istoty żywej płci męskiej. Towar zostanie wysłany jutro. 15. Moja ciotka ma trzy córki i tyluż zięciów. 2. Myślę.murzyn tiger . np. Nie potrzebuję twoich rad! Poproś o informacje w jakimkolwiek biurze podróży. w których odrębne wyrazy oznaczają istoty męskie i żeńskie.chłopiec . 9. 13. 14. którą określamy zaimkiem osobowym he.ojciec .

39 .

siostrzeniec. 2. bratanek monk .królowa . 5. np.nauczyciel. np. My uncle is the manager of a big firm.kucharz. studentka W razie potrzeby. The lion attacked the tiger. przyjaciółka cook . 3. kucharka cousin -kuzyn. My father-in-law knows many famous actors. .: teacher .husband . kuzynka student .bratanica.mąż king .zakonnica W języku angielskim istnieją liczne rzeczowniki. aby ustalić rodzaj dodajemy odpowiednie określenia.student.zakonnik — wife queen niece nun -żona . Określamy je jako rzeczowniki rodzaju wspólnego (Common Gender). Mary has a brother who is a widower. jak i żeńskiego. siostrzenica . nauczycielka friend -przyjaciel. które mogą oznaczać istoty zarówno rodzaju męskiego. 4. The steward was asked to bring another cup of tea for my uncle.: woman teacher girl-friend ĆWICZENIE I she-wolf male nurse Podaj odpowiedniki rodzaju żeńskiego dla następujących rzeczowników: heir nephew waiter hero traitor gander step-son father-in-law lion murderer poet prince ĆWICZENIE II Podaj odpowiedniki rodzaju męskiego dla następujących rzeczowników: empress wife bride ĆWICZENIE in cow landlady policewoman widow stewardess aunt Zmień rzeczowniki odnoszące się do rodzaju męskiego na rzeczowniki odnoszące się do rodzaju żeńskiego: 1.król nephew .

40 .

11. My son will talk to your father. 8. 7. The postman brought me a letter from the mayor of the town. My grandfather has a lovely figurine of a shepherd on his desk. 15. 13. 10.6. 9. The King of England was once also the Emperor of India. Our host is an extremely nice man. 14. . The waiter brought our bill. 12. "This man behaved like a hero". said the prince. I'd like you to meet my step-son. The bridegroom is my twin brother. He is the heir to the old man's millions.

I gave John a book. gdy zaimek występuje jako dopełnienie czasownika.ono .: I know John. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie kogo? co?). nas.ona . mu. mną . nami . Dla form tych używa się też nazw: przypadek podmiotu (Subject Case) i przypadek dopełnienia (Object Case). Zaimki osobowe Zaimki osobowe mają w języku angielskim dwie formy: formę podmiotu (Subject Form) i formę dopełnienia (Object Form). nimi. gdy zaimek osobowy występuje po przyimku. go. nim .on . I gave him a book.ich. Listen to me. Dałem Johnowi książkę. Słuchaj mnie.nam. niej. Znam Johna. nim -jej. Mówię do ciebie.ciebie. Znam go. zarówno tzw. We are cooking dinner for them. jak i tzw.3.my . wam. go. jemu.1. I'm talking to you.: 42 . 3rm Ia you he she it we the y podmiotu -ja -ty. Znamy go i on zna nas.oni Forma dopełnienia . wami -jego. jego. np. im.mnie. Formę dopełnienia stosujemy. was. ją. np. mi. Gotujemy dla nich obiad. jemu. Dałem mu książkę. Formę dopełnienia stosujemy także. tobą. wy . mu. nich me you him her it us them We know him and he knows us. dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu? czemu?). I know him. nią -je. Zaimek—the Pronoun 3.

5. 1. ĆWICZENIE a) Odpowiedz na pytania zastępując imiona i nazwiska odpowiednimi zaimkami: Wzór: Will you bring Mr. . Łącznie z rzeczownikiem występują tzw.. Will you ask Stella and George to the party? Yes. czy występują łącznie z rzeczownikiem. 9... Yes. patrz: Zdania z dwoma dopełnieniami. mają w języku angielskim różne formy. 4.. I . yes! John is talking to .. Smith? No. 3. Rogers and Mr.We must find that book for him.. rozdz. don't sit on it! To krzesło jest złamane. Yesterday Henry told .2. w zależności od tego. This chair is broken. Zaimki dzierżawcze Odpowiedniki polskich wyrazów: mój. tomorrow? 3.. I .. twój etc. nie wychodź beze mnie... I think he wants ... 2.. yet. I would like to talk to you. to go to the cinema with . Are you telephoning Henry? No. .. Oh. .. Could you come to see .. Do you know Mr.. 7. 2. Has Helen given you the bill. Have you ever met Mary? Yes.. nie siadaj na nim! There is a beautiful valley in front of us. Stephen? No. . b) Wstaw zaimek osobowy we właściwej formie: 1. 3. she . Have you ever met Mr. Uwaga: Co się tyczy pozycji w zdaniu dopełnienia wyrażonego zaimkiem osobowym. We have already heard the news. Mówią o niej. I don't believe .. 5.. They are talking about her... Przed nami rozpościera się piękna dolina. John. a few years ago. Wait a minute. Smith his glasses? Yes. I met .. czy też samodzielnie.. . Aren't you going to listen to Tom? No.. about Ann's marriage... any longer..? 4. Where are they? I can't see .... Wilson? No. 6.. I'll bring him his glasses.. Will you buy Mary a new hat? Yes. She never tells the truth. określniki 43 .. Musimy znaleźć dla niego tę książkę. Shall we write to . don't leave without me! Zaczekaj chwilę.

isn't it? No. 5. something (coś).. their. and that is mine. To jest twoje miejsce.. ale jej jest o wiele bardziej interesujące. somewhere (gdzieś) występują w zdaniach twierdzących.. 1. I've got some news from him. ĆWICZENIE Uzupełnij według wzoru: It's her umbrella. (I). .. a to moje. tj. your.. I've got some. Are there any letters for me? Wyrazy some i any mogą też wystąpić jako zaimki. mogą poprzedzać rzeczownik.3.. isn't it? No. his. 44 . our. yours. np. . but hers is much more interesting. (you). its. (she) 3. hers. natomiast zaimki dzierżawcze: mine. ours.. . np. a także złożenia.. wyraz any.. yours. These shoes are yours. its. There's some sugar on the table. his. . isn't it? No. Określniki dzierżawcze my your his her its our your their Zaimki dzierżawcze mine yours his hers — ours yours theirs This is your seat. isn't it? No. No.. it's mine. 6. It's their house. .. isn't it? No. 4. aren't they? No. His summary is pretty well written. .. (he) It's your car. 3. (we). it isn't hers. It's his towel. (he) It's your dress. theirs występują samodzielnie. 2. Jego streszczenie jest nieźle napisane. a także złożenia. (they) It's your dog. her. Oh. your. ..dzierżawcze: my. Zaimki nieokreślone Wyrazy some i any mogą wystąpić jako określniki. isn't it? No. Last month I got some news from Henry.. somebody (ktoś). but have you got any more since then? Wyraz some.: Have you got any letters from Poland? Yes.

Somewhere.. nowhere są to przysłówki a nie zaimki.. I've seen him somewhere in town.. where in the evening.anybody (ktoś.... good plays lately? We are so tired that we hardly go . a także złożenia nobody (nikt). 4... Wyrazy no.. anybody. There is nobody in this room. 3. Uwaga. Does . b) albo zawierają wyrazy przeczące no. Widziałem go gdzieś na mieście. 2. any lub no. nowhere i wtedy w orzeczeniu nie występuje przeczenie. Is there anybody in this room? Czy jest ktoś w tym pokoju? There isn't anybody in this room. body want a drink? Yes. W tym pokoju nie ma nikogo. Has he lost anything? Czy on coś zgubił? He hasn't lost anything. nothing (nic) oraz nowhere (nigdzie) występują w zdaniach przeczących.. There is somebody in this room. 6. ktokolwiek). anything.. On niczego nie zgubił. Zdania przeczące mogą mieć dwojaką postać: a) albo zawierają wyrazy any. gdziekolwiek) występują w zdaniach pytających i przeczących. I have seen him nowhere.. cokolwiek). nobody. He has lost something. good cakes in that cafeteria. They never have . 45 . 5. I think we should all like . anywhere. nothing. thing to drink. body of that name. W tym pokoju ktoś jest.. Uzupełnij poniższe zdania wstawiając some. thing against his visit! Have you seen . Have you seen him anywhere? Czy widziałeś go gdzieś? I have not seen him anywhere. I am sure I don't know . Nie widziałem go nigdzie. anywhere (gdzieś. But I thought you wouldn't have . He has lost nothing. anywhere i wówczas orzeczenie występuje w formie przeczącej. ĆWICZENIE 1.. anything (coś. On coś zgubił.

friends there... 18..7. 3. thing John says! No.. you . I haven't got . 16. Do you have .. useful. 4. . 14.. Is there . 15...yourself. 11. yourself występują jako zaimki zwrotne odpowiadające polskim zaimkom: się.. she . We have found .4... Are you going . W odróżnieniu od języka polskiego w języku angielskim każdemu zaimkowi osobowemu odpowiada oddzielna forma zaimka zwrotnego: I . again...themselves.. 8. thing cures a cold faster than a hot drink and .. we . 17. Can you see . whisky but I can offer you ... out.. a new flat.. in that part. ...myself..... 2. sobą. I couldn't find those documents..yourself. body in Spain. .yourselves. 10.. Lucy. Don't listen to . Have a good journey.... there is . 3. w drugiej osobie liczby mnogiej . Nie rozczulajcie się nad sobą. I've got .. Children shouldn't play with knives because they can cut . 7.yourselves.. 12. We'll stay with your mother and we'll make ... body waiting for you in the hotel lounge? Miss Jones. where on Sunday? Mary is very sorry she can't ask us to stay for the weekend but she has .herself. 46 Wstaw odpowiedni zaimek zwrotny: I'm afraid Mary has hurt . Alan? You look very pale. siebie. David has cut . I'm afraid I don't know ... body knew where they were. 6. Paul was so busy that he didn't have . 13.... Have you got .... money in the bank? Yes. soft drinks. ... aspirin. I have . time for lunch. 8.ourselves. Helen! You must have tired .itself... 5. Uwaga: W drugiej osobie liczby pojedynczej . friends in Vienna? Yes. body to see you. Have you hurt yourself? Czy coś sobie zrobiłeś? Don't be sorry for yourselves. 9.himself. sobie. and look after . Zaimki zwrotne Wyrazy: myself. ĆWICZENIE 1. it ... where to put us up. they . he . you .

4. herself. 3. We'll do up the flat . yourselves. Now I'm going to write a story . On sam to powiedział.. 2. b) 1.: You ought to invite John yourselves.. ĆWICZENIE I 1. Zaimki emfatyczne Wyrazy: myself. himself... Przetłumacz na angielski: a) 1. she will do it . Powinniście sami zaprosić Johna.3. 4. ĆWICZENIE II 2.. ourselves. Let them do the job .5. Do you know why John has lost his job? I'm afraid he doesn't know it . 5. 6... . I can't help them. Sami poszukamy naszych okryć... themselves występują również w funkcji tzw. zaimków emfatycznych odpowiadających polskim sam (samodzielnie). later. Wstaw odpowiedni zaimek: I've read the story you've written.. proszę. 2... . Don't do any shopping for Sophie. sama (samodzielnie) itp. Sam dyrektor szkoły kazał nam iść do domu. 3. 3. You can't ask Father to help you. Czy zatrzymasz tę książkę dla siebie? Ciasto jest na stole. itself. you must write your homework . We have no money to pay the painters. np. Obawiam się. 4. poczęstujcie się. yourself. Czy dobrze bawiliście się na przyjęciu? Moja córka kupiła sobie nowy samochód. że sam będę musiał to zrobić..

np. early .4.zaskakująca myśl the defeated army . 48 . wcześnie (patrz rozdz. Przymiotnik—the Adjective 4.trudny problem modern musie . It was almost empty.język polski Wiele imiesłowów teraźniejszych i przeszłych funkcjonuje także jako przymiotniki.zwyciężona armia a broken heart . Oh no.: interesting work . do którego się odnoszą.wczesny. The concert hall was very crowded. wprowadzając przymiotnik o znaczeniu przeciwnym: Wzór: A. do którego się odnoszą. np.złamane serce Niektóre przymiotniki mają tę samą formę co przysłówki. szybko. fast -szybki.ciekawa praca a surprising idea . An interesting man ciekawy człowiek an interesting woman ciekawa kobieta an interesting book ciekawa książka interesting men ciekawi ludzie interesting women ciekawe kobiety interesting books ciekawe książki Przymiotniki występujące jako przydawki zawsze poprzedzają rzeczownik. np.1.: a difficult problem . ĆWICZENIE i Zaprzecz poniższym wypowiedziom. B. Formy przymiotnika W języku angielskim przymiotniki mają jedną formę bez względu na liczbę i rodzaj rzeczownika.muzyka współczesna the Polish language . 5. Przysłówek).

A..1. The lecture interested the students..... Detective stories bore me. ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania przymiotnikami o formie imiesłowów: Wzór: The long walk tired me out. . by his latest joke about Professor Jones. Not at all. He likes .. The test was both difficult and . the sick — chorzy (ludzie).. The dishes in the cupboard are dirty.. They are rather . The subject of the lecture was very . A. Long walks are often tiring... 4. B. A great many people like them but I find them . 6. Most students of our college are . I hope this knife is sharp enough... B. I was greatly . I was last Sunday when I had nothing but an Agatha Christie's novel to read.. 2. John amuses us all with his jokes.. np.. 1.. His jokes are usually very ... 5. You're wrong... Yesterday we were greatly . A. A. B... Many people find noise .. It's quite . 2... 4 — Język angielski 49 . A. Unfortunately it's rather . 4. A. 5. I felt very tired when I got back home. They must be . You're wrong. Noise irritates many people..2.. Oh no.... The test confused the pupils... the rich — bogaci (ludzie). in politics. I'm afraid B. I remember how . Most of the pupils gave wrong answers because they were .. B. John is a careless driver... 3. 4. Jim likes an early breakfast.. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami The Przymiotnik poprzedzony przedimkiem the może funkcjonować jako rzeczownik osobowy w liczbie mnogiej.. the poor — biedni (ludzie). It's a very deep lake... B. He is usually very . as a rule. 3. Your children seem very quiet.. Impossible... when my neighbours had a very noisy party some time ago.

rich. young. Rzadko miewamy tak brzydką pogodę. Czuję się tak szczęśliwy. It is a great nuisance to have such noisy neighbours. że nie mogę cię zrozumieć. dumb. To bardzo nieznośne mieć tak hałaśliwych sąsiadów. Such Określnik such występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika. Are those children always so noisy? Czy te dzieci są zawsze tak hałaśliwe? You speak so fast that I can't understand you. I feel so happy that I want to sing. typu Non —Count). Chorzy zostali odesłani z obozu do szpitala. Mówisz tak szybko. okreslnikowi such nie towarzyszy żaden przedimek. a także przed innym przysłówkiem.The poor are sometimes happier than the rich. The sick were sent from the camp to hospital. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej (tj. So Przysłówek so występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. Szczególnie często w takim zastosowaniu występują przymiotniki: poor. old. deaf. How brave you are! Jaki odważny jesteś! How little we know about each other! Jak mało o sobie wiemy! 50 . Biedni są czasem szczęśliwsi od bogatych. Nigdy przedtem nie widziałem tak dobrego filmu. I have never seen such a good film before. że chce mi się śpiewać. How Przysłówek how występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. okreslnikowi such towarzyszy przedimek a/an. blind. a także przed innym przysłówkiem. typu Count) w liczbie pojedynczej. We seldom have such bad weather. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej (tj. unemployed.

funny that he makes everybody laugh.. John and Margaret are . 6... 1. nonsense that I really can't listen any longer. określnikowi what towarzyszy przedimek a/an. 1.. ĆWICZENIE I Przepisz poniższe zdania zastępując wytłuszczone wyrażenia rzeczownikami o formie przymiotnika. People who are old never understand young people. Golf is a very good game for middle-aged people. 3. 7. good children that we never have any trouble with them. Last night I was .. Strong people should protect weak people. 9. Uzupełnij poniższe zdania stosując so. poprzedzonymi przez the. They are . 2.. 3. good swimmers that they break all records. 5.What Określnik what występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika. What fools we were! Jakimi głupcami byliśmy! What terrible injustice! Jaka straszna niesprawiedliwość! Uwaga: Przysłówek how i określnik what w powyższych zastosowaniach mają charakter emfatyczny.. What a beautiful view! Jaki piękny widok! Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej. Deaf people can be taught to communicate. excited that I couldn't sleep. People who are unemployed have financial difficulties.. This is ... The new opera house will be . Susan is . Mary is . 6. 4. a nie pytający. Mr. good nurse that all her patients get well very quickly. efficient typist that there is no need to check her work. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie pojedynczej.. such a lub such... You shouldn't speak ill of dead people. 5. określnikowi what nie towarzyszy żaden przedimek. Black is . 8. 2. There is a special alphabet for people who are Wind... 4* ĆWICZENIE II 51 .. 4.. 7. You are talking . big building that there will be room in it for 2000 people. fast car that we'll reach London by noon..

.. nice people that we often visit them..: happy — happier — happiest (ale: gay — gayer — gayest).. . a w stopniu najwyższym wyrazem most. nonsense she talks sometimes! . 6. np. 5.... what lub wbat a/an.. old that it is dangerous to drive it.. w stopniu wyższym i najwyższym dodajemy odpowiednio litery -r i -st. It was.. Przymiotniki wielosylabowe stopniuje się poprzedzając je w stopniu wyższym wyrazem more...: intelligent — more intelligent — most intelligent. Our neighbours are . 12. 14.. idiotic idea! 4. Przymiotniki zakończone literą y poprzedzoną literą spółgłoskową w stopniu wyższym i najwyższym zmieniają y na ie. well she dresses! . thin — thinner — thinnest... Mrs..3.. 13.. beautiful eyes she has! ..: nice — nicer — nicest.10. Niektóre przymiotniki stopniuje się nieregularnie. nice it is to see you here! .....: good — better — best (dobry — lepszy — najlepszy) bad — worse — worst (zły — gorszy — najgorszy) 52 . I'm . hungry that I must have a sandwich... attractive woman your wife is! . 8. np.: fast — faster — fastest. wide this road is! . 12. Gdy przymiotnik kończy się literą e... Henry's car is . ĆWICZENIE III 1.. 2. Jones grows. 11.. lovely flowers! . lucky I was to find you in that crowd! . 7... Stopniowanie przymiotników Przymiotniki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe mają w stopniu wyższym końcówkę -er [a] a w stopniu najwyższym końcówkę -est [ist]. 3. beautiful flowers that she wins prizes every year. np. 9. bad play that I left before the end. Przymiotniki jednosylabowe.. 4. 11. np.. np. 10. clever you were to solve that problem! . np. Uzupełnij poniższe zdania wstawiając how.: big — bigger — biggest. sad news! . interesting story you have told us! .. zakończone pojedynczą literą spółgłoskową po pojedynczej literze samogłoskowej. w stopniu wyższym i najwyższym podwajają spółgłoskę.

1... ale: elder ..: my elder (eldest) brother (son. not so . Kwiecień zazwyczaj nie jest tak ciepły jak maj. Which is the elder? Obaj twoi synowie są bardzo wysocy. as.Przymiotnik far (daleki) stopniuje się: far . Angielski jest trudniejszym językiem niż niemiecki. Przedimek). His jokes are as funny as mine. as występuje rzadziej niż: not so. Jego dowcipy są równie śmieszne jak moje. Zestawienie a) large fast b)fat big c) easy pretty d) careful expensive x stopień wyższy larger faster fatter bigger easier prettier more careful more expensive stopień najwyższy largest fastest fattest biggest easiest prettiest most careful most expensive Wyrażenie: not as.eldest dla zaznaczenia starszeństwa w rodzinie.. as . daughter etc. jak. April isn't usually so warm as May. Przymiotnik old (stary) stopniuje się older . Rzeczownik z przymiotnikiem w stopniu najwyższym często jest poprzedzony przedimkiem the (patrz rozdz. W zdaniach wyrażających porównanie używamy spójników: as . than ..nie tak jak. English is a more difficult language than German..farthest (w odniesieniu do odległości) far further . Mój starszy brat jest trzy lata starszy ode mnie. np. as * .. .. Nowy York jest największym miastem w Stanach Zjednoczonych.niż.oldest.. as -tak . Który jest starszy? ale: My elder brother is three years older than I am.) Both your sons are very tall. np. furthest we wszystkich okolicznościach.farther .: New York is the largest city in the USA..1..furthest (w odniesieniu do kolejności) Uwaga: istnieje tendencja do stosowania form: further.nie tak jak lub not as ..

53 .

Mr. It's warmer in July than in March.: Y. 7.: I think she is . stosując stopień wyższy przymiotnika: Wzór: X.e) good bad far old better worse farther further older elder best worst farthest furthest oldest eldest Struktura: the . I need a bigger one. My flat isn't so comfortable as John's..: Is your house big enough? No. 2.. 4. as: Wzór: Mary and Ann are the same age.: X. Im większe (Jest) mieszkanie. you are. Is your work difficult? Yes. tym.. Mary is as old as Ann. The article on page five and the one on page ten are the same length. tym bardziej się niecierpliwił. 5. ĆWICZENIE I Na podstawie poniższych zdań utwórz porównania stosując: as . New York is larger than London. Im więcej. 54 . John's flat is more comfortable than mine.. Brown works harder than Mr. My Russian and my French are equally good. Na przykład: The more the better. 1. the z przymiotnikiem lub przysłówkiem odpowiada polskiemu: im .: Is Mary a quiet girl? Y. it's more difficult than yours. ĆWICZENIE n Uzupełnij odpowiedzi na następujące pytania. The larger the flat the more expensive it is. X... 6.. The longer he waited the more impatient he grew.: Y. John and Henry are the same height. Peter's hair is longer than yours... as lub not so . Smith. Im dłużej czekał.. tym lepiej. tym więcej kosztuje. 3. 1.

Helen 162 cm. it was far . it was much .: Yes. 5. Y.. I believe it's .. 3.: Is Sahara a big desert? Y.: What's Tom like? Is he intelligent? Y.: Can you understand this difficult text? Y. in his group. Steve failed two of them. kompletując wyposażenie mieszkania. yesterday 26 degrees. Harry 70 kg.: Is Richard a good student? Y. X. Henry passed all his exams. X.. 2. I've ever seen. X.: Yes. 2.. X.. 3.. My car 1981. this is . it's far . 4. the conference on Friday.: Yes..: Yes. Temperatures: today 20 degrees.: I should say he is . X. John's car 1976. size we've got. 4. X. John is heavier than Harry. ĆWICZENIE IV Uzupełnij odpowiedzi na poniższe pytania stosując stopień najwyższy przymiotnika: Wzór: X. ĆWICZENIE III Na podstawie niżej podanych informacji utwórz porównania wprowadzając przymiotniki w stopniu wyższym: Wzór: John 82 kg.: Was the meeting interesting? Y. 5. I've ever read. 4.: Yes. 5.: Was "War and Peace" a good film? Y.: Here you are.: I'd like to buy a small suitcase. X. it's the biggest desert in the world..: Can you tell me the title of an interesting novel? Y.. 1..: Yes.: Is the climate healthy here? Y. 3.: I think "War and Peace" is . 1.. Uzupełnij dialog ze sprzedawcą: 55 . Peggy's 2 pages. in your town. ĆWICZENIE V Robisz w sklepie zakupy w towarzystwie żony. Adam's composition 3 pages.: No. I'm afraid it's . X.: Isn't this play boring? Y... the rest of my students.. the TV serial.2... Mary 165 cm.. he is .. X. I've ever seen.

The police have got (far) information about the murderer. 3. Your wife: I believe the one in front of you is the most comfortable. ĆWICZENIE VI Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1.: This electric stove is very economical. 7.: This television set is very good...: This lamp would be useful. 5. A. On Friday I'll be as (busy) as on Thursday. B. but Wednesday is usually (busy) day in my office. 14. tym więcej ma przyjaciół. A. Old Harry is (kind) man in our village. tym wygodniej będziesz żył. Im gorsza droga. Which is (interesting) short story in this volume? Helen is (pretty) than her sisters. Jones is (good) teacher I have ever had. . 13. You: I think the one over there is more comfortable. 1.: This refrigerator is quite big. Your job is (dangerous) than mine. 4. tym więcej wiesz.Wzór: The shop assistant: This armchair is very comfortable. 6. 6. 10. 4. This is (amusing) story I've ever heard. 9. 8. 5. I'd like you to meet Lucy.: This carpet is very attractive. A. Im jesteś starszy. C: I believe the one in front of you is . A. 3. ĆWICZENIE vn Uzupełnij właściwą formę przymiotnika podanego w nawiasie: 1.: I think the one over there is .. 3. A. Don't you think that professor Blake is (original) writer of our generation? I didn't realize it was (long) way home. tym przyjemniejsze wakacje. A. Im milsza dziewczyna. Im ładniejsza pogoda. 2. 56 I think Mr. my (old) daughter. A. The kitchen is (warm) place in our house.: This couch is very wide. .: These curtains are very fine. tym trudniejsze prowadzenie wozu. Im ciężej będziesz pracował. 12. 5. 2. 2. 7. I like coffee as (black) as pitch. Her handwriting is even (bad) than mine.. 4. 11.

4. 5. 6. 1. 7. Nasze wakacje nad morzem były równie przyjemne jak nasz pobyt w górach. że jesteś bardziej zmęczony ode mnie. Gdzie jest najbliższa stacja benzynowa? Ta sztuka jest równie interesująca jak ta. Bogaci mają często równie poważne kłopoty jak biedni. Duże mieszkanie jest wygodniejsze od małego. 2. Obawiam się. . którą oglądałem wczoraj w telewizji.ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: To jest najładniejszy obraz jaki kiedykolwiek widziałem. 3.

1. (przymiotnik) Uwaga: Niektóre wyrazy z końcówką -ly nie są przysłówkami. monthly. przymiotników.5.daily delighted .: far. Przysłówek—the Adverb 5.weekly Niektóre przysłówki z końcówką -ly funkcjonują także jako przymiotniki.firstly public .szybko a także: hard . long. homely -swojski. rzeczowników lub liczebników. bezmała . friendly . przez dodanie końcówki -ly.wolno loud . (przysłówek) This is my monthly pay. Formy przysłówka Wiele przysłówków tworzymy od innych części mowy. Istnieją przysłówki.quickly .wrongly day .publicly week .szybki pociąg Henry drives fast . imiesłowów. np. oraz drugą — utworzoną przez dodanie końcówki -ly i mającą w niektórych przypadkach zupełnie inne znaczenie.ciężko. Tak więc mówimy: He is paid weekly but I get paid monthly. lovely . np. Mamy więc: slow . np.delightedly first .przyjazny.: daily.zaledwie nearly . np.śliczny. trudno near . np. likely . które nie różnią się formą od przymiotników.prawdopodobny.recently wrong .Henryk jedzie szybko Inna grupa przysłówków ma dwie formy: jedną — nie różniącą się od przymiotnika. lecz przymiotnikami.slowly .loudly głośno quick . yearly. fast.badly recent .prawie. Mówimy więc: a fast train .: bad .blisko 58 hardly .

według wskazówek zegara otherwise . np. np. My house is quite near. sound używamy przymiotnika.całkiem. taste. feel. We all work hard. w przeciwnym razie likewise .inaczej. smell.: northwards . np. Zupa dobrze smakuje. We haven't seen you lately. a nie przysłówka. w podobny sposób b) z przyrostkiem -s (są to przysłówki oznaczające kierunek i tworzone z przymiotników).wysoce prettily .późno Mówimy: highly . Uwaga: Po niektórych czasownikach oznaczających czynności zmysłów. Your dress looks beautiful. np. Mój dom jest zupełnie blisko.: a) z przyrostkiem -wise clockwise .głośno. Tylko ty prawie wcale nie pracujesz.ładnie lately .na północ southwards . Ponadto istnieją grupy przysłówków utworzonych przez dodanie przyrostków lub przedrostków.podobnie.wysoko pretty . My wszyscy pracujemy ciężko. Jan przyszedł późno na nasze zebranie. Nie widzieliśmy cię ostatnio.ostatnio John came late to our meeting.: aloud . O mało nie umarłem na zapalenie płuc w zeszłym roku. na głos 59 . dosyć late .(dodanym do przymiotnika lub rzeczownika).: look.: The soup tastes good. I nearly died of pneumonia last year. np.na południe backwards .high .w tył c) z przedrostkiem a. Only you hardly work at all. Twoja suknia pięknie wygląda.

The Browns often visit us on Sunday. everywhere. które wskazują gdzie dana czyn ność się odbywa. once.kiedykolwiek wherever . Nigdy nie byłem w Ameryce. early. soon. today. np.nigdzie however . away Mówimy: We have been there many times. Brownowie często odwiedzają nas w niedzielę. czyli są odpowiedzią na pytanie: when?. czyli są odpowiedzią na pytanie: how often?. Musisz przyjść wcześnie.oddzielnie Jest także niezbyt liczna grupa przysłówków złożonych.: here. then.zewnątrz moreover .wewnątrz outside . up.co więcej therefore . yesterday. 2) Przysłówki częstotliwości (Adverbs of Frequency). often.dlatego sometimes . które wskazują jak często dana czynność się odbywa. never. np. We will write a dictation tomorrow. Napiszemy dyktando jutro.czasami nowhere .naprzód. Byliśmy tam wiele razy. np.: always. 3) Przysłówki miejsca (Adverbs of Place). które wskazują kiedy odbywa się dana czynność.2. np. .ahead . twice. czyli są odpowiedzią na pytanie: where?. down. Podział przysłówków Przysłówki możemy podzielić według ich znaczenia na następujące grupy: 1) Przysłówki czasu (Adverbs of Time). occasionally. late Mówimy: You must come early. na przodzie apart .: now.: inside .jednak whenever . frequently Mówimy: I have never been to America. there.gdziekolwiek 5.

60 .

extremely. completely Mówimy: John was extremely tired. The accident happened when we were sitting in a cafe.: when. fairly. 4) Przysłówki sposobu (Adverbs of Manner). how? np. Twoje wypracowanie jest dosyć dobre. how. Oto dlaczego zapomniałem o naszym umówionym spotkaniu. jak dana czynność jest dokonywana.: very. That was cleverly done. badly. np. thus Mówimy: I need this money badly. why?. 5) Przysłówki stopnia (Adverbs of Degree). czyli są odpowiedzią na pytanie: how?. Your composition is fairly good. enough. quite. when?. nicely. Mówimy: When will you come again? Kiedy znów przyjdziesz? How do you want to get rid of this man? Jak chcesz się pozbyć tego człowieka? 7) Przysłówki względne (Relative Pronouns). Mówimy: That was the reason why I had forgotten about our appointment. które określają w jakim stopniu dana czynność jest dokonywana. why. np. Jan był niesłychanie zmęczony.: rather. cleverly. czyli są odpowiedzią na pytanie: in what degree? to what extent?. hardly. 61 where?. where. np. well. które określają. które wprowadzają zdania podrzędne.: fast. Możesz znaleźć te kwiatki wszędzie. . Wypadek zdarzył się. itp. To było sprytnie zrobione. Bardzo potrzebuję tych pieniędzy. gdy siedzieliśmy w kawiarni.You can find these flowers everywhere. 6) Przysłówki pytajne (Interrogative Adverbs).

no longer w zdaniach przeczących. Ja także studiowałem francuski. . Reason and Consequence): therefore.Mego brata jeszcze tam nie ma.8) Przysłówki wniosku. .już either . Otworzyłem drzwi. then.tylko still .zbyt too . then I closed the door carefully. natomiast either w przeczących.także else .także akurat yet .Mój brat jest tam jeszcze. Polski wyraz już ma odpowiedniki: already w zdaniach twierdzących. Polski wyraz także znajduje odpowiedniki w angielskich also i too w zdaniach twierdzących i pytajnych.Czy mój brat jeszcze tam jest? My brother is not there yet. a potem zamknąłem drzwi starannie. Mówimy: I have also studied French.jeszcze just . Mary już skończyła pracę. I have studied French too. consequently. Has Mary finished work yet? Czy Mary skończyła już pracę? Mr.jeszcze. 9) Istnieje jeszcze grupa często używanych przysłówków. already i yet w zdaniach pytajnych.także already . Is my brother still there? . Pan Brown nie jest już naszym szefem. które trudno zaszeregować do którejś z wyżej wymienionych grup: also . Polski wyraz jeszcze ma odpowiedniki: still w zdaniach twierdzących i pytajnych. Mój szef zganił mnie i dlatego czułem się urażony. I haven't studied French either. Brown is no longer our boss. 62 . wszedłem. Mówimy: Mary has already finished work.właśnie. My boss scolded me. only . therefore I felt offended. Ja także nie studiowałem francuskiego. przyczyny i skutku (Adverbs of Conclusion. już Przysłówki powyżej podanej grupy wymagają dodatkowych objaśnień odnoszących się do ich użycia w zdaniach. finally Mówimy: I opened the door and got in. Mówimy: My brother is still there. a yet w zdaniach przeczących.nadal. wciąż jeszcze too .

jak: somewhere else . w przeciwnym razie. to .coś innego. Nasi krewni często odwiedzają nas w niedzielę. kto inny something else . np.: You must catch the man.gdzie indziej who else .. The soldiers have planned their action very quickly. Jutro będziemy w Paryżu.: Mr. coś jeszcze oraz w wyrażeniu: or else .3. Tomorrow we shall be in Paris. gdyż w przeciwnym razie spóźnisz się do szkoły! 5. Przysłówki częstotliwości stoją zazwyczaj przed orzeczeniem.) znaczenie przymiotnika. a niekiedy na początku. np. Żołnierze zaplanowali swą akcję bardzo szybko. Hurry up. Pan Smith jest niesłychanie mądrym człowiekiem. or else you will be late for school! Pospiesz się.Przysłówek else występuje w takich wyrażeniach. np. Przybyliśmy do Londynu wczoraj. w którym występuje. o której mówisz.. Miejsce przysłówka w zdaniu Miejsce przysłówka w zdaniu zależy od jego roli w tym zdaniu oraz od otoczenia. itp. I want to see them tomorrow. or else he will commit another crime.gdyż inaczej.. The book you are talking about is widely read. Smith is an extremely wise man. Musicie złapać tego człowieka. a jeśli nie. Przysłówki czasu określonego stoją najczęściej na końcu zdania.kto jeszcze. Książka. jest szeroko czytana.: We came to London yesterday. imiesłowu lub innego przysłówka stoi zazwyczaj bezpośrednio przed nim. Przysłówek modyfikujący (intensyfikujący.: I always get up at seven o'clock. gdyż inaczej popełni następną zbrodnię. Wstaję zawsze o siódmej. osłabiający. 63 . Our relatives often visit us on Sunday. Chcę ich zobaczyć jutro. np.

Mamy dosyć czasu.: We have never met him before. np. Zadanie było zbyt trudne dla mnie. ale może wystąpić przed rzeczownikiem. Brown will do it well enough. Jeśli orzeczenie jest złożoną grupą werbalną. Nigdy go przedtem nie spotkaliśmy. . Pracowaliśmy tam. Maria pięknie śpiewa.: Mary sings beautifully. Pan Brown zrobi to wystarczająco dobrze. wtedy zazwyczaj najpierw stawiamy przysłówek miejsca. Masz zupełną rację. 64 . Przysłówki miejsca stoją zazwyczaj na końcu zdania.: Henry is seldom with us. to przysłówek stoi po nim. Mary sings folk ballads beautifully.: Is it good enough? Czy to jest wystarczająco dobre? Mr. Przysłówki sposobu przeważnie stoją po czasowniku lub dopełnieniu czasownika. np. aby dostać się na stację (dojechać na stację). np. przysłówek częstotliwości stoi po pierwszym członie orzeczenia (tj.: You are perfectly right. Maria śpiewa pięknie ludowe ballady. np. po czasowniku posiłkowym). The exercise was too difficult for me. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na następujące przysłówki stopnia: a) enough występuje po przymiotniku lub przysłówku a nie przed nim. Pracowaliśmy tam wczoraj. np. np. We have time enough to get to the station.Jednakże jeśli orzeczeniem jest czasownik specjalny.: We were working there.: We have enough time to get to the station. We were working there yesterday. a po nim przysłówek czasu. np. Przysłówki stopnia stoją zazwyczaj przed przymiotnikami oraz innymi przysłówkami.Henryk jest rzadko z nami. ale jeśli prócz tego występuje przysłówek czasu.

: John finished his work as quickly as his friend. przez użycie wyrazu more w stopniu wyższym i most w stopniu najwyższym. np. Mary decided to write this book only.b) only może wystąpić w różnym miejscu w zdaniu.: politely — more politely — most politely = grzecznie — grzeczniej — naj grzeczniej Istnieje także grupa przysłówków. John skończył pracę tak szybko jak jego kolega. 5A Stopniowanie przysłówków Przysłówki stopniuje się tak jak przymiotniki: a) przysłówki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe przez dodanie końcówki -er [a] w stopniu wyższym i -est [ist] w stopniu najwyższym. Mary decided to write only this book. włączając wszystkie z końcówką -ly z wyjąt kiem badly. Tylko Maria (nikt inny) postanowiła napisać tę książkę. Mary helped only to write this book. 5 — Język angielski 65 . do którego elementu w zdaniu się odnosi. np. Maria postanowiła napisać tylko tę książkę. Maria tylko pomogła napisać tę książkę (ale nie napisała jej sama). zależnie od tego. Maria pomogła tylko napisać tę książkę (a nie recenzować ją). które podobnie jak przymiotniki są stopniowane w sposób nieregularny: well badly much little far = dobrze better = lepiej best = najlepiej = źle worse = gorzej worst = najgorzej = dużo more = więcej most = najwięcej = mało less = mniej least = najmniej = daleko = dalej farthest = najdalej farther (o przestrzeni) furthest (inne użycia) further Konstrukcje wyrażające porównania są takie same jak z przymiotnikami.: fast — faster — fastest = szybko — szybciej — najszybciej ale b) przysłówki wielosylabowe. Mówimy: Only Mary decided to write this book. np. Mary only helped to write this book.

zejść to put . że ten sam czasownik może występować z różnymi partykułami modyfikującymi jego znaczenie.odłożyć to break in . zmieniających znaczenie czasowników. np. wyłączyć (np. np.otrzymać to get up . 5.I can't speak so cleverly as you.: to put on . a więc mówimy: I come in he comes in I am coming in I came in he has come in Charakterystyczną rzeczą jest. Partykuły same nie ulegają zmianie wraz z formą czasownika. przesunąć to put away .położyć to put aside .: to get .brać to take down .włamać się to break off zerwać 66 . położyć to put off . schować to give .obrócić (się) to switch on .sprzątnąć. Nie umiem mówić tak mądrze jak ty.nałożyć to put down . partykułach przysłówkowych (Adverbial Particles).5.odłożyć.wstać to get down . prąd. zdradzić to take . przy których występują.dać to give away -wydać. radio) to switch off . John biega szybciej niż inni chłopcy. Partykuły przysłówkowe Przy omawianiu przysłówków należy wspomnieć o tzw.kłaść. John runs faster than the other boys.zapisać to take off .zgasić. radio). włączyć (np.zapalić. prąd.zdjąć to switch .

: This man gave him away.wydostać się. np.wejść.wyrzec się (czegoś).obmówić. zadzwonić to ring off . którego nie można się domyślić z partykuły. wyjść to ring up . może więc występować bezpośrednio po czasowniku lub po jego dopełnieniu. musimy partykułę umieścić po dopełnieniu. zaprzestać (czegoś) to give in -ustąpić to run down . W przypadku gdy dopełnienie wyrażamy zaimkiem osobowym.pogodzić się z (czymś) to try on -przymierzyć Partykuła przysłówkowa czasownika przechodniego jest ruchoma. ĆWICZENIE I Utwórz przysłówki od następujących przymiotników: kind foolish polite free legal f expensive immediate fortunate effective public cheap happy doubtful broad tactless safe necessary profound obvious regular 67 .uciec to give up . oczernić to put up -ulokować. np. Czasami jednak taki czasownik złożony ma zupełnie swoiste znaczenie.podjąć to take away . albo This man gave his friend away. dostać się to get out .odłożyć słuchawkę Partykuły najczęściej spełniają rolę przedrostków czasowników polskich i znając znaczenie danej partykuły możemy stosunkowo łatwo podać znaczenie całego czasownika złożonego.odprowadzić (kogoś odjeżdżającego) to take in . np.: to see off .zabrać to get in .: This man gave away his friend. Ten człowiek zdradził (wydał) swego przyjaciela.zatelefonować.oszukać to get away . przenocować (kogoś) to put up with .to take up .

Do you know him . 9.. dream.... mark for it... Wstaw właściwą formę w następujących zdaniach: 1. Did you sleep . You have translated these sentences very . Your opinion of her is rather . 3. 2.. I can assure you... 7. 8.... at all. This is a ... 2. business. but people generally speak .. 6. 68 .. Our car has been . ? Yes. 4. lub przysłówki well lub badly: John's French pronunciation is . of her. Your suggestion was not . I will never invite you again.... or . 5.. The water in the river feels (cold. coldly). damaged.. about him. I did not sleep ... 10..patient fair general ĆWICZENIE II wise right willing wrong perfect visible temporary handsome economical Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących rzeczowników: sleep origin centre intelligence sorrow ĆWICZENIE III trust use joy glory anxiety respect addition beauty artist luck danger contempt care heat hospitality Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących czasowników : to to to to to ĆWICZENIE IV hope hate imagine vary thank to attract to cease to move to fili to possess to oblige to wonder to neglect to construct to anger to obey to protect to help to play to please Wstaw odpowiednio przymiotniki good lub bad. Andrew looked at us (cold. If you behave ... coldly) in the morning.. ĆWICZENIE V 1... and I must give you a .. last night? I had a . but I can't tell you anything ... at all but the final solution was far from .

married. directly) after dinner. The motorways in your country are not (bad. 69 . My brother is somewhere (near. We have a hard job before us. We can .. badly). A moment later he fell. Mother does not realize how (bad. Andrew and Mary are happy together. in love with his wife. nicely) of you to come and see us. badly) injured? 5.3. The criminal's defence was weak. 10. 15. nearly) the river. to the ground. 3. highly) respectable man. 7. 6. But don't drive too . We need this money (bad. Mr.. The day is bright. The soup smells (nice.. ĆWICZENIE VI Wstaw brakujące przysłówki: 1. nearly) finished.. How (nice. Your composition is (fair.. usually).. 18. We go to bed at 11 o'clock (generally). prettily).. hardly) know him. 4. 5. Mary has a fair knowledge of French... Have you been to America (ever)? Do you go to the mountains (often)? He comes at 4 o'clock (here. badly) things look for us.. The plane was (high.. hardly) to pass my exam. They came (direct. 12. Brown is a (high. 4. We have (near. The little girl smiled at me (pretty. stopping at each station. You should apologize when you are (late. 2. It was a (slow. 9. The mountain is very high. I'm sure it's very good. Mary has arrived Gust)I am able to follow you (hardly). badly). ĆWICZENIE VII Wstaw podane przysłówki we właściwe miejsce: 1.. And it is .. good at German. 8. He protested . I have tried (hard. nicely). highly) up in the sky.. 3. 7. fairly) good. The man walked with heavy steps. 8. 19. 10. 20. 11. Your friend behaved . They are . I haven't seen him (late. I have seen him drunk (never). 5. Why do you think him mad? He is only .. The sun is shining .. We (hard. 13. 16.. Have you been (bad. 4. 6.. 7. Your car is really fast. lately). That was a heroic deed. 9. slowly) train and it was going (slow. ! 6. lately).. She is also . dangerous to climb it. 2. 14. finish it tonight.. slowly). 17.

5. We have finished our lunch (almost). 10. Mój mąż niestety dużo pije. John spojrzał na nas smutno. Ann was (beautiful) dressed when I saw her last. Ja go prawie nie spotykam. My daughter sits on my right (always). 7. sometimes). My father will sell this house (soon) or (late). Mój wuj mówił coraz głośniej i nerwowo chodził po pokoju. John accepted our proposal (enthusiastic) than we had expected. Mary answered my questions (well) than the other students. 12. 2. 18. Takie postępowanie było wysoce niemoralne. Can't you walk (quick)? It is getting late. Will you forget this evening (ever)? I have believed you (never). Is London (near) Warsaw than Paris or (far) from it? 7. 5. Ostatnio zwiedziliśmy wiele muzeów. Do you treat people like this (always)? They will come again (never). John has finished his homework (just). Jane helped us very (willing). 15. 3. Zapłaciłem za ten dom mniej niż przypuszczasz. 19. I have seen him angry (rarely). We meet at this cafe (sometimes). Najlepiej przetłumaczyłeś trzecie zdanie. 11. 2. 16. 14. Dlaczego napisałeś ten list tak niestarannie? 8. Have you written a short story (ever)? Utwórz przysłówki i użyj ich w odpowiednim stopniu: ĆWICZENIE VIII 1. ĆWICZENIE IX Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 9. 12.8. Zamknij drzwi cicho. 20. 70 . 13. 17. 8. Oni nie chcą ciężko pracować. 9. They were driving (fast) than was necessary. We were certain that my sister would be able to come (quite). 9. że przyjdziemy. 3. My boss expects me to work (efficient). 13. 4. 6. Mary była prawie pewna. Tom is worried about his future (often). 10. Zimne mleko dobrze smakuje w gorący dzień. 6. 11. 10. The children behaved (noisy) than ever. We take him with us (there. 4.

ĆWICZENIE X Zmień poniżej podane zdania wyrażając dopełnienie zaimkiem według podanego wzoru: Mary is trying on a new blouse. 33. O której wstajesz rano? 3. Twoi przyjaciele po prostu zapomnieli ci o tym powiedzieć. 19. Twój przyjaciel widocznie nie chciał tutaj pozostać. Jeszcze pamiętam. We have put aside some books for you. chcę tylko zobaczyć jej tytuł. 18. śmiejących się głośno. 27. Anna szybko wrzuciła list do skrzynki pocztowej. Zdejmij płaszcz. kiedy prawie nie zna przepisów? Jak daleko jest do dworca kolejowego? Oni rzadko przychodzą tutaj. Twój pokój nie jest dosyć duży na to przyjęcie. Widziałem go tylko jeden raz i to wystarczy. 2. 21. 35. 16. Tomasz był niezwykle zmęczony i natychmiast się położył. 17. 20. 30. Who has given away these people? Why don't you put on your smart new hat? We will give up smoking. 31. 28. 26. 34. Czy przyjdziesz na stację. Kobieta spojrzała gniewnie na młodych ludzi. 71 ĆWICZENIE XI . aby nas odprowadzić? 2. Jak on może prowadzić samochód. Sprawa została częściowo załatwiona. aby podnieść ten ciężki stół? Czy zawsze wstajesz tak późno? George przynosi czasami naszym dzieciom prezenty. Czy jesteś dość silny. 32. 24. 29. Mary is trying it on. 3. 1. 4. 25. Pan Brown wkrótce wyjaśni wszystko. Dotarliśmy do teatru zbyt późno i dlatego opuściliśmy początek przedstawienia. Podaj mi tę książkę. Złodziej może łatwo dostać się tutaj. 5. Mój brat ożenił się dopiero tydzień temu. 22. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Dlaczego piszesz tylko po jednej stronie papieru? Tylko on może nas uratować. 15. Tutaj jest ciepło. You can't put off the meeting. gdzie mieszkałeś 20 lat temu.14. jednak pozostaniemy tutaj. 23.

Nie wierzę ci. Zerwałam nasze zaręczyny. 11. Pozwól mu odjechać. Powiedz jeszcze raz. Odłożyłem pieniądze. 13. 10. Chętnie ulokuję was u siebie na parę dni. Zapal światło. . 5. Nie oszukasz mnie więcej. ponieważ nas obgadali. 7. Nie mogę tego zrozumieć. Zadzwonisz do mnie o wpół do ósmej? Moja siostra sprzątnęła ze stołu puste naczynia. czego chcesz. 9. 8. Podnieś te papiery! Podnieś je. Musisz rzucić palenie.4. To nie jest dobre dla twego zdrowia. 15. gdyż robi się ciemno. Nie chcę ich więcej widzieć. 6. Wszystko zostało zrobione. mówię ci. 12. 14. które mi dałeś.

lub — jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na e — końcówkę d. 73 . utworzoną przez dodanie do formy podstawowej końcówki s lub es w piśmie. b) Formę trzeciej osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego. c) Formę czasu przeszłego (Past Simple) z końcówką ed lub d (w piśmie) dla czasowników regularnych i o różnej postaci dla czasowników nieregularnych.3).2.6.3. która dla czasowników regularnych jest identyczna z formą czasu przeszłego (patrz rozdz. jako czas teraźniejszy (Present Simple) we wszystkich osobach z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej oraz jako tryb rozkazujący (Imperative) dla drugiej osoby liczby pojedynczej i mnogiej (np. Formy czasownika Większość czasowników angielskich ma pięć form: a) Formę podstawową. open.). która funkcjonuje jako bezokolicznik (Infinitive). write. np. Czasowniki regularne i nieregularne Czasowniki angielskie możemy podzielić na regularne i nieregularne. Zasady wymowy i pisowni tej końcówki są te same co dla końcówki liczby mnogiej rzeczowników — rozdz. np. e) Formę imiesłowu biernego (Past Participle). go itp. 6.2. Końcówka ta brzmi [d] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się na samogłoskę lub spółgłoskę dźwięczną z wyjątkiem [d]. Czasowniki regularne mają w formie Simple Past i Past Participle w piśmie końcówkę ed. Podział czasowników 6.1. 2. bore [bo:] — bored [bo:d]. 6.3. writing. występującą jako imiesłów czasu teraźniejszego (Present Participle). help [help] — helped [helpt]. please [pli:z] — pleased [pli:zd]. [t] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską bezdźwięczną z wyjątkiem [t].1.2. np. Czasownik—the Verb 6. d) Formę -ing.

do. ought. Past i Past Participle różne (np. written). czynić. may. np.4. wrote. Czasy gramatyczne Z pojęciem czasownika łączy się pojęcie czasu fizycznego (time) i gramatycznego (tense). to write.2. Na przykład w zdaniu: Do you read crime stories? Czy czytujesz powieści kryminalne? czasownik leksykalny read określa czynność. i specjalne. formy ciągłej — continuous form). have. put). przeszłość (past). carry. will. 6. W obrębie każdego z tych chronologicznych podziałów rzeczywistości istnieją niuanse i aspekty. must. np. Na przykład czasownik do występuje w znaczeniu: robić. zwane także leksykalnymi. dare. used to. Niektóre wyrazy mogą występować w funkcji zarówno czasowników leksykalnych. do tworzenia zdań pytających i przeczących oraz poszczególnych czasów gramatycznych). nazywają czynności.[id] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską [d] lub [t]. jak i specjalnych. Czasowniki te są omówione szczegółowo w rozdz. a czasownik posiłkowy do (w pozycji przed podmiotem) sygnalizuje konstrukcję pytającą. które wyrażamy za pomocą odpowiedniego czasu gramatycznego (tense) i formy (np. o których mowa. Do czasowników specjalnych należą: be. albo wszystkie trzy formy takie same (np. Czasowniki leksykalne wyrażają określone treści semantyczne. to w Past i Past Participle zamienia się y na i. 6. make. carried. mend [mend] — mended [mendid). W zdaniu: What did you do yesterday? Co robiłeś wczoraj? mamy przykład użycia tego czasownika w obu funkcjach: specjalnej (w formie did). need. Czasowniki specjalne służą przede wszystkim do wyrażenia stosunków gramatycznych w zdaniu (np. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne Czasowniki angielskie dzieli się na zwykłe.3. Czas fizyczny (time) to teraźniejszość (present). oraz leksykalnej (robić). sygnalizującej pytanie. put. Czasowniki nieregularne mają albo formy Infinitive. shall. made). przyszłość (future). carried. put. can. tj. made. Chcąc uporządkować swoje wiadomości w za74 . 6.2. hate [heit] — hated [heitid]. albo jedną formę różną a dwie takie same (np. o którą chodzi. Jeśli czasownik regularny w bezokoliczniku kończy się na y.

can.3. must.: Can John swim? — Czy John umie pływać? Is Mary a teacher? — Czy Mary jest nauczycielką? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do słówka do. Chcąc zaś posługiwać się nimi bardziej swobodnie odpowiednio do aktualnej potrzeby. Tom does not play bridge — Tom nie gra w brydża. John cannot swim — John nie umie pływać. may. haven't itd. mn.1. we. they — look He. will.p.). can't.3). a w trzeciej osobie liczby pojedynczej does. aren't. have. W pytaniach i przeczeniach. np. chyba że cytujemy rozmowy. isn't. does lub do odpowiedniej formy czasownika specjalnego wyrazu not. z przeczeniem występują przeważnie w formie skróconej: don't.: They do not speak English — Oni nie mówią po angielsku. can. Natomiast w piśmie na ogół przeważa forma rozwinięta (jak w przykładach). np. w których stosujemy does (3 os. ought. czasownik leksykalny występuje bez końcówki -s/-es. Każde bowiem zagadnienie gramatyczne ma swój aspekt teoretyczno-formalny i funkcjonalno-komunikacyjny. Present Simple Czas Present Simple ma we wszystkich osobach formę podstawową. np. z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej. W mowie potocznej czasowniki: do. it — looks Formę pytającą w czasie Present Simple tworzymy stawiając wyraz do.1. przed podmiotem zdania. you. 2. przeszłości i przyszłości za pomocą znanych nam czasów.kresie użycia czasów dobrze jest znać formalne zasady ich tworzenia i przypadki ich stosowania. dare) tworzymy przez odwrócenie szyku zdania stawiając odpowiednią formę tego czasownika przed podmiotem. 6. Wyrażanie teraźniejszości 6. rzeczowników — patrz. w których występuje jeden z czasowników specjalnych (be. dialogi lub czyjeś potoczne wypowiedzi. 75 . dobrze jest widzieć jakie mamy możliwości wyrażania teraźniejszości.3.: Do you speak English? — Czy mówisz po angielsku? Does he play bridge? — Czy on gra w brydża? Formę pytającą w zdaniach. w której występuje końcówka s lub es (wymawiana tak jak końcówka 1. need. np. rozdz. she. shall. Znając tylko teorię gramatyczną trudno jest czasem zastosować ją poprawnie w praktyce. Znając tylko praktyczne aspekty stosowania określonego czasu często ograniczamy się do przypadków najprostszych i najbardziej typowych.: I. be.1. l. have itd.

Ten pociąg nigdy się nie spóźnia. jak np. My czasami kupujemy chleb w tym sklepie. np. czy trwałe. . Widzę. ale wolę miód. np. jak i takie. lecz dotyczą danej chwili. The sun rises in the east and sets in the west (Słońce wschodzi na wschodzie i zachodzi na zachodzie). John pięknie gra na fortepianie.: to see. They often (visit) us.: I see that you are tired.: Water turns into ice at 0° (Woda zamarza przy zerze stopni).Czasu Present Simple używamy. 3. ĆWICZENIE I I think a lot about the future. Lubię dżem. 7. 6. never. 5. We (go) to the theatre on Sunday. gdzie stałe powtarzanie się tego samego zjawiska jest wynikiem praw fizycznych. 4. 5. sometimes. 9. że jakieś czynności lub stany mają charakter stały lub powtarzający się. I (smell) smoke. occasionally. np. Czasowniki oznaczające wrażenia zmysłowe. Water (change) into steam at 100°. że jesteś zmęczony. np. Three and three make six (Trzy i trzy równa się sześć). ĆWICZENIE II 1. We (like) playing bridge. John always (go) to school on foot. We never (drink) milk. 8. The west wind usually (bring) rain. Jest to określenie bardzo szerokie i może obejmować sytuacje tak niewątpliwe. Mary (buy) a newspaper every day. gdy wyrażenia takie nie mają charakteru stałego. Przy wyrażaniu czynności powtarzającej się czas Present Simple występuje często z przysłówkami częstotliwości (Adverbs of Frequency): always. itp. 4. 10. often. Także czasowniki oznaczające stany umysłu lub uczuć występują w czasie Simple Present niezależnie od tego czy chodzi o sytuacje chwilowe. występują w czasie Simple Present także i wtedy. 76 Przetłumacz następujące zdania na angielski: Mary zawsze pije kawę na śniadanie. It often (rain) here.: I think it's going to rain. Myślę dużo o przyszłości. jeśli chcemy wyrazić. Czasowniki podane w nawiasach zastosuj w czasie Present Simple: 1. że będzie padać. to hear. 3. Myślę. 2.: John always uses the Colgate toothpaste (John zawsze używa pasty Colgate). 2.

The Browns like working in the garden. He often (speak) Polish too. ĆWICZENIE IV Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach według wzoru: Mary cooks very well (Ona nienawidzi gotowania) Oh no! She does not cook well. ĆWICZENIE III Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach jak w przykładzie: John goes to school on foot. Nienawidzę hałasu. 10. They usually (bark) at strangers only. Peter speaks Spanish. ĆWICZENIE V . She (read) books. His mother (do) it. (His wife). (Her sister). 4. She (be) always on time. Widzę. Peter always cooks his dinner himself. (Professor Smith's students). Uzupełnij następujące zdania jak w przykładzie: John likes jazz. 8. 10. 6. 4.6. 8. że jesteś zmęczony. 7. Helen is late every time I meet her. 2. (You). Smith is a doctor. 1. 9. inni wolą muzykę klasyczną. (On jest nauczycielem). Oh no! John doesn't go to school on foot. They (do) the opposite. They usually do their homework well. John goes for a walk before breakfast. 9. You always (go) to bed early. (His son). We go home by bus. 3. Mary always watches TV in the evening. 5. 5. She hates cooking. 7. He (be) too lazy. They need something to eat. Tom sits up late. 1. You often sit up late. George drinks too much. 3. (On pije tylko od czasu do czasu). 3. My students read the classics. Ziemia obraca się wokół słońca. 2. 2. Peter plays the piano very well. 5. Niektórzy ludzie lubią jazz. he goes by bus. 4. My brother is an actor. They (make) a lot of mistakes. (Mary). Dogs bark at everybody. (On w ogóle nie gra). They (prefer) playing bridge. Does Mary like jazz too? 1. (Oni nie są głodni). Cats play by day and sleep by night. Our teacher speaks only English to us. Helen cooks well. (On kładzie się spać o dziesiątej). W lutym zwykle jeździmy w góry.

77 .

ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Present Continuous: 1. etc.6. 78 . że jakaś czynność odbywa się w chwili. np.: agree. że pisze w tej chwili lub też. detest. np. Czasu Present Continuous nie używamy: a) z czasownikami wyrażającymi czynności zmysłów.: Mary is going to the cinema tomorrow. Mary idzie jutro do kina. możemy mieć na myśli okresy różnej długości. c) z czasownikami wyrażającymi czynność umysłową.: I am not reading a book. 7. hate. (You). 8. np. smell (z wyjątkiem pewnych szczególnych zastosowań).3. 6. It (rain) hard today and the wind (blow). possess. etc. Take your coat and umbrella if you (go) out. are. Czasu Present Continuous używamy przede wszystkim chcąc wyrazić. she. (His mother). own. np. Present Continuous Czas Present Continuous tworzymy zestawiając odpowiednie formy czasownika to be w czasie Simple Present z imiesłowem teraźniejszym (formą -ing) potrzebnego nam czasownika.: fear. Mary works too much.: see. np. Is he listening to the radio? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do odpowiedniej formy czasownika to be wyrazu not.2. Henry always helps his mother. że pisze obecnie.: Smith is writing a new book — Smith właśnie pisze nową książkę może oznaczać. they are | writing he. b) z czasownikami wyrażającymi uczucia. Listen! Somebody (knock) at the door.1. love. want. like. (You). 2. np. lub is) przed podmiotem zdania np.: I am ] you. Czasu Present Continuous używamy również mówiąc o przyszłości dla wyrażenia zamiaru lub planowego działania. it is J Formę pytającą w czasie Present Continuous tworzymy stawiając odpowiednią formę czasownika to be (am. np. realize.: belong. hear. He is not listening to the radio. gdy o niej mówimy. w ciągu bliżej nie określonej teraźniejszości. d) z czasownikami wyrażającymi posiadanie. wish. think.: Are you reading a book?. know. np. forget. we. Don't bother me! Can't you see I (write) an important letter? 3. John buys all the new records.

7.What you (do) here? I (wait) for a friend. O czym ty mówisz?! ĆWICZENIE III Z podanych w nawiasach czasowników w Present Simple i Present Continuous podkreśl formy właściwe dla danego zdania: 1. is going) to the cinema. 10. Co robią dzieci? Bawią się w ogrodzie. 9. 2. I (leave) tomorrow very early. are flying) to Berlin on Monday. 9. I sometimes (visit) them but they always (pretend) they are very busy and (try) to find an excuse for going out. Czytam teraz bardzo ciekawą książkę. ĆWICZENIE IV Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Present Simple lub Present Continuous: 1. 7. 4. 7. 6. He (listen) to his favourite records. 3. is coming) here at 9 o'clock. am wanting) to study medicine. I (see. Somebody (knocks. 2. Wyjeżdżam nad morze za tydzień. we can have some rest now. He never (write) to his family. Jak się dziś czujesz? 10. 8. Mary przyjeżdża jutro. 10. The children (play. Ann always (comes. Nie przeszkadzaj mi. that is why I (pack) now. We (fly. 5. is having) her breakfast now. 2. Co tam robisz na górze? Sprzątam pokój. 4. My father seldom (goes. 79 . I (want. Who (make) this terrible noise in the other room? It's my son. ĆWICZENIE II 4. 8. John (read) a newspaper — don't disturb him! How you (feel) today? What the kids (do) upstairs? They (watch) television. are reading) an English book. 5. Ann (has. are calling) upon us in the evening. The Smiths sometimes (call. 6. is knowing) a lot about cars. am seeing) that you (read. ja teraz słucham radia. 9. are playing) in the garden. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Idziemy dzisiaj do teatru. John (knows. 6. 3. We (have) a party next Sunday. is knocking) at the door. 5. 8. Właśnie piszę list.

3.3.1. Nie przeszkadzaj mi! Czy nie widzisz. Who is that tall man with a black beard who (look) at us? It's Mr. 4. It always (rain) in autumn. I (smell) something nice. ona nigdy nie robi tego w ciągu dnia. What you (cook)? I (make) a chocolate cake. 5. Czy znasz tego człowieka? Nie. 3. Has he opened the window? 80 . Oto czas Present Perfect od czasownika regularnego to open i nieregularnego to write: I you > have opened we they he | she has opened it .: I have written this letter. on teraz gra w tenisa. 6.2. Czy mogę wziąć tę książkę do domu? Nie. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Mary (have) her breakfast now. Have I written this letter? He has opened the window. Czy Mary teraz ogląda telewizję? Nie. np. She always (have) breakfast at eight.2. and he occasionally (visit) us. Present Perfect Czas Present Perfect tworzymy zestawiając odpowiednią formę czasownika to have w czasie teraźniejszym z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego. 7. no wonder it (rain) now. że jestem teraz zajęta? 6.3. Musisz ją przeczytać w czytelni (in the reading room). nie możesz. On zawsze gra w tenisa w poniedziałki od 1700 do 1900. 4. He (live) next door to us. a do szkoły chodzi tylko od czasu do czasu. Just now he (write) a book on famous forgers. I always (make) one on Saturday. Wyrażanie przeszłości 6. On nie uczy się regularnie w domu. 5. 2. widzę go pierwszy raz. Smith. Piotr powinien więcej pracować. I you f have written we they he 1 she has written it Formę pytającą w czasie Present Perfect tworzymy stawiając odpowiednio have lub has przed podmiotem. Czy John jest w domu? Nie. 6. He is a writer.

np. Mogą one jednak być tylko domyślne. Czas Present Perfect znajduje się niejako na pograniczu czasów teraźniejszych i przeszłych. jak już długo czynność się odbywa. I have already finished my work — właśnie skończyłem pracę.właśnie skończyliśmy naszą pracę. że czynność. która wprawdzie rozpoczęła się w przeszłości.: Tom has worked in this firm since 1970. He has not (he hasn't) opened the window. jak i teraźniejszości. Dla wyrażenia czynności. Odnosi się on bowiem do okresu czasu obejmującego chwilę obecną i rozciągającego się w przeszłość.pociąg właśnie odjechał. ma skutki w teraźniejszości. która trwa lub powtarza się w nieograniczo nym okresie tak przeszłości.: The train has just left .: I have just closed the window and it will be warmer in the room now Właśnie zamknąłem okno i teraz w pokoju będzie cieplej. lecz trwa do chwili obecnej. Dla wyrażenia. Dla wyrażenia czynności. a przyimka for. która wystąpiła w przeszłości.: The Browns have bought a new car. Powiązanie teraźniejszości z przeszłością może się wyrażać bezpośrednio lub pozostawać w sferze domysłu. 0 — Język angielski 81 .Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do czasownika have lub has wyrazu not. Dla wyrażenia czynności dopiero co zakończonych. np. np. They have lived in London for many years. He has worked too much lately and that is why he is so tired On zbyt dużo pracował ostatnio i dlatego jest tak zmęczony. np. We have already finished our work . np. I have not (I haven't) written this letter. gdy mówimy o tym. 4. 3. od jakiego momentu czynność się odbywa. np. gdy mowa o tym.: I have never liked him Nigdy go nie lubiłem (i dalej go nie lubię). np. Brownowie kupili nowy samochód (i teraz mają ten nowy samochód). Uwaga: Przyimka since używa się. jak zobaczymy z podanych dalej przykładów. Tom pracuje w tej firmie od 1970. Czasu Present Perfect używamy więc: 1. Oni mieszkają w Londynie od wielu lat. 2. Uwaga: W obu tych zdaniach obecne skutki czynności przeszłej zostały wyrażone bezpośrednio.

3. I am so glad you (come)! I (not see) you for ages. May I help you with your work? Thank you but I already (finish). She (not come) because she is ill.He has always used glasses Zawsze używał okularów (i dotąd ich używa) Zdania wyrażane w Present Perfect często zawierają następujące przysłówki: recently. always . 4. You ever (hear) about it? 2. Barbara (write) to John at last? 8. still jeszcze. I am sorry. ciągle. but he has already left Przykro mi. Have you ever heard about it? Czy kiedykolwiek o tym słyszałeś? Haven't you finished your book yet? Czy jeszcze nie skończyłeś swojej książki? ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w czasie Present Perfect: 1. Somebody (open) the window and it is very cold here. I have never seen this man before Nigdy przedtem nie widziałem tego człowieka. John (earn) a lot of money lately and so he can afford a new car. You (understand) what I want? ĆWICZENIE 11 Przetłumacz na angielski zdania w nawiasach: 1. 9. lately . He is very proud of himself because he (win) the first prize.kiedykolwiek. already-już.właśnie. just . 7. 6. 3. Oto kilka przykładów takich zdań: John has just graduated from school John właśnie ukończył szkołę. Is John in? No. 82 Why isn't Mary here? (Ponieważ wyjechała do Londynu) Why is Tom so tired? (Ponieważ ostatnio za wiele pracował) Why can't I talk to John? (Ponieważ wyszedł z domu) Why can't we open the door? (Ponieważ ktoś zamknął je na klucz) Why is John so unkind? (Ponieważ on zawsze taki był) Why don't you help me? (Ponieważ nas o to nie prosiłeś) . 6. never-nigdy. ale on już wyszedł. 5. ever . he just (leave).zawsze. 2. yet-jeszcze (najczęściej w pytaniach z przeczeniem).ostatnio. 4. 5. dopiero co. 10.

: I have not been writing. np. Skąd wiesz. 8. że to prawda? Mary mi powiedziała. 5. 4. Właśnie napisałem list do Brownów i teraz idę go wysłać. co powiedziałeś? 7. Nie byłem w Anglii od roku 1975. it — has been sleeping Formę pytającą w czasie Present Perfect Continuous tworzymy stawiając odpowiednio wyraz have lub has przed podmiotem. Nie widzieliśmy się od lat. że sam nie mogę go teraz znaleźć. 3.2. 7. Studenci są tu od godziny dziesiątej.2.: Have you been writing? Has he been listening? Formę przeczącą tego czasu tworzymy dodając do wyrazu have lub has słówko not. aby powiedzieć. Czy słyszałeś najnowszą wiadomość? John i Mary pobrali się. 8. Czy możesz powtórzyć. you. Przeczytałem tę książkę i myślę. they — have been sleeping he. Znam państwa Brownów od zeszłego lata. 5. He has not been listening. Present Perfect Continuous Czas Present Perfect Continuous tworzymy zestawiając formy have been lub has been z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) odpowiedniego czasownika leksykalnego. we. że nie warto jej czytać. Wilsonowie właśnie zatelefonowali. 6. 6.ĆWICZENIE III Przetłumacz na angielski: 1. 9. np. 3.3. Nie rozmawialiśmy z Johnem od poniedziałku. Ostatnio nie widziałem żadnych interesujących filmów. Oto formy czasu Present Perfect Continuous czasownika sleep — spać. I. Skończyliśmy już pracę i idziemy do domu. że nie przyjdą. Przetłumacz na angielski: Mieszkamy w Warszawie od dziesięciu lat. Schowałem ten list tak dobrze. 6* 83 . Mary nie telefonowała od wczoraj wieczór. 2. 10. Czy nauczyłeś się wreszcie pływać? ĆWICZENIE IV 1. 2. she. 6. 4. Pan Brown pracuje w banku od dwudziestu lat.

Słuchali Państwo wiadomości (właśnie skończono je nadawać). Słuchaliśmy wykładów przez cały dzień i jesteśmy bardzo zmęczeni. 84 Pracowałam w ogródku od rana i nareszcie już wszystko jest zrobione. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Present Perfect Continuous: 1. 7. 2. Jane (cook) dinner since 10 o'clock but it is not ready yet. This is BBC calling. 3. 5. Mówi BBC. Mary (watch) TV for three hours and she has grown very sleepy. 10. aby wyrazić. You have been listening to the news. o jaką czynność chodzi.Czasu Present Perfect Continuous używamy. 8. Piszę listy od śniadania.: I have been waiting for John since 8 o'clock. które trwają nadal.: I have been writing letters since breakfast. Czekam na Johna od ósmej (i ciągle go nie ma). Stosując czas Present Perfect Continuous zwracamy uwagę przede wszystkim na to. Hasn't Helen finished this book yet? She (read) it for six months. 6. that is why it represents so many different styles. Tom uczył się niemieckiego od dzieciństwa. ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski: 1. Czekaliśmy na ciebie przez wiele lat! . The typist (type) letters for the whole afternoon and they are all typed now. 4. jak i o takich. The students (write) their examination papers since 9 o'clock. np. Czekam na ciebie od ósmej (i nareszcie jesteś). ale jeszcze się nie nauczył. 4. I have been waiting for you since 8 o'clock. I (listen) to this music for a long time and I haven't done my homework yet. 2. które się właśnie zakończyły. Gdy mówimy o jej rezultatach. Dotąd napisałem trzy. np. że od pewnego czasu do tej pory odbywała się taka a taka czynność. We (learn) English for many years and we can't speak it yet. 9. The teacher (explain) the use of English tenses for three weeks. let us hope his students know how to use them. 3. używamy Present Perfect. We (work) on this model for about two hours and we will probably finish it soon. I have written three so far. Czasu Present Perfect Continuous używamy mówiąc zarówno o czynnościach. They (build) this cathedral for two hundred years.

a następnie formę podstawową czasownika określającego czynność. think . she. put. W czasie Past Simple czasownik ma tę samą postać we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej.1. walk . np.thought.saw. 8.2. Mary ostatnio zbyt wiele pracowała i musi teraz odpocząć.patrz rozdz. Jane bardzo się starała poprawić (udoskonalić) swoją wymowę i możesz teraz podziwiać rezultaty. Formę pytającą w czasie Past Simple tworzymy stawiając przed podmiotem zdania słówko did i stosując formę podstawową czasownika określającego czynność.5.1. Dla czasowników nieregularnych powstaje ona w różny sposób i wymaga opanowania pamięciowego. wrote.3.3. o której jest mowa.Czy napisałeś do Johna ? What did you write? . Szukałam tej książki całe popołudnie i będę szukać aż znajdę. Oto dalsze przykłady pytań ogólnych i szczegółowych w Past Simple: Did you write to John ? .: I you he. o której jest mowa. think itp. she. see . Formy czasownika). ona cały czas słuchała płyt.put.2.). Past Simple W czasie Past Simple czasownik przybiera swoistą dla tego czasu formę (patrz rozdz. 6.: I you he.walked. 7.Co napisałeś? Why did you write it ? . saw. write wrote. thought itp. np. write. 6. it we they walked.Dlaczego to napisałeś ? When did you write it ? Kiedy to napisałeś ? itp. 6. np. Dla czasowników regularnych tworzymy ją przez dodanie w piśmie końcówki -ed lub -d do formy podstawowej. np.: 85 . move . put .moved (wymowa . send -sent. it we they Did walk. 6. np. put. Formę przeczącą w czasie Past Simple tworzymy stawiając po did słówko not. Czy Mary już odrobiła swoją pracę domową? Nie.

że dana czynność lub stan miały miejsce w przeszłości. It happened during the war. Nie znałem go jako młodego człowieka. choć z różnym stopniem dokładności.you he. They (live) here when they (be) young.m. 3. W mowie potocznej połączenie did not przeważnie redukuje się do didn't Oto przykłady zdań przeczących w Past Simple: We did not write all these letters yesterday. gdy był chłopcem? John could not swim till he grew up. tj. John (come) home late yesterday. write. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj w Simple Past: 1. think itp. We (visit) them last month. np. We visited him yesterday. a w zdaniu przeczącym dodajemy do niego słówko not. w pytaniu umieszczamy czasownik przed podmiotem. Przeszłość ta jest bardzo często określona. Formę pytającą i przeczącą od czasowników specjalnych w Past Simple tworzymy jak w Present Simple. 2. Could John swim when he was a boy? Czy John umiał pływać.: The train left at 2. I did not know him as a young man. Pociąg odjechał o 14. Odwiedziliśmy go wczoraj. Czas Simple Past stosujemy we wszelkiego rodzaju narracjach o przeszłości. she.30 p.30. . Czasu Past Simple używamy dla wyrażenia. He lived in England when he was a child. Nie napisaliśmy wszystkich tych listów wczoraj. put. Zdarzyło się to podczas wojny. 86 I (buy) this book last week. Mieszkał w Anglii gdy był dzieckiem. John nie umiał pływać aż dorósł. it we they did not walk. 4.

. Yesterday Jim asked me to marry him. (come to Jane's party) 4. na które padły następujące odpowiedzi (wykorzystaj wskazówki w nawiasie): 1. I (go) to the cinema last night and I (see) a very interesting film.. ? When . 7. (Mrs Brown's son) 8. I did. 9. 10. Uzupełnij następujące pytania: ĆWICZENIE II 1. Why .... 7. It was half past six... I found it in my pocket. How much .. I didn't give him all the wine. Shakespeare (live) during the reigns of Queen Elizabeth I and James I. Why . 6. ? I didn't know what to do. Because I didn't want to. No. ask me? I cleared the table but I did not wash up the breakfast things this morning. 8. Where . 6. 6..5.. them? I finally opened that locked door. 3. And what .. say so at once? ĆWICZENIE m Odtwórz pytania.. ? I found my lost bracelet yesterday. (dress) 5. Jane not (cook) dinner yesterday. He was very grateful for my help.. When did you see John last? Where did you put the key to my room? What time did Mary phone? Why did Tom leave the party so early? How much did you pay for your new car? What present did you give Mary for Christmas? 87 . 4. 2. manage to open it? Tom gave Mary some red roses yesterday. We not (work) in this firm ten years ago. because he (be) ill.. not to John. she (go) to the hairdresser's instead. I didn't buy it.. 4.? Tom came home at 11 o'clock last night.. answer? I gave the money to Mary. 8. 5. (John) 3.. 9. it was a present. 3.. 9. Why . He was born in 1966. 2. (holidays) ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1. I bought a new TV set last week. (when it began to rain) 7. John come to see you? He came on Wednesday. I paid 20 pounds.. I left some for you. (key) 10. (George) 6. Yes. 5.. Why . How . (watch) 2. In 1980 I lived in Warsaw. I spent them at the seaside. How many roses . John not (take) his exams last term.

ponieważ zwykle mieli duży wybór. is. zjedli kolację i poszli spać. Mary zmywała. 3. 7. Czasu Past Continuous używamy chcąc wyrazić. gdy zatelefonowałeś. 2. Czy oglądałeś wczorajszy program telewizyjny? 5. were z imiesłowem czasu teraźniejszego danego czasownika. Kiedy byłem w Londynie jeździłem codziennie metrem. Agata Christie pisała powieści kryminalne. tylko zamiast form am. gdy mówiłem do niego.4.: he. 88 . are stosujemy ich odpowiedniki w czasie przeszłym. Gdy wróciłem do domu. 8. gdy do niego mówiłeś? Were you watching TV when I phoned? Czy oglądałeś telewizję. I was not watching TV when you phoned. Oni przyjechali wczoraj wieczorem. was. Past Continuous Czas Past Continuous tworzymy zestawiając formy was. Często kupowałem krawaty w tym sklepie. When I came home.: Was John listening when you talked to him? Czy John słuchał. 4.2. she. Kiedy byłem dzieckiem lubiłem słuchać bajek.ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. tj. 6. że dana czynność właśnie się odbywała w danym momencie w przeszłości. np. gdy zadzwoniłem? John was not listening when I talked to him. na przykład w chwili. it J was writing you were writing we they Formę pytającą i przeczącą w Past Continuous tworzymy na tej samej zasadzie co w Present Continuous. Czy napisałeś do nich o naszym przyjeździe? 6. gdy nastąpiła inna czynność: Half an hour ago Mary was washing up. np. Pół godziny temu Mary zmywała.3. Mary was washing up. John nie słuchał. were. Nie oglądałem telewizji. Po obfitym opadzie śniegu wszystkie drogi były śliskie.

Telefon dzwonił. The telephone was ringing but as I was just taking a bath I decided not to answer it. was going) in and (bought. As I (passed. While we (watch) TV. Używa się też czasu Past Continuous mówiąc o czynnościach. I (went. Brown (sit) in his garden when I (come) to see him.Czasu Past Continuous używamy także aby wyrazić. 6. As the child (sleep). We (use) to drink wine every day when we (be) in Italy. As I (cross) the road I (slip) and (fall). 89 ĆWICZENIE II ĆWICZENIE III . Wybierz właściwą formę czasowników w nawiasach: 1. When they came to see me I (wash up). że czynność wypełniała całkowicie dany okres w przeszłości: I was waiting for your phone call all day yesterday. The postman came while Mary (cook) dinner. 2. Mr. które odbywały się równolegle przez pewien czas w przeszłości. Czekałem na twój telefon przez cały wczorajszy dzień. The TV program (start) while we (have) tea. we heard a shot. was seeing) an interesting book in the shop window. Czasowniki podane w nawiasach napisz w Simple Past lub Past Continuous. 2. I saw John as I (buy) some books in the bookshop round the corner. 4. As I (clean) the window a flower pot (fall) down. 8. 7. Fortunately it (not hurt) anybody as the street (be) empty. 4. 3. 2. ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Past Continuous: 1. 5. 3. polskim odpowiednikiem angielskiego czasownika w czasie Past Continuous jest zawsze czasownik niedokonany w czasie przeszłym. ale ponieważ właśnie brałem kąpiel zdecydowałem się nie odbierać go. Jak łatwo zauważyć. was passing) by a bookshop. 7. I stayed at home because it (rain). When we (be) at school. I tried not to make too much noise. Mary (lay) the table while her mother (make) the tea in the kitchen. The telephone rang as I (have) a bath. 5. 1. we (learn) a lot of useless things. was buying) it. I (saw. 6.

2. 7. were starting) to talk about old times and the latest news. I (gave. were having) our last drink when the clock (struck. When I (opened. 8. 3. W stosowaniu obu tych czasów podstawową sprawą jest to czy chcemy wyeksponować związek teraźniejszości z przeszłością. We (had. was sitting) in my comfortable armchair and (read. 10. rozróżnienie kiedy należy stosować ten czas a kiedy Past Simple nastręcza nieraz wiele kłopotów. 5. reading) the door bell (rang. was coming) to the conclusion that I certainly (preferred.3. W tego rodzaju wypowiedzi stosujemy Simple Past.3. Pociąg do Londynu właśnie odjechał z peronu trzeciego.5. 6. John (left. gdzie chcemy go wyeksponować stosujemy przeważnie czas Present Perfect. was striking) twelve. 90 . że pociąg właśnie odjechał eksponujemy skutek w teraźniejszości — to. 9. gdzie go nie wyrażamy używamy zazwyczaj Past Simple. was going) to bed I (took. was ringing).: The train for London left from platform three an hour ago. was giving) him a drink and we (started. Mówiąc. is) my old friend John. W zdaniu tym nie mówimy o związku z teraźniejszością. but I was too sleepy to read. was leaving) in a hurry as he (lived. Mr Brown (leave) London two days ago. czy też nie. was opening) the door I (saw. W takiej wypowiedzi stosujemy Present Perfect. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Simple Past lub Present Perfect: 1. np. was living) rather far from my place. was taking) up my book again. 6. 2. was beginning) to read it after dinner. was preferring) talking to a friend to reading a book. 4. was seeing) that it (was. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple Ponieważ w języku polskim nie istnieje odpowiednik czasu Present Perfect. John just (leave). że pociągu już nie ma na stacji. Why is this room so untidy? I (have) no time to tidy it up. Pociąg do Londynu odjechał z peronu trzeciego godzinę temu. Tam. I (came. was coming) in. ponieważ zawarta w nim informacja dotyczy wyraźnie i wyłącznie czynności przeszłej. I (began. Tam. But as I (sat. Before I (went. A teraz to samo zdanie w Present Perfect: The train for London has just left from platform three. You may catch up with him if you start right now. He (came.

................... but I (not see) them since that time ĆWICZENIE II 4.... Przekształć je tak.. b) .................... a) I've been too tired recently to study for my exams.... ĆWICZENIE V Przetłumacz na angielski następujące pary zdań: 1...................... a) Mary told me about her new job when I last saw her..... 91 ......... I (like) to dance when I (be) younger..... aby mogły być wyrażone jedynie w Simple Past........ always .... I (not finish) my work yet... 4............ 2..... np........... a) Mary odwiedziła mnie wczoraj............... a) I have paid for my new radio at last... 9.. a) We have already seen this film.....Are you ready? No.. two days ago................ 1.......................: a) I have often seen this man........ Is Smith still writing his book? Yes.. ĆWICZENIE III Przekształć zdania wyrażone w Simple Past na wypowiedzi w Present Perfect: 1............... b) ....... already ............................ 10.............. b) .............. b) I saw this man yesterday.............. b)....................................................................... ĆWICZENIE IV Napisz po pięć przykładów zdań w Simple Past i w Present Perfect. b) .. a) The Browns lived here in 1970.................. but he (not write) much lately............ We (listen) to the Prime Minister on the radio yesterday......... 7............ 6................................... 4.... often .. He (be) busy with other things.... a) John always refused to help me when we worked together.......... I (visit) the Browns at Christmas.............. since 1970... 3............................ 5.......... Następujące zdania wyrażone są w Present Perfect.................. 8.......................... b) ........... b) .................. b) Nie była u mnie od Bożego Narodzenia............ last month....... You (read) this book? I (read) it when I (be) at school...... She already (tell) me about her difficulties...... 3. your last lecture and I think ......... last week to study ... b) ....... 2. a) You have explained this problem to us and I think I understand it now......... a) We visited the Smiths last year..

Jaka ona jest? 6. 92 . a) Widziałem twoją żonę tylko raz na waszym weselu. b) Co słychać u Mike'a? Czy jeszcze do was nie pisał? 9.2. Formę pytającą i przeczącą czasu Past Perfect tworzymy tak samo jak w Present Perfect z tą różnicą. że podupadł na zdrowiu.2. b) Nic dziwnego. b) Właśnie skończyłam sprzątać pokój. b) Wysłałem ci książkę i mam nadzieję. 10. Tworzymy go przez zestawienie formy had z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego.3. rozdz. she. a) Wysłałem ci książkę w zeszłym tygodniu. np. nic dziwnego.: I had written this letter before you told me to do it. Napisałem ten list zanim mi powiedziałeś. będą tu o piątej. it} had written we they Jak widać. w których występuje następstwo czasów i mową zależną. 4. a) W zeszłą sobotę zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. a) Smith skończył swoją ostatnią powieść miesiąc temu. że zaraz tu będzie. a) Twoja dziewczyna telefonowała. b) Nie widziałem Toma od 1970. Właśnie telefonowała twoja dziewczyna. np. Past Perfect Czasu Past Perfect używamy obecnie dość rzadko (poza zdaniami. a) Dostaliśmy wczoraj list od Mike'a. 19). to było naprawdę bardzo miłe popołudnie. czas ten we wszystkich osobach ma tę samą formę. że zamiast form have. b) Smith już skończył swoją powieść i zamierza teraz pisać nową. 5. por. umyłam okna i pozmywałam wszystkie naczynia. b) Nigdy nie widziałem twojej żony.: I you he. 7. Ależ to teraz zupełnie inny człowiek! 8. że jesteś zmęczony. b) Zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. a) Wczoraj posprzątałam mieszkanie.6. gdy cię nie było. a) John za dużo pracował w zeszłym roku. a teraz idę po zakupy. has stosujemy formę had. 6. 3. b) Nie wychodź. a) Widziałem Toma ostatnio w 1970 r. że ją wkrótce dostaniesz. żeby to zrobić. I had not written this letter earlier so I had to write it when you came. pracowałeś przez całą noc.

ĆWICZENIE I W następującej historyjce zastosuj w miarę potrzeby czasy Past Perfect. 4. Czasu Past Perfect używamy. napisał wiele książek po polsku i po angielsku. np. ĆWICZENIE II Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Simple Past lub w Past Perfect: 1. but any time I (telephone) I (be) told that he just (leave). There (be) no light in the house. że spowodował wypadek. the librarian (say) that it (be) lost. 93 . Let's give Mary a camera! But she already (get) one from her parents last year! 12. we (see) that somebody (be) there before. gdy przyszedłeś. 2. When I (ask) for the book I (order) a week ago. She had no money. I never (meet) him before. 6. I (wonder) who (be) so kind and (do) all this work for me. jeśli mówiąc o jakiejś czynności przeszłej chcemy podkreślić uprzedniość innej czynności w stosunku do niej. 9. When we (come) into the room. When I (open) the letter I (see) that somebody already (read) it. Zanim Czesław Miłosz otrzymał nagrodę Nobla. Everybody (go) to sleep.Nie napisałem tego listu wcześniej i musiałem go pisać. It probably (happen) in the crowded bus. John zdał sobie sprawę. You (say) you (be) the friend of this famous writer? No. When I (visit) them last week. 10. Simple Past i Past Continuous: 1. The room (must) be renovated — it (be) painted ten years ago! 5. 3. 7. their neighbour (tell) me that they (leave) for holidays a week earlier. When I (open) my bag I (see) that somebody (steal) my purse. but my wife (tell) me she (order) them earlier. I (be) not sure if we (can) get some nice flowers at the last moment.: John realized that he had caused an accident. I (want) to meet Tom. 8. When I (want) to play the money due it (appear) that somebody already (do) it. 2. 11. Before Czesław Miłosz won the Nobel Prize he had written many books in Polish and in English. because she (spend) everything before she (come) here.

4.2. Why couldn't he buy a new camera? 6. 7.3. Tom caught a cold. Jane did not stay till the end of the play. 6.3. When I came in. She did not pass her examination.7. Philip spent all his money. 5. She forgot to post it. używając w odpowiedzi czasu Past Perfect: 1. When I saw Tom. 9. He (learn) English before he (go) to England. I told you that I never (hear) about it before. ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania. he already (know) everything because his mother (inform) him earlier. John lost his wallet. it \ we l J . it (be) very cold in the room because somebody (open) the window and (forget) to close it. Why couldn't she come in? 2. 10. Past Perfect Continuous Czas ten jest odpowiednikiem czasu Present Perfect Continuous w przeszłości: tworzy się go i odmienia tak samo. He went to the police station. I (come) to the conclusion that Mary either (eat) everything or (not buy) any food. When I (come) to the station I (see) that the train already (leave). z tą jednak różnicą. Jim slept badly. She left earlier. He couldn't come to our party. The burglar (have) no need to break in because the owner of the house (not lock) the door. Why did he feel tired? 8. 8. I have read in a newspaper that a farmer ploughing his field (find) a box full of gold coins. Why didn't she pass her examination? 5. When I (find) no food in the refrigerator. has występuje tu forma had: you they 94 j had been writing he. He felt tired in the morning. She couldn't come in. Why couldn't Tom come to our party? 6. which somebody (hide) there years before. Why couldn't she tell us how the play ended? 4. she. Alice didn't work enough. Why didn't John get the letter? 3. że zamiast formy have. Why did he go to the police station? 7. Ann lost the key. He couldn't buy a new camera. Mary wrote a letter to John.

Professor Brown (miał wykłady przez trzy semestry) before he decided to leave lecturing to his assistants. gdy chcemy wyrazić.Formę pytającą i przeczącą tworzymy tak jak w Present Perfect Continuous. I was very sleepy this morning. 7.: I had been working over this problem for the whole day before I solved it. pili i śpiewali przez całą noc). Before we decided to go home (czekaliśmy na ciebie przez wiele godzin). Before her entrance examination to the Academy of Music (Mary grała na fortepianie od rana do nocy). np.: Had you been writing before we came? Czy pisałeś zanim przyszliśmy? You had not been writing before we came. np.3. 6. Pracowałem nad tym problemem przez cały dzień zanim go rozwiązałem. Wyrażanie przyszłości W języku angielskim możemy wyrażać przyszłość za pomocą różnych czasów gramatycznych. The little boy (długo płakał) before his mother came and put him to bed. że czynność odbywała się przez pewien czas. 95 . 5.: My firm sends me to London in March. 8. Tom failed his examination because (on się bawił zamiast się uczyć). Nie pisałeś zanim przyszliśmy. 2. has stosujemy had. Smith won the first prize at the gardening exhibition because (on pracował w ogrodzie 12 godzin dziennie). np.3. ĆWICZENIE Uzupełnij następujące zdania: 1. because my guests (jedli. 3. z tym że zamiast czasownika have. a mianowicie: a) za pomocą czasu Present Simple (aby wyrazić. 4. Czasu Past Perfect Continuous używamy w tych samych sytuacjach co Past Perfect. 6. Moja firma wysyła mnie w marcu do Londynu. Peter did not succeed in learning English (chociaż uczył się tego języka od dzieciństwa). że czynność jest zaplanowana i postanowiona przez inne osoby niż jej wykonawca).

aby wyrazić przeświadczenie. np. c) Za pomocą struktury: going to + bezokolicznik (aby wyrazić zamiar wykonawcy). Będę mówić po angielsku.: You shall go there at once.3. np. do których jest zwrócona lub o których mówi. We are playing tennis with the Joneses tomorrow. w języku pisanym występuje częściej. We współczesnej angielszczyźnie w mowie potocznej używa się jej rzadko. np. d) Za pomocą kilku czasów przyszłych (Future Tenses). Będzie padać. Nie pytamy bowiem w ten sposób o przyszłość. np. np. np. Masz tam pójść natychmiast. lecz o to.: I will (shall) speak English. Future Simple Czas ten tworzymy zestawiając formę shall i will z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego. Wyjeżdżam jutro o 10. Zamierzamy kupić dom.b) Za pomocą czasu Present Continuous (aby wyrazić.: Shall I open the window? Czy mam otworzyć okno? Shall we go for a walk? Czy pójdziemy na spacer? (czy życzysz sobie tego?) Forma shall może również występować w drugiej i trzeciej osobie w zdaniach twierdzących i wtedy nadaje wypowiedzi sens nakazu i/lub groźby w stosunku do osób. życzy sobie od nas. czego osoba. Umówiliśmy się na jutro na tenisa z Jonesami.3. Forma shall występuje w pierwszej osobie liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących i przeczących. do której się zwracamy. że czynność zależy od wykonawcy.: We are going to buy a house. że It is going to rain.30.30.: stosujemy również. 96 . choć może być również uzgodniona z innymi osobami). głównie w prozie naukowej i tekstach oficjalnych.: I am leaving tomorrow at 10. Wyrażenie: be going to coś nastąpi. a mianowicie: 6. Użycie shall w zdaniach pytających ma szczególne znaczenie.1.

np.: 7 — Język angielski 97 . np. we. Słońce wzejdzie jutro o 5.40. że dany stan lub czynność nastąpi (dlatego że tak wynika z normalnego biegu wypadków).: I.He shall pay us every penny! Zapłaci nam co do grosza! (zmusimy go do tego) They shall not enter my house! Nie wejdą do mego domu! (nie dopuszczę do fego) Zestawienie wyrazów shall not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci shan't [Ja:nt].: I will do my best. Czasu Simple Future używamy również.2. Pomożemy ci. mówiąc o zjawiskach przyrody): Tomorrow the sun will rise at 5. Zrobię co w mojej mocy. he. it.3.40. On ukończy studia w czerwcu (bo nic nie wskazuje na niedotrzymanie tego terminu). aby wyrazić postanowienie lub obietnicę osoby mówiącej (w tym znaczeniu występuje wyłącznie forma will). Wieczorem będziemy w Stirling (tak bowiem wynika z rozkładu jazdy lub lotów). she. will (shall) be learning. Czasu Simple Future używamy dla wyrażenia stanów lub czynności przyszłych. We will help you. He will graduate in June. Zestawienie will not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci won't [wount].3. He will not do that for anything. występujących niezależnie od czyjejkolwiek woli (np. np. np. pytających i przeczących. Future Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenia will be lub shall be z formą -ing czasownika leksykalnego. aby wyrazić przewidywanie lub przekonanie. Czasu tego używamy również. they will be learning. Future Continuous stosujemy: a) chcąc wyrazić. you. Forma will używana jest w dzisiejszej angielszczyźnie we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących. 6. On tego za nic nie zrobi.: We will (shall) reach Stirling in the evening. że w pewnym momencie lub okresie w przyszłości będzie się właśnie odbywała taka a taka czynność.

Jutro o tej porze będziemy pisać pracę egzaminacyjną.: Will you be taking breakfast early tomorrow? 6.3.3. live etc. V ' > write. she.3. W październiku minie pięć lat jak uczę się angielskiego. she. * .: John will have bought the tickets by now. Future Perfect Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have been z formą -ing czasownika leksykalnego.: ' /. np.: By this time tomorrow I will have finished this article. aby wyrazić przypuszczenie. np.3. b) chcąc wyrazić uprzejme zapytanie.: I. Future in the Past Czas ten tworzymy zestawiając formę would (should) z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego. np. aby wyrazić. aby wyrazić.1t } have been working. he. np. 6.. it would j Czasu Future in the Past używamy. . we will (shall) have written you. że w danym momencie przyszłości czynność będzie już wykonana.3.This time tomorrow we'll be writing our examination paper. \. np. Future Perfect Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have z imiesłowem czasu przeszłego czasownika leksykalnego. he. living etc. Czas Future Perfect stosujemy również. że czynność już została wykonana. Jutro o tej porze będę już miał ten artykuł napisany. że w pewnym momencie w przyszłości minie taki a taki okres wykonywania danej czynności. he. & & & you. she. you. .3. we would (should) ) . it.: I.4. np. doing.5. they will have written Czas Future Perfect stosujemy.3. they will J Czas Future Perfect Continuous stosujemy dla wyrażenia. it. 6. sing. że dana czynność była 98 . John z pewnością już kupił bilety. Czasy Future Perfect i Future Perfect Continuous są używane stosunkowo rzadko. np.: By October I will have been learning English for five years.

they would ) ' " Czas ten stosujemy.: I would buy it but I am short of money. John said that he would ring me again. która będzie się odbywać przez pewien okres lub w pewnym momencie w przyszłości. 19.w przeszłości traktowana jako przyszła. she.1). 19. 19. np. aby wyrazić. Czas Future Continuous in the Past jest stosowany w mowie zależnej (patrz rozdz. 6. np. 6. John told me that at 11 o'clock he would still be working. że się spóźnię. 20).: I. Czasy Future Perfect in the Past i Future Perfect Continuous in the Past używane są przede wszystkim w okresach warunkowych (patrz rozdz. Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje zasadę następstwa czasów (patrz rozdz. it. poleceń.4). np. Wiedziałam. . że o 11 będzie jeszcze pracował. Uwaga: Grupy werbalne zawierające formy z would i should są również nosicielami różnych specyficznych informacji — próśb. Czas Future in the Past występuje w mowie zależnej (patrz rozdz. ale mam mało pieniędzy. Future Perfect Continuous in the Past Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie would (should) be z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) czasownika leksykalnego. że John wygra wyścig. 7* 99 . It was impossible to say when the meeting would be over. be wntmg Singmg etC you.1).2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. kiedy zebranie się skończy. he.6. (patrz rozdz.. nakazów itp. Czas ten występuje najczęściej w zdaniu podrzędnym dopełnieniowym. we would (should) ).3. John powiedział. Nie można było określić. Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje obowiązującą w języku angielskim zasadę następstwa czasów (patrz rozdz. . że Mary będzie na mnie czekać cały wieczór. że dana czynność była traktowana w przeszłości jako taka. W zdaniu nadrzędnym występuje wtedy czas przeszły.: We all hoped that John would wm the race.3. Wszyscy spodziewaliśmy się.: I knew that Mary would be waiting for me all the evening. I was afraid I would be late. że jeszcze do mnie zadzwoni. 20). John powiedział. 19. Obawiałem się.2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. 20). a także w zdaniach wyrażających tryb przypuszczający. . Kupiłbym to. np.

4. 2. Czy dasz mi twoją nową książkę? Pomożemy ci we wszystkich twoich trudnościach. 3. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. I (phone) her at once. Będę na ciebie czekać od czwartej do szóstej. I (do) my packing by then. John zapłaci za ten dom dużo pieniędzy. 5. By the end of the year all our debts (be paid) off. 10. Fil ring you tomorrow at seven. 2. He (not be able) to play football tomorrow. 6. No. In a few hours John (fly) across the Atlantic. Będę w bibliotece między piątą a szóstą. Shall I cut you some sandwiches? Don't bother. 7. Could you phone Mary and tell her the news? Of course. 8. I (have) lunch on the train. 6. Mamy zamiar kupić sobie nowy samochód. 5. I hope they (repair) this road by the time we come back here next winter. Mr Smith arrives tomorrow. Wiosna prawdopodobnie przyjdzie wcześnie w tym roku. You (use) your camera next week? I'd like to borrow it for a day or two. 4. ĆWICZENIE II W następujących zdaniach użyj czasu Future Perfect: 1. The children (eat) all the cakes by the time you come back. 9. I'm sure we (see) everything worth seeing in this town by the end of our visit. I'll be back next month and I hope you (pass) your driving test by then. By next spring they (build) five more blocks of flats in our street. We (wait) for him at the airport. Tom has a bad cold. I (cook) dinner then. 3. 8. 6. 7. My sister (graduate) from the University next term. Brownowie przyjeżdżają jutro. Tom says that by the end of next year he (plant) twenty fruit trees. 2. The teacher (correct) our examination papers all next week. 3. 10. 9.ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj odpowiednio w czasie Future Simple lub Future Continuous: 1. 7. 8. 4. Zrobię to mimo wszystko. 5. 100 . Jutro o piątej John będzie miał właśnie lekcję angielskiego. This time next week we (ski) in Switzerland. Come in an hour. don't ring at seven.

gdy jest użyty jako czasownik leksykalny.11. dare oraz used.4. 101 . shall.4. ought. were had did could might would should used Formy nieosobowe Bezokolicznik to be to have Forma -ing being having Imiesłów bierny been had Jak widać z powyższego zestawienia. np.Special Verbs Czasowniki specjalne dzielimy na dwie grupy: czasowniki posiłkowe (Auxiliary Verbs): to be. Oto tabela form czasowników specjalnych 2. oraz czasowniki ułomne (Defective Verbs): can.1. 14. Ma on jednak te formy (a mianowicie: to do. Smólska. done). niektóre czasowniki specjalne mają wszystkie formy właściwe czasownikom a innym pewnych form brakuje (dlatego też bywają one nazywane czasownikami ułomnymi). Dlaczego przyniosłeś maszynę do pisania? Czy zamierzasz pracować tu dzisiaj? 13. 6. Warszawa 1974. „Gramatyka języka angielskiego". 6. are have do can may must ought will shall need dare Forma „s" is has does Czas przeszły was. may. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs To be Czasownik to be jako czasownik zwykły znaczy: „istnieć". Jak się czujesz? Czy mam zatelefonować do doktora? 12. „znajdować się" (zwłaszcza w zwrotach there is. there are). doing. Czasowniki specjalne . need. Czasownik do nie ma form nieosobowych. to do. to have. Formy osobowe Forma rozkazująca do Forma prosta am. „odbywać się". zwane także czasownikami modalnymi (Modal Verbs). Zechciej proszę wyłączyć radio. WSiP.: 2 J. will. gdy występuje jako czasownik specjalny. must. Za miesiąc o tej porze będę siedział na plaży.

gdy on wróci do domu. I will be reading a book when he comes back home. were użyte z bezokolicznikiem wyrażają czynność postanowioną lub zaplanowaną w stosunku do wykonawcy przez inne osoby lub narzuconą mu przez sytuację. W sali znajduje się wiele ludzi. natomiast przeczącą przez dodanie partykuły not. Będę czytał książkę. Czytam książkę. The meeting will be on Sunday. Czytam tę książkę od pół godziny. There are many people in the hall. Konferencja ma się odbyć w przyszłym tygodniu. was. Jan jest (znajduje się) w pokoju. Na stole znajduje się książka. np. are. Formy: am. Formę pytajną tworzy się przez inwersję. W języku polskim sens taki wyrażamy używając form czasownika „mieć". Zadają mi wiele pytań. The letters will be sent at once.: I am reading a book. np. Spotkanie odbędzie się w niedzielę. Were all these houses built last year? Czy wszystkie te domy były zbudowane w zeszłym roku? We were not invited to the party. 2) strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach. np. is.: How much is this dress? Ile kosztuje ta suknia? Czasownik to be jako posiłkowy służy do tworzenia: 1) formy ciągłej (Continuous Form) we wszystkich czasach. I have been reading a book for half an hour. 102 . Listy zostaną wysłane zaraz.: The conference is to take place next week. He has been given a book. np. There is a book on the table. Dano mu książkę. Uwaga: To be może także oznaczać „kosztować". Nie zaproszono nas na przyjęcie.: I am asked many questions.John is in the room.

nie używa się słówka do przy tworzeniu zdań pytających i przeczących w czasach Simple Present i Simple Past. Mamy duży dom. „posiadać". np. aby kupić samochód? Czasownik have w połączeniu z imiesłowem got wyraża posiadanie (czegoś) lub konieczność (zrobienia czegoś) — wówczas ma postać have got to.: We have a big house.: . I am to be the first speaker. że już przedtem spotkałem tego człowieka. John pisze od godziny dziewiątej.: I have written a letter. np. Napisałem list. I knew I had met the man before. przesunięcie wyrazu have lub has przed podmiot. Gdy czasownik have występuje w powyższym znaczeniu. By 4 o'clock the lecture will have finished. tj. Szereg problemów ma być omawianych. Mary has had this car for six months. W angielszczyźnie amerykańskiej jednakże zdania pytające i przeczące tworzy się w tych czasach z użyciem czasownika posiłkowego do: Do you have enough money to buy a car? Czy masz dość pieniędzy. Wiedziałem. John has been writing since 9 o'clock. To have Czasownik to have jako czasownik posiłkowy służy do tworzenia wszystkich czasów Perfect. Nie mam czasu rozmawiać z tobą teraz.Several problems are to be discussed. np. Ja mam być pierwszym mówcą. Zdania pytające tworzy się przez inwersję. Do czwartej odczyt się skończy. a zdania przeczące przez dodanie słówka not do wyrazu have lub has. Has your friend really so much money? Czy twój znajomy ma naprawdę tak dużo pieniędzy? I haven't time to talk to you now. Czasownik to have jako czasownik zwykły znaczy przede wszystkim „mieć". Mary ma ten samochód od sześciu miesięcy.

103 .

Będę musiał przeprosić za moją nieobecność. Czasownik have występuje w następujących konstrukcjach: a) have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego. We have (we've) got to be ready at six. You have (you've) got a lot to do today. konstrukcja ta oznacza spowodowanie wykonania czynności (przy czym wykonawca nie jest wymieniony). I will have to apologize for my absence. Czasownik have użyty z bezokolicznikiem oznacza konieczność wykonania czynności określonej tym bezokolicznikiem i odpowiada polskiemu „musieć". Nie musiałeś go posłuchać.zjeść obiad to have a wash . np. Musimy wstać bardzo wcześnie. np. W wyrażeniach z czasownikiem to have. Musimy być gotowi o szóstej. jak np.I have (I've) got this book at home.dobrze się bawić to have a headache . Nie miałem przyjemnej podróży do Paryża.umyć się to have a good time . Mam tę książkę w domu.: to have dinner .: We have to get up very early. w których traci on znaczenie „posiadać". Macie dziś dużo do zrobienia. Do you have to give up all your plans? Czy musisz wyrzec się wszystkich planów? You didn't have to obey him. Have you got to leave at once? Czy musisz wyjść zaraz? Uwaga: w angielszczyźnie amerykańskiej wyrażenie have got w znaczeniu posiadania występuje rzadko.mieć ból głowy formę przeczącą i pytającą tworzymy za pomocą słówka do: Did you have a good time at the party yesterday? Czy dobrze się bawiłeś wczoraj na przyjęciu? Do you always have porridge for breakfast? Czy zawsze jesz owsiankę na śniadanie? I didn't have a good journey to Paris.: 104 .

lepiej byś. You don't do your job well enough. Kazaliśmy kelnerowi przynieść coś do jedzenia. konstrukcja ta oznacza: spowodować to.: I don't know him. np. Why didn't you have your hair cut? Czemu nie kazałeś sobie ostrzyc włosów? b) have + dopełnienie + bezokolicznik. lepiej byście itd. Musimy kazać pomalować nasze mieszkanie. Nie znam go. How did you do this? Jak to zrobiłeś? Czasownik do jako posiłkowy służy do: a) tworzenia formy pytajnej i przeczącej w Simple Present i Simple Past. Nie wykonujesz swojej pracy dość dobrze. W czasach Simple Present i Simple Past tworzy on formę pytąjną i przeczącą za pomocą czasownika posiłkowego do John is doing his homework. Why didn't you have John prepare this report? Dlaczego nie kazałeś Jankowi przygotować tego sprawozdania? Ponadto czasownik have występuje w wyrażeniu had better. czynić..: We had the waiter bring something to eat. jestem pewien. We had better hurry up. np. że ktoś wykona czynność (przy czym wykonawca jest wymieniony).I had my car repaired. Do you play bridge? Czy grasz w brydża? He didn't mean it. które odpowiada polskiemu: lepiej bym. Lepiej byśmy się pospieszyli. Lepiej byś przestał się kłócić ze swoim bratem. John odrabia lekcje. Kazałem zreperować samochód. 105 . np. We must have our flat painted. To do Czasownik do jako czasownik zwykły oznacza: robić. I am sure! Nie miał tego na myśli.: You had better stop quarrelling with your brother.

np. and so do I. ale złodziejowi doprawdy udało się uciec. 6. I am sorry but the thief did manage to escape. Ja naprawdę myślę. co mówię. Ty go nie lubisz i ja też nie.: I do think you are right.: Don't touch it! Nie dotykaj tego! Don't insist on our going there! Nie nalegaj żebyśmy tam poszli! 3) tworzenia tzw.: You understood John's words. do you? Nie wierzysz temu. np.5). On rzadko pamięta o takich głupstwach (drobiazgach). 5) zastępowania czasownika lub całego segmentu zdania w tzw. np. Question Tags. po których stosujemy inwersję. You don't like him. Przykro mi. np. neither. Nienawidzimy go akurat tak jak ty. że masz rację. nieprawdaż? 6) tworzenia zdań twierdzących w czasach: Simple Present i Simple Past zaczynających się od przysłówków. Do come again! Przyjdźże znowu! Przyjdź koniecznie! 4) zastępowania czasownika lub całego segmentu poprzedzającego zdania w wyrażeniach z przysłówkiem so lub spójnikami as. np. (Patrz także rozdz.: John understands the problem. prawda? Mary didn't realize the truth. nor. and neither do I.: Seldom does he remember such trifles.Do you realize these facts? Czy zdajesz sobie sprawę z tych faktów? 2) tworzenia formy przeczącej trybu rozkazującego. jak myślisz? You don't believe my story. formy emfatycznej w czasach: Simple Present i Simple Past oraz w zdaniach rozkazujących. . did she? Mary nie uświadomiła sobie prawdy. We hate him just as you do. didn't you? Zrozumiałeś co John mówił. John rozumie ten problem i ja też.

106 .

. 3. Kazaliśmy podlać wszystkie kwiaty w ogrodzie. Nowa szkoła ma być zbudowana w tej wiosce.. (You must have .. 4. aby was zadowolić? Mieliśmy przybyć o szóstej. lecz spotykamy je w literaturze... Dlaczego nie kazaliście odnowić waszego mieszkania? b) stosując wyrażenie had better 1. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: a) stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. 4. 2.) 3. 5. (My neighbours had .. (Mary had . ĆWICZENIE i Przetłumacz następujące zdania: 1. bo są za długie. Tell someone to bring in the tea. Byłoby lepiej.. (You must have . Someone must shorten your coat.. 3. Someone must copy this text for me. ). Każ sobie obciąć włosy. ale pociąg się spóźnił godzinę.) 4. Tak głośno mówił.. ) 9. (I must have . Somebody must translate these sentences for you.. co mam im powiedzieć? ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. ) 10.. 4. ) 8.. Kogo należy zganić za ten błąd? Jeśli mnie zapytają o ciebie.. (You must have . (Have . Mary asked somebody to repair her watch. 3.So loudly did he speak that he was heard in the street. Każemy wymienić klucze do naszego domu. gdybyś nas odwiedził w przyszłym tygodniu.. 2. (I must have . 107 . I must ask somebody to make a new dress for me.) 6. Tell him to answer these letters at once. Uwaga: Tego rodzaju zdania rzadko są używane w języku potocznym. Somebody must clean your room....) 5.. Why didn't you tell somebody to wash your car? (Why didn't you have . że słyszano go na ulicy. 2.) 2.. My neighbours asked somebody to mend their fence.. gdybyśmy odbyli tę konferencję w późniejszym czasie. Co mamy zrobić. ) 7. (Have . Lepiej byś zapomniał o tym incydencie! Lepiej byście wrócili do domu natychmiast! Byłoby lepiej.

John nie wie nic o tej sprawie i ja także nie. 5. Ależ spróbuj zrobić to jeszcze raz! My naprawdę przygotowaliśmy wszystko co było potrzebne. I can't dance the tango. On naprawdę wiedział o tym od początku. b) stosując odpowiednie wyrażenia z czasownikiem do 1. Czasowniki ułomne — Defective Verbs Can Czasownik can ma tylko formy czasu teraźniejszego can i czasu przeszłego could jednakowe dla wszystkich osób. Brown can speak ten languages. rano czy wieczorem? Czy otrzymujesz listy od swej siostry każdego tygodnia? Dobrze się bawię. 4. 2. np. 4. Profesor Jones bierze udział w wielu konferencjach i jego żona także. Pan Brown umie mówić dziesięcioma językami. Forma can oznacza możliwość lub umiejętność wykonania czynności. nie uczę się.: I can lend you my umbrella. Oni jadają śniadanie bardzo wcześnie. Mr. 2. 2. Nie odpowiedziałeś na moje pytanie i twój brat także nie. . Uwaga: Forma przecząca: cannot jest pisana łącznie. 3. Nie umiem tańczyć tanga. Ja naprawdę rozumiem.c) stosując have w innym znaczeniu niż „mieć" 1. Can I help you? Czym mogę służyć? (dosłownie: Czy mogę panu (pani) pomóc?) We cannot (can't) give you any information. kiedy jestem w twoim towarzystwie. Kiedy bierzesz kąpiel. Mogę ci pożyczyć parasol. Ludzie naprawdę zdają sobie sprawę z trudnej sytuacji kraju. Nie możemy państwu udzielić żadnych informacji. co masz na myśli. 3. 3. 5. Przetłumacz następujące zdania: a) stosując emfatyczne do 1. ĆWICZENIE IV 6.2. Tom wie to równie dobrze jak ty.4. Czy uczysz się francuskiego? Nie. 4.

108 .

które brzmią jednakowo dla wszystkich osób. Mogliśmy byli uniknąć tego strasznego niebezpieczeństwa.: Mary could swim when she was five. np. mógłbym to dla ciebie zrobić.: I could help you with your work. Możesz nas teraz opuścić. (but he didn't pay them). May Czasownik may ma tylko formę czasu teraźniejszego may oraz formę czasu przeszłego might. Mary umiała pływać. I could do it for you. Brown could have paid all his debts last year. Forma may oznacza zezwolenie. If you asked me. np. Pan Brown był w stanie (zdołał) spłacić wszystkie swoje długi w zeszłym roku. We could have avoided that terrible danger. Mógłbym pomóc ci w pracy. Pan Brown mógł zapłacić wszystkie długi w zeszłym roku (ale nie zapłacił). W znaczeniu możliwości wykonania czynności w przeszłości (i zrealizowania tej możliwości) używa się zazwyczaj wyrażenia to be able .być w stanie. np. np.Can you swim? Czy umiesz pływać? Forma could używana jest w znaczeniu umiejętności posiadanej w przeszłości. Brown was able to pay all his debts last year. Forma could może mieć znaczenie warunkowe i występować zamiast should i would. Uwaga: Mówiąc o możliwości nie zrealizowanej używa się formy could z bezokolicznikiem czasu przeszłego. Gdybyś mnie poprosił. 109 .: Mr.: May I come in? Czy mogę (wolno mi) wejść? You may leave us now. gdy miała pięć lat.: Mr. np.

Może będzie wkrótce padać.: I have been allowed to use our neighbours' telephone. Idź do domu! Matka może czeka na ciebie. Nasi goście mogą przyjść lada chwila. których czasownik may nie ma. np. stosujemy najczęściej wyrażenie to be allowed to lub to be permitted to. Johnowi pozwolono wyjść na krótki spacer. To mogłoby być prawdą. że jakaś czynność zaistniała w przeszłości.: It may rain soon. Mogłeś był złamać nogę (ale nie złamałeś). np.: We might help them in this respect.: May he succeed! Oby mu się powiodło! . Our guests may come any minute now. Moja siostra być może zapomniała zamknąć drzwi. np. Henryk być może usłyszał tę wiadomość dużo wcześniej. że istniała możliwość wykonania czynności w przeszłości. On mógł (był) napisać do nas dużo wcześniej (ale nie napisał). Go home. Użycie may z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza przypuszczenie.: Henry may have heard this news much earlier. lecz z odcieniem większej niepewności. Natomiast might z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza. You might have broken your leg. że czasownik may może także oznaczać życzenie w zdaniach nieco patetycznych i staroświeckich. np. Być może moglibyśmy im pomóc w tym względzie. Forma might wyraża przypuszczenie. Pozwolono mi używać telefonu naszych sąsiadów. Uwaga: W czasach. This might be true.Forma may oznacza także przypuszczenie. Your mother may be waiting for you. My sister may have forgotten to close the door. ale nie została zrealizowana. np. np.: Henry might have written to us much earlier. John was allowed to go for a short walk. Ponadto należy wspomnieć.

110 .

Nie musisz kłopotać się o takie rzeczy. np. Musieliśmy przyjąć te warunki. Czasownik have używany w tych przypadkach może być użyty do tworzenia wszystkich czasów w formie non-continuous i nie występuje tu jako czasownik specjalny.: We didn't have to accept these conditions.May she live for ever! Oby żyła wiecznie! Must Czasownik must ma tylko formę czasu teraźniejszego. np. Nie musieliśmy przyjmować tych warunków. Jeśli chcemy wyrazić brak konieczności. We had to accept these conditions. Będziesz musiał więcej pracować. Musimy rozważyć sytuację. jeśli chcemy wyrazić przyszłość lub przeszłość. Did you have to work very hard? Czy musiałeś bardzo ciężko pracować? Czasownik must oznacza konieczność. Must we go at once? Czy musimy zaraz iść? Natomiast tenże czasownik w formie przeczącej mustn't oznacza zakaz. czyli w zdaniach pytajnych i przeczących w czasach Simple Present oraz Simple Past występuje z czasownikiem posiłkowym do.: You mustn't talk like this! Nie wolno ci mówić w ten sposób! We mustn't smoke in the classroom. 111 . wtedy używamy wyrażenia needn't. John musi wyjechać natychmiast. lecz jako zwykły.: You needn't worry about such things. You will have to work more. tę samą dla wszystkich osób. np. używamy wyrażenia to have to: John must leave at once.: We must consider the situation. Nie wolno nam palić w klasie. np.

dlatego nie przyszedł nas odwiedzić. that is why he didn't come to see us. np. 6. Wyrażając nasze obecne przypuszczenie na temat tego. np. Shall użyte w drugiej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej oznacza rozkaz.3).: I will help you. np. 6. zakaz lub postanowienie mówiącego dotyczące działania innej osoby (patrz rozdz. Will użyte w pierwszych osobach liczby pojedynczej i mnogiej może także oznaczać zdecydowanie lub przyrzeczenie (patrz rodź. Mary z pewnością jest dobrym lekarzem.: . Powrócimy (jesteśmy na to zdecydowani). np.: You shall stay at home.: Mary must have been very angry with your brother. John must have been ill. Dzieci dostaną więcej czekolady. które pełnią również funkcje czasowników posiłkowych. Służą one do tworzenia czasu przyszłego (patrz rozdz. (Obiecuję). np. jeśli będą się dobrze zachowywać.4). will (would) Czasowniki shall i will (w czasie przeszłym should i would) należą do czasowników ułomnych. co było w przeszłości używamy formy must z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect (Perfect Infinitive). You must be very tired after this long walk. Pomogę ci. John z pewnością był chory. Czasownik must może także oznaczać przypuszczenie. 6.4). Nie muszę pisać tego sprawozdania. Mary z pewnością była bardzo zagniewana na twego brata. Pozostaniesz w domu. (postanowienie mówiącego) Ponadto will wyraża: 1) prośbę (w zdaniach o konstrukcji pytającej). We will come back. (rozkaz) He shan't stay here any longer! On nie zostanie tu dłużej! (zakaz) The children shall get more chocolate if they behave. Shall (should).I needn't write this report. Jesteś z pewnością bardzo zmęczona po tym długim spacerze.: Mary must be a good doctor.3.

112 .

np. Twój przyjaciel powinien wiedzieć co robić. suppose. Chłopcy będą zawsze chłopcami (będą postępować w sposób typowy dla chłopców).. np.: This machine will not work. Sugerowaliśmy. surprise. Powinniście byli nas o to zapytać. Boys will be boys. np.: Accidents will happen. abyś przemówił pierwszy.Will you sit down? Proszę. zdziwienie.jest rzeczą niemożliwą 8 — Język angielski 113 . sugestię.2). pragnienie. Wypadki muszą się zdarzać (zawsze się zdarzają). 2) nawyk lub upór lub stan nieunikniony. a więc: de termine. i jest równoważne z ought to. propose itp. Should i would służą do tworzenia trybu warunkowego (patrz rozdz.: Your friend should know what to do.: I insist that you should speak first. a mianowicie: 1) should dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej oznacza „po winien. np. itd. przypuszczenie. aby na zebraniu nie dyskutowano o sprawach politycznych. We suggested that the meeting should not discuss political problems. Nalegam. żal. polecenie. suggest. Niekiedy używa się will mówiąc o tzw. powinieneś". desire. b) po zwrotach typu: it is necessary -jest rzeczą potrzebną it is strange -jest rzeczą dziwną it is advisable -jest wskazane it is impossible . Ta maszyna nie działa (nie chce działać). uporze lub złośliwości rzeczy martwych. propozycję i wolę. niech pan usiądzie (może zechce pan usiąść). You should have asked us about it. 19. 20) oraz mowy zależnej (patrz rozdz. rozkaz. 2) Should jest także używane (dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej) w następujących konstrukcjach i zwrotach czasownikowych: a) po czasownikach wyrażających: decyzję. command. Ponadto should i would mają jeszcze inne funkcje. regret.

: Would you mind passing me the ashtray? Czy byłby pan łaskaw podać mi popielniczkę? Would you give me a cigarette? Czy nie zechciałbyś mi dać papierosa? Would you like to see my new collection of stamps? Czy chciałbyś zobaczyć moją nową kolekcję znaczków? 6) Would może oznaczać (podobnie jak will w czasie teraźniejszym) upór lub tzw. 5) Would używamy w następujących zwrotach grzecznościowych. np. aby nie stracić przedstawienia.Na przykład: It is necessary that John should give up smoking. np. 3) Should i would są używane w niektórych zdaniach celowych (patrz rozdz. po którym bezokolicznik jest poprzedzony przez to.: Such accidents would happen.: 114 . John hurried to the theatre so that he would not miss the performance. Ought znaczy: powinienem.: This machine would not work. powinność lub obowiązek moralny.: I got up early so that I should not be late for the train. aby John przestał palić. Jest rzeczą konieczną. aby się nie spóźnić na pociąg. powinieneś itd. np. 7) Would może także oznaczać nawyk lub upór w przeszłości. Ought (to) Czasownik ought występuje w tej samej formie dla wszystkich osób i jest jedynym czasownikiem ułomnym. aby doszli do porozumienia. np. Takie wypadki musiały się zdarzać. It is advisable that they should come to an understanding. np. 4) Would może oznaczać częstotliwość lub zwyczaj w przeszłości. Wstałem wcześnie. Wyraża zobowiązanie. np. i ma nieco silniejszy odcień niż should. John pośpieszył do teatru.: Henry would stay here and talk with us for hours. gdy czynność nie jest już obecnie wykonywana. Henryk przebywał tutaj i godzinami z nami rozmawiał. 18) po spójniku so that. Ta maszyna nie działała (nie chciała działać). złośliwość rzeczy martwych w przeszłości. Jest wskazane.

nie przybierający końcówki -s w trzeciej osobie liczby pojedynczej i występujący jako bezokolicznik bez słówka to.: In my opinion you ought to achieve your aim. np. Need jako czasownik zwykły ma formy czasownika regularnego i oznacza: potrzebować. The teacher oughtn't to have said so. Mary nie potrzebuje tutaj przychodzić. tj. że coś powinno było nastąpić w przeszłości. np. np. John niepotrzebnie na mnie czekał. Ought he to forget it? Czy on powinien o tym zapomnieć? We oughtn't to believe them. Need Czasownik need wyraża potrzebę lub konieczność i może być traktowany jako czasownik specjalny lub zwykły. jest używany w zdaniach pytajnych i przeczących. Nauczyciel nie powinien był tak powiedzieć (ale powiedział). John needn't have waited for me. Wyrażając nasze obecne przekonanie o tym. np. np. Czasownika need jako ułomnego używamy także mówiąc. że osiągniesz).: You ought to have done it earlier. Nie powinniśmy im wierzyć.You ought to respect your teachers. To dziecko potrzebuje naszej opieki. Ought może także wyrażać przekonanie. Moim zdaniem powinieneś osiągnąć swój cel (myślę. Jako czasownik ułomny.: This child needs our care. Powinieneś był to zrobić wcześniej (ale tego nie zrobiłeś). Niepotrzebnie napisałem ten list. że jakaś czynność w przeszłości miała miejsce niepotrzebnie. 8* 115 .: I needn't have written this letter. używamy po ought to bezokolicznika w aspekcie Perfect. Powinieneś szanować swych nauczycieli. Wtedy stosujemy need z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect. wymagać.: Need you try it again? Czy musisz próbować ponownie? Mary needn't come here.

np. może występować jako czasownik specjalny lub zwykły. np. ośmielać się. I don't dare to ask him for more money. który oznacza: śmieć. sprowokować. wymawiane [ju:st] (ograniczające się do czasu przeszłego) wyraża czynność kiedyś często wykonywaną. Siostra nie potrzebuje ciebie więcej.: We used to visit this place very often. Dziwne (nieznane) kwiaty rosły w jego ogrodzie (obecnie już nie rosną). Sprowokowałem go do przyjęcia tego wyzwania. Potrzebowaliśmy dłuższego odpoczynku. Mary nie potrzebowała naszego współczucia. Czasownik dare występujący jako specjalny może wyrażać oburzenie.: John dare not mention it. We needed a longer rest. Przypuszczam. np.: How dare you come to my place! Jak śmiesz przychodzić do mego domu! How dare he speak to me like that! Jak on śmie mówić do mnie w ten sposób! Dare jako czasownik zwykły ma także znaczenie: wyzwać. Zwykliśmy byli odwiedzać tę miejscowość bardzo często (już nie odwiedzamy). np. która nie jest obecnie kontynuowana.: I dared him to accept the challenge. np. Nie śmiem prosić go o więcej pieniędzy. Uwaga: Wyrażenie I dare say oznacza „przypuszczam".: I dare say you are mistaken. John nie śmie wspomnieć o tym. Used to Wyrażenie used to. Dare Czasownik dare. 116 .Do you need anything else? Czy potrzebujesz jeszcze czegoś? Your sister doesn't need you any more. Mary didn't need our sympathy. Strange flowers used to grow in his garden. że się mylisz.

że po wyrazie used = przyzwyczajony stosujemy przyimek to oraz formę rzeczownika odsłownego. We may be invited to this party. 4. Czy pracowałeś tam niegdyś? Nie.: My mother is used to helping people in need. np. You must not drink too much wine. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. 2. You may come to see me now. nie pracowałem. czyli formę -ing. Drivers should not drive too fast. Ponadto wyraz used jest także przymiotnikiem oznaczającym „przyzwyczajony". 9. albo: Did you use to work there? No. I ought to speak English when I am in England. Należy tutaj zwrócić uwagę. Moja matka jest przyzwyczajona do pomagania ludziom w potrzebie. I didn't. Children must not play with matches. Użyliśmy zbyt dużo mydła piorąc te rzeczy. jak i przez użycie did. John need not go to the doctor because he is quite well.: We used too much soap while washing these things.I used to smoke forty cigarettes a day. 8. 7. a przeczącą przez dodanie not lub did not. Mary may go home when she finishes her work. 3.: Used you to work there? No. Paliłem niegdyś czterdzieści papierosów dziennie palę). ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania (uwagi w nawiasach są informacją i nie należy ich tłumaczyć): 117 . 6. 10. np. I should not smoke so many cigarettes a day. np. I usedn't. She can eat half a dozen eggs at a time. Uwaga: Wyraz used wymawiany [ju:zd] jest również formą czasu przeszłego od zwykłego. 5. Formę pytajną możną tworzyć zarówno przez inwersję. a rzadko w pytaj-nych i przeczących. (obecnie nie Used to występuje głównie w zdaniach twierdzących. regularnego czasownika to use = używać.

Możesz zapalić papierosa (wolno ci). Nie sądzę.. have to think this plan over. Where . Nasi goście mogą przyjechać jutro (przypuszczenie). Nauczyciel nie musiał nigdy wyjaśniać tych rzeczy dwa razy. 6. you spend your holidays? 2. 2. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. Mary musiała sama przynieść herbatę do jadalni. Nie mogę tego słuchać (nie wolno mi).1. 5. 8. 2. Why won't you stay with us longer? 6. Do you really have to borrow so much money? 9. aby on mógł kiedykolwiek nas zrozumieć. We should have remembered about John's birthday. 8. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania stosując czasowniki ułomne lub inne wyrażenia: 1. 8. 4. Mary should know what she is talking about. 10.. Czy możesz to zrozumieć (czy jesteś w stanie)? 9. 5. I had to take two examinations yesterday. 7. Czy będzie mi wolno zadać ci jeszcze jedno pytanie? 6. Nie mogę tego słuchać (denerwuje mnie to). When will you be able to deliver your lecture? 2. Możecie iść do kina (pozwolenie). 7. 118 . Moi przyjaciele będą mogli przyjść jutro na śniadanie. John może pracować cały dzień (jest w stanie). 10. Będziemy musieli poprosić ojca o pożyczkę. Oni nie mogą pić alkoholu (nie wolno im). They . Czy mogę dostać jeszcze jedną filiżankę herbaty? 5. 3. Children should go to bed early. 3. 4. 10.. Pan Smith nie potrzebuje pracować (stać go na to). 4. 3. Pan Smith nie powinien pracować (jest chory). W takie piękne dni wolno nam kąpać się w morzu. The manager oughtn't to have dismissed so many workers. 7. John nie musiał tłumaczyć tych listów na angielski.. 9. When will you have to return these books? ĆWICZENIE v Wstaw odpowiednio shall lub will w następujących zdaniach: 1. Będziesz musiał zapomnieć o tych planach. You should have known him better.

że on jest złodziejem? Powinieneś zrozumieć nasze trudne położenie.. send the invitations without delay. not show the right time. 3.. like to go to Zakopane for a few days. 6. you . You needn't have worried about me. you be so kind as to help me with these parcels? 7... be done about these riots. prepare a meal for our guests by ourselves. 9. we go to the theatre together? 8.. 4. 9. I .. You needn't have washed your car. ĆWICZENIE VII Przetłumacz następujące zdania na polski: 1... 10.. 5. Mary insisted that I .. know about it as soon as possible. Studenci zazwyczaj przynosili kanapki i jedli je podczas przerwy... they . Mary powinna była zapomnieć o tym nieprzyjemnym incydencie. 3.. John said: "I . Jak śmiesz twierdzić. 5. We didn't need another means of transport..... We needn't have hurried.. 7. We didn't need to look for a new client. 4. 6.3. 119 . ĆWICZENIE VI Wstaw odpowiednio should lub would w następujących zdaniach: 1.. 4. If there are any more apples.m.. 3.. We didn't need any more money.. . be fined if you cross the street at the wrong place. 10. Mother suggested that we . consult the doctor at once... My watch . be more careful when you drive in the dark.. ... be leaving Warsaw tomorrow at 9 a. They . You . We needn't have visited him. .. kiedy tego potrzebowaliśmy. ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. His mother . I give you a lift? 5. It is necessary that they . 2. I .. I'm quite all right. 7. There was plenty of time. 5.. .. 2.. be stopped at any price. Something . be properly rewarded for your work.. Tomek zwykł był pomagać nam. 6. .. have them. 8. You needn't have rung the bell because the door is open. 10. not sign this document". You . you mind showing me your collection? 4. I didn't need to take a taxi because John offered to give me a lift... 9. You . I needn't have come to this place. 8.... 2. you like another cup of coffee? Yes..

My także (nie umiemy mówić po francusku). Mary lubi współczesne malarstwo. So do they. Mój mąż także nie. Marysia także. 9. Ja także (lubię współczesne malarstwo). Poznałem Jana w czasie wojny. a w czasie Simple Past — w formie did. wyraz so — odpowiada polskiemu „także" a wyraz neither lub nor — polskiemu „także nie".6. Neither (nor) can we. Czy powinienem uwierzyć w te wszystkie historie. Brownowie nie umieją mówić po francusku. I met John during the war. (Mary) Neither did Mary. Your daugther didn't tell you the truth. 10. 7. Henry didn't learn French at school. Nie lubię brandy. neither (nor) do I W zwrotach typu: so + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik oraz: neither (nor) + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik czasownik posiłkowy zastępuje całe orzeczenie poprzedzającego zdania. I Alan także (ma wielu przyjaciół).5. So do I. Zwroty o konstrukcji: So do I. I don't like brandy.: We often go to that cafe. So has Alan. iż w konstrukcji tej po so lub neither lub nor w czasie Present Simple stosujemy czasownik posiłkowy w formie do lub does. On musiał znać wszystkie szczegóły. She has a lot of friends. Czy musisz się na nas złościć? 6. Oni także. Czy ośmielisz się przyprowadzić go tutaj? 8. So did Mary. Neither (nor) does my husband. jeśli udało mu się napisać tak dobry artykuł. Ona ma wielu przyjaciół. np.: Mary likes modern painting. The Browns can't speak French. Twoja córka nie powiedziała ci prawdy. Neither did your son. Syn także nie. Należy przestrzegać przepisów ruchu drogowego. Uwaga: Należy pamiętać. 120 . (mother) So does my mother. ĆWICZENIE I Uzupełnij według wzoru: Wzór: My father lives in New York. Często chodzimy do tej kawiarni. np.

wolałbym . Neither do the children. 7. 6. So ought you. (Potatoes) Lucy never drinks coffee at night... szkoda. 4. 6. (Keats) Henry can play the guitar. przypuszczenie lub ubolewanie (żal). . 13. 121 ... (You) Alan hasn't had a letter from Jane for a week. .. wiążą się z podobnym użyciem czasów jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. że. 9. 13. .. (we) First year students must do a lot of reading. .. 12. 12. . Neither do we. So must I. żebym tak . oby tylko .gdyby tylko. . oznaczające życzenie. So must you. (January) Apples keep you healthy.. So does everybody. So can she. 3. So will all of us. 3. że. . Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów Następujące wyrażenia. 9. 10. Neither should you. . . (second year students) Ułóż zdania... 6. 14. I won't be here tomorrow... (He) February is a cold month. . (Robert) I won't be here tomorrow. 5. 4. . .. . (Patrick) Rose won't be a good actress. . . 7. które mogłyby poprzedzać poniżej podane wypowiedzi: ĆWICZENIE II 1. (Lucy) The manager likes efficient workers.. -przypuśćmy. 10. . . 20): I wish if only I'd rather suppose -chciałbym. So am I. . Neither did the others. 2. . . (Oranges) Carrots aren't expensive. 14. Neither have we.. . (my wife) Byron was an English poet. . . (the director) The Joneses travelled a lot last summer.6. . (Richard) He shouldn't smoke so much. So is my son.. 8.. . . 11. . 2.. . 5. Neither does his wife..1. 11.. . 8. a gdyby tak .

że nas w ogóle poznał. że go tam nie było. wyrażając życzenie. żebyś nie robił tyle hałasu. że go tam nie było. że coś miało miejsce. We wished they hadn't come.. bądź też odwrotnie. Szkoda. Będę żałował. Szkoda. żeby on tu był. Chciałbym. Chciałbym. Czasy w zdaniu podrzędnym nie ulegają przy tym zmianie. np. czego pragnęliśmy.. it's high time . aby było inaczej niż jest. Podmiotem czasownika może być także inny zaimek osobowy lub nazwa osoby.czas aby .. że nie znam odpowiedzi. Czasownik wish może wystąpić także w innych czasach. np. żebyś się zgodził przyjść.. np. Na przykład: John wishes he had never met us. I wish you would not make so much noise. Konstrukcji tej używamy również wyrażając pragnienie zmiany czyjegoś postępowania. Na przykład: I wish he had been there.. John żałuje. Żałowaliśmy. Chciałbym. Chciałbym.. I wish he were here.. że nie jestem wyższy. I will wish he had been there. a) Mówiąc o sytuacji teraźniejszej. wyrażając żal.as if -jak gdyby it's time. Żałowałem. c) Wyrażając życzenie dotyczące przyszłości stosujemy w zdaniu Future in the Past. używamy zdań o konstrukcji podmiot + czasownik wish + zdanie podrzędne w czasie Simple Past (przy czym zamiast formy was stosujemy were we wszystkich osobach): I wish I knew the answer.: I wish you would agree to come..: I wish I had listened to you. stosujemy w zda niu podrzędnym Past Perfect. Oto szczegółowa analiza jego użycia. że nie miało miejsca coś. Szkoda. I wished he had been there. że przyszli.: I wish he would come home earlier. że cię nie usłuchałem. aby (on) wcześniej wracał do domu. b) Mówiąc o sytuacji przeszłej. Szkoda. Spośród tych wyrażeń I wish występuje najczęściej. że go tam nie było. I wish I were taller. wielki czas aby . 122 .

żebyś tutaj nie palił. jakby się poznali dawno temu. Mówi tak. Państwo Brown woleliby przeprowadzić się do Liverpoolu. 20). 20). We'd rather you paid us now. They behave as if they met long ago. np.: a) If only he didn't talk so much! Gdybyż on tyle nie mówił! b) If only you hadn't lost your ticket! Gdybyś był tylko nie zgubił biletu! Użycie czasów w takich zdaniach jest takie same jak w okresach warunkowych II i III typu (patrz rozdz. I lub we. The Browns would rather move to Liverpool.: a) He talks as if he knew everything about you. Wyrażenie: Pd rather (I would rather) występuje z bezokolicznikiem. tj. żebyś nam zapłacił teraz. gdy jest to zdanie pojedyncze. np. b) They behave as if they had met long ago. np. jakby wszystko o tobie wiedział. gdy mowa o sytuacji teraźniejszej (przykład a). Możliwe jest jednak także użycie czasu teraźniejszego w zdaniu a) i przeszłego Simple Past w zdaniu b): He talks as if he knows everything about you. Wolelibyśmy. np. 123 . występuje w nich czas Simple Past.: I'd rather stay at home. a czas Past Perfect.Wyrażenie if only może albo rozpoczynać zdanie podrzędne warunkowe (patrz Okresy warunkowe rozdz. które ma wtedy charakter wykrzyknika. Gdy jako zdanie nadrzędne występuje forma suppose = przypuśćmy. Zachowują się tak. tj. Wolałbym zostać w domu. gdy zdanie ma tylko jeden podmiot. a zdanie podrzędne ma inny podmiot. albo występować w zdaniu niezależnym. w zdaniu podrzędnym używa się czasu Simple Past. Jako podmiot zdania nadrzędnego występuje w takich zdaniach z reguły zaimek pierwszej osoby. gdy mowa o sytuacji przeszłej (przykład b). Wolałbym.: I'd rather you didn't smoke here. tzn. Po wyrażeniu as if występują zazwyczaj te same czasy co po if only. Gdy natomiast wyrażenie I'd rather stanowi zdanie nadrzędne zdania złożonego.

aby dzieci poszły spać. wielki czas aby . I wish I (not begin) to translate this article because it's too difficult. (A gdyby tak oni przybyli tam za późno?) Po wyrażeniu: it's time lub it's high time = czas aby . 6. 124 . You didn't keep my secret. 4. I wish I (know) about it. I sometimes wish I (not marry) her . Przypuśćmy. It's high time we had some tea. 5. I wish she (answer) them more promptly. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj we właściwym czasie. 9. 8. 3. but we were away from London then. I wish it (be) warmer so that we could go for a long walk. It's very dark -1 wish we (have) some matches. 14. abyśmy się napili herbaty. stosujemy czas przeszły (the Past Tense). Przypuśćmy. 20). It's very cold today. You didn't lock the car. She is very bad at answering letters. 1. I wish she (ring) earlier. że oni przybyliby tam za późno. że nie znasz moich rodziców.w zdaniu podrzędnym używa się czasów tak jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. że oni przybędą tam za późno. I can't remember his name. Szkoda.she never listens to what I'm saying! My bicycle is very old -1 wish I (have) a new one. I wish I (can) remember it.. Czas. ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski. stosując konstrukcję I wish: 1. 2. I wish I (not tell) you about it. np. 12. John żałuje.. 13..: Suppose they get there too late.. I know you are very busy but I wish you (can) come to our party tomorrow. np. I didn't know about your accident. Wielki czas. Baker's funeral.: It's time the children went to bed. 10. Suppose they got there too late. We wish we (go) to Mrs. 15. I wish you (be) patient-but you aren't. że nie sprzedał samochodu. 2. 7. Where are my glasses? -1 wish you (not put) them in a different place every five minutes. I wish you (lock) it! Mary always rings when I'm listening to the news. 11..

że nie jedziemy do Francji w lecie. że mieszkamy tak daleko od miasta. że zapomniałem pieniędzy — nie mogę kupić nic do jedzenia. Szkoda. 10. . Obyście nareszcie byli cicho! 6. We wouldn't have been able to rent it. I'd rather you (do) your room before you leave. że zmieniłem pracę.3. 2. ĆWICZENIE III Wstaw czasownik podany w nawiasie we właściwym czasie: I wish I (be) with you yesterday. Chciałbym. If only we (have) a better car! Suppose they (demand) more money for this flat. Don't you wish we (never buy) this house? 1. If only we (read) the contract before we signed it! You make me feel as if I (be) a criminal. 7. I'd rather you (come) tomorrow. 4. 3. Żałuję. 5. 8. że nie nauczyłam się gotować zanim wyszłam za mąż. Szkoda. 5. Żałuję. 9. Żałuję. abyś nie mówiła tak dużo. 9. 4. 6. 10. 7. Isn't it high time we (leave)? I wished I (never meet) those people. że nie poszedłeś za moją radą. Szkoda. 8.

a mianowicie rolę dopełniacza i narzędnika.na niebie 126 .na obiad in the sky .książką (czym ?) Główną trudność przy opanowywaniu właściwego użycia przyimków angielskich stanowi to. co końcówka przypadka w języku polskim.: on the table . W niektórych wypadkach przyimek w języku angielskim spełnia tę samą rolę.7. np.książki (czego ?) with lub by a book . wobec braku form odmiany rzeczownika przez przypadki. W niektórych przypadkach przyimki te odpowiadają sobie. about whom itp.w poniedziałek on the train . formie dopełnienia (Object Case). a ten sam przyimek polski ma w różnych zwrotach różne odpowiedniki angielskie.: to me. Przyimek — the Preposition Przyimek w języku angielskim spełnia te same funkcje. Na przykład ten sam przyimek angielski może w różnych zwrotach odpowiadać różnym przyimkom polskim. Jednakże.po prawej stronie na for dinner .liczę na ciebie ale mogą mieć też różne inne odpowiedniki.na stole I count on you . Porównajmy użycie angielskiego przyimka on i polskiego przyimka „na". nie istnieje w języku angielskim problem związku danego przyimka z określonym przypadkiem rzeczownika. np. of her.wykład o Hamlecie on the right side . który po nim występuje. co w języku polskim.w pociągu a lecture on Hamlet .: of a book . że nie można ich jednoznacznie przyporządkować przyimkom polskim.: on on Monday . np. Natomiast zaimki osobowe i względne występują po przyimkach w tzw. np. for him. with us.

at night — w nocy. to be in a room — być w pokoju. over my head — nad głową 2. by next winter — do przyszłej zimy 5.15 — od 5. at Easter — na Wielkanoc on Monday — w poniedziałek.15. into. at 2. in in August — w sierpniu. below. lecz w konkretnych zwrotach i zdaniach.30 — do 6.30. until till midnight — do północy. inside the house — wewnątrz domu 4. above.30 do 6. from — to from London to Birmingham — z Londynu do Birmingham 2. Wynika stąd wniosek.in time — na czas to look at (something.. c) to be at home. somebody) — patrzeć na (coś. by 6. to come into a room — wejść inside do pokoju. Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących czasu 1. at. during my stay — podczas mego pobytu 9. since since Christmas — od Bożego Narodzenia. under below the ground — pod ziemią. kogoś) Podobnie wyglądałyby zestawienia innych przyimków. until he comes — aż przyjdzie 10. on that day — tego on September 10 — 10 września. over above the clouds — nad chmurami. at Christmas — na Boże Narodzenie. from Monday to Saturday — — to od poniedziałku do soboty 6. in a minute — za minutę 4. in. outside outside the house — na zewnątrz domu 5. for ages — od wieków 8. on Christmas day — w dzień Bożego Narodzenia 3. under the table — pod stołem .. on dnia. at a meeting. at midnight — o północy. at the University 3. for for many years — przez wiele lat.30 — przed 11. on on the table — na stole Przyimki określające położenie przedmiotów względem siebie 1.30 to 6. in a) he arrived in a country/town — przybył do kraju/miasta he arrived at a little village — przybył do małej wioski b) to get at = to reach — dotrzeć do . before 11. till.30 Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących ruchu. since that day — od tego dnia 7. by by September — do września. że użycia przyimków należy się uczyć nie w oderwaniu. from from 5. before before breakfast — przed śniadaniem. after after dinner — po obiedzie. during during the winter — podczas zimy. in winter — w zimie. after he came — po jego przyjściu 11. in 1980 — w 1980. kierunku i położenia 1.

127 .

by between among in front of behind beside/by Mary . . 6. train. 4. plane.między tobą a mną among the trees . Przepraszam za spóźnienie. 128 . Get in . beside. Dzięki jego pieniądzom mogliśmy kupić samochód.Wsiadaj.między drzewami.przed domem behind the armchair . I always go to school on foot .wsiąść. I am sorry for being late. Podwiozę cię. . pośród drzew in front of the house . Get in. air). If you go by car you will be there in ten minutes . John jest dobry w matematyce. będziesz tam za dziesięć minut. Get into the first bus you meet . .wsiąść (do autobusu.zawsze idę do szkoły pieszo.pieszo. Owing to his money we were able to buy a car. 5.za fotelem A oto przykłady użycia różnych przyimków w typowych zwrotach i sytuacjach: Do you drink tea with or without sugar? Czy pijesz herbatę z cukrem czy bez? I looked through the window.obok Mary between you and me .spadł. train) . A oto przykłady użycia różnych przyimków w wyrażeniach dotyczących ruchu. He fell down as he was getting on his bicycle . konno.jeśli pojedziesz samochodem.wysiądź z autobusu na trzecim przystanku. I'll give you a lift . 7. sea. Get on (a horse.wsiądź do pierwszego autobusu jaki napotkasz. gdy wsiadał na rower. He is used to getting up early. John is good at mathematics. By car (bus. a bicycle) . Get off a vehicle _ j wysiadać z pojazdu Get out of the bus (get off the bus) at the third stop . rowerem.: On foot (on a bicycle.3.wsiąść (na konia. rower). pociągu). podróży. transportu itp. On jest przyzwyczajony do wczesnego wstawania. on horseback) . Spojrzałem przez okno. Get into/onto (a bus. Get out of a vehicle -1 .

. — odwiedzić (kogoś) — wołać na (kogoś) — wezwać (kogoś) or somebody) — dbać o (coś lub kogoś) — zamienić na — 1. agree to . 2. przebrać (się) w (coś) — 1..: to look at to look — patrzeć na after to look for to — opiekować się look into to look — szukać over to look — wejrzeć (w coś) through to look out — przejrzeć (pobieżnie) of. depend on .. — składać się z .Przyimki niejednokrotnie modyfikują znaczenie czasownika. zmienić (się) w (coś) 2... approve of.. zapomnieć Poniżej podajemy najczęściej występujące zestawienia czasowników. np.. po którym występują. — poprosić o . przymiotników... call on (somebody) call to (somebody) call for (somebody) care for or about (something change for . obwinie o (coś) — napotkać (kogoś lub coś) przypadkiem — gratulować (komuś) z powodu .... wyzdrowieć 3... trudności) przeboleć.. ask for .. change into .. — wyglądać (np. — oskarżać o (coś) — zgodzić się na (coś) — zgadzać się z (czymś lub kimś) — zmierzać do .. przejść przez (chorobę)... coś) za ... — przejrzeć... demand of or from .. aim at .. agree with ..... — uważać (kogoś... consist of.. on .. na (coś) 9 — Język angielski .. polegać na — umrzeć z (czegoś). zbadać (szczegółowo) as to get over .. pokonać (np.... to look upon .. — domagać się od (kogoś) — zależeć od.. charge with .... come across . die of. — aprobować . imiesłowów i rzeczowników z przyimkami.. Zestawienia: czasownik + przyimek (wybór) accuse of . obciążyć (czymś) 2... congratulate . oknem) — 1....

129 .

. przeboleć. zdolności) odziedziczone po (kimś) przejąć przetłumaczyć na .... karmić się (czymś) dotrzeć do..... look for .. point at . object to .... podzielić na (części) pić za (coś) wymienić na ... translate into ....... walczyć z ..... see to (something) struggle for . fall in love with . zrekompensować sprzeciwiać się (czemuś) wskazywać na.. hope for .... succeed in ..... lean against . — korzystny dla . spodziewać się (czegoś) śmiać się z . reply to . laugh at . zakochać się w . look at .. wait for . słuchać (kogoś lub czegoś) opiekować się patrzeć na ... przedostać się przez schować (się) przed .. zajrzeć (dokądś) szukać przeglądać przejrzeć dokładnie uważać kogoś za ... — zły na (kogoś) 130 ..... sukces w .... look into . wygląd..... dopilnować (czegoś.. angry with ... look upon someone as makeup for . wejrzeć (w coś). Zestawienia: przymiotnik lub imiesłów + przyimek (wybór) absent from .. divide in lub into . look through . dostać się do zapomnieć. listen to ...... look over .. opierać się o ... feed on .differ from .... różnić się od . exchange for ... zdołać. drink to . struggle against ... — nieobecny na lub w advantageous to .. leave for .... get at . get over..... take after (somebody) take over .... look after ..... odpowiedzieć na .... odnieść powodzenie. wyjechać do . stracony czas)... nadrobić (np... czekać na .... mieć cechy (np. żeby coś) walczyć o .... hide from .....

.. spór z kimś wyjątek od reguły wdzięczność za . ... . responsible for .zapalony do . . different from ... czegoś) Zestawienia: rzeczownik 4..... eager for . (czymś) ... keen on . dependent on .. good for nothing good at ...zapalony do ... czemuś) . interested in . . niezgoda.. surprised at ... posiadające pewne istotne cechy charakterystyczne. polite to ..aware of ... czymś) 131 . good for good to independent of ...świadomy (czegoś) .... .. . partykułą przysłówkową. wpływ na kogoś zainteresowanie (kimś. Trudność dla cudzoziemca stanowi to.... obedient to ... .. (kogoś) -niezależny od . responsible to ... influence over/with a person interest in Zwroty z partykułą przysłówkową Obok omówionych powyżej zwrotów z przyimkiem istnieją w języku angielskim bardzo liczne zwroty z tzw.przyimek (wybór) arrival at a place arrival in a country in/under the circumstances claim against (someone) decision on a matter disagreement with a person exception to a rule gratitude for .... ..zadowolony z .. -grzeczny dla .zainteresowany (czymś) .. used to .przyzwyczajony do (kogoś..dobry dla .odpowiedzialny za .odpowiedzialny przed (kimś) . pleased with ..... spragniony (czegoś) .zawistny o ...zdziwiony (czymś) . engaged to ...zaręczony z .dobry w ...zależny od .podejrzewający (kogoś) .. odróżniające je od zwrotów z przyimkiem. korzystny dla ...... suspicious of .posłuszny (komuś.. a różnice dotyczą 9* przybycie do jakiegoś miejsca przybycie do kraju w okolicznościach roszczenie w stosunku do (kogoś) decyzja w sprawie .... -różny od ... .. envious of .nie nadający się do niczego ..dobry na .. że w wielu wypadkach partykuły przysłówkowe mają postać identyczną z przyimkiem....

.. I will be here .. February.. First we lived . Bradford.don't you think it was long enough? What a surprise! I am so glad to see you .. Don't forget to post this letter .. but .. 132 .. long winter evenings we read books or watch TV. 7. I was waiting for you yesterday .. 10... seventeen. I like a cup of coffee . in front of) the TV set. This shop is closed . ĆWICZENIE I Wstaw odpowiednie przyimki w miejsce kropek: 1. June. 4. Some students take their examinations . ... a meeting. at) the tray.45. Exeter. John looked (through. probably .składni. 14.. 7. 12. June 20th.. Let's meet (at.. He will stay with us .. the end of the year. by) 9... 16.. Warto zaznaczyć.. 9. że tak jak zwroty z przyimkami powinno się je opanowywać w określonym kontekście znaczeniowym. Put these cups (on. among) your brother and sister.... after) the door. others . outside) me or (between. 3. lunch. 15. 5.. a week. six . inside) the house! Don't stand (in. Leave your umbrella (behind..5. above) the table. that day he came .. 8. 11.. 17.. midnight.30. 19. the day we met at Wimbledon. w jakiej występują. ĆWICZENIE II Z przyimków podanych w nawiasach wybierz właściwe: 1. three . Come and sit (beside. Exeter will be late. in) the living room. 13. ages! I haven't seen George . please. time. London.I haven't seen you .. 2.. across) the window (on... 5..30 train ..... Please spread the cloth (over. She got married . 6.. home tomorrow evening? No. Mondays.. I am afraid I will be ..... He spends all day (before... The 5. Come (in. 2. 8. He left last week but he should be here again . We shall meet . Tom always has his holidays . a minute. 20... London . Will you be .. 6. Partykuły przysłówkowe omówione są w rozdziale 5. 3. eight. and then we moved . He was usually late.. 4.. into.. and carry them (to. at) the gathering clouds. spring. Come and see me .. 18. Our train comes . into) the rain! 2.

His speech was not very convincing. „Get (out. 17. over) suspicion. (Nie mogliśmy zrozumieć do czego zmierzał). 10.9.he is (above. Have you ever seen Warsaw (at. but today they came (by. 2. What are you talking (on. I hear what you say. I am listening to you. 3. by) night? 11. you will get wet paint on your clothes. If you are in trouble.. 10. 7. If you are thirsty. at) the beach. 133 . They usually come (by. 5. (Czy sprzeciwiasz się) my proposal? 3. All my efforts now aim at learning English. Don't blame John . along) the stairs!" 12. zawierające zwroty z przyim-kami: 1.perhaps you'll find your key there. 15.. We hope for the best. at) my stay at the seaside I spent most of my time (on. 19. even if the weather was bad. ask for a glass of water. on) foot. ĆWICZENIE in Przetłumacz na polski następujące zdania. off)!" he shouted. he asked about you. 9. 13. but it doesn't mean I am going to do what you want. Tomorrow this job will be finished. „or I shall kick you (down. This man has been accused of theft. 16. (Dopilnuję tego). ask for me. at)? 13. ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania. What are you looking (on. Let us drink to your success! I would like to exchange my radio set for a tape-recorder. from) Chicago. through) car. stosując w każdym z nich odpowiedni zwrot z przyimkiem: 1. The speaker pointed to the fact that the meeting had been going on for ten hours without giving an answer to the question put at the beginning. Why are you looking over these old papers? I am looking for a lost letter. Look into your bag . 15. 14. 8. I met John yesterday. In answer to your letter we have the pleasure of informing you that . Will you agree to do what we want? I agree with you that we should help him. If you lean against this wall. about)? 14. 12. 18. I've got a letter (of. Mary looks after her small brother and sister. I don't approve of your behaviour. 11. 2. (During. 16. 4. Don't laugh at John but try to help him. 6.

(Zaczekaj na mnie na) the bus stop. Dom państwa Brownów stoi między znacznie większymi domami. 20. 5. 21. 10. Tom zawsze wraca do domu pieszo. 8. 23. 15.mieszkaj z angielską rodziną i mów tylko po angielsku. During the war Polish troops were fighting (o niepodległość swego kraju) on many fronts. Mary ma wielki wpływ na swego męża. 9. Jeżeli chłopcy będą szli pieszo.4. ponieważ nie lubi wcześnie wstawać. Mr Smith przyjechał do naszego miasta w sierpniu. ale jedzie do pracy autobusem. no. 14. John cały wieczór spędził przed telewizorem zamiast się uczyć do egzaminu. Przystanek autobusowy jest na tyłach naszego domu (za naszym domem). Zastukałem do drzwi i wszedłem. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 24. 18. (Przetłumacz) these sentences (na angielski). 8. 9. zobaczysz ich na drodze z miasta do naszego domu. 12. 2. Postaw te talerze na tacy i zanieś je do jadalni. co zrobiliście dla nas. Delegacja angielskich businessmenów przybyła do Warszawy. Czy chcesz zobaczyć Warszawę w nocy? Spotkamy się na stacji o szóstej. Podczas dnia na ulicach naszego miasta jest duży ruch. 16. Nie interesuję się lotami kosmicznymi. 11. The baby is very much like you! Oh. Po pracy zwykle idę po zakupy. 4. 7. Wsiądź do autobusu nr 114 i wysiądź na ostatnim przystanku. Let us (przemyśleć) all the possibilities once more. 13. Pociąg z Londynu do Exeter właśnie nadjeżdża. 22. 19. Wszedłem do tego pokoju godzinę temu. 7. 17.nie przejdzie przez drzwi. Jesteśmy bardzo wdzięczni za wszystko. Czy możesz przyjść do nas w poniedziałek o piątej? Nigdy nie wracam do domu przed trzecią. Ten stół jest za duży . Te magnetofony różnią się ceną i jakością. 5. . 3. 6. (ona jest podobna do ojca). 6. Staraj się skorzystać w pełni z twego pobytu w Anglii . I am sorry for disturbing you but (wziąłem Panią przez pomyłkę za moją znajomą).

okolicznościach itp. W lodówce jest mięso (trochę mięsa). coś nie istnieje lub nie występuje.1. że w danym miejscu. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) Konstrukcją there is. There is a loaf of bread on the table. W tym pokoju nie ma krzeseł. There are some pictures in this book. W tej książce są obrazki (trochę. że w danym miejscu. Na stole jest (znajduje się) bochenek chleba. w danym czasie. There is some meat in the fridge. np. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) 8. czasie. w danej sytuacji lub w danych okolicznościach znajduje się (występuje) taka a taka rzecz (takie a takie zjawisko). np. W pytaniach stawiamy odpowiednią formę czasownika be przed wyrazem there.: There are no chairs in this room.: Is there a hotel near here? Czy znajduje się tu blisko hotel? Wyrażenia tego używamy także informując. 135 . there are posługujemy się mówiąc.CZĘŚĆ DRUGA Struktura zdań pojedynczych i złożonych Wybrane zagadnienia 8. kilka obrazków).

1. Patrz użycie: many. 3. any. 3. W butelce jest trochę mleka. 5.Is there any coffee in the tin ? 1.: How much petrol is there in the canister? Ile benzyny jest w kanistrze? How many cigarettes are there in this packet? Ile papierosów jest w tej paczce? Konstrukcja there + forma czasownika be może występować w różnych czasach gramatycznych. sugar/this tea 8. There aren't any English books in this library.5. a few — rozdz. Konstrukcję There + (be) stosuje się w pytaniach o liczbę lub ilość. tinned fruit/shop 9. oil/that container 7. There is some milk in the bottle. a little. lub: There are no English books in this library. Is there any meat in the fridge? Czy jest mięso w lodówce? There isn't any coffee in the cupboard. ĆWICZENIE II Utwórz pytania według wzoru: Wzór: towels/bathroom . W pudelku jest trochę papierosów. 2. no3. W szafie nie ma kawy.How many towels are there in the bathroom? meat/fridge . no patrz Zaimki nieokreślone rozdz. milk/fridge.2. W tej czytelni nie ma angielskich książek.How much meat is there in the fridge ? 8 4 Użycie: some.Are there any people in the street? coffee/tin . There are some cigarettes in the box. little. pepper/cupboard knives/drawer cheese/dish bread/kitchen beer/bottle 6. np4.3. lub: There is no coffee in the cupboard. much. 136 . any.W konstrukcji tej rzeczowniki często występują z określnikami some. biscuits/that box 10. few. 4.1. ĆWICZENIE I Utwórz pytania według wzoru: Wzór: people/street .

.. mistakes/John's homework 8. 4.. ale podmiotem nie jest... 10. 6. 8. 7. there's no coffee left. . . there's some coffee left. Can we have some wine? No.. 3.. . enough time for a visit to the Zoo tomorrow. plates/the table bread/the kitchen restaurants/this town petrol/the tank 5. a beautiful airmail stamp on this envelope.1. 2.. I'm looking for a stamp. 14. ...... .. any meetings of our society since January. 6.. or: No. some on your desk. .. 1. 11. Can we have some cakes? No. 12... . a good film on TV tonight? . . Can we have some meat? Yes. . Can we have some sandwiches? No. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) Porównanie W zdaniach zawierających konstrukcję there + (be) wyraz there zajmuje miejsce podmiotu. money/that safe 7. 4. . 2. Can we have some fish? Yes... 7. 5.. Can we have some potatoes? No. Have we got any biscuits? I'm sorry... a typist who types all the letters. Can we have some coffee? No.. 4. there isn't any coffee left.2.. 3.... any left.. 13. Podmiot właściwy jest w ta137 .... won't there? . . a car waiting for us when we arrived at the station. theatres/Warsaw 6. .. several students who could speak English. 2. I'm afraid . Who does the typing in your office? . .. 3. a lot of rain since Friday.. . 5.. a lot of people at John's party. Uzupełnij następujące zdania konstrukcją there + (be) w odpowiednim czasie: ĆWICZENIE IV 1. rooms/your flat ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: Wzór: Can we have some coffee? Yes. Can we have some beer? Yes. many foreign students at your college? 8. 9..... a very good article on economics in yesterday's paper. any hot water in the hotel when we arrived. ... At our club yesterday . .

kich zdaniach przesunięty na dalsze miejsce, poza formę czasownika be stanowiącą orzeczenie zasadnicze zdania. Porównajmy zdanie polskie i angielskie: There is a telephone in the hall. W hallu jest telefon. There will be a meeting tomorrow. Jutro będzie zebranie. W każdym z tych zdań zaakcentowany jest ten element treści, który jest wyrażony przez podmiot. Efekt ten uzyskuje się właśnie przez przesunięcie podmiotu poza orzeczenie — ku końcowi zdania. W języku polskim, mającym elastyczny szyk zdania, można swobodnie umieścić podmiot (telefon, zebranie) po orzeczeniu zdania. W języku angielskim swoboda taka jest niemożliwa. Użycie there, które zastępuje niejako podmiot zajmując jego zwykłą pozycję, pozwala nam na przesunięcie właściwego podmiotu poza orzeczenie i w ten sposób zaakcentowanie tego właśnie elementu treści zdania, który jest wyrażony przez podmiot. Oto dalsze przykłady z konstrukcją there + (be): There have been four accidents at this cross-roads since Sunday. Od ostatniej niedzieli na tym skrzyżowaniu były cztery wypadki. There are no clean handkerchiefs in that drawer. W tej szufladzie nie ma czystych chusteczek. There was a good film on at the Odeon last week. W zeszłym tygodniu w kinie Odeon był dobry film. There is nothing to eat. Nie ma nic do jedzenia. There was no way of avoiding it. Nie było sposobu uniknięcia tego. There is much to be said on that topic. Na ten temat jest wiele do powiedzenia. There has been a lot of trouble about it. Było z tym masę kłopotu. Zdań takich jak powyższe nie można przekształcić tak, aby obyć się bez konstrukcji there + (be), to jest nie można postawić na miejsce there ich właściwego podmiotu. Zdania z konstrukcją it + (be) pozornie przypominają zdania zawierające there + (be), jednakże w istocie różnią się od nich zasadniczo. Są to zdania z dwoma podmiotami. Jednym z nich jest słówko it, zwane Preparatory It (przygotowawcze it), a drugi może mieć różną postać. Jest kilka typów zdań z Preparatory It: 138

a) Zdania, w których drugi podmiot ma postać bezokolicznika, np.: It is easy to criticize. Łatwo jest krytykować. It is better to do it at once. Lepiej zrobić to zaraz. Można takie zdania przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: To criticize is easy. To do it at once is better. Zdania takie, choć poprawne, brzmią jednak mniej naturalnie niż zdania z użyciem Preparatory It. Zauważmy, że w języku polskim zdaniom tego typu odpowiadają zdania bezpodmiotowe. Do tej samej grupy można zaliczyć zdania z czasownikami: seem, feel, sound, look użytymi bez osobowego podmiotu, np.: It seems impossible to help him. Pomóc mu (dopomożenie mu) wydaje się niemożliwe. It sounds strange to say so. Powiedzieć tak (powiedzenie tak) brzmi dziwnie. b) Zdania, w których drugi podmiot ma postać zdania pobocznego, np.: It's strange that she hasn't come home yet. To dziwne, że jeszcze nie wróciła do domu. It's true that books are the truest friends. To prawda, że książki są najwierniejszymi przyjaciółmi. Zdania takie również można przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: That she hasn't come home yet is strange. That books are the truest friends is true. Zdania te, choć teoretycznie poprawne, brzmią sztucznie. Często używane zwroty zawierające Preparatory It to m. in.: it is a pity, it is no use, it is fun. Oto przykłady: It's no use asking him to help us. Nie warto prosić go o pomoc. It's a pity she doesn't speak French. Szkoda, że ona nie mówi po francusku. It's fun learning foreign languages. Zabawnie (przyjemnie) jest uczyć się obcych języków. 139

c) Zdania, w których drugim podmiotem jest zdanie przydawkowe rozpoczynające się od zaimka: who, which, whom, that. Budowę takich zdań można wytłumaczyć jako rezultat „rozszczepienia" zwykłego zdania pojedynczego z jednym podmiotem. Weźmy np. za punkt wyjścia zdanie: John broke the window. John zbił szybę. Jeżeli chcemy podkreślić fakt, że to właśnie John a nie kto inny zbił szybę, powiemy tak: It is John who broke the window. To właśnie John zbił szybę. Jeżeli chcemy powiedzieć, że John zbił szybę, a nie co innego, powiemy: It is the window that John broke. To właśnie szybę John zbił. Oto przykłady zdań o takiej konstrukcji: It is Helen who found the watch. To właśnie Helen znalazła zegarek. It is the watch that Helen found. To właśnie zegarek Helen znalazła. It was Henry who took my best tie. To właśnie Henry wziął mój najlepszy krawat. It was my best tie that Henry took. To właśnie mój najlepszy krawat wziął Henry. Porównajmy teraz zdania z konstrukcją There + (be) i z Preparatory It. There is a policeman in front of us. Przed nami znajduje się policjant. It was a policeman who told me to turn left. To (właśnie) policjant polecił mi skręcić w lewo. It is time for you to get up. Już pora, abyś wstawał. There is time for you to have a cup of tea before getting up. Masz jeszcze czas na wypicie filiżanki herbaty przed wstaniem. W wielu przypadkach it występuje jako jedyny podmiot zdania. Oto przykłady zdań z takim podmiotem, które mogą Polakowi sprawiać pewne trudności. It is a month since I saw her. To już miesiąc od czasu jak ją widziałem. 140

It's two years since I had a holiday. To już dwa lata odkąd miałem wakacje. It's three miles to the nearest town. Do najbliższego miasta jest trzy mile. It's warm at this time of year in Poland. O tej porze roku jest ciepło w Polsce. It's nice to get out of town in summer. Przyjemnie jest wyjechać z miasta w lecie.
ĆWICZENIE i

Wstaw it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. ... Mary who gave us your telephone number. ... some interesting stories in this book. ... difficult to cross the street in a big city. ... a good play in our local theatre last week. ... wet last Sunday, wasn't it? I think ... John who introduced us. Get up, ... time to go to school. I'm sure ... a lot of people at the meeting tonight. ... very cold last night, wasn't it? ... on my first visit to France that I went to Nice. Driving is dangerous when ... a fog. ... difficult to understand what he is speaking about. ... an information desk in the entrance hall. ... a pity you can't come to our party.

ĆWICZENIE II

Uzupełnij wstawiając it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie. W niektórych zdaniach należy wprowadzić liczbę mnogą, formę pytającą lub przeczącą: 1. 2. 3. 4. 5. 6. ... a river near the town? Yes, ... but ... dangerous to bathe in it. ... no use discussing this problem. ... nothing to do but to wait. ... far to the nearest service station? ... enough food for everyone? Oh, yes, ... impossible to eat it all! ... a pity you don't speak French: ... some charming French girls in our hotel. ... a car park in the centre of the town? Yes, but I'm afraid ... impossible to park a car there in the rush hours. 7. ... Lucy who told us about your marriage. 8. ... too cold for a walk last night, so we stayed at home. Oh, yes, ... a very cold wind in the evening. 141

9. ... easy to talk but we've got to do something at last. 10. ... better to go to the seaside in June — ... such crowds of people there in July and August. 11. ... any scotch tape on your desk? No, I'm afraid ... any. 12. ... a pity we haven't got a car. Oh, I don't know. ... difficult to park a car in the city, and besides ... a very good bus service in our town.
ĆWICZENIE in

Przetłumacz na angielski: 1. Było wiele wypadków drogowych od początku roku. 2. Szkoda, że Mary nie odwiedzi nas jutro. 3. Na jutrzejszym zebraniu będzie wiele ludzi. 4. Wczoraj był bardzo dobry koncert w parku. 5. Miło jest znowu cię widzieć. 6. Nie ma wysokich budynków w tym małym miasteczku. 7. Nie warto próbować jej przekonywać. Ona cię nie usłucha. 8. Czy są czyste chusteczki do nosa w szafie? 9. Nie zawsze jest łatwo eksperymentować. 10. Po drugiej stronie ulicy jest przystanek autobusowy.

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

Zajmiemy się tu zdaniami, w których oba dopełnienia wyrażone są rzeczownikami (z przydawkami lub bez) lub zaimkami. Możemy rozróżnić dwa typy takich zdań. Pierwszy typ to zdania zawierające tzw. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie: kogo ? co ?) i tzw. dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie: komu? czemu?). Oto przykłady takich zdań: Mary has given me a present. Mary dała mi present. I can lend you my bicycle. Mogę ci pożyczyć rower. Mother told the children a story. Mama opowiedziała dzieciom historyjkę. I have told my wife everything. Powiedziałem żonie wszystko. W zdaniach o powyższej konstrukcji najpierw występuje dopełnienie dalsze a po nim dopełnienie bliższe. Dopełnienie dalsze może być dowolnym rodzajem rzeczownika lub zaimka, natomiast dopełnienie bliższe nie może być zaimkiem osobowym. Drugi typ zdania z dwoma dopełnieniami zawiera dopełnienie bliższe i tzw. dopełnienie przyimkowe, tzn. rzeczownik lub zaimek poprzedzony przyimkiem. Oto przykłady: Mary wrote a letter to John. Mary napisała list do Johna. I have bought some sweets for the children. Kupiłem dzieciom cukierków. John brought these flowers for you. John przyniósł te kwiaty dla ciebie. Mr. Smith gives lessons to some Polish students. Pan Smith daje lekcje polskim studentom.

143 .

Jeżeli dopełnienie 144 . John sent some flowers to Mary. The postman brought a parcel for John. posyłana. Kupiłem nowy kapelusz sobie (dla siebie). wybiera typ pierwszy. wybiera typ drugi. Dopełnienie bliższe wyrażone zaimkiem osobowym może wystąpić tylko w tym typie zdania. posyła itp. John sent them to Mary. The postman brought it for John. I bought it for myself.W tej konstrukcji zarówno dopełnienie bliższe. Wybór pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami zależy od tego. Jeśli chce podkreślić co ktoś daje. na jaką informację mówiący pragnie położyć główny nacisk. John posłał Mary kwiaty. Oto przekształcenie zdań podanych powyżej: Mary has given it to me. w którym ta właśnie informacja znajduje się na końcu zdania: Mary has given me a present. Kupiłem go dla siebie. kupowana itp. przekazuje. I bought a new hat for myself. Listonosz przyniósł Johnowi paczkę. Jeśli natomiast mówiący chce podkreślić jako główną nową informację komu jest rzecz dawana. The postman brought John a parcel. Kupiłem sobie nowy kapelusz. ofiaruje. I bought myself a new hat. John posłał je Mary. John sent Mary some flowers. John posłał kwiaty Mary. Mary dała go mnie. w którym ta właśnie osoba wymieniona jest na końcu zdania: Mary has given a present to me. Listonosz przyniósł paczkę dla Johna. Drugim kryterium wyboru pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami jest stopień rozbudowania tych dopełnień. jak przyimkowe może być wyrażone dowolnym rodzajem zaimka lub rzeczownika. Listonosz przyniósł ją dla Johna. pożycza. Mary dała mi prezent (a nie co innego). Mary dała prezent mnie (a nie komuś innemu).

Tak. X. John is enthusiastic about my new car. Brown teach his students? (French) Did Mr. Here is the sugar.) X. Please don't tell this secret to my wife.) X. ĆWICZENIE I Odpowiedz na pytania (wykorzystaj informację w nawiasie): 1. (Y. 6. Black promise this job to John or to Peter? (Peter) What did Jane tell her husband about her stay in Paris? (everything) Whom did Jane tell the story of her stay in Paris? (her husband) Whom are you going to give these apples and these oranges? (Jane. Dobrze. 3. Here are some photographs of the children (Y. Pokazaliśmy im ją. Mary) Przetłumacz na angielski zdania w nawiasie: 1. Daj mi to. częściej stosuje się typ drugi. Pokaż mi je. What did John buy Mary? (a ring) When did he give it to her? (yesterday) Have you bought these books for John or for yourself? (John) Have you bought John a book or some other present? (a book) Who did you lend your typewriter to? (my brother) What does Mr. 2. Is this Mary's camera? (Y. 8. 7.) X. Nie powiem go jej).: John sent some flowers to the pretty sister of his friend Tom. Przysuń mi go. 8. Jeśli dopełnienie dalsze jest rozbudowane. John pożyczył go jej. Have you shown Mark my new picture? (Y.bliższe jest rozbudowane. 9. Jeżeli oba dopełnienia wyrażone są zaimkami osobowymi. 10. John posłał Mary olbrzymi bukiet czerwonych róż. Nie. (Y.) X.) X. What beautiful flowers! (Y. 4. I lent them to him. Pożyczyłem mu je. np.) X. 2. 3. częściej stosuje się typ pierwszy. 145 ĆWICZENIE II 10 — Język angielski . 7. wyrażone rzeczownikiem z przydawkami. We showed her to them. I've bought some records for John.: John sent Mary an enormous bunch of red roses. dopełnienie dalsze występuje przed dopełnieniem bliższym: Give it to me.) X. 6. 4. Pokazałem mu go. (Y. 5. tj. John posłał kwiaty ładnej siostrze swego przyjaciela Toma. Nie pożyczaj mu go. 5. John mi je dał. (Y. np. Daj mu je.

Drzwi są zamykane co wieczór przez mojego ojca. Present Continuous A new school is being built in our town. Present Perfect That house has been sold. Present Simple The door is locked every night by my father. Kiedy przybyłem podawano obiad. Powiedział. Future Simple This bill will be paid tomorrow. 146 .10. Tworzenie strony biernej Formy strony biernej tworzy się (podobnie jak w języku polskim) za pomocą czasownika to be oraz imiesłowu czasu przeszłego. Twój list został wysłany wczoraj. Past Perfect He said that his pen had been found at school. W naszym mieście buduje się (właśnie teraz) nową szkołę. Ten rachunek zostanie zapłacony jutro. Konstrukcje w stronie biernej 10. Ten dom został sprzedany. Simple Past Your letter was posted yesterday.1. że jego pióro zostało znalezione w szkole. Past Continuous When I arrived dinner was being served.

somebody. everybody. np. .: Strona czynna People speak English all over the world. 1) Stronę bierną stosuje się najczęściej w następujących sytuacjach: a) gdy interesuje nas wykonanie czynności a nie jej wykonawca. Strona czynna They are renovating the Town Hall. people). is) brought Present Continuous am (are. to be seen — być widzianym. everyone. Na całym świecie mówi się po angielsku. Użycie strony biernej Właściwe użycie strony biernej przedstawia trudności dla Polaka. np. Odnawiają ratusz. Ta skrzynka pocztowa jest pełna.2. Strona bierna English is spoken all over the world. Strona bierna The Town Hall is being renovated.: Those ships are built in Glasgow. np. lub gdy sprawca czynności jest nieokreślony (someone. This letter box is full. is) being brought Past Simple was (were) brought Past Continuous was (were) being brought Present Perfect have (has) been brought Past Perfect had been brought Future Simple will (shall) be brought Future in the Past would (should) be brought Future Perfect in the Past would (should) have been brought 10. Ratusz jest w odnowie. Zestawienie Infinitive to be brought Present Simple am (are. b) Gdy sprawca czynności jest nieznany. they.: My watch has been stolen. Musi być opróżniona. np. Ukradziono mi zegarek. Ludzie mówią po angielsku na całym świecie. It must be cleared. ponieważ w języku angielskim używa się jej znacznie częściej niż w języku polskim. Te okręty buduje się w Glasgow.Bezokolicznik w stronie biernej tworzy się przez użycie bezokolicznika to be i imiesłowu biernego.

10* 147 .

tell (powiedzieć). Ameryka została odkryta przez Kolumba. It was said the talks were very fruitful. zawiadomieniach. America was discovered by Columbus. Strona They often laugh at her. Mówi się. lub: Father was shown your letter. Po niektórych czasownikach. w stronie biernej podmiotem jest dopełnienie bliższe (kogo. że rząd podniesie cenę mięsa. Oni często się z niej śmieją. award (przyznać). czemu). Te listy zostaną napisane na maszynie przez pannę Jones. jak np. przypuszcza się lub mówiono (it was said. że szkolne ferie będą trwały do 3 stycznia. it has been said). Strona A doctor will be sent for. It has been announced that school holidays will last until the 3rd of January. gdy sprawcę (wykonawcę) czynności chce się szczególnie wyeksponować. give (dać). show (pokazać). Twój list został pokazany ojcu. Ten formularz należy wypełnić drukowanymi literami. It is said that the government will raise the price of meat. Nazwę sprawcy poprzedza się przyimkiem by. np. This form should be filled in block letters.c) W oficjalnych instrukcjach. że rozmowy były bardzo owocne. np. Pośle się po doktora. Ogłoszono.: Strona czynna bierna czynna They will send for a doctor. Pokazali twój list ojcu. 2) Stronę bierną stosuje się także. d) W zdaniach odpowiadających polskim zdaniom typu: mówi się (it is said). Oni poślą po doktora. Podmiotem zdania w stronie biernej może być również dopełnienie przyimkowe. . gdy to właśnie jest główną informacją udzielaną rozmówcy. co) lub też dopełnienie dalsze (komu.: Strona czynna They showed your letter to Father. Mówiono. Pasażerowie proszeni są o udanie się do komory celnej. These letters will be typed by Miss Jones.: Passengers are requested to proceed to the customs. np. Strona bierna Your letter was shown to Father. zakazach.

148 .

A. ĆWICZENIE III Dyrektor szkoły Mr. Uzupełnij odpowiedzi Mr..: Have you typed those letters yet? B. B.. 3.: Have you told the canteen staff to prepare refreshments? 149 .: It's .: Have you asked the teachers to be present at 12 a. 2. B. A. 4. przygotowania do uroczystości zakończenia roku szkolnego i pragnie upewnić się. They widened some of the old narrow streets. B.: Have they built the swimming pool at last? B.m. K.. B. A.: They . A. Wzór: Has lunch been cooked yet? It's just being cooked. A. czy wszystko zostało należycie przygotowane. B. Mr. 3.: Have you checked the list of the guests? Mr. B. B.Strona bierna ĆWICZENIE I She is often laughed at.. 4.: Yes. 6...: It's . omawia ze swoim zastępcą Mr. 5. They reconstructed the old cathedral.. They built a new shopping centre in the centre of the city.. K. Mr. Ona jest często wyśmiewana...: Have you sent the invitation to the Mayor yet? Mr. In the seventies they modernized our town. 5.: Have they painted the walls yet? B. 1.: Have they written their report? B.: Has she made the coffee? B.: Have you answered the parents' letters? Mr. zaczynając od zdania: In the seventies our town was modernized: 1. ĆWICZENIE II Przepisz poniższe opowiadanie w stronie biernej. it has been sent. 2. K.: They . 2. Uzupełnij poniższe dialogi podając odpowiedzi według wzoru. They completed the reconstruction a month ago.: Have you prepared the welcoming speech? Mr. 4. 3. zdaniami w stronie biernej: Wzór: 1. 5.? Mr.: Have you read the teachers' reports? Mr.: It's . B.

3. Several eminent professors (invite) to the ceremony. 1. 3. You may be asked a lot of questions. Uzupełnij list profesora. 4. They can build a school in five months. They can't sell their old car. 8. You ought to return the books to the library before the first of March. The opening speech (deliver) by professor Jones. People mustn't park cars in front of that building.ĆWICZENIE IV Profesor Paul Black pisze do kolegi zapraszając go na obchody 400-lecia uniwersytetu. People will soon forget the whole affair. You should inform the police. whom you have met. Next month our university will celebrate its 400th anniversary. 5. 4. You ought to repair that old clock. Paul Black ĆWICZENIE v Przekształć poniższe zdania na stronę bierną: Wzór: They may ask you a lot of questions. pomijając określenie wykonawcy: 1. 6. Yours sincerely. . 2. 5. We would be happy to have you as our guest. 2. Dear Professor Watson. Everyone knows the facts very well. 7. All the arrangements (complete) soon. You should keep butter in the fridge. You needn't translate this article. stosując czas Future Simple w stronie biernej czasowników podanych w nawiasach. You will have to fill in a lot of forms. 150 Someone noticed the thief an hour earlier. Someone is serving coffee now. They opened the theatre only last month. 10. They ought to pay him. ĆWICZENIE VI Napisz następujące zdania w stronie biernej. The big hall of the university (decorate) by our students and a concert (give) by a famous pianist. Let us know if we can put your name on the list. 9.

You must write the answers in ink. 13. You must finish the work by five o'clock. 9. 4. 9. 5. 2. 12. Brown. Someone is repairing the road to Winchester. 10. 3. 14. Who sends those goods to Japan? (Smith and Co) Who wrote this report? (Mr. Someone has translated those documents. 15. 1. Brown. Odpowiedzi należy podać w stronie biernej: Wzór: 1. next year) 3. . 10. Someone will send this parcel to Mr. 14.. 6. 7. They will cut the tree down. One can easily forget a telephone number. Someone has taken away two of my books. ĆWICZENIE VII Odpowiedz na poniższe pytania wykorzystując informację podaną wiasie.. 13. They are now producing this type of transistor radio in Japan.) . Brown) The bill will be paid by Mr. 7. 11. 12.6. What time are the shops opened in this town? (7 o'clock) 2. 11. Who will pay the bill? (Mr. Must the meeting be held today? (Yes. Will this plan be discussed at the next meeting? (No. Someone has locked the safe. Someone cleans the rooms every week. Wilson) Who usually cooks breakfast? (my sister) Who will open the exhibition? (Princess Anne) Who makes the best tea? (the English) Who had opened the window before we came in? (the thief) Who is repairing our car? (a good mechanic) Who has opened my letter? (the secretary) Who wrote "Pygmalion"? (George Bernard Shaw) Who has stolen the jewellery? (a tramp) Who took Mary's photograph? (Jim) Who usually takes the boys to school? (Father) Who has cleaned the kitchen? (Jane) Who will give away the prizes? (the headmaster) ĆWICZENIE VIII Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: How often are these cacti watered? They are watered once a week. 16. 8. 8.

he is being sent abroad — lub: No.. he . they will be checked by Mr. they . Green.. John hasn't posted that letter yet.. Will you sign these letters. That's too bad..... Smith is ill). 5. Are they teaching your son to swim? Yes.. They gave Janet a free ticket to the opera... Brown? No. ? 5.. he . Jones the post of treasurer. Someone should teach Susan to cook. he isn't being sent abroad. 2. Will you check these documents. 3. Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: ĆWICZENIE X Wzór: 1. Will they offer me that job? No. 3. by Mr. 7. Yes. immediately. 2.. do you really think he . Wilson. lub No... it .. Have they paid the boy for his work? Yes. Somebody has told the police a lie. Mary? Yes. she . Someone handed Mary the programme.. They will take Mr. he . Smith round the factory. because Mrs. by Miss Hill. Helen was given a ring. he . by Mr.) 6. Janet was given a free ticket to the opera. I ... They have promised Henry a new bicycle. They offered Mr. Will they ask you to come on Sunday? Yes. No... 4. Can they arrest that woman? No. 1. Oh. Someone will lend John a camera to take our photograph.4. How often is this letter-box cleared? (twice a day) 5.. 7.. Uzupełnij stosując stronę bierną: ĆWICZENIE XI Wzór: 1.. Mr... Did you correct Helen's homework? No. last Friday. Did they show the man how to operate the machine? No. Did they pay you for your work.. 152 . Are they sending your brother abroad? Yes. . . 4. he .... she . Why hasn't the office been cleaned? (. they . 3. It ought. 5. ĆWICZENIE IX Napisz następujące zdania w stronie biernej rozpoczynając zdanie od słów wytłuszczonych: Wzór: Someone gave Helen a ring. Green.. Must this letter be posted at once? (Yes. Did they give Mary a ring at Christmas? Yes. Why didn't Jack come to Mary's party? I'm afraid she hadn't invited him.. 6.. 6. 2... you . sir? No. 4.

właśnie podawano obiad. Dlaczego listy nie zostały jeszcze przepisane na maszynie? Ryż jada się głównie na wschodzie. 13. 4. Czy Jim będzie zaproszony na przyjęcie? Okno otwarto zanim poszedłeś spać. 14. 8. że goście już wyszli. W naszej dzielnicy buduje się duży basen. że prezydent przybędzie do Rzymu jutro. Pasażerowie proszeni są o zapięcie pasów. Po hiszpańsku mówi się w większości krajów południowoamerykańskich. 3. Twoja książka będzie wydana w przyszłym roku. Gdy weszliśmy. Powieść Heleny będzie ukończona przez jej męża. Ogłoszono. Nie zapłacono za ten obraz.ĆWICZENIE XH Przetłumacz na angielski: 1. . Ta książka musi być zwrócona natychmiast. 10. Portret mojej córki został namalowany przez słynnego artystę. 7. 11. 12. 9. 2. 6. 15. Nie powiedziano mi. 5.

Pytania nie zawierające przeczenia Pytania takie sugerują neutralną postawę mówiącego w stosunku do oczekiwanej odpowiedzi. Czy dużo tu pada deszczu? dużo. jaka padnie odpowiedź.1. Czy John mówi po francusku? has. Nie. że oczekuje odpowiedzi przeczącej. są to pytania. it hasn't Nie. jest. zwane także Yes-No Questions. Has the train already left? Czy pociąg już odjechał? Do you odjechał. Tak. Tak. Innymi słowy. gdy zadajemy pytania w języku angielskim. nie mówi. Yes.1. all like beer? Czy wszyscy lubicie we do.1. mogą zawierać przeczenie lub nie zawierać przeczenia. Can John speak French? mówi. No. it doesn't Nie.11. niedużo. W czasach Simple Present i Simple Past utworzenie pytania typu Yes-No wymaga użycia na początku pytania odpowiedniej formy czasownika posiłkowego do. tj. Is Mary at home? Tak. we don't. charakteryzuje je tzw. No. Yes. Słówko to nie ma odpowiednika. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie General Questions. 154 . Tak. to znaczy odwrócenie porządku podmiotu i tej części orzeczenia. she is. Wyraża on tylko swoją niewiedzę. Czy Mary jest w domu? he can. inwersja. Tak. nie lubimy. it Nie. Nie. którą stanowi czasownik w formie osobowej. Pytania Yes-No. lubimy. piwo? Does it rain much here? it does. na które odpowiedzią jest potwierdzenie lub zaprzeczenie. No. she isn't. pytania o rozstrzygnięcie. nie odjechał. Pytania typu Yes-No odpowiadają polskim pytaniom zaczynającym się od słówka „czy". Yes. 11. Yes. No. he can't. nie ma jej. Nie wyraża on ani tego. Zaczynają się one od formy czasownika specjalnego (posiłkowego lub modalnego). Yes. a mianowicie do. does lub did. że oczekuje odpowiedzi twierdzącej. po której następuje podmiot zdania. Konstrukcje pytające 11. No. ani tego.

Wilson who cured your daughter? Czy to nie doktor Wilson wyleczył twoją córkę? Wypowiedzi w postaci pytań w formie przeczącej niekiedy funkcjonują jako wykrzykniki. Have the children ever been to the circus? 1. they haven't.. niedowierzanie... Mianowicie: a) Zadaje się takie pytania. it has. np. działanie lub de cyzja naszego rozmówcy wzbudza nasze zdziwienie...: Isn't it awful? Czyż to nie straszne? ĆWICZENIE I Utwórz pytania typu: yes-no questions.. 155 . Nie. gdy twierdzenie. postawa. co podobne pytania w języku polskim. ? Yes.2.. dotyczące informacji zawartych w podanych zdaniach: Wzór: The children have never been to the circus.1. Tak.: Wasn't it Dr. ? No. .Did you ring? Czy dzwoniłeś? Yes. I did....... możemy zapytać: Don't you like television? Czy nie lubisz telewizji? Gdy zapowiadają nam czyjąś wizytę w porze dla nas niedogodnej możemy zapytać: Can't he come another time? Czy on nie może przyjść kiedy indziej? Gdy ktoś się źle czuje i nie idzie do lekarza. możemy zapytać: Shouldn't you go and see a doctor? Czy nie powinieneś iść do lekarza? b) Zadajemy takie pytania. gdy proponujemy komuś oglądanie telewizji a ten ktoś odmawia.. dzwoniłem. Pytania zawierające przeczenie Pytania w formie przeczącej zadaje się w języku angielskim w tych samych okolicznościach. I didn't. np. nie dzwoniłem. . sprzeciw. No.. gdy nie jesteśmy całkowicie czegoś pewni i oczekujemy od rozmówcy rozwiania naszych wątpliwości.... nie zadowolenie.. Na przykład. The strike at the Heathrow Airport has ended at last.. 11.

with Jim? 3... B.... ? Yes. Our children go to bed at eleven... The children are already asleep. .. 10..too late? 4. B... 8. ? Yes... ? Yes.. A. 3.. they aren't... B... she does. 9.. ? Yes.. The Browns will bring their cousin to the party. she has. ? Yes. Jane liked the ring I gave her for her birthday. Jane always goes to school on foot... Can't . . I would. ĆWICZENIE II ? Uzupełnij zdania pytająco-przeczące: 1. it is. too late? 156 .. a new one? 5. she does. 5. ? No. A. My secretary will book your air ticket.. they will. 6.. ? Yes.... The Wilsons are coming on Friday.... Our guest can speak Spanish fluently. Wouldn't .. ? No.. ? Yes. The conference is being held in that building. B .... .... he did.... ? Yes.. 7..... he did... I'm going to a dance with George.. Robert visited his parents in December... B .. Weren't . ....... but he understands Spanish..... 4......... 15. better .. he was. I will start at nine o'clock.. 13.. she did. 11.. ? Yes. A... He was driving his father's car when he had the accident.... We must have our fridge repaired... she will. Mr...2.. .... he had..... I can hear them laugh.. Smith left the office before me. A.... he can't. . I'd like to go to the theatre..... ? Yes... Henry had left before Mary came.. Miss Wilson does her shopping at the supermarket near here. Mary has been playing the piano all the time... on Saturday? 2... Yes. ? Yes..... 12. 14. A.

.... A. why.. B........ thank you.... Haven't .see her? 10.2..... określnika lub przysłówka pytającego.1. Don't ..1)....................2... she was .coffee? 8. what... tak jak w pytaniach o rozstrzygnięcie (patrz rozdz.. yes. where. does.... I can't understand this expression.... do. czyli od tzw..... A...2. A. a dictionary? 11.. 11. B . Special Questions ... Question Words — wyrazów pytających. No.... when.....6..1.. which. Was Jane present at the meeting yesterday? B... name Harold Rogers? 7.. A...Pytania o uzupełnienie Special Questions są to pytania zaczynające się od zaimka.. A. We have a new director. W Czasach Simple Present i Simple Past trzeba wprowadzić formy czasownika posiłkowego do (tj. Shouldn't . It's Aunt Barbara's birthday tomorrow! B.. 11. B.. Oh. Pytania.. Są to wyrazy: who. whom.... No more coffee for me. whose... Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi What's your name? Jak się nazywasz? What can I do for you? Czym mogę służyć? Who is that man? Kto to jest ten człowiek? What are you doing? Co robisz? When will she come? Kiedy ona przyjdzie? What's the matter? O co chodzi? Where may I put my things? Gdzie mogę położyć swoje rzeczy? How long have you been living in Canada? Jak długo mieszkasz w Kanadzie? Why are you so upset? Dlaczego jesteś taki zdenerwowany? How many sisters have you? Ile masz sióstr? How much must we pay? Ile musimy zapłacić? What had the manager told you before you started work? Co ci powiedział kierownik zanim rozpocząłeś pracę? 157 . did)... 11. how. w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią podmiotu W takich pytaniach występuje inwersja.......1.. Oto przykłady pytań typu Special Questions.... a present? 9....

np. 11.1. (Five of the children fell ill). Nie występują w nich formy posiłkowe: do. tzn. Pytania. How many of the children fell ill? Five. Kto chce oglądać telewizję? Mary. Pytania z użyciem form: do. did. she's fine. 158 . does. w zdaniach typu: Whom did you meet yesterday ? jest rzadko używana i we współczesnym języku potocznym zastępuje ją who. (John's paper is the best). What makes you happy? Fine weather. podmiot nie jest w nich poprzedzony czasownikiem posiłkowym. jak w innych typach pytań.2. Na pytanie: How is your wife? odpowiemy: Oh.What is the Smith's house like? Jaki jest dom państwa Smith? How is your wife? Jak się czuje (miewa) twoja żona? What's your wife like? Jaka jest twoja żona? Uwaga.: Who did you meet yesterday? 11. Czyj referat jest najlepszy? Janka. (Dziękuję. does. Natomiast odpowiedź na pytanie What's your wife like ? powinna podawać jakieś jej cechy. Ile dzieci zachorowało? Pięcioro.2. She's tall and dark (Jest wysoka i ma ciemne włosy). (Fine weather makes me happy). (Mary does).2. czuje się doskonale).2. thank you. (Jest bardzo ładna). did Where does Mary live? Gdzie mieszka Mary? When did you see John? Kiedy widziałeś Johna? How does Jane speak French? Jak Jane mówi po francusku? Why didn't you tell me the truth? Dlaczego nie powiedziałeś mi prawdy? What does your wife usually cook for dinner? Co twoja żona zwykle gotuje na obiad? Whose glasses did you find? Czyje okulary znalazłeś? Which of our friends did you meet at Zakopane? Kogo z naszych przyjaciół spotkałeś w Zakopanem? How much does it cost to get to London by air? Ile kosztuje przelot do Londynu? Uwaga: forma whom np. Who wants to watch television? Mary. np. Co czyni cię szczęśliwym? Piękna pogoda. Whose paper is the best? John's. w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu Pytania takie mają szyk zdania oznajmującego. She's very pretty.

Jane: What's his job? Mary: He is a film producer.. ? Mary: She's Mr. . Jane: . Jane: . Zadaj jego pytania w języku angielskim.. Dobson. Mary: There are a lot of people in the theatre tonight. 2. Who closed the window? Patrick. ĆWICZENIE I Mary i Jane są w teatrze na premierze. ? Mary: He's a businessman. look at that pretty girl! Jane: . (Alice will). Chris: Have you met Helen's husband? Kate: No. 4.. Który student mówi najlepiej po francusku? Henry.. datę urodzenia. Uzupełnij dialog pytaniami Jane.. He's speaking to his best friend Mr. not yet. Kate: Oh.. it) like lub: How is he (she). 3. narodowość. Dobson's fiancee. stały adres. W kraju docelowym funkcjonariusz kontroli paszportowej zapyta cię o nazwisko.Which student speaks French best? Henry. zawód. ĆWICZENIE m Uzupełnij poniższy dialog pytaniami typu: What's he (she. (Patrick did). Her husband is sitting next to her.. She's charming and she has a very interesting job. Do you see that beautiful woman in the box over there? Jane:: Yes. Kto zamknął okno? Patryk. ? 2. Chris: He's very good looking and rather nice. Mary zna osobiście lub z widzenia wiele wybitnych osobistości. Who is she? Mary: It's Mrs. They have just rented a flat. ? Mary: She's a very gifted dress designer. Who will help me? Alice. numer paszportu.. Bellows.. ? 159 . Her father is very rich.. że wyjeżdżasz za granicę. 1. . Oh. (Henry does). Kto mi pomoże? Alice. imię.. Jane: And . ? Mary: He's the director of the play we are going to see.. Jane nie zna nikogo i zadaje Mary wiele pytań. 1. ĆWICZENIE II Wyobraź sobie.

żąda powtórzenia wypowiedzi. he's still in bed. 7. What's your job? 3. Oh. 8. . 14. Chris: . 5. 11.. How many brothers and sisters have you? 6. I wanted to ask about your father. 4. 6. Chris: And what about your mother. What are your working hours? 8. Ponieważ babcia źle słyszy. .. 15. Where were you born? 10. 13. What is your native town like? ĆWICZENIE V 1. ? Kate: She is fairly well but she's worried about Father of course. Przetłumacz poniższe pytania na angielski: Jak długo możesz zostać z nami? Dlaczego jesteś taki zły? O co chodzi? Jak długo uczysz się angielskiego? Dlaczego musicie wyjść tak wcześnie? Gdzie są moje okulary? Ile to kosztuje? Czym mogę służyć? Kiedy Mary przyjedzie do Londynu? Gdzie oni mogą się zatrzymać? Dlaczego twój zegarek się zatrzymał? Jaki jest nowy samochód twojego brata? Co robią dzieci? Kto pomoże mi rozpakować walizkę? Jak się miewa twoja córka? Jak długo czekasz na Lucy? ĆWICZENIE VI Mary opowiada babci o przyjęciu. W poniższym dialogu uzupełnij pytania babci: 160 . 4. 3. 2..3. What is your flat like? 5. 9. Kate. 12. ? Kate: Father is not well yet. Chris: It's small but very comfortable. 10. How old are you? 4. What's your address? 7... We had a new doctor examine him yesterday. What's your name? 2. ? Kate: He looks very sensible and efficient. ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1. What are you going to do on Sunday? 9. z którego właśnie wróciła.. 5.

M.: Yesterday I bought a very nice handbag. M..: : First they offered us drinks.. ? : Alice's. : What .. ? A..: M. ? : Drinks.: 1 M..: 6.: M.. : He told me he wrote TV plays.: M..: M. : He knew most of the other guests... B. : Whose .. : What .: G.: M. : He introduced me to the famous singer Miss Ellis. M. : We all asked Miss Ellis to sing for us.: M.: 5. ? : A very good dinner. White ? : Your friend Mrs. : Next we had a very good dinner. : I met a very interesting man. to? : To the famous singer Miss Ellis.: G.: M. : She sang some songs by Schubert.: G.. ? : To sing for us. M.. : What . ? : Most of the other guests. ? : That he wrote TV plays. U — Język angielski 161 . : Who ..Wzór. White.. M. : He is Alice's cousin..: Where . : What .: G.: 0... : What . : Who . Mary: There were about twenty people at the party. ĆWICZENIE VII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym where. LA.: M.: G. ? : A very interesting man. M.: M.: G. M. M.: 4. ? : Some songs by Schubert. : Who . Granny: How many people were there at the party? Marv: About twentv.: M. Mary: About twenty 1.: In that big shop near the station.: 8.: G.. M.: 2.: 3. G.. : Oh.: 7. I forgot to tell you! I saw your friend Mrs.: G.: G.: 9..

B. A. ĆWICZENIE VIII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym when: 1. A.. B.: .: . B.. 6. ? A..: Tom told me about his plans some time ago. ? A.: Frank stayed in Spain for some time several years ago. A.: Fm afraid I lost my watch yesterday.: In Madrid.: At John's birthday party. B... A.: .. A.. ? A... B. 2..: As soon as possible. ? A. A.: Last week.: The Browns are moving to Liverpool.: . A. A.: I passed a very difficult exam a short time ago. B..: I found your keys this morning. 7. A. B.. 5.: On Monday.. 6. A. ? A.: .. A.: In the street. B. ? A...: Last month.: In a big export firm. ? A.: When .: .: We made a very interesting trip all over the United States during our holidays.. 3. B..2. ? A.: John got a letter from Mr. 3. White shortly ago.: . Black earns a lot of money. ? A.: .: To the post office.. 4.. 4. B.: Probably next month.: In the kitchen. B.. 162 .: I met a charming girl the other day.: Mr.: .: .. ? A.: You should telephone Mary. A.: Tm going out. ? A. 5.

4.. Uzupełnij pytania Mary. A. ? Next month. ĆWICZENIE IX Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym why: 1.: It usually takes about forty minutes to bake a sponge cake.. A.: You should turn the radio off. B. Alan is leaving Paris soon..: I put eight eggs in it. ..: Because he likes the place. ? Mrs. Smith: I usually take two tea spoonfuls of coffee for a cup. 3.: Because it was too expensive for them — it used up too much petrol. Wszystkie pytania rozpoczynają się od wyrazu how: Wzór: Mary: .: I use a pound of flour to bake a cake. A. 2. ? A..: . Mary: . A.. ? Mrs..: B. ....: Why . Mary: . S. S.: Because I have worked too much lately.. Mary chce się od niej wiele nauczyć.. ? A. 4.: My husband wants to stay here. ? A.: The Joneses sold their car yesterday. B. Smith jest bardzo doświadczoną gospodynią. ? Last spring. Mary: . A.: I clean the windows with warm water only. ? A. Mary: . 2.: ..: 7. ? Mrs. 5.: A... B. ? Mrs.. ? A.B.. A.: Because she wants to improve her Italian.: I'm very tired..: My sister is going to Italy..: Why .. Pytanie Mary brzmi: How much coffee do you take for a cup? 1....: Why . B.: A.: Because it's already past eleven. B.: Why . 3. S. S.. ĆWICZENIE X Mrs. ? Mrs.

ix* 163 .

? I polish the furniture with a special spray "Pledge".. 1.5.m. Zadręcza swoją żonę Mary pretensjami i podejrzeniami. S.: I haven't drunk it. 3. G.: Someone searched my desk yesterday. G... 4...: I don't use it..? 3. G. 5.: . then? 1.: . M. Mary: I didn't take it. ? I cook potatoes for about twenty minutes.. G. She starts work at 9 a. She works in a big department store. She usually has a sandwich and a cup of coffee for lunch. S.: . G. G. Przeczytaj uważnie informacje dotyczące Rose i zadaj pytania. ? 4.. ? 2. M.: Someone has drunk my cocoa.: . Mary: Mrs. Rose is a very pretty girl.: .: Someone uses my cup. . George: Who took it.: Someone left the door open. Żona odpiera zarzuty. G.. 7. On the weekends she visits her family.: 6.. In the evening she often goes to the cinema. 2. M. She usually spends her holidays at the seaside..: 7.: I didn't search it. aby otrzymać te same informacje o Jane. She is a shop assistant. G... . ? I wash the curtains twice a year. 8. 9. ? 164 . Mary: Mrs. Mary: Mrs. 6. She gets to work by bus. M. ĆWICZENIE XII George to zgryźliwy i podejrzliwy starszy pan.: I didn't leave it open. Uzupełnij pytania George'a według wzoru: Wzór: George: Someone took my pen yesterday.. ĆWICZENIE XI Rose i Jane są przyjaciółkami i razem pracują. S.

.: Someone lost my key. 6.. A "Mona Lisa" penicillin America the steam engine "Othello" the battle of Austerlitz B Napoleon James Watt Sir Alexander Fleming Shakespeare Leonardo da Vinci Christopher Columbus ĆWICZENIE XIV Przetłumacz na angielski: 1. ? Someone always takes my glasses. Co powoduje zatrucie środowiska? 8.: M. Co cię tak zmęczyło? 6. Co sprowadza deszcz? 4. Kto z was nie ma paszportu? 5.. Ilu studentów postanowiło spędzić wakacje w górach? 10.. Inne konstrukcje pytające 11.: 7.: G. G. I didn't lose it..5.3.: 6. Czyja to filiżanka? 3. I haven't borrowed it. G. Kto telefonował przed obiadem? 11. Czyj samochód był zostawiony na ulicy zeszłej nocy? 7.: M.3. ? Someone has borrowed my newspaper. 2. ? ĆWICZENIE XIII Na podstawie list A i B zadaj pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym who i daj krótkie odpowiedzi: 1.: G. 3. G.: 165 .: G. 4. Pytania alternatywne Pytania alternatywne są to pytania sugerujące wybór jednej z dwóch możliwości.. I don't take them. . Kto chce jeszcze herbaty? 2.1.: M. np. . Jakie kraje eksportują dużo ropy? 9. 5. .

: Who are you writing this letter to? Do kogo piszesz ten list? Przyimek zatem znajduje się zazwyczaj na końcu pytania.2.3. ale nie używa się ich w mowie potocznej. Pytania w rodzaju: To whom was the telegram sent? można spotkać w tekście pisanym. jeżeli po orzeczeniu występuje dopełnienie. przyimek najczęściej występuje przed tym oko-licznikiem. np. jeżeli pytanie zawiera okolicznik.Is your brother a doctor or a dentist? Czy twój brat jest lekarzem czy dentystą? Do you want tea or coffee? Czy chcesz kawy czy herbaty? Will the concert be on Saturday or on Sunday? Czy koncert odbędzie się w sobotę czy w niedzielę? Shall we go to the theatre or to the cinema? Czy pójdziemy do kina czy do teatru? Shall we go for a walk or do you prefer a rest? Czy pójdziemy na spacer czy wolisz odpocząć? 11.: What are you looking at? Na co patrzysz? b) po dopełnieniu.: What are you looking at so intently? Na co patrzysz z takim napięciem? What did you polish your shoes with yesterday? Czym wyczyściłeś wczoraj buty? Oto dalsze przykłady pytań z przesuniętym przyimkiem: Who are you waiting for? Na kogo czekasz? Where does he come from? Skąd (z jakiego kraju) on pochodzi ? . Pytania z przesuniętym przyimkiem W języku angielskim pytania zaczynające się od przyimka występują bardzo rzadko. np. Jednakże. powiemy jednak: Who was the telegram sent to? Przyimek występuje: a) po orzeczeniu zdania. Można je spotkać niekiedy w piśmie i to raczej w stylu oficjalnym. np.

166 .

3. np. w zwrocie tym wystąpi odpowiednio do. can she? Mary nie umie pisać na maszynie. Porównajmy dwa rodzaje zwrotów Question Tags: a) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest twierdzące.: John is a very good driver. w zwro cie tym nie występuje przeczenie. nieprawdaż? Tworząc zdania zakończone zwrotem Question Tag należy pamiętać. isn't he? John jest dobrym kierowcą. prawda? 167 . prawda? Mary doesn't speak French.What have you called this meeting for? Po co zwołaliście to zebranie? Whose photo are you laughing at? Z czyjej fotografii się śmiejesz? Which letter are you looking for? Którego listu szukasz? 11. Brown went to Paris last week. nieprawdaż? b) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest przeczące. didn't he? Pan Brown wyjechał do Paryża w zeszłym tygodniu.3.: She wasn't at the meeting yesterday. weren't they? Chłopcy byli tu wczoraj. does lub did: You like to play tennis. prawda? You have finished. że: a) w zwrocie Question Tag występuje ten sam czasownik posiłkowy (lub modalny) co w orzeczeniu poprzedzającego zdania. w zwro cie tym występuje przeczenie. prawda? Mary can't type. haven't you? Skończyłeś. „prawda?". „czyż nie?". was she? Nie było jej na zebraniu wczoraj. prawda? Mr. does she? Mary nie mówi po francusku. np. Zwroty typu „nieprawdaż" — Question Tags Zwroty zwane Question Tags odpowiadają polskim zwrotom: „nieprawdaż?". prawda? Jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest w czasie Simple Present lub Simple Past. don't you? Lubisz grać w tenisa. np.: The boys were here yesterday.

np. Zapytaj sprzedawcę sklepowego czy walizka jest zrobiona ze skóry. ? A. Zapytaj dziecko czy woli dostać piłkę. prawda? You would like some coffee. Zapytaj czy konferencja odbędzie się w maju. 2. 168 .: From the United States. she is. isn't she? Jane jest siostrą Toma. No.. 3. gdy chcemy tym faktom zaprzeczyć. czy lalkę. prawda? c) Podmiotem zwrotu Question Tag jest odpowiedni zaimek osobowy. prawda? Mary is your sister. isn't she? Mary jest twoją siostrą. haven't they? Państwo Brown sprzedali dom. ĆWICZENIE I Utwórz pytania w języku angielskim do podanych sytuacji: 1. she isn't. (Mary nie jest moją siostrą). prawda? They will arrive by car. prawda? d) Na wypowiedź zakończoną Question Tag odpowiadamy — niezależnie od formy tej wypowiedzi — twierdząco. she isn't. won't they? Przyjadą samochodem. Mary isn't your sister. czy też sok pomarańczowy. is she? Yes. Green is a foreigner. A. czy z plastiku.. wouldn't you? Chciałbyś napić się kawy. No. 5. The Browns have sold their house.b) Czasownik w zwrocie Question Tag zawierającym przeczenie zawsze łączy się ze słówkiem not tworząc formę skróconą. Zapytaj swego gościa czy wypije kieliszek wina. isn't she? Yes. czy też twoją. gdy chcemy potwierdzić fakty i prze cząco. np. (Mary jest moją siostrą). Zapytaj wychodzącego gościa czy wziął swoją własną parasolkę.: Mary is your sister. 4.: Mrs. ĆWICZENIE II Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania z przyimkiem na końcu zdania: 1.: Jane is Tom's sister. (Mary nie jest moją siostrą). she is. B. czy w czerwcu. (Mary jest moją siostrą).: Where .

Na co czekasz? 2. 4. ? A. (What . Jones. ? A.: I've no idea.: Look.. probably to her boy-friend....: Jane is talking to someone on the phone. ? A. to) 2. Z kogo się wyśmiewasz? 9. A.: We had a very interesting talk.: Whose . A..: I don't know. na które następujące zdania mogłyby być odpowiedzią: Wzór: John is dancing with Henry's wife... O czym ona mówi? 3. 5.: Who . about) 3..: Who . The telegram was addressed to your wife.. Czym się zraniłeś? 10.: What . ? A.... (Who .2. it's Mr. He's waiting for someone. with) Who is John dancing with? 1.. O jakie formularze prosiłeś? 4. 6.: From her grandfather. (Who .: I think I put my bag in someone else's car. A. probably for a pretty girl. A. (Who . A..: My wife spends a lot of money. B.: What . B. A.. 3. B. ? A.. Do kogo piszesz? 6.: Who ..: About literature.: On housekeeping and on her clothes. ? A. Komu zostawiłeś swój adres? ĆWICZENIE IV Ułóż pytania..: Mary has borrowed a very good English-Polish dictionary. 7. B. B. Po czyjej on będzie stronie? 7. I have been thinking about tomorrow's lecture. Z kim idziesz do kina? 5. B.. Po co kupiłeś ten obraz? 8.: I don't know. I'm going to have dinner with a film director.. Na końcu pytania powinien się znajdować przyimek: 1. ĆWICZENIE III Przetłumacz poniższe pytania na angielski. with) 169 .

4. Granny is looking for her glasses. (What ... for) 5. She is looking at a plane in the sky. (What ... at) 6. We have been waiting for the teacher since 5 p.m. (Who ... for)
ĆWICZENIE V

Wstaw wyraz pytający who, which, what lub whose na początku pytania oraz odpowiedni przyimek na końcu. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. ... is butter made ... ? What is butter made from? .. can we use old newspapers ... ? .. hotel did you spend your weekend ... ? .. is John dancing ... ? .. have you borrowed money ... ? .. is the little girl afraid ... ? .. are you talking ... ? .. have you been thinking ... ? .. of you is that telegram ... ?

ĆWICZENIE VI

Dodaj zwroty typu: nieprawdaż. 1. It's cold today, ... ? 2. You will be ready soon, ... ? 3. Mark works for his father, ... ? 4. Tom can help you, ... ? 5. John has booked seats for "Hamlet", ... ? 6. Mrs. Black was in Scotland last year, ... ? 7. The Browns stayed with you over the weekend, ... ? 8. We shall see you later, ... ? 9. It wasn't your fault, ... ? 10. Paul doesn't enjoy fishing, ... ? 11. There wasn't a fountain here last year, ... ? 12. John won't be at Cambridge in March, ... ? 13. Tom hasn't returned our records, ... ? 14. The Joneses haven't gone over to France, ... ? 15. My husband didn't ring you up yesterday, ... ? 16. You won't be offended with me, ... ?
ĆWICZENIE VII

Zamień następujące pytania na zdania ze zwrotami Question Tags w dwóch wersjach: 170

Wzór:

Will Pat come to our party? Pat will come to our party, won't she? Pat won't come to our party, will she?

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.

Isn't there any food left over? Did you have your house repainted last year? Is John older than you? Do your children always tell the truth? Is Mr. Black going to speak now? Are there any good hotels in your town? Are we going to meet Walter at the party? Have you got a temperature? Could we meet here tomorrow? Did your grandfather live in Japan? Does Joan like her new job? Can you come at five? Has your brother come home yet? Did Alan paint this picture himself? Will there be enough food for all of us? Does Larry always come home so late?

12. Konstrukcje rozkazujące

Tryb rozkazujący w drugiej osobie liczby pojedynczej i mnogiej wyrażamy podstawową formą czasownika. Come here. Listen! Chodź tutaj. Słuchajcie. Proszę cię zjedz obiad. Proszę zamknij drzwi.

W formie bardziej uprzejmej dodajemy please. Please eat up your dinner. Shut the door, please.

W formie przeczącej występuje wyrażenie don't. Don't read that letter. Don't use your dictionary. Don't be late. Nie czytaj tego listu. Nie korzystajcie ze słowników. Nie spóźnij się.

W pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej odpowiednikiem trybu rozkazującego są wyrażenia z czasownikiem let. W pierwszej osobie liczby pojedynczej stosujemy wyrażenie let me. Let me have a look at my notes. Niech spojrzę w notatki. Let me think. Zaraz — niech pomyślę. Pozwól, że pomyślę. Let me see. Zaraz — niech się zastanowię. Pozwól, że się zastanowię. W pierwszej osobie liczby mnogiej stosujemy wyrażenie let's będące skrótem wyrażenia let us. Let's have dinner. Jedzmy obiad. Let's go. Chodźmy. W trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej let występuje z zaimkiem osobowym w formie dopełnienia lub z rzeczownikiem. Let Henry do it himself. Niech Henry sam to zrobi. Let them stay here. Niech oni zostaną tutaj. Let him find the way himself. Niech sam trafi. Let her come at once! Niech ona zaraz przyjdzie! 172

ĆWICZENIE I

A) Utwórz polecenia w drugiej osobie trybu rozkazującego wykorzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Door. Shut the door (albo: Open the door, albo: Lock the door).

time your hands the television set my question the window the medicine

B) Utwórz zdania przeczące w drugiej osobie trybu rozkazującego, wy korzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. The window Don't open the window (don't shut the window).

so much noise so many sweets such silly questions out in the rain so many lies this dreadful hat

ĆWICZENIE II

Przekształć następujące zdania według podanego wzoru (z użyciem właściwej formy zaimka osobowego): Wzór: Father wants the children to go to bed at once. Father: Let them go to bed at once.

1. The doctor wants Jim to take his temperature. 2. The teacher wants Jane to correct her mistakes. 3. Mr. Smith wants George and Helen to come and see him. 4. The director wants Miss Jones to take the message. 5. Mr. Smith wants the gardener to plant some roses. 6. Mr. Andrews wants his client to wait half an hour. 7. Jenny wants Robert to telephone at ten o'clock. 8. The manager wants Mr. Clerk to check this account. 9. Mary wants Tom to offer the guests some more drinks. 10. The judge wants the witness to repeat his statement. 173

ĆWICZENIE III

Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Gdzie są twoje rękawiczki? Niech no się zastanowię. Myślę, że zostawiłem je w samochodzie. Niechaj mój syn ich poszuka. 2. Zapytaj go o radę. 3. Niech on sam wyczyści swoje buty. 4. Nie krzycz na mnie! 5. Nie powtarzaj mojego pytania. 6. Jest piękna pogoda — chodźmy na spacer. 7. Nie mogę rozmawiać z nim teraz. Niech zaczeka. 8. Kiedy ją ostatnio widziałeś? Niech no pomyślę ... To było na przyjęciu u Jane. 9. Otwórzcie podręczniki i przeczytajcie tekst o transporcie miejskim. 10. Nie bądź niecierpliwy — powtórzmy tę piosenkę jeszcze raz. 11. Boli mnie głowa — chodźmy na spacer. 12. Jestem bardzo spragniony. Niech John przyniesie mi coś chłodnego do picia. 13. Czy jutro są urodziny Tomka? Niech no pomyślę — tak, on jutro kończy siedem lat. 14. Nie wyłączaj radia, chcę słuchać muzyki.

13. Konstrukcje bezokolicznikowe

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika
Bezokolicznik jest formą czasownika wyrażającą czynność lub stan, lecz nie podającą osoby ani liczby, ani czasu. Bezokolicznik, najczęściej poprzedzony partykułą to, występuje w stronie czynnej oraz biernej. Formy bezokolicznika ilustruje podana poniżej tabela:
Aspekt — aspect Strona — Voice czynna — active Simple Continuous Perfect Perfect Continuous to take to be taking to have taken to have been taking bierna — passive to be taken to have been taken

Uwaga: Bezokolicznik zaprzeczony wyrażamy stawiając not przed to, np. not to take — nie brać. Bezokolicznik w zdaniu może być: 1) podmiotem lub pierwszym elementem podmiotu, np.: To copy these letters is not an easy task. Przepisanie tych listów nie jest łatwym zadaniem. 2) orzecznikiem lub pierwszym elementem orzecznika, np.: To see is to believe. Widzieć to znaczy wierzyć. 3) dopełnieniem (zastępującym zdanie dopełnieniowe), np.: I am glad to see you. Cieszę się, że cię widzę. The police are sure not to believe you. Policja z pewnością nie uwierzy ci.

175 .

np. John is so ill that he cannot leave his bed. Are you so clever that you can solve this problem on your own? I am so depressed that I cannot do anything.: Tom was the last to go. 6) okolicznikiem skutku lub jego pierwszym elementem po przysłówkach too lub enough np. aby tańczyć w tym pokoju. sure. John przyszedł tutaj. ĆWICZENIE I Zmień następujące zdania wprowadzając przysłówek too lub enough według podanego wzoru: He is so old that he can understand these problems. Mary was so angry that she didn't look at me. który odszedł. 6. sorry. afraid. 176 I have very little time and I cannot go to the cinema with you. że mnie wzięli za bogatego turystę. 2. takich jak: able. aby porozmawiać z twoją matką.: They were anxious to know more about me. I was pleased to be taken for a rich tourist. The patients seemed glad to be sitting in the warm waiting room. inclined. Was Mary very sorry to have missed our party? Czy Mary było bardzo przykro. 3. 7. itd. 1. pleased. Pacjenci wydawali się zadowoleni. Jest zbyt ciepło. Tom był tutaj wystarczająco długo.. It is too warm to dance in this room. 4. Bardzo chcieli więcej o mnie wiedzieć. że siedzą w ciepłej poczekalni. Bezokolicznik występuje po niektórych przymiotnikach i imiesłowach.: John came here to talk to your mother. The film is so bad that it cannot amuse us. fit. np. np. Tom był ostatnim. Byłem zadowolony. glad. anxious.: Tom was here long enough to know the circumstances. We were so bored that we couldn't stay any longer. aby znać okoliczności. że nie była na naszym przyjęciu ? 5) okolicznikiem celu lub jego pierwszym elementem. Mary jest skłonna przyjąć nasze zaproszenie. Mary is inclined to accept our invitation. . He is old enough to understand these problems.4) przydawką lub pierwszym elementem przydawki. 5.

John is sure . He is not a man (któremu można zaufać). 9. 8. The children are glad (że dostały pudełko czekoladek). Such an occasion is not (do przepuszczenia) 7. Neil Armstrong was the first man to reach the moon. Mr. Father was so pleased that he couldn't be angry with me... I am glad that I see you again. My sister was the last . Smith was the only one (który wyrzekł się tego pomysłu). Our teacher is anxious (nauczyć nas jak najwięcej). Mary said she was happy that she had missed that unpleasant scene. The police are sure . ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Neil Armstrong reached the moon. John was terribly sorry that he hadn't come in time. It is sure that the police will look for these men. They are awfully sorry (że nie byli obecni na zebraniu). 5.. 1. 2. I am really sorry that I have neglected my duties.. 4. The Browns will be the only people . 3. 9. 3. 5. It is sure that John will pass this examination. Tom was not the only one (który o to pytał). Tom was so clever that he couldn't believe such lies. Father is ready (żeby nam przebaczyć).. 2. ĆWICZENIE ra Zastąp wytłuszczone części zdań odpowiednią formą bezokolicznikową: 1. I regret that I have forgotten my book. 3. This play deserves (aby była wystawiona). John hopes (że nas wszystkich wkrótce zobaczy). The Browns will accept these conditions... 10. The boss is sure .. 2. 4. Uzupełnij następujące zdania stosując formy bezokolicznikowe: 1.8. 4. 5.. 12 — Język angielski ĆWICZENIE IV 177 . 10. My sister left the room last.. 6. It is sure that the boss will blame you for this. The teacher was so kind-hearted that he didn't blame us for what we had done.

np. przeko nanie. Henry was made to learn the poem by heart. pragnienie. Ograniczenie to dotyczy np. John didn't mean us to wait for him. aby więcej pracowali. intencję. że mi pomożesz. np. to bezokolicznik przybiera partykułę to. like. przy czym po know nie można pominąć bezokolicznika to be: 178 . Uwaga: Część czasowników tej grupy występuje tylko z bezokolicznikiem to be. consider. Zmusiłem swoich studentów. natomiast jeżeli wymienione czasowniki występują w stronie biernej. feel. jak również po let i make bezokolicznik występuje bez partykuły to. Chcę.: I saw the girl get into a taxi.13. expect. think. np. itp.. kazać). oczekiwanie. np. a także declare. desire. Spodziewam się. Nauczyciel uważa Johna za bardzo zdolnego. watch. Widziano jak Mary wychodziła z domu. a także know. jeśli te czasowniki są użyte w stronie czynnej. know.1. consider. declare. see.: want. notice.2.: The teacher considers John (to be) very gifted. wish. believe. Intencją Johna nie było to. zamierzenie.: I expect you to help me. czasowników: believe. understand. przy czym bywa on często pomijany.: hear.2. Widziałem jak dziewczyna wsiadała do taksówki. oraz po czasownikach let (zezwolić) i make (spo wodować. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) Powyższa konstrukcja jest stosowana: a) po czasownikach wyrażających życzenie. niechęć. żebyśmy na niego czekali. sprawić. przypuszczenie. I want you to come again. chęć. hate. b) po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów. Uwaga: Po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów. żebyś znowu przyszedł. np. Zmuszono Henryka do nauczenia się wiersza na pamięć. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem 13. mean. np. c) po czasownikach wyrażających świadomość. Mary was seen to leave the house. I made my students work harder. think. np.

Czekaliśmy.. Na przykład: Strona czynna: We saw Mary leave the house.. I count upon you to help me. Widzieliśmy..: ask. Uważa się. których dopełnienie poprzedzone jest przyimkiem. że . It is believed that . d) po czasownikach wyrażających nakaz. Will you allow us to come? Czy pozwolisz nam przyjść? The officer ordered the men to fire. Widziano... np. że Mary wychodzi z domu. żebyś o tym usłyszała. prośbę lub zezwolenie. allow..2. że Mary wychodzi z domu.. It is known that . Wiemy. We waited for the waiter to serve us. aby kelner nas obsłużył.1.2. Strona bierna: You were not meant to hear about it. w których zdanie nadrzędne ma następującą postać: It is said that . Donoszą. 13. że .. Mówi się.. order.We know these people to be honest. że mi pomożesz.. że ci ludzie są uczciwi.. Strona bierna: Mary was seen to leave the house.. Liczę na ciebie. To nie było zamierzone. Oficer kazał żołnierzom strzelać. Nie zamierzaliśmy. żebyś o tym usłyszała.. że .. W odniesieniu do niektórych czasowników zdania powyższego typu w stronie biernej mogą być także uważane za równoważne zdaniom złożonym. Pod względem znaczenia należą one do różnych grup spośród wymienionych wyżej.. że .2. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) Zdania z tą konstrukcją są to odpowiedniki w stronie biernej zdań omówionych w rozdz. It is reported that . 13. Strona czynna: We didn't mean you to hear about it.. Wiadomo. e) po czasownikach. 12* 179 .

: Mary is expected to cope with these difficulties.: Students are requested to gather in the main hall. itd. Uwaga: Gdy czynność wyrażona bezokolicznikiem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona czasownikiem w stronie biernej stanowiącym orzeczenie zdania. order. believe. A prisoner is reported to have Donoszą. prośbę. np. że on jest niezwykle utalentowanym człowiekiem. przekonanie.: He is said to be an extremely gifted man. Widziano jak wzięła pigułkę z tego pudełka. itd. Jest konieczne.. mean. a prisoner escaped from Dartmoor {It is reported thatescaped from Dartmoor last night. np. lives only for his work. oczeki wanie. że Mary poradzi sobie z tymi trudnościami. b) czasowniki wyrażające czynności zmysłów: see. c) czasowniki oznaczające świadomość. rozkaz. 13.Oto przykłady transformacji zdań złożonych tego typu na zdania proste w stronie biernej: said Dr. że dr Brown żyje tylko dla swojej pracy. Dr. np. abyśmy tam poszli. Oczekuje się.1).: know. d) czasowniki say.: She was seen to take a pill from this box. command. np.: It is necessary for us to go there. Brown {It is only thathis work. permit. expect. np. intencję. 180 . Mówią. gdy wyraz stanowiący podmiot nie oznacza osoby (rzeczy). hear.2. np. do której odnosi się czynność wyrażona przez bezokolicznik. feel. że jakiś więzień uciekł z Dartmoor zeszłej nocy. Brown is said to live for Mówi się. Następujące typy czasowników występują jako orzeczenie w stronie biernej w omawianej tu konstrukcji: a) czasowniki wyrażające przyzwolenie. a więc: allow. request. Studenci są proszeni o zebranie się w głównej sali.3. report. bezokolicznik ma aspekt Perfect (patrz formy bezokolicznika rozdz. 13. last night. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik Konstrukcja ta występuje w sytuacji.

. . abyś przetłumaczył sześć zdań na angielski. We heard .. I saw . The secretary knows that her boss is very busy. The children were singing. We heard . to przespać się trochę. 9. Co chcesz. Chcę. John was playing some Chopin on the piano. 5. I saw Mr. Jane spoke to a stranger. He is over sixty years old. 10. 1. 2. A man died in the tram. A car ran over a dog. I heard . The only thing for him to do is to get some sleep. We believe . John spodziewa się. My wife made . 3. 2. 5. I wrote to Aunt Agatha.. Smith was working in his garden.One year is too long for the goods to be stored.. że pieniądze zostaną wysłane w przyszłym tygodniu... 3.. Many people believe that money is the most important thing in life. I do not expect that he will understand his mistake.. 7.. 9. 4. ĆWICZENIE i Przekształć następujące zdania stosując dopełnienia z bezokolicznikiem zamiast zdań podrzędnych: 1. 8... I noticed that John entered the room. 4. abym zrobił w tej sprawie? Policja zmusiła go do opuszczenia miasta.. Mary opened your bookcase. I saw . Smith work in his garden.. 181 . ĆWICZENIE in Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję dopełnienia z bezokolicznikiem : 1. jaką powinien zrobić. Jedyna rzecz.. 4. I heard that the door closed. aby towary były składowane. 6.. 8. I saw that the postman dropped some letters in our letter-box. 2. The chairman declared that the meeting was over. I saw . The teacher hates it when his students lie about their homework. We expect that the Joneses will return our lawn-mower. Somebody touched his arm. 7. She is an extremely rich woman.. Jeden rok to zbyt długo.. We judged... ĆWICZENIE II Uzupełnij i zmień następujące zdania według podanego poniżej wzoru: Mr. He felt .. 6. She felt that her hands were trembling. 3. 10.

3. że ministrowie przedyskutowali nową reformę ekonomiczną. że John i Mary spotkali się kiedyś w Londynie. abyś pożyczył mi trochę pieniędzy. It is reported that the conference is over. 5. 11. że nowy system cen jest skuteczny. Widziano go jak wychodził z tego domu o piątej po południu. It is said that the epidemic is very serious. It is expected that they will leave Paris next week. It is believed that the police caught the thieves two days later. Istnieje ogólne przekonanie. Podano. Matka skłoniła Mary do pójścia do lekarza. Wszyscy wierzą. 14. It is supposed that the earthquake has caused much damage. It is expected that the new administration will make numerous reforms. Chcę. It is known that the two brothers hate each other. 5. że podróżowanie rozszerza horyzonty myślowe. 10. Pozwól. że pan Green stracił masę pieniędzy na wyścigach. Uprasza się publiczność o niepalenie w sali. Wiadomo. Widziałem jak samochód wpadł w poślizg. 4. że firma Brown i S-ka ma trudności finansowe. 8. 7. 9. aby mu przypominano o jego błędach. Słyszałem jak rozmawialiście na mój temat. 3. 8. 9. It was reported that our team had won the football match. They are expected to leave Paris next week. Podano. czego nie chcę. 4. 6. Wiadomo. Ogólnie uważa się. 9. 13. 12. 8. Mówi się. It is said that similar accidents have happened before. 7. że warunki umowy zostały zmienione. że minister przybył wcześniej niż go oczekiwano. Mówią. 10. że jesteś uczciwym człowiekiem.5. It is said that the headmaster approves of our plans for the summer. Nie zmuszaj mnie do zrobienia tego. abym miał własne zdanie na ten temat. 2. Uważa się ich za dobrych partnerów w handlu. It is reported that no progress was made. 6. Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję z bezokolicznikiem: ĆWICZENIE V 1. 6. 10. 7. Nikt nie lubi. ĆWICZENIE VI Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję : for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik: 182 . 2. Dlaczego rodzice Johna chcą. aby on ożenił się z Mary? Przekształcić następujące zdania według wzoru: ĆWICZENIE IV Wzór: 1.

aby się streścić.. wtrącanych w mowie potocznej. aby Jane zaprosiła ciebie na swój ślub. Doceniamy w pełni twoje wysiłki. To jest. nie mówiąc już o twoim powszechnie znanym oddaniu naszej sprawie. że nie zamierzam nikogo krytykować.1. 9. musimy zrezygnować z wielu przywilejów. Prawdę mówiąc. 2. aby żywność była trzymana w lodówce. abyśmy załatwili wszystko od razu. 5. Te sprawy z pewnością przysporzą nam wiele trudności. Jest rzeczą naturalną. nie podejmowałbym zbyt szybkich decyzji. 3. aby ludzie zapomnieli o wojnie. 6. 8. 7. że młode dziewczęta myślą o miłości. 3. krótko mówiąc na początek.: so to speak to tell the truth to cut a long story short to be quite frank to be sure to say nothing of . Było za późno. Następną sprawą. po pierwsze Przetłumacz następujące zdania: Krótko mówiąc. 6. to be brief to begin with ĆWICZENIE że tak powiem mówiąc prawdę krótko mówiąc. Jest niemożliwe. Z pewnością nie mamy się czym martwić. 7. na początek. 2. np. Krótko mówiąc. 4.. Zwroty bezokolicznikowe Bezokolicznik występuje także w pewnych utartych zwrotach. którą spowodowałem. nie mamy wyjścia. . 4... w przemówieniach oraz przy różnych innych okazjach. jest jak otrzymać kredyt. aby dyrektor zwołał konferencję. Mówiąc szczerze. aby zacząć. 13. 5. Ten człowiek chce 100 funtów tygodniowo.3. Jest rzeczą trudną. Jest konieczne. 1. 8. Na początek chcę zaznaczyć. abstrahując od . którą mamy omówić. Czy trudną rzeczą było dla ciebie uzyskanie tych informacji? Jest rzeczą niemożliwą. musiałem zapłacić za szkodę. streszczając się mówiąc szczerze z pewnością pomijając już. Było za późno. 10. rozwiązanie tymczasowe. że tak powiem. aby uczestnicy konferencji zostali dłużej. 9.

: I am working you were working John has been working Imiesłów czasu przeszłego (bierny) — Past Participle jest częścią składową strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach gramatycznych.1. 184 . będąc wzięty | Czasowniki nieprzechodnie — Intransitive verbs aspekt — aspect strona czynna — active Present Past Perfect arriving — przybywający arrived — przybyły having arrived — przybywszy Imiesłów czasu teraźniejszego (czynny) — Present Participle jest częścią składową formy ciągłej (Continuous) we wszystkich czasach gramatycznych. np. Formy i funkcje imiesłowu Poniżej podane tabele ilustrują formy imiesłowu: Czasowniki przechodnie — Transitive verbs [ aspekt — aspect Present strona czynna — active taking — biorący strona bierna — passive being taken — brany.: I am invited to a party. Jestem zaproszony na przyjęcie.14. będąc brany Past Perfect — taken — wzięty having taken — wziąwszy having been taken — wzięty. Konstrukcje imiesłowowe 14. np.

Twoja praca pisemna była zupełnie dobra. Czekając na pociąg.) ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania wstawiając odpowiednie imiesłowy zamiast podanych w nawiasach bezokoliczników: 1.: They spend their leisure playing cards. Imiesłów występujący w funkcji przymiotnika może być: a) przydawką..: This is a report prepared by our office. John realized that he had left his season ticket at home. b) równoważnik zdania podrzędnego okolicznikowego lub jego pierwsze go elementu. Mowa. np.. Wzrastające ceny powodują w dzisiejszych czasach wiele kłopotów.. Imiesłów może także zastąpić całe zdanie przydawkowe. którą wygłosił. His friends used to call him a (sing) boy. 185 .: The rising prices cause much trouble nowadays.You will be punished. Spędzają wolny czas grając w karty..: Waiting for the train. . We can observe the (rise) sun from here. Mary pokazano obraz. np. John zdał sobie sprawę . (As he was waiting for the train. b) orzecznikiem. 2. Imiesłów może także pełnić funkcję przysłówkową i może wtedy występować jako: a) okolicznik sposobu lub jego pierwszy element. Będziesz ukarany.Gdy czekał na pociąg. John realized . że zostawił bilet miesięczny w domu. np. Mary has been shown a picture. np. Your written work was quite good. John zdał sobie sprawę. była bardzo interesująca. np.: The speech he delivered was very interesting. To jest sprawozdanie przygotowane (które zostało przygotowane) przez nasze biuro.

Była to bardzo męcząca konferencja. This (excite) story was successfully (stage) in Paris. My film (show) at the festival won the first prize. 6. 14. 9. Have you read a book (entitle) "The (Laugh) Policeman"? 5. 14. 9. czy smażone? 4. Widziałem jak on wchodził do tego pokoju. podkreślamy trwanie czynności w chwili jej zauważenia. Oczekiwany list przyszedł dziś rano.2. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem Konstrukcje imiesłowowe są to równoważniki zdań podrzędnych (najczęściej czasowych i przyczynowych). Miasto widziane z daleka wydaje się piękniejsze i bardziej tajemnicze. Uwaga: Nasuwa się tutaj porównanie konstrukcji imiesłowowej z konstrukcją z bezokolicznikiem (patrz rozdz. ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania stosując imiesłów. Sprzedajemy ten towar po zniżonych cenach. 3. 10. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny (verb + object + present participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających życzenie. 4. Gdzie znaleźliście skradzione rzeczy? 7. Does (speak) English differ much from (write) English? 6. 10. 5. postrzeganie lub czynności naszych zmysłów. 7. gdzie to jest możliwe: 1. I got nervous and (confuse). natomiast stosując bezokolicznik zaznaczamy. Egzamin pisemny nie będzie bardzo długi. Czy chcesz gotowane jajko.1): stosując imiesłów. np. 2.1. 13. 8.2. 8. (I saw him as he was entering this room).: I saw him entering this room. 186 .2. The ingenious plan (suggest) by the manager can be (accept). Film. Wzrastająca liczba ludzi głodujących na świecie powinna niepokoić rządy państw rozwiniętych. (Shock) by John's words.3. który widzieliśmy wczoraj był bardzo emocjonujący. The rats leave a (sink) ship. że czynność w ogóle miała miejsce. The (wound) man's days were (number). Mój zgubiony portfel znalazł się wczoraj.

wykonawca czynności wyrażonej imiesłowem i czynności wyrażonej w orzeczeniu zdania musi być ten sam. John szukał nowych słówek w słowniku.2. John looked for . (He oraz John to ta sama osoba). Uwaga: Aby zdanie powyższego typu było poprawne. Szef chce. John looked up new words in a dictionary.2.Wyżej wymieniona konstrukcja może być również stosowana z imiesłowem biernym. 14. Odrabiając francuski. Widziano jak zmieniali pieniądze w banku.: We heard these particulars mentioned at the conference.2.: I had my watch repaired. 14. Konstrukcja z imiesłowem bywa także stosowana z czasownikiem have (patrz rozdział 6.. Można to sprawdzić rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne. o czasownikach specjalnych).: John was heard quarrelling with his boss. Imiesłów przysłówkowy występuje jako odpowiednik orzeczenia w rów noważnikach zdań podrzędnych Writing his French homework. They were seen changing money at the bank. np. As he was writing his French homework. przy czym używamy tu imiesłowu przeszłego. np. Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny (verb passive + participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów (podobnie jak konstrukcja z bezokolicznikiem).3.: 187 . Writing his French homework.2. The boss wants all these letters typed at once. = John was heard as he was quarrelling with his boss.. Słyszeliśmy. jak wspominano o tych szczegółach na konferencji. np. Jeśli ten warunek nie jest spełniony. powstaje zdanie absurdalne. np. Słyszano jak John kłócił się ze swym szefem.2. aby wszystkie listy zostały natychmiast przepisane na maszynie. Kazałem (zleciłem) zreperować zegarek. John looked for new words in a dictionary. = They were seen as they were changing money at the bank.

nie zdążyliśmy na pociąg. = As we had come too early. Przybywszy za wcześnie. = As they had been asked to keep silent . Ponieważ poproszono je. Having come too early. you will pass your exam. we had to wait for half an hour. możemy użyć czasu wskazującego na uprzedniość czynności wyrażonej imiesłowem: After he had closed the door... aby były cicho.. mogłem iść na spacer. Oto dalsze przykłady takich zdań: Having been asked to keep silent. we .Walking in the park. np. zauważyłem list na podłodze. my hat blew off. Spacerując w parku. the children stopped talking. Working more.. I . stosujemy imiesłów w formie Perfect: Having closed the door.2. Having finished my work. zdasz ten egzamin. I .. John walked away. Gdy czynność wyrażona imiesłowem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona w orzeczeniu zdania. we missed our train.. Oto dalsze przykłady zdań z równoważnikami imiesłowowymi zdań okolicznikowych: Coming too late.. Skończywszy pracę. Rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne. John walked away. = If you work more.4. I noticed a letter on the floor. Przychodząc zbyt późno. że to kapelusz spacerował w parku)... Konstrukcja absolutna Imiesłowy czynne oraz bierne występują także w tzw. dzieci przestały rozmawiać. I could go for a walk. = When I was opening the door. Opening the door.. jak i Anglicy.. Zamknąwszy drzwi. Mają one wtedy swój własny podmiot. Otwierając drzwi. you . = As we came too late. John odszedł. konstrukcji absolutnej (the Absolute Construction).: 188 . Takie błędy popełniają niekiedy zarówno Polacy. kapelusz sfrunął mi z głowy. Pracując więcej. 14. musieliśmy poczekać pół godziny.. (Z tego zdania wynika. = After I had finished my work. we .

7. (Hear) the news.. Ponieważ sklepy zostały zamknięte. We seldom see such things (do) in public. 4. We want to have a drink. she read it once again. 3. we . 4. She saw several people (stand) in the hall. 2. he tried to protest. wszyscy uczestnicy opuścili pokój. = As the weather was fine. 7. There being no time to lose. we hurried to the station. I got a headache. She entered the hall and noticed that a great many people had gathered there.. 5.. The weather being fine. When did you have your flat (redecorate)? 9. Mary was shocked by her little brother's behaviour and told him to leave the room. 10. Ponieważ pogoda była ładna. I have to travel by bus now. Mary saw some children (pick) berries in the wood. ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania. pośpieszyliśmy na stację. (Stop) at the lake. all . 5... 6. stosując zamiast wytłuszczonych członów konstrukcje imiesłowowe: 1. = When the conference was over. we decided to have a long rest. Uwaga: Konstrukcja absolutna występuje przede wszystkim w piśmie i na ogół nie jest używana w języku potocznym. we have decided to go for a walk. we couldn't buy anything. all the reporters hurried to the telephone.. Have these bottles (uncork). Ponieważ nie było czasu do stracenia. The minister arrived at the airport and he was accompanied by a group of officials. = As there was no time to lose. we . ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania stosując odpowiednie formy imiesłowów: 1. As he was accused of lying. 189 . all the participants left the room. postanowiliśmy iść na spacer. 6. we . (Sell) my car. We had our dog (examine) by the vet. 8. = As the shops had been closed. nie mogliśmy niczego kupić. After Mary had translated the text. 3. When I tried to solve the problem. I was looking everywhere for I hoped to find the missing document. I want these documents (xerox).The conference (being) over.. The shops having been closed.. 2. Gdy konferencja się skończyła.

We decided to walk. As he was angry with us. 5. The plan had been approved. 3. As I was very tired. 4. He was heard. 10. The demand for the new model was very big. We could start production. They were laughing at me. 10. The birds were eating crumbs. Our firm decided to increase production. 10. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania stosując odpowiednie konstrukcje imiesłowowe: a) Verb + Object + Participle 1. They were noticed. We decided to ask him to leave. John was quarrelling with his wife. I didri*t want to stay any longer. 8. He was discussing this offer. The children disappeared. We heard the Browns talking about their new car. Did you see it? 2. As we knew nothing about the accident. The storm was over. Everybody signed it. 9. 9. Jane was doing her room. The men were taking some papers out of that box. My daughter's friend was leaving the garden in a hurry. The weather was very bad. We had to wait for another one. I never got it. Our guide fell ill. 6. 7. jak ktoś wołał o pomoc. Obserwowaliśmy. The car was running at great speed. We had to stay at home. we enjoyed the party. jak robotnicy naprawiali most. 2. The letter had been wrongly addressed. ĆWICZENIE IV Połącz w jedno następujące pary zdań stosując konstrukcje imiesłowowe: 1. The man's manners were very unpleasant. Foreign visitors couldn't understand them.8. 7. Henry didn't come to our party. I heard it. We heard it. John was handling this apparatus. 190 . We heard it. He was seen. 6. 1. I observed it. 3. My daughter saw it. The inscriptions in the museum were in Polish. ĆWICZENIE III Zmień następujące zdania stosując konstrukcję: Verb + Object + Participle według poniższego wzoru: The Browns were talking about their new car. The appeal had been read. 2. It was seen. 9. 8. 4. The travellers left their shelter. There were no means of transport. Słyszeliśmy. 5. Nobody noticed it.

Zwroty z imiesłowem Imiesłowy występują także w pewnych utartych zwrotach. Ogólnie biorąc. Znalazłszy kopertę z pieniędzmi. 2. plan wydaje się dobry. Biorąc pod uwagę jego wiek. zaczęliśmy szukać właściciela. 4. musieli iść pieszo. Kazaliśmy sprzątnąć oba pokoje. Ponieważ nie było żadnej taksówki. 4. czy nie robicie za dużo hałasu? Mówiąc szczerze. on musi być niesłychanie zdolny. 6. b) zwykłą konstrukcję imiesłowową 1. Skończywszy pracę w ogrodzie. zarówno w mowie potocznej. 5. ministrowie opuścili Ponieważ żywność była bardzo droga. postanowiliśmy napić się kawy. John czytał gazetę. Mówiąc łagodnie. . 3. 4. Ściśle biorąc. Sądząc po jego zachowaniu.3. nie podoba mi się twoja nowa suknia.3.ogólnie biorąc. 1. Czując się bardzo zmęczony. publicystycznych i innych. aby pomalowano mój samochód na zielono.mówiąc ściśle considering biorąc pod uwagę ĆWICZENIE Przetłumacz następujące zdania: 1. ogólnie mówiąc judging by appearances . 3. jak i w tekstach pisanych — naukowych. pojechaliśmy nad morze. 2. nie obiecywałem wam niczego.mówiąc łagodnie strictly speaking .sądząc po pozorach frankly speaking . on musi się czuć obrażony. 14. Poleciłem. wielu ludzi głodowało. 3. salę. Czekając na pociąg.mówiąc szczerze putting it mildly . Oto przykłady: generally speaking . 4. c) absolutną konstrukcję imiesłowową Ponieważ pogoda była ładna. 2. nauczyciel pośpieszył do domu. Ponieważ porozumienie zostało podpisane.

Rozróżniamy natomiast ich dokonaność i nie-dokonaność. Gerund.skończenie. śpiewając forma Gerund: reading . np.czytający.15. że oni byli urażeni twoimi słowami. upon. najczęściej on. np. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego Rzeczownik odsłowny. ma taką samą formę jak imiesłów czasu teraźniejszego: reading .: His being constantly tired worries me. . kończenie . W języku angielskim dokonaność można wyrazić przyimkiem. Their having been offended with your words seems obvious. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. że on jest stale zmęczony. np. To. mimo że mamy na myśli czynność przeszłą. after. Po skończeniu pracy opuściłem biuro.: On finishing work I left the office. czyli tzw.śpiewanie imiesłów: Oto tabela form rzeczownika odsłownego: The Gerund Present Perfect Strona — Voice czynna — active taking having taken bierna — passive being taken having been taken | W języku polskim nie rozróżniamy rzeczowników odsłownych czasu teraźniejszego i przeszłego.: czytanie .śpiewający. martwi mnie. To. wydaje się oczywiste.przeczytanie. czytając singing .czytanie singing . Angielski rzeczownik odsłowny strony biernej tłumaczymy na polski w sposób opisowy. Po wyżej wymienionych przyimkach używamy najczęściej form Present Gerund.1.

192 .

Twoja główna wada to stałe spóźnianie się. Your main fault is being always late.: Thinking makes him tired. a więc jako: 1) podmiot (lub jego pierwszy element). Myślenie męczy go. Swimming and skiing are my favourite sports. b) po czasownikach. np. Twój samochód potrzebuje umycia.: The student's aim is mastering the language. Pływanie i narciarstwo są moimi ulubionymi sportami. np. których dopełnienie bliższe może być wyrażone formą Gerund lub bezokolicznikiem. 3) dopełnienie (lub jego pierwszy element) a) po niektórych czasownikach występujących wyłącznie z formą Gerund. Sprawia mi przyjemność granie w gry (sportowe). a mianowicie: begin stop regret continue finish forget remember try end hate intend like dislike detest neglect start omit prefer love 193 13 — Język angielski . Nie mogę nie śmiać się z niego. a mianowicie po czasownikach: suggest put off enjoy postpone avoid excuse delay fancy require need oraz wyrażeniach: can't help can't stand mind (w przeczeniu i pytaniu) want (= need) go on give up Would you mind opening the window? Czy byłbyś łaskaw otworzyć okno? I enjoy playing games.Forma Gerund występuje w zdaniu w tych samych funkcjach co rzeczownik. 2) orzecznik (lub jego pierwszy element). Celem studenta jest opanowanie języka. I can't help laughing at him. Your car wants washing.

np. Do you like dancing? Do you like to dance? Czy lubisz tańczyć? John regrets having missed your lecture. aby porozmawiać z Johnem. że się coś zrobiło: I will never forget meeting you here today.zatrzymać się. to forget doing something . Pamiętam.zapomnieć.pamiętać.przestać coś robić: I stopped talking to John. I hate to be stared at. to stop doing something . że cię tu dziś spotkałem. c) po czasownikach występujących z tzw. aby coś zrobić: I stopped to talk to John. że nie był na twoim wykładzie. Uwaga: W odniesieniu do niektórych czasowników użycie formy Gerund i bezokolicznika wiąże się z różnicą znaczeniową. że zamykałem drzwi. John regrets to have missed your lecture. Nigdy nie zapomnę.pamiętać. Zatrzymałem się. (przechodnich i nieprzechodnich). John żałuje. Przestałem rozmawiać z Johnem. Nie znoszę jak na mnie patrzą. Nie zapomnij wysłać tego listu. aby coś zrobić Did you remember to lock the door? Czy pamiętałeś.zapominać coś zrobić: Don't forget to post this letter. to forget to do something . to stop to do something .Możemy powiedzieć: I hate being stared at.: to remember to do something . że się coś zrobiło I remember locking the door. np. żeby zamknąć drzwi na klucz? to remember doing something .: to insist on to object to to blame somebody for 194 to succeed in to think of to prevent somebody from . dopełnieniem przyimkowym.

Sprzeciwiamy się głosowaniu w sprawie wniosku teraz. there is no .. Forma Gerund występuje też po niektórych przymiotnikach. worth.. There isn't much hope of finishing this work in time. I am tired of waiting. Deszcz przeszkodził nam pójść na spacer. Np. The rain prevented us from going for a walk. there isn't much hope . Anything worth doing is worth doing well.: busy. Cokolwiek jest warte zrobienia.. Forma Gerund występuje też w wyrażeniach następującego typu: it's no use .. it's no good . którą się stosuje po przyimkach . John bardzo lubi pływanie.. Nie ma wiele nadziei na skończenie tej pracy w terminie. John succeeded in winning the prize.. Obwiniam Johna o rozpoczęcie kłótni. powinieneś pogodzić się z faktami.: I can't live without reading. np. John był zajęty przygotowywaniem swego wykładu. There is no harm in joking.. warte jest zrobienia dobrze. Nie ma nic złego w żartowaniu. Instead of arguing you should accept the facts. Zamiast się sprzeczać. Johnowi udało się zdobyć nagrodę... John was busy preparing his lecture. Nie mogę żyć bez czytania. John is fond of swimming. Uwaga: Forma Gerund jest tą formą czasownikową.We object to voting on the motion now. w jakich konstrukcjach lub wyrażeniach występują te przyimki.. Jestem zmęczony czekaniem. I blame John for starting the quarrel. Jesteśmy przyzwyczajeni do wstawania wcześnie. We are used to getting up early. there is no harm in .niezależnie od tego. 13* 195 .

2. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi Konstrukcje gerundialne na ogół pozwalają na dużą zwięzłość. He stopped (talk) and sat down without (look) at us. please. 3. 7. 9. Switch on the radio. 2. please. Nie ma co spierać się z nimi. Nie ma sensu na mnie się złościć. Take my daughter to the cinema. 10. I am against (accept) this motion but I suggest (hold) another meeting next week. 5. I hate (drink) cold tea. Stop (talk) and concentrate on (listen). Na nic się nie zda czekanie. There is no arguing with them. please. Look at this picture. Leave us for a few minutes. please Would you mind answering my question? 1.It's no use waiting. It's no use (try) again. please. Speak a little louder. Bring me a glass of water. 3. Translate this article into English. 15. 10. 4. 8. 9. please. 6. You can't make an omelette without (break) eggs. I haven't heard anything worth (mention). 7. please. please. ĆWICZENIE I Podaj czasowniki w nawiasach w formie Gerund: 1. Tak więc mówimy: 196 . please. It's no good getting angry with me. please. Copy this recipe for me. John made me angry by (disregard) my advice. Buy two tickets for the concert on Monday. 8. Niektóre z nich są szczególnie przydatne przy tłumaczeniu z języka polskiego na angielski. Before (come) here I did my best to persuade my mother to stay at home ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Answer my question. 5. Take this coat to the cleaners'. Would you mind (spell) your name? 6. 4. 2. please.

It is much easier (study) a subject by (reading) than by (listen) to lectures. Please go on (write). = There isn't much hope of her recovering soon. 4. (= He was fined because he had been driving carelessly). = John was grateful for my having spoken in his defence. Your being tired does not justify you. Henry advised me (look) for a flat for he was unable (have) me stay in his house any longer. W wypadku. ĆWICZENIE i Wstaw formę Gerund lub bezokolicznik w następujących zdaniach: 1. He was fined for careless driving.To. Natomiast gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do innej osoby lub rzeczy niż podmiot w zdaniu głównym. 7.: Have you heard that John has been appointed professor ? = Have you heard about John's being appointed professor? There isn't much hope that she will recover soon. I don't remember that I had even heard about this before.: He was surprised when he saw us. 8. 2. Your hair badly wants (cut). = I don't remember ever having heard about this before. gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do tej samej osoby lub rzeczy co w zdaniu głównym. 197 . komplikuje sytuację. przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną wymaga zazwyczaj poprzedzenia jej przymiotnikiem dzierżawczym lub rzeczownikiem w dopełniaczu fleksyjnym. nie usprawiedliwia cię. I couldn't help (laugh) when I heard him (tell) that story again. His being imprisoned complicates the situation. (= The fact that you are tired does not justify you). np. przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną jest proste. He surprised us all by (leave) the meeting without (say) good-bye to anybody. I don't mind (wait) a bit longer. He delayed (take) the necessary steps till it was too late (do) anything. Ukarano go grzywną za nieostrożną jazdę. 6. To. = He was surprised at seeing us. że go uwięziono. You must find time (go) to the hairdresser's. że jesteś zmęczony. The manager is trying (conciliate) the workers by (offer) higher wages. (= The fact that he is imprisoned complicates the situation). 5. John was grateful that I had spoken in his defence. 3. np.

2. 4. że spotykamy się tutaj po latach jest wielką niespodzianką. The fact that our grandfather was getting weaker every day depressed the whole family. The thief avoided (be caught) by GumP) out °f the window. 2. formy Gerund Wszyscy lubimy rozprawianie o polityce. 6. Po przyjeździe do Londynu zaczęliśmy się rozglądać za tanim hotelem. Będziesz kiedyś żałował. b) 1. Nie pamiętam. Dyrektor jest zajęty oprowadzaniem klientów po fabryce. wyjaśnia wszystko. Muszę odłożyć spłacenie długów na przyszły rok. Nie ma nic złego w odwiedzeniu tego człowieka. Mary bardzo lubi pieczenie ciastek dla całej rodziny. Wybacz mi. 3. 7. konstrukcje gerundialne To. abym odwiedził ją w przyszłym tygodniu. 5. ale muszę dodać jeszcze jeden szczegół. 3. The fact that he was not successful in his work made him miserable. że ci przerywam. że oni są Anglikami. Wybacz mi. 4. Mary nalega. że jesteś tak dla niej okrutny. . Byłem zmęczony chodzeniem po ulicach miasta i marzyłem o wypiciu filiżanki dobrej herbaty. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania. Fakt. He was fined because he had not paid the taxes in time. stosując: a) 1. 8. abym kiedykolwiek przebywał w tym hotelu. 5.9. 6. The fact that John refused to answer my questions made me angry. Mary resented (be) treated unjustly and told her brother (apologize). 5. 3. ĆWICZENIE II Przeredaguj następujące zdania stosując konstrukcje gerundialne: 1. I don't remember that he has ever mentioned these facts. 10. że przychodzę tak późno. 4. 2.

brought me some interesting books. gdyż nie wia domo byłoby wtedy. who is just back from Paris. Moja siostra. która właśnie wróciła z Paryża. whose. np.: The man who is standing over there is my teacher.: My sister. where. np. których nie można opuścić ani oddzielić przecinkiem. który tam stoi. why. Rozróżniamy dwa rodzaje zdań przydawkowych: a) zdania przydawkowe stanowiące nierozłączną część całego zdania zło żonego. przywiozła mi kilka interesujących książek. o którą rzecz lub osobę chodzi. Zdania przydawkowe Zdania przydawkowe są to zdania podrzędne stojące po rzeczowniku i spełniające rolę przydawki. w przeciwieństwie do zdań polskich. b) Zdania przydawkowe nie stanowiące nierozłącznej części całego zdania złożonego. lecz będące dodatkową informacją. Te zdania. np.Restrictive Relative Clauses. jak również z przysłówkami: when. Tego typu zdania nazywamy zdaniami określającymi . który wynalazł nową maszynę Te zdania odpowiadają na pytania: jaki? który? i łączą się ze zdaniem głównym za pomocą zaimków względnych: who. which oraz that lub z pominięciem tych zaimków. którą można opuścić bez spowodowania niejasności. whom. The garden which is in front of this house belongs to my uncle. należy do mojego wuja.: a very gifted man (przydawka) bardzo uzdolniony człowiek a man who has invented a new machine (zdanie przydawkowe) człowiek. jest moim nauczycielem.Defining Relative Clauses lub zdaniami ograniczającymi .16. 199 . Ogród. nie są oddzielane przecinkami od reszty zdania złożonego. o której osobie lub rzeczy jest mowa. który jest przed tym domem. Człowiek.

who lives in the neighbouring house. są w języku angielskim zawsze oddzielone przecinkami od reszty zdania złożonego. Smith. gdyż stanowi on podmiot zdania przydawkowego. has bought a new car. gdyż jest częścią podmiotu. ma piękną kolekcję zaimka who nie można pominąć. Podmiotem tego zdania jest bowiem wyraz: I.Non-Defining Relative Clauses. Te zdania. jeśli stanowi podmiot lub część podmiotu zdania przydawkowego. który dał mi ten znaczek. tzw.Mr. jest znajomym mego brata zaimek whose nie może być pominięty. którego spotkałem wczoraj. W wypadku zdań ograniczających zaimek względny bywa często pomijany. którego kolekcję pokazałem ci. który mieszka w sąsiednim domu. np. natomiast zdania: who is just back from Paris. Również w zdaniu: The boy whose stamp collection I have shown you is a friend of my brother's Chłopiec.: The boy (who) I met yesterday has a beautiful collection of stamps. jak również Mr. W zdaniach wyżej wymienionych określenie my sister. Nie można go jednak pominąć.Descriptive Relative Clauses lub nieokreślające . Pan Smith. Smith wyraża jasno o kogo chodzi. W zdaniach przydawkowych ograniczających stosujemy następujące formy zaimków względnych. zdania przydawkowe opisowe . Zdania przydawkowe są połączone ze zdaniami głównymi za pomocą zaimków względnych oraz przysłówków. Natomiast w zdaniu: The boy who gave me this stamp has a beautiful collection Chłopiec. W tym zdaniu zaimek who można pominąć. ma piękną kolekcję znaczków. jak również who lives in the neighbouring house są informacjami dodatkowymi. kupił nowy samochód. W przypadku podmiotu i dopełnienia: who lub that dla osób which lub that dla rzeczy 200 . szczególnie w mowie potocznej. Chłopiec. gdyż nie stanowi on podmiotu zdania przydawkowego.

that z przyimkiem przesuniętym: The watch (that) you are looking at is fast. Student. Stół. gdyż nie stanowi podmiotu zdania przy-dawkowego. W zdaniach The people (that) we invited to dinner will come soon.: This is a place where it never rains. np. Wczoraj widziałem sztukę. np. The student (that) I was waiting for didn't come. The table which stands in the corner is round. jest tym. Zdania przydawkowe ograniczające możemy łączyć ze zdaniem głównym również za pomocą przysłówków. Osoby. Oto dlaczego on zniknął. która rozmawia z moim bratem. czego potrzebowaliśmy zaimek that może być opuszczony. Zegarek.: The artist whose pictures you are looking at is quite famous. na którego czekałem. jest okrągły. Kiedy mówimy o osobach istnieje tendencja. który stoi w kącie. Podmiotem tego zdania jest wyraz we. na który patrzysz. której fabuła jest oparta na zabójstwie Johna Kennedy'ego. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which lub whose dla rzeczy. Restrictive Relative Clauses. Yesterday I saw a play whose plot (the plot of which) was based on the assassination of John Kennedy. którego obrazy oglądasz.Na przykład: The girl who is talking to my brother is a student. Zaimek that jest używany wyłącznie w zdaniach ograniczających. który kupiliśmy wczoraj. To jest miejsce. jest dosyć sławny. The table (that) we bought yesterday is just what we needed Stół. 201 . Artysta. nie przyszedł. wkrótce nadejdą. gdzie nigdy nie pada. That is the reason why he disappeared. które zaprosiliśmy na obiad. czyli tzw. śpieszy się. aby raczej używać who niż that. jest studentką. Dziewczyna.

202 . tzw. which you liked so much. whose kindness we all admire. została sfilmowana. jest bardzo długą rzeką. will be signed at last. Wisła. np. której założenia zostały omówione osobno. czyli nieokreslające. is a very long river. która ci się tak podobała. W przypadku dopełnienia stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy.You must wait for the time when you will be able to act. e) w piśmie zdania te są zawsze oddzielone przecinkiem od reszty zdania. będzie tu wkrótce.: My sister. będzie wreszcie podpisana. "Love Story". Non-Defining lub Descriptive Relative Clauses. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which (whose) dla rzeczy. kiedy będziesz mógł działać. W przypadku podmiotu stosujemy: who dla osób which dla rzeczy. c) w odniesieniu do osób w funkcji dopełnienia występuje forma whom. Moja siostra. że: a) zaimek względny nie może być w nich opuszczony. z pewnością pomoże ci. Pan Brown. np. "Love Story". Brown. The Vistula. Nasza umowa. who lives in Cracow. Twój brat. whom you met at the station. is going to visit us. Jeśli chodzi o zdania przydawkowe opisowe.). Our agreement. b) nie występuje w nich zaimek względny that. for which. will be here soon. has been filmed. którego dobroć wszyscy podziwiamy. która dzieli Polskę na dwie części. is sure to help you. to należy pamiętać. którego spotkałeś na stacji. whose provisions (the provisions of which) have been discussed separately. in which. Musisz poczekać na czas.: Your brother. która mieszka w Krakowie. przybędzie nas odwiedzić. to whom. np.: Mr. itd. which divides Poland into two parts. d) przyimek zawsze poprzedza zaimek względny (about whom.

has been rebuilt.: My best friend. np.. to whom I am really devoted. 4. was once the capital of our country. do którego jestem rzeczywiście przywiązany. we saw in the theatre yesterday was Tom's cousin.: Cracow..: He gave up drinking. 8.. 6. The river . where I live. of which I have already told you.. flows through Warsaw is called the Vistula. zmienił wszystkie moje plany. a nie do pojedynczego wyrazu. w którym mieszkam. aby kupić części zamienne do swego samochodu. tragic story you know. Uwaga: Należy pamiętać. On przestał pić. był niegdyś stolicą naszego kraju. books you admire so much is my cousin.. house we are going to visit is my uncle.. opuścił nas na dobre. List Johna. paintings were shown at an exhibition last week. which is absolutely impossible. 203 . John poszedł. The Warsaw castle... co było prawdziwym sukcesem. John's letter.. The man . oraz oddzielamy przecinkiem od zdania głównego. My brother. ĆWICZENIE I Wstaw gdzie jest to konieczne zaimki względne: 1.. My sister wants to go to London with me. which was a real success. The author . Mój najlepszy przyjaciel. 7... np. a nie what. łączymy je zaimkiem względnym which. co było pilną sprawą. o którym ci już mówiłem. ate our meat.. Zdania przydawkowe opisowe możemy także łączyć ze zdaniem głównym za pomocą przysłówków. 5.. że w powyższych zdaniach polskie słowo co tłumaczymy na angielskie which. which was an urgent matter. co jest zupełnie niemożliwe. is not a very well known painter yet. has left us for good. has changed all my plans. Do zdań przydawkowych należą również zdania odnoszące się do treści całego zdania głównego. The man . . . np. I am reading? This is the cat .. 2. 3. Do you know the book . Moja siostra chce pojechać ze mną do Londynu..Po przyimku stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy. Kraków. John went to buy some spare parts for his car.

zginął kilka dni temu. 2. Gardiner. 5. 9. 10.. nie odbyła się. 4. o którego pytasz. I will send the documents for which you asked me.. ĆWICZENIE II Opuść zaimki względne. Dentysta usunął mi ząb. The doctor for whom you sent will arrive in half an hour. The room in which 1 sleep is cold. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: Pan Smith. którego obraziłeś. That woman is going to help us. Put in envelopes the postcards . Plan. 4. Czy to jest miejsce. 7. George has been arrested. Your elder brother. 2. The palace about which our teacher is going to speak is a historical monument. nigdy ci tego nie wybaczy. He lives in England. Paczka. 10. Chłopiec. . 6. 8. 2. nad którym pracujecie. którą wysłałam do Londynu. którego widzisz przed sklepem. by tworzyły jedno zdanie złożone: 1. 8. co było niesłychanie kosztowne. Człowiek. The girls about whom we are talking will not attend the lessons. gdzie to jest możliwe i przenieś przyimki na właściwe miejsce: I know the man of whom you are speaking. you want to send abroad. has changed very much. . ĆWICZENIE III 1. John expressed an opinion on which we can rely. który chciałbym kupić..9. musi być wygodny i niezbyt drogi.. Połącz zdania za pomocą zaimków względnych. 7. Her husband is seriously ill. jest kolegą mego syna. 10. wydaje się nierealny. 5. I happened to meet a few days ago. której celem było przedyskutowanie problemu bezrobocia. My younger sister is ill. Mary asked me for help. o którym mi mówiłeś? 9. Her name is Mrs. 1. He caused a car accident. nie nadeszła. 3. Konferencja. Dom. We have a garden in which we can grow flowers. 3. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. Cała nasza rodzina przebywała w Londynie cały miesiąc. 6. co było bardzo bolesne. My brother will pay me a visit. 5. 4. 3. The landscape at which you are looking was painted by Rapacki. You met her at Zakopane.

lecz odpowiednich czasów Present. od kiedy by the time . till.podczas gdy as soon as . Zdania czasowe Zdania czasowe odpowiadają na pytania: when? (kiedy).17. since when (odkąd). używamy w obu zdaniach Past Continuous i łączymy je spójnikiem while.dopóki since . skoro tylko ją dostanę. że obie czynności przeszłe odbywały się równocześnie. as soon as. I'll be able to write a book about it.: 205 .kiedy after -potem gdy wherea > -podczas gdy as .do czasu kiedy before . np.od. You must wait till (until) John comes. until. how long (jak długo) i są wprowadzane następującymi spójnikami: when . Przeczytam gazetę.zanim Po spójnikach: when. kiedy będziemy mieli czas. Natomiast gdy mówimy.: When I came. zanim cię nie zobaczy.: We will go to the Zoo when we have time. np. będę mógł napisać 0 nim książkę. mówiąc o przyszłości nie używamy czasów Future.dopóki as long as . as long as. moja siostra bawiła się ze swoją małą córeczką. Pójdziemy do Zoo. używamy czasów Simple Past i Past Continuous. before. np. my sister was playing with her little daughter. że jedna czynność przeszła nastąpiła w czasie.skoro tylko till . 1 will read the paper as soon as I get it. Kiedy już będę w tym kraju przez kilka lat. Kiedy przyszedłem. gdy druga się odbywała. Gdy mówimy. John nie odejdzie.tak długo jak until . Musisz poczekać aż John przyjdzie.kiedy s while . When I have been in this country for several years. John will not go away before he has seen you.

Mary will see you .: We had finished our dinner before John arrived. 3. używamy niekiedy czasu Past Perfect... Have some rest . The trees will look bare when the leaves . It will be dark by the time we . for Vienna.. 4.6.. we will go for a walk... zanim John przybył. . Wstaw brakujące spójniki czasowe w następujących zdaniach: 1..3.. you bring it to our service station.. Will you write to me when I . Gdy chcemy podkreślić uprzedniość jednej czynności przeszłej wobec drugiej czynności przeszłej.. She will be upset .. 15. 5.. We will not sell these flowers ... 206 I will pay my debts . 3. he has finished his speech. the lesson is over... As soon as we ... np... The roof will be repaired before you . 2.. you start working again.. 7..... you apologize. 13.. .. he does. she can. We will meet when . we will show him our garden. they will be gone.. 9.. I have money. Mary arrives we will meet her at the station.. 14.. 2. Kiedy rozmawialiśmy..While we were talking. 4. 6. . 11. By the time you . 7. You must get off before the train . You must wait till the police .. 9... Wait . 8.. 11. I will not leave you before .. ĆWICZENIE u .. When he ..... John arrived when we had finished dinner. Try to get there . 12. ĆWICZENIE i Dokończ następujące zdania wstawiając odpowiedni czas po spójnikach czasowych: 1. 10. Don't come here again till you . 8... we will understand everything. she hears the doctor's opinion. our friends were playing cards. You must stay here till . I'll come to see you before I . Skończyliśmy obiad. 5.. .. 6. Patrz także użycie Past Perfect 6.. I won't forget your rudeness . you return. The car will be attended to . 10....2. John will stay in England as long as .. nasi znajomi grali w karty.

ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: 1. zanim wyjadę do Ameryki. Dopóki będziesz pracował w tej firmie. We will be able to leave . 14. Pozostanę tutaj. 8. nic złego się nie stanie. Sprzedamy ten dom. 13.. 2. aż zarobię więcej pieniędzy. 4. Powiem mu o tym. zanim wrócisz z zagranicy. 6. 12. Kiedy nauczę się tego wiersza na pamięć. twój pokój będzie na ciebie czekał. skoro tylko go spotkam. 5. you are married. Kiedy wrócisz. Musisz poczekać.. wyrecytuję ci go.. 7. Kiedy zobaczę to na własne oczy. Jak długo będziemy razem. . uwierzę ci. 10.12. Kiedy się ociepli. 14. 3. aż to spotkanie się skończy. he will take a long holiday. będziemy wszyscy gotowi. skoro tylko je wykończy. we have earned enough money for the journey. he has finished his book. 11. Skoro tylko zadzwonisz. 15. Nie będę kupować nic kosztownego.. aż skończę moje sprawozdanie. You will know each other better . Będę cię pamiętał. . będziesz miał z czego żyć. Przyjdę się pożegnać.. dopóki będę żył. 9. On przyniesie swoje rysunki.. 13. pojadę na wieś.

may. abyśmy my mogli żyć. aby wiedział o naszej wizycie. abym była gotowa w porę. to w zdaniu celowym występuje might lub could. for what purpose? (w jakim celu?) i są wprowadzane spójnikami: that (aby) so that (tak aby) in order that (aby) W zdaniach celowych występują czasowniki ułomne: can. could. Napisz do niego zaraz. np. Napiszę ten list natychmiast. 208 . John rang me up so that I should be ready in time.: Write to him at once so that he may know about our visit. Natomiast jeśli czasownik zdania głównego jest w czasie przeszłym. I opened the door so that my sister should enter the room. I brought this letter so that Mary should read it by herself. dlaczego?). aby moja siostra weszła do pokoju. to w zdaniu celowym występuje may lub can. np. np.18. aby mój brat mógł ją przeczytać. aby on go otrzymał w porę. Kupiłem tę książkę. John zadzwonił do mnie. Przyniosłem ten list. Zdanie celowe stosujemy zazwyczaj wtedy. Jeśli czasownik zdania głównego jest wyrażony w czasie teraźniejszym lub w trybie rozkazującym. Zdania celowe Zdania celowe odpowiadają na pytania: what for? (po co?. aby Mary sama go przeczytała.: I bought this book so that my brother could read it.: I will write this letter at once so that he should get it in time. Ci ludzie umarli. gdy jego podmiot oznacza inną osobę lub rzecz niż podmiot zdania głównego. Should stosujemy w zdaniach celowych niezależnie od czasu zdania głównego. Otworzyłem drzwi. Those people died so that we might live. might oraz should.

I get up early in order not to be late. aby wiedział o naszej wizycie.. aby w obu segmentach całego zdania zachować tę samą osobę lub rzecz jako czynnik działający. I will repeat these sentences so that you .. aby umożliwić siostrze wejście do pokoju. 5. I opened the door to enable my sister to enter the room.. np. 2... 14 — Język angielski 209 . On często przychodzi do tego sklepu.. (dwie osoby działające: I — my sister) Otworzyłem drzwi.. (jedna osoba działająca) Napisałem do niego. aby siostra mogła wejść do pokoju. The teacher dictated the text very slowly so that the students . np. Mary works hard so that her little brother . (zjeść obiad).. ĆWICZENIE I Dokończ następujące zdania dodając zdania celowe: 1. I wrote to him to let him know about our visit. 6. They hurried up in order that their friends . We study languages in order . aby kupować chleb i masło. (rozumieć lepiej świat). I opened the door so that my sister might enter the room. (je zrozumieli). (ją przeczytał). Niekiedy można uniknąć użycia zdania celowego zmieniając redakcję tak. John gave me the book in order that I .: He often comes to this shop (in order) to buy bread and butter.: I wrote to him so that he should know about our visit. (nie musieli czekać). aby moi goście nie byli głodni. 7. aby go zawiadomić o naszej wizycie. 4.. Wstaję wcześnie. wtedy używamy konstrukcji bezokolicznikowej (stanowiącej równoważnik zdania celowego). Gdy jednak w zdaniu jest mowa o działaniu osoby lub rzeczy w celu spowodowania innego działania tej samej osoby lub rzeczy. (mieli czas go zapisać). (mamy tu dwie osoby działające: I — he) Napisałem do niego. (jedna osoba działająca) Otworzyłem drzwi.. Przygotowałam doskonały posiłek. (miał wszystko czego potrzebuje). 3.. They stopped at a restaurant in order that everybody . by się nie spóźnić...I have prepared an excellent meal so that my guests should not be hungry..

(spać).. can. I ..... might.. Please come early . 210 . he . get his share. Mary asked him to deposit all his money with the bank . (zobaczyć wyraźnie twą twarz). aby klient wiedział. in order that the passengers could get off. you . (Henryk przyniósł kwiaty do domu) 10. we . could: 1.. everybody . not spend it too quickly. (kupić nowe radio). Turn to the right so that I . to keep warm. John usiadł z boku. not have to go through the centre of the town... ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: 1. so that we should not find it. 8. may. Wyślij ten teleks natychmiast. 10. 3. (nauczyciel polecił uczniom) 5.. 3. . ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania: 1.... 6. All precautions have been taken ... I will prepare the meal . The food is being rationed .. He opened the window ...... get some fresh air... .. 9. (oni dobrze schowali dokument) 6.. feel your pulse. że towar jest przygotowany.. .. Switch the light off so that the children ... so that we may have a chat. so that your mother may have a rest... not go hungry. you .. Mark these items in red pencil ... not run away. . (mówił po francusku) 7.. ... ... Przenieśliśmy się na wieś.. in order that I might understand him... (konduktor dał sygnał) 2. 4.. so that the teacher could correct them. ... (chłopiec pozbierał wszystkie wypracowania) 9.. 2. (cudzoziemiec mówił bardzo wyraźnie) 4. 5.8. aby nas obserwować.. .. The new motorway was built. (zamknij te drzwi) 3. to open the books on page twenty-three.... .... we . we .... The police closed some streets .. be protected from theft. the cars .. .. so that the others should not understand us. so that his mother might have a nice surprise. not overlook them.. the criminal . aby dzieci żyły w zdrowym środowisku. (włóż gruby płaszcz) 8. have a nice chat.. Give me your hand . 2.. They save money in order .. 10. 7.. (zapraszam cię na obiad) ĆWICZENIE III Uzupełnij następujące zdania odpowiednimi spójnikami oraz czasownikami: should. 9..

Minister powtórzył jeszcze raz swoje oświadczenie. . 12. aby mój syn miał towarzystwo. aby powrócić wcześniej do domu. Mary mówiła cicho. 20. 19. Policja zrobiła co mogła. John pośpieszył do autobusu. Przeliczyłem pieniądze bardzo starannie. abyś się nie zgubił w drodze. 5. Przestanę palić. aby każde dziecko dostało przynajmniej dwa jabłka. Zawiadomiłem siostrę. 6. 14. aby moja rodzina przestała się martwić moim zdrowiem. 8. aby uniknąć nieporozumień. aby nikt jej nie słyszał. 18. żeby przygotowała się na waszą wizytę. że przyjeżdżacie. 9. że nie ma pomyłki. 11. Przynieś lornetkę. 15. aby złapać złodzieja. Zasugerowałem późniejszą konferencję. Pan Brown pracował bez przerwy na lunch. aby przybyć na czas. 13. Dałem mu trochę pieniędzy. aby wszyscy rozważyli sprawę jeszcze raz. Nauczyciel wyjaśnił zagadnienie jeszcze raz. Powinniście kupić więcej owoców. Musimy wyruszyć natychmiast. aby wszyscy studenci je zrozumieli. 17. aby się upewnić. 10. aby sobie kupił nowe ubranie. John jechał bardzo wolno. 7. Chcę zaprosić twego brata na święta. aby się nie spóźnić do pracy. aby widzieć dokładnie numery domów. abyśmy zobaczyli co się tam dzieje.4. 16. Daję ci tę mapę.

Zasada następstwa czasów w zdaniach powyższego typu polega na tym. że John jest w Londynie. Zdania dopełnieniowe są to takie. Wiem. when John arrived.19. We thought that John worked too hard. że John jest w Londynie. Następstwo czasów i mowa zależna 19. które w strukturze zdania złożonego funkcjonują tak jak dopełnienie w zdaniu pojedynczym. Uważaliśmy. że John zbyt dużo pracuje. who lives in that house. że John za dużo pracuje. Uważamy. We think that John works too hard. Porównajmy: Podmiot I Podmiot I I I I Orzeczenie know Orzeczenie know know know know Dopełnienie John. I knew that John was in London Wiedziałem. że jeżeli czasownik w zdaniu nadrzędnym jest w czasie przeszłym (Simple Past lub Past Continuous). a) Oto jak mówimy po angielsku i po polsku o czynnościach równoczesnych w teraźniejszości i w przeszłości. where John lives. zdania podrzędne dopełnieniowe obowiązuje w języku angielskim zasada następstwa czasów.1. Zasady następstwa czasów W zdaniach złożonych zawierających tzw. 212 . Zdanie dopełnieniowe that John is in London. zdanie podrzędne dopełnieniowe występuje zazwyczaj także w czasie przeszłym. I know that John is in London.

Zauważmy.: The child couldn't believe that the earth is round. gdy miała miejsce czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. Czas Present Perfect również ulega zmianie na czas Past Perfect. czyli zmianę słówka will na would. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym odbyła się wcześniej niż czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. aby wyrazić. Jest to znowu przykład przesunięcia wstecz. że ziemia jest okrągła. Wiedziałem. przepis prawny. I know that John was in London as a young boy. Mamy tu znowu do czynienia z przesunięciem o krok wstecz. gdy w zdaniu podrzędnym wyrażana jest stała prawidłowość. Wiem. że John wkrótce przyjedzie. przepis regulaminu. Wiem. itp. I knew that John had lived in London. W języku polskim natomiast takie przesunięcie nie następuje. 213 . Mam nadzieję.czas przyszły pozostaje czasem przyszłym. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje . Wiedziałem. I knew that John had been in London as a young boy. I know that John has lived in London. b) Oto jakich czasów używamy w języku angielskim i polskim. Następuje w tym zdaniu przesunięcie czasu jak gdyby o krok wstecz. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym była traktowana jako przyszła wtedy. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego na czas przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przyszłego (Future Tense) na czas „przyszły w przeszłości" (Future in the Past). W języku polskim takie przesunięcie nie następuje. Dziecko nie mogło uwierzyć. że John wkrótce przyjedzie. aby wy razić. prawo przyrody. Uwaga: Zasada następstwa czasów nie obowiązuje. że John był w Londynie jako młody chłopiec. że John mieszkał w Londynie. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego (Simple Present) na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przeszłego na zaprzeszły (Past Perfect) w zdaniu podrzędnym. Miałem nadzieję.że John był w Londynie jako młody chłopiec. że John mieszkał w Londynie. c) Oto jakich czasów używamy. że w języku angielskim zmiana czasu z teraźniejszego na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą taką samą zmianę w zdaniu podrzędnym. I hope that John will arrive soon. I hoped that John would arrive soon. pewnik.

Wyjaśniłem. 3. I think I left my pen in the office. 214 Mr. 2. 7. Miałem nadzieję. że nigdy mnie nie opuścisz. 11. 10. My wife is sure you will pass your exams. 6. We see that you can't understand us. Mrs. 9. 2. Myślałem. I hear that Mr. I remember I saw Ann at a party a few months ago. Sądziłem. Nie wiedziałem. 14. Smith thought that you were younger than your sister. Peter miał nadzieję. 3. że otrzyma lepsze stanowisko. I am sure Mr. że szukasz pracy. 4. I think the singer will sing again. Alice hopes that she will be able to go to bed early. 8. 5. że piszesz list do Kanady. że chcesz mnie jutro zobaczyć. 9. kiedy ostatnio widziałeś tego człowieka. Nie wiedziałem. John is glad that his wife is a good cook. ĆWICZENIE I Przetłumacz na angielski: 1. że twój brat zwróci mi £ 100. I hope Jane will stay with us for a week. Brown has stayed here for a few days. I see that you have already finished the class test. White has a lot of money. że sprawozdanie będzie wkrótce gotowe. Mr.I didn't know that only club members are allowed to use the library. że tylko członkom klubu wolno korzystać z biblioteki. I don't think Mary likes her job. The teacher complains that we are very lazy. 13. Tom thinks that the weather will be bad on Sunday. . ĆWICZENIE II Przekształć poniższe zdania wprowadzając Simple Past zamiast Present Simple w zdaniu nadrzędnym oraz odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: Wzór: 1. Myślałem. że nigdy cię nie spotkał. 6. 17. 7. 15. Wierzyłem. Mary thinks Mr. że już zapomniałeś o mnie. On był pewien. Sędzia chciał wiedzieć. 8. 16. Brown has gone to Paris. Brown is afraid there is a mouse in her room. 12. 5. 4. I believe her brother is an architect. Smith thinks that you are younger than your sister. 10.

6. 3.. I knew . że . John powiedział. tak jak została sformułowana. Janek powiedział.. Mary says John has already left.2.18. I am sure Joan knows George. 5. stosując jako zdanie wyjściowe zdanie typu: John said that .m. gdy zamiast przytaczać czyjąś wypowiedź dosłownie. We heard . Mowa zależna John said that he had been in London last year... 7. Marysia zapytała czy .. John powiedział: „Jestem zmęczony"... Father thinks I wrote to Mother last week..1... John says he met Sylvia in 1969. John said that he was tired. 19. że był w Londynie w zeszłym roku.. Mowa zależna 19.. Tom says the shop will be opened at 3 p. John powiedział..2. 4. Mary asked if. I see you have already prepared supper. I think you can borrow Mary's umbrella. John said . ĆWICZENIE III Uzupełnij wprowadzając odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: 1. itp. Tom said . Oto przykłady: Mowa niezależna (Direct Speech) Mowa zależna (Report Speech) Mowa niezależna John said: "Fm tired". mowa zależna. I know Father will leave for Berlin on Friday. .... Użycie czasów w mowie zależnej Szczególnym przypadkiem następstwa czasów jest tzw. We hear Jack has passed his test. John said: "I was in London last year".. Mowa zależna występuje wtedy. 2.. relacjonujemy ją.. 20.. Tom has two tickets for the concert... Mary said that . I thought . Susan didn't know that . 19. że jest zmęczony. John powiedział: „Byłem w Londynie w zeszłym roku".

215 .

Oto zestawienie zmian czasów przy przekształcaniu zdań z mowy niezależnej na mowę zależną: Mowa niezależna Present Simple Present Continuous Past Simple Past Continuous Present Perfect Present Perfect Continuous Future Simple Future Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous can could may should ought to 216 Mowa zależna Past Simple Past Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Future in the Past Future Continuous in the Past Past Perfect Past Perfect Continuous could could might should ought to pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje . John powiedział: „Pojadę do Paryża w przyszłym roku". John said that he had lived in London. np. że John jest zmęczony. John powiedział. że pojedzie do Paryża następnego roku. Należy stwierdzić. jeżeli nadal pozostaje faktem to. że we współczesnej angielszczyźnie. John powiedział: „Mieszkałem w Londynie". John said that he is tired. Obcokrajowiec nie popełni jednak błędu stosując rygorystycznie zasady następstwa czasów.: John said: "Fm tired". Mowa zależna John said he would go to Paris the following year. John powiedział. zwłaszcza w mowie potocznej. Mowa niezależna John said: "I will go to Paris next year". Uwaga 1. że mieszkał w Londynie. gdy relacjonowana wypowiedź dotyczy stanu. który nie uległ zmianie. w mowie zależnej stosuje się czasy zgodnie z zasadą następstwa czasów. Takie zdanie w mowie zależnej możemy wygłosić. istnieje tendencja do odstępowania od zasady następstwa czasów.Mowa niezależna Mowa zależna John said: "I have lived in London". Jak widzimy.

np. 217 .must had to lub: would have to lub: must Uwaga: Must użyte a) dla wyrażenia teraźniejszości w mowie niezależnej zmieniamy na had to w mowie zależnej. nakaz lub zakaz pozostaje w mowie zależnej niezmienione. zależnie od tego. Smólska.: He said: "I must write to my father".2. J. np. że czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani. Mowa zależna: a) Ten sam mówiący i słuchacz. Mówiłem. Tom powiedział.: Mr. He said he had to write to his father. do kogo mówi. Tom said he would have to leave for England the following week. Powiedział: „Muszę napisać do ojca". Brown said: "Children must obey their parents". Mrs. okolicznikow czasu i miejsca. kto relacjonuje wypowiedź pierwotną.: Tom said: "I must leave for England next week". 239. Mr. oraz gdzie i kiedy to się dzieje. np. 19. Black. że dzieci muszą słuchać rodziców. zaimków. Brown said that children must obey their parents. Czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani.2. Pan Brown powiedział: „Dzieci muszą słuchać rodziców". Tom powiedział: „Muszę w przyszłym tygodniu jechać do Anglii". Black. Pan Brown powiedział. że musi napisać do ojca. Powiedział. Warszawa 1974. to samo miejsce i czas: I said I had waited for your message here yesterday. c) must wyrażające stale obowiązującą regułę. Na przykład5: Mowa niezależna: I waited for your message here yesterday. b) dla wyrażenia przyszłości w mowie niezależnej zmieniamy na would have to w mowie zależnej. że będzie musiał w przyszłym tygodniu jechać do Anglii. s. „Gramatyka języka angielskiego". Mrs. Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej W mowie zależnej należy wprowadzać niekiedy — zgodnie z sensem zdania — zmiany określników.

oprócz zmian zaimków osobowych i określników dzierżawczych. the previous week that those Uwaga 2. White told Mrs. White told Mrs. ten sam czas: Mr. Say może wystąpić w następujących konstrukcjach: 218 . inny słuchacz. inny słuchacz. ten sam słuchacz. to samo miejsce i czas: Mr. że czekał tam wczoraj na wiadomość od niej. month the day before. this these Reported Speech there then that day the next day the following week. że czekał tu wczoraj na wiadomość od niej. Black he had waited for her message there yesterday. Black he had waited for her message here yesterday. Pan White powiedział pani Black. yesterday last week. White said he had waited for your message here yesterday. month etc. Mrs. the previous day the week before. Należy pamiętać o składni czasowników say i tell. c) Inny mówiący. inne miejsce. że czekał tam poprzedniego dnia na wiadomość od niej. inny słuchacz. White told Mrs. to samo miejsce i czas: I told Mrs. w mowie zależnej mogą wystąpić poniższe zmiany: Direct Speech here now today tomorrow next week.b) Ten sam mówiący. Black I had waited for her message here yesterday. zależnie od okoliczności. Tak więc. że czekałem tu wczoraj na wiadomość od niej. f) Inny mówiący. Black he had waited for her message there the day before. to samo miejsce i czas: Mr. e) Inny mówiący. month etc. że czekał tu wczoraj na wiadomość od pani. Pan White mówił. inny czas: Mr. Pan White powiedział pani Black. Powiedziałem pani Black. Black. d) Inny mówiący. co w a). inny słuchacz. inne miejsce. Pan White powiedział pani Black.

użycia zaimków i okoliczników co zdania w stronie czynnej. Prasa doniosła. Mowa niezależna: Jim said: 'The thief was seen near our house yesterday". report (donosić). że jest głodny. że jest głodny. że jest głodny. John said to me that he was hungry. John powiedział Mary. to znaczy nie występuje w nich inwersja podmiotu i czasownika posiłkowego. Jim powiedział: „Złodzieja widziano wczoraj blisko naszego domu". 19. declare (oświadczać). Czasownik tell wymaga zawsze dopełnienia dalszego w postaci zaimka lub rzeczownika. Minister stwierdził.: The minister stated that the conference had been fruitful. np. Zdania oznajmujące mają w mowie zależnej taką samą składnię jak w mowie niezależnej. czy też zdanie rozkazujące.2. jak np. Zamiast say i tell w zdaniu nadrzędnym mogą występować czasowniki takie. że konferencja była owocna. że jest głodny. The Press reported that the President would arrive on Sunday. John told Mary that he was hungry. że Prezydent przybędzie w niedzielę. John told me that he was hungry. Zdania w mowie niezależnej w stronie biernej przekształcamy na zdania w mowie zależnej zgodnie z tymi samymi zasadami następstwa czasów. czy jest to zdanie oznajmujące. John mówił. Jim powiedział. Mowa zależna: Jim said that the thief had been seen near their house the day before. suggest (sugerować). Porównajmy: 219 . a nie pytających. Składnia zdań w mowie zależnej jest uzależniona od typu wypowiedzi referowanej. pytanie. John powiedział mi. Uwaga 3. state (stwierdzać). Pytania w mowie zależnej Pytania zależne mają następujące cechy: a) Pytania takie mają strukturę zdań oznajmujących. że złodzieja widziano poprzedniego dnia w pobliżu ich domu. promise (obiecać).3. od tego mianowicie. lecz całość orzeczenia umieszczona jest po podmiocie. John powiedział mi.John said that he was hungry.

Pytanie niezależne Can you help me? Pytanie zależne: Czy możesz mi pomóc? Mary asked me if I could help her. Oto dalsze przykłady przekształcania pytań ogólnych z niezależnych na zależne: Pytanie niezależne Have you met my wife? Czy zna pan moją żonę? Pytanie zależne: Mr. 220 . gdzie zdanie zaczynające się od wyrazu (zaimka. Turysta zapytał. które ktoś zadał. ale wszędzie tam. Zapytałem Mary. John zapytał Mary. gdzie mieszka Mary. gdzie mieszka Mary. którego. Is the museum open? Pytanie zależne: Czy muzeum jest otwarte? The tourist inquired whether the museum was open. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary where she was going. czy lubi westerny. Wiem. Powiedz mi. Trzeba pamiętać. brak w niezależnych pytaniach ogólnych. Porównajmy: John asks where Mary lives. a nie pytającego występuje nie tylko przy relacjonowaniu autentycznego pytania. lecz jest wbudowane w inne zdanie. Pytanie niezależne Does John play tennis? Pytanie zależne: Czy John gra w tenisa? I asked Mary if John played tennis. czy John gra w tenisa. Mary zapytała mnie. czy znam jego żonę. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary if she liked westerns. że struktura zdania oznajmującego. W pytaniach zależnych ogólnych występuje wyraz if lub (mniej potocznie) whether jako odpowiednik polskiego „czy". John pyta. przysłówka) pytającego nie jest zdaniem samodzielnym. Tell me where Mary lives. czy muzeum jest otwarte. gdzie mieszka Mary. czy mogę jej pomóc. Pytanie niezależne Pan Smith zapytał mnie.Pytanie niezależne: Where are you going. I know where Mary lives. jak wiemy. Porównajmy: Pytanie niezależne: Do you like westerns. Smith asked me if I had met his wife. Mary? Czy lubisz westerny.

To nieważne. do której pierwotna wypowiedź była skierowana. W zdaniu nadrzędnym występuje czasownik ask. Mowa zależna: Mary told John to come later.2). co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz. Przy relacjonowaniu czyjegoś pytania. polecenia lub prośby relacjonuje się w mowie zależnej stosując w zdaniu nadrzędnym najczęściej czasownik tell lub ask. John". czasownik inquire. co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz.2). w stylu bardziej urzędowym. Mary".: Could you tell me where Mary lives? Czy mógłbyś mi powiedzieć.4. Dowiem się. kasujemy dwukropek bądź przecinek i cudzysłów. 19. gdzie mieszka Mary. 19. Mowa niezależna: "Please open the window. Na końcu całego zdania złożonego nie stawiamy znaku zapytania. c) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady stosowania zaimków i określeń miejsca i czasu. po którym następuje jako tak zwane dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu?) nazwa osoby. 19. gdzie mieszka Mary? Do you know where Mary lives? Czy wiesz.It isn't important where Mary lives. gdzie mieszka Mary. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Come later. a po niej czasownik z bezokolicznikiem. np. b) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady następstwa czasów. tak jak przy relacjonowaniu każdej innej wypowiedzi. żeby przyszedł później. Porównajmy: Pytanie niezależne: John asked: "Where does Mary live?" Pytanie zależne: John asked where Mary lived. Mary". „Przyjdź później Johnie". 221 . które w całości stanowi zdanie pytające. gdzie mieszka Mary? itp. „Proszę otwórz okno. I'll find out where Mary lives.2. a niekiedy. Rozkazy i propozycje w mowie zależnej Rozkazy. Mary powiedziała Johnowi. Pytanie zależne może być wbudowane w zdanie.

Mowa zależna:

The teacher asked Mary to open the window. Nauczyciel powiedział Mary, żeby otworzyła okno.

Zależnie od sytuacji, stosunków łączących dane osoby, stopnia intensywności rozkazu, polecenia lub prośby, mogą być także użyte takie czasowniki, jak: order, command, implore, beg, itp. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Leave the classroom at once, boys". „Wyjdźcie z klasy natychmiast, chłopcy". Mowa zależna: The teacher ordered the boys to leave the classroom at once. Nauczyciel kazał chłopcom wyjść z klasy natychmiast. Mowa niezależna: "Do let me have some money, Father" „Proszę daj mi trochę pieniędzy, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father to let him have some money. John prosił ojca, aby dał mu trochę pieniędzy. Zakazy oraz polecenia i prośby, aby nie wykonywać danej czynności relacjonowane są w mowie zależnej przy użyciu słówka not umieszczonego przed bezokolicznikiem. Na przykład: Mowa niezależna: "Don't answer the telephone, Mary". „Nie odbieraj telefonu, Mary". Mowa zależna: John told Mary not to answer the telephone. John powiedział Mary, żeby nie odbierała telefonu. Mowa niezależna: "Please don't be angry with me, Father". „Proszę nie gniewaj się na mnie, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father not to be angry with him. John prosił ojca, żeby się na niego nie gniewał. Relacjonując propozycję w mowie zależnej, wprowadzamy czasownik suggest, np.: "Let's go to the cinema", said Ann. „Chodźmy do kina", powiedziała Ann. Mowa zależna: Ann suggested that they should go to the cinema, lub: Ann suggested going to the cinema. Ann zaproponowała, żeby pójść do kina. "Shall we meet at the station?", said Mary. „Może spotkamy się na dworcu", powiedziała Mary. Mowa zależna: Mary suggested meeting at the station. lub: Mary suggested that they should meet at the station. Mary zaproponowała, żeby spotkać się na dworcu. 222

Krótkie odpowiedzi yes lub no relacjonujemy w mowie zależnej stosując odpowiedni czasownik posiłkowy, np.: Mowa niezależna: "Do you like this picture?", asked Tom. „Czy podoba ci się ten obraz?", zapytał Tom. "Yes", I said. „Tak", powiedziałem. Mowa zależna: Tom asked if I liked that picture and I said I did. Tom zapytał, czy mi się podoba ten obraz, a ja powiedziałem, że tak. Mowa niezależna: "Will you bring your girl-friend?", asked Mary. „Czy przyprowadzisz swoją dziewczynę?", zapytała Mary. "No", said Jim. „Nie", odpowiedział Jim. Mowa zależna: Mary asked Jim if he would bring his girl-friend and he said he would not. Mary zapytała Jima, czy przyprowadzi swoją dziewczynę, a on odpowiedział, że nie. Hello Mowa niezależna: "Hello, where are you going"?, he said. „Halo, dokąd idziesz?", powiedział. Mowa zależna: He greated me and asked where I was going. Przywitał mnie i zapytał, dokąd idę. Thank you Mowa niezależna: "Thank you, Helen", said George. „Dziękuję, Heleno", powiedział George. Mowa zależna: George thanked Helen. George podziękował Helenie.
ĆWICZENIE I

Mary bought a new dress. She talked about it to her friend Ann. Write what the girls said. 1. Mary: I've just bought a new dress. Mary told Ann that ... 2. Mary: How do you like it, Ann? 3. Ann: It's very nice indeed. 4. Ann: Are you going to wear it to John's party? 5. Mary: Yes, I am. 6. Mary: That's just why I bought it.

ĆWICZENIE II

Paul has got the following letter from his girl-friend Lucy: Dear Paul, I'm sorry I can't meet you on Friday afternoon, but I have to visit Aunt Helen. On Saturday I'm going to my sister's birthday party and on Sunday I can't go out as my parents are coming to see me. On Monday I'm very busy as I have an appointment with my dentist and lectures until late in the afternoon. I'm going to ring you up on Tuesday evening and I hope to meet you on Wednesday. Don't be angry! Love, Lucy On Tuesday morning Paul meets his friend John. Write what Paul says in the following dialogue: 1. John: I say, Paul. I saw Lucy in a cafe on Friday afternoon. Paul: But she told me she couldn't meet me because ... 2. John: On Saturday evening I saw her in a restaurant. She was dancing with a tall dark boy. Paul: But she told me ... 3. John: On Sunday I saw her in Regent's Park with the same boy. Paul: But she ... 4. John: On Monday morning she played tennis with him. Paul: ... 5. John: On Monday afternoon she was absent from college. Paul: ... 6. John: When is she going to phone you? Paul: She said ... 7. John: When do you hope to see her? Paul: ...
ĆWICZENIE III

Diana told her friend Alice about a trip to Paris she had made. Write what she said. Wzór: Diana: "We crossed from Dover to Calais on the 13th". Diana said they had crossed from Dover to Calais on the 13th. 1. 2. 3. 4. "We had a very good crossing because the sea was calm". She said ... "There were a lot of people on the boat". "We had some drinks in the bar". "We got to Calais at 11 a.m.".

224

5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

"Our friends came to meet us and took us to Paris by car". "We found a very nice hotel". "We decided to stay in Paris for a fortnight". "We visited several museums and went to the theatre on two or three evenings a week". "We did a lot of sight-seeing". "I met a lot of interesting people". "I spoke French and the French understood me". "We returned home by plane".

ĆWICZENIE IV

Mrs. Gold went to see a famous doctor. Then she told a friend about the visit. Write what she said. Wzór: Mrs. Gold: "I have been to a famous specialist in Harley Street". Mrs. Gold told her friend she had been to a famous specialist in Harley Street.

1. "The specialist examined me very carefully". 2. "He asked me a lot of questions". 3. "He told me to sleep eight hours a day at least". 4. "He ordered me to go for a walk every day". 5. "He forbade me to smoke". 6. "He told me not to drink so much coffee". 7. "He advised me to have a light supper". 8. "He prescribed some wonderful new medicine for me". 9. "He told me to make an appointment to see him next month". 10. "He took an enormous fee!"
ĆWICZENIE V

Uzupełnij według wzoru: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. "We haven't been to the pictures for ages". Mary remarked ... Mary remarked they hadn't been to the pictures for ages.

"I haven't been to England for three years". Robert said ... "Tom has broken his arm". We learnt that ... "These letters haven't been posted yet". The secretary admitted that ... "I have never heard such nonsense in all my life". Grandfather said ... "Mary has sent John a beautiful Christmas card". John said that ... "I have just bought some new records". Sheila said ... "The thief has taken all Lucy's money". Lucy said that ... "Two policeman have been shot in Rome". The radio announced that ... "The clock in the dining room has stopped". I was surprised to see that... 225

15 — Język angielski

10. "I have tried to ring you up several times". Henry told his wife that ... 11. "I haven't been told about John's illness". Helen said she ... 12. "I haven't found Mr. Smith's telephone number though I have looked everywhere". I said ...
ĆWICZENIE VI

Mary is talking to a friend at a party. Write what she said. Wzór: 1. 2. 3. 4. Mary: "I have just been talking to a Frenchman". Mary said she had been talking to a Frenchman.

"He has been staying here for three months". "He has been writing articles about our country". "He has been telling me his impression of our people". "I have been trying to tell him what I think about France".

ĆWICZENIE VII

Peter is leaving for Italy. At breakfast the family were talking about his trip. Write what they said. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Helen: "Peter will go to Florence and Rome". Helen said Peter would go to Florence and Rome.

Mother: "Peter will leave at ten o'clock". Father to Peter: "You will catch the 10.15 boat train". Mother: "Peter will speak Italian with his cousins". Father: "We will send a telegram to my sister in Rome". Peter: "I'll visit Capri in April". Peter's sister: "I hope you'will have a good time there". Peter: "I'll bring you a nice present". Peter: "I'll write home every week". Uzupełnij poniższe zdania przez wybór właściwej odpowiedzi:

ĆWICZENIE VIII

1. Jim said that Lily ... tennis next Saturday. A) plays B) is playing C) would play D) has played

2. The policeman stated that he ... that man standing near the shop two days earlier. A) was seeing B) is seeing A) works B) worked C) would see D) had seen C) is working D) had worked

3. Sylvia's brother told me he ... in an office in Brighton.

226

Smith said he couldn't find his glasses. Brown asked me where my brother worked. a) 1. all the copies of the new dictionary.. How much did you pay for your shoes? 2. White answered: "All right.. Mr. "I won't tell my wife I have lost them". White answered: "I'm afraid I'll have to go to town on Saturday to see Uncle Henry". 2. "I'm sure I didn't leave them in the car". Write what he said. "I think I left them at home". What time did you have dinner? . "I believe I put them near the telephone". 5. A) had not B) has not had C) was not having D) had not had 5. Mr. Smith lost his glasses. A) has already sold B) will sell ĆWICZENIE IX C) sells D) had already sold Mr. How many languages do you know? 3. Mr. 4. Where do you want to go on Sunday? 5. What time do you start working? 2. Smith: "I can't find my glasses". Mrs. ĆWICZENIE X Przepisz poniższe opowiadanie w mowie zależnej: Mrs. White said: "Can't you go another day? Sylvia wants to meet you. 6. enough breakfast that morning. The bookseller said he . Mr.. I'll telephone Uncle Henry and tell him I'll visit him next week". Why is Mary looking so unhappy? 4. ĆWICZENIE XI Wyraź w mowie zależnej pytania pani Brown: Wzór: "Where does your brother work?" Mrs. White said to her husband: "My friend Sylvia is coming for the weekend".. "I expect Mary will help me to find them". The boy told his mother he . When is your wife coming back? b) 1. "I don't often lose things".4. Wzór: 1. She has come from Canada and won't stay here long". 3.

15* 227 .

Are you feeling tired? b) 1. ale orkiestra gra tak głośno. Have you read the papers? 3. Did you get my letter on Friday? 2. 3. Will your secretary find time to type our report? 3. Are you going to tell your wife about our meeting? 3. Will you see me on Tuesday? ĆWICZENIE XIII Na zabawie Mark zadaje Daisy pytania. When did the Smiths come to Rome? ĆWICZENIE XII Uzupełnij według wzoru: Wzór: Mrs. Mark powtarza swoje pytania w mowie zależnej. Do you often meet old Mr. Did your firm get an offer from Brown & Co.3. Have you heard the news? 4. Who did you meet on Saturday? 4. Has your secretary given you my message? d) 1. Have you met my husband? 5. White: "Do you like your job?" Mrs. Podaj te wypowiedzi Marka: Wzór: Mark: "Do you dance?" Daisy: "What did you say?" Mark: I asked whether you danced. Have you ever been to Warsaw? 2. a) 1. Did you tell Mr. How did you learn about John's arrival? 5. Will your daughter marry young Benson? 5.? 5. Did Mr. Jones to come at once? 4. Do you know many people here? Do you like the band? Do you smoke? Do you often go to parties? 228 . White if (whether) he liked his job. Do you find your new job interesting? 4. Black asked Mr. Black asked Mr. Will you have to look for a new job? 2. Green? 2. 2. Will your son be able to study medicine? 4. Did your director leave for Berlin on Friday? c) 1. że Daisy nie może ich dosłyszeć. 1. Do you work overtime? 5. Jones bring you my report? 3. 4.

. "Was the flight good?" 3.. "Did you come by plane?" 2. A) have seen C) were seeing B) had seen D) saw ĆWICZENIE XVI Alan zaprasza Jane do teatru.. "Which part of Britain do you like best?" 9. "Are people in your country learning many foreign languages?" 6. before she started school. nauczyciel języka angielskiego. Green why she . "When will you return home?" ĆWICZENIE XV Uzupełnij przez dobór właściwej formy: 1. Do you always make people repeat their questions? ĆWICZENIE XIV Pan Kowalski. Father asked me what I . John asked if I . Do you feel tired? 7. "Which university do you work at?" 4. her baby to the hospital the week before. Podaj wypowiedzi p.. A) was not bringing C) has not brought B) had not brought D) would not bring 2.5. 1. Do you want a drink? 6. so carefully. I asked Jane if she . "Have you got many students?" 5. A) is reading C) could read B) reads D) can read 3. A) am looking at C) would look at B) look at D) was looking at 4.. "Where are you going to stay after the course?" 10. Mary the day before. Wyróżnione zdania w dialogu pomogą w podaniu właściwej odpowiedzi: 229 . był na kursie w Anglii i po powrocie do Polski opowiada swoim kolegom o przybyciu na uniwersytet i powtarza pytania. "Are they keen on learning English?" 7. jakie mu zadawali uczestnicy kursu.. a następnie odpowiedz na pytania.. "What do you think of English food?" 8.. The doctor asked Mrs. Kowalskiego według wzoru: Wzór: "Is it your first visit to Britain?" I was asked if it was my first visit to Britain. Przeczytaj poniższy dialog.

8. 4. be quiet". Jane: I'll call you on Wednesday. What did Alan tell Jane to do if she wanted to go to the theatre? What did Alan tell her to do if she wanted a good seat? When did Alan tell her to call him? What did Alan tell her she ought to do if she liked Pinter? What did Jane tell him to do? Wyraź poniżej podane rozkazy w mowie zależnej: ĆWICZENIE XVII 1. 6. 2. 1. Mr. 2. 7. White said: "Don't be late again. 5. Ronald". abym wysłał jej list. Mother said: "Don't smoke so much. Jane: I suppose so. aby okazał mu swój bilet. Jane: All right. Policjant polecił mi nie parkować samochodu przed domem. 9. 2. Matka powiedziała mi. Dowódca kazał żołnierzom przejść przez most. 3. both of you". 5. Konduktor poprosił pasażera. 3. Dad". Robert". 10. Helen". "Come to my birthday party. Tom said to Rose: "Come back soon. ĆWICZENIE XVIII Przetłumacz na angielski: 1. please". 3. abym zapytał policjanta. 230 . come and fetch me on Friday at six. "Children. my teacher told me. Alan: Well. 9. Lilian poprosiła mnie. I will. The teacher said: "Sit down. Will that be soon enough? Alan: I think so. the doctor advised him. Ojciec poprosił mnie. "Write this exercise again". "Please help me. said George. Alan: Can you come to the theatre with me on Friday? Jane: I'm afraid I can't tell you now. 4. 8. 6. abym umył samochód. Doktor polecił mi ważyć się co tydzień i nie pić alkoholu. let me know if you want to go. abym nie zapomniał zapakować szczotki do zębów. said Mother. 10.1. 4. 4. Alan: And make up your mind soon if you want a good seat. please". Call me on Wednesday then. Żona kazała mi kupić butelkę mleka. Well then. said the little girl. Jane: What play is it? Alan: It's "The Dumb Waiter" by Pinter. 7. Henry said to the waiter: "Bring me some more wine. 3. "Don't work too much". 5. Kapitan rozkazał załodze opuścić okręt. If you like Pinter you ought to see it. Przechodzień poradził mi. 2.

said the teacher. Pani Brown powiedziała do pani Jones: „Mój mąż wyjechał w piątek". "Don't smoke so much". "The examination will be taken by 50 students". I said to Jack. 6. "We'll wait for you if you are late".Boję się. said the professor. "We're waiting for the school bus". wprowadzając odpowiedni czasownik w Simple Past: Wzór: Tom zapytał siostrę: „Gdzie byłaś?" Tom asked his sister: "Where have you been?" Tom asked his sister where she had been. The man said: "Get out of my way". said the children. a następnie przekształć zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej. 12. 3. "My car is being repaired". Brown. 1. 7. 5. . 4. 3. Ann asked Betty. 11. 10. 4. "You can phone from my office. 5. said Helen to Jim.. said my father. 3. Another passenger came in and said: "Is this seat taken?" My English teacher asked me: "Have you read Graham Greene's latest novel?" "Don't say anything to make Mother angry". said the policeman. 2.ĆWICZENIE XIX Przetłumacz poniższe zdania na angielski. ĆWICZENIE XX Przekształć następujące zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej: 1. 2. "Who do you want to speak to?". said the teacher. ĆWICZENIE XXI Zamień na mowę zależną: 1. Ann". "Who did you give the money to?". 7. "Did any of you see the accident happen?". 9. I told her. 8. że spóźnimy się na pociąg". 2. "I have a message for your brother". "Don't forget to put your name at the top of the page". Jej siostra zapytała: „Dlaczego nie wzywasz lekarza?" Nauczyciel powiedział do klasy: „Nie róbcie tyle hałasu". said my friends. Pani Brown zapytała syna: „Co robiłeś od rana?" Pan Smith zapytał żonę: „Czy jesteś gotowa?" Mary powiedziała do przyjaciółki: . 13. "The test questions were prepared a week ago". 6. 8. Tom zapytał brata: „Czy wziąłeś moją piłkę?" Mary powiedziała do siostry: „Jestem przeziębiona". said Mr. said the telephone operator.

231 .

said Mother. Zamień na mowę zależną: 1. said Jim. 3. Smith told us. "Let's give a party". 6.4. 2. 5. "Shall I help you?". "When did you arrive in London?" ĆWICZENIE XXIII . "Must you do all the work tonight?". ĆWICZENIE XXII Zamień na mowę zależną: 1. The shopkeeper said: "The order can't be made out immediately". children". "Must you make such a noise?". "Do you often go to the Zoo?". I said. it's very kind of you". said Mary. 7. said Ann. "You mustn't play with knives. said Tom. "Yes". "Hello. 4. "No". Tom!". he asked. said Lucy. Mrs. "You mustn't come in without knocking". "You may have the car if you want it. said Henry. 5. Jim". Jim said: "I must be at the docks at six a. said Jim. "Let's stay here till the storm has passed". "No". tomorrow". 6. 3. 7. "Thank you. "I must fly to Rome next week". 6. 2. I asked Tom. The clerk said: "Information can be obtained from the secretary".m. The doctor stated: "The man was killed last night". 4. "Charles may have some new records". asked John. "Have you ever seen a plane crash?". said Father. 5. said Jane. "Will you come to meet him at the station?". he said. I said. asked John. 8.

Jeżeli będzie padało. b) W zdaniach tych mówimy o tym. "English Every Day. natomiast w języku angielskim w zdaniu nadrzędnym występuje czas przyszły (Future Simple). Jeżeli pogoda jest ładna. Smólskiej i J. Mowa jest o teraźniejszości. Okresy warunkowe I typu Możemy rozróżnić dwa rodzaje okresów warunkowych I typu. w obu członach okresu warunkowego. tj. • W opracowaniu objaśnień zdań warunkowych korzystano z podręcznika J. w zdaniu nadrzędnym i w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if). Part Two". W obu rodzajach spójnik if odpowiada polskiemu spójnikowi „jeżeli". If it rains. jeśli nie mam dosyć snu. Spóźnisz się na pociąg. lots of people go to the seaside. to będzie taki a taki skutek. Okresy warunkowe Okres warunkowy6 składa się ze zdania nadrzędnego i zdania podrzędnego warunkowego (po if). a) W zdaniach tych mówimy o trwałym lub powtarzającym się stanie rzeczy. If the weather is fine.1. Nie mogę pracować. we'll get wet. 20. masę ludzi jedzie nad morze. że jeżeli zostanie spełniony pewien warunek w przyszłości. Podobnie jak w języku polskim. WSiP. I can't work if I don't get enough sleep. a w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if) czas teraźniejszy (Present Simple). Rusieckiego. 233 . jeżeli zaraz nie wyruszysz. W języku polskim w obu członach występuje czas przyszły. występuje czas teraźniejszy. a nie o jednostkowym zdarzeniu.20. You will miss your train if you don't start at once. Warszawa 1982. zmokniemy.

jeśli zażyje lekarstwo.: If John comes. Henry poczuje się znacznie lepiej. . he will feel much better. If Henry takes his medicine. powinien zatelefonować do p. tj. W okresach warunkowych I typu w zdaniu warunkowym (po if) występuje czas teraźniejszy. Spójnik if odpowiada w nich polskiemu spójnikowi „gdyby". Jeżeli wyjdziemy zaraz. miałoby to taki a taki skutek w przyszłości. np. we will go to the theatre. W tych wypadkach używamy w nich czasu przyszłego. musisz jej opowiedzieć o swojej podróży do Grecji. Wyjątkiem są zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą. że gdyby sytuacja była inna niż jest obecnie. Jeżeli źle się poczujesz. np. W zdaniu nadrzędnym mogą wystąpić również czasowniki modalne. Uwaga. Jeżeli John przyjdzie. poczuje się znacznie lepiej. Jeżeli będzie pan tak uprzejmy zaczekać chwilę. np. Jeżeli skończysz wcześnie pracę. Jones. W zdaniu nadrzędnym może wystąpić tryb rozkazujący. poszukam pana Kinga. Kolejność członów okresu warunkowego bywa różna.: If you feel sick. Jonesa. a w zdaniu podrzędnym (po if) czas Simple Past. I'll look for Mr. King. If we leave at once. Okresy warunkowe II typu W zdaniach tych mówimy o tym. he should ring up Mr.2. Henry will feel much better if he takes his medicine. we may catch the early bus to Brighton. Jeżeli zobaczysz Lucy. take one of these pills. 20. może złapiemy wczesny autobus do Brighton. W zdaniu nadrzędnym stosujemy czas Future in the Past. pójdziemy do teatru. should lub would oraz bezokolicznik. weź jedną z tych pigułek. If you see Lucy.Porównaj: If you finish work early. Jeśli Henry zażyje lekarstwo.: If you will kindly wait a moment. you must tell her about your trip to Greece.

234 .

Byłoby przyjemnie. np.: We would be grateful if you would kindly reply at once. s. If John was (were) at home. Na twoim miejscu (dosł. Porównaj: If John is at home. "We Use English". 235 . 7 J. czy John będzie w domu). It would be nice if it wasn't so hot. np. ponieważ dany warunek nie został spełniony. I would not take this job. Gdybym wygrał dużo pieniędzy. Jeżeli John będzie w domu. he would answer the phone. I wouldn't work for him even if he offered me a good job.3. gdybyśmy mieli samochód (ale nie mamy samochodu). WSiP (podręcznik dla klasy IV liceum ogólnokształcącego). gdyby nie było tak gorąco (ale jest gorąco) We would get there quickly if we had a car. Bylibyśmy wdzięczni. nie przyjąłbym tej pracy (ale nie jestem tobą).: If I were you. odebrałby telefon (wiemy. Gdyby John był w domu. Zdanie odnosi się do przeszłości . że gdyby w przeszłości został spełniony taki a taki warunek. gdybyście odpowiedzieli nam niezwłocznie. to odbierze telefon (ale nie wiemy. Na twoim miejscu (dosł. he will answer the phone. I would sell this house.: gdybym był tobą) sprzedałbym ten dom. W tych wypadkach w zdaniu warunkowym używamy form czasu Future in the Past. Smólska. Okresy warunkowe III typu W zdaniach tych mówi się o tym. że Johna nie ma w domu). W okresach warunkowych II typu występuje niekiedy dawna forma trybu łączącego were we wszystkich osobach. 20. podróżowałbym dookoła świata. I would travel all over the world. Uwaga: Wyjątek stanowią zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą. zwłaszcza z zaimkiem I. Oto dalsze przykłady: If I won a lot of money. Nie pracowałbym dla niego nawet gdyby proponował mi dobrą pracę. Warszawa 1982. 102. Dojechalibyśmy tam szybko.: gdybym był tobą).do czegoś co nie nastąpiło. nastąpiłby taki a taki skutek7.If I were you.

Gdybym miał czas (w przeszłości). Na przykład zdanie: Gdybym miał czas. we wouldn't have been late. Gdybym miał czas (teraz). Nie złościłbym się. W zdaniu warunkowym (po if) występuje czas Past Perfect. should have lub would have oraz imiesłów bierny czasownika głównego. 147. jw. Gdybyśmy lecieli samolotem.4. poszedłbym na spacer. mamy do czynienia z okresem warunkowym mieszanym8. nie bylibyśmy się spóźnili (ale nie lecieliśmy samolotem i spóźniliśmy się). gyby moja żona ich nie zaprosiła. Mówiąc o przeszłości wprowadzilibyśmy III okres warunkowy: If I had had time. W stylu książkowym można ominąć if w zdaniu warunkowym. byłbym poszedł na spacer (wtedy). Okresy warunkowe mieszane Gdy każde z dwóch zdań składowych okresu warunkowego odnosi się do innego czasu chronologicznego. 20. I would go for a walk. jak to jest w języku angielskim. we wouldn't have been late. jak i do przeszłości (nie miałem czasu. może odnosić się zarówno do teraźniejszości (nie mam czasu. "We Use English". a w zdaniu nadrzędnym Future Perfect in the Past. tj. » J. Nie byliby przyszli.: Had we gone by plane. 236 .. poszedłbym na spacer (teraz). np. gdyby oni się nie spóźnili. W języku polskim nie różnicuje się okresów warunkowych II i III typu. I wouldn't have been angry if they hadn't been late. W języku angielskim mówiąc o teraźniejszości użylibyśmy II okresu warunkowego: If I had time. więc nie idę na spacer).If we had gone by plane. s. Oto dalsze przykłady: They wouldn't have come if my wife hadn't asked them. I would have gone for a walk. więc nie poszedłem na spacer). Smólska.

: If I were you. nie byłbym tak zmęczony teraz. I would have told him the truth. a zdanie nadrzędne może odnosić się do przeszłości .: If my husband had lived in Italy. we would not have been late. jak i do teraźniejszości. odnoszący się zarówno do przeszłości. a w zdaniu podrzędnym warunkowym czas Past Perfect. Zestawienie I Okres: Present Tense Present Tense a) If the sun shines. the patient would not have died. co mogłoby się stać. a zdanie pod rzędne warunkowe może wyrażać coś. If they had sent for a doctor. it is warm. W zdaniu nadrzędnym wystąpił tu czas Future in the Past. he wouldn't be learning Italian now. dawno bym się z nim rozwiodła. np. I would move to a bigger flat. ale się nie stało. W zdaniu podrzędnym (po if) występuje tu czas Simple Past.do tego. Na twoim miejscu powiedziałbym mu prawdę. I would have divorced him long ago. you will pass the exam.a) Zdanie podrzędne może wyrażać warunek stały. a w zdaniu nadrzędnym czas Future Perfect in the Past. nie uczyłby się teraz włoskiego. Gdyby mój mąż mieszkał (kiedyś) we Włoszech. I will write some letters. np. Gdybym dobrze wypoczął w lecie. II Okres: Simple Past Future in the Past If I were you. she would be very pleased. If I were his wife. you eat. 237 . I wouldn't be so tired now. If I have time. If you are hungry. If I had had a good rest in summer. III Okres: Past Perfect Future Perfect in the Past If we had gone by car. b) Zdanie nadrzędne może odnosić się do teraźniejszości. Present Tense Future Simple b) If you work hard. co nie zostało dokonane w przeszłości. Gdybym była jego żoną. If you invited her to lunch.

1. Past Perfect Future in the Past b) If he had lived in Italy. chyba że Helen by mnie zaprosiła. który odpowiada mniej więcej polskiemu wyrażeniu „chyba że". jeśli ty nie przyjdziesz także. A. A. Okres III typu: I wouldn't have gone to the party unless Helen had asked me to.: you/go to the cinema tonight? B. Podobny sens można wyrazić za pomocą spójnika if i zaprzeczonej formy czasownika.: it/rain A.Okres mieszany Simple Past Future Perfect in the Past a) If I were you.: he/not work hard? B.: I'll go for a walk. I would have told him the truth. Brown wouldn't say that if he didn't believe it. If I were his wife. Okres II typu: Mr. Nie przyjdę na przyjęcie. W okresach warunkowych zamiast spójnika if występuje niekiedy spójnik unless. gdyby w to nie wierzył. Nie byłbym poszedł na przyjęcie. 238 . too. A.: Only if it rains. A. ĆWICZENIE I Uzupełnij następujące dialogi według wzoru: Wzór: A. Nie pójdę na przyjęcie. chyba że ty przyjdziesz.: And if it doesn't rain? B. I would not be so tired now. I would have divorced him long ago.: he/work hard. Pan Brown nie powiedziałby tego.: Okres I typu: I won't go to the party unless you come.: Will you go to the cinema tonight? B. np. If I had had a good rest in summer. np.: he/fail.: And not/rain? B.: I won't come to the party if you don't come. he would not be learning Italian now.: I/go for a walk.: he/pass the entrance examination? B.

A. We (catch) the last bus if we (leave) at once. 7. 13. 9.: I/have enough money.: I/not give you a cake? B. It (not seem) such a long way if you (walk) quickly. A. I (not be able) to do any work if I (not have) some peace and quiet. He (help) us if it (be) really necessary. the boss will be angry.: he/not come. I Coin) you for a drink if you (want) me to. we (go) skiing.2. Odpowiedz na poniższe pytania według wzoru: ĆWICZENIE III Wzór: What will happen if John eats too many cakes? (fall ill) If he eats too many cakes.: you/stay in hotels in France? B. A.: Peter/join us at the seaside? B. A.: he/get leave from his boss.: you/not have enough money? B. 6. 11. 12. A.: you/give me a cake.: you/not get an invitation? B. If it (snow) tomorrow. 3. I've forgotten the keys but my wife (let) us in if she (be) at home. the boss (be) angry.: I/stay in Poland. If Sally (buy) a new party dress. If you (be) late to the office again. 3. 8. We (go) on that trip even if I (not feel) well. you (wash) the plates? What languages you (study) if you (become) a student of this college? We (not wait) for Lilian if she (not come) in five minutes.: you/take this medicine? B. 5. If you (find) a cheap room. 4.: I/get an invitation from a friend of mine.: I/pour the medicine down the kitchen sink. If you are late to the office again. A. A.: I/look for students' hostels. 10. .: he/not get leave? B. I (buy) a new one too.: you/spend your holidays abroad? B. 5. If I (cook) the dinner. we (stay) here for the week-end. 2. A. 4. ĆWICZENIE H Uzupełnij stosując odpowiednio czas Present Simple i Future Simple czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1. he'll fall ill.

239 .

2. If .. Uzupełnij zdania według wzoru: Wzór: If it's fine tomorrow. ? 6. we'll be in time! And what will happen .. I'll have enough money to pay for our holiday if my boss pays me tonight. 2.. FU study architecture. And what will you do . If she ... And what shall we do . If I pass this exam. ? 3. A.. What will you do if the bus is very crowded? (take the next one) ĆWICZENIE IV 1.. 6. If I pass this exam. If .. And what will you do .. 3..: Why do you think of changing your job? B..: I want to learn French. 3. I'll stay a fortnight if I can find a room. ? 5. he'll drive us to the hotel. ? 2. A. And what shall we do .. If .. If John meets us at the station. ? ĆWICZENIE V Uzupełnij poniższe dialogi (Okres I): Wzór: A..: I want to earn more.. Smith doesn't hurry? (miss his train) What will you do if there is no train? (go by bus) What will you do if it begins to rain? (take an umbrella) What will happen if your dog sees a stranger? (bark) What will you do if Jane doesn't come? (telephone) What will happen if John drops the glass? (break) What will Robert do if he doesn't pass the entrance examination? (try next year) 9... A. ? 4. 5..: She wants to work in a hospital. And what will you do if it isn't fine tomorrow? 1. And what shall we do . 7. 240 .: Why do you want to go to Paris? B. Christine will let us in if she is at home. If we get a lift.: Why does Alice want to become a nurse? B. What will you do if you lose your job? (try to find another) 10. 8. 1. we'll go for a walk.. 4.: I want to study architecture..What will Tom do if he gets hungry? (go to a cafe) What will happen if Mr. I'll study at Oxford.: Why do you want to pass this exam? B.

: He wants to spend pleasant weekends in the fresh air.... ĆWICZENIE vii Odpowiedz na pytania według wzoru: Wzór: What would happen if you wrote more letters ? (get more letters) If I wrote more letters. A...: Why does Robert want to get a house in the country? B. ĆWICZENIE VI Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: Wzór: A... to South America..: I want to meet Tom. what countries would you visit? B.. A. 2.. If .. If he .: I want to lose some weight.: If you were a writer.. A. What would you do if you lost your keys? (have new ones made) 2. what novels would you write? B. What would you do if your car was stolen? (call the police) 3. 4.: If you were me...: If . 6. What would happen if Steve stopped smoking? (feel better) 6... What would you do if the Smiths came? (offer them a drink) 7... 1. I would study languages. wprowadzając zdania warunkowe z if: Wzór: People speak Polish to me.: If historical novels. 4.. what would you do ? B. What would you do if you wanted to learn to drive? (take driving lessons) ĆWICZENIE vm Daj komentarz do niżej podanych wypowiedzi. 5.4... what would you do ? B.: What would you do if you lost your glasses? B.. A.: If you had more money. 6..: If buy a new pair.. What cities would you visit if you went to America? (New York.: If a flat.: If buy a house in the country.. what would you buy? B.. What would you do if you saw a house on fire ? (call the Fire Brigade) 5.: If you had a sailing boat. and so my English doesn't improve.... my English would improve... 1.. If they spoke English to me. A..: Why do you want to pay the Smiths a visit? B.: If . 5...: If you could afford to go abroad..: If I were you. 16 — Język angielski 241 . San Francisco). India and Japan.. If .: If you could get a loan.. A...: Why are you trying to eat less? B. A.. I would (I'd) get more letters.. where would you go? B.. A. A. 3..

that's why I can't direct you. 242 . I haven't much time.: Jump into the lake to rescue it/call for help. 12. 3. I (answer) at once. I (become) a pilot.. ĆWICZENIE IX Uzupełnij odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1. A. 5. It's a pity you can't get a longer leave. I still (not take) it. Suppose you see a charming girl at a party. 15. Tom doesn't take any exercise . 6. I (lock) the door if you (give) me the key.that's why I don't come by car. . I would ring him up if I knew his telephone number. and so people don't ring me up. If you (wait) a little. I (ring) him up if I (know) his telephone number. 4.1. dokonując wyboru z podanych możliwości (B): Wzór: Suppose you see a child fall into a lake. 9. 3. If only Jim (write) to me. we (have) a good time. Helen doesn't work overtime. I'd jump into the lake to rescue it. If I (be) young again. 8. ĆWICZENIE X Zadaj pytania na temat podanych sytuacji (A). I can't park my car near the office . you (meet) my wife. 2. I haven't got a map . a następnie podaj odpowiedź. 7. and so she doesn't earn as much as I do. 5.. 13. 10.but I can't. He (be) one of my best students if he (be not) so careless. My number isn't listed in the telephone directory.that's why he is so weak.or: I'd call for help. 4. If I saw a child fall into a lake. 1. Your baby's health (improve) if it (get) more fresh air. 2. It's a pity you can't stay. and so the rooms look rather dark. If Helen (come) along.: What would you do if you saw a child fall into a lake ? B. If you (get) a month's leave. Do you think Adam (stay) at his job if the manager (offer) him higher wages ? I (come) to see you tonight if I (can) . You (drive) much better if you (take) some driving lessons. What would you do if . 6. 7. 11. and so I read very little. If they (offer) that house to me for nothing. They don't clean the windows. 14. A. I (buy) this car myself if I (have) money. His family (live) better if he (not drink) so much. we (visit) Italy. I (understand) the lecture if the professor (speak) slowly.

She didn't switch on the radio. 2.. They didn't like the film. Suppose you notice a fire in your flat. She didn't take the medicine.. and so they had a drink. B.. and so we didn't watch the President driving to the Parliament.. If .. and so we didn't hurry. If . Go to the nearest Polish consulate/look for the local police station If .. and so you didn't see my photo.. 7. If it had been late. B. What . Suppose you have a bad cold. 4. A. 6. and so they didn't stay until the end. 5. A. b) Wzór: It was late. and so she didn't get better. and so I lent him some money. is* 243 . Przekształć poniższe zdania na okresy warunkowe III typu: a) Wzór: It wasn't late. A. I was foolish. Ring for an ambulance/look the other way.. B... Suppose a thief takes your watch.. Shout for help/open the window If .. Try to put it out/run away If ...2. Ask somebody to introduce me to her/ask her to dance. 2. What . Suppose you smell gas in your kitchen. Suppose you are in a foreign country and you lose your passport.. B.. What . ĆWICZENIE XI 1. What . A. What .. You didn't read the newspaper yesterday. we would have hurried. A. 1.. 4. B.. B. They were thirsty.... They wouldn't have hurried if it hadn't been late. and so they hurried.. Take some aspirin/consult a doctor If . We didn't get there in time. B. 5. A.. What ... 3. and so she didn't hear the news. If . 3. Suppose you see a street accident. Run after him/look for a policeman.

.. B.: Did John get a ticket? C: Yes.. 3. and so we had to wait for the next one. A..: What would he have done if he hadn't? C: . 6. B. she would have gone to the seaside. 5. A. 2... B. .: If Sally had had enough money. 244 .: Had Sally enough money? C: No..: If John hadn't waited in the cafe..... . ....: If they hadn't been late. . ĆWICZENIE XII Uzupełnij wypowiedzi C w poniższym dialogu według wzoru: Wzór: A. B. . B. and so we went skating.: If Mary had known you were coming.. Lily would have been angry.3. She dropped the mirror. A. B.: If Alan and Betty hadn't noticed Tom. We missed the train.: Did John wait in the cafe? C: Yes. A.: What would she have done if she had known it? C: She would have baked a cake 1.: What would you have done if he hadn't? C: ..: Did Alan and Betty notice Tom? C: Yes. I wouldn't have expressed it. A.: Were they late? C: Yes.: What would she have done if she had? C: . they wouldn't have stopped him. B. and so she broke it.. 5. The weather was frosty. .: What would have happened if they hadn't been late? C: . B. he wouldn't have gone to the opera.: Did Mary know you were coming? C: No... B. 4. B. B.: What would have happened if he hadn't? C: . they would have met the artist. B. A.. 4. she didn't B.: If Tom hadn't asked for my opinion. she would have baked a cake..: If John hadn't got a ticket..: Did he ask for your opinion? C: Yes.

2. If you (book) seats. B. If you (not be) late. this (never happen).: If it hadn't been so hot. 5.: What would you have done if it hadn't? G: .: Was it hot? G: Yes.. 6. He went to the hotel restaurant and met Sylvia..B. You were late. Why didn't you say that you were short of money? If I (know) I (lend) you some. we (not do) it. 8. 6. B. he (run) him over. 3. . Begin: If Robert hadn't missed the last train to London. 9. She was a very charming woman. 7. ĆWICZENIE XV Napisz maksymalną liczbę okresów III typu odnoszącą się do faktów podanych w poniższym opowiadaniu: Last year Robert missed the last train to London and had to stay in a hotel in Birmingham. what you (do)? 7. 7. A.. I (not get) here in time if I had not found a taxi.. He wouldn't have finished packing so quickly if I (not help) him. If you had listened to what I said. They would have come if it (not rain) yesterday. I'm sure you (like) her if you (meet) her..: What would have happened if they hadn't? G: . 5. If the driver (not see) the boy in time. We had to stand almost all the way. 2. ĆWICZENIE xni Uzupełnij zdania odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach : 1. we would have gone for a long walk.that's why I got lost. If we had known it was wrong.. It was all your fault. 3. If you (be) there.. He fell in love with her and some time later he married her. Alice (not marry) Jim if he had been poor. 10.. you (get) the job. we (have) a comfortable journey. ĆWICZENIE XIV Wyraź czasowniki podane w bezokoliczniku w odpowiednim czasie: 1. he . I would have lent you some money if I (not lose) my purse. I had no maps . 4. 4. He (not lose) his job if he had worked hard. If you hadn't been so shy at the interview. we (not miss) the bus. We would have heard if anything (go wrong). If I (have) a map I (be) all right. 245 .

8. 4.m..ĆWICZENIE XVI Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: What will happen if we don't hurry? (be late) If we don't hurry. A) won't know C) knew B) wouldn't know D) didn't know 3. The fire .. she . you.. A) would have killed C) had killed B) killed D) would kill 6. you . You . him if you met him now. 1. we'll be late.. What would have happened if we had missed the last train? (spend the night at the station). 3. at you. What would have happened if George had worked more ? (pass that difficult exam). If you had arrived earlier. What will Helen do if she gets some money? (look for a better house). me in bed. if he hadn't forgotten his medicine... ĆWICZENIE xvii Wybierz właściwą formę: 1. A) would have missed C) would miss B) will miss D) missed 5. A) wouldn't have looked C) won't look B) wouldn't look D) didn't look 7. A) wouldn't have died C) hadn't died B) won't die D) hasn't died 246 . What would you do if you lost your umbrella? (buy a new one). He .).. 2. What will happen if John gets his diploma next year? (start looking for a job).. 5. What will happen if Jim comes late? (not get anything to eat). your friends . If you went away now. A) will invite C) invited B) would invite D) invite 2.. 7..... you to the party if he thinks you want to come. even more people if it hadn't been put out quickly. What would have happened if Tom hadn't caught the early bus? (not arrive at the office before 9 a. What would happen if Alan forgot to set the alarm-clock? (oversleep). He . If she met a handsome young man. 6.. A) would have found C) had found B) have found D) find 4.

2. We won't come if he doesn't telephone. 5. Didn't she have a holiday? A. 3. We finish work early. . Look. 3. (have to) . John won't accept the job if you don't want him to accept it. 5. You needn't go if you don't want to. Didn't he catch his plane? A... Prices will go up if the government doesn't take action.. Wzór: 1... Jim won't post the letter if he isn't told to. A) would be C) was B) will be D) would have been ĆWICZENIE XVIII a) Połącz poniższe zdania w okres warunkowy I typu za pomocą spój nika unless: Wzór: 1. You turn this switch. It will rain... The motor will start. more unpleasant if the town were farther away from the sea. You don't pay your debts.8. We want to go to the pub. You will hurt your feet. You don't wear better shoes. A. Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: ĆWICZENIE XIX Wzór: A. A. You don't have an appointment. You'll lose your friends. . Richard is here! B.: Ann is very unhappy in her marriage. 2. Mary looks very tired. You can't see the director. she wouldn't be unhappy now. Didn't you come by car? A. 2. B. 1. B. Lilian won't tell you about her trip to Rome if you don't ask her.: If she had listened to my advice. . You needn't go unless you want to. B. The wind changes. We must look for a taxi. The motor won't start unless you turn this switch. 3.: Didn't she listen to your advice? A. 6. Nobody has to drink whisky if he doesn't want to. 4. The climate .. b) Zamień następujące zdania warunkowe z if na zdania z unless. A. 4.

his father (forgive him). Didn't you take an umbrella? A. Consider everything. we might have driven to the sea. What a pity Arthur and Sally didn't ring! If they had rung. I (visit him). You must ask our cousin. we (ask) them to supper. If you consider everything.. 2. . Robson's address.4. . If it stopped raining. John (win) some money if he had bought a lottery ticket. 5. You ought to make the right decision. you (put on some weight). You want us to come to the party. 4. A. I (stay) to dinner if my hostess had insisted. too. you ought to make the right decision. you (catch the bus). 1. 2. If she were late every morning. A. If you stopped smoking. c) Uzupełnij poniższe zdania wprowadzając w zdaniu nadrzędnym could have (możliwość. we (get home in time). ĆWICZENIE XX a) Połącz podane niżej zdania w I okres warunkowy: Wzór: 1. 5. 3. szansa) lub could (możliwość. I can get it for you. 5. I'm not mistaken. you (win a prize). b) Uzupełnij według wzoru.. 3. stosując w zdaniu nadrzędnym might (przypusz czenie. If she were late every morning (lose her job). zdolność): Wzór: 1. we (drive to the sea). 5. If we had a fast car.. You've got a headache. 2. szansa): Wzór: What a pity the weather wasn't good! If the weather had been good. If Tom had promised never to do it again. we (go for a walk). You should take an aspirin. I'm wet through! B. If you bought a lottery ticket. If the weather had been good. 4. If you walked a bit faster. B.. zdolność) lub might have (przypuszczenie. His financial situation is very difficult. 4. she might lose her job. Didn't he get a large loan? A. 248 . 3. That must be young Brown. Telephone in the evening. You may find her at home. If I had known Mr. Tell me what you want.

Jack rang while you were out. there (be) a good harvest. I don't know the way to the station. If I (know) he was going to ring. Jeżeli nie będzie pociągu. Ona nie byłaby znalazła tych dokumentów. Gdybyś był włożył płaszcz. nie czekaj na mnie. 7. Unless Henry (come) with me I (get) lost. gdybyś miał dosyć pieniędzy? Gdybyś dostał bilety. I (sell) it at once. Mógłbyś zdążyć. gdyby policja jej nie pomogła. Nie będzie padało. he (not be) seriously ill now. 14. It's a pity you have already seen this play! If you (tell) me that earlier. 9. 9. Nie byłbym zamknął okna. jeżeli wiatr się zmieni. 2. why (not sell) it ? If I (have) a house I couldn't use. 11. I (grow) plants in pots. 7. 8. If the rain (come) early next year. Mogę przyjść. You are completely wet! Come and change quickly. mogliśmy byli wyjechać wczoraj. gdyby nie było zimno. jeżeli zatelefonujesz jutro rano. Będziesz miał wypadek. 12. jeżeli nie będziesz ostrożniejszy. gdybyś leciał samolotem. gdybym miał czas. 5. 10. Przeczytam ci opowiadanie. jeżeli zażyjesz lekarstwo. Powiedziałby ci. 4. This flat would be all right if the people above us (not be) so noisy. If you aren't going to live in the house. 3. 13.ĆWICZENIE XXI Czasowniki podane w bezokoliczniku wyraź we właściwym czasie: 1. 3. If I (have) a balcony. we (go) to another theatre. 2. 4. 5. pojedziemy autobusem. you (catch) a cold. It's a pity I haven't got a balcony. Napisałbym do niego. Jeżeli nie będę o drugiej na przystanku. 8. ĆWICZENIE XXII Przetłumacz na angielski: 1. . I (stay) at home. Have your read the story printed in this newspaper? The newspaper (not print) the story if (not be) true. 6. If you (not take off) your wet clothes. If he (take) his doctor's advice. nie byłbyś teraz przemoczony. 6. 10. gdyby znał odpowiedź. Czy kupiłbyś tę płytę.

pracownik. 3) tworzenie wyrazów złożonych przez zestawienie z sobą wyrazów pojedynczych. Przedrostki i przyrostki Wyrazy pochodne to takie. jak i przyrostek. np. konwersja. w których można wyróżnić niepodzielną cząstkę zwaną rdzeniem. np.nieodwołalny Rdzeń. np. Od wyrazów prostych tworzymy wyrazy pochodne dodając do nich odpowiednio przedrostki (przed rdzeniem) i przyrostki (po rdzeniu). oraz elementy dodatkowe . gdyż składają się z samego rdzenia.przerosnąć worker . czyli niepodzielna cząstka wyrazu może stanowić wyraz samodzielny.CZĘŚĆ TRZECIA Słowotwórstwo W języku angielskim istnieją trzy główne mechanizmy tworzenia wyrazów: a) tworzenie wyrazów pochodnych od wyrazów prostych za pomocą przedrostków i przyrostków.wylądować elucidation .rosnąć work . Wyrazy proste zwane są także rdzennymi. np.: .praca.: discovery .odkrycie W tym samym wyrazie może wystąpić więcej niż jeden przedrostek i więcej niż jeden przyrostek. 2) tzw.przedrostki i przyrostki.cenzura irrevocable .: grow . w której tkwi podstawowe znaczenie wyrazu. pracować outgrow . 1. robotnik Ten sam wyraz może mieć zarówno przedrostek. czyli przenoszenie wyrazu z jednej części mowy do innej bez zmiany jego postaci.wyjaśnienie censorship .: disembark .

250 .

: to overestimate — przeceniać. wartość oceniać ocena przecenianie dewaluować dewaluacja Znaczenie wielu przedrostków jest łatwe do określenia. in. hypotension — niedociśnienie. Przedrostek over bywa także odpowiednikiem polskiego nad.: estimate.cover nakryć — — discover odkryć — — discovery odkrycie Rdzeń może też nie stanowić samodzielnego wyrazu. overestimation. estimation. np. non. overvaluation. różnopostaciowość — różnobarwny itp. ii.: homogeneous homogenize homonym heterogeneous heteromorphism heterochromous — jednorodny — ujednolicać — homonim — różnorodny — heteromorfizm. ab oraz a. Przedrostki over i hyper. np. Przedrostek homo oznacza jednolitość. value. np. devalue. a hetero — różność. tożsamość. zawyżenie. wyrażają nadmiar.: to arm zbroić possible możliwy regular regularny dress ubierać typical — to disarm — rozbrajać — impossible — niemożliwy — irregular — nieregularny — undress — rozbierać — atypical definite określony legal prawny sense sens normal normalny typowy — indefinite — nieokreślony — illegal — bezprawny — nonsense — nonsens — abnormal — nienormalny. hypertension — nadciśnienie. ir. przeciwnie. valuation. np. devaluation itp. professor. Mamy więc grupę przedrostków wyrażających negację lub przeciwieństwo. Przedrostki te występują zwłaszcza w tekstach naukowych i specjalistycznych. np. Są to przedrostki: dis.: overtime — nadgodziny. przerost. valuate. 251 .: to underestimate — niedoceniać.: estimate. przy czym ten sam rdzeń można znaleźć w innych wyrazach pochodnych. np. zbyt niski poziom. un. np. underestimation oceniać ocena przecenianie niedocenianie value. zaniżenie. nieprawidłowy — nietypowy Przedrostki under i hypo wyrażają niedostatek. im.

breakable łamać . Większość przyrostków — podobnie jak przedrostki — ma jednak określone znaczenie.niedożywiony .: underworld undermine underfed define definite definitive definition .pracownik.łamliwy to read .robotnik.teacher survey .transporter lub praca robotnik transportować teach .ostateczny.readable czytać -nadający się do czytania Przyrostek -ful wskazuje na posiadanie jakiejś cechy. np. np. np.: work . hopeful . tractor . przeglądać . przewozić. np.nauczyciel 1.eatable jeść -jadalny to break .określić . dla przymiotników np. -able (comfortable .podkopywać .beznadziejny colourful .wygodny).worker convey . Za pomocą odpowiednich przyrostków można przekształcać jedne części mowy na inne. definitywny.: to eat . .conveyor pracować . Istnieją przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników.nieuważny.pełen nadziei careless .definicja Przyrostki spełniają przede wszystkim funkcję gramatyczną. stanowczy . dla czasowników np.Te same przedrostki mogą występować w wyrazach należących do różnych części mowy.modyfikować).barwny colourless . Na przykład przyrostki -er i -or dodane do czasownika zazwyczaj nadają wyrazowi znaczenie osoby wykonującej lub przyrządu wykonującego czynność określoną tym czasownikiem. -ful (beautiful . -fy (modify .mierniczy 2. worker .: careful . -ize (modernize . hopeless .: -er. mierzyć Przyrostek -able dodany do czasownika zazwyczaj przymiotnikowi powstałemu w ten sposób nadaje znaczenie: „zdolny do czynności lub podatny na czynność wyrażoną czasownikiem".uważny. a mianowicie określają do jakiej części mowy należy dany wyraz.podziemie przestępcze .bezbarwny .określony .sławny).piękny). -or (np.surveyor uczyć . -ous (famous . np. przyrostek -less wskazuje na jej brak.modernizować).traktor).

252 .

być sprzecznym międzynarodowy Śródziemne (Morze) wewnątrz dożylny odłożyć na później przedmowa. cooperate contradict inter. homo tele trans ultra inside w (coś). com. Przedrostki greckie i łacińskie Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie ante anti circum con. współpracować zaprzeczać. przeredagować łódź podwodna nadczłowiek symetria telefon przejrzysty ultranowoczesny Przedrostki negatywne de odwrotne działanie dehydrate odwodnić . sur sym. naprzód ponownie pod zwierzchni.Poniższe zestawienie przedstawia wybór przedrostków i przyrostków najczęściej występujących w języku angielskim. wstęp przodujący przepisać ponownie. co contra. medi między international Mediterranean im. przeciwstawiać się. wokół razem przeciw antedate antibiotic circumference common. counter przed przeciw dookoła. poprzez skrajnie. w najwyższym stopniu preface prominent rewrite submarine superman symmetry telephone transparent ultramodern w podać wcześniejszą datę antybiotyk obwód wspólny. in intra post pre pro re sub super. ponad taki sam łączący na odległość przez. wewnątrz intravenous po postpone przed dla. syn.

253 .

semi mono. bez. sept oct non deca. multi oba nadmiernie pod. unilateral prototype bicycle trigonometry quadrilateral pentagon hexameter heptameter octopus nonagon decimal polygamy multipurpose oburęczny hyperinflacja podskórny półkole monopol jednostronny prototyp rower trygonometria czterostronny pięciokąt heksametr heptametr ośmiornica dziewięciokąt dziesiętny poligamia wielocelowy Przedrostki będące jednocześnie samodzielnymi wyrazami extra out ponad. dwukrotnie trzy cztery pięć sześć siedem osiem dziewięć dziesięć dużo. bi tri. in. przekraczając extraordinary outgrow nadzwyczajny wyrosnąć (z czegoś) . niedostatecznie źle. quint hexa. sexa hepta.Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie mai mis im. prim di. nie zainteresowany bezprawny nieistniejący rozebrać wyładować Przedrostki określające ilość lub stopień ambi hyper hypo hemi. dec. dęci poły. ekstra poza. il. un. poniżej pół jedyny. błędnie nie. jeden pierwszy dwa. lub odwrócenie działania malnutrition misinform immobile indifferent illegal nonexistent undress discharge niedożywienie błędnie poinformować nieruchomy obojętny. non. ter tetra. uni proto. wiele ambidextrous hyperinflation hypodermic semicircle monopoly. dis źle. quad penta.

254 .

przyjęcie odżywianie alkoholizm pomnik chłód wdzięczność otwór.Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie over under zbyt dużo. szczelina smar elektryk dentysta ekonomia geologia astronomia Przyrostki charakterystyczne dla czasowników -ate -ify -ish -ize -en to calculate to electrify to demolish to criticize to shorten obliczać elektryfikować niszczyć krytykować skracać Przyrostki charakterystyczne dla przymiotników . ponad pod overweight underground nadwaga podziemny Przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników Przyrostek Przykład Znaczenie -ity -ance -tion -ism -ment -ness -tude -ure -ant -ian -ist -ics -ogy -nomy ability acceptance nutrition alcoholism monument coldness gratitude aperture lubricant electrician dentist economics geology astronomy zdolność zgoda.

-al -ic -ant -ile -ory -ate -ible -ious manual academic dormant mobile compulsory ornate audible glorious ręczny akademicki śpiący ruchomy przymusowy ozdobny słyszalny wspaniały .

to credit kredyt .: credit .łamać hope -to hope nadzieja .Przyrostek Przykład Znaczenie -ive -less -ful massive stainless beautiful masywny nieskalany. np. lub strawberry . pocket-knife .przybysz man-of-war .przyimek/przysłówek 3. które składają się z dwóch lub kilku samodzielnych wyrazów. Konwersja Zasada konwersji oznacza w praktyce.przybysz. np.) work -to work praca .: newcomer . ale występuje ona również w układzie innych części mowy.mieć nadzieję Najwięcej przykładów konwersji występuje w układzie rzeczownik/czasownik. lotniczy itp.pracować break .scyzoryk.truskawka. wspomiany już man-of-war . np.okręt wojenny synowa matter-of-fact— rzeczowy airport . nierdzewny piękny 2. Wyrazy złożone Wyrazy złożone to takie.: socialist . przy czym podstawowe znaczenie może pozostać takie samo lub też całkowicie się zmienić.okręt wojenny. że ta sama forma wyrazowa może występować w funkcji różnych części mowy.to break przerwa . Wyraz złożony może też mieć znaczenie nowe. często metaforyczne.lotnisko daughter-in-law - Znaczenie wyrazu złożonego może być sumą znaczeń jego poszczególnych elementów. dining-room .ból głowy. np.rezerwować (bilet kolejowy. 256 . („nóż kieszonkowy").: headache .jadalnia.rzeczownik/przymiotnik before .kredytować book -to book książka . newcomer . np.

: airport . itp.Najbardziej charakterystyczne kombinacje wyrazów złożonych to zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik.(złapany) na gorącym uczynku green-eyed . papeteria dining-room . Zestawienia typu przymiotnik + rzeczownik lub rzeczownik + przymiotnik. np.truskawka earring - ballpen . np.przybysz worldwide .dożywotni airtight . w skali światowej lifelong . zielonooki 2.drwal.zieleniarz blackboard .czytelnia sleeping-car .podkowa strawberry .biznesman bookkeeper .: writing-paper .cieplarnia sweetheart .deska do krajania mięsa Zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik odsłowny stock-taking .: pickpocket .złodziej kieszonkowy Zestawienia typu rzeczownik odsłowny (z końcówką ing) + rzeczownik. łatwy we współżyciu . np.lustro chopping-board .1.remanent book-keeping . zazdrosny long-haired .księgowość. np.: greengrocer .długopis woodcutter .: red-handed .ukochany/a newcomer .długowłosy easygoing . np.światowy.łazienka kolczyk baby-sitter .parowiec horseshoe .księgowy bathroom .śrubokręt steamship .lotnisko businessman .niefrasobliwy.tablica hot-house .pomoc do dziecka screwdriver .jadalnia reading-room .papier listowy.wagon sypialny looking-glass . księgowanie Zestawienia typu przymiotnik + imiesłów bierny lub czynny.hermetyczny Zestawienia typu czasownik + rzeczownik.

17 — Język angielski 257 .

6. 2. 15. 3. 12. 5. Warto zaznaczyć. oddzielnie. 4. 14.Cytowane powyżej przykłady bynajmniej nie wyczerpują wszystkich możliwych kombinacji różnych części mowy. 4. 2. 10. nieraz zupełnie nieoczekiwanych znaczeniach. Ćwiczenia Uwaga: Przy wszystkich ćwiczeniach należy korzystać z pomocy słownika. ĆWICZENIE I Wpisz w odpowiednią kolumnę wyrazy podane poniżej: Wyraz Rzeczownik Czasownik Przymiotnik 1. Distaste Incredible Misunderstanding Irregular Illegitimate . 5. 3. 8. 11. Statistics Banker Creditor Diligent Colourless Beautiful Homeless Capable Modernize Multiply Dentist Physician Writer Incredible Traveller Przetłumacz na polski następujące wyrazy: ĆWICZENIE II Wyraz Znaczenie 1. że pisownia wyrazów złożonych bywa różna (razem. 13. 7. 9. w wyniku których powstają nowe wyrazy o różnych. z kreseczką) i że najpewniejszym sposobem uniknięcia błędu jest sprawdzenie pisowni danego wyrazu w słowniku.

258 .

17. 2.6. 9. 7. Help 17* . 4. 12. -ory. 16. 3. Podaj polskie znaczenie wyrazu wyjściowego i pochodnych: Przymiotnik z przyrostkiem -ful Rzeczownik (o iJe takJ istnieje) Przymiotnik z przyrostkiem -less (o ile taki istnieje) 1. 9. -ic. Home 3. 10. -ible: Rzeczownik Przymiotnik 1. 8. 19. 20. 11. 14. 8. -ant. 10. 22. Impossible Malcontent Dematerialize Hypertension Hypotension Polygamy Multilateral Bilateral Subordinate Postwar Premature Counter-argument Antiwar Reread Outdated Overtime Underestimate ĆWICZENIE III Przekształć poniższe rzeczowniki na przymiotniki stosując przyrostki -al. 6. Extravagance Possibility Sentiment Mobility Satisfaction Catholicism History Criticism Tolerance Compulsion ĆWICZENIE IV Z podanych poniżej rzeczowników utwórz przymiotniki za pomocą przyrostków -ful i -less. 7. 18. 21. Beauty 2. 13. 15. -ile. 5.

Modern Multiple Sweet Quick Deep Satisfactory Critical Tolerant Weak Glorious oznaczające ĆWICZENIE VII Przekształć poniższe rzeczowniki na rzeczowniki osobę. Meaning 10. End 8. -en: Przymiotnik Czasownik 1. Elimination 2. stosując przyrostki -er. -or. Education 4. -ist. 4. Use 7. Monopoly 7. 5. Child ĆWICZENIE V Przekształć poniższe rzeczowniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. 3. Harm 9. 10. 8. -ish. Penny 6. Enjoyment 9. Hope 5. Creation ĆWICZENIE VI Przekształć poniższe przymiotniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. Demolition 10. 9.4. Glory 5. 7. -ian: 260 . -ify. -ify. -ish. -ize (patrz: Konwersja) Rzeczownik Czasownik 1. Satisfaction 3. 6. 2. Economy 8. Recognition 6.

Construct 6. 3. Sing ĆWICZENIE IX Z następujących wyrazów dobierz dopowiednie pary tak. writer. hot.Rzeczownik Rzeczownik pochodny 1. Write 2. Learn 5. care. keeper. maker. 2. Statistics 4. how. -ist (patrz Konwersja): Czasownik Rzeczownik 1. -or. Invent 3. berry. It's too dark -1 cannot read. 261 . straw. Creation 3. taker. type. Mathematics 5. dodając przyrostki: -er. war. Psychology ĆWICZENIE VIII Z podanych poniżej czasowników utwórz rzeczowniki oznaczające osobę. do. Humour 9. Music 7. hair. ĆWICZENIE x Przetłumacz na polski następujące zdania: 1. Drive 8. podaj ich polskie znaczenie: shop. Economy 2. 4. Profession 8. know. Tom is a great reader of detective stories. Teach 4. ship. dress. copy. Baptize 7. book. Piano 10. hand. Smoke 9. short. dog. aby utworzyły wyrazy złożone. My youngest son is very fond of reading. The book I wanted was available in the reading room. going. Journal 6. easy. Play 10.

11. 9. Stop! Don't you see the road sign?! Will you sign this paper. 19. 23. 29. 7. We invited our neighbours to dinner. Shere Khan in the „Jungle Book" was a man-eating tiger. 30. A vegetarian eats mainly vegetables. 8. 10. The short hand of the clock pointed to eleven. ĆWICZENIE XI Przetłumacz na angielski: Spotkaj się ze mną na lotnisku. I am thirsty-is there anything to drink? The man was an idler and a drunkard. 6. 13. but some professors like it. We were let into the building by the caretaker. 15. Proszę się zgłosić do działu księgowości. please? This is not my signature. Nie będziesz miał kłopotów z twoim nowym kolegą . Sklep był zamknięty z powodu remanentu. Teaching is a difficult profession. The eating customs of that country are very unusual. 9. Wynalazek radia miał ogólnoświatowe znaczenie. 1. 16. This food is uneatable! Do you care for a drink? Heavy drinking is very harmful. 3. 26. It is very useful for a secretary to know shorthand. 10. 21. 18. Please take care of the children . The foreign delegation will dine in the Town Hall. 2. 17. 22.nie znam tutaj nikogo. 28. The dining-room in our new flat is a little too small. 6. 20. What shall we do with the drunken sailor? (The opening line of a popular English song). Rudowłosa dziewczyna spojrzała na mnie i uśmiechnęła się. Physicians are usually called doctors. Big bank robberies are usually the work of professional thieves. Moja żona znajdzie kontrargument przeciwko wszystkiemu co powiem.to człowiek łatwy we współżyciu. Tom poszedł do kina ze swoją dziewczyną. Frederic Joliot-Curie was a famous French physicist. 14. 4.5. 8. 262 . Jestem nowym przybyszem w tym mieście . 24. 27.I've got to go out for an hour. What have you done to your hair? This is the latest hairdo. Tom seldom drinks but when he does he gets drunk very quickly. 25. To nie do wiary jak się zmieniłeś. 12. 5. 11. John wydaje się być bardzo rzeczowy. 7.

19. Proszę przeredaguj ten tekst (napisz go na nowo). Wczoraj odbyła się w naszym mieście wielka manifestacja antywojenna. Nie chcę dodatkowych pieniędzy i nie będę pracować w godzinach nadliczbowych. że nie doceniasz Johna . 16.12. Myślę. 15.to człowiek niezwykle inteligentny! 14. Czy chciałbyś być matematykiem? Nie. Obawiam się. 13. 17. że twoja radość jest przedwczesna.jestem bez grosza. że ci pożyczę pieniędzy . 18. Ten człowiek zawdzięcza swoje stanowisko przekupstwu. Nie spodziewaj się. Brownowie są bezdzietnym małżeństwem. wolę być dziennikarzem. 20. .

6. a radioactive element. the. films about animals. the. the. the. 5. 5. the. 2. The boy put his arm around the girl's shoulders. 7. etc. Określnik — the Determiner 1. a lot of. the longest river. ĆWICZENIE III Dodatkowe zdania mogą być różne. These flowers are tulips. 6. 2. a charming little village. Inne określniki ĆWICZENIE I a) 1. a few.). 3. In the room there was a bed. 4. 5. 3. 2. a. 3. 7.2. a. the. 3. 5. 9. Przedimek ĆWICZENIE I a) 1. 5. Tom Brown is an airman. a. 9. You can eat the eggs but leave the cheese for Mary. a few. the first flight to the moon.). the. ĆWICZENIE V 1. 3. 264 . 6. much.Klucz do ćwiczeń 1. etc. the nearest post-office (taxi-rank. a town. the. 4. 8. an. a. 7. little. 8. a famous English writer. little. 8. a little. the way. much. the 1st. Some students want to talk to you. The cat was a Siamese and the dog a collie. Na przykład: 1. a lot of. b) 1. 5. 3. a small house with a red roof. 10. a few. a. a little. 4. 5. little.1 am going to write a novel about a man who lived on a desert island.). a little. 5. the product. little. service station. telephone box. a. 4. I have bought a gramophone and some records. 2. Professor Jones is a scientist and inventor. 2. scarf etc. This stone is a diamond. 4. 2. Na przykład: 1. 1. the 19th century. 7. some good-looking girls in pretty summer dresses. b) 1. ĆWICZENIE IV 1. 2. 3. a lot of. the girl (woman). 3. a. a post-office (taxi-rank. 10. a. the tie (pullover. the. I have received a letter from a cousin. a. telephone box. the men. the Second World War. 4. ĆWICZENIE II Przydawki mogą być różne. a new house. 2. some jazz records. much. the. 4. The novel is long and rather dull but I like the short stories. a table and some chairs. I read the letter and looked at the photographs. few. a.1. service station. 6. 8. 3. Our guests are foreigners.

4. 12. My brother is fifty-three years old. 5. 7. 8. Have you seen many films this month? 12.ĆWICZENIE II 1. 18. Open your books at page eighty-three and read Chapter Four. I have decided to save one fourth of my salary every month. Each of the workers will get double pay for working on Saturday. 9. a ten miles' walk 8. 7. life — Count. My chair (seat) is in row fourteen on the right-hand side of the hall. So far few workers have applied for that job. 17. one hundred and five students. 12. a one month's holiday 16. two hundred and ten. ĆWICZENIE IV Twenty-two. 4. times — Count. my father's house 2. 4. 8. We haven't much more to do. Are there many languages more difficult than English? 19. a five days' journey 14. who is nineteen. 10. I'm afraid few people will agree with you. The bank has lost hundreds of thousands of pounds on this operation. papers — Count. 11. ĆWICZENIE III 1. our countries' friendship 11. 2. difficulties — Count. 3. 9. 6. There is a little (some) milk left. India's future 9. my wife's photograph 3. 7. I'll cook potatoes because I've got too little rice. John is three years older than his sister. We have paid more than two hundred million zlotys for this house. pleasure — Non-Count. Podział rzeczowników ĆWICZENIE 1. buy a few toys for the children. 265 . 2. How much money will you need? 6. Mr. He is a very interesting author though he has only written a few novels. our neighbours' opinion 10. 15. paper — Non-Count. 11. Poland has a lot of coal and a little iron ore.1. Formy rzeczownika ĆWICZENIE I 1. Poland's new industries 5. I'm very tired because I had little sleep last night. 2. The bill amounts (comes) to two thousand three hundred and forty-eight pounds and twenty-five pence. my guardian's words 6.1 have little time and a lot of work. He drinks little milk but a lot of strong tea. Pass me the jug. 14. our debtors' money 13. eighty-six. page four hundred and fifteen. Have you read many books on that subject? 3. 11. life — Non-Count. He gets very few letters though he has been living here for five years. difficulty — Non-Count. Brown's daughter 7. 10. two thousand three hundred and eighty-five people. 2. Rzeczownik — the Noun 2. 6. 9. twenty-fifth of March. a hairdresser's work 15. concert — Count. the Queen of England's crown 17. 10. 16. 20. 5. In nineteen seventy-eight I was in London. 8. 13. the year nineteen sixty-eight. the children's dolls 19. 2. There has been a little sunshine today but not much. If you're going to town. our town's streets 4. 5. time — Non-Count. Hundreds of people saw that terrible accident at the airport. I'm afraid you won't pass your exam — there is little hope now that you have wasted so much time (such a lot of time). 3. music — Non-Count. I have written my report twice already and I am not going to try for the third time. please.2. my uncle's car 12. a two years' leave 18. my grandparents' property. He read a lot of historical novels when he was a young boy. I bought a few interesting books in that bookshop. our scientists' achievements 20. help — Non-Count.

chief.4. sheep. valley. shoes. ĆWICZENIE II 1. A lot of people came to my younger brother's wedding. 11. lioness. men. Fruit is usually dear in winter. hero. feet 7. it is my friend's. daughter-in-law. The economic crisis is the most important problem of the present day. We spent a three weeks. ox. man-servant. The kings of England's crowns can be seen in the Tower. What do you think about Leonardo da Vinci's paintings? 6. Have you ever walked in St. B. your manager's permission 8. traitress. these people's tragic fate 10. phenomena 9. waitress. stimuli. 3. 7. teeth 3. The book discusses the thousand years' history of our nation. phenomenon. Crowds of people came to the airport to welcome the delegation. 5. party. my brother's pretty girl-friend 7. princess. 2. workman. nieces. widower. the chairman's report 9.1 have read all Shakespeare's works. my sister's new hat 6. murderess. ĆWICZENIE III 1. louse. 13. niece. Rodzaj rzeczownika ĆWICZENIE I heiress. holiday at our parents' place. god-children 10. fish. these children's toys 5. negro. 8. tooth. Shaw's plays are often staged in the theatres of our town. men-servants. child. policeman. 8. potato. Some people are afraid of mice. That man's life must have been interesting. This furniture has cost a lot of money. 11. poetess. mouse-trap. thieves. potatoes 8. guests 6. 2. My aunt has three daughters and just as many sons-in-law. he will probably extract two of my teeth. bull. our teacher's new book 3.ĆWICZENIE II 1. goose. 4. 5. women. 2. men 5. 3. The Browns' house was standing not far from river. 17. landlord. G. 266 . nephews. calf. Ask for information at any travel office.3. bridegroom. Liczba rzeczownika ĆWICZENIE I fox. step-daughter. uncle. knife. 18. Have you read Steinbeck's book entitled "Of Mice and Men"? 6. Who will take our luggage to the train? 10. Where is our teacher's famous notebook? 2. my friend's brother 2. The goods will be sent tomorrow. The thief was arrested by two policeman. passer-by. Mary buys her clothes in London. husband. 14. steward. heroine. 10. letter. mother-in-law. mouse. In these woods there are foxes and deer. oxen 4. the government's drastic measures. 7. 12. housewife. The president's speech was optimistic. I think these trousers are too tight. ĆWICZENIE III 1. cargo. swine. 12. 16. our professor's new exhibition 4. 9. They say that the family are looking for him. James's Park? 13. children 2. foot. I don't need your advice! 14. 4. If I go to the dentist. 15. The foreigner's car has been robbed. Many farmers breed sheep and oxen. 9. This is not my camera. ĆWICZENIE II emperor.

I haven't met them. 18. 7. Anybody. I'm not telephoning him. 8. 15. 9. Anywhere. 267 . Nothing. Zaimek — the Pronoun 3. Any. I'd like you to meet my step-daughter.4.3. some. It isn't his. him. I don't know him. They aren't mine. 4. 2. some. 12. Any. Anybody. 5. 4. 4. 17. Yourself. 7. Herself. Anybody. Zaimki osobowe ĆWICZENIE a) 1. Zaimki nieokreślone ĆWICZENIE 1. 9. 5. 3. me. Our hostess is an extremely nice woman. It isn't theirs. 5. 11. It isn't mine. 13. said the princess. Herself. her. her. 3. 6. Zaimki emfatyczne ĆWICZENIE I 1. 3. I will ask them. My mother-in-law knows many famous actresses. The Queen of England was once also the Empress of India. The postwoman brought me a letter from the mayoress of the town. 2. 2. 3. something.1. Anywhere. 3. Themselves. 13. Yourself. 15. 3. Any. it's hers. 6. some. Ourselves. 6. My aunt is the manageress of a big firm. 10. 2. 6. I'll buy her a new hat. Myself. Himself. 16. 10. The waitress brought our bill. It isn't mine. Yourself. 4. 3. Themselves. 3. Yourself. The stewardess was asked to bring another cup of tea for my aunt. 6. 2. her.ĆWICZENIE III 1. them. 3. 3. She hasn't given me the bill yet. 6. Nobody. It isn't mine. Any. Any. Anybody. Somebody. My grandmother has a lovely figurine of a shepherdess on her desk. Ourselves. 5. 4. Himself. Mary has a sister who is a widow. 5. it's his. Ourselves. it's yours. 2. 4. 14. Anything. 3. some. Zaimki zwrotne ĆWICZENIE 1. "This woman behaved like a heroine". 8. 3. 7. The lioness attacked the tigress. 8.5. them.2. 11. it's ours. 12. Nowhere. My daughter will talk to your mother. 4. them. She is the heiress to the old woman's millions. I'm not going to listen to him. Anything. 7. Any. 5. 5. they're his. us. b) 1. it's theirs. Zaimki dzierżawcze ĆWICZENIE 1. The bride is my twin sister. 2. 14.

Mr. the blind. 4. 3. 5. interesting. 2. How . bored. Adam's composition is longer than Peggy's (or: Peggy's composition is shorter than Adam's). 9. such. What. .. My daughter has bought herself a new car. 3. The deaf. amusing. Formy przymiotnika ĆWICZENIE I 1. 4. 4. 4.. 10.. How .. We shall look for our coats ourselves. noisy.. 11.. such. such a. such an. blunt.. quieter than . 5... The cake is on the table — please. 3. 7. ĆWICZENIE II 1. What . 3.2. such. 8. 13.. Your hair isn't so long as Peter's... 3. 7.3. John is as tall as Henry. 12.ĆWICZENIE II a) 1. How . Yesterday it was warmer than today. such a. 3. 5.. irritated. 6. 4. 2. Mary is taller than Helen.. 11. 7. How.. boring. 6. the young. 2. 2. 2. The strong. 5. 4. so.. It's not so warm in March as in July. irritating. Brown. more intelligent than . ĆWICZENIE II 1. 2.. What . the middle-aged. confused. better than . Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ĆWICZENIE I 1.. such a. 5. How . Przymiotnik — the Adjective 4. The headmaster himself told us to go home. 4. ĆWICZENIE III 1. 5. He said it himself. 14. a late breakfast.. What an . b) 1.. such a. 6.. 2. 4. 8. so. amused. Stopniowanie przymiotników ĆWICZENIE I 1. 6. Did you enjoy yourselves at the party? 2. What an . 2. John's car is older than mine. 268 . 12. the dead. My Russian is as good as my French. 3. 3.. careful. The old.. 4. ĆWICZENIE HI 1. What an . Will you keep this book for yourself? 4.. help yourselves. such.1. 4. The article on page five is as long as the one on page ten.. 5. the weak. 5.. 7. 3. such. interested. 10. clean. 5.. healthier than . The unemployed. 2. so. Smith doesn't work so hard as Mr. I am afraid I will have to do it myself. shallow.... London isn't so large as New York. 9.. more interesting than . 6. How . ĆWICZENIE II 1... confusing. Henry is a better student than Steve.. 3. so. 4.

joyfully. fairly. glorious. ĆWICZENIE VII 1. legally. 3. wider. ĆWICZENIE VIII 1. doubtfully. willingly. the more friends she has. the most boring. better. wonderful. artistic. worse 7. luckily. prettier 6. 2. full. the most original 13. imaginative/imaginable. the longest 14. useful/useless. hateful. thankful/thankless. The rich often have as serious problems as the poor. eldest 8. variable. I'm afraid you are more tired than I am. lucky. 2. obedient. respectful. tactlessly. finer. busy. the most amusing. artistically. the more pleasant the holidays. intelligent. anxiously. respectfully. temporarily. additionally. hotly. patiently. bigger. the most attractive 4. playful. ceaseless. centrally. It's the most beautiful picture I've ever seen. original. visibly. the busiest 9. the kindest 12. The worse the road. the more you know. usefully/uselessly. carefully/carelessly. dangerously. the best 2. careful/careless. effectively. pleasant 269 . 6. attractive. expensively. sorrowful. the most difficult 4. trustful. helpful/helpless. further 4. contemptuously/contemptibly. central. neglectful. publicly. dangerous. more useful. beautiful. angry. the warmest 10. handsomely. gloriously. rightly. ĆWICZENIE VI 1. broadly. the most economical. more dangerous 3. the smallest 5. freely. 3. profoundly. regularly. originally. beautifully. b) przysłówki sleepily/asleep. constructive. 5. wisely. ĆWICZENIE in a) przymiotniki hopeful/hopeless. possessive. the more difficult the driving. Przysłówek — the Adverb ĆWICZENIE I kindly. Our holidays at the seaside were as pleasant as our stay in the mountains. politely. contemptuous/contemptible. The nicer the girl. the finest 6. wrongly. 7. anxious. protective. movable. more economical. fortunately. obliging/obligatory. 5. the most interesting 5. 5. trustfully. A big flat is more comfortable than a small one. The finer the weather. Where is the nearest petrol station? 4. 4. happily. The older you are. the best 2. the biggest 3. additional. the most useful 7. joyful. safely. foolishly. the widest 5. black 11. immediately. ĆWICZENIE V 1. cheaply. the best 2. intelligently.ĆWICZENIE IV 1. obviously. necessarily. hot. sorowfully. This play is as interesting as the one I watched on TV yesterday. generally. economically. more attractive. perfectly. The harder your work. the most interesting novel 3. hospitably. the more comfortably you'll live. ĆWICZENIE II a) przymiotniki sleepy. hospitable.

We have almost finished . badly 5.. bad 10. 15. brightly 2. constructively. 6. 7.. wonderfully. Have you ever written . 4.. and so we missed the beginning of the performance. 31. obligatorily. 16. 18. I have never seen . They will never come .. 4. who were laughing loudly. nice 17.. 5. more quickly 6. 19. We sometimes take him there . prettily 13. Why are you writing only on one side of the paper? 30. better 5. 10. They don't want to work hard. Such behaviour was highly immoral... 29. playfully. Mary has just arrived. 12.. hardly. weakly 5.. I am hardly able . directly 19.. late 10. ĆWICZENIE VII 1. 6.. well 5.. ceaselessly. fully. good 7.. well 8. Brown will soon explain everything. We generally go .. more enthusiastically 8.. 19. well. pleasantly. 14.. The woman looked angrily at the young men. fairly 20. fast 6. well. Your room is not big enough for the party. 34. 28. Close the door softly. 12. bad. hard 7.b) przysłówki hopefully/hopelessly. angrily.. Do you often go . 11. good 2. Do you always treat. lately 9. Are you strong enough to lift this heavy table ? 16.. ĆWICZENIE V 1. 9. My daughter always sits . My brother got married only a week ago. faster 2. 18. bad 6. ĆWICZENIE VI 1.1 have rarely seen .. 21. good. coldly 3. cold 2. madly 7. 33. nearly 12. nearer. Ann dropped the letter quickly into the pillar-box. ĆWICZENIE IX 1. Tom was extremely tired and went to bed immediately. helpfully/helplessly. Pass me that book: I only want to see its title. nice 18. beautifully. bad. A thief can easily get in here. My uncle was speaking more and more loudly and walking nervously round the room. 32. however. ĆWICZENIE VIII 1. 15. 5.1 have seen him only once and that's enough. We sometimes meet. We got to the theatre too late. 13. protectively.... badly 15. 13. You have translated the third sentence best of all. Why have you written this letter so carelessly? 8. 3. we will remain here. 23. Mary was almost sure we would come. John looked at me sadly. highly 9.1 have never believed you. more noisily 10.. slow. Your friends have simply forgotten to tell you about it. 10. highly. John has just finished . 3. bad. 8.. hatefully.1 still remember where you lived twenty years ago. badly 3. They seldom come here. heavily 10.. happily 3. 17. Your friend obviously didn't want to stay here any longer. 26. Will you ever forget. high 14. I have paid for this house less than you suppose. 2. 20. 27. badly 4. movably.. neglectfully. Tom is often worried . He usually comes here . near 11. 22. attractively. My husband unfortunately drinks a lot. efficiently 4. 11. 14. 20. Only he can save us. We were quite certain .. farther 7. 2.. bad 16.. thankfully/thanklessly. 270 . Mr... Cold milk tastes good on a hot day. imaginatively/imaginably. Do you always get up so late? 17. How can he drive a car when he hardly knows the rules? 24. I hardly meet him.. We have visited many museums lately. How far is it to the railway station? 25. 9. sooner. variably. 35. George sometimes brings presents for our children. fairly 8. slowly 4. possessively.. Have you ever been .. later 3. willingly 9. badly 9. hardly 8. 7. ĆWICZENIE IV 1. heroically 4.. obediently. well.. good 6. The matter has been partly settled.

15. buys 2. he often speaks Polish. Peter doesn't play the piano well. 12. Take off your coat. Helen isn't late every time you meet her.3. 4. drink 4. In February we usually go to the mountains. 3. He only drinks from time to time. Our teacher doesn't always speak English to us. 271 . Some people like jazz.3. 3. 9. 10. We have put them aside. Czasownik — the Verb 6. What time do you get up in the morning ? 3. Who has given them away? 2. 7. brings. they usually bark at strangers only. ĆWICZENIE IV 1. We will give it up. 7. You can't put it off. They are not hungry. go 6. He is a teacher. they prefer playing bridge. I usually go to bed early.1 don't often sit up late. I see that you are tired. I can't make it out. 6. They don't need anything to eat. My sister has cleared away the empty dishes from the table. John doesn't go for a walk. Everything has been done. ĆWICZENIE III 1. I will gladly put you up for a few days. It's warm here. 5.1 like jam but I prefer honey. Tom doesn't sit up late. she is always on time. He goes to bed at ten. 6. his mother does it. visit 5. goes 3. 2. 8. I don't want to see them any more because they have run us down. 9. 9.3. It is not good for your health. Present Simple ĆWICZENIE I 1. 5. 13. rains 9. 8. 10. The earth turns round the sun. he is too lazy.1 hate noise.1 have broken off our engagement. He can't play at all. Say again what you want. 4. This train is never late. 4. 3. Pick up these papers! Pick them up. I have put aside the money you gave me. 7. they do the opposite. Wyrażanie teraźniejszości 6.1. 5. Dogs do not bark at everybody. 2. 11. Peter doesn't cook his dinner himself. I don't believe you.1. She doesn't watch TV. ĆWICZENIE XI 1. like 8. changes 10. others prefer classical music. ĆWICZENIE II 1.ĆWICZENIE X 1. The Browns don't like working in the garden. 5. My brother is not an actor. Why don't you put it on? 3. Czasy gramatyczne 6. You won't take me in again. 10. 6. It's getting dark. 4. Will you come to the station to see us off? 2. smell 7. 5. George doesn't drink too much. Mary always drinks coffee for breakfast. Switch the light on. John plays the piano beautifully. Cats don't play by day and sleep by night. Let them go away! 14. 4. I tell you.1. Will you ring me up at half past seven? 8. We sometimes buy bread in this shop. they make a lot of mistakes. You must give up smoking. she reads books. 2. 6. They don't do their homework well.

have come. Present Continuous ĆWICZENIE I 1. has opened 5. are going 2. call 9. goes 7. has Barbara written 8. Because she has left for London. are the kids doing.2. are you feeling 8. has left 7. ĆWICZENIE II 1. is having.1 am going to the seaside in a week.2.1. He doesn't study regularly at home. make 7. is knocking 6. Do you buy all the new records too? 7. knows 8. Does her sister cook well too? 2. 6. are playing 5. Don't bother me. 6. Wyrażanie przeszłości 6. Does his mother help him too? 6. am leaving. comes 4. are you cooking 6. 3. 7. are reading. is raining 5. Do you know this man? No. has not come 3. Because he has always been like that. What are you speaking about? ĆWICZENIE III 1. ĆWICZENIE V 1. Peter ought to work more. Do Professor Smith's students read the classics too? 5. is blowing. What are the children doing? They are playing in the garden. is listening 10. I am reading a very interesting book. are you doing. Because you haven't asked us to do so. is reading 7. May I take this book home? No. He always plays tennis on Mondays from 5 to 7. Is John at home? No. 9. is raining. rains. visit. Is his son a doctor too? 6. has won 6. I see him for the first time. 4. I am writing a letter. are having ĆWICZENIE II 1. have already finished 10. you may not. We are going to the theatre tonight. he is playing tennis. is having 2.2. writes 2. try 3. pretend. Is Mary watching TV? No. am waiting 5. I am listening to the radio. You must read it in the reading-room. am packing 6. 5. see. 3. Can his wife speak Spanish too? 3. 4. How are you feeling today? 10. What are you doing upstairs? I am cleaning my room. Present Perfect ĆWICZENIE I 1. is looking. 272 . Don't bother me! Don't you see I am busy now? 6.ĆWICZENIE V 1. fly (are flying) 3. lives. have you understood. is writing. and only comes to school from time to time. am writing 3.3. Do you work too much too? 8. has earned 4. 2. is knocking 4. 5. 6. 4. 5. 8. Because he has worked too much lately. 2. making. smell.3. want 10. Because he has gone out.3. 2. Mary is coming tomorrow. have you ever heard 2. is making. Because somebody has locked it. visits. 3. haven't seen 9.1. are watching 9. has 4. she never does it in the daytime. ĆWICZENIE IV 1. May my brother go home too? 4.

6. ĆWICZENIE II 1. 6. Have you learned to swim at last? ĆWICZENIE IV 1. Past Simple ĆWICZENIE I 1. lived 7. has been watching 2. Where did you find it? 8. Can you repeat what you have said ? 7. has been explaining 4. We have been listening to lectures all day long and we are very tired now. Why didn't you say so at once? ĆWICZENIE III 1. The students have been here since ten o'clock.1 have been working in the garden since early morning and everything is done at last. have been working. And what did you answer? 10. did not take. Mr. 5. has been cooking 7.3. 6. 9. When was Mrs Brown's son born? 8. Why did he come so late? 3. 8. Present Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1.2. I have read this book and I don't think it is worth reading. 8. Jane has been trying hard to improve her pronunciation and you can now admire the results. 5.ĆWICZENIE in 1. was. Did you give John all the wine? 3. have been building 9. When did John come to see you? 9. she has teen listening to records all the time. We have lived in Warsaw for ten years. 4. 3. We haven't seen each other for years. Why didn't you come to Jane's party? 4. went 9. were 4. ĆWICZENIE II 1. We have already finished work and we are going home. 4.3. I have not seen any interesting films lately. Where did you spend your holidays? 18 — Język angielski 273 . Mary hasn't telephoned since last night. 6. I have just written a letter to the Browns and I am going to post it. Where did you buy this watch? 2. Where did you find your key? 10. 3. Why didn't you wash tfyem up? 5. 4. saw 8. Mary has been working too much lately and she must rest now. I haven't been in England since 1975 3.1 have hidden that letter so well that I can't find it myself. 5. 2. They have just phoned to say that they will not come. have been learning 8. I have been looking for that book for the whole afternoon and I will go on looking for it till I find it. visited 3. Brown has worked in a bank for twenty years. Tom has been learning German since his childhood. went. Did you help George? 6. came 5. did not cook. has been reading 6. 2. How much did you pay for this dress? 5. I have known the Browns since last summer.3. Hasn't she finished her homework yet? No. 2.2. Have you heard the latest news? John and Mary have got married. have been writing 10. How did you manage to open it? 6. Where did you live in 1980? 9. 6. but he hasn't learned it yet. bought 2. 10. 7. has been typing 5. How many roses did he give her? 7. lived. How do you know it is true ? Mary has told me. What time was it when it began to rain? 7. 8. We have been waiting for you for many years. We haven't talked to John since Monday. have been listening 3. Why didn't you ask me? 4. did not work 6.2. 7. How much did you pay? 2.

were watching 4. listened 9. haven't seen. was reading. b) Smith has already finished his latest novel and is going to write a new one. 3. Did you write to them about our coming? 6. 6.1 paid for my new radio two days ago. 2. gave. have you read. I gave her a watch. learnt 5. a) Mary came to see me yesterday. had supper and went to bed. were 6. left 2. 3. was washing up 3. fell 3. was sitting. 6. 7. 8. was making 7. has been 10. ĆWICZENIE m 1. slipped. The Browns have lived here since 1970. ĆWICZENIE V 1. We have often visited the Smiths. 2. took 10.5. came. Because he had a train to catch. John has always refused to help me. When I was a child I liked to listen to fairy tales. were. came. He phoned at eight o'clock. were having. was cooking 7. When I was in London I used to travel by tube every day. has not written. Mary has already told me about her new job. 4. was buying 5. went in. na przykład takie: 1. was cleaning. were having 4.ĆWICZENIE IV Odpowiedzi mogą być różne. After a heavy snowfall all roads were slippery. 3.1 was too tired last week to study for my exams. a) Last Saturday we invited the Joneses to tea. visited. was laying. 4. left. 2. struck 8. bought 3. it was raining 2. was sitting.4.2. read.3. 8. has already told. saw. started 7. has just left 3. came 2. it was really a very pleasant 274 . lived 9. ĆWICZENIE HI 1. opened. was 6. a) Smith finished his latest novel a month ago. used. ĆWICZENIE V 1. 5. I often bought ties in that shop because they used to have a large selection.1 put it on your desk. ĆWICZENIE II We saw this film last month. was passing. was having. was sleeping 6. Did you watch yesterday's TV programme? 5. ĆWICZENIE IV Rozwiązania mogą być różne. fell 8. was 7. liked. saw 2. was.2. You explained this problem to us in your last lecture and I think. I paid 400 000 zł. Past Continuous ĆWICZENIE I 1. was crossing. started. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ĆWICZENIE I 1. 2. had no time 4. rang 5. 6. began 4.1 saw him three days ago.3. ĆWICZENIE II 1. 3. 2. preferred. They came yesterday evening. 4. did not hurt. was 6. went. Agatha Christie wrote crime stories. b) She hasn't been to see me since Christmas. have not finished 5. 3. 4.

Visited. had never met 8. 6. .. Because he had caught a cold.. had gone 4.2. came.. had been lecturing for three semesters (terms) . will be correcting 6. will you be using 9. found. a) We had a letter from Mike yesterday. cleaned the windows and washed up all the dishes.. Because he had lost his wallet.3. could. Was..afternoon. 4. 4. 5. said.. had hidden 7.3. we had been waiting for you for several hours. 6. Opened. 5. . 8. Had to. was. had been crying for a long time. will have seen 8. will you be skiing 10. Because she had lost the key. had left 4. she had been playing the piano from morning till night. Why.. b) No wonder you are tired. will be flying 7. appeared. had ordered 9. 5. found. Wondered. . b) I haven't seen Tom since 1970. ĆWICZENIE II 1. had never heard 8. Your girl-friend has just phoned to say she is coming.. saw. happened 11. . b) We have invited the Joneses to tea... Opened.. saw. Wanted. they'll be here at five. 6.. . 7. 18* 275 . 4. 8. Did you say. at your wedding party. saw. Was. told. will have built 7. 6.. had spent. knew. Had got 12. 7. ĆWICZENIE III 1. came. will graduate 5. had learnt. Asked. came. Because Mary had forgotten to post it. had done 7.. went 5.3.2. b) I have sent you a book and I hope you'll get it soon. will have done 3. Past Perfect ĆWICZENIE I 1. ĆWICZENIE II 1. b) I have never seen your wife. . had been 2. .. a) I saw Tom last in 1970. told. 8. Because she had not stayed till the end of the play. Wanted. were.7. saw. 10. he had been working in his garden twelve hours a day. no wonder he ruined his health. b) What about Mike? Hasn't he written to you yet? 9. a) I saw your wife only once. had done. came 3... telephoned. had been eating. 2. Because he had slept badly. had ordered. had been 10. a) Your girl-friend phoned when you were out. What is she like? 6. will have planted 2. . had stolen.6. forgot 10. had been painted 5. hadn't locked 6. drinking and singing all night. will have repaired 4. had informed 9. a) John worked too much last year. will not be able 3. a) I sent you a book last week. b) Don't go out. 2. Because he had spent all his money. had. Past Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1. a) Yesterday I did my flat.. Because she hadn't worked enough. Wyrażanie przyszłości ĆWICZENIE I 1. although he had been learning that language since his childhood. 3.3. he is quite a different man now. had eaten. 7. had left 2. 3. will have eaten. will have. I'll phone 4. had been. he had been amusing himself instead of studying. had left 6. hadn't bought. will be waiting 8. you have been working all night. b) I have just finished doing the room and I am going to do some shopping now. will have passed 5. had opened. will have been paid off 6. had read 3. will be cooking 2. 6. was.

ĆWICZENIE III 1. Powinienem mówić po angielsku. People do realize the difficult situation of the country. We were to come at 6 o'clock but the train was one hour late. Do you learn French? No. You must have your coat shortened.2. They have breakfast very early. Will you give me your new book? 8. I'll wait (be waiting) for you from four to six. ĆWICZENIE III a) 1.4. 5» Tom knows that as well as you do. John knows nothing about this matter. kiedy skończy pracę. 4. We had better have that conference at a later date. I don't. He will pay a lot of money for that house. A new school is to be built in this village. 4. Nie wolno ci pić zbyt wiele wina. Have these letters answered at once. please?). 2. If they ask me about you what am I to say? ĆWICZENIE II 1. 2. Have the tea brought in. I must have a new dress made. You had better visit us the next week. 10. Do you have letters from your sister every week? 4. When do you have your bath. 3. 5. 8. 2. kiedy będę w Anglii. b) 1. I have a good time when I am in your company. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ĆWICZENIE I 1. Spring will probably come early this year 6. 5. We are going to buy ourselves a new car. You must have these sentences translated. I'll do it in spite of everything. ĆWICZENIE IV a) 1. 9. 3. My neighbours had their fence mended. 4. 4. 3. Czasowniki specjalne — Special Verbs 6. 3.1 do understand what you mean. 5. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ĆWICZENIE I 1. Do try to do it once more! 5. 2. 2. Ona może zjeść pół tuzina jaj naraz. 4. and neither did your brother. You had better forget about this incident! 2. 3. 3. Who is to be blamed for this mistake? 5. Nie 276 .4. in the morning or in the evening? 3. 10. 2. 14. I must have this text copied. 6.1. You had better come back home at once! 3. Mary had her watch repaired. c) 1. We did prepare everything that was necessary. 4. Will you please switch off the radio? (Will you switch off the radio. Mary może iść do domu. What are we to do in order to satisfy you? 2. and so does his wife. Why didn't you have your flat done up? b) 1. Why have you brought a type writer? Are you going to work here today? 13. We will help you in all your difficulties. 4. 7. Have your hair cut because it is too long. The Browns are coming (arriving) tomorrow. We had all the flowers in the garden watered. At this time next month I will be sitting on the beach. We will have the keys to our house changed. 2. 3. Professor Jones takes part in many conferences. Tomorrow at five John will be having an English lesson. I'll be in the library between five and six. 11. 4.4. You didn't answer my question. 7. 6. How are you feeling? Shall I ring the doctor? 12. You must have your room cleaned. He did know about it from the very beginning. Why didn't you have your car washed? 6. and neither do I. 9.

should. 8. Musiałem zdawać dwa egzaminy wczoraj. 5. 4. Niepotrzebnie zadzwoniłeś. Mary ought to have forgotten about that unpleasant incident. Kierowcy nie powinni zbyt szybko jeździć. 6. shall. ponieważ drzwi są otwarte. 7. You will have to forget about these plans. Powinieneś był znać go lepiej. 8. should 6. Tom used to help us when we needed it. Powinniśmy byli pamiętać o urodzinach Johna. ponieważ jest zupełnie zdrów. Możesz przyjść do mnie teraz. Niepotrzebnie martwiłaś się o mnie. You may go to the cinema.1 can't listen to it. Czy rzeczywiście musisz pożyczyć tak dużo pieniędzy? 9. will 9. Dzieci powinny wcześnie chodzić spać. would 4. 10. May I get another cup of tea? 5. would 2. Niepotrzebnie przyszedłem w to miejsce. 3. ĆWICZENIE III 1. We will have to ask Father for a loan. 5. Dzieciom nie wolno bawić się zapałkami. 4.1 mustn't listen to it. 3. 4. Było bardzo dużo czasu. 9. Traffic regulations ought to be observed. 8. You may smoke a cigarette. Niepotrzebnie go odwiedziliśmy. Mary powinna wiedzieć o czym mówi. Smith needn't work. John nie musi iść do lekarza. would. The students used to bring sandwiches and eat them during the break. 7. ĆWICZENIE VI 1. Mr. should 3. 4.powinienem palić tylu papierosów dziennie. Can you understand it? 9. 5. 2. 3. will 10. 9. ĆWICZENIE II 1. should 9. 8. Our guests may come tomorrow. You should understand our difficult situation. Kiedy będziesz musiał zwrócić te książki? ĆWICZENIE V 1. Kiedy będziesz mógł wygłosić swój wykład? 2. 3. 7. John can work all day long. 4. Nic mi się nie stało. Nie potrzebowaliśmy innego środka transportu. On such beautiful days we are allowed to bathe in the sea. shall 5. will 6. Should I believe all these stories? 7. 2. że mnie podwiezie. 6. Nie potrzebowaliśmy szukać nowego klienta. Nie potrzebowaliśmy więcej pieniędzy. 7. Niepotrzebnie umyłeś samochód. should 10. Nie potrzebowałem brać taksówki. 6. 10. Mary had to bring in tea to the dining room herself. Niepotrzebnie spieszyliśmy się. will 7. 8. My friends will be able to come to breakfast tomorrow. ĆWICZENIE VIII 1. 10. Smith should not work. 3. John didn't have to translate these letters into English. 10. shall 8. 7. will 2. will 3. 10. Dlaczego nie zostaniesz z nami dłużej ? 6. Mr. ĆWICZENIE IV 1. He must have known all the details if he managed to write such a good article. 2. They must not drink alcohol. ĆWICZENIE VII 1. ponieważ John zaofiarował się. How dare you say he is a thief? 2. should 8. shall 4. 9. 5. 6. Może będziemy zaproszeni na to przyjęcie. should. The teacher has never had to explain these things twice. 10. should/would 5. Will I be allowed to ask you one more question? 6. 9. Must you get angry with us? 277 . would 7. Dare you bring him here? 8. Dyrektor nie powinien był zwalniać tylu robotników. I don't think he will ever be able to understand us.

had known 4. by 11. beside. Przyimek — the Preposition ĆWICZENIE I 1. 13. Neither (nor) do I. at eight 2. ĆWICZENIE II 1. would not put. Neither are potatoes. 11.: 1. Neither will Lucy. had been 2. French doesn't smoke. rang 7. had not begun 15. I wish you were quiet at last. had gone 13. 2. 10. np. ĆWICZENIE I 1. 8. 8. 7. on. 12. over 4. I will do my best. at 13. above. ĆWICZENIE II Rozwiązania mogą być różne. 10. 5. 278 . 12. So was Keats. 13. 6. We must go now. out. 14. on that day.30 9. I didn't agree with the speaker. after lunch 17. Neither had Patrick. 9. I wish I had learnt to cook before I got married. The Browns do not often give parties. So did we. between 5.1 wish we didn't live so far from the town. about 14. 5. 3. in June 7. Zwroty o konstrukcji: So do I. We are ready to go. You must be patient. Neither should you. You ought to work harder. 10.6. in front of 7. 7. did 7. in spring 9. could 10. I don't like the circus very much. during 15. were 2. to Bradford. in London. demanded 9. Mr. left 3. from 16. I wish you knew my parents. in 2. 4. at. 3. in time 6.5. till June 16. 7. He can do without her very well. 14. So is January. by the end 10. had not married 11. I wish I hadn't changed my job. So can Richard.6. on 10. had locked 6. 11. had not told 9. ĆWICZENIE III 1. had 8. were 6. did not put.1 like fresh air. at 9. at seventeen 3. 6.1 wish I hadn't forgotten my money — I can't buy anything to eat. So must second year students. had 12. 2. were 14. from London to Exeter 19. in a minute 8. down 12. from three to six 12. had never met 4. ĆWICZENIE II 1. 8. behind 6. 2. The Blacks haven't been abroad for years. I wish you had followed my advice. 3. 9. Neither will my wife. 6. 14. to 3. 9. You shouldn't be late. So do oranges. had 8. John wishes he had sold his car. for a week. So does the director. on Mondays 5. Neither does Robert. at home. My daughter is going to be married. 5. Neither will he. during. by.45 11. 7. could 3. had read 5. before 18. 6. into. came 10. in February. at 2. answered 5.1 wish we were going to France in the summer. in Bradford 20. through. on 15. I wish you didn't talk so much! 4. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów ĆWICZENIE I 1. in Exeter 4. since the day. at 8. had never bought. 4. for ages 13.

I am not interested in space flights. Spotkałem wczoraj Johna.. 8. 7.. Wait for me at .. she takes after her father. After work I usually go shopping. Słucham cię. 5. 8. These tape-recorders differ in price and in quality. we couldn't make out what he was aiming at. W odpowiedzi na Pana list mamy przyjemność poinformować. Mamy nadzieję. 4. 19. Do you want to see Warsaw by night? 17. że zamierzam zrobić. 5. We will meet at the station at six. . Mr.. ... że .. ĆWICZENIE V 1. że będzie jak najlepiej. Try to take full advantage of your stay in England — stay with an English family and speak only English. 3. 9. 5. The Browns' house stands between two much bigger houses. 23. Tom always comes back home on foot. Put these plates on the tray and carry them to the dining room. I never come home before three.. poproś o szklankę wody. 3. 8. 9. 16. Jeśli będziesz spragniony. Mary opiekuje się swoim braciszkiem i siostrzyczką. for the independence of their country.. Translate . We are very grateful for everything you have done for us.. Do you object to . ale to nie znaczy. Dlaczego przeglądasz te stare papiery? Szukam zagubionego listu. . 11.. The bus stop is behind our house. Can you come and see us on Monday at five? 12. zabrudzisz ubranie farbą. 6. Smith came to our town in August. John spent the whole evening in front of the TV set instead of studying for his examination. Mary has a great influence over her husband.. . 19. into English. but he travels to work by bus. Nie śmiej się z Johna. zapytaj o mnie (wezwij mnie). Get into the 114 bus and get off at the third stop. Wszystkie moje obecne wysiłki zmierzają do nauczenia się angielskiego. 14. 7. że zebranie trwało już dziesięć godzin.. 2. 24.. 9. 15.. 20. pytał o ciebie. 10. czego chcemy? Zgadzam się z tobą. Zajrzyj do torby — może tam znajdziesz twój klucz. I took you for a friend of mine by mistake. 12. Jeśli będziesz miał kłopot. think over .ĆWICZENIE III 1. że powinniśmy mu pomóc. 4. . 17. 2.. as he doesn't like getting up early.. 14.1 knocked at the door and went in. I will see to it. 18. This table is too big — it won't pass through the door. 7. 15. . 16. . 13. 6. słyszę co mówisz.. During the day there is a lot of traffic in the streets of our town.. If the boys go on foot. Nie pochwalam twego zachowania. 6.. Jeśli się oprzesz o tę ścianę. 3. Mówca wskazał na fakt. 21. 13. Wypijmy za twoje powodzenie! Chciałbym wymienić swoje radio na magnetofon. 2.. The train from London to Exeter is just coming. 10. 4. nie dając odpowiedzi na pytanie postawione na początku. A delegation of English businessmen has come to Warsaw. Ten człowiek jest oskarżony o kradzież. 18. I came into this room an hour ago. co zechcesz.. 22. ĆWICZENIE IV 1. Czy godzisz się zrobić to. ale spróbuj mu pomóc. 11. you will see them on the way from the town to our house.

279 .

There is some . It is . 8... How many theatres are there .2. 9. 7. 7. There have been a lot of road accidents since the beginning of the year. There aren't. There isn't any .1. There will be . 10. Is there. 6. It is.. It is . There is no .. there was.. There was ... There haven't been .. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja: It + (be) 8.. Is there .. There are . Is there .. 10. 8. Is there .. . Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ĆWICZENIE I 1. 9.. it is.... Are there any clean handkerchiefs in the cupboard? 9. There aren't any . 7. Is it... 7. Is there . 2. 5. There aren't any .. 7..... 5.. How much petrol is there .... 4..8. 2. 7. It was . 5. Porównanie ĆWICZENIE I 1.. It's no use trying to persuade her.... There wasn't .. 5.. ĆWICZENIE III 1. 3. 3. 4. Is there. How many rooms are there ..... 3. 6. 280 . it will be. ĆWICZENIE IV 1. it is... 2.. 12.. Is there.. Is there . 8.. 12.. There is . 13.. It is.. there isn't. How much money is there . 6. There was . Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be). There is.. It's a pity Mary won't come and see us tomorrow... ĆWICZENIE II 1. Is there . There has been. It is.. There aren't any .. 4. It is. 3. 10.. It is .. It is. There is some . It was .. 3.... There will not (won't) be .. There is .. It was. 8. there are. There is a bus stop on the other side of the street. There is .. 5... there is. there is. 11. 8. Is there ... There are no . Are there . It was .. There aren't any tall buildings in this small town.. 6. It is. Is there . 6.... Is there. There are no... 4.. There are ... 11... 12. 11. 6. 13.. 10... 14. Are there . 8. There will be a lot of people at the meeting tomorrow. How many mistakes are there . How many restaurants are there ..... There is some .. 7. there will be . It is nice to see you again. 14. 9. ĆWICZENIE II 1. there is. 2. Are there .. It is not always easy to experiment... There were .... She won't listen to you. 4.. It was . 5.. Is there . 4.. 2.. 6.. 3... it is. 4. 10.. 3.... How many plates are there . 2. How much bread is there . 8. There was a very good concert in the park yesterday. It was. there are no.. There was ....... there are. 5. 9. ĆWICZENIE in 1. It was . 2..

I have shown it to him. This type of transistor radio is now being 281 . No. A telephone number can easily be forgotten. The facts are very well known. they have been told. 2. 6. Butter should be kept. 10.. John has lent it to her.. 6. ĆWICZENIE V 1. He teaches them French. they have been asked. 4. ĆWICZENIE VI 1. it has been checked. The whole affair will soon be forgotten.. 3. will be completed. ĆWICZENIE III 1. 3... A lot of forms will have to be filled in. 4. they have been read. The recon struction was completed .. She told everything. ĆWICZENIE II 2.. 2. 4. 7. 8.1 have bought him a book. Pass it to me. 10. Their old car can't be sold. Cars must not be parked . 9. 6. Some of the old narrow streets were widened. 5. are just being typed. That old clock ought to be repaired. Those documents have been translated. 3. John gave them to me. He promised it to Peter. Give them to him. This article need not be translated. She told it to her husband. He gave it to her yesterday. He bought her a ring. will be delivered. The old cathedral was reconstructed.. will be decorated.. The theatre was opened . they have been answered. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami ĆWICZENIE I 1. A new shopping centre was built . 10. Konstrukcje w stronie biernej ĆWICZENIE I 1. 2. 8. 2. 2. 9. 3. The answers must be written .. A school can be built.. The thief was noticed . 3... 6. 3.. Show them to me. The police should be informed. 4. Don't lend it to him. Yes. just being built. 7. 3. 2.1 am going to give the apples to Jane and the oranges to Mary.. All right. will be given. Two of my books have been taken away. He ought to be paid. Coffee is being served now. 5. 10. 4. 5. 5.. ĆWICZENIE IV Will be invited. ĆWICZENIE II 1. The books ought to be returned . it has been prepared* 5.1 have bought them for John. 4. are just being painted. just being written. 3.. just being made. 5.. 7. I won't tell it to her. 5. 8. 9.9. 7. 8.1 lent it to my brother. 6.

7. 3. Henry has been promised . 9. The exhibition will be opened by ... ĆWICZENIE XI 1.1 will be asked to come... 13. it is cleared .. 4. is being taught to swim.. They are opened at ... 6.. The prizes will be given away by .. The window had been opened before you went to bed... 11.. The police has been told . it hasn't been cleaned . 4. 3. 2... can't be arrested. 10. 2. Helen's novel will be finished by her husband.. Smith will be taken .? 5. 4. Those goods are sent.? 7. 10. Rice is eaten mostly in the East.. Mr.. John will be lent.. 4. it will be discussed .. Mary's photograph was taken by ..... 7. Has Mary been playing the piano all the time? 6. 5. ĆWICZENIE VII 1. Dinner was just being served when we came in.. 6.. Your book will be published next year.. won't be offered that job. 2. 8.. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie ĆWICZENIE I 1. was corrected 2. 4... 5. 2... 11. The kitchen has been cleaned by . 11. This book must be returned immediately. Mary was handed .. Passengers are requested to fasten their seat belts. 12. 16.1 wasn't told that the guests had already left.. A big swimming pool is being built in our district.. The work must be finished . I was paid ĆWICZENIE XII 1. Konstrukcje pytające 11. 13.1.produced . The tree will be cut down. 11. Can your guest speak Spanish fluently? 4.. Is the conference being held in that building? 3. Breakfast is usually cooked by . This report was written by .. Why haven't the letters been typed yet? 9.. 12. Had Henry left before .. 7.. ĆWICZENIE X 1.. The best tea is made by ... Mr. The road to Winchester is being repaired. Our car is being repaired by. hadn't been invited 5.. Spanish is spoken in most South American countries. 15... 6. by . 8. wasn't shown how to do it. My letter has been opened by. 3. ĆWICZENIE IX 1.. 5... Are the children already asleep? 282 . 13.. it must be posted . ought to be posted 3. The safe has been locked.. 6. The boys are usually taken . will be signed 4. by . it must be held . ĆWICZENIE VIII 1. Has the strike at the Heathrow Airport ended at last? 2. 2.... Was he driving . My daughter's portrait was painted by a famous artist.. 6.. It has been announced that the president will arrive in Rome tomorrow. The rooms are cleaned . This picture hasn't been paid for... 5... 5. Jones was offered . 3... 15. "Pygmalion" was written by . has been paid... 3. 14. The jewellery has been stolen by .. The window had been opened by. 14. Will Jim be invited to the party? 12.. was given a ring. Susan should be taught . 14. 7.... This parcel will be sent ...

Will your secretary book my air ticket? 10. Why are you so angry? What's the matter? 3. What's his job? ĆWICZENIE II 1.. Did Mr.. Who did he know? 7. What's your profession? 6. What is your brother's new car like? 12. Would you like to .? 6.. Who did you see? ĆWICZENIE VII 1. What can I do for you? 8. Will the Browns bring . What is it like? 3. What did she sing? 10.? 12. Does Miss Wilson do her shopping ...? 3. How is he? 4.? 11. Where did you buy it? 2. Where can they stay? 10. Where are you going? 3. And what's his job? 2. How is she? ĆWICZENIE V 1. What's your passport number? 5.? 13.. Where did you meet her? 7.8. How long have you been learning English? 4. How long can you stay with us? 2. Weren't you going to a dance . Isn't his name . Wouldn't it be better to buy a new one? 5. What's your first name? 3. What's your permanent address? ĆWICZENIE III 1.? 2. Haven't you got a dictionary? 11. What did they offer you first? 2. Where did you find them? 4. What is he like? 5.. Does Jane always go . Didn't you see her? 10. Where does he work? 5. What are the children doing? 13.? 9.. Who did you meet? 4. When is Mary coming to London? 9. Shouldn't we buy her a present ? 9.2. What's her job? 4.. Where are my glasses? 6.. How is your daughter? 15. Don't they go to bed too late? 4. What's your name? 2. Why must you leave so soon? 5.? 14. Can't they come . Smith leave the office before you? 15.. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ĆWICZENIE I 1.. What's he like? 2.... Who is she? 3.. What's your date of birth? 4. Why has your watch stopped? 11. What did you have next? 3. Won't it be . How much is it? 7.? 7. Where did he stay? 6. How long have you been waiting for Lucy? ĆWICZENIE VI 1.. What did you ask her to do? 9. Don't you like coffee? 8. Where did you lose it? 283 .. What did he tell you? 6. Who did he introduce you to? 8. Whose cousin is he? 5. What's your nationality? 5. Who will help me to unpack my bag? 14. Did Robert visit . Did Jane like the ring you gave her for her birthday? ĆWICZENIE II 1.

Who discovered America? 4. How do you clean the windows? 5. What were you talking about?. Who left it open. When will they move? 4. When did he get it? 6. Will the conference take place in May or in June? 5. When did you pass it? 2. Why are you tired? 2. Who lost it. Who invented the steam engine? 5. Who takes them. Where does she work? 3. then? ĆWICZENIE XUI 1. Why is your sister going to Italy? 4. When did you make that trip? 7. Is this suitcase made of leather or of plastic? 4. Who is she talking to? 6. then? 6. then? 5. Where does she come from? 2. What is Jane like? 2. Who uses it. What causes environment pollution? 8. What does she do in the evening? 8. How much flour do you use to bake a cake? 2. Who discovered penicillin? 3. How long does it take to bake a sponge cake? 4. Which of you hasn't got a passport? 5. Who rang before dinner? 11. Who painted "Mona Lisa"? 2. What does she spend it on? 3. Why did they sell their car? 3. Will you have a glass of wine ro some orange juice ? 2. How does she get to work? 5. What countries export a lot of oil? 9. Whose car did you put it in? 7. How do you polish the furniture? ĆWICZENIE XI 1. How many students have decided to spend their holidays in the mountains? 10.3. What brings rain? 4. Who has borrowed it. Who has drunk it. What time does she start work? 6. Inne konstrukcje pytające ĆWICZENIE I 1. Who wrote "Othello"? 6. What does she usually have for lunch? 7. or: Would you like to get a ball or do you prefer a doll? ĆWICZENIE II 1. How long do you cook potatoes? 6. then? 3. Who is he waiting for? 5. When did he tell you about them? 5. Who searched it. Who wants some more tea? 2. When is he leaving? ĆWICZENIE IX 1. then? 7. Why does he want to stay here? 5. Who won the battle of Austerlitz? ĆWICZENIE XIV 1. then? 2. Whose cup is this? 2. How often do you wash the curtains? 7. or: What about? 4. How does she spend the weekends ? 9. Have you taken your own umbrella or mine? 3. then? 4. What made you so tired? 6. Who has she borrowed it from? 284 . Where does she spend her holidays? ĆWICZENIE xn 1. What's her job? 4. Whose car was left in the street last night? 7. How many eggs do you put in it? 3. Do you want to get a ball or a doll. Why should I turn the radio off? ĆWICZENIE X 1.ĆWICZENIE VIE 1. When should I telephone her? 3.

won't you? 3. isn't he? John isn't older than you. 4. We could meet here tomorrow.ĆWICZENIE in 1. did he? 16. are there? 7. Mr. What. doesn't he? 4. What (who) .. Black isn't going to speak now. Wash your hands. does he? 12.. What have you been thinking about? 3. isn't he? Mr. hasn't he? Your brother hasn't come home yet. Who are you going to the cinema with? 5. was it? 10. about? 8. of? 6. 3. didn't he? Alan didn't paint this picture himself. Write down my question. did you? 3.. hasn't he? 6.. aren't we? We aren't going to meet Walter at the party. Who are you writing to? 6. does she? 12. with? 4. wasn't she? 7. You had your house repainted last year. could we? 10.. isn't it? 2. What is she speaking about? 3. Joan likes her new job. Who was the telegram addressed to? 2. Tell the time.. Who .. did he? 15. What are you waiting for? 2. Larry always comes home so late. was there? 12.. There are some good hotels in your town. does he? 11. is he? 6.. will you? ĆWICZENIE vn 1. about? Who . You have got a temperature. 2. about? Who . Whose side will he be on? 7. did he? 11. open. won't there? There won't be enough food for all of us... What is Granny looking for? 5. Your grandfather lived in Japan. Which . for? 2.. Who . You can come at five. What forms did you ask for? 4. is there? 2. Who have you left your address to? ĆWICZENIE IV 1. Who are you going to have dinner with? 4. Look at the time. didn't you? You didn't have your house repainted. haven't you? You haven't got a temperature. doesn't she? Joan doesn't like her new job.. What did you buy that picture for? 8.. There is some food left over. isn't there? There isn't any food left over. has he? 14. will he? 13... What have you hurt yourself with? 10. What is Mary looking at? 6. 285 . wash) the window. Konstrukcje rozkazujące ĆWICZENIE I A) Przykładowo: 1. can't you? You can't come at five. Dry your hands. for? ĆWICZENIE VI 1. don't they? Your children don't always tell the truth.. Answer my question. do they? 5. is he? 4. doesn't he? Larry doesn't always come home so late. didn't they? 8. can you? 13. Black is going to speak now... Switch on (switch off) the television set. couldn't we? We couldn't meet here tomorrow. Take the medicine. shan't we? 9. What. Alan painted this picture himself. John is older than you. at? 3. has he? 14. from? 5. will there? 16. to? 7. are we? 8.. Close (shut. Who have you been waiting for? ĆWICZENIE V 1. Your children always tell the truth. have they? 15. aren't there? There aren't any good hotels in your town. Which . There will be enough food for all of us. didn't he? Your grandfather didn't live in Japan. can't he? 5. What are you laughing at? 9. 5. have you? 9. What. 6. Your brother has already come home. Are we going to meet Walter at the party.

I want to listen to the music. Let Robert telephone.. 9. Let Miss Jones take . 2. . Don't be impatient — let's repeat this song once again. 5. Let him wait. The police are sure to look for these men.B) Don't make so much noise... 8.... When did you last see her? Let me think . 7. Don't tell so many lies. 4. 2.. ..1. 9.. Let the witness repeat . 13.. Father was too pleased to be angry with us. Don't repeat my question. I am too depressed to do anything. Let Jim take . 5. 6. 6. Formy i funkcje bezokolicznika ĆWICZENIE I 1.. Let Tom offer . Let him wait. Ask him for advice. he'll be seven years old tomorrow. don't wear) this dreadful hat... 6. 9. Don't eat (don't bring. to have missed ... 3. The film is too bad to amuse us.. . Don't switch off the radio.. to have see . 11. The weather is fine — let's go for a walk. 4. ... 12. don't buy) so many sweets. 3.. Let him clean his shoes himself. 2. 4.. 5. Open your textbooks and read the passage about urban transport. . Don't ask (don't answer) such silly questions. 5. Are you clever enough to solve this problem on your own? 3. Don't go out in the rain. 7. We were too bored to stay any longer. 286 . Where are your gloves ? Let me see... Is it Tom's birthday tomorrow? Let me think — yes. 3. to have forgotten . .. Let them come . 4.. ĆWICZENIE II 1. . ĆWICZENIE III 1. 7. John is too ill to leave his bed. I've got a headache — let's go for a walk. Konstrukcje bezokolicznikowe 13. to have neglected .. I'm very thirsty — let John bring me a cool drink.. My sister was the last to leave the room. John is sure to pass this examination successfully. I think I left them in the car. 6. I have too little time to come to the cinema with you. Don't shout at me.. ĆWICZENIE II 1.. . 4. . it was at Jane's party. I can't speak to him now.. 10. 3. 14. 2. 5. Mary was too angry to look at me. Let my son look for them. The Browns will be the only people to accept these conditions. The boss is sure to blame you for this. 8. ĆWICZENIE III 1.. 4 ____ not to have come . 10. 5. 2. 2... 8. Don't buy (don't put on. 10. Let Mr Clerk check .. Let the gardener plant . 13. The teacher was too kind-hearted to blame us. 3.. Tom was too intelligent to believe such lies. Let Jane correct .

to be produced. The public are requested not to smoke in the hall. to have been absent from the meeting (not to have been present at the meeting). 8. We judged him to be over sixty years old. . . Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ĆWICZENIE I 1.1 saw Mary open your bookcase. What do you want me to do about it? 4. to have asked about it. to be trusted. 3. 5. to teach us as much as possible.m.1 do not expect him to understand his mistake. 5. The new administration is expected to make numerous reforms. Nobody likes to be reminded of his mistakes. My wife made me write to Aunt Agatha. 6. Everybody believes you to be an honest man. The chairman declared the meeting to be over. Our team was reported to have won the football match. Similar accidents are said to have happened before..1 heard the children sing. 2. . The headmaster is said to approve of our plans for the summer. 3.. Don't make me do what I don't waht to do. 12. Mother made Mary go and see a doctor.. 2. 2. She felt her hands tremble. Why do John's parents want him to marry Mary? ĆWICZENIE IV 1. The epidemic is said to be very serious. 10. 10.. to forgive us. Let me have my own opinion on that matter. 7. 8. The police are believed to have caught the thieves two days later. .1 heard the door close. 3. 6. 2. 7. . He was seen to leave this house at 5 o'clock p. . The conditions of the agreement are said to have been changed. The minister was reported to have come earlier than expected. The secretary knows her boss to be very busy. I saw the car skid. 9. 10... 8. 5.ĆWICZENIE IV 1. 7. 6. John expects the money to be sent next week. 2. 11. . 5. 6. I saw the postman drop some letters in our letter-box.. 2. to be missed. 7. The two brothers are known to hate each other. 3. 4. The police made him leave the town. We heard John play some Chopin on the piano. I saw a car run over a dog. 13.. 5. 13. We believe her to be an extremely rich woman. 6. to have given up that idea. 10. 9. 8. 10... Travel is generally believed to broaden 287 . ĆWICZENIE III 1... The teacher hates his students to lie about their homework. 4. . We heard Jane speak to a stranger.. The earthquake is supposed to have caused much damage.1 want you to translate six sentences into English. He felt somebody touch his arm. The conference is reported to be over.. ĆWICZENIE V 1. I want you to lend me some money. We expect the Joneses to return our lawn-mower.2.. 9. The firm of Brown & Co is said to be in financial difficulties. 3. 7. to have received a box of chocolates. I noticed John enter the room. I heard you talk about me.. 5. Many people believe money to be the most important thing in life. 4. No progress was reported to have been made. ĆWICZENIE II 1. 3. 14. 4.1 saw a man die in the tram.. 9 _______ to see us all soon. 9. 8. 4.. .

10. Konstrukcje imiesłowowe 14. hearing 6. 3. To be brief. 10. 9. 8. To begin with. It was a very tiring conference. 6. ĆWICZENIE II 1. numbered 9. It is impossible for Jane to invite you to her wedding. To cut a long story short. done. The expected letter came this morning. to be sure. will cause us many difficulties. laughing 5. redecorated 9. These matters. 4.2. It is natural for young girls to think about love. It was too late for the director to call a conference. I wouldn't take too hasty decisions. The next problem for us to discuss is how to get credit. This is. 10. 8. 5. to begin with. That man wants one hundred pounds a week. Green is known to have lost a lot of money at the races. 2. we have no way out. a temporary solution. We fully appreciate your efforts. 9. sinking 10. The written examination will not be very long. The ministers are reported to have discussed the new economic reform. The film we saw yesterday was very exciting. so to speak. 2. 5. 6. 14. spoken. stand 3. 14. It is impossible for people to forget the war. confused 8. xeroxed 5. 8. The new system of prices is generally believed to be effective. singing 2. suggested. to say nothing of your generally known devotion to our case. 9. 2. The town seen from afar seems to be more beautiful and mysterious. 7. entitled. pick 10. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem ĆWICZENIE I 1. We are selling these goods at reduced prices. Was it difficult for you to get this information? 6. The growing number of starving people in the world should worry the governments of developed countries. 3. rising 3. To be sure. we have nothing to worry about.the mind.1. ĆWICZENIE VI 1. It is difficult for us to see to everything at once. exciting. 288 . To tell the truth. My lost wallet was found yesterday. shown. having sold 4. stopping 8. 3. 5. Formy i funkcje imiesłowu ĆWICZENIE I 1. 133. 2. Zwroty bezokolicznikowe ĆWICZENIE 1. wounded. 4. shocked. They are considered to be good partners in trade. I had to pay for the damage I had caused. 6. To be quite frank. Mr. John and Mary are known to have once met in London. Do you want a boiled egg or a fried one? 4. 6. uncorked. It was too late for the participants of the conference to stay any longer. 7. 10. examined 7. 7. staged 7. Where did you find the stolen things? 7. accepted 4. It is necessary for food to be kept in a refrigerator. written 6. we must give up many privileges. I want to stress that I am not going to criticise anybody.

I don't like your new dress. Being angry with us. 4.. they had to walk. we . I heard them laughing at me. The demand for the new model being very big. our firm decided to increase production..ĆWICZENIE II 1. 2. Feeling very tired.. 5. Trying to solve the problem.. 3.. 5. 6. I never got it. Being very tired. 8. 10. 14... the foreign visitors couldn't understand them. 4. we went to the seaside. They were noticed taking some papers out of that box. 8. Strictly speaking. everybody signed it. the travellers left their shelter.. 3. c) 1. he must be extremely gifted. I had my car painted green. 2. The plan having been approved. Shocked by her little brother's behaviour. The food being very expensive. Did you see Jane doing her room? 2. 9. The weather being very bad.. we had to wait for another one. we had to stay home. ĆWICZENIE IV 1. We heard him discussing this offer. ĆWICZENIE V a) 1. 10. Mary . we could start production. Judging by his behaviour.. 3. Our guide falling ill. 6. I .. we decided to have some coffee. Considering his age. 4. 3. 9. 4..1 observed the birds eating crumbs. 3.. We had both rooms cleaned. 2. The storm being over. he must feel offended. We heard somebody calling for help. 4. . we started looking for the owner.. 19 — Język angielski 289 .. 3.3.. The agreement having been signed. My daughter saw her friend leaving the garden in a hurry. 9. Having found an envelope with money in it. The weather being fine.. I didn't promise you anything.. accompanied by a group of officials. many people were starving. 7. 10. 8. There being no taxi. The inscriptions in the museum being in Polish.. the plan seems to be good. 4. 3. Mary . Entering the hall. The car was seen running at great speed. There being no means of transport. John was reading a newspaper. Putting it mildly. ĆWICZENIE III 1. Frankly speaking. 7. we decided to ask him to leave.. 4. the teacher hurried home. Being accused of lying. The letter having been wrongly addressed. Zwroty z imiesłowem ĆWICZENIE 1. 5. Having finished our work in the garden. The appeal having been read. waren't you making too much noise? 6.. the ministers left the room. she.. Generally speaking. b) 1. John was seen handling this apparatus. Waiting for the train. 2. hoping to find the missing document. we decided to walk. he . John was heard quarrelling with his wife. Henry . I . 2. 6. Nobody noticed the children disappearing. 5. 2. We observed the workers repairing the bridge. Knowing nothing about the accident. Having translated the text. The man's manners being very unpleasant. 7.

to study. Mary is fond of baking cakes for the whole family. There is no harm in visiting that man. Would you mind leaving us for a few minutes? 6. Would you mind buying two tickets for the concert on Monday? 8. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi ĆWICZENIE I 1. Mary insists on my visiting her next week. Would you mind taking my daughter to the cinema? 3. laughing. looking. 290 . Would you mind looking at this picture? 2. to do 6. to apologize 10. holding 3. accepting. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego ĆWICZENIE I 1. Some day you will be sorry for being so cruel to her. I must postpone paying off my debts till next year. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. spelling 6. drinking 7. to have 5. His not being successful in his work made him miserable. Would you mind speaking a little louder? 10. I don't remember ever having stayed in this hotel. 7. mentioning 5. breaking 4. 4. He was fined for not having paid the taxes in time. On coming to London we started looking (to look) for a cheap hotel 3. talking. 8. Would you mind bringing me a glass of water? 15. talking. coming ĆWICZENIE H 1. John's refusing to answer my questions made me angry. trying 8. b) 1.15. Our grandfather's getting weaker every day depressed the whole family. I don't remember his having ever mentioned these facts. 5. 4. Our meeting here after so many years is a great surprise. to go. 3. tell 3. saying 4. Would you mind switching on the radio? 9. listening 7. reading. being. taking. 5. The manager is busy showing the clients round the factory. being caught. 2. 4. ĆWICZENIE II 1. Would you mind translating this article into English? 7.1 was tired of walking in the streets of the town and dreamt of drinking a nice cup of tea.2. 5. to look. to conciliate. jumping. listening 9. cutting 9. Would you mind taking this coat to the cleaners'? 5. offering 8. We all like discussing politics. 2. waiting 2. leaving. 6. disregarding 10. 6. 2. Would you mind copying this recipe for me? 4. 3. Excuse my coming so late. writing. Their being English explains everything. 2. Excuse my interrupting you but I must add one more detail.1. ĆWICZENIE IE a) 1.

Is this the place you told me about ? 9. whose 3. The man you are asking about was killed a few days ago. when 3. when 11. I will stay here till I finish my report. That woman. You must wait till the meeting ends. whose 8. when 2. I know the man you are speaking of. The palace our teacher is going to speak about is a historical monument. who caused a car accident. 17. ĆWICZENIE IV 1. — 10. 4. George. When it gets warmer. ĆWICZENIE II 1. — 5. All our family stayed in London for a month. Zdania przydawkowe ĆWICZENIE I 1. The plan you are working on seems unrealistic. We have a garden we can grow flowers in. 2. Gardiner. 5. 10. whose 4. asked me for help. ĆWICZENIE III 1. 5. 2. 8. 8. The house I should like to buy must be comfortable and not very expensive.1 will tell him about it as soon as I see him. until 8. leave 7. 2. 4. will never forgive you. Na przykład: 1. 6. when 13. 2. I'll believe you. The dentist extracted one of my teeth. has been arrested. whose name is Mrs. which was very painful. which 2.1 will send the documents you asked me for. My brother. ĆWICZENIE m 1. it is necessary. as soon as 6. whose husband is seriously ill. The conference whose aim (the aim of which) was to discuss the problem of unemployment did not take place. As long as we 19« 291 . we have time 2. — 7. return 9. I'll go to the country. you are well again 4. before 5. before 9. Smith. are invited 12. will help us. 3. 6. which was extremely expensive. 5. when 14. 3. go away? 13. John expressed an opinion we can rely on. 7.16. When I have seen it with my own eyes. I come back 3. whom you have offended. is ill. as soon as. 3. My younger sister. The doctor you sent for will arrive in half an hour. Mary. who lives in England. 6. The room I sleep in is cold. arrive 15. 4. fall off 11. which 6. 4. whose 9. The landscape you are looking at was painted by Rapacki. moves 8. 10. 3. as soon as 12. 5. we start off 14. till 10. 7. when 7. The parcel I had sent to London hasn't arrived yet. will pay me a visit. ĆWICZENIE n 1. before 4. see John 6. whom. Zdania czasowe ĆWICZENIE I Rozwiązania mogą być różne. make up your mind 10. 7. comes 5. I will remember you as long as I live. Mr. 9. The boy you see in front of the shop is my son's schoolmate. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. The girls we are talking about will not attend the lessons. whom you met at Zakopane.

2.... so that VQU should not. so that we may.. may understand them 2.1 gave him some money so that he could buy a new suit.1 let my sister know that you were coming so that she might get ready for your visit. I want to invite your brother for the holidays so that my son may have company. 4. ĆWICZENIE IV 1.. 292 . ĆWICZENIE IE 1... ĆWICZENIE II 1. The foreigner spoke very distinctly . so that we might. so that he should not. to understand the world better 7. Henry brought the flowers home .. 7. 13. to buy a new radio 9. Send the telex at once so that our clients may know that the goods are ready. your room will be waiting for you. nothing wrong will happen... When you come back. As long as you work in this firm you will have enough to live on. Bring the binoculars so that we may see what is going on there. 12.. I have counted the money very carefully in order to be sure that there is no mistake.. I will recite it to you. Brown worked without a break for lunch in order to return home earlier. The teacher explained the problem once more so that all students should understand it. Zdania celowe ĆWICZENIE I 1... John was driving very slowly in order to see the numbers of the houses distinctly. 20.. 5. 9. As soon as you ring the bell. 8... 9. 4.. They hid the document well . could have dinner 6. 18. We moved to the country so that the children should live in a healthier environment.. 10... 11. 3. so that the criminal should not ... The minister repeated his statement once more in order to avoid any misunderstanding. He will bring his drawings as soon as he finishes them.. 10. 15.. 6.. 10. When I have learned this poem by heart. The teacher told the pupils . 7... You should (ought to) buy more fruit so that each child may get at least two apples. so that everybody can . 3.. 17.1 will come to say good-bye before I leave for America..1 won't buy anything valuable till I earn more money.. I'll give up smoking so that my family may stop worrying about my health. 16. can sleep. we will all be ready. 6. I invite you to dinner .. may have everything he needs 8. He spoke French . Close that door . I suggested a later conference so that everybody might consider the matter once more. 7. 9.. 15.. 6. 14.. 8. 2. 14. 10. 11.... 8. 13. 5.. Mr. should have time to take it down 3. 12. 9. John sat aside in order to watch us. might read it 5. Mary spoke in a low voice so that nobody might hear her........ We must start right now in order to arrive in time. 18. 5.. should not have to wait 4.are together. I am giving you this map so that you should not lose your way. The conductor gave a signal. 8. so that the car should not .. 19. We will sell this house before you come back from abroad. The police did all they could to catch the thief... The boy collected all compositions . 3. so that I can feel. can see your face clearly 10.. 2. 4. so that we should .. so that you should not. Put on a thick coat . John hurried to the bus so as not to be late for work.

2. 14. 6. 8... I thought you were looking for a job. was. She said there had been . 5... I thought you had already forgotten me. But she said she had lectures until . Ann said it was .1 believed you would never leave me. 9.. 7.. 5... Father would leave. She said they had returned . 2.... 11. hoped. had already finished... Mary told Ann that she had just bought . 9. 7... She said they had had . Jack had passed. 4.. 5. 7.. Mary said she was .2.. She asked Ann how she liked it.. 7.... 3. complained. Mowa zależna ĆWICZENIE I 1.. 4. would be able. 2. ĆWICZENIE II 1.. had been. 10. 4.1 explained that the report would soon be ready. remembered.. 5. 13. Would be open.... Zasady następstwa czasów ĆWICZENIE I 1.and had gone . 4... saw. was sure.. was. She said they had had some drinks in the bar. ĆWICZENIE m 1. 11. 17. had written . 4.. she was going to her sister's birthday party. . had already prepared. 12. saw. she had to visit Aunt Helen. thought. thought. But she told me she had an appointment with her dentist..... She said she had spoken and . had seen. would sing. 19. saw. She said she hoped to meet me on Wednesday.. She said she would ring me up on Tuesday evening. Tom had. I didn't know you wanted to see me tomorrow. 3. 6. He was sure he had never met you before. thought. John had already left.. the week before. would be. 4. was afraid. had. was sure. 6. heard. 3. 8. had left. hoped. 12. was.. The judge wanted to know when you had last seen that man. 293 . she couldn't go out as her parents were coming to see her. 3. He had met. 5. You could borrow..19. 6. 7. ĆWICZENIE H 1. would pass. . She asked Mary if she was . She said their friends had come. 5. 10. 6. 8. ĆWICZENIE Ul 1. had gone.. thought.9.. 3. was sure. She said they had got.. 6. 15. knew. had stayed. had understood . Peter hoped he would get a better position.. didn't think. She said they had found . She said they had done . believed. 20. 16. were.. 2. 2.. 2. 19. 3. She said they had visited . She said she had met. was. 10. and taken.. liked. I hoped your brother would pay me back £ 100.1 thought you were writing a letter to Canada. couldn't. She said they had decided .1. Następstwo czasów i mowa zależna 19. would stay... She said that was just why she had bought it. 18. thought.

him... She said he had ordered her . the thief had taken 8... She asked me how I had learnt about John's arrival. Mr.... .. She asked me when my wife was coming back... 10. 3.. ĆWICZENIE VII 1. Peter would speak . 7.. . ĆWICZENIE VI 1. 2. . . 3.. he had never heard . 5. Mr.. they would send .. 5.. ĆWICZENIE XI a) 1.. 5... She asked me why Mary was looking so unhappy.. 3. White asked if he couldn't go another day. . 7.. She asked me where I wanted to go* on Sunday. he had tried.. She said he had told her ... Smith said he was sure he hadn't left.. 4. 9. Mr.. —D. ĆWICZENIE X Mrs.. She asked me how many languages I knew.... She said he had told her not to . 4. 3. She asked me when the Smiths had come to Rome. 5.. Brown asked me what time I started work...ĆWICZENIE IV 1. White said to her husband that her friend Sylvia was coming for the weekend.. he would bring her. She said he had asked her .. She said Sylvia wanted to meet . 6... 4..... 11. two policemen had been shot .... She said he had been telling her ... 2. 8.. 12. though I had looked everywhere.. She said he had told her ... he had been staying . 6. 3.. . White answered that he was afraid he would have to go to town on Saturday to see Uncle Henry. Mrs. She asked me who I had met on Saturday.. —C.. ĆWICZENIE IX 1. 7. what she thought .. She had come from Canada and wouldn't stay in England long.. ... she hadn't been told . . . . 2. She said he had forbidden her .. He said he thought he had left . She said he had taken .. Tom had broken.... . had stopped.. .. He said he wouldn't tell his wife he had lost them. 5. . He said he expected Mary would help him . . Mrs. 2. 3... He said he didn't often lose things. —B. —D. Mary had sent him .... I hadn't found ... He said he believed he had put .. 5. b) 1. 2.. 8.. he would write . Peter would leave . he hadn't been... Gold said the specialist had examined her . . 6.... ĆWICZENIE VIII 1.. He said he would telephone Uncle Henry and tell him he would visit him the following week. White agreed to stay at home. she had just bought . she hoped Peter would have .. 2.... She said he had advised her ... She said he had been writing ... 4. 10.. 2... 3. 9..... She asked me how much I had paid for my shoes.. 4. She said she had been trying ... 4. . that the clock . She asked me what time I had dinner.. 5.... —D.. he would visit.. .. . he would catch ... ĆWICZENIE V 1.. 4..... 2. 4. the letters hadn't been posted. 3. 6.. She said he had prescribed... Mrs. 294 .

. White if he had got. The conductor asked the passenger to show his ticket... 2. 9. I asked if you knew . if he would see her on Tuesday. .... .. if he worked . 9.. .. b) 1.... . 3___ if he had heard .. if he was going to tell his wife about their meeting.. 2. 6.. The captain ordered the crew to leave the ship. if you wanted a drink... if people in my country were learning . 2.. if the flight had been good.. what I thought . 8. 3... The policeman told me not to park my car in front of the house... 3.. Jane told him to come and fetch her on Friday at six. 5..... ĆWICZENIE XIII 1. Mother told the children to be quiet. 10. 10. Mr.. — C... 3. White if he had ever been . .. Mrs. 4. 4. 2.... 9. 7.. . The doctor advised him not to work too much 3. if his director had left . 6. 4. .. Henry asked the waiter to bring him .ĆWICZENIE XII a) 1.... 2. when I would return home. if he had told . Black asked Mr. 2.. 4. Black asked Mr.... if you felt tired. if they were keen . The passer-by advised me to ask a policeman. if you smoked. 3.. which university I worked at. White if he often met..... Mrs.. if his son would be able to study medicine.. .. 2.. Lilian asked me to post her letter. 2. . .. .... 295 ... .. .. ĆWICZENIE XVI 1. 6. Mrs.. He told her to make up her mind soon if she wanted 3. Tom asked Rose to come back soon.. ĆWICZENIE XVIII 1... He told her to call him on Wednesday. The doctor told me to weigh myself every week and to drink no alcohol. 8. 5. if his firm had got ... 4.. 5. My teacher told me to write this exercise again. .. if he found his new job .. 3. 3. Mother told me not to forget to pack my toothbrush.. The commanding officer ordered the soldiers to cross the bridge.. .. where I was going. .... The teacher told Helen to sit down.. 8... 5.. if you always made people repeat. if his secretary would find time to type their report... 5. Mrs.... if you liked .. if his daughter would marry .... 7.. 7... 2. My wife told me to buy a bottle of milk. . if I had got . ... 5. 4. 3.. .. — D. if his secretary had given him her message. ĆWICZENIE XVII 1.. .. White told Robert not to be late again. if he had brought.. — B. .1 was asked if I had come by plane... He told her to let him know if she wanted .. d) 1.. 4. 5. The little girl asked her Dad to help her. . Father asked me to wash the car.. 10. ĆWICZENIE XV 1. 7. 2.. Black asked Mr. 4... 5.. which part of Britain I liked best. if he had met her husband. if he had ever read .. 3. c) 1.. White if he would have to look for .. if he was feeling tired.. . 5... Mother asked Ronald not to smoke so much. . 4. George asked both of us to his birthday party.. He told her she ought to see it.. .. if you often went to parties.. ĆWICZENIE XIV 1.. 6. — B. Black asked Mr..

. Jane said she had to fly . The telephone operator asked who I wanted to speak to. 7. 8. The teacher said to his class: "Don't make so much noise".. Another passenger came in and asked if that seat was taken. 2. The professor said the examination would be taken by . 4. S. Brown said his car was being repaired. Smith asked his wife: "Are you ready?" Mr. 3. Lucy said Charles might have . Mary told her sister she had a cold. 3. Father told Jim he might have the car if he wanted it.. 12. 5.. I asked Tom if he had to do all . 5. Helen told Jim not to smoke so much. My English teacher asked me if I had read Graham Greene's latest novel. The children said they were waiting for the school bus.. 4. the next day. 2. The policeman asked if any of us had seen the accident happen. ĆWICZENIE XXI 1. Mary told her friend she was afraid they would miss their train. 6.. Ann asked Betty who she had given the money to. Tom asked Jim whether he would help him.. 7. 3. ĆWICZENIE XX 1. 8. Mother told the children they must not play with knives.. 6. The clerk said information could be obtained . 5..ĆWICZENIE XIX Mrs. 4. 11. 10. 9. The man told me to get out of his way.. Ann suggested giving a party (or: that they should give a party). Mrs. Brown told Mrs. 2. Mrs. 3. 5. Mr. 296 . Jim asked Mary whether she often went to the Zoo and she answered she didn't. Smith told us we must not come in without knocking.. John asked if I would come to meet him at the station and I answered I would. 3. 6. 4. Her sister asked: "Why don't you call a doctor?" Her sister asked why she didn't call a doctor. 6.1 told Jack I had a message for his brother. Mr. Mrs.. 7. Tom asked his brother: "Have you taken my ball?" Tom asked his brother if he had taken his ball. 2. My friends said they would wait for me if I was late.. Jones: "My husband left on Friday". 13. My father told me not to say anything to make Mother angry. ĆWICZENIE xxra 1. Jones that her husband had left on Friday. ĆWICZENIE XXH 1. 2. The shopkeeper said the order couldn't be made out immediately. Mary said to her friend: "I'm afraid we'll miss our train". He suggested staying there until the storm had passed. I told Ann she could phone from my office.. He asked if I had to make so much noise. Brown asked her son: "What have you been doing since morning?" Mrs Brown asked her son what he had been doing . 8. Mary said to her sister: "I have a cold". Brown asked Mrs... 6... the following week. John asked if I had ever seen a plane crash and I said I hadn't. The teacher told his class not to make so much noise. 7. The teacher told me not to forget to put my name . Tom thanked him and said it was very kind of him. The doctor stated the man had been killed the night before. asked his wife if she was ready. 5. Henry greeted Tom and asked when he had arrived in London. The teacher said the test questions had been prepared . Jim said he would have to be . 4.

he'll help us. ĆWICZENIE VH 1. if you don't get a lift? 5. 5.. if you can't find one? 4.. we leave.. 297 . And if he doesn't. 3. 5... would become... 13.1 won't be able. I'd call. If I lost ... I'd offer .. If I had . 11. she is. it doesn't seem. 4.. 12. . 7. If he gets ... people would ring.? He'll fail. we'll go... will stay.. 6.... 7. .. If I could park .....? Only if he gets . ? I'll pour. 6. he wouldn't be . If she worked . 6. had.. I'd buy . if she isn't... ..... I'd buy .... He'll bark.. I'll try .... I'll learn. will let.. We'll go. . Will Peter join . ĆWICZENIE II 1..? I'll look for . would drive.1 would (I'd) have new ones made. 6. were.... 2. 4.. If he took . 8.... Will he pass. We'll catch.. He would feel better.. 3. 3. I don't have... 3.. 2.... 6. 10. took. It will break... If I pay .... If I go... Came.. find. we won't wait. . I'll go . she will work ..1 cook... ĆWICZENIE VIH 1....... gave..... 6. I'll earn ... would live.7.. . If I were ... He'll go . 6.. 8..... ? Only if I get. 9.. . 8.. I don't feel. If I could afford . I'd visit .. 7.. would have. 5. ĆWICZENIE III 1..... 4..? ĆWICZENIE V 1... ? Only if you give . 5. I'd visit...... I'd take ... If I could get.. it snows.. would buy.. I would be able to direct you.. if your boss doesn't pay you? 6.. 4. . 2. I would come .. 4. He'll try . offered.. I'll join. 3. doesn't come.. . 7.. 4. He'll miss . I'd call.. you want. will you study. 2. I'd write .. 3. 5.... wouldn't look . you walk. 3. And if you don't get... wouldn't take. 2.. I'll telephone . I'd go. 4.... I'll take . If I had a map... If I had.... . will you wash.. 4. 8... 3. 5. And if I don't give. if John doesn't meet you? 3. ĆWICZENIE IX 1. And if he doesn't get.. I would read more. I'll buy. I'll take ... 10... I'll lose .. Will you spend. 2. Okresy warunkowe ĆWICZENIE I 1. Will you take . would lock... 2. 5. buys...? Only if I have. I'll meet. If I change . ... If I had more .. it is. she would earn .. If I eat less.... Will you stay . I'd buy. If she becomes . And if you don't have . didn't drink..20. 5.. he'll spend .? I'll stay .. If they cleaned. ĆWICZENIE IV And what will you do of you don't pass it? 2.. offered.... you become. would stay. If my number was (were) .. ĆWICZENIE VI 1. .? Only if he works hard. ? He won't come.. 2.

would have lent.... would never have happened.. 4. Yes. ĆWICZENIE X 1.. he did. Lily would have been angry. hadn't rained. could. 4. We wouldn't have had to wait for the next train if we hadn't missed the earlier one. waited. 10... would understand... (or: I would run away).... if a thief took . had not lost. we would have watched . had not helped. got. No. if you lost . If you had read it. 6. 6. 15. if you saw . 12.. She wouldn't have broken the mirror if she hadn't dropped it. . wrote. We would have gone for a long walk. would be. .. she woud have heard . ĆWICZENIE XIV 1. . got.... 2. Yes. if you smelt . 7.. . Yes.. (or: I would look .? I would take . They wouldn't have stopped him. it was.. ... wasn't (weren't)... 6. 11. (or: I would open . 3.. would come.. 5... 5. 298 . 2. He wouldn't have done .? I would try . wouldn't have married. ĆWICZENIE XII 1. 10.? I would shout .. 3.. Yes... had had.. .9. if you had . he did. what would you have done. 2. 14. 7. would have got.. 4..). If they had liked it..? I would go . they did.... you would have seen . 6. §he would have gone . 5. .. (or: I would look . would meet. 4. she didn't.? I would ring . they were. had been.. would have been. would answer. ĆWICZENIE XI a) 1. would have liked... if you saw .. would have had.. had known.. had not seen. 3... 5.. wouldn't have got... b) 1. 5. wouldn't have done.. 7.. If she had taken it... 5. 3. I wouldn't have expressed ... If she had switched it on.. 2.. he did. hadn't been. We wouldn't have gone skating if the weather hadn't been frosty... 8. had gone wrong. would have run. 7. 3.. Yes..)... . .). would improve. (or: I would look . ĆWICZENIE XIII 1. 2.. if you noticed .. 9. would visit.? I would ask somebody to . she would have got better. If we had got there . spoke.. they would have stayed ... wouldn't have missed.). 2.).). 4.. had met. 13. 3. had booked.? I would run . Yes. (or: I would ask her to . They would have meet the artist. 4... They wouldn't have had a drink if they hadn't been thirsty. (or: I would consult .. wouldn't have lost.. I wouldn't have lent him any money if I hadn't been foolish.

If he hadn't stayed in a hotel.. comes.. 4.ĆWICZENIE XV If Robert hadn't missed the last train to London. 4.. 2.. 4. there will be. 3. If he hadn't fallen in love with her.. ĆWICZENIE XVI 1. — B.. 5. comes. 2. If he hadn't gone to the hotel restaurant. 2. would have gone. I wouldn't be wet through now. You can't see the director unless you have .. 3. ĆWICZENIE XX a) 1. 5... 5. I could have visited him. We won't go to the pub unless we finish our work. If he had got a large loan. 2. ĆWICZENIE XVII 1. you must ask . 6.. 4.. ĆWICZENIE XXI 1. 3.. b) 1. that must be . 5. 2.. 2. could (might) catch. I would buy . 5. . unless you ask her. don't take off. had told. — A.. unless the government takes action. He won't get .. 3. If you telephone . he wouldn't have married her. we would. — A. He would oversleep.. would sell. 2. We would have spent .. 5.. ĆWICZENIE XVIII a) 1.. would grow. It won't rain unless the wind changes. If we come . 3. unless you want him to accept it.. his father might have forgiven him. wouldn't have printed. 6. 7. If I had taken an umbrella. He will start looking for . 4. She will look for . 8. If you've got . his financial situation wouldn't be difficult. . were not. 7.. I can get . you should take . 4. 9. he wouldn't have had to stay in a hotel. 5. 3. b) 1. c) 1. You will hurt your feet unless you wear better shoes. He would have passed . . why don't you sell it? had. If he had caught his plane.... he wouldn't be here now. 5. — A.. you may find . — A. — C.. If he hadn't met her. might win. 6.. might put on. unless he telephones. John might have won .. he wouldn't have met Sylvia. 2.. You'll lose your friends unless you pay your debts... had. we could have asked them to supper... 8.. had known. 4. if you tell me . I will. 299 . unless he is told to. had taken. would have stayed. If she had had a holiday.. 4... she wouldn't look tired now.. 5. 10... he wouldn't have gone to the hotel restaurant. 8.. — B. we wouldn't have to look for a taxi. 3. .. 7.... — A. ĆWICZENIE XIX 1. I could have stayed . will catch. unless he wants to.. might (could) get. he wouldn't have fallen in love with her. 2. If I'm not mistaken. If we had come by car. 2... 4. He wouldn't have arrived . 6. hadn't been. wouldn't be. 3.

9. She wouldn't have found those documents if the police hadn't helped her. It won't rain if the wind changes. Would you buy this record if you had enough money? 14. we'll go by bus. You'll have an accident unless you are more careful. you wouldn't be wet through now.1 can come if you telephone tomorrow morning.1 would (I'd) write to him if I had time. 8.1 wouldn't have closed the window if it hadn't been cold. If you had put your coat on. You could be in time if you went by plane. We could have left yesterday if you had got the tickets. I'll read you a story if you take the medicine. 2. 12. 10. He would tell you the answer if he knew it.ĆWICZENIE XXH 1. If there is no train. 11. 7. . 4. 13. If I'm not at the bus stop at two o'clock. 5. 3. don't wait for me. 6.

Teacher 4. Creator 3. Przymiotnik 8. Przymiotnik 5. Quicken 5. Powojenny 16. Dematerializować 9. Antywojenny 19. Meaningful — znaczący. Rzeczownik 3. Economist 2. Demolish 10. Educate 4. Smoker 9. Musician 7. Hopeful — pełen nadziei. Monopolize 7. Homeless — bezdomny 3. Learner 5. Deepen 6. Mobile 5. Possible 3. Przymiotnik 7. Czasownik 11. Glorify 5. Przymiotnik 9. Wielostronny 13. Inventor 3. Driver 8. Malkontent 8. Eliminate 2. Modernize 2. Przymiotnik 15. Rzeczownik. Rzeczownik 4. useless — bezużyteczny 7. Przymiotnik 6. Tolerate 9. Niesmak 2. Glorify. Psychologist. Przedwczesny 17. Przeczytać ponownie 20. Childless — bezdzietny. Humorist 9. Rzeczownik 2. Wielożeństwo 12. ĆWICZENIE H 1. obiecujący. Nieprawny 6. Journalist 6. Economize 8. ĆWICZENIE vm 1. Czasownik 10. Statistician 4. Endless — bez końca 8. Przestarzały 21. Criticize 8. Baptist 7. hopeless — beznadziejny 5. Useful — użyteczny. Pianist 10. Niemożliwy 7. Satisfactory 6. Penniless — bez grosza 6. Catholic 7. ĆWICZENIE VI 1. Mathematician 5. Harmful — szkodliwy. Sweeten 4. Kontrargument 18. ĆWICZENIE III 1.Słowotwórstwo ĆWICZENIE I 1. Beautiful — piękny 2. Godziny nadliczbowe 22. Nie doceniać. Satisfy 7. Extravagant 2. ĆWICZENIE VII 1. Recognize 6. harmless — nieszkodliwy 9. Podwładny 15. Niedociśnienie 11. 301 . Professor 8. Multiply 3. ĆWICZENIE V 1. Sentimental 4. Nieporozumienie 4. helpless — bezradny 4. Writer 2. Nieregularny 5. Critical 9. Rzeczownik 14. Constructor 6. Enjoy 9. Nadciśnienie 10. Player 10. Weaken 10. Satisfy 3. Tolerant 10. Rzeczownik 13. meaningless — nic nie znaczący 10. Historical 8. ĆWICZENIE IV 1. Niewiarygodny 3. Rzeczownik 12. Dwustronny 14. Create. Compulsory. Singer. Helpful — pomocny.

Zostaliśmy wpuszczeni do budynku przez dozorcę. Meet me at the airport. Tom went to the cinema with his sweetheart. You will have no trouble with your new colleague — he is an easygoing man.1 am afraid you underestimate John — he is an extremely intelligent man. 13. Please rewrite this text. 26. 15. Mój najmłodszy syn bardzo lubi czytać (czytanie) 2. 7. Jarosz je głównie jarzyny. The invention of the radio had a world-wide importance. Wielkie rabunki banków są zwykle dziełem złodziei-zawodowców. Książka. 27. Hot dog — kiełbaska w bułce na gorąco 5. Shorthand — stenografia 8. 14. Tom pije rzadko. Know-how — znajomość rzeczy. 18. Jestem spragniona — czy jest coś do picia? 18. Shopkeeper — sklepikarz 2. której potrzebowałem. Czy masz ochotę się napić? 16. Stop! Czy nie widzisz znaku drogowego? 9. 12.ĆWICZENIE IX 1. 20. Strawberry — truskawka 12. ale niektórzy profesorowie lubią je. 6. Hairdo — uczesanie. 17. Don't expect me to lend you any money — I am penniless. 19. To nie jest mój podpis. Ten człowiek był leniem i pijakiem. I would rather be a journalist. 22. wtajemniczenie. 11. 25. 21. Tom jest zapalonym czytelnikiem kryminałów. Would you like to be a mathematician? No. Yesterday there was a great anti-war manifestation in our town. Jest za ciemno — nie mogę czytać. Czy możesz podpisać ten dokument? 10. 9. Zwyczaje tego kraju związane zjedzeniem są bardzo niezwykłe. 17. 6. 2. Copyright — prawo autorskie 4. I don't want any extra money and I will not work overtime. Warship — okręt wojenny 11. The shop was closed because of stock-taking. . 11. 14. Znajomość stenografii jest bardzo ważna dla sekretarki. Zagraniczna delegacja będzie jadła obiad w ratuszu. 12. Zaprosiliśmy sąsiadów na obiad. 20. 3. 8. 23. Jadalnia w naszym nowym mieszkaniu jest trochę za mała. 5. Proszę zajmij się dziećmi — muszę wyjść na jakąś godzinę. 29. była dostępna w czytelni. 7. ĆWICZENIE X 1. To jedzenie jest niejadalne! 15. 5. Picie na wielką skalę jest bardzo szkodliwe. 3. 8. The Browns are a childless couple. fryzura 10. ale gdy pije upija się bardzo szybko. Typewriter — maszyna do pisania 3. 19.1 am a newcomer in this town — I know nobody here. The red-haired girl looked at me and smiled. Mała wskazówka zegara wskazywała godzinę jedenastą. ĆWICZENIE XI 1. Lekarze są zwykle nazywani doktorami. Co zrobimy z pijanym marynarzem? (Początek popularnej angielskiej piosenki). Please apply to the book-keeping department. 10. 16. Caretaker — dozorca 7. Easygoing — niefrasobliwy 6. That man owes his position to bribery. 4. To jest najnowsza fryzura. My wife will find a counter-argument against anything I say. John seems to be very matter-of-fact.1 think (that) your joy is premature. Nauczanie jest trudnym zawodem. Fryderyk Joliot-Curie był sławnym fizykiem francuskim. Dressmaker — krawcowa 9. It's incredible how you have changed. Co zrobiłaś ze swymi włosami? 30. 4. 24. Shere Khan z "Księgi Dżungli" był tygrysem ludożercą. 28. 13.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->