Projekt okładki Maryna Wiśniewska Redaktor naukowy Janina Smolska

© Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1984

ISBN 83-01-05246-5

Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Wydanie trzynaste Arkuszy drukarskich 19. Druk ukończono w marcu 1996 r. Druk i oprawa Łódzkie Zakłady Graficzne

Spis treści

Przedmowa............................................................................................... Część pierwsza. Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych. Wybrane zagadnienia
1. Określnik — the Determiner ..........................................................................................

7

9 9 9 12 13 15 17 17 17 18 18 19 19 20 25 25 28 28 29 33 39 42 42 43 44 46 47

1.1. Przedimek ..................................................................................................................... 1.1.1. Przedimek nieokreślony ............................................................................... 1.1.2. Przedimek określony .......................................................................................... 1.1.3. Nieobecność przedimka . .............................................................................. 1.1.4. Przedimki przed imionami własnymi ......................................................... 1.2. Inne określniki ............................................................................................................... 1.2.1. Określniki dzierżawcze........................................................................................ 1.2.2. Określniki wskazujące ....................................................................................... 1.2.3. Określniki pytające i względne .......................................................................... 1.2.4. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych ......................................... 1.2.5. Określniki "ilościowe" ....................................................................................... 1.2.5.1. Określniki "oceniające" ........................................................................ 1.2.5.2. Liczebniki — Numerals ........................................................................ 2. Rzeczownik — the Noun ....................................................................................................... 2.1. Podział rzeczowników .................................................................................................. 2.2. Formy rzeczownika ....................................................................................................... 2.2.1. Forma podstawowa ............................................................................................. 2.2.2. Forma "dzierżawcza" ................................................................................... 2.3. Liczba rzeczownika ....................................................................................................... 2.4. Rodzaj rzeczownika ............................................................................................. 3. Zaimek — the Pronoun 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. .................................................................................................

Zaimki osobowe ..................................................................................................... Zaimki dzierżawcze ...................................................................................................... Zaimki nieokreślone...................................................................................................... Zaimki zwrotne ..................................................................................................... Zaimki emfatyczne .................................................................................................

i*

3

4. Przymiotnik — the Adjective ............................................................................................... 4.1. Formy przymiotnika ............................................................................................. 4.2. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ............................. 4.3. Stopniowanie przymiotników ............................................................................. 5. Przysłówek — the Adverb 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. ............................................................................................

48 48 49 52 58 58 60 63 65 66 73 73 73 73 74 74 75 75 78 80 80 83 85 88 90 92 94 95 96 97 98 98 98 99 101 101 108 120 121 126

Formy przysłówka ................................................................................................ Podział przysłówków ........................................................................................... Miejsce przysłówka w zdaniu .............................................................................. Stopniowanie przysłówków ................................................................................ Partykuły przysłówkowe ..............................................................................................

6. Czasownik — the Verb ........................................................................................................ 6.1. Formy czasownika ................................................................................................ 6.2. Podział czasowników ................................................................................................... 6.2.1. Czasowniki regularne i nieregularne ........................................................ 6.2.2. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne ...................................................... 6.3. Czasy gramatyczne ....................................................................................................... 6.3.1. Wyrażanie teraźniejszości ......................................................................... 6.3.1.1. Present Simple ............................................................................ 6.3.1.2. Present Continuous ..................................................................... 6.3.2. Wyrażanie przeszłości ........................................................................................ 6.3.2.1. Present Perfect ...................................................................................... 6.3.2.2. Present Perfect Continuous ........................................................ 6.3.2.3. Past Simple ........................................................................................... 6.3.2.4. Past Continuous .................................................................................... 6.3.2.5. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ................................. 6.3.2.6. Past Perfect ........................................................................................... 6.3.2.7. Past Perfect Continuous ................................................................ 6.3.3. Wyrażanie przyszłości........................................................................................ 6.3.3.1. Future Simple ....................................................................................... 6.3.3.2. Future Continuous ....................................................................... 6.3.3.3. Future Perfect ............................................................................ 6.3.3.4. Future Perfect Continuous ............................................................ 6.3.3.5. Future in the Past .................................................................................. 6.3.3.6. Future Perfect Continuous in the Past ......................................... 6.4. Czasowniki specjalne — Special Verbs ............................................................... 6.4.1. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ................................................. 6.4.2. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ..................................................... 6.5. Zwroty o konstrukcji: So do I, Neither (nor) do I .................................................. 6.6. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów .......................................................... 7. Przyimek — the Preposition ..........................................................................................

Część druga. Struktura zdań pojedynczych i złożonych. Wybrane zagadnienia
8. Konstrukcja There + (be) i konstrukcja It -f (be) .............................................................. 8.1. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ........................................................................ 8.2. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be). Porównanie..................................... 135 135 137

4

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

......................................................................

143 146 146 147 154 154 154 .155 157 157 157 158 158 165 165 166 167 172 175

10. Konstrukcje w stronie biernej .............................................................................................. 10.1. Tworzenie strony biernej ............................................................................................ 10.2. Użycie strony biernej .................................................................................................. 11. Konstrukcje pytające ............................................................................................................ 11.1. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie........................................................ 11.1.1. Pytania nie zawierające przeczenia ................................................................ 11.1.2. Pytania zawierające przeczenie ........................................................ . . 11.2. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ............................................................. 11.2.1. Pytania, w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią pod miotu ...................................................................................................... 11.2.1.1. Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi....................................................................................... 11.2.1.2. Pytania z użyciem form: do, does, did ............................................. 11.2.2. Pytania, w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu . . 11.3. Inne konstrukcje pytające .................................................................................. 11.3.1. Pytania alternatywne ............................................................................. 11.3.2. Pytania z przesuniętym przyimkiem .............................................................. 11.3.3. Zwroty typu "nieprawdaż" — Question Tags ................................................ 12. Konstrukcje rozkazujące ....................................................................................................... 13. Konstrukcje bezokolicznikowe ...............................................................................................

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika .................................................................................. 175 13.2. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ......................................................... 178 13.2.1. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) . . 178 13.2.2. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) . . 179 13.2.3. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik ........................... 180 13.3. Zwroty bezokolicznikowe ........................................................................................... 183 14. Konstrukcje imiesłowowe ...................................................................................................... 14.1. Formy i funkcje imiesłowu ......................................................................................... 14.2. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem .......................................................................... 14.2.1. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny ............................ 14.2.2. Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny ....................... 14.2.3. Imiesłów przysłówkowy w równoważnikach zdań ............................... 14.2.4. Konstrukcja absolutna ........................................................................... 14.3. Zwroty z imiesłowem .......................................................................................... 15. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym ............................................................................. 15.1. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego 15.2. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi .......................................................... .............................................................. 184 184 186 186 187 187 188 191 192 192 196 199 205 208

16. Zdania przydawkowe ............................................................................................................. 17. Zdania czasowe ..................................................................................................................... 18. Zdania celowe ...............................................................................................................

5 .

..................... Słowotwórstwo .......................................................................................... Przedrostki i przyrostki ........ Konwersja ........................................................... Okresy warunkowe II typu .................................................. Następstwo czasów i mowa zależna ..............................................................3.................. Rozkazy i propozycje w mowie zależnej ..................... Pytania w mowie zależnej .............. Zasady następstwa czasów ..3......................................................... 20.1........... 20................................... Okresy warunkowe III typu ............... 19... 20............ Część trzecia.................................. 250 1..........................................................1........................2.....................................................2................... Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej ...............................2................ 3.............................. 19..................................................................................... ............. 19............................ Mowa zależna ..................... Okresy warunkowe 20.....2......................19.........2........ Okresy warunkowe mieszane ........... 250 256 256 .....1.............. 2............................................................2............. 19....................................................................................2..................................................... 212 212 215 215 217 219 221 233 233 234 235 236 Okresy warunkowe I typu .............................. 19...................................... Użycie czasów w mowie zależnej ............... 19........... 20................... Wyrazy złożone ....................4...........................4.........................

................................................. 264 ......Klucz do ćwiczeń .......................................

autorki opracowały ją z myślą o wszystkich tych absolwentach szkoły średniej. tradycyjne i wciąż utrzymujące się sposoby egzaminowania z gramatyki języka obcego w naszych szkołach. z reguły biorą za punkt wyjścia kategorie formalne a nie pojęciowe. którzy — czy to ze względu na wymagania egzaminacyjne na studia wyższe lub potrzeby związane z samymi studiami. uczelniach. „Język angielski. dodano przy tym słowotwórstwo jako zupełnie nowy dział. próbując takiego układu.Przedmowa Niniejsza książka jest gruntownie przerobioną i znacznie rozszerzoną wersją książki pt. Jest to układ oparty tradycyjnie na formalnych kategoriach gramatycznych. Autorki rozważały możliwość zastąpienia go układem według kategorii pojęciowych oraz funkcji komunikacyjnych. nie dających się logicznie uporządkować. Oxford University Press) dajemy uczącemu się nie system. Repetytorium dla kandydatów na studia ekonomiczne". Po drugie. uporządkowanej całości nie wydaje się jak dotychczas możliwe inaczej niż w kategoriach formalnych. Wilkinsa („Notional Syllabuses". Zakres tematów uwzględnionych w niniejszym repetytorium został dość znacznie rozszerzony w stosunku do wersji pierwotnej. Po pierwsze. na przykład według propozycji D. W odróżnieniu od wersji pierwotnej. A. lecz raczej daleki od kompletności spis tematów. Autorki przeznaczają książkę przede wszystkim do samodzielnej pracy nad językiem. choć nie wykluczają oczywiście pracy z nauczycielem. Po trzecie wreszcie — i jest to chyba wzgląd najważniejszy — jeżeli książka ma umożliwić samodzielną pracę nad językiem. książka w obecnej postaci nie jest przeznaczona wyłącznie dla przyszłych ekonomistów. czy też z jakichkolwiek innych względów — chcą nie tylko powtórzyć. ćwiczenia w niej zawarte 7 . Natomiast zasady układu materiału gramatycznego zostały w zasadzie te same. Ukazanie uczącemu się gramatyki angielskiej jako spójnej. ani ująć w hierarchię. na egzaminach resortowych itp. zrezygnowały jednakże z tego zamiaru z następujących powodów. wydaną przez Wydawnictwa SGPiS w 1978 r. ale także pogłębić i rozszerzyć wiadomości z gramatyki angielskiej wyniesione ze szkoły. London 1976.

które ma tworzyć uczący się wykonując ćwiczenie. Smólskiej. aby nie powielać tematów szeroko uwzględnionych w stosowanych u nas podręcznikach języka angielskiego. Zadania. słowotwórstwo. Monika Neymann: czasownik. w których chodzi nie o poprawne użycie określonych środków gramatycznych. Autorki zdecydowały się na taki dobór. W formułowaniu objaśnień gramatycznych autorki opierały się głównie na obowiązujących podręcznikach szkolnych oraz na pracy Janiny Smólskiej „Gramatyka języka angielskiego". konstrukcje w stronie biernej. które można podać w kluczu do tych ćwiczeń i w ten sposób umożliwić samokontrolę. zdania czasowe. Starano się. Główne tematy autorki podzieliły między siebie następująco: Bronisława Jasińska: zaimek. że w zakresie zagadnień elementarnych ćwiczeń jest stosunkowo mało. aby ćwiczenie gramatyczne stawało się w pewnym stopniu także ćwiczeniem w komunikacji językowej. konstrukcje bezokolicznikowe. okresy warunkowe. konstrukcje imiesłowowe. Warszawa 1974. 143) zaczerpnięto — za zgodą autorki — z nie drukowanych materiałów dr J. Autorki pragną Jej serdecznie podziękować za wnikliwą opiekę merytoryczną. Gruntownie przerobione i unowocześnione objaśnienia gramatyczne ujmują bardzo zwięźle sprawę form i schematów gramatycznych jako takich. konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym. mają z reguły wiele możliwych rozwiązań. Ograniczyłoby to w znacznym stopniu przydatność książki dla samouka. aby zdania lub serie zdań. koncentrują się natomiast na ich funkcjach komunikacyjnych — na tym. liczebniki. zdania celowe. że mimo zachowania układu materiału według formalnych kategorii gramatycznych. W tym samym kierunku poszły zmiany w doborze i charakterze ćwiczeń. konstrukcje rozkazujące. Partie materiału opracowane przez poszczególne autorki przeplatają się ze sobą i byłoby trudno precyzyjnie je rozgraniczyć. Bardzo rozbudowane są natomiast ćwiczenia dotyczące zagadnień trudniejszych. następstwo czasów i mowa zależna. Czytelnika może zastanowić to. Trzeba jednak mocno podkreślić. lecz raczej uzupełnić braki tych podręczników. Inaczej mówiąc. 137) oraz struktury zdań z dwoma dopełnieniami (s. zestawienia konstrukcji there -f be i it + be (s. a często nawet przewidzieć. 17). Janina Jaślan: rzeczownik. Autorki 8 . autorki wprowadziły daleko idące zmiany w sposobie przedstawiania tego materiału.powinny mieć jednoznaczne rozwiązania. czasowniki specjalne. przyimek. zbliżały się jak najbardziej do aktów normalnej komunikacji językowej. zdania przydawkowe. lecz o znalezienie odpowiednich środków gramatycznych dla wyrażenia określonej intencji komunikacyjnej. co wyrażamy (w sensie komunikacji językowej) stosując określone środki gramatyczne. Sformułowania dotyczące określnika (s. konstrukcje pytające. przymiotnik. które byłoby bardzo trudno zgromadzić w kluczu. przysłówek. WSiP.

1. że mamy na myśli pewien pojedynczy egzemplarz spośród rzeczy (osób. Są to wyrazy the i a/an (forma a [a] występuje przed wyrazami zaczynającymi się od spółgłoski. wyliczają itp. w liczbie pojedynczej. lecz je wskazują. Przedimek Najważniejszą grupę określników stanowią przedimki — the Articles.). Przedimek nieokreślony Przedimek nieokreślony występuje przed rzeczownikami typu Count. Count Nouns i Non-Count Nouns (patrz rozdz. że nie opisują osób lub rzeczy. forma an [on] przed wyrazami zaczynającymi się od samogłoski).1. 1.1. 2. które towarzyszą rzeczownikowi podobnie jak przymiotniki. 1.1. identyfikują. Oto jego główne zastosowania: Przedimek nieokreślony a/an stawiamy przed rzeczownikiem. tj. Na przykład: . gdy chcemy powiedzieć.CZĘŚĆ PIERWSZA Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych Wybrane zagadnienia 1. nazwami rzeczy policzalnych. Użycie przedimków jest ściśle związane z podziałem rzeczowników na tzw. klasyfikują. Określnik—the Determiner W języku angielskim wyróżnia się klasę wyrazów. zjawisk) o danej nazwie. lecz różnią się od przymiotników tym.

9 .

może być w pełni zidentyfikowana.). Poznałem czarującą młodą Francuzkę na garden party w zeszłą sobotę. zjawisk itp. John kupił wino na nasze przyjęcie. Na przykład: John has bought some flowers for his girl-friend. I met a charming French girl at a garden party last Saturday. której nazwę wymienia. John kupił bardzo kosztowny samochód sportowy. Określnik some występuje w tego typu wypowiedziach także przed rzeczownikami typu Non-Count (które. John kupił samochód.). John has bought a new car. że w powyższym zastosowaniu przedimek nieokreślony a/an przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej ma jako odpowiednik określnik some przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i przed rzeczownikami typu Non-Count. John has bought a very expensive sports car. dodając do rzeczownika przydawki. Dla mówiącego (piszącego) osoba lub rzecz. zjawiska itp. John kupił nowy samochód. 10 . John Smith jest śpiewakiem. Na przykład: John Smith is a singer. występują tylko w liczbie pojedynczej — patrz rozdz. Drugim ważnym zastosowaniem przedimka nieokreślonego jest jego użycie przy stwierdzaniu przynależności danej rzeczy (osoby.) do takiej a takiej klasy rzeczy (osób. Nie zmienia to jednak istoty przekazywanej informacji i nie powoduje zmiany przedimka. Możemy ten rodzaj sprecyzować dokładniej. I met a girl at a party last Saturday. „określona". ale jego rozmówca (czytelnik) dowiaduje się tylko o jaki rodzaj osoby lub rzeczy chodzi. John kupił kwiaty dla swojej dziewczyny.John has bought a car. I met some very interesting people at a party last night. Poznałem (pewną) dziewczynę na przyjęciu w zeszłą sobotę. John has bought some wine for our party. Rzeczowniki w liczbie mnogiej przeważnie występują w takich sytuacjach z określnikiem some. 2.1. Można więc powiedzieć. znana. jak wiadomo. Poznałem bardzo interesujących ludzi na przyjęciu w zeszłą sobotę.

Na przykład: An emerald is green. zjawisko itp. These stones are very fine emeralds of great value. John i Peter są piosenkarzami. zjawisko) mając na myśli każdy obiekt o danej nazwie. do której zaliczamy daną rzecz (osobę. John and Peter are well-known pop singers. These stones are very fine emeralds. Gold is a precious metal. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy. Rzeczownik w liczbie mnogiej występuje w takich sytuacjach bez przedimka: 11 . John Smith is a very talented opera singer of world-wide fame. gdy wymieniamy rzecz (osobę. Szmaragd jest zielony. ale nie wpływa to na użycie przedimka. Przez dodanie przydawek do rzeczownika możemy ograniczyć klasę. John Smith jest śpiewakiem operowym. Złoto jest żółtym metalem szlachetnym używanym do wyrobu monet i biżuterii. John Smith is a very talented opera singer. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy o wielkiej wartości. John and Peter are pop singers. Gold is a precious yellow metal used for making coins and jewellery. Przedimek nieokreślony a/an stosujemy także. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym o światowej sławie. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym.). John i Peter są śpiewakami. John Smith is an opera singer. These stones are emeralds. Rzeczowniki w liczbie mnogiej występują w wypowiedziach analogicznych do powyższych bez przedimka. Złoto jest metalem. Złoto jest metalem szlachetnym.Gold is a metal. Te kamienie to szmaragdy. John and Peter are singers. John i Peter są dobrze znanymi piosenkarzami.

Chłopiec bardzo interesuje sportem.2.1. Przedimek nieokreślony a/an może niekiedy wystąpić przed rzeczownikiem typu Non-Count. Na przykład: The Smiths have a son.. The girl spoke with a courage which surprised everybody. The scarf will be a very good present for Mary. Przedimek określony Użycie przedimka the przed rzeczownikiem wskazuje. konkretny. Na przykład: I have bought a scarf and some handkerchiefs.) o danej nazwie i zakłada. Dzieje się tak w następujących okolicznościach: a) Obiekt (lub zbiór obiektów) został już wskazany w rozmowie (opo wiadaniu). nauczyciel powie: Come to the blackboard. zbliża się wtedy znaczeniem do wyrażenia a kind of. please. powiemy: Let's meet at the station. Szmaragdy są zielone. że jego słuchacz (czytelnik) wie. która wszystkich zadziwiła. gdy dla wymienionego już obiektu użyjemy innej nazwy wymieniając go ponownie. „pewien rodzaj". I'll keep the handkerchiefs for myself. o który egzemplarz chodzi. zidentyfikowany egzemplarz rzeczy (osoby. Mówiąc o nim w dalszym ciągu poprzedzamy jego nazwę przedimkiem określonym. że mówiący (piszący) ma na myśli wybrany. się The boy is very keen on sport. zjawiska itp. proszę. Przedimka określonego użyjemy także. Państwo Smith mają syna. okolicy. 12 . Gdy w mieście jest jeden dworzec kolejowy. Dziewczyna przemówiła z odwagą. nazwą rzeczy niepoliczalnej. kręgu naszych doświadczeń lub zain teresowań znajduje się tylko jeden obiekt (lub grupa obiektów) o danej nazwie: Gdy w klasie jest jedna tablica. Podejdź do tablicy.. 1. tj. Dziewczyna przemówiła z (taką) odwagą. — „taki rodzaj". Na przykład: The girl spoke with courage. b) W danym otoczeniu. Spotkajmy się na dworcu.Emeralds are green.

Na przykład: . Stolica Anglii. przedimek zerowy. który napisał ten list (list miał jednego autora) a man who knows seven languages człowiek. The head of our department. history. Podobnie ma się rzecz ze zdaniami przydawkowymi. tea. The man who wrote this letter. These stones are emeralds. który zna siedem języków (ludzi znających siedem języków może być więcej). ponieważ w naszym codziennym doświadczeniu chodzi o jedno słońce wszystkim dobrze znane.: music. Te kamienie to szmaragdy. 1. który napisał ten list.O słońcu powiemy the sun. Uwaga: Nie zawsze przydawką w postaci zwrotu z przyimkiem of ma funkcję identyfikującą. Kierownik naszego wydziału. silk — gdy mówimy o danych pojęciach oderwanych lub sub stancjach w sensie ogólnym. b) Przed rzeczownikami typu Non-Count — jak np.1. c) Rzeczownik występuje z przydawką. która ogranicza zakres odnoszenia się tego rzeczownika do jednego obiektu. Porównajmy: the man who wrote this letter człowiek. Porównajmy: the head of the department kierownik wydziału (wydział ma jednego kierownika) a member of our club członek naszego klubu (klub nasz ma wielu członków). gdy mowa jest o przynależności obiektów do takiej a takiej klasy obiektów — patrz przy kłady w rozdz. Na przykład: The capital of England. John i Peter są śpiewakami. czyli tzw.1. nie ograniczając się do konkretnego przypadku ich występowania. Człowiek.3. występuje w następujących wypadkach: a) przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej. Nieobecność przedimka Brak przedimka.1: John and Peter are singers. 1. courage.

13 .

the English . Mary. Przynieś herbatę.) mil na godzinę three (five.) pounds a yard trzy (pięć.niewidomi (ludzie) the rich etc. jak i jako przymiotnik. a także bez przedimka: once (twice. pneumonia. np.) funtów za jard to play the violin (the piano. etc. przedmiot zwany historią). miesiąc. month. John studiuje historię starożytną.) grać na skrzypcach (na fortepianie. Zawsze piję na śniadanie herbatę (napój zwany herbatą.) to have flu (mumps. itd.) raz (dwa razy. dziesięć itd. gdy wyraz określający narodowość funkcjonuje zarówno jako rzeczownik. ten. trzy razy itd.) sixty (eighty. Bring in the tea. etc.Anglicy the French etc. . herbatę a nie co innego). Użycie przydawki z rzeczownikiem Non-Count — o ile nie ogranicza jego zastosowania do jakiegoś wybranego jednostkowego przypadku — nie pociąga za sobą konieczności użycia przedimka: John is studying ancient history. Oto przykłady niektórych szczególnych zastosowań rzeczowników i przed-imków a/an i the. na gitarze. Uwaga: Nie można użyć takiego wyrażenia. zapalenie płuc itd.Francuzi itd. itd. John studiuje historię (w ogóle historię.) to have a headache mieć ból głowy the blind . I always drink tea for breakfast. Powiemy jednak: John is particularly interested in the history of ancient Greece.) na dzień (tydzień.: 14 .) a day (week. Mary. etc.John is studying history.bogaci (ludzie) itd.) mieć grypę (świnkę. John interesuje się szczególnie historią starożytnej Grecji. . etc. etc. Zawsze piję na śniadanie herbatę chińską. three times. etc. I always drink China tea for breakfast. the guitar.) miles an hour sześćdziesiąt (osiemdziesiąt itd.

gdy mamy na myśli małżonków lub całą rodzinę o danym nazwisku. b) przed nazwą kraju w liczbie mnogiej i taką. I must buy a present for a friend. by plane) podróżować pociągiem (autobusem. Otrzymałem list od kuzyna. Germans — Niemcy American — amerykański. w której skład wchodzi rzeczownik pospolity. a mianowicie a) przed nazwiskiem w liczbie mnogiej: the Browns.German — niemiecki. a German — Niemiec. the Bay of Biscay. np. Przed niektórymi jednak występuje przedimek określony the. c) przed nazwami łańcuchów górskich i archipelagów: the Alps. an American — Amerykanin. w szpitalu) To go to school (to college. the Philippines. e) przed nazwami oceanów i mórz. the Ritz. the Commonwealth of Independent States. to be at school (at college.: the Baltic (Sea). I met some friends at a party. g) przed nazwami hoteli: the Russell (Hotel). f) przed nazwami statków: the Titanic. the Nile. the Observer. Spotkałem znajomych na przyjęciu.: the United States of America. 2. 15 . d) przed nazwami rzek: the Thames. h) przed tytułami gazet: the Times. in hospital) być w szkole (w uczelni.4. samolotem) 1. by car. the Himalayas. np. the West Indies. the Falklands. samochodem. do szpitala) to travel by train (by bus. to hospital) iść do szkoły (do uczelni.1. the Queen Mary. the Smiths. the Netherlands. 1. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na angielski: a) Wzór: Muszę kupić prezent dla znajomego. the Mississippi. the Atlantic (Ocean). the Carlton. Kupiłem gramofon i trochę płyt. the Morning Star. the Lake of Geneva. the Invincible. the North Sea. Przedimki przed imionami własnymi Imiona własne najczęściej nie są poprzedzane przedimkiem. Americans — Amerykanie itd. i) przed wszelkimi nazwami o konstrukcji the + rzeczownik pospolity + of + imię własne: the Isle of Man. the Guardian.

I had a cat and a dog. who lived in . 16 .. My friend George has written a novel and some short stories. 3.. My brothers are musicians. in Poland. 4. Nasi goście to cudzoziemcy...3. 2. Tom Brown jest lotnikiem. 1. 5. 2.. W pokoju było łóżko. ĆWICZENIE II W następujących zdaniach uzupełnij przydawkami rzeczowniki podane tłustym drukiem: Przykład: I have bought myself a coat. Ten kamień to brylant. Mary has left some records here. 4... Leeds is . 2. My father was an architect. We spent our last holidays in a village.. których nazwy podane są tłustym drukiem. 1. The envelope contained a letter and some photographs. 19th century.. 4. Moi bracia są muzykami.. 3. famous English .... in England. 3.. ĆWICZENIE in Do każdego z następujących zdań dopisz jedno lub więcej zdań na temat rzeczy (osób). ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania wstawiając rzeczowniki z odpowiednim przedimkiem: 1. Profesor Jones jest uczonym i wynalazcą. A boy and a girl were sitting on a bench in the park. Dickens was . b) Wzór: Mój ojciec był architektem. In the park we met some girls. 1. Te kwiaty to tulipany. The Vistula is .. I have bought myself a warm woollen coat with a fur collar.. When I lived in the country. On the other side of the street there is a house. 4.. There are a few eggs and some cheese in the fridge. 5.. 2. który mieszkał na bezludnej wyspie. 5. stół i parę krzeseł. Jacyś studenci chcą z tobą rozmawiać. longest . Zamierzam napisać powieść o człowieku. 5. I like films. 3.

..... member of several clubs and . .. its.. że forma his jest zarówno określnikiem. . 5. Do you remember .. 2. president of .. wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz. . The Browns have bought . Gdy występują samodzielnie... Who is ....... cause of John's absence from school yesterday? Christine is .. her. Uranos is ... comedy written by Shakespeare. 7. Armstrong..... 7. Forma its praktycznie nie jest używana jako zaimek. our.. great admirer of ... owner of that beautiful villa over there? Mr. 6.. radioactive ........ house in London and of ... Uranium is ..1....4.. your. these.2...... film we saw together last week? „As You Like It** is ..... to .... hers (its). those.. 1..... że tak jak przedimki mogą wystąpić tylko łącznie z rzeczownikiem.. 2 — Język angielski 17 .. who made . 4... his. 1st September 1939.. Collins and Aldrin are . student of English literature and . yours.. 10. Smith is . big collection of first editions. theirs (patrz rozdz. formy: mine. 1.. 6.. Do określników zaliczamy także wyraz such... 9... Zauważmy. tj. Second World . Inne określniki 1.. Could you show me ..... important learned society.2. Określniki dzierżawcze Określniki dzierżawcze..... 8 of 7 and 8 is 56... broke out on .. their.. just round the corner. 10.. cottage in the country. that. What was .2.. Professor Watkins has ... new .. works of Byron......2. tj... ours. I am wearing? ... gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem. Zaimek). How do you like . ... They are moving in next week. formy: my.. jak i zaimkiem dzierżawczym. Greek god. owner of ... name of . first . 5. John is ... his.. 3. radioactive element..... name of . Określniki wskazujące Określniki wskazujące to wyrazy: this.... 9...to . Uranium is . who gave it to me is going to be my wife. 3). nearest . planet and of .... title of . please? There is ..... 3.. Samodzielnie natomiast występują zaimki dzierżawcze. 8. title of ...... charakteryzują się tym.. ĆWICZENIE V Wstaw brakujące przedimki: 1.

which.2. no. Określniki some i any użyte z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej spełniają podobną rolę jak określnik a/an z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej (patrz rozdz.Przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej występuje on zawsze łącznie z przedimkiem nieokreślonym a/an. Ta książka jest bez znaczenia.2. Have you bought a new record — any new records? Czy kupiłeś nową płytę — Gakieś) nowe płyty? I haven't bought a new record — any new records. wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz. I have none. Określnikowi no odpowiada zaimek none. This book is of no importance. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych a) Some.1. Have you any friends? Czy masz przyjaciół? 18 No. I have bought a new record — some new records. Określniki pytające i względne Określniki pytające i względne są to wyrazy: what.3. whose. Określnik no występuje z rzeczownikami typu Count i Non-Count: This book has no title. such a man — taki człowiek such a long journey — taka długa podróż such men — tacy ludzie such long journeys — takie długie podróże such courage — taka odwaga such extraordinary courage — taka niezwykła odwaga. 1. gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem. Określnika some i any używa się z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i z rzeczownikami typu Non-Count.3). Ta książka nie ma obrazków. 1. .4.). Użycie ich w zdaniach twierdzących pytających i przeczących jest analogiczne do użycia tych samych wyrazów jako zaimków nieokreślonych (patrz rozdz. Nie. any. Gdy występują samodzielnie. 3). Ta książka nie ma tytułu. nie mam (żadnych). Kupiłam nową płytę — kilka nowych płyt. This book has no pictures.1. Oto przykłady użycia such. 3. 1. Nie kupiłem nowej płyty — (żadnych) nowych płyt.

3. Określniki „oceniające" Jako główne określniki „oceniające" ilość lub liczbę występują wyrazy: many. few i little.: We've got a lot of French books in our library. much. b) Each. Many i much używamy głównie w zdaniach pytających i przeczących. I have none. samodzielnie.2. Są trzy grupy i po dwudziestu studentów w każdej. druga — wyrazy „wyznaczające" liczbę lub ilość. Wyrazy te.: Have you got many friends in London? Czy masz wielu przyjaciół w Londynie? Much używamy z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej. czyli liczebniki. W zdaniach twierdzących używane są częściej wyrażenia: a lot of lub plenty of. Many używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej. nie mam (żadnych). Nigdy nie piję dużo kawy wieczorem.5. kilka itp. .: I never drink much coffee in the evening. Określnik all może wystąpić z przedimkiem the. Określniki „ilościowe" Określniki „ilościowe" można podzielić na dwie grupy. another. bez towarzyszącego rzeczownika) — patrz rozdz. Mamy wiele francuskich książek w naszej bibliotece. Porównajmy użycie each i every: every (określnik) each (określnik) each (zaimek) every student in this group każdy student w tej grupie each student of this group każdy student tej grupy each of the students in this group każdy ze studentów w tej grupie There are three groups and twenty students in each.5. other. mogą także wystąpić jako zaimki (tj.1.2. every. 3. Pierwsza obejmuje wyrazy „oceniające" ilość (mało. dużo. np. przy czym the następuje po all: all the students of this group wszyscy studenci tej grupy 1. 1. np. np. Nie. either (neither).Have you any money? Czy masz pieniądze? No. z wyjątkiem every. all.).

2.dwadzieścia dwa fifty-five . Wiele problemów zostało nierozwiązanych. np. Na tym przyjęciu poznałem kilku pisarzy. Sprawiłeś nam bardzo dużo kłopotu. niewiele) używamy z rzeczownikami w liczbie pojedynczej. Mało jest ludzi. a great many. I've got very little money. Few (niewiele). a few (kilka) używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej. Mam bardzo mało pieniędzy. Z rzeczownikami w liczbie pojedynczej używa się też wyrażenia: a great deal of. There are plenty of restaurants in our town. 1. a little (trochę. On pije mnóstwo wina. Liczebniki — Numerals Liczebniki angielskie dzielimy na dwie zasadnicze grupy: a) liczebniki główne (Cardinal Numerals). Little (mało). np. We met a large number of actors at that party.pięćdziesiąt pięć . Jestem teraz zajęty.trzy four . Spotkaliśmy wielu aktorów na tym przyjęciu. A great many problems remained unsolved.He drinks a lot of wine.5.: Fm busy now but I'll have a little time tomorrow. I met a few writers at that cocktail party.: three .trzydzieści 20 twenty-two . You have caused us a great deal of trouble. np.cztery thirty . którym można w pełni zaufać. There is plenty of meat in that shop.: There are few people who can be fully trusted. ale będę miał trochę czasu jutro. Z rzeczownikami w liczbie mnogiej używamy także wyrażeń: a large number of.2. Jest wiele restauracji w naszym mieście. Jest wiele mięsa w tym sklepie.

b) liczebniki porządkowe (Ordinal Numerals), np.: first - pierwszy third - trzeci fourth - czwarty Ponadto rozróżniamy także: c) liczebniki wielokrotne (Repeating Numerals), np.: once - raz twice - dwa razy three times (rzadziej: thrice) - trzy razy four times - cztery razy tenth - dziesiąty twenty-second - dwudziesty drugi

d) liczebniki wielorakie (Multiplicative Numerals), np.: twofold - dwojaki, dwukrotny threefold - trojaki, trzykrotny quadruple - czworaki, poczwórny quintuple - pięciokrotny, pięcioraki single -jednokrotny, jednoraki, pojedynczy double - dwukrotny, dwojaki, podwójny treble lub triple - trzykrotny, trojaki, potrójny Liczebniki główne od 1 do 12 są odrębnymi wyrazami, np.: one - jeden four - cztery seven - siedem two - dwa five - pięć eight - osiem jedenaście three - trzy six - sześć nine twelve - dwanaście ten - dziesięć eleven - dziewięć

Liczebniki od 13 do 19 tworzymy przez dodanie końcówki -teen; należy zwrócić uwagę na liczebniki 13 i 15, które wykazują pewną nieregularnosc: thirteen - trzynaście fourteen - czternaście fifteen - piętnaście sixteen - szesnaście twenty - dwadzieścia thirty - trzydzieści forty - czterdzieści fifty - pięćdziesiąt seventeen - siedemnaście eighteen - osiemnaście nineteen - dziewiętnaście

Liczebniki oznaczające dziesiątki tworzymy dodając przyrostek -ty, np.: sixty - sześćdziesiąt seventy - siedemdziesiąt eighty - osiemdziesiąt ninety - dziewięćdziesiąt

Uwaga: W liczebniku forty, utworzonym od four, opuszczamy literę u. Liczebniki: hundred, thousand, million poprzedzamy przedimkiem a lub liczebnikiem one albo innym liczebnikiem głównym, np.: a hundred - one hundred - sto a thousand - one thousand - tysiąc a million - one million - milion

21

two hundred dollars - dwieście dolarów five thousand pounds - pięć tysięcy funtów seven million people - siedem milionów ludzi Jeżeli wyrazy: hundred, thousand, million występują jako rzeczowniki, wtedy przybierają końcówkę liczby mnogiej: Thousands of people came to the meeting. Tysiące ludzi przybyło na spotkanie. My brother lost hundreds of pounds playing cards. Mój brat stracił setki funtów grając w karty. Liczebniki porządkowe tworzymy przez dodanie końcówki th [0] do liczebnika głównego, np.: seven - seventh. Jednak należy tutaj uwzględnić pewne nieregularności: one -first = two - second = three - third = five -fifth = eight - eighth = nine - ninth = twelve - twelfth = 1st -pierwszy 2nd - drugi 3rd - trzeci 5th -piąty 8th - ósmy 9th - dziewiąty 12th - dwunasty

Liczebniki porządkowe oznaczające dziesiątki zmieniają końcową literę y na ie przy dodaniu końcówki th, np.: twenty - twentieth = 20th - dwudziesty seventy - seventieth = 70th - siedemdziesiąty Ułamki wyrażamy przez użycie liczebnika głównego w liczniku, a liczebnika porządkowego w mianowniku, np.:
1

/8 one third, V5 one fifth,

/7 three sevenths, 4 /s four and two fifths.
2

z

Uwagi: a) Przy datach, podając rok używamy liczebnika głównego, np.: rok 1979 — (the year) nineteen hundred and seventy-nine, można opuścić słowo hundred i powiedzieć: nineteen seventy-nine. b) Dni miesiąca podajemy za pomocą liczebników porządkowych na dwa sposoby, np.: 21st October - the twenty-first of October October 21st - October the twenty-first - dwudziesty pierwszy października
22

c) Numerację podajemy w liczebnikach głównych, np.: room thirteen -pokój nr 13 page twenty-three - strona 23 volume three - tom trzeci d) Gdy liczebnik z rzeczownikiem występuje łącznie jako przydawka innego rzeczownika, ma on formę liczby pojedynczej, np.: a six-penny stamp - znaczek sześciopensowy a three-year contract - kontrakt trzyletni a six-year plan - plan sześcioletni
ĆWICZENIE I

a) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, little, few: Wzór: How ... chairs will you need? How many chairs will you need? 1. I work hard all day. I have ... time for amusements. 2. Have you done ... work today? 3. How ... butter will I need for that cake? 4. She's a wonderful dancer. There are ... girls who can dance as she does. 5. Although she is a very rich woman, she spends ... money on food. 6. Hurry up! We have very ... time. 7. Let me pay the bill — I have ... money because I got my wages tonight. 8. He has got ... money but ... friends. He is really a very good fellow. b) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, a little, a few. 1. There was nothing very valuable in the handbag: a handkerchief and ... money. 2. She has made only ... mistakes in her exercise. 3. If you ate less, you wouldn't put on so ... weight. 4. It happened a long time ago. There are only ... old people in the village who can tell you about it. 5. I'm afraid there's only ... milk in that jug. 6. Come and see us tomorrow — you'll meet ... interesting people. 7. I'm very busy but I can always find ... time to help you. 8. There are ... beautiful mountain lakes in Scotland.
ĆWICZENIE n

Przetłumacz na angielski: 1. Obawiam się, że niewielu ludzi zgodzi się z tobą. 2. Czy czytałeś wiele książek na ten temat? 3. Polska ma dużo węgla i trochę rudy żelaza. 4. On otrzymuje bardzo niewiele listów, chociaż mieszka tu od pięciu lat. 5. Ile pieniędzy będziesz potrzebował?
23

6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.

On jest bardzo interesującym autorem, chociaż napisał tylko kilka powieści. Jestem bardzo zmęczony, ponieważ mało spałem ostatniej nocy. On czytał wiele historycznych powieści, gdy był młodym człowiekiem. Ugotuję kartofle, ponieważ mam za mało ryżu. Mam mało czasu i moc pracy. Czy widziałeś wiele filmów w tym miesiącu? Obawiam się, że nie zdasz egzaminu; jest mało nadziei teraz, gdy zmarnowałeś (to waste) tak wiele czasu. Jeżeli idziesz do miasta, kup trochę zabawek dla dzieci. On pije mało mleka, ale dużo mocnej herbaty. Było dzisiaj trochę słońca, ale niedużo. Jak dotąd niewielu robotników ubiega się o tę pracę. Nie mamy już wiele więcej do zrobienia. Czy jest wiele języków trudniejszych od angielskiego? Podaj mi dzbanek, proszę. Zostało tam jeszcze trochę mleka. Kupiłem kilka dobrych książek w tej księgarni.

ĆWICZENIE III

Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1. Moje krzesło jest w 14 rzędzie po prawej stronie sali. 2. Pisałem swoje sprawozdanie już dwa razy i nie zamierzam próbować po raz trzeci. 3. Mój brat ma 53 lata. 4. Postanowiłem zaoszczędzić 1/4 mojej pensji każdego miesiąca. 5. Setki ludzi widziały ten straszny wypadek na lotnisku. 6. W 1978 roku byłem w Londynie. 7. Zapłaciliśmy za ten dom ponad dwieście milionów złotych. 8. Każdy z robotników dostanie podwójną zapłatę za pracę w sobotę. 9. Otwórzcie książki na stronie 83 i przeczytajcie rozdział czwarty. 10. Bank stracił setki tysięcy funtów na tej operacji. 11. John jest 3 lata starszy od siostry, która ma 19 lat. 12. Rachunek wynosi 2348 funtów i 25 pensów.
ĆWICZENIE IV

Podaj słownie następujące liczby i daty: 22, 210, 86, 25 marca, rok 1968, strona 415, 2385 ludzi, 105 studentów.

2. Rzeczownik—the Noun

2.1. Podział rzeczowników
Rzeczowniki angielskie dzielimy na dwie grupy: 1) rzeczowniki własne (Proper Nouns), czyli imiona własne, np.: John, Mary, England, London, Smith, itp. 2) rzeczowniki pospolite (Common Nouns), np.: boy, girl, cat, table, flower, silver, medicine, itp. Rzeczowniki własne pisze się dużą literą i na ogół nie poprzedza się ich przedimkiem. W pewnych jednak przypadkach imiona własne, szczególnie nazwy geograficzne, mogą być poprzedzane przedimkiem określonym, patrz rozdz. 1.1.4. Rzeczowniki pospolite dzielimy na: 1) Count Nouns, czyli nazwy rzeczy policzalnych 2) Non-Count Nouns, czyli nazwy rzeczy niepoliczalnych. Count-Nouns są nazwami oddzielnych jednostek, które występują pojedynczo lub w większej liczbie. W liczbie pojedynczej mogą być poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a lub an; z rzeczownikiem typu Count w liczbie mnogiej przedimek nieokreślony nie występuje. Mówi się niekiedy, że występuje on z tzw. przedimkiem zerowym, np.: a table ~ tables an egg - eggs a car - cars an error - errors

Non-Count Nouns są nazwami pojęć oderwanych lub substancji stanowiących jakąś niepodzielną całość, np.: water, butter, sugar, gold, air, love, freedom, whiteness, patience. Rzeczowniki tego typu nie tworzą liczby mnogiej i nie są poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a. Zarówno Count Nouns, jak Non-Count Nouns mogą wystąpić z przedimkiem the. Ogólne zasady użycia przedimków z rzeczownikami pospolitymi podane są w rozdz. 1.1. 25

Go to the bookstall and buy a paper. Te rzeczowniki angielskie nie występują z przedimkiem nieokreślonym a i nie tworzą liczby mnogiej.: paper (substancja) = papier Books are made of paper. muszę je oddać do naprawy. dokument. Niektóre rzeczowniki angielskie typu Non-Count mają polskie odpowiedniki. Nie jest moim obowiązkiem dawanie rad. Piszę artykuł o problemach gospodarczych naszego kraju. Metalowe części tej maszyny są zrobione z żelaza. Idź do kiosku i kup gazetę. Książki zrobione są z papieru. referat I am writing a paper on the economic problems of our country. Nie potrzebuję twojej rady. The criminal was brought into court in irons. lecz wtedy mają najczęściej różne znaczenia. a paper = gazeta.: advice = rada I don't need advice from you.Niektóre rzeczowniki angielskie mogą występować w charakterze zarówno Count Nouns. np. an iron (pojedynczy przedmiot) = żelazko. Moje żelazko jest zepsute. np. I must have it repaired. jak Non-Count Nouns. information = informacja Where can I get all the necessary information about the flight to London? Gdzie mogę otrzymać wszystkie potrzebne informacje o locie do Londynu? 26 . Przestępcę sprowadzono do sądu w kajdankach. irons = żelazka. What's your advice in this matter? Jaka jest twoja rada w tej sprawie? It's not my duty to give advice. kajdany My iron is out of order. które są nazwami rzeczy policzalnych. Have you brought any papers to prove your identity? Czy przyniósł pan jakieś dokumenty stwierdzające pana tożsamość? iron (substancja) = żelazo The metal parts of this machine are made of iron.

We need some information about the activity of this organization. postępy The boy has made great progress. Here is the evening news. progress = postęp. Brown's room was full of old furniture. Oto wiadomości wieczorne. umeblowanie Mr. Pokój pana Browna był pełen starych mebli. wtedy mówimy: a piece of information. ale nie dostałem żadnych. Spodziewałem się wiadomości. money = pieniądze All my money is kept in the bank. Bagaż Mary składa się z dwóch walizek i torby podróżnej. mówimy: This table is a nice piece of furniture. Ten stół to ładny mebel. My luggage is in the waiting room. Mój bagaż jest w poczekalni. Chłopiec zrobił duże postępy. wtedy mówimy: a piece of news. Mary's luggage consists of two suitcases and a travelling bag. Wszystkie pieniądze trzymam w banku. What colour is the furniture in your room? Jakiego koloru są meble w twoim pokoju? Gdy mamy na myśli jeden mebel. furniture = meble. luggage = bagaż. nowiny Jest to rzeczownik zawsze w liczbie pojedynczej mimo końcówki s tak charakterystycznej dla liczby mnogiej. 27 . Is the news good? Czy wiadomości są dobre? I expected some news but I haven't got any. How much money do you want for this work? Ile pieniędzy chcesz za tę robotę? news = wiadomości. bagaże. Potrzebujemy informacji o działalności tej organizacji. Jeśli mamy na myśli jedną wiadomość. Jeśli mamy na myśli jedną informację.

12. 28 . czy jest on użyty w tym zdaniu jako rzeczownik typu Count czy Non-Count: 1. 8. Could you come and see us tonight? With pleasure. czyli dopełniacza saksońskiego. Jones has mislaid some important papers. We offered them help but they refused. lub przez zastosowanie przed rzeczownikiem odpowiedniego przyimka.ĆWICZENIE Z każdego z poniższych zdań wypisz rzeczownik pospolity i podaj. Mam w Marysi wielkiego przyjaciela. Are you going to the concert tonight? I am very fond of classical music. Common Form i tylko niektóre kategorie rzeczowników mają drugą formę. Jan kocha Marysię. w języku angielskim wyraża się przez pozycję rzeczownika wobec innych wyrazów w zdaniu. Forma podstawowa W języku angielskim nie istnieje odmiana rzeczownika przez przypadki Większość rzeczowników ma tylko jedną formę. 7. Everybody turned against Mary. Jan dał różę Marysi.2. znaną również pod nazwą dopełniacza fleksyjnego lub Saxon Genitive. 9. 5. you'll get into difficulties. There is no life on Mars. The old man walked with difficulty. Stosunki. Np. 11. Could you get me some writing paper? Mr. Formy rzeczownika 2. tzw. Wszyscy zwrócili się przeciw Marysi. 2. How many times did I tell you that? There is no time to lose. 6. 2.1. 10. 4. I have lived here all my life. Rozmawialiśmy o Marysi.: John loves Mary. I have a great friend in Mary.2. If you go on like this. We were talking about Mary. Marysia kocha Jana. które w języku polskim wyraża się za pomocą przypadków. tzw. Possessive Form. John gave a rose to Mary. Mary loves John. 3.

W piśmie tę końcówkę stanowi apostrof i litera -s.. między orzeczeniem a dopełnieniem bliższym.żona Jana my father's room .pokój mego ojca St. John gave Mary a rose. jeśli rzeczownik umieszczamy bezpośrednio po czasowniku. Mary told that story to her friends. 9). Uwaga: Odpowiednik polskiego celownika może być także wyrażony bez przyimka.gabinet mego szefa W liczbie mnogiej rzeczowniki mające końcówkę [z].: 29 . Formę dopełniacza fleksyjnego tworzymy w następujący sposób: w liczbie pojedynczej dodajemy do rzeczownika końcówkę [z]. np.2. Marysia opowiedziała tę historię przyjaciołom. Marysia opowiedziała przyjaciołom tę historię. go by car). Mary is cutting bread with a knife. We went there by car. Forma "dzierżawcza" Jedyną formą istniejącego niegdyś w języku angielskim systemu przypadków rzeczownika jest Possessive Form — forma dzierżawcza.. Jan dał Marysi różę. Marysia kraje chleb nożem. jakie obowiązują przy tworzeniu liczby mnogiej rzeczowników. . James's Park . Kupiłem samochód mego przyjaciela. (Patrz także rozdz. cutting with a knife. a w piśmie mają w formie dzierżawczej tylko apostrof po końcowej literze. np..: John gave a rose to Mary. Jakuba my boss's office . 2. polskiego celownika często przyimkiem to (John gave a rose to Mary).Park św. polskiego narzędnika przyimkiem with lub by (.: John's wife . nazywana także dopełniaczem fleksyjnym lub dopełniaczem saksońskim (Saxon Genitive). [s] lub [iz] nie podlegają żadnym zmianom w mowie. np. Mary told her friends that story. [s] lub [iz] według takich samych zasad.I bought the car of my friend. Odpowiedniki polskiego dopełniacza wyrażamy zazwyczaj przyimkiem of (the car of my friend). Pojechaliśmy tam samochodem. tj.2. Jan dał różę Marysi..

w formie dzierżawczej przybierają te końcówki w mowie.: the women's dresses .: Messrs Brown and Company's warehouse. np. powiemy jednak John's and Mary's books . Skład (magazyn) firmy Brown i Spółka. gdy wymieniamy kilka osób posiadających coś wspólnie i łączymy ich nazwy spójnikiem and.samochód państwa Turner the actresses' dressing-rooms . np. Grant's office .ogon psa the cat's fur -futro kota Ponadto stosujemy dopełniacz fleksyjny w określeniach czasu. np. np.: 30 . miary.the students' holidays . a w piśmie apostrof oraz literę -s. wagi oraz wartości.samochód mego teścia the King of England's residence .kapelusze panów (męskie). przestrzeni. które w liczbie mnogiej nie kończą się na [z]. a także złożenia z else.książki naszych nauczycieli the Turners' car . John and Mary's aunt.narzeczony mojej siostry his father's debts . [s] lub [iz].panowanie Elżbiety Drugiej my father-in-law's car . Rodzice Lilian i Andrzeja. Ciotka Janka i Marii. Lilian and Andrew's parents. Dopełniacz fleksyjny stosujemy przede wszystkim w odniesieniu do rzeczowników oznaczających osoby i inne stworzenia żywe. przybierają końcówkę dopełniacza fleksyjnego w ostatnim wyrazie.długi jego ojca Mr. np.rezydencja króla Anglii somebody else's idea .pomysł kogoś innego Podobnie postępujemy.biuro pana Granta the dog's tail .garderoby aktorek Natomiast rzeczowniki.gdy chodzi oddzielnie o książki Johna i o książki Mary. Rzeczowniki złożone oraz tytuły złożone z kilku wyrazów.: my sister's fiance .wakacje studentów our teachers' books .: Elizabeth the Second's reign .raj dzieci gentlemen's hats .suknie kobiet the children's paradise .

rzek oraz planet. w takich wyrażeniach. place itd.: to one's heart's content at arm's length in the mind's eye by a hair's breadth for Heaven's sake to be at one's wit's end — — — — — — do woli. a nie w języku potocznym. Należy tutaj zaznaczyć. Czasami stosujemy podwójny dopełniacz.: Poland's industry London's parks the Mississippi's floods the Baltic's fleets the sun's eclipse — — — — — przemysł polski parki londyńskie wylewy rzeki Mississippi floty Bałtyku zaćmienie słońca. Używa się również dopełniacza fleksyjnego rzeczownika oznaczającego osobę mając na myśli dom. np. a mianowicie w wyrażeniach następującego typu: a novel of this author's — jedna z powieści tego autora a friend of our teacher's — jeden z przyjaciół naszego nauczyciela 31 . można tu uważać za domyślne. miast.a three weeks' holiday one year's pay a ten miles' distance today's newspaper a two days' journey a day's work ten pounds' worth a yard's length — trzytygodniowy urlop — zarobki roczne — odległość dziesięciu mil — dzisiejsza gazeta — dwudniowa podróż — praca jednego dnia — wartość dziesięciu funtów — długość jednego jarda a także w szeregu utartych zwrotów. firmę. house. jak: at the baker's to the baker's at my hairdresser's to the hairdresser's at my parents' at the Joneses' — u piekarza — do piekarza — u mojego fryzjera — do fryzjera — u moich rodziców — u Jonesów Wyrazy: shop. przedsiębiorstwo tej osoby. mórz. oczami wyobraźni o włos na miłość Boską nie widzieć wyjścia Ponadto dopełniacza fleksyjnego używa się niekiedy przy nazwach krajów. że wyrażeń tych używa się raczej w stylu podniosłym. np. do syta na dystans w myśli.

the opinion of our neighbours 10. 7. The tragic fate of these people moved us to tears. 6. B. the new industries of Poland 5. The drastic measures of the government have not improved the situation. the achievements of our scientists 20. gdzie to jest możliwe. a holiday of one month 16. the words of my guardian 6. the streets of our town 4. the car of my uncle 12. 32 . Kelly ĆWICZENIE i Zmień następujące zwroty używając dopełniacza fleksyjnego: 1. Shawa są często wystawiane w teatrach naszego miasta. The brother of my friend has already come. 8. the money of our debtors 13. We have seen the new exhibition of our professor. a leave of two years 18. I do not like the colour of the new hat of my sister. 4. Have you read the new book of our teacher? 3. The pretty girl-friend of my brother came to see us the other day. the photograph of my wife 3. the crown of the Queen of England 17. Sztuki G. dopełniacz fleksyjny: 1. the work of a hairdresser 15. the friendship of our countries 11. a walk of ten miles 8. the property of my grandparents ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania wyrażając wytłuszczone człony w dopełniaczu fleksyjnym: 1. a journey of five days 14. 2. Brown 7. Kelly's -jeden z pomysłów p. the house of my father 2.a cousin of my mother's . the daughter of Mr. 9. The report of the chairman was read at the meeting. 5. 10. the dolls of the children 19. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski stosując.jeden z kuzynów mej matki an idea of Mr. You will need the permission of your manager if you want to leave. The toys of these children were bought some weeks ago. the future of India 9.

brushes Końcówki liczby mnogiej rzeczowników zakończonych literą -o wyraża się zazwyczaj literami -es. To nie jest mój aparat fotograficzny.: potato . Jakuba? Przeczytałem wszystkie dzieła Shakespeare'a.gdy rzeczownik kończy się spółgłoską [z].: a class .: a book .potatoes tomato .hats a month . [?] i [d?]). Czy spacerowałeś kiedyś po parku Św. Brownów stał niedaleko od rzeki.classes a box . Np.shoes a dog . 14.roses a watch . Samochód cudzoziemca został okradziony. sh. 8.months a gate . 7. Życie tego człowieka musiało być ciekawe.flowers a girl .lakes [iz] .garages a brush . 12. Książka omawia tysiącletnią historię naszego narodu. Końcówka ta wyraża się literą s lub literami es. eh. [dg]. 6. W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s lub gdy rzeczownik w liczbie pojedynczej kończy się na s.watches a garage .books a cup . [f] lub [tj].doves [s] -gdy rzeczownik kończy się spółgłoską bezdźwięczną (z wyjątkiem tsL Lf] i [tf])« W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s. [s]. ss. 13. x . [?]. Spędziliśmy trzytygodniowe wakacje w domu rodziców.gates a lake . Np.2. to jest aparat mojej przyjaciółki.boxes a rose . Gdzie jest ten sławny notes naszego nauczyciela? 2. np.girls a dove . Korony królów Anglii można zobaczyć w zamku Tower.cups a hat .3.dogs a flower . Wiele osób przybyło na ślub mojego młodszego brata. 11. 4.gdy rzeczownik kończy się samogłoską lub spółgłoską dźwięczną (z wy jątkiem [z]. 9. Np.literami -es. 3. Mowa prezydenta była optymistyczna. a w mowie brzmi następująco: [z] . Co sądzisz o obrazach Leonarda da Vinci? Dom pp. Liczba rzeczownika Rzeczowniki angielskie w przeważającej większości tworzą liczbę mnogą za pomocą końcówki. 5.tomatoes 3 — Język angielski 33 . 10.: a shoe . W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s.

deaths [de0s] Uwaga: Rzeczownik house w liczbie mnogiej zmienia końcowe [s] na [z] houses [hauziz]. np.pence 34 a bath -baths [ba:5z] a foot -feet a goose .wives life . W piśmie końcowe litery -f lub -fe zmieniają się na -ves.chiefs a roof a handkerchiefroofs handkerchiefs wife .wolves a thief .geese an ox .: a path -paths [pa:8z] ale a death .calves shelf . np.lice a mouse .thieves a sheaf . Rzeczowniki zakończone w liczbie pojedynczej literą -y z poprzedzającą literą spółgłoskową zmieniają w liczbie mnogiej literę -y na litery -ie.oxen a child . piano .: a a a a a a ale a cliff .ale rzeczowniki pochodzenia obcego przybierają tylko literę -s.knives calf .mice a penny . Np.scarves Niektóre rzeczowniki zakończone spółgłoską [8] (w piśmie th) zmieniają w liczbie mnogiej [0] na [5] i przybierają końcówkę [z]. Pewna grupa rzeczowników angielskich tworzy liczbę mnogą w sposób nieregularny.: country story countries stories fly lady flies ladies Uwaga: Wyjątek stanowi rzeczownik: zloty .: day .women a louse . np.lives knife .sheaves a half .photos np.children .loaves a wolf .days valley .: a man -men a woman . Jednakże rzeczowniki zakończone na literę -y z poprzedzającą samogłoską przybierają w liczbie mnogiej tylko literę -s.halves a scarf .cliffs a chief .pianos photo .valleys Rzeczowniki zakończone spółgłoską [f] przybierają w liczbie mnogiej końcówkę [z] (zmieniając końcowe [f] na [v]). Np.shelves leaf .zlotys.leaves a loaf .

Ta sama zasada obowiązuje w odniesieniu do formy rzeczownika hairs. Na przykład: You will get fish for dinner. Znalazłem dwa długie włosy w zupie.szereg .towary spectacles .sarny salmon .spodnie scissors .gatunek .dzięki 3* 35 . I found two long hairs in my soup.pstrągi grouse .szeregi.środek .Uwaga: forma pennies oznacza pojedyncze jednopensówki. jeśli chcemy określić pewną liczbę pojedynczych sztuk.środki. John has caught two small fishes during the whole afternoon. Mary has beautiful hair.sarna a salmon . np.owca a deer .: a fish . To są owoce twoich wysiłków.pstrąg a grouse . sposoby species .łosoś a trout . Pewna grupa rzeczowników (przeważnie nazwy ryb.owoce fish .owce deer . Jan złapał dwie małe ryby w ciągu całego popołudnia. że forma fruits jest tylko używana w przenośni. Dostaniesz rybę na obiad.nożyczki goods .głuszec oraz a series a means a species fruit . Lubię owoce po obiedzie.gatunki fruit . Rzeczownik fruit jest o tyle charakterystyczny.ryba a sheep .owoc series .ryby sheep . serie means .okulary thanks . These are the fruits of your efforts. np. Niektóre rzeczowniki występują tylko w liczbie mnogiej.łososie trout . Mary ma piękne włosy.głuszce Uwaga: Forma fishes bywa używana tylko. mówimy więc: I like fruit after dinner.: trousers . ptaków i zwierząt) ma tę samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Państwo Brown to bardzo mili ludzie. Matematyka jest dobrze wykładana w tej szkole. Ludy wielu krajów cierpią głód i choroby. Jednakże rzeczownik ten może również oznaczać lud. natomiast: a cloth . Polityka jest ciekawym tematem. The peoples of many countries suffer hunger and disease.sukno. gdy oznacza dane statystyczne. Mathematics is taught very well in this school.matematyka physics .pobory. zarobki.obrus. Statystyka wypadków drogowych w ostatnich pięciu latach jest bardzo przygnębiająca. Statystyka jest ważnym przedmiotem w mojej szkole.bogactwa valuables . The statistics of road accidents in the last five years are very depressing. ścierka.: Statistics is an important subject in my school.riches . naród. odzież.zarobki wages . np. Mówimy: The Browns are very nice people. Następujące rzeczowniki występują przeważnie w liczbie mnogiej: earnings . cloth .szklanka. ale jako rzeczownik w liczbie mnogiej.: mathematics .okulary. plemię i wtedy jest traktowany jako rzeczownik liczby pojedynczej. 36 .polityka Mówimy: Politics is an interesting subject. płace lodgings mieszkanie Należy także zwrócić uwagę na rzeczownik people. natomiast: a glass .fizyka politics .cenne rzeczy clothes -ubranie. który znaczy ludzie i jest traktowany jako rzeczownik w liczbie mnogiej.szkło Inne rzeczowniki (przeważnie nazwy niektórych nauk) mimo końcówki -s charakterystycznej dla liczby mnogiej występują w liczbie pojedynczej. gdy oznacza naukę. glass . Uwaga: Statistics występuje jako rzeczownik w liczbie pojedynczej. materiał glasses . np.

wyrazu łac. kartoteki indices .: a jury . np.rodzina Wyżej wymienione i im podobne rzeczowniki zbiorowe mogą oznaczać w zdaniach bądź pewną całość i wtedy występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej. dysertacje data .kryzysy a phenomenon . nie oznaczają jednostki.załoga a team . np.tezy. mimo formy liczby pojedynczej.kryzys crises . Ta drużyna piłkarska jest najlepsza w naszym mieście.wykaz.wykazy.: an armchair . dysertacja -dana .zespół a class . np. Rzeczowniki złożone (Compound Nouns) zazwyczaj tworzą liczbę mnogą od drugiego elementu. wskaźnik -formuła.dane indexes . Niektóre rzeczowniki. np. The football team are having breakfast now.sąd przysięgłych.Niektóre rzeczowniki obcego pochodzenia (głównie łacińskiego i greckiego) zachowały formę liczby mnogiej charakterystyczną dla języka. bądź też pewną liczbę poszczególnych jednostek i występować z czasownikiem w liczbie mnogiej. kartoteka.: This football team is the best in our town.armchairs a bookcase . Drużyna piłkarska je teraz śniadanie. agendum) — porządek dzienny an erratum . W naszym mieście są trzy drużyny piłkarskie. np.zjawiska a stimulus a thesis a datum an index a formula .błąd errata .teza.wskaźniki formulae -formuły.zjawisko phenomena . There are three football teams in our town. lecz zbiorowość i dlatego nazywamy je rzeczownikami zbiorowymi (Collective Nouns). mn.: This data is absolutely true. z którego pochodzą.bodziec .klasa a family . wzór stimuli . wzory lub formulas Uwaga: Wyraz data bywa także używany jakp rzeczownik w liczbie pojedynczej (zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych).: agenda (1.błędy a crisis .bodźce theses . sąd konkursowy a crew .bookcases .

37 .

In the old days rich people had a large number of (man-servant) in their houses.Niektóre rzeczowniki złożone tworzą liczbę mnogą od pierwszego elementu. Niektórzy ludzie boją się myszy. 3.: a court-martial — courts-martial a passer-by — passers-by a father-in-law — fathers-in-law Niektóre wyjątkowo tworzą liczbę mnogą od obydwu części. on usunie mi zapewne dwa zęby. 4.■by mice teeth daughters-in-law workmen letters men-servants phenomena potatoes housewives heroes oxen lice calves Podaj rzeczowniki w nawiasach w liczbie mnogiej: There are twenty (man) and five (child) in the boat. 1. Czy czytałeś książkę Steinbecka pt. Don't forget to brush your (tooth) before going to bed. 10. np. 2. Jeśli pójdę do dentysty. Have you ever seen so many (sheep) and (ox) together? Statistically (woman) live longer than (man). 6. 7. woman doctor — women doctors ĆWICZENIE I manservant — menservants Podaj następujące rzeczowniki w liczbie pojedynczej: foxes negroes children swine knives feet fish parties chiefs cargoes valleys mouse-1 traps passers. „Myszy i ludzie"? W zimie owoce są zazwyczaj drogie. Wielu farmerów hoduje owce i woły. ĆWICZENIE III 1. Take your (shoe) off so that I can have a look at your (foot). 8. . 5. np. These are the best (stimulus) for increasing the production of (potato). Have you heard about the strange (phenomenon) which were observed in the sky last night? 9. I have a lot of (nephew) and (niece) and several (god-child). 6. Mary kupuje ubranie w Londynie. 2. 38 Przetłumacz następujące zdania na angielski: W tych lasach są lisy i sarny. The (thief) have stolen many valuable things belonging to the hotel (guest). 5. 3. 7. 4.

cesarz actress authoress poetess mistress negress tigress waitress empress aktorka autorka poetka pani murzynka tygrysica kelnerka cesarzowa Ponadto istnieją pary rzeczowników. Wszystkie inne rzeczowniki są rodzaju nijakiego (Neuter). Rzeczownik jest rodzaju męskiego (Masculine). Kryzys ekonomiczny jest najważniejszym problemem dnia dzisiejszego. stryj girl .chłopiec . jeśli odnosi się do istoty żywej płci żeńskiej. 17. którą określamy zaimkiem osobowym he.murzyn tiger .ciotka .: boy man son father brother uncle .ojciec .kobieta daughter . którą określamy zaimkiem osobowym she. Myślę. który określamy zaimkiem osobowym it.autor poet . 16.aktor author .córka mother . 9.8. Rodzaj rzeczownika W języku angielskim nie istnieje rodzaj gramatyczny i rodzaj rzeczownika określa się według obiektu. że te spodnie są za ciasne. aby powitać delegację. 18. że rodzina go poszukuje. 15.pan negro .dziewcz woman .mężczyzna . w których odrębne wyrazy oznaczają istoty męskie i żeńskie. Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego (Feminine).: actor . 2. 10. 11.4.tygrys waiter . np. np.matka sister . jeśli odnosi się do istoty żywej płci męskiej. Kto zaniesie nasz bagaż do pociągu? Te meble kosztowały masę pieniędzy.kelner emperor . Towar zostanie wysłany jutro. 14.siostra aunt .syn . 12. Moja ciotka ma trzy córki i tyluż zięciów. 13. Niektóre rzeczowniki oznaczające istoty rodzaju żeńskiego tworzy się przez dodanie końcówki -ess do odpowiednich rzeczowników oznaczających istoty rodzaju męskiego. Złodziej został aresztowany przez dwóch policjantów. Mówią. do którego dany rzeczownik się odnosi. Tłumy ludzi przybyły na lotnisko.poeta master . Nie potrzebuję twoich rad! Poproś o informacje w jakimkolwiek biurze podróży.brat -wuj.

39 .

Określamy je jako rzeczowniki rodzaju wspólnego (Common Gender).: teacher .nauczyciel. My father-in-law knows many famous actors.mąż king . aby ustalić rodzaj dodajemy odpowiednie określenia. 5. 4. kuzynka student . The steward was asked to bring another cup of tea for my uncle.siostrzeniec. Mary has a brother who is a widower.: woman teacher girl-friend ĆWICZENIE I she-wolf male nurse Podaj odpowiedniki rodzaju żeńskiego dla następujących rzeczowników: heir nephew waiter hero traitor gander step-son father-in-law lion murderer poet prince ĆWICZENIE II Podaj odpowiedniki rodzaju męskiego dla następujących rzeczowników: empress wife bride ĆWICZENIE in cow landlady policewoman widow stewardess aunt Zmień rzeczowniki odnoszące się do rodzaju męskiego na rzeczowniki odnoszące się do rodzaju żeńskiego: 1.król nephew .zakonnik — wife queen niece nun -żona . siostrzenica . studentka W razie potrzeby. .królowa . kucharka cousin -kuzyn. My uncle is the manager of a big firm. bratanek monk . The lion attacked the tiger. które mogą oznaczać istoty zarówno rodzaju męskiego.kucharz.student.zakonnica W języku angielskim istnieją liczne rzeczowniki. 2. np. jak i żeńskiego. przyjaciółka cook . np. nauczycielka friend -przyjaciel.husband . 3.bratanica.

40 .

8. 12. The bridegroom is my twin brother. 11. My son will talk to your father. said the prince. Our host is an extremely nice man. . The King of England was once also the Emperor of India. The postman brought me a letter from the mayor of the town.6. 10. 15. He is the heir to the old man's millions. I'd like you to meet my step-son. The waiter brought our bill. 14. 7. 9. My grandfather has a lovely figurine of a shepherd on his desk. "This man behaved like a hero". 13.

wam. gdy zaimek występuje jako dopełnienie czasownika. We are cooking dinner for them. ją. mi. nami . mu. Zaimek—the Pronoun 3. Gotujemy dla nich obiad. go. Dałem Johnowi książkę.nam. jak i tzw.mnie. I know him.: I know John. Znam go. mu. Mówię do ciebie. nim . nas. Dałem mu książkę. Znam Johna.1. zarówno tzw. wami -jego. I'm talking to you. np. nimi. I gave him a book.3. im.on .my . np. niej. nim -jej. Słuchaj mnie. Formę dopełnienia stosujemy. tobą. Formę dopełnienia stosujemy także.: 42 .ich. Zaimki osobowe Zaimki osobowe mają w języku angielskim dwie formy: formę podmiotu (Subject Form) i formę dopełnienia (Object Form). mną . go. jego. jemu. Listen to me. I gave John a book. wy .oni Forma dopełnienia . Dla form tych używa się też nazw: przypadek podmiotu (Subject Case) i przypadek dopełnienia (Object Case). jemu. was. gdy zaimek osobowy występuje po przyimku.ono . dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie kogo? co?). dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu? czemu?). nich me you him her it us them We know him and he knows us.ciebie. Znamy go i on zna nas. 3rm Ia you he she it we the y podmiotu -ja -ty.ona . nią -je.

ĆWICZENIE a) Odpowiedz na pytania zastępując imiona i nazwiska odpowiednimi zaimkami: Wzór: Will you bring Mr.? 4.. czy występują łącznie z rzeczownikiem. We have already heard the news. Oh. Do you know Mr. .. czy też samodzielnie.. yes! John is talking to .. Uwaga: Co się tyczy pozycji w zdaniu dopełnienia wyrażonego zaimkiem osobowym. 5.. Yes. 3. określniki 43 . 1. Przed nami rozpościera się piękna dolina.. a few years ago.. she . .. I . 7. Smith his glasses? Yes. John. Have you ever met Mary? Yes. twój etc. mają w języku angielskim różne formy. Wilson? No. I don't believe .. 9. Zaimki dzierżawcze Odpowiedniki polskich wyrazów: mój... 6. nie wychodź beze mnie..We must find that book for him. 2. Rogers and Mr... don't leave without me! Zaczekaj chwilę. Has Helen given you the bill.. Could you come to see . Where are they? I can't see .. They are talking about her. This chair is broken. Mówią o niej.. Wait a minute.. Yesterday Henry told ... patrz: Zdania z dwoma dopełnieniami.. She never tells the truth. 5. 3. b) Wstaw zaimek osobowy we właściwej formie: 1. rozdz. Musimy znaleźć dla niego tę książkę. about Ann's marriage... I think he wants . to go to the cinema with . 2. . don't sit on it! To krzesło jest złamane. any longer.. Will you ask Stella and George to the party? Yes. Łącznie z rzeczownikiem występują tzw. I would like to talk to you. Are you telephoning Henry? No.. I'll bring him his glasses.... 4. Have you ever met Mr. Stephen? No. Shall we write to . Aren't you going to listen to Tom? No.. I . . I met .... tomorrow? 3.2. Will you buy Mary a new hat? Yes. Smith? No.. nie siadaj na nim! There is a beautiful valley in front of us. yet.. w zależności od tego. .

isn't it? No. isn't it? No... mogą poprzedzać rzeczownik. isn't it? No. Oh. its. I've got some.. ours. . your. a także złożenia.: Have you got any letters from Poland? Yes. 1. It's their house.. theirs występują samodzielnie. (I). natomiast zaimki dzierżawcze: mine..dzierżawcze: my. (they) It's your dog. . and that is mine. isn't it? No. a to moje. it's mine.3.. (he) It's your car. yours. These shoes are yours. (he) It's your dress. No. (she) 3. it isn't hers. a także złożenia. its. aren't they? No. 4. isn't it? No. yours. his. His summary is pretty well written.. somewhere (gdzieś) występują w zdaniach twierdzących.. There's some sugar on the table. .. ĆWICZENIE Uzupełnij według wzoru: It's her umbrella... but hers is much more interesting.. To jest twoje miejsce. Zaimki nieokreślone Wyrazy some i any mogą wystąpić jako określniki. 2. (you). your. something (coś). hers. Jego streszczenie jest nieźle napisane. 6. It's his towel. ale jej jest o wiele bardziej interesujące. tj. Are there any letters for me? Wyrazy some i any mogą też wystąpić jako zaimki. 5. (we). . her.. but have you got any more since then? Wyraz some. 44 . I've got some news from him. . np. their. . Określniki dzierżawcze my your his her its our your their Zaimki dzierżawcze mine yours his hers — ours yours theirs This is your seat. isn't it? No. somebody (ktoś). his. Last month I got some news from Henry.. np. wyraz any. our. 3. .

. Wyrazy no. anywhere. thing against his visit! Have you seen . nothing. Uzupełnij poniższe zdania wstawiając some. anything (coś.. Is there anybody in this room? Czy jest ktoś w tym pokoju? There isn't anybody in this room. where in the evening.. Have you seen him anywhere? Czy widziałeś go gdzieś? I have not seen him anywhere. 3. nothing (nic) oraz nowhere (nigdzie) występują w zdaniach przeczących. Somewhere. Widziałem go gdzieś na mieście.. body want a drink? Yes.. 2. He has lost nothing. any lub no. Nie widziałem go nigdzie. nobody. I have seen him nowhere. body of that name. ktokolwiek).. Zdania przeczące mogą mieć dwojaką postać: a) albo zawierają wyrazy any.. nowhere są to przysłówki a nie zaimki. He has lost something. W tym pokoju ktoś jest. There is nobody in this room. They never have . Does . anybody. good plays lately? We are so tired that we hardly go . 45 . There is somebody in this room.. 5. nowhere i wtedy w orzeczeniu nie występuje przeczenie.. anything. I am sure I don't know . On coś zgubił. gdziekolwiek) występują w zdaniach pytających i przeczących. I've seen him somewhere in town. Has he lost anything? Czy on coś zgubił? He hasn't lost anything. a także złożenia nobody (nikt).anybody (ktoś.. anywhere (gdzieś. thing to drink. ĆWICZENIE 1. On niczego nie zgubił... anywhere i wówczas orzeczenie występuje w formie przeczącej. b) albo zawierają wyrazy przeczące no. 4.. good cakes in that cafeteria. 6. I think we should all like . Uwaga.. But I thought you wouldn't have . cokolwiek). W tym pokoju nie ma nikogo.

yourselves. Uwaga: W drugiej osobie liczby pojedynczej .yourself... you . 15.. . a new flat..yourselves... useful..herself. . ĆWICZENIE 1.. Is there . time for lunch. Alan? You look very pale. 3. Helen! You must have tired . Lucy... 4. whisky but I can offer you .. 3.. 2. David has cut . 9. 17... I couldn't find those documents.themselves. Can you see . siebie. body knew where they were..7. they .ourselves. we ..yourself.4.. w drugiej osobie liczby mnogiej . soft drinks.. Do you have . and look after ... 46 Wstaw odpowiedni zaimek zwrotny: I'm afraid Mary has hurt ... body to see you. We'll stay with your mother and we'll make .... aspirin.. friends there. out... 10. 11. We have found .. 8. I haven't got . Have a good journey. in that part... he . yourself występują jako zaimki zwrotne odpowiadające polskim zaimkom: się.. ... .. Don't listen to ... W odróżnieniu od języka polskiego w języku angielskim każdemu zaimkowi osobowemu odpowiada oddzielna forma zaimka zwrotnego: I . 16. 8. 7. Have you got . thing John says! No. 12. where on Sunday? Mary is very sorry she can't ask us to stay for the weekend but she has .. again. 5. 6. Paul was so busy that he didn't have .himself.. I'm afraid I don't know . Are you going . body waiting for you in the hotel lounge? Miss Jones.. friends in Vienna? Yes. sobie. Have you hurt yourself? Czy coś sobie zrobiłeś? Don't be sorry for yourselves. 18. where to put us up. I have .. 14. sobą. I've got .. 13..... Zaimki zwrotne Wyrazy: myself. money in the bank? Yes.myself. there is . thing cures a cold faster than a hot drink and .. you .. it . body in Spain.itself. Children shouldn't play with knives because they can cut . she . Nie rozczulajcie się nad sobą.

4.5.. I can't help them. itself. yourself. We have no money to pay the painters. Czy dobrze bawiliście się na przyjęciu? Moja córka kupiła sobie nowy samochód. poczęstujcie się. Sam dyrektor szkoły kazał nam iść do domu. himself. You can't ask Father to help you. Do you know why John has lost his job? I'm afraid he doesn't know it . 3. ĆWICZENIE II 2.. Don't do any shopping for Sophie. 2. sama (samodzielnie) itp. herself. she will do it . Wstaw odpowiedni zaimek: I've read the story you've written.. themselves występują również w funkcji tzw. later.3.. Obawiam się. .. 4. We'll do up the flat . 4. you must write your homework . yourselves. np. Now I'm going to write a story .: You ought to invite John yourselves. zaimków emfatycznych odpowiadających polskim sam (samodzielnie)... Zaimki emfatyczne Wyrazy: myself... On sam to powiedział. że sam będę musiał to zrobić. b) 1. Przetłumacz na angielski: a) 1. . proszę. 5. 6. Powinniście sami zaprosić Johna. 3. Czy zatrzymasz tę książkę dla siebie? Ciasto jest na stole. 3.. Sami poszukamy naszych okryć.. Let them do the job ... 2. ĆWICZENIE I 1. ourselves.

np. An interesting man ciekawy człowiek an interesting woman ciekawa kobieta an interesting book ciekawa książka interesting men ciekawi ludzie interesting women ciekawe kobiety interesting books ciekawe książki Przymiotniki występujące jako przydawki zawsze poprzedzają rzeczownik. fast -szybki. Oh no. It was almost empty. B. np. wcześnie (patrz rozdz. do którego się odnoszą. 5.zaskakująca myśl the defeated army .: interesting work . szybko.4.1. wprowadzając przymiotnik o znaczeniu przeciwnym: Wzór: A.zwyciężona armia a broken heart . Przymiotnik—the Adjective 4.ciekawa praca a surprising idea .: a difficult problem .muzyka współczesna the Polish language . Formy przymiotnika W języku angielskim przymiotniki mają jedną formę bez względu na liczbę i rodzaj rzeczownika. np. early . ĆWICZENIE i Zaprzecz poniższym wypowiedziom. Przysłówek). 48 . The concert hall was very crowded.język polski Wiele imiesłowów teraźniejszych i przeszłych funkcjonuje także jako przymiotniki.trudny problem modern musie .złamane serce Niektóre przymiotniki mają tę samą formę co przysłówki. do którego się odnoszą.wczesny.

.. the sick — chorzy (ludzie).. A... 4. 5.1. Oh no.. I remember how ..... when my neighbours had a very noisy party some time ago. A. 4. B. The subject of the lecture was very . Most of the pupils gave wrong answers because they were .. The dishes in the cupboard are dirty. John amuses us all with his jokes. It's a very deep lake... Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami The Przymiotnik poprzedzony przedimkiem the może funkcjonować jako rzeczownik osobowy w liczbie mnogiej... He likes ... A. I was last Sunday when I had nothing but an Agatha Christie's novel to read. ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania przymiotnikami o formie imiesłowów: Wzór: The long walk tired me out. A great many people like them but I find them . B. 5. 3. I was greatly . 1.2. 4. 2..... the poor — biedni (ludzie).. as a rule. Noise irritates many people. Detective stories bore me.. I'm afraid B. The lecture interested the students. np. They must be .. I felt very tired when I got back home.. It's quite . The test confused the pupils. Jim likes an early breakfast... in politics. B. John is a careless driver.. Most students of our college are ..... You're wrong. 3.. Unfortunately it's rather . A. .... Long walks are often tiring. by his latest joke about Professor Jones. The test was both difficult and . You're wrong. the rich — bogaci (ludzie). Impossible. B. B. 2. Many people find noise . A.. I hope this knife is sharp enough. He is usually very ... 4 — Język angielski 49 . Your children seem very quiet. His jokes are usually very . Not at all. A. 6. Yesterday we were greatly .... They are rather .

a także przed innym przysłówkiem.The poor are sometimes happier than the rich. Czuję się tak szczęśliwy. The sick were sent from the camp to hospital. że nie mogę cię zrozumieć. How brave you are! Jaki odważny jesteś! How little we know about each other! Jak mało o sobie wiemy! 50 . old. typu Count) w liczbie pojedynczej. Such Określnik such występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika. blind. dumb. Chorzy zostali odesłani z obozu do szpitala. Biedni są czasem szczęśliwsi od bogatych. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej (tj. It is a great nuisance to have such noisy neighbours. okreslnikowi such nie towarzyszy żaden przedimek. I have never seen such a good film before. Are those children always so noisy? Czy te dzieci są zawsze tak hałaśliwe? You speak so fast that I can't understand you. We seldom have such bad weather. unemployed. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej (tj. To bardzo nieznośne mieć tak hałaśliwych sąsiadów. I feel so happy that I want to sing. young. How Przysłówek how występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. że chce mi się śpiewać. Mówisz tak szybko. Nigdy przedtem nie widziałem tak dobrego filmu. deaf. So Przysłówek so występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. rich. Rzadko miewamy tak brzydką pogodę. a także przed innym przysłówkiem. Szczególnie często w takim zastosowaniu występują przymiotniki: poor. typu Non —Count). okreslnikowi such towarzyszy przedimek a/an.

good swimmers that they break all records.. Strong people should protect weak people. Black is . People who are unemployed have financial difficulties. 7. This is .. big building that there will be room in it for 2000 people. Deaf people can be taught to communicate. nonsense that I really can't listen any longer. 1. poprzedzonymi przez the. There is a special alphabet for people who are Wind.... Golf is a very good game for middle-aged people. such a lub such. Uzupełnij poniższe zdania stosując so. 3. excited that I couldn't sleep. 1. 9.. good children that we never have any trouble with them. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie pojedynczej. Mr.. 7. określnikowi what nie towarzyszy żaden przedimek. They are . Susan is . 2. You shouldn't speak ill of dead people.What Określnik what występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika. 5. fast car that we'll reach London by noon. ĆWICZENIE I Przepisz poniższe zdania zastępując wytłuszczone wyrażenia rzeczownikami o formie przymiotnika. 4* ĆWICZENIE II 51 . 5... You are talking . Mary is .. 6.. 8. People who are old never understand young people. What a beautiful view! Jaki piękny widok! Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej.. 6.. efficient typist that there is no need to check her work. The new opera house will be . określnikowi what towarzyszy przedimek a/an. good nurse that all her patients get well very quickly. a nie pytający... 4.. funny that he makes everybody laugh. 4. Last night I was .. 2. John and Margaret are .. 3. What fools we were! Jakimi głupcami byliśmy! What terrible injustice! Jaka straszna niesprawiedliwość! Uwaga: Przysłówek how i określnik what w powyższych zastosowaniach mają charakter emfatyczny.

. nice people that we often visit them...: nice — nicer — nicest.... idiotic idea! 4. Jones grows. np.: good — better — best (dobry — lepszy — najlepszy) bad — worse — worst (zły — gorszy — najgorszy) 52 .. w stopniu wyższym i najwyższym dodajemy odpowiednio litery -r i -st. .... 4. beautiful eyes she has! .10. thin — thinner — thinnest. 14. attractive woman your wife is! . 13.. what lub wbat a/an... interesting story you have told us! ... Stopniowanie przymiotników Przymiotniki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe mają w stopniu wyższym końcówkę -er [a] a w stopniu najwyższym końcówkę -est [ist]. 9.. 3. 5. np. Mrs. w stopniu wyższym i najwyższym podwajają spółgłoskę. nice it is to see you here! . bad play that I left before the end. sad news! .. well she dresses! . It was. a w stopniu najwyższym wyrazem most. old that it is dangerous to drive it.. I'm . lucky I was to find you in that crowd! . wide this road is! . zakończone pojedynczą literą spółgłoskową po pojedynczej literze samogłoskowej.. 12... Niektóre przymiotniki stopniuje się nieregularnie. 2... np. 10... Our neighbours are . clever you were to solve that problem! . 7... 11. Uzupełnij poniższe zdania wstawiając how. Przymiotniki jednosylabowe. beautiful flowers that she wins prizes every year...3. np.: happy — happier — happiest (ale: gay — gayer — gayest). Henry's car is . 12. Przymiotniki wielosylabowe stopniuje się poprzedzając je w stopniu wyższym wyrazem more. Gdy przymiotnik kończy się literą e.. np. nonsense she talks sometimes! . 6..: big — bigger — biggest. lovely flowers! . hungry that I must have a sandwich. ĆWICZENIE III 1. 11.: fast — faster — fastest..: intelligent — more intelligent — most intelligent. Przymiotniki zakończone literą y poprzedzoną literą spółgłoskową w stopniu wyższym i najwyższym zmieniają y na ie. np. 8...

. Zestawienie a) large fast b)fat big c) easy pretty d) careful expensive x stopień wyższy larger faster fatter bigger easier prettier more careful more expensive stopień najwyższy largest fastest fattest biggest easiest prettiest most careful most expensive Wyrażenie: not as.nie tak jak lub not as .: my elder (eldest) brother (son..furthest (w odniesieniu do kolejności) Uwaga: istnieje tendencja do stosowania form: further. np.. than . Który jest starszy? ale: My elder brother is three years older than I am. not so . as występuje rzadziej niż: not so. Which is the elder? Obaj twoi synowie są bardzo wysocy..: New York is the largest city in the USA.. W zdaniach wyrażających porównanie używamy spójników: as .eldest dla zaznaczenia starszeństwa w rodzinie. Angielski jest trudniejszym językiem niż niemiecki. np.. Jego dowcipy są równie śmieszne jak moje.nie tak jak.1. as -tak . as.farthest (w odniesieniu do odległości) far further . Przymiotnik old (stary) stopniuje się older .farther . ale: elder ... Kwiecień zazwyczaj nie jest tak ciepły jak maj.. His jokes are as funny as mine. furthest we wszystkich okolicznościach.Przymiotnik far (daleki) stopniuje się: far .niż. Rzeczownik z przymiotnikiem w stopniu najwyższym często jest poprzedzony przedimkiem the (patrz rozdz. April isn't usually so warm as May. 1. Nowy York jest największym miastem w Stanach Zjednoczonych.) Both your sons are very tall. as * .. daughter etc. English is a more difficult language than German. as . Przedimek). ..oldest. Mój starszy brat jest trzy lata starszy ode mnie.. jak.

53 .

.. Peter's hair is longer than yours. The article on page five and the one on page ten are the same length.. 6. Im dłużej czekał. Is your work difficult? Yes. My Russian and my French are equally good. Mary is as old as Ann. 5. New York is larger than London. stosując stopień wyższy przymiotnika: Wzór: X. 2.: Y.. you are. tym więcej kosztuje. 3. Brown works harder than Mr. Smith.. 4.. Im większe (Jest) mieszkanie. 1. John's flat is more comfortable than mine.. as lub not so . tym bardziej się niecierpliwił. 7. Mr.: Y. John and Henry are the same height.. tym. ĆWICZENIE n Uzupełnij odpowiedzi na następujące pytania. 54 .: Is Mary a quiet girl? Y.: I think she is .: X. tym lepiej.: Is your house big enough? No.. X. The longer he waited the more impatient he grew. The larger the flat the more expensive it is. I need a bigger one. the z przymiotnikiem lub przysłówkiem odpowiada polskiemu: im . It's warmer in July than in March. My flat isn't so comfortable as John's.e) good bad far old better worse farther further older elder best worst farthest furthest oldest eldest Struktura: the . Na przykład: The more the better. Im więcej. it's more difficult than yours. 1. ĆWICZENIE I Na podstawie poniższych zdań utwórz porównania stosując: as . as: Wzór: Mary and Ann are the same age..

: Is the climate healthy here? Y. 4. 3.: Isn't this play boring? Y. in his group..: I'd like to buy a small suitcase. the conference on Friday..: Yes.: What's Tom like? Is he intelligent? Y. it's far . it was much . X. X. the TV serial. I've ever seen. I'm afraid it's ...: Can you understand this difficult text? Y. Y. X. Uzupełnij dialog ze sprzedawcą: 55 . ĆWICZENIE III Na podstawie niżej podanych informacji utwórz porównania wprowadzając przymiotniki w stopniu wyższym: Wzór: John 82 kg.. I've ever read.. 1. 3. 2. size we've got. Peggy's 2 pages.. 1. John is heavier than Harry. X.. it was far . yesterday 26 degrees.. Adam's composition 3 pages.. kompletując wyposażenie mieszkania. 5. he is . this is ...: Yes.: Can you tell me the title of an interesting novel? Y.: No. 5.: Yes..: Is Richard a good student? Y. in your town. X. Harry 70 kg. I believe it's . X.: I should say he is . X. X.: Is Sahara a big desert? Y.: I think "War and Peace" is .: Was "War and Peace" a good film? Y. X. My car 1981. ĆWICZENIE V Robisz w sklepie zakupy w towarzystwie żony.. the rest of my students. 4.: Yes. Mary 165 cm.: Yes. I've ever seen.: Was the meeting interesting? Y.. it's the biggest desert in the world.: Yes. 3.. Henry passed all his exams. Steve failed two of them..2. 2. Temperatures: today 20 degrees. Helen 162 cm. 4.: Here you are. John's car 1976.. 5. ĆWICZENIE IV Uzupełnij odpowiedzi na poniższe pytania stosując stopień najwyższy przymiotnika: Wzór: X.

Your wife: I believe the one in front of you is the most comfortable. Im jesteś starszy.Wzór: The shop assistant: This armchair is very comfortable. Her handwriting is even (bad) than mine. 2. 5.: This couch is very wide. 14. 6. Old Harry is (kind) man in our village.: This carpet is very attractive.: This electric stove is very economical. Im ładniejsza pogoda. tym przyjemniejsze wakacje. A. 12. 8. 5. 5. Im milsza dziewczyna. . I like coffee as (black) as pitch. 10.. C: I believe the one in front of you is . my (old) daughter. tym więcej ma przyjaciół.: This refrigerator is quite big. Im gorsza droga. 3. 6. 7. ĆWICZENIE VI Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1. Your job is (dangerous) than mine. tym trudniejsze prowadzenie wozu. The police have got (far) information about the murderer. 13. 4. tym więcej wiesz. 7. I'd like you to meet Lucy..: I think the one over there is . A. 1. but Wednesday is usually (busy) day in my office. You: I think the one over there is more comfortable.: These curtains are very fine. A..: This television set is very good. 2. 56 I think Mr. 4. Which is (interesting) short story in this volume? Helen is (pretty) than her sisters. A. tym wygodniej będziesz żył. This is (amusing) story I've ever heard. 4. Jones is (good) teacher I have ever had. On Friday I'll be as (busy) as on Thursday. The kitchen is (warm) place in our house. Don't you think that professor Blake is (original) writer of our generation? I didn't realize it was (long) way home. A.. 3. A. 3. 11. B. ĆWICZENIE vn Uzupełnij właściwą formę przymiotnika podanego w nawiasie: 1.: This lamp would be useful. . A. Im ciężej będziesz pracował. 9. 2.

Gdzie jest najbliższa stacja benzynowa? Ta sztuka jest równie interesująca jak ta. 5. którą oglądałem wczoraj w telewizji. Bogaci mają często równie poważne kłopoty jak biedni. 4.ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: To jest najładniejszy obraz jaki kiedykolwiek widziałem. Obawiam się. 7. . Nasze wakacje nad morzem były równie przyjemne jak nasz pobyt w górach. 1. Duże mieszkanie jest wygodniejsze od małego. 2. że jesteś bardziej zmęczony ode mnie. 6. 3.

rzeczowników lub liczebników.slowly .publicly week . np. (przymiotnik) Uwaga: Niektóre wyrazy z końcówką -ly nie są przysłówkami. homely -swojski.ciężko.wrongly day .daily delighted . long.zaledwie nearly .wolno loud .: bad . Mówimy więc: a fast train .quickly . trudno near .delightedly first .firstly public . Istnieją przysłówki.szybki pociąg Henry drives fast .1.5.badly recent . oraz drugą — utworzoną przez dodanie końcówki -ly i mającą w niektórych przypadkach zupełnie inne znaczenie. Formy przysłówka Wiele przysłówków tworzymy od innych części mowy. przez dodanie końcówki -ly.recently wrong .: far.: daily. np. yearly. friendly . przymiotników. monthly.prawdopodobny. Przysłówek—the Adverb 5. np. lovely . Mamy więc: slow .przyjazny.weekly Niektóre przysłówki z końcówką -ly funkcjonują także jako przymiotniki.blisko 58 hardly . np. Tak więc mówimy: He is paid weekly but I get paid monthly.śliczny. (przysłówek) This is my monthly pay.Henryk jedzie szybko Inna grupa przysłówków ma dwie formy: jedną — nie różniącą się od przymiotnika. bezmała . likely . np.loudly głośno quick . lecz przymiotnikami. fast. które nie różnią się formą od przymiotników.szybko a także: hard .prawie. imiesłowów.

np. Twoja suknia pięknie wygląda. We haven't seen you lately. feel. dosyć late .high .podobnie. w przeciwnym razie likewise . np.wysoko pretty . We all work hard. Mój dom jest zupełnie blisko.na południe backwards . w podobny sposób b) z przyrostkiem -s (są to przysłówki oznaczające kierunek i tworzone z przymiotników). np.: aloud .wysoce prettily .: northwards .późno Mówimy: highly .ostatnio John came late to our meeting. My house is quite near.: a) z przyrostkiem -wise clockwise . My wszyscy pracujemy ciężko.ładnie lately . na głos 59 . Nie widzieliśmy cię ostatnio.: The soup tastes good. np.(dodanym do przymiotnika lub rzeczownika).: look. Your dress looks beautiful.głośno.w tył c) z przedrostkiem a. O mało nie umarłem na zapalenie płuc w zeszłym roku. Tylko ty prawie wcale nie pracujesz. a nie przysłówka.według wskazówek zegara otherwise .na północ southwards . np. Jan przyszedł późno na nasze zebranie. Only you hardly work at all. smell.całkiem. Uwaga: Po niektórych czasownikach oznaczających czynności zmysłów. Zupa dobrze smakuje.inaczej. Ponadto istnieją grupy przysłówków utworzonych przez dodanie przyrostków lub przedrostków. I nearly died of pneumonia last year. taste. sound używamy przymiotnika.

2) Przysłówki częstotliwości (Adverbs of Frequency).jednak whenever . np.: always. 3) Przysłówki miejsca (Adverbs of Place). frequently Mówimy: I have never been to America. Podział przysłówków Przysłówki możemy podzielić według ich znaczenia na następujące grupy: 1) Przysłówki czasu (Adverbs of Time). soon. które wskazują gdzie dana czyn ność się odbywa. everywhere. We will write a dictation tomorrow. late Mówimy: You must come early.ahead .gdziekolwiek 5. czyli są odpowiedzią na pytanie: how often?. np. Brownowie często odwiedzają nas w niedzielę.dlatego sometimes .naprzód.wewnątrz outside . never. które wskazują jak często dana czynność się odbywa. once.oddzielnie Jest także niezbyt liczna grupa przysłówków złożonych. early. there. away Mówimy: We have been there many times. twice.kiedykolwiek wherever . . które wskazują kiedy odbywa się dana czynność. Nigdy nie byłem w Ameryce.co więcej therefore . down.: here. Byliśmy tam wiele razy. today.: inside . yesterday. then. na przodzie apart .nigdzie however . czyli są odpowiedzią na pytanie: when?. np. up. Napiszemy dyktando jutro. occasionally. Musisz przyjść wcześnie. czyli są odpowiedzią na pytanie: where?.: now.zewnątrz moreover .2. often.czasami nowhere . np. The Browns often visit us on Sunday.

60 .

quite. hardly. Twoje wypracowanie jest dosyć dobre. Bardzo potrzebuję tych pieniędzy. nicely. Jan był niesłychanie zmęczony. Mówimy: That was the reason why I had forgotten about our appointment. które określają. Oto dlaczego zapomniałem o naszym umówionym spotkaniu. where. Możesz znaleźć te kwiatki wszędzie. np. Your composition is fairly good. The accident happened when we were sitting in a cafe. np.: rather. np. itp. 4) Przysłówki sposobu (Adverbs of Manner). why?. jak dana czynność jest dokonywana. 6) Przysłówki pytajne (Interrogative Adverbs). badly. 5) Przysłówki stopnia (Adverbs of Degree). how? np. gdy siedzieliśmy w kawiarni. well. why.: when.: very. enough. 61 where?. when?. completely Mówimy: John was extremely tired. thus Mówimy: I need this money badly. That was cleverly done. Wypadek zdarzył się. czyli są odpowiedzią na pytanie: how?. które wprowadzają zdania podrzędne.You can find these flowers everywhere. czyli są odpowiedzią na pytanie: in what degree? to what extent?. To było sprytnie zrobione. fairly.: fast. cleverly. które określają w jakim stopniu dana czynność jest dokonywana. extremely. how. Mówimy: When will you come again? Kiedy znów przyjdziesz? How do you want to get rid of this man? Jak chcesz się pozbyć tego człowieka? 7) Przysłówki względne (Relative Pronouns). .

then I closed the door carefully. a potem zamknąłem drzwi starannie. natomiast either w przeczących.jeszcze just . przyczyny i skutku (Adverbs of Conclusion.już either . już Przysłówki powyżej podanej grupy wymagają dodatkowych objaśnień odnoszących się do ich użycia w zdaniach. a yet w zdaniach przeczących. Pan Brown nie jest już naszym szefem. które trudno zaszeregować do którejś z wyżej wymienionych grup: also . Mówimy: My brother is still there. 9) Istnieje jeszcze grupa często używanych przysłówków. finally Mówimy: I opened the door and got in. I haven't studied French either.Mój brat jest tam jeszcze. Polski wyraz także znajduje odpowiedniki w angielskich also i too w zdaniach twierdzących i pytajnych. I have studied French too. Otworzyłem drzwi. Mówimy: Mary has already finished work.także else . . consequently. Mary już skończyła pracę. Polski wyraz jeszcze ma odpowiedniki: still w zdaniach twierdzących i pytajnych.8) Przysłówki wniosku. therefore I felt offended. Brown is no longer our boss. already i yet w zdaniach pytajnych. Mówimy: I have also studied French. 62 . wciąż jeszcze too .Mego brata jeszcze tam nie ma. My boss scolded me. only . Ja także studiowałem francuski. Polski wyraz już ma odpowiedniki: already w zdaniach twierdzących. then.nadal. Mój szef zganił mnie i dlatego czułem się urażony. .tylko still . wszedłem. no longer w zdaniach przeczących.także akurat yet .zbyt too .jeszcze. Reason and Consequence): therefore.także already . Ja także nie studiowałem francuskiego.Czy mój brat jeszcze tam jest? My brother is not there yet. Has Mary finished work yet? Czy Mary skończyła już pracę? Mr. Is my brother still there? .właśnie.

a niekiedy na początku. Musicie złapać tego człowieka.. Tomorrow we shall be in Paris. w przeciwnym razie. 63 . I want to see them tomorrow. jest szeroko czytana. or else you will be late for school! Pospiesz się.: I always get up at seven o'clock. a jeśli nie. Hurry up.: Mr. Żołnierze zaplanowali swą akcję bardzo szybko. gdyż inaczej popełni następną zbrodnię. Chcę ich zobaczyć jutro. Smith is an extremely wise man. Jutro będziemy w Paryżu. Wstaję zawsze o siódmej.gdyż inaczej. kto inny something else . Miejsce przysłówka w zdaniu Miejsce przysłówka w zdaniu zależy od jego roli w tym zdaniu oraz od otoczenia. np. itp. or else he will commit another crime. Our relatives often visit us on Sunday. Przybyliśmy do Londynu wczoraj. to .gdzie indziej who else . np.3. o której mówisz. np.coś innego.Przysłówek else występuje w takich wyrażeniach. osłabiający. The book you are talking about is widely read. Pan Smith jest niesłychanie mądrym człowiekiem. w którym występuje..: We came to London yesterday. coś jeszcze oraz w wyrażeniu: or else . Książka. The soldiers have planned their action very quickly. Nasi krewni często odwiedzają nas w niedzielę.. Przysłówki częstotliwości stoją zazwyczaj przed orzeczeniem. imiesłowu lub innego przysłówka stoi zazwyczaj bezpośrednio przed nim.: You must catch the man. gdyż w przeciwnym razie spóźnisz się do szkoły! 5. Przysłówek modyfikujący (intensyfikujący. Przysłówki czasu określonego stoją najczęściej na końcu zdania.) znaczenie przymiotnika.kto jeszcze. np. jak: somewhere else .

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na następujące przysłówki stopnia: a) enough występuje po przymiotniku lub przysłówku a nie przed nim. We have time enough to get to the station. a po nim przysłówek czasu. Maria śpiewa pięknie ludowe ballady. np. Przysłówki stopnia stoją zazwyczaj przed przymiotnikami oraz innymi przysłówkami. np. We were working there yesterday.: Is it good enough? Czy to jest wystarczająco dobre? Mr.: Mary sings beautifully. Pracowaliśmy tam wczoraj. Mamy dosyć czasu. The exercise was too difficult for me. Przysłówki miejsca stoją zazwyczaj na końcu zdania. przysłówek częstotliwości stoi po pierwszym członie orzeczenia (tj. . np.: We have enough time to get to the station. to przysłówek stoi po nim. np. Pan Brown zrobi to wystarczająco dobrze. np. po czasowniku posiłkowym).: You are perfectly right.: We were working there. Jeśli orzeczenie jest złożoną grupą werbalną. 64 . wtedy zazwyczaj najpierw stawiamy przysłówek miejsca.: We have never met him before.: Henry is seldom with us. Masz zupełną rację. Maria pięknie śpiewa. Pracowaliśmy tam. Zadanie było zbyt trudne dla mnie. np. aby dostać się na stację (dojechać na stację). Nigdy go przedtem nie spotkaliśmy.Henryk jest rzadko z nami. Przysłówki sposobu przeważnie stoją po czasowniku lub dopełnieniu czasownika. ale może wystąpić przed rzeczownikiem. Mary sings folk ballads beautifully.Jednakże jeśli orzeczeniem jest czasownik specjalny. Brown will do it well enough. np. ale jeśli prócz tego występuje przysłówek czasu.

np.b) only może wystąpić w różnym miejscu w zdaniu. Mary decided to write this book only. zależnie od tego. Mówimy: Only Mary decided to write this book. włączając wszystkie z końcówką -ly z wyjąt kiem badly. przez użycie wyrazu more w stopniu wyższym i most w stopniu najwyższym. Mary only helped to write this book. 5 — Język angielski 65 . Mary decided to write only this book. np. John skończył pracę tak szybko jak jego kolega. np. Maria postanowiła napisać tylko tę książkę. Maria tylko pomogła napisać tę książkę (ale nie napisała jej sama). Tylko Maria (nikt inny) postanowiła napisać tę książkę. 5A Stopniowanie przysłówków Przysłówki stopniuje się tak jak przymiotniki: a) przysłówki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe przez dodanie końcówki -er [a] w stopniu wyższym i -est [ist] w stopniu najwyższym. które podobnie jak przymiotniki są stopniowane w sposób nieregularny: well badly much little far = dobrze better = lepiej best = najlepiej = źle worse = gorzej worst = najgorzej = dużo more = więcej most = najwięcej = mało less = mniej least = najmniej = daleko = dalej farthest = najdalej farther (o przestrzeni) furthest (inne użycia) further Konstrukcje wyrażające porównania są takie same jak z przymiotnikami.: John finished his work as quickly as his friend. Mary helped only to write this book.: fast — faster — fastest = szybko — szybciej — najszybciej ale b) przysłówki wielosylabowe. do którego elementu w zdaniu się odnosi.: politely — more politely — most politely = grzecznie — grzeczniej — naj grzeczniej Istnieje także grupa przysłówków. Maria pomogła tylko napisać tę książkę (a nie recenzować ją).

że ten sam czasownik może występować z różnymi partykułami modyfikującymi jego znaczenie. przesunąć to put away . Partykuły same nie ulegają zmianie wraz z formą czasownika. radio). Nie umiem mówić tak mądrze jak ty.odłożyć to break in .włamać się to break off zerwać 66 .zdjąć to switch .dać to give away -wydać.zgasić. położyć to put off . prąd. zdradzić to take . włączyć (np. radio) to switch off .sprzątnąć.obrócić (się) to switch on . wyłączyć (np.brać to take down .zapisać to take off .: to get .otrzymać to get up . John biega szybciej niż inni chłopcy.kłaść. zmieniających znaczenie czasowników.położyć to put aside .zapalić.5.nałożyć to put down .: to put on . a więc mówimy: I come in he comes in I am coming in I came in he has come in Charakterystyczną rzeczą jest. np.odłożyć.wstać to get down . prąd.I can't speak so cleverly as you. np. przy których występują. Partykuły przysłówkowe Przy omawianiu przysłówków należy wspomnieć o tzw. 5.zejść to put . partykułach przysłówkowych (Adverbial Particles). John runs faster than the other boys. schować to give .

np. dostać się to get out . może więc występować bezpośrednio po czasowniku lub po jego dopełnieniu. którego nie można się domyślić z partykuły.zabrać to get in .pogodzić się z (czymś) to try on -przymierzyć Partykuła przysłówkowa czasownika przechodniego jest ruchoma.oszukać to get away .: This man gave away his friend.wydostać się.odłożyć słuchawkę Partykuły najczęściej spełniają rolę przedrostków czasowników polskich i znając znaczenie danej partykuły możemy stosunkowo łatwo podać znaczenie całego czasownika złożonego.: This man gave him away.to take up .wyrzec się (czegoś). zaprzestać (czegoś) to give in -ustąpić to run down .odprowadzić (kogoś odjeżdżającego) to take in .zatelefonować. albo This man gave his friend away.podjąć to take away .wejść. wyjść to ring up .: to see off . ĆWICZENIE I Utwórz przysłówki od następujących przymiotników: kind foolish polite free legal f expensive immediate fortunate effective public cheap happy doubtful broad tactless safe necessary profound obvious regular 67 .obmówić. musimy partykułę umieścić po dopełnieniu. np. zadzwonić to ring off . Ten człowiek zdradził (wydał) swego przyjaciela. np.uciec to give up . W przypadku gdy dopełnienie wyrażamy zaimkiem osobowym. przenocować (kogoś) to put up with . Czasami jednak taki czasownik złożony ma zupełnie swoiste znaczenie. oczernić to put up -ulokować.

7. 4.. ? Yes. 2.. lub przysłówki well lub badly: John's French pronunciation is . 68 . about him. business.. 2.. Andrew looked at us (cold.. last night? I had a . Do you know him . 10. 6. 9..... Wstaw właściwą formę w następujących zdaniach: 1.. Your opinion of her is rather . Your suggestion was not . damaged... ĆWICZENIE V 1.. If you behave . 3. coldly) in the morning. or . coldly). I will never invite you again.... of her. You have translated these sentences very ....patient fair general ĆWICZENIE II wise right willing wrong perfect visible temporary handsome economical Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących rzeczowników: sleep origin centre intelligence sorrow ĆWICZENIE III trust use joy glory anxiety respect addition beauty artist luck danger contempt care heat hospitality Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących czasowników : to to to to to ĆWICZENIE IV hope hate imagine vary thank to attract to cease to move to fili to possess to oblige to wonder to neglect to construct to anger to obey to protect to help to play to please Wstaw odpowiednio przymiotniki good lub bad. Did you sleep .. This is a . I can assure you. at all but the final solution was far from . at all.. I did not sleep . and I must give you a . dream.. but I can't tell you anything . 5... The water in the river feels (cold.. Our car has been .. 8.. but people generally speak ..... mark for it..

Mary has a fair knowledge of French.3. hardly) to pass my exam. in love with his wife. highly) up in the sky.... fairly) good. hardly) know him. 14. ĆWICZENIE VII Wstaw podane przysłówki we właściwe miejsce: 1. stopping at each station.. lately).. She is also . The mountain is very high. 17. to the ground. Your composition is (fair. But don't drive too . badly) injured? 5.. 7. I have tried (hard. slowly) train and it was going (slow. ! 6.. 5. The motorways in your country are not (bad. We can . 10. badly) things look for us. usually). 4. 20.. The sun is shining . Have you been to America (ever)? Do you go to the mountains (often)? He comes at 4 o'clock (here. 2. badly).. Andrew and Mary are happy together. 6. highly) respectable man... 5. nicely). 4.. lately). 2. 9. The plane was (high. They are . You should apologize when you are (late. Why do you think him mad? He is only . The criminal's defence was weak. We have a hard job before us. We have (near. 16. It was a (slow. Mary has arrived Gust)I am able to follow you (hardly). 8. 4. 3. 7. 8. nearly) finished. The little girl smiled at me (pretty. 69 . nearly) the river. 10. The soup smells (nice. 13. My brother is somewhere (near. I'm sure it's very good. Your friend behaved . Brown is a (high. Mother does not realize how (bad.. nicely) of you to come and see us. Your car is really fast. We need this money (bad. badly). They came (direct. The day is bright. I haven't seen him (late. good at German. And it is . 11. We go to bed at 11 o'clock (generally). ĆWICZENIE VI Wstaw brakujące przysłówki: 1. The man walked with heavy steps. finish it tonight. prettily). We (hard. How (nice. 6... I have seen him drunk (never). A moment later he fell. Mr. slowly). 12.. married. directly) after dinner.. 7. 9. dangerous to climb it. Have you been (bad. He protested . 19. That was a heroic deed. 18.... 3. 15.

Tom is worried about his future (often). Dlaczego napisałeś ten list tak niestarannie? 8. Oni nie chcą ciężko pracować. Ann was (beautiful) dressed when I saw her last. 17. 2. Najlepiej przetłumaczyłeś trzecie zdanie. 20. 3. 10. We were certain that my sister would be able to come (quite). John spojrzał na nas smutno. We meet at this cafe (sometimes). My boss expects me to work (efficient). We have finished our lunch (almost). Ja go prawie nie spotykam. Mary była prawie pewna. 11. Mój wuj mówił coraz głośniej i nerwowo chodził po pokoju. 5. 15. Takie postępowanie było wysoce niemoralne. Jane helped us very (willing). że przyjdziemy. 6. 10. 19. 8. 13. They were driving (fast) than was necessary. 12. 3. Can't you walk (quick)? It is getting late. 9. 2. Is London (near) Warsaw than Paris or (far) from it? 7. Zapłaciłem za ten dom mniej niż przypuszczasz. 6. My father will sell this house (soon) or (late). 14. John has finished his homework (just). Have you written a short story (ever)? Utwórz przysłówki i użyj ich w odpowiednim stopniu: ĆWICZENIE VIII 1. Zamknij drzwi cicho. 13. sometimes). Will you forget this evening (ever)? I have believed you (never). We take him with us (there. 7. 10. 9. 4. My daughter sits on my right (always). 4.8. The children behaved (noisy) than ever. 5. 70 . 9. John accepted our proposal (enthusiastic) than we had expected. 12. Mary answered my questions (well) than the other students. 18. I have seen him angry (rarely). Do you treat people like this (always)? They will come again (never). ĆWICZENIE IX Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Zimne mleko dobrze smakuje w gorący dzień. 11. 16. Mój mąż niestety dużo pije. Ostatnio zwiedziliśmy wiele muzeów.

34. gdzie mieszkałeś 20 lat temu. Tutaj jest ciepło. Twój przyjaciel widocznie nie chciał tutaj pozostać. 30. 2. Kobieta spojrzała gniewnie na młodych ludzi. 22. 27. 3. aby nas odprowadzić? 2. 23. Podaj mi tę książkę. śmiejących się głośno. O której wstajesz rano? 3. 1. Mary is trying it on. 21. chcę tylko zobaczyć jej tytuł. jednak pozostaniemy tutaj. Złodziej może łatwo dostać się tutaj. Sprawa została częściowo załatwiona. aby podnieść ten ciężki stół? Czy zawsze wstajesz tak późno? George przynosi czasami naszym dzieciom prezenty. 31. Mój brat ożenił się dopiero tydzień temu. Dlaczego piszesz tylko po jednej stronie papieru? Tylko on może nas uratować. Jeszcze pamiętam. Twoi przyjaciele po prostu zapomnieli ci o tym powiedzieć. 26. 15. 24. Zdejmij płaszcz. 32. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 16. We have put aside some books for you. 19. 28. Widziałem go tylko jeden raz i to wystarczy. 5. Czy przyjdziesz na stację. 33. Tomasz był niezwykle zmęczony i natychmiast się położył. 17. 18. 71 ĆWICZENIE XI . Dotarliśmy do teatru zbyt późno i dlatego opuściliśmy początek przedstawienia. You can't put off the meeting. 29. Czy jesteś dość silny. 25. 35. 20. Jak on może prowadzić samochód. kiedy prawie nie zna przepisów? Jak daleko jest do dworca kolejowego? Oni rzadko przychodzą tutaj. 4. Twój pokój nie jest dosyć duży na to przyjęcie. Pan Brown wkrótce wyjaśni wszystko.14. Anna szybko wrzuciła list do skrzynki pocztowej. Who has given away these people? Why don't you put on your smart new hat? We will give up smoking. ĆWICZENIE X Zmień poniżej podane zdania wyrażając dopełnienie zaimkiem według podanego wzoru: Mary is trying on a new blouse.

Zapal światło. 7. 9. gdyż robi się ciemno. 12. 5. 10. ponieważ nas obgadali. Podnieś te papiery! Podnieś je. Odłożyłem pieniądze. Chętnie ulokuję was u siebie na parę dni. 13. 11. Wszystko zostało zrobione. Pozwól mu odjechać. 15. . Powiedz jeszcze raz.4. To nie jest dobre dla twego zdrowia. mówię ci. czego chcesz. Musisz rzucić palenie. Nie wierzę ci. Nie mogę tego zrozumieć. Nie chcę ich więcej widzieć. które mi dałeś. 14. Nie oszukasz mnie więcej. Zadzwonisz do mnie o wpół do ósmej? Moja siostra sprzątnęła ze stołu puste naczynia. 6. Zerwałam nasze zaręczyny. 8.

Formy czasownika Większość czasowników angielskich ma pięć form: a) Formę podstawową. Czasowniki regularne mają w formie Simple Past i Past Participle w piśmie końcówkę ed.3. help [help] — helped [helpt]. [t] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską bezdźwięczną z wyjątkiem [t].1. np. Czasownik—the Verb 6. utworzoną przez dodanie do formy podstawowej końcówki s lub es w piśmie. jako czas teraźniejszy (Present Simple) we wszystkich osobach z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej oraz jako tryb rozkazujący (Imperative) dla drugiej osoby liczby pojedynczej i mnogiej (np.3).3. Czasowniki regularne i nieregularne Czasowniki angielskie możemy podzielić na regularne i nieregularne. open. Końcówka ta brzmi [d] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się na samogłoskę lub spółgłoskę dźwięczną z wyjątkiem [d].1. please [pli:z] — pleased [pli:zd]. b) Formę trzeciej osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego. np. 6.6. 73 . np. e) Formę imiesłowu biernego (Past Participle).). write. która funkcjonuje jako bezokolicznik (Infinitive). c) Formę czasu przeszłego (Past Simple) z końcówką ed lub d (w piśmie) dla czasowników regularnych i o różnej postaci dla czasowników nieregularnych.2. bore [bo:] — bored [bo:d]. d) Formę -ing. Podział czasowników 6. go itp. lub — jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na e — końcówkę d. writing. która dla czasowników regularnych jest identyczna z formą czasu przeszłego (patrz rozdz. 6.2. 2. występującą jako imiesłów czasu teraźniejszego (Present Participle). Zasady wymowy i pisowni tej końcówki są te same co dla końcówki liczby mnogiej rzeczowników — rozdz.2.

czynić. sygnalizującej pytanie. wrote. have. to write.[id] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską [d] lub [t]. o których mowa. used to. to w Past i Past Participle zamienia się y na i. carried. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne Czasowniki angielskie dzieli się na zwykłe.3. o którą chodzi. Na przykład w zdaniu: Do you read crime stories? Czy czytujesz powieści kryminalne? czasownik leksykalny read określa czynność. make. put. np. shall. ought. dare. carry. put).2. jak i specjalnych. Niektóre wyrazy mogą występować w funkcji zarówno czasowników leksykalnych. Jeśli czasownik regularny w bezokoliczniku kończy się na y. made. put. przeszłość (past). do tworzenia zdań pytających i przeczących oraz poszczególnych czasów gramatycznych). zwane także leksykalnymi. albo jedną formę różną a dwie takie same (np.2. Na przykład czasownik do występuje w znaczeniu: robić. Do czasowników specjalnych należą: be. W obrębie każdego z tych chronologicznych podziałów rzeczywistości istnieją niuanse i aspekty. W zdaniu: What did you do yesterday? Co robiłeś wczoraj? mamy przykład użycia tego czasownika w obu funkcjach: specjalnej (w formie did). Czasowniki specjalne służą przede wszystkim do wyrażenia stosunków gramatycznych w zdaniu (np. must. will. carried. need. hate [heit] — hated [heitid]. oraz leksykalnej (robić). Czasowniki te są omówione szczegółowo w rozdz. made). Czasy gramatyczne Z pojęciem czasownika łączy się pojęcie czasu fizycznego (time) i gramatycznego (tense). tj. a czasownik posiłkowy do (w pozycji przed podmiotem) sygnalizuje konstrukcję pytającą. Past i Past Participle różne (np. do. Czasowniki leksykalne wyrażają określone treści semantyczne. Chcąc uporządkować swoje wiadomości w za74 . may. Czas fizyczny (time) to teraźniejszość (present). przyszłość (future). can. 6. i specjalne.4. nazywają czynności. 6. 6. albo wszystkie trzy formy takie same (np. formy ciągłej — continuous form). np. które wyrażamy za pomocą odpowiedniego czasu gramatycznego (tense) i formy (np. mend [mend] — mended [mendid). Czasowniki nieregularne mają albo formy Infinitive. written).

z przeczeniem występują przeważnie w formie skróconej: don't. mn. need. dialogi lub czyjeś potoczne wypowiedzi. we. 75 . a w trzeciej osobie liczby pojedynczej does.: Do you speak English? — Czy mówisz po angielsku? Does he play bridge? — Czy on gra w brydża? Formę pytającą w zdaniach. you.: Can John swim? — Czy John umie pływać? Is Mary a teacher? — Czy Mary jest nauczycielką? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do słówka do. chyba że cytujemy rozmowy. 2.1. dobrze jest widzieć jakie mamy możliwości wyrażania teraźniejszości. can.1.kresie użycia czasów dobrze jest znać formalne zasady ich tworzenia i przypadki ich stosowania.: They do not speak English — Oni nie mówią po angielsku. 6. can. w których stosujemy does (3 os.: I. have itd. czasownik leksykalny występuje bez końcówki -s/-es. przed podmiotem zdania. w których występuje jeden z czasowników specjalnych (be.3. will. np. Chcąc zaś posługiwać się nimi bardziej swobodnie odpowiednio do aktualnej potrzeby. shall. isn't. Natomiast w piśmie na ogół przeważa forma rozwinięta (jak w przykładach). does lub do odpowiedniej formy czasownika specjalnego wyrazu not. she. np. W pytaniach i przeczeniach. they — look He. haven't itd. Znając tylko teorię gramatyczną trudno jest czasem zastosować ją poprawnie w praktyce. must. przeszłości i przyszłości za pomocą znanych nam czasów. dare) tworzymy przez odwrócenie szyku zdania stawiając odpowiednią formę tego czasownika przed podmiotem.3). Każde bowiem zagadnienie gramatyczne ma swój aspekt teoretyczno-formalny i funkcjonalno-komunikacyjny.1. np. aren't. w której występuje końcówka s lub es (wymawiana tak jak końcówka 1. Wyrażanie teraźniejszości 6. have. John cannot swim — John nie umie pływać. W mowie potocznej czasowniki: do. may. Present Simple Czas Present Simple ma we wszystkich osobach formę podstawową. rzeczowników — patrz. z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej. np. can't. Znając tylko praktyczne aspekty stosowania określonego czasu często ograniczamy się do przypadków najprostszych i najbardziej typowych. rozdz. it — looks Formę pytającą w czasie Present Simple tworzymy stawiając wyraz do. Tom does not play bridge — Tom nie gra w brydża. be.).p.3. l. ought.

: to see. 4. ĆWICZENIE II 1. The sun rises in the east and sets in the west (Słońce wschodzi na wschodzie i zachodzi na zachodzie). to hear. John always (go) to school on foot. They often (visit) us. 5. 3. jak i takie. Mary (buy) a newspaper every day.: John always uses the Colgate toothpaste (John zawsze używa pasty Colgate). 4. We (like) playing bridge. occasionally. 8. It often (rain) here. Myślę. sometimes. ale wolę miód. Przy wyrażaniu czynności powtarzającej się czas Present Simple występuje często z przysłówkami częstotliwości (Adverbs of Frequency): always.Czasu Present Simple używamy.: Water turns into ice at 0° (Woda zamarza przy zerze stopni). Lubię dżem. np. 2. jak np. 6. czy trwałe. Water (change) into steam at 100°. 3. np. że jesteś zmęczony.: I see that you are tired. never. Także czasowniki oznaczające stany umysłu lub uczuć występują w czasie Simple Present niezależnie od tego czy chodzi o sytuacje chwilowe. 10. lecz dotyczą danej chwili. 9. że jakieś czynności lub stany mają charakter stały lub powtarzający się. We (go) to the theatre on Sunday. Czasowniki oznaczające wrażenia zmysłowe. 76 Przetłumacz następujące zdania na angielski: Mary zawsze pije kawę na śniadanie. Widzę. Czasowniki podane w nawiasach zastosuj w czasie Present Simple: 1. 2. Three and three make six (Trzy i trzy równa się sześć). John pięknie gra na fortepianie. że będzie padać. Myślę dużo o przyszłości. I (smell) smoke. Ten pociąg nigdy się nie spóźnia. My czasami kupujemy chleb w tym sklepie. jeśli chcemy wyrazić. 5. np. występują w czasie Simple Present także i wtedy. Jest to określenie bardzo szerokie i może obejmować sytuacje tak niewątpliwe. The west wind usually (bring) rain. We never (drink) milk. gdy wyrażenia takie nie mają charakteru stałego. ĆWICZENIE I I think a lot about the future. 7. np. itp. often. .: I think it's going to rain. gdzie stałe powtarzanie się tego samego zjawiska jest wynikiem praw fizycznych.

10. 1. Smith is a doctor. 3. Uzupełnij następujące zdania jak w przykładzie: John likes jazz. They (prefer) playing bridge. Nienawidzę hałasu. 9. She (read) books. Widzę. 2. Cats play by day and sleep by night. 7. Dogs bark at everybody. Helen is late every time I meet her. ĆWICZENIE V . ĆWICZENIE III Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach jak w przykładzie: John goes to school on foot. They need something to eat. John goes for a walk before breakfast. (His son). (Professor Smith's students). They (make) a lot of mistakes. He often (speak) Polish too. She (be) always on time. 4. Does Mary like jazz too? 1. Tom sits up late. ĆWICZENIE IV Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach według wzoru: Mary cooks very well (Ona nienawidzi gotowania) Oh no! She does not cook well. (On w ogóle nie gra). My brother is an actor. 6. Oh no! John doesn't go to school on foot. Peter plays the piano very well. She hates cooking. W lutym zwykle jeździmy w góry. You often sit up late. They usually do their homework well. Ziemia obraca się wokół słońca. 5. Helen cooks well.6. He (be) too lazy. George drinks too much. 3. 10. Our teacher speaks only English to us. 8. His mother (do) it. They (do) the opposite. he goes by bus. 1. (Oni nie są głodni). (On kładzie się spać o dziesiątej). 2. 7. 3. (On jest nauczycielem). Peter always cooks his dinner himself. że jesteś zmęczony. 2. The Browns like working in the garden. 5. They usually (bark) at strangers only. Niektórzy ludzie lubią jazz. (His wife). (Her sister). Mary always watches TV in the evening. (On pije tylko od czasu do czasu). My students read the classics. We go home by bus. Peter speaks Spanish. (You). You always (go) to bed early. 5. 4. 9. (Mary). inni wolą muzykę klasyczną. 8. 4.

77 .

like. c) z czasownikami wyrażającymi czynność umysłową. possess. It (rain) hard today and the wind (blow). we.: I am not reading a book. ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Present Continuous: 1. Czasu Present Continuous nie używamy: a) z czasownikami wyrażającymi czynności zmysłów. gdy o niej mówimy. etc. hear.: see. 2. Take your coat and umbrella if you (go) out.3. np. 7. love. it is J Formę pytającą w czasie Present Continuous tworzymy stawiając odpowiednią formę czasownika to be (am. że jakaś czynność odbywa się w chwili. Mary idzie jutro do kina.: Are you reading a book?. (You). że pisze obecnie.: I am ] you. w ciągu bliżej nie określonej teraźniejszości. forget. want. Czasu Present Continuous używamy przede wszystkim chcąc wyrazić.: Mary is going to the cinema tomorrow. own. Mary works too much. d) z czasownikami wyrażającymi posiadanie. możemy mieć na myśli okresy różnej długości. Don't bother me! Can't you see I (write) an important letter? 3. John buys all the new records.: Smith is writing a new book — Smith właśnie pisze nową książkę może oznaczać. 8. etc. Henry always helps his mother. think. że pisze w tej chwili lub też. (His mother). np. Listen! Somebody (knock) at the door.2. they are | writing he. realize. smell (z wyjątkiem pewnych szczególnych zastosowań). detest.: belong. lub is) przed podmiotem zdania np. know. np. np. wish. (You). np. 6. Is he listening to the radio? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do odpowiedniej formy czasownika to be wyrazu not. she. Czasu Present Continuous używamy również mówiąc o przyszłości dla wyrażenia zamiaru lub planowego działania. He is not listening to the radio. Present Continuous Czas Present Continuous tworzymy zestawiając odpowiednie formy czasownika to be w czasie Simple Present z imiesłowem teraźniejszym (formą -ing) potrzebnego nam czasownika.1. np.6.: fear. b) z czasownikami wyrażającymi uczucia. np. np. hate.: agree. are. 78 .

3. 9. 8. 10. that is why I (pack) now. 2. Czytam teraz bardzo ciekawą książkę. Who (make) this terrible noise in the other room? It's my son. am seeing) that you (read. 5. John (read) a newspaper — don't disturb him! How you (feel) today? What the kids (do) upstairs? They (watch) television. 9. 6. Co tam robisz na górze? Sprzątam pokój. are calling) upon us in the evening. He never (write) to his family. 9. are playing) in the garden. 2.What you (do) here? I (wait) for a friend. 6. He (listen) to his favourite records. 3. we can have some rest now. Ann always (comes. 10. is knocking) at the door. am wanting) to study medicine. is having) her breakfast now. ĆWICZENIE IV Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Present Simple lub Present Continuous: 1. The Smiths sometimes (call. 5. John (knows. ĆWICZENIE II 4. 7. I sometimes (visit) them but they always (pretend) they are very busy and (try) to find an excuse for going out. 79 . I (leave) tomorrow very early. 6. 8. The children (play. ja teraz słucham radia. 4. Co robią dzieci? Bawią się w ogrodzie. is knowing) a lot about cars. 8. Somebody (knocks. I (see. Mary przyjeżdża jutro. Idziemy dzisiaj do teatru. 5. We (fly. are flying) to Berlin on Monday. Właśnie piszę list. We (have) a party next Sunday. 4. Ann (has. Nie przeszkadzaj mi. 2. are reading) an English book. I (want. 7. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 7. Jak się dziś czujesz? 10. O czym ty mówisz?! ĆWICZENIE III Z podanych w nawiasach czasowników w Present Simple i Present Continuous podkreśl formy właściwe dla danego zdania: 1. is going) to the cinema. is coming) here at 9 o'clock. Wyjeżdżam nad morze za tydzień. My father seldom (goes.

widzę go pierwszy raz. Have I written this letter? He has opened the window. Musisz ją przeczytać w czytelni (in the reading room). np. Just now he (write) a book on famous forgers. 4. She always (have) breakfast at eight.: I have written this letter. He (live) next door to us. Present Perfect Czas Present Perfect tworzymy zestawiając odpowiednią formę czasownika to have w czasie teraźniejszym z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego. ona nigdy nie robi tego w ciągu dnia. Nie przeszkadzaj mi! Czy nie widzisz. Wyrażanie przeszłości 6. 3.2. Czy John jest w domu? Nie. 6.3. Has he opened the window? 80 .3. 5. Mary (have) her breakfast now. a do szkoły chodzi tylko od czasu do czasu. 4. He is a writer. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 2. on teraz gra w tenisa. nie możesz. On zawsze gra w tenisa w poniedziałki od 1700 do 1900. and he occasionally (visit) us. On nie uczy się regularnie w domu. Who is that tall man with a black beard who (look) at us? It's Mr. I always (make) one on Saturday. Czy Mary teraz ogląda telewizję? Nie. Piotr powinien więcej pracować. no wonder it (rain) now. że jestem teraz zajęta? 6. 7. Smith.2. Oto czas Present Perfect od czasownika regularnego to open i nieregularnego to write: I you > have opened we they he | she has opened it . Czy znasz tego człowieka? Nie. 5.3. I (smell) something nice. I you f have written we they he 1 she has written it Formę pytającą w czasie Present Perfect tworzymy stawiając odpowiednio have lub has przed podmiotem. What you (cook)? I (make) a chocolate cake. 6.1. Czy mogę wziąć tę książkę do domu? Nie. It always (rain) in autumn.

: I have just closed the window and it will be warmer in the room now Właśnie zamknąłem okno i teraz w pokoju będzie cieplej. np. Dla wyrażenia czynności.: Tom has worked in this firm since 1970. Odnosi się on bowiem do okresu czasu obejmującego chwilę obecną i rozciągającego się w przeszłość. Mogą one jednak być tylko domyślne. a przyimka for. Czas Present Perfect znajduje się niejako na pograniczu czasów teraźniejszych i przeszłych. Dla wyrażenia. jak już długo czynność się odbywa. Czasu Present Perfect używamy więc: 1.Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do czasownika have lub has wyrazu not. ma skutki w teraźniejszości. 3. od jakiego momentu czynność się odbywa. np. np.: The Browns have bought a new car. jak zobaczymy z podanych dalej przykładów. np. He has not (he hasn't) opened the window. Brownowie kupili nowy samochód (i teraz mają ten nowy samochód). Dla wyrażenia czynności. 0 — Język angielski 81 . Tom pracuje w tej firmie od 1970.pociąg właśnie odjechał. jak i teraźniejszości. Uwaga: W obu tych zdaniach obecne skutki czynności przeszłej zostały wyrażone bezpośrednio. gdy mówimy o tym. która wystąpiła w przeszłości.: The train has just left . Dla wyrażenia czynności dopiero co zakończonych. They have lived in London for many years. I have already finished my work — właśnie skończyłem pracę. np. Powiązanie teraźniejszości z przeszłością może się wyrażać bezpośrednio lub pozostawać w sferze domysłu.: I have never liked him Nigdy go nie lubiłem (i dalej go nie lubię). 2. lecz trwa do chwili obecnej. która wprawdzie rozpoczęła się w przeszłości. np. 4. że czynność. I have not (I haven't) written this letter. He has worked too much lately and that is why he is so tired On zbyt dużo pracował ostatnio i dlatego jest tak zmęczony.właśnie skończyliśmy naszą pracę. np. która trwa lub powtarza się w nieograniczo nym okresie tak przeszłości. gdy mowa o tym. Oni mieszkają w Londynie od wielu lat. Uwaga: Przyimka since używa się. We have already finished our work .

2. ale on już wyszedł. 82 Why isn't Mary here? (Ponieważ wyjechała do Londynu) Why is Tom so tired? (Ponieważ ostatnio za wiele pracował) Why can't I talk to John? (Ponieważ wyszedł z domu) Why can't we open the door? (Ponieważ ktoś zamknął je na klucz) Why is John so unkind? (Ponieważ on zawsze taki był) Why don't you help me? (Ponieważ nas o to nie prosiłeś) . he just (leave). still jeszcze. Barbara (write) to John at last? 8. 3. dopiero co. 9.kiedykolwiek. 5.ostatnio.He has always used glasses Zawsze używał okularów (i dotąd ich używa) Zdania wyrażane w Present Perfect często zawierają następujące przysłówki: recently. He is very proud of himself because he (win) the first prize. 5. 4.zawsze. ciągle. Somebody (open) the window and it is very cold here. lately . Is John in? No. Have you ever heard about it? Czy kiedykolwiek o tym słyszałeś? Haven't you finished your book yet? Czy jeszcze nie skończyłeś swojej książki? ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w czasie Present Perfect: 1. She (not come) because she is ill. already-już. 10. 4.właśnie. but he has already left Przykro mi. 6. John (earn) a lot of money lately and so he can afford a new car. 7. ever . 3. May I help you with your work? Thank you but I already (finish). never-nigdy. I am so glad you (come)! I (not see) you for ages. just . 6. I have never seen this man before Nigdy przedtem nie widziałem tego człowieka. always . yet-jeszcze (najczęściej w pytaniach z przeczeniem). You (understand) what I want? ĆWICZENIE 11 Przetłumacz na angielski zdania w nawiasach: 1. Oto kilka przykładów takich zdań: John has just graduated from school John właśnie ukończył szkołę. I am sorry. You ever (hear) about it? 2.

5. 2.: Have you been writing? Has he been listening? Formę przeczącą tego czasu tworzymy dodając do wyrazu have lub has słówko not. Właśnie napisałem list do Brownów i teraz idę go wysłać. 6* 83 . że sam nie mogę go teraz znaleźć. Skąd wiesz. 9. Wilsonowie właśnie zatelefonowali. 10. 3. że nie przyjdą. 8. aby powiedzieć.2.2. Czy możesz powtórzyć.3. że to prawda? Mary mi powiedziała. Nie byłem w Anglii od roku 1975. Skończyliśmy już pracę i idziemy do domu. she. Mary nie telefonowała od wczoraj wieczór. Przeczytałem tę książkę i myślę. Czy słyszałeś najnowszą wiadomość? John i Mary pobrali się. you. 8. że nie warto jej czytać. Schowałem ten list tak dobrze. 5. 6. 2. 3.: I have not been writing. Nie rozmawialiśmy z Johnem od poniedziałku.ĆWICZENIE III Przetłumacz na angielski: 1. 7. we. 6. 6. Czy nauczyłeś się wreszcie pływać? ĆWICZENIE IV 1. Oto formy czasu Present Perfect Continuous czasownika sleep — spać. co powiedziałeś? 7. Znam państwa Brownów od zeszłego lata. 4. Pan Brown pracuje w banku od dwudziestu lat. I. Przetłumacz na angielski: Mieszkamy w Warszawie od dziesięciu lat. Studenci są tu od godziny dziesiątej. np. He has not been listening. they — have been sleeping he. Ostatnio nie widziałem żadnych interesujących filmów. it — has been sleeping Formę pytającą w czasie Present Perfect Continuous tworzymy stawiając odpowiednio wyraz have lub has przed podmiotem. Nie widzieliśmy się od lat. np. 4. Present Perfect Continuous Czas Present Perfect Continuous tworzymy zestawiając formy have been lub has been z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) odpowiedniego czasownika leksykalnego.

o jaką czynność chodzi. let us hope his students know how to use them. Słuchaliśmy wykładów przez cały dzień i jesteśmy bardzo zmęczeni. Czekaliśmy na ciebie przez wiele lat! . They (build) this cathedral for two hundred years. Mary (watch) TV for three hours and she has grown very sleepy. które się właśnie zakończyły. jak i o takich. 7. I have been waiting for you since 8 o'clock. We (work) on this model for about two hours and we will probably finish it soon. Mówi BBC.Czasu Present Perfect Continuous używamy. I (listen) to this music for a long time and I haven't done my homework yet. 5. 2. ale jeszcze się nie nauczył. które trwają nadal. I have written three so far. 8. 6. Dotąd napisałem trzy. Czekam na ciebie od ósmej (i nareszcie jesteś). aby wyrazić. 84 Pracowałam w ogródku od rana i nareszcie już wszystko jest zrobione. We (learn) English for many years and we can't speak it yet. 4. Czekam na Johna od ósmej (i ciągle go nie ma). This is BBC calling. ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski: 1. Słuchali Państwo wiadomości (właśnie skończono je nadawać). The teacher (explain) the use of English tenses for three weeks. The students (write) their examination papers since 9 o'clock. np. Piszę listy od śniadania. że od pewnego czasu do tej pory odbywała się taka a taka czynność. Hasn't Helen finished this book yet? She (read) it for six months. Stosując czas Present Perfect Continuous zwracamy uwagę przede wszystkim na to. Tom uczył się niemieckiego od dzieciństwa. 4. 10. Gdy mówimy o jej rezultatach. 3. 2. that is why it represents so many different styles.: I have been writing letters since breakfast. używamy Present Perfect. The typist (type) letters for the whole afternoon and they are all typed now. You have been listening to the news. 9. Jane (cook) dinner since 10 o'clock but it is not ready yet. np.: I have been waiting for John since 8 o'clock. 3. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Present Perfect Continuous: 1. Czasu Present Perfect Continuous używamy mówiąc zarówno o czynnościach.

moved (wymowa . Past Simple W czasie Past Simple czasownik przybiera swoistą dla tego czasu formę (patrz rozdz. she. move . Mary ostatnio zbyt wiele pracowała i musi teraz odpocząć.: 85 .3.Czy napisałeś do Johna ? What did you write? .1. it we they walked. Szukałam tej książki całe popołudnie i będę szukać aż znajdę. put . Czy Mary już odrobiła swoją pracę domową? Nie. wrote. 6. 7.: I you he. put.: I you he. a następnie formę podstawową czasownika określającego czynność. o której jest mowa. o której jest mowa. np.Co napisałeś? Why did you write it ? .thought. write wrote.patrz rozdz. W czasie Past Simple czasownik ma tę samą postać we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej. she. send -sent. Jane bardzo się starała poprawić (udoskonalić) swoją wymowę i możesz teraz podziwiać rezultaty. Formy czasownika). np. Formę pytającą w czasie Past Simple tworzymy stawiając przed podmiotem zdania słówko did i stosując formę podstawową czasownika określającego czynność. 6.). think itp.1. put. np.walked.Dlaczego to napisałeś ? When did you write it ? Kiedy to napisałeś ? itp. walk . thought itp.2. np.2.5. it we they Did walk. ona cały czas słuchała płyt. write. np. think . 6. Dla czasowników nieregularnych powstaje ona w różny sposób i wymaga opanowania pamięciowego.3. Oto dalsze przykłady pytań ogólnych i szczegółowych w Past Simple: Did you write to John ? . Dla czasowników regularnych tworzymy ją przez dodanie w piśmie końcówki -ed lub -d do formy podstawowej. see . Formę przeczącą w czasie Past Simple tworzymy stawiając po did słówko not. 6. 8.saw.put. saw.

3. put. że dana czynność lub stan miały miejsce w przeszłości. a w zdaniu przeczącym dodajemy do niego słówko not. John (come) home late yesterday. Przeszłość ta jest bardzo często określona. think itp. Nie znałem go jako młodego człowieka.you he.: The train left at 2. They (live) here when they (be) young. He lived in England when he was a child. Pociąg odjechał o 14. w pytaniu umieszczamy czasownik przed podmiotem.m. We visited him yesterday. tj. .30. Czasu Past Simple używamy dla wyrażenia. John nie umiał pływać aż dorósł. We (visit) them last month. W mowie potocznej połączenie did not przeważnie redukuje się do didn't Oto przykłady zdań przeczących w Past Simple: We did not write all these letters yesterday. 2. gdy był chłopcem? John could not swim till he grew up. write. Could John swim when he was a boy? Czy John umiał pływać. she. np. 4. Formę pytającą i przeczącą od czasowników specjalnych w Past Simple tworzymy jak w Present Simple. Odwiedziliśmy go wczoraj. Zdarzyło się to podczas wojny. Nie napisaliśmy wszystkich tych listów wczoraj. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj w Simple Past: 1. Mieszkał w Anglii gdy był dzieckiem. I did not know him as a young man. choć z różnym stopniem dokładności. It happened during the war. it we they did not walk. Czas Simple Past stosujemy we wszelkiego rodzaju narracjach o przeszłości.30 p. 86 I (buy) this book last week.

. 5. (George) 6. say so at once? ĆWICZENIE m Odtwórz pytania.. 4. (come to Jane's party) 4. 8.. Shakespeare (live) during the reigns of Queen Elizabeth I and James I. 4.? Tom came home at 11 o'clock last night. Why . Why . When did you see John last? Where did you put the key to my room? What time did Mary phone? Why did Tom leave the party so early? How much did you pay for your new car? What present did you give Mary for Christmas? 87 . I bought a new TV set last week.. 2. How . (holidays) ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1. 3. John come to see you? He came on Wednesday. I paid 20 pounds. (dress) 5. (when it began to rain) 7. (watch) 2. ? I didn't know what to do. I left some for you.... Where .. Jane not (cook) dinner yesterday. ? I found my lost bracelet yesterday.. How many roses . Uzupełnij następujące pytania: ĆWICZENIE II 1. 6. answer? I gave the money to Mary. We not (work) in this firm ten years ago. 7. I did. He was very grateful for my help.5. 8.. 6. In 1980 I lived in Warsaw. (Mrs Brown's son) 8. And what .. 9. I didn't give him all the wine. Because I didn't want to. I didn't buy it. I found it in my pocket. I (go) to the cinema last night and I (see) a very interesting film.. 9.. 6. I spent them at the seaside.. (John) 3. manage to open it? Tom gave Mary some red roses yesterday. He was born in 1966. 2. 5. No. Why .. ask me? I cleared the table but I did not wash up the breakfast things this morning. 7. she (go) to the hairdresser's instead... (key) 10. not to John. na które padły następujące odpowiedzi (wykorzystaj wskazówki w nawiasie): 1.. because he (be) ill. 3. 9. How much . John not (take) his exams last term. it was a present. It was half past six. Yes. ? When . 10.. them? I finally opened that locked door. Why .. Yesterday Jim asked me to marry him.

tj. I was not watching TV when you phoned. is. was. 2.3. Nie oglądałem telewizji. 3. Czy napisałeś do nich o naszym przyjeździe? 6. Gdy wróciłem do domu.ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Kiedy byłem dzieckiem lubiłem słuchać bajek. she. Czy oglądałeś wczorajszy program telewizyjny? 5. When I came home. Past Continuous Czas Past Continuous tworzymy zestawiając formy was. it J was writing you were writing we they Formę pytającą i przeczącą w Past Continuous tworzymy na tej samej zasadzie co w Present Continuous. Czasu Past Continuous używamy chcąc wyrazić. np. ponieważ zwykle mieli duży wybór. gdy do niego mówiłeś? Were you watching TV when I phoned? Czy oglądałeś telewizję. were. na przykład w chwili. gdy zatelefonowałeś. gdy nastąpiła inna czynność: Half an hour ago Mary was washing up. np.4. że dana czynność właśnie się odbywała w danym momencie w przeszłości.2. tylko zamiast form am. 88 . gdy zadzwoniłem? John was not listening when I talked to him. Mary was washing up. 8. Agata Christie pisała powieści kryminalne. Często kupowałem krawaty w tym sklepie. John nie słuchał.: he. Po obfitym opadzie śniegu wszystkie drogi były śliskie. were z imiesłowem czasu teraźniejszego danego czasownika. 4. Kiedy byłem w Londynie jeździłem codziennie metrem. zjedli kolację i poszli spać. Oni przyjechali wczoraj wieczorem. gdy mówiłem do niego. 7.: Was John listening when you talked to him? Czy John słuchał. Pół godziny temu Mary zmywała. 6. Mary zmywała. are stosujemy ich odpowiedniki w czasie przeszłym.

1. Wybierz właściwą formę czasowników w nawiasach: 1. 3. Fortunately it (not hurt) anybody as the street (be) empty. 6. Używa się też czasu Past Continuous mówiąc o czynnościach.Czasu Past Continuous używamy także aby wyrazić. I (went. we heard a shot. was buying) it. 2. 2. As I (clean) the window a flower pot (fall) down. I saw John as I (buy) some books in the bookshop round the corner. The telephone was ringing but as I was just taking a bath I decided not to answer it. 4. The telephone rang as I (have) a bath. 7. As I (passed. I stayed at home because it (rain). The postman came while Mary (cook) dinner. The TV program (start) while we (have) tea. 8. 6. When they came to see me I (wash up). które odbywały się równolegle przez pewien czas w przeszłości. we (learn) a lot of useless things. Czekałem na twój telefon przez cały wczorajszy dzień. I tried not to make too much noise. was passing) by a bookshop. Mary (lay) the table while her mother (make) the tea in the kitchen. Jak łatwo zauważyć. 4. When we (be) at school. polskim odpowiednikiem angielskiego czasownika w czasie Past Continuous jest zawsze czasownik niedokonany w czasie przeszłym. ale ponieważ właśnie brałem kąpiel zdecydowałem się nie odbierać go. 7. Mr. Czasowniki podane w nawiasach napisz w Simple Past lub Past Continuous. 2. As I (cross) the road I (slip) and (fall). Brown (sit) in his garden when I (come) to see him. ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Past Continuous: 1. As the child (sleep). Telefon dzwonił. was seeing) an interesting book in the shop window. że czynność wypełniała całkowicie dany okres w przeszłości: I was waiting for your phone call all day yesterday. 3. We (use) to drink wine every day when we (be) in Italy. 89 ĆWICZENIE II ĆWICZENIE III . was going) in and (bought. 5. While we (watch) TV. I (saw. 5.

was ringing). Tam. 9.3. were starting) to talk about old times and the latest news. 90 . 5. was going) to bed I (took. were having) our last drink when the clock (struck. was seeing) that it (was. I (gave. 10. 3. 7. rozróżnienie kiedy należy stosować ten czas a kiedy Past Simple nastręcza nieraz wiele kłopotów.3. was giving) him a drink and we (started. John just (leave). But as I (sat. A teraz to samo zdanie w Present Perfect: The train for London has just left from platform three. He (came. W zdaniu tym nie mówimy o związku z teraźniejszością. was coming) to the conclusion that I certainly (preferred. Tam. 2. czy też nie. was striking) twelve. but I was too sleepy to read. W stosowaniu obu tych czasów podstawową sprawą jest to czy chcemy wyeksponować związek teraźniejszości z przeszłością. W tego rodzaju wypowiedzi stosujemy Simple Past. was sitting) in my comfortable armchair and (read. was coming) in. Mówiąc. was living) rather far from my place. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Simple Past lub Present Perfect: 1. was preferring) talking to a friend to reading a book. Pociąg do Londynu odjechał z peronu trzeciego godzinę temu. 8. I (began. When I (opened. is) my old friend John. was beginning) to read it after dinner. Before I (went. gdzie chcemy go wyeksponować stosujemy przeważnie czas Present Perfect. We (had. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple Ponieważ w języku polskim nie istnieje odpowiednik czasu Present Perfect. was leaving) in a hurry as he (lived. Mr Brown (leave) London two days ago. was opening) the door I (saw. ponieważ zawarta w nim informacja dotyczy wyraźnie i wyłącznie czynności przeszłej.5. 4. 6. 6. np. Pociąg do Londynu właśnie odjechał z peronu trzeciego. was taking) up my book again.2. You may catch up with him if you start right now. John (left. gdzie go nie wyrażamy używamy zazwyczaj Past Simple. I (came. Why is this room so untidy? I (have) no time to tidy it up. że pociągu już nie ma na stacji. W takiej wypowiedzi stosujemy Present Perfect.: The train for London left from platform three an hour ago. reading) the door bell (rang. że pociąg właśnie odjechał eksponujemy skutek w teraźniejszości — to.

.. ĆWICZENIE III Przekształć zdania wyrażone w Simple Past na wypowiedzi w Present Perfect: 1......................................... your last lecture and I think ............. a) Mary odwiedziła mnie wczoraj.... We (listen) to the Prime Minister on the radio yesterday........................... I (not finish) my work yet............ two days ago....... b) . often ........ ĆWICZENIE IV Napisz po pięć przykładów zdań w Simple Past i w Present Perfect................ last month. since 1970. b) ........ always .. Przekształć je tak....: a) I have often seen this man................... 7.. a) We visited the Smiths last year. 9.................... You (read) this book? I (read) it when I (be) at school.......... b) . 4.... np........................................................... b) Nie była u mnie od Bożego Narodzenia.................... but he (not write) much lately..... 6...... 3..................... 91 .......................... a) I've been too tired recently to study for my exams.......... a) You have explained this problem to us and I think I understand it now. a) The Browns lived here in 1970.... 10.... but I (not see) them since that time ĆWICZENIE II 4. b) . Następujące zdania wyrażone są w Present Perfect.... b) .............. 1.................. 3..... b)............ She already (tell) me about her difficulties..Are you ready? No...... 4..... Is Smith still writing his book? Yes........................... He (be) busy with other things............. a) John always refused to help me when we worked together. last week to study . 5................ I (visit) the Browns at Christmas................... ĆWICZENIE V Przetłumacz na angielski następujące pary zdań: 1...................... b) ......... 2..... b) .................... already ............... 8................................................... 2........... a) Mary told me about her new job when I last saw her......... b) I saw this man yesterday. aby mogły być wyrażone jedynie w Simple Past......... I (like) to dance when I (be) younger. a) I have paid for my new radio at last...... a) We have already seen this film........

Napisałem ten list zanim mi powiedziałeś. 3.2. 19). she. a) Dostaliśmy wczoraj list od Mike'a. 5. że zamiast form have. Ależ to teraz zupełnie inny człowiek! 8. b) Nie wychodź. a) W zeszłą sobotę zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. 7. b) Zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. a) Twoja dziewczyna telefonowała. por. b) Nie widziałem Toma od 1970. a) Wczoraj posprzątałam mieszkanie. będą tu o piątej. że jesteś zmęczony. Formę pytającą i przeczącą czasu Past Perfect tworzymy tak samo jak w Present Perfect z tą różnicą. pracowałeś przez całą noc. żeby to zrobić. to było naprawdę bardzo miłe popołudnie. Tworzymy go przez zestawienie formy had z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego. it} had written we they Jak widać. np. że ją wkrótce dostaniesz. gdy cię nie było. b) Smith już skończył swoją powieść i zamierza teraz pisać nową. Past Perfect Czasu Past Perfect używamy obecnie dość rzadko (poza zdaniami. b) Wysłałem ci książkę i mam nadzieję. Jaka ona jest? 6.2. a) Widziałem Toma ostatnio w 1970 r.6. b) Nic dziwnego. np. 6. a) Wysłałem ci książkę w zeszłym tygodniu. 4. że zaraz tu będzie.: I you he. b) Nigdy nie widziałem twojej żony.: I had written this letter before you told me to do it.3. a) Smith skończył swoją ostatnią powieść miesiąc temu. has stosujemy formę had. 10. a) Widziałem twoją żonę tylko raz na waszym weselu. czas ten we wszystkich osobach ma tę samą formę. w których występuje następstwo czasów i mową zależną. 92 . a teraz idę po zakupy. umyłam okna i pozmywałam wszystkie naczynia. że podupadł na zdrowiu. b) Co słychać u Mike'a? Czy jeszcze do was nie pisał? 9. I had not written this letter earlier so I had to write it when you came. b) Właśnie skończyłam sprzątać pokój. Właśnie telefonowała twoja dziewczyna. a) John za dużo pracował w zeszłym roku. rozdz. nic dziwnego.

their neighbour (tell) me that they (leave) for holidays a week earlier. There (be) no light in the house. 3. ĆWICZENIE II Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Simple Past lub w Past Perfect: 1. Let's give Mary a camera! But she already (get) one from her parents last year! 12. She had no money.Nie napisałem tego listu wcześniej i musiałem go pisać. Zanim Czesław Miłosz otrzymał nagrodę Nobla. John zdał sobie sprawę. 2. You (say) you (be) the friend of this famous writer? No. but my wife (tell) me she (order) them earlier. I (wonder) who (be) so kind and (do) all this work for me. I (want) to meet Tom. 7. It probably (happen) in the crowded bus. because she (spend) everything before she (come) here. The room (must) be renovated — it (be) painted ten years ago! 5. but any time I (telephone) I (be) told that he just (leave). I (be) not sure if we (can) get some nice flowers at the last moment. When I (open) my bag I (see) that somebody (steal) my purse. When I (want) to play the money due it (appear) that somebody already (do) it. np. When I (visit) them last week. 4. gdy przyszedłeś. 93 . 11. When I (open) the letter I (see) that somebody already (read) it. Everybody (go) to sleep. When I (ask) for the book I (order) a week ago. the librarian (say) that it (be) lost.: John realized that he had caused an accident. że spowodował wypadek. 8. When we (come) into the room. 9. ĆWICZENIE I W następującej historyjce zastosuj w miarę potrzeby czasy Past Perfect. 10. we (see) that somebody (be) there before. 6. napisał wiele książek po polsku i po angielsku. jeśli mówiąc o jakiejś czynności przeszłej chcemy podkreślić uprzedniość innej czynności w stosunku do niej. Before Czesław Miłosz won the Nobel Prize he had written many books in Polish and in English. I never (meet) him before. 2. Simple Past i Past Continuous: 1. Czasu Past Perfect używamy.

z tą jednak różnicą. Past Perfect Continuous Czas ten jest odpowiednikiem czasu Present Perfect Continuous w przeszłości: tworzy się go i odmienia tak samo. 10. she. When I (come) to the station I (see) that the train already (leave). 8. Why couldn't Tom come to our party? 6. Jane did not stay till the end of the play. has występuje tu forma had: you they 94 j had been writing he. 7. Alice didn't work enough. Philip spent all his money. 5. He went to the police station. He couldn't come to our party.2. Why didn't John get the letter? 3. Why couldn't she tell us how the play ended? 4. he already (know) everything because his mother (inform) him earlier. it \ we l J . 6. 9. I (come) to the conclusion that Mary either (eat) everything or (not buy) any food. which somebody (hide) there years before. She forgot to post it. it (be) very cold in the room because somebody (open) the window and (forget) to close it.3. I told you that I never (hear) about it before.3.7. When I saw Tom. She left earlier. He felt tired in the morning. 4. Why couldn't he buy a new camera? 6. Tom caught a cold. Why couldn't she come in? 2. He (learn) English before he (go) to England. Why did he go to the police station? 7. że zamiast formy have. The burglar (have) no need to break in because the owner of the house (not lock) the door. Ann lost the key. When I (find) no food in the refrigerator. ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania. Jim slept badly. I have read in a newspaper that a farmer ploughing his field (find) a box full of gold coins. Why didn't she pass her examination? 5. He couldn't buy a new camera. When I came in. She did not pass her examination. John lost his wallet. Why did he feel tired? 8. She couldn't come in. używając w odpowiedzi czasu Past Perfect: 1. Mary wrote a letter to John.

Formę pytającą i przeczącą tworzymy tak jak w Present Perfect Continuous. Peter did not succeed in learning English (chociaż uczył się tego języka od dzieciństwa). Moja firma wysyła mnie w marcu do Londynu. Czasu Past Perfect Continuous używamy w tych samych sytuacjach co Past Perfect.: My firm sends me to London in March. Wyrażanie przyszłości W języku angielskim możemy wyrażać przyszłość za pomocą różnych czasów gramatycznych. 6. że czynność jest zaplanowana i postanowiona przez inne osoby niż jej wykonawca). has stosujemy had. Professor Brown (miał wykłady przez trzy semestry) before he decided to leave lecturing to his assistants. The little boy (długo płakał) before his mother came and put him to bed. 6.3. Smith won the first prize at the gardening exhibition because (on pracował w ogrodzie 12 godzin dziennie). Before we decided to go home (czekaliśmy na ciebie przez wiele godzin).: Had you been writing before we came? Czy pisałeś zanim przyszliśmy? You had not been writing before we came. np. pili i śpiewali przez całą noc). 7.: I had been working over this problem for the whole day before I solved it. Tom failed his examination because (on się bawił zamiast się uczyć). 8. z tym że zamiast czasownika have. 3. 5. a mianowicie: a) za pomocą czasu Present Simple (aby wyrazić. Before her entrance examination to the Academy of Music (Mary grała na fortepianie od rana do nocy). ĆWICZENIE Uzupełnij następujące zdania: 1. I was very sleepy this morning. 4. Pracowałem nad tym problemem przez cały dzień zanim go rozwiązałem. 2.3. że czynność odbywała się przez pewien czas. because my guests (jedli. gdy chcemy wyrazić. 95 . np. np. Nie pisałeś zanim przyszliśmy.

We współczesnej angielszczyźnie w mowie potocznej używa się jej rzadko. a mianowicie: 6. np. Future Simple Czas ten tworzymy zestawiając formę shall i will z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego. We are playing tennis with the Joneses tomorrow. np. np. Forma shall występuje w pierwszej osobie liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących i przeczących.: stosujemy również. lecz o to. Będę mówić po angielsku. życzy sobie od nas.30.3. do której się zwracamy. Umówiliśmy się na jutro na tenisa z Jonesami. c) Za pomocą struktury: going to + bezokolicznik (aby wyrazić zamiar wykonawcy). w języku pisanym występuje częściej.30. Będzie padać.: You shall go there at once. głównie w prozie naukowej i tekstach oficjalnych. choć może być również uzgodniona z innymi osobami).: I am leaving tomorrow at 10. Użycie shall w zdaniach pytających ma szczególne znaczenie.b) Za pomocą czasu Present Continuous (aby wyrazić. 96 . do których jest zwrócona lub o których mówi. d) Za pomocą kilku czasów przyszłych (Future Tenses). że It is going to rain.1.: Shall I open the window? Czy mam otworzyć okno? Shall we go for a walk? Czy pójdziemy na spacer? (czy życzysz sobie tego?) Forma shall może również występować w drugiej i trzeciej osobie w zdaniach twierdzących i wtedy nadaje wypowiedzi sens nakazu i/lub groźby w stosunku do osób. np. Wyjeżdżam jutro o 10. Wyrażenie: be going to coś nastąpi. np.: I will (shall) speak English. Zamierzamy kupić dom. Masz tam pójść natychmiast. aby wyrazić przeświadczenie. że czynność zależy od wykonawcy. Nie pytamy bowiem w ten sposób o przyszłość. czego osoba.: We are going to buy a house.3. np.

Czasu Simple Future używamy dla wyrażenia stanów lub czynności przyszłych. He will graduate in June. np.3. pytających i przeczących. they will be learning. we.: I.3. Słońce wzejdzie jutro o 5. występujących niezależnie od czyjejkolwiek woli (np. Zrobię co w mojej mocy. he. Wieczorem będziemy w Stirling (tak bowiem wynika z rozkładu jazdy lub lotów). Czasu Simple Future używamy również. aby wyrazić postanowienie lub obietnicę osoby mówiącej (w tym znaczeniu występuje wyłącznie forma will). że dany stan lub czynność nastąpi (dlatego że tak wynika z normalnego biegu wypadków). you. Pomożemy ci.40. He will not do that for anything. On ukończy studia w czerwcu (bo nic nie wskazuje na niedotrzymanie tego terminu).: 7 — Język angielski 97 . Future Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenia will be lub shall be z formą -ing czasownika leksykalnego.2. że w pewnym momencie lub okresie w przyszłości będzie się właśnie odbywała taka a taka czynność.: I will do my best. Zestawienie will not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci won't [wount]. Forma will używana jest w dzisiejszej angielszczyźnie we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących. Future Continuous stosujemy: a) chcąc wyrazić. On tego za nic nie zrobi. np. 6. she.: We will (shall) reach Stirling in the evening.40. np. aby wyrazić przewidywanie lub przekonanie. mówiąc o zjawiskach przyrody): Tomorrow the sun will rise at 5. We will help you. will (shall) be learning.He shall pay us every penny! Zapłaci nam co do grosza! (zmusimy go do tego) They shall not enter my house! Nie wejdą do mego domu! (nie dopuszczę do fego) Zestawienie wyrazów shall not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci shan't [Ja:nt]. Czasu tego używamy również. it. np.

Jutro o tej porze będę już miał ten artykuł napisany. Jutro o tej porze będziemy pisać pracę egzaminacyjną. doing. he. living etc. it would j Czasu Future in the Past używamy. \. V ' > write. np. aby wyrazić przypuszczenie.3. np.3.3. b) chcąc wyrazić uprzejme zapytanie. we will (shall) have written you. aby wyrazić. he. 6. np. .: Will you be taking breakfast early tomorrow? 6. sing.3. 6.: By October I will have been learning English for five years. W październiku minie pięć lat jak uczę się angielskiego. że w pewnym momencie w przyszłości minie taki a taki okres wykonywania danej czynności. Future in the Past Czas ten tworzymy zestawiając formę would (should) z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego. * . że w danym momencie przyszłości czynność będzie już wykonana.: I. she.This time tomorrow we'll be writing our examination paper..3.3. it. . they will J Czas Future Perfect Continuous stosujemy dla wyrażenia. że czynność już została wykonana. np. she.1t } have been working. we would (should) ) . np.4. John z pewnością już kupił bilety. Czasy Future Perfect i Future Perfect Continuous są używane stosunkowo rzadko.3.: By this time tomorrow I will have finished this article.: I. & & & you. Future Perfect Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have been z formą -ing czasownika leksykalnego. Future Perfect Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have z imiesłowem czasu przeszłego czasownika leksykalnego.: John will have bought the tickets by now. it. she.: ' /. aby wyrazić. they will have written Czas Future Perfect stosujemy. np. Czas Future Perfect stosujemy również.5. he. live etc. że dana czynność była 98 . np. you.

(patrz rozdz. Uwaga: Grupy werbalne zawierające formy z would i should są również nosicielami różnych specyficznych informacji — próśb. że dana czynność była traktowana w przeszłości jako taka. John said that he would ring me again. she. że o 11 będzie jeszcze pracował. Kupiłbym to. Wszyscy spodziewaliśmy się. W zdaniu nadrzędnym występuje wtedy czas przeszły.6. która będzie się odbywać przez pewien okres lub w pewnym momencie w przyszłości. .2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. Czasy Future Perfect in the Past i Future Perfect Continuous in the Past używane są przede wszystkim w okresach warunkowych (patrz rozdz.4). 20). John told me that at 11 o'clock he would still be working. we would (should) ). . 6. he. np. że John wygra wyścig. 19. że Mary będzie na mnie czekać cały wieczór. 20). Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje zasadę następstwa czasów (patrz rozdz. 19. 19. Obawiałem się.1).: I.3. nakazów itp. Future Perfect Continuous in the Past Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie would (should) be z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) czasownika leksykalnego. it. np. Wiedziałam.3. aby wyrazić. Czas ten występuje najczęściej w zdaniu podrzędnym dopełnieniowym. kiedy zebranie się skończy. 7* 99 . Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje obowiązującą w języku angielskim zasadę następstwa czasów (patrz rozdz. Czas Future Continuous in the Past jest stosowany w mowie zależnej (patrz rozdz. poleceń. be wntmg Singmg etC you. Nie można było określić.: We all hoped that John would wm the race. It was impossible to say when the meeting would be over. np. np. a także w zdaniach wyrażających tryb przypuszczający. I was afraid I would be late.1). John powiedział.: I knew that Mary would be waiting for me all the evening. ale mam mało pieniędzy. 20). że się spóźnię. że jeszcze do mnie zadzwoni. John powiedział. 19..2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. they would ) ' " Czas ten stosujemy. 6.: I would buy it but I am short of money. . Czas Future in the Past występuje w mowie zależnej (patrz rozdz.w przeszłości traktowana jako przyszła.

ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. ĆWICZENIE II W następujących zdaniach użyj czasu Future Perfect: 1. You (use) your camera next week? I'd like to borrow it for a day or two. Tom has a bad cold. The teacher (correct) our examination papers all next week. I (cook) dinner then. 7. 6. I'm sure we (see) everything worth seeing in this town by the end of our visit. I (phone) her at once. 100 . My sister (graduate) from the University next term. Mamy zamiar kupić sobie nowy samochód. I hope they (repair) this road by the time we come back here next winter. Będę na ciebie czekać od czwartej do szóstej. Tom says that by the end of next year he (plant) twenty fruit trees. 6. Shall I cut you some sandwiches? Don't bother. 3. John zapłaci za ten dom dużo pieniędzy. I'll be back next month and I hope you (pass) your driving test by then. 5. Come in an hour. Jutro o piątej John będzie miał właśnie lekcję angielskiego. 8. Brownowie przyjeżdżają jutro. Będę w bibliotece między piątą a szóstą. 3. Mr Smith arrives tomorrow. 10. 4. 6. The children (eat) all the cakes by the time you come back. By next spring they (build) five more blocks of flats in our street. 8. Wiosna prawdopodobnie przyjdzie wcześnie w tym roku. 3.ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj odpowiednio w czasie Future Simple lub Future Continuous: 1. By the end of the year all our debts (be paid) off. We (wait) for him at the airport. 5. In a few hours John (fly) across the Atlantic. Could you phone Mary and tell her the news? Of course. Zrobię to mimo wszystko. I (do) my packing by then. 4. 4. 2. 2. 7. No. I (have) lunch on the train. This time next week we (ski) in Switzerland. He (not be able) to play football tomorrow. 9. Fil ring you tomorrow at seven. 5. Czy dasz mi twoją nową książkę? Pomożemy ci we wszystkich twoich trudnościach. 2. 8. don't ring at seven. 9. 7. 10.

to do. „Gramatyka języka angielskiego". there are).1. 6.: 2 J.11. are have do can may must ought will shall need dare Forma „s" is has does Czas przeszły was.4. 101 . Jak się czujesz? Czy mam zatelefonować do doktora? 12. will. Warszawa 1974. zwane także czasownikami modalnymi (Modal Verbs). Smólska. np. Oto tabela form czasowników specjalnych 2. ought.Special Verbs Czasowniki specjalne dzielimy na dwie grupy: czasowniki posiłkowe (Auxiliary Verbs): to be. „odbywać się". Formy osobowe Forma rozkazująca do Forma prosta am. may. Za miesiąc o tej porze będę siedział na plaży. Ma on jednak te formy (a mianowicie: to do. were had did could might would should used Formy nieosobowe Bezokolicznik to be to have Forma -ing being having Imiesłów bierny been had Jak widać z powyższego zestawienia. doing. WSiP. need. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs To be Czasownik to be jako czasownik zwykły znaczy: „istnieć". Zechciej proszę wyłączyć radio. oraz czasowniki ułomne (Defective Verbs): can. shall. gdy jest użyty jako czasownik leksykalny. 14. must. to have. niektóre czasowniki specjalne mają wszystkie formy właściwe czasownikom a innym pewnych form brakuje (dlatego też bywają one nazywane czasownikami ułomnymi). „znajdować się" (zwłaszcza w zwrotach there is. Dlaczego przyniosłeś maszynę do pisania? Czy zamierzasz pracować tu dzisiaj? 13. done). 6. dare oraz used. gdy występuje jako czasownik specjalny.4. Czasownik do nie ma form nieosobowych. Czasowniki specjalne .

np. gdy on wróci do domu. are. 102 . natomiast przeczącą przez dodanie partykuły not. Formy: am. were użyte z bezokolicznikiem wyrażają czynność postanowioną lub zaplanowaną w stosunku do wykonawcy przez inne osoby lub narzuconą mu przez sytuację. Konferencja ma się odbyć w przyszłym tygodniu. np. np. The letters will be sent at once.: I am asked many questions. Listy zostaną wysłane zaraz. The meeting will be on Sunday.: I am reading a book. There are many people in the hall. Formę pytajną tworzy się przez inwersję. was. Uwaga: To be może także oznaczać „kosztować".: The conference is to take place next week. Were all these houses built last year? Czy wszystkie te domy były zbudowane w zeszłym roku? We were not invited to the party. Czytam książkę. I will be reading a book when he comes back home. Zadają mi wiele pytań. Na stole znajduje się książka. W języku polskim sens taki wyrażamy używając form czasownika „mieć". There is a book on the table. np.: How much is this dress? Ile kosztuje ta suknia? Czasownik to be jako posiłkowy służy do tworzenia: 1) formy ciągłej (Continuous Form) we wszystkich czasach. Nie zaproszono nas na przyjęcie. Czytam tę książkę od pół godziny. I have been reading a book for half an hour. Jan jest (znajduje się) w pokoju. is.John is in the room. Spotkanie odbędzie się w niedzielę. Dano mu książkę. 2) strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach. He has been given a book. Będę czytał książkę. W sali znajduje się wiele ludzi.

Ja mam być pierwszym mówcą. Wiedziałem. I knew I had met the man before. a zdania przeczące przez dodanie słówka not do wyrazu have lub has. np. Zdania pytające tworzy się przez inwersję. „posiadać". By 4 o'clock the lecture will have finished. Nie mam czasu rozmawiać z tobą teraz. np. Napisałem list. Mary ma ten samochód od sześciu miesięcy. Gdy czasownik have występuje w powyższym znaczeniu. To have Czasownik to have jako czasownik posiłkowy służy do tworzenia wszystkich czasów Perfect.: We have a big house. Mamy duży dom. tj.: I have written a letter. John pisze od godziny dziewiątej. przesunięcie wyrazu have lub has przed podmiot.Several problems are to be discussed. aby kupić samochód? Czasownik have w połączeniu z imiesłowem got wyraża posiadanie (czegoś) lub konieczność (zrobienia czegoś) — wówczas ma postać have got to. że już przedtem spotkałem tego człowieka. Szereg problemów ma być omawianych. John has been writing since 9 o'clock. np. Do czwartej odczyt się skończy.: . Mary has had this car for six months. Has your friend really so much money? Czy twój znajomy ma naprawdę tak dużo pieniędzy? I haven't time to talk to you now. W angielszczyźnie amerykańskiej jednakże zdania pytające i przeczące tworzy się w tych czasach z użyciem czasownika posiłkowego do: Do you have enough money to buy a car? Czy masz dość pieniędzy. nie używa się słówka do przy tworzeniu zdań pytających i przeczących w czasach Simple Present i Simple Past. I am to be the first speaker. Czasownik to have jako czasownik zwykły znaczy przede wszystkim „mieć".

103 .

Macie dziś dużo do zrobienia.mieć ból głowy formę przeczącą i pytającą tworzymy za pomocą słówka do: Did you have a good time at the party yesterday? Czy dobrze się bawiłeś wczoraj na przyjęciu? Do you always have porridge for breakfast? Czy zawsze jesz owsiankę na śniadanie? I didn't have a good journey to Paris. Nie miałem przyjemnej podróży do Paryża. I will have to apologize for my absence.umyć się to have a good time . konstrukcja ta oznacza spowodowanie wykonania czynności (przy czym wykonawca nie jest wymieniony). Musimy być gotowi o szóstej. We have (we've) got to be ready at six. Nie musiałeś go posłuchać.zjeść obiad to have a wash . jak np. Have you got to leave at once? Czy musisz wyjść zaraz? Uwaga: w angielszczyźnie amerykańskiej wyrażenie have got w znaczeniu posiadania występuje rzadko. You have (you've) got a lot to do today. Czasownik have występuje w następujących konstrukcjach: a) have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego. np.: 104 . Musimy wstać bardzo wcześnie.: to have dinner . W wyrażeniach z czasownikiem to have. np. Czasownik have użyty z bezokolicznikiem oznacza konieczność wykonania czynności określonej tym bezokolicznikiem i odpowiada polskiemu „musieć". Do you have to give up all your plans? Czy musisz wyrzec się wszystkich planów? You didn't have to obey him. Mam tę książkę w domu.: We have to get up very early. Będę musiał przeprosić za moją nieobecność.I have (I've) got this book at home.dobrze się bawić to have a headache . w których traci on znaczenie „posiadać".

Nie znam go. lepiej byście itd. Lepiej byśmy się pospieszyli. które odpowiada polskiemu: lepiej bym. How did you do this? Jak to zrobiłeś? Czasownik do jako posiłkowy służy do: a) tworzenia formy pytajnej i przeczącej w Simple Present i Simple Past. Kazałem zreperować samochód.: We had the waiter bring something to eat. czynić. W czasach Simple Present i Simple Past tworzy on formę pytąjną i przeczącą za pomocą czasownika posiłkowego do John is doing his homework. To do Czasownik do jako czasownik zwykły oznacza: robić.: You had better stop quarrelling with your brother. np. Why didn't you have your hair cut? Czemu nie kazałeś sobie ostrzyc włosów? b) have + dopełnienie + bezokolicznik.: I don't know him. lepiej byś. We must have our flat painted. Lepiej byś przestał się kłócić ze swoim bratem. Nie wykonujesz swojej pracy dość dobrze. np. Do you play bridge? Czy grasz w brydża? He didn't mean it. Why didn't you have John prepare this report? Dlaczego nie kazałeś Jankowi przygotować tego sprawozdania? Ponadto czasownik have występuje w wyrażeniu had better.I had my car repaired. np. Musimy kazać pomalować nasze mieszkanie.. 105 . You don't do your job well enough. Kazaliśmy kelnerowi przynieść coś do jedzenia. jestem pewien. że ktoś wykona czynność (przy czym wykonawca jest wymieniony). John odrabia lekcje. konstrukcja ta oznacza: spowodować to. We had better hurry up. I am sure! Nie miał tego na myśli.

Przykro mi. nor. prawda? Mary didn't realize the truth. Question Tags. np.: Don't touch it! Nie dotykaj tego! Don't insist on our going there! Nie nalegaj żebyśmy tam poszli! 3) tworzenia tzw. On rzadko pamięta o takich głupstwach (drobiazgach). I am sorry but the thief did manage to escape. We hate him just as you do. Ja naprawdę myślę. formy emfatycznej w czasach: Simple Present i Simple Past oraz w zdaniach rozkazujących. Do come again! Przyjdźże znowu! Przyjdź koniecznie! 4) zastępowania czasownika lub całego segmentu poprzedzającego zdania w wyrażeniach z przysłówkiem so lub spójnikami as. (Patrz także rozdz. Ty go nie lubisz i ja też nie. jak myślisz? You don't believe my story. neither. np.: You understood John's words.: John understands the problem.5).Do you realize these facts? Czy zdajesz sobie sprawę z tych faktów? 2) tworzenia formy przeczącej trybu rozkazującego. np. co mówię. np. didn't you? Zrozumiałeś co John mówił. and so do I. np. You don't like him. do you? Nie wierzysz temu. John rozumie ten problem i ja też.: I do think you are right. nieprawdaż? 6) tworzenia zdań twierdzących w czasach: Simple Present i Simple Past zaczynających się od przysłówków. 5) zastępowania czasownika lub całego segmentu zdania w tzw. did she? Mary nie uświadomiła sobie prawdy. 6. że masz rację. and neither do I. po których stosujemy inwersję.: Seldom does he remember such trifles. . ale złodziejowi doprawdy udało się uciec. Nienawidzimy go akurat tak jak ty.

106 .

5. 3. lecz spotykamy je w literaturze. Każ sobie obciąć włosy. (Have .. Somebody must clean your room. co mam im powiedzieć? ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. 3. Tell him to answer these letters at once. (Mary had . ) 9. Tell someone to bring in the tea. gdybyś nas odwiedził w przyszłym tygodniu. Mary asked somebody to repair her watch. 107 .) 2...So loudly did he speak that he was heard in the street. Someone must copy this text for me..) 6. (You must have . 2.. (My neighbours had . Why didn't you tell somebody to wash your car? (Why didn't you have . Kazaliśmy podlać wszystkie kwiaty w ogrodzie. ) 7. 4. Lepiej byś zapomniał o tym incydencie! Lepiej byście wrócili do domu natychmiast! Byłoby lepiej. (Have . ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: a) stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. 2. (I must have . (You must have . ĆWICZENIE i Przetłumacz następujące zdania: 1.) 5. My neighbours asked somebody to mend their fence. (You must have . I must ask somebody to make a new dress for me. Dlaczego nie kazaliście odnowić waszego mieszkania? b) stosując wyrażenie had better 1. Somebody must translate these sentences for you. aby was zadowolić? Mieliśmy przybyć o szóstej....) 4. ) 10. gdybyśmy odbyli tę konferencję w późniejszym czasie. Kogo należy zganić za ten błąd? Jeśli mnie zapytają o ciebie.. że słyszano go na ulicy. 4..) 3. Co mamy zrobić.. Someone must shorten your coat. Uwaga: Tego rodzaju zdania rzadko są używane w języku potocznym. bo są za długie... Nowa szkoła ma być zbudowana w tej wiosce. ). ) 8.... Byłoby lepiej. 4. (I must have .. ale pociąg się spóźnił godzinę. 3.. 2. Tak głośno mówił. Każemy wymienić klucze do naszego domu...

2. 3. On naprawdę wiedział o tym od początku. Pan Brown umie mówić dziesięcioma językami. 3. Nie możemy państwu udzielić żadnych informacji. Uwaga: Forma przecząca: cannot jest pisana łącznie. Mr. 5. Ja naprawdę rozumiem. Profesor Jones bierze udział w wielu konferencjach i jego żona także. . Nie odpowiedziałeś na moje pytanie i twój brat także nie. co masz na myśli. Czasowniki ułomne — Defective Verbs Can Czasownik can ma tylko formy czasu teraźniejszego can i czasu przeszłego could jednakowe dla wszystkich osób. 4. Ludzie naprawdę zdają sobie sprawę z trudnej sytuacji kraju. kiedy jestem w twoim towarzystwie.2. 3.4. 5. Przetłumacz następujące zdania: a) stosując emfatyczne do 1. Kiedy bierzesz kąpiel. Tom wie to równie dobrze jak ty. Mogę ci pożyczyć parasol. 2. John nie wie nic o tej sprawie i ja także nie. I can't dance the tango. Forma can oznacza możliwość lub umiejętność wykonania czynności. 4.: I can lend you my umbrella. 4. Nie umiem tańczyć tanga. Brown can speak ten languages. rano czy wieczorem? Czy otrzymujesz listy od swej siostry każdego tygodnia? Dobrze się bawię. Can I help you? Czym mogę służyć? (dosłownie: Czy mogę panu (pani) pomóc?) We cannot (can't) give you any information. b) stosując odpowiednie wyrażenia z czasownikiem do 1. 2. Ależ spróbuj zrobić to jeszcze raz! My naprawdę przygotowaliśmy wszystko co było potrzebne. np. nie uczę się. ĆWICZENIE IV 6. Czy uczysz się francuskiego? Nie. Oni jadają śniadanie bardzo wcześnie.c) stosując have w innym znaczeniu niż „mieć" 1.

108 .

Mogliśmy byli uniknąć tego strasznego niebezpieczeństwa. Forma may oznacza zezwolenie. np. 109 . które brzmią jednakowo dla wszystkich osób. May Czasownik may ma tylko formę czasu teraźniejszego may oraz formę czasu przeszłego might. gdy miała pięć lat. np. np. We could have avoided that terrible danger.być w stanie. Możesz nas teraz opuścić. (but he didn't pay them). Pan Brown był w stanie (zdołał) spłacić wszystkie swoje długi w zeszłym roku. Pan Brown mógł zapłacić wszystkie długi w zeszłym roku (ale nie zapłacił). Mógłbym pomóc ci w pracy. W znaczeniu możliwości wykonania czynności w przeszłości (i zrealizowania tej możliwości) używa się zazwyczaj wyrażenia to be able . Uwaga: Mówiąc o możliwości nie zrealizowanej używa się formy could z bezokolicznikiem czasu przeszłego.Can you swim? Czy umiesz pływać? Forma could używana jest w znaczeniu umiejętności posiadanej w przeszłości.: May I come in? Czy mogę (wolno mi) wejść? You may leave us now.: I could help you with your work.: Mr.: Mr. np. np. Mary umiała pływać. Gdybyś mnie poprosił. Brown was able to pay all his debts last year. mógłbym to dla ciebie zrobić.: Mary could swim when she was five. I could do it for you. Forma could może mieć znaczenie warunkowe i występować zamiast should i would. Brown could have paid all his debts last year. If you asked me.

lecz z odcieniem większej niepewności. że jakaś czynność zaistniała w przeszłości.: We might help them in this respect.: It may rain soon. np. ale nie została zrealizowana. Johnowi pozwolono wyjść na krótki spacer. This might be true. np. Ponadto należy wspomnieć. You might have broken your leg. np.Forma may oznacza także przypuszczenie. Idź do domu! Matka może czeka na ciebie. Our guests may come any minute now. że istniała możliwość wykonania czynności w przeszłości. Uwaga: W czasach.: I have been allowed to use our neighbours' telephone.: Henry may have heard this news much earlier. Your mother may be waiting for you.: May he succeed! Oby mu się powiodło! . Moja siostra być może zapomniała zamknąć drzwi. Użycie may z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza przypuszczenie. John was allowed to go for a short walk. Pozwolono mi używać telefonu naszych sąsiadów. Mogłeś był złamać nogę (ale nie złamałeś). np. On mógł (był) napisać do nas dużo wcześniej (ale nie napisał).: Henry might have written to us much earlier. Forma might wyraża przypuszczenie. Henryk być może usłyszał tę wiadomość dużo wcześniej. To mogłoby być prawdą. np. My sister may have forgotten to close the door. Może będzie wkrótce padać. że czasownik may może także oznaczać życzenie w zdaniach nieco patetycznych i staroświeckich. których czasownik may nie ma. Go home. stosujemy najczęściej wyrażenie to be allowed to lub to be permitted to. Nasi goście mogą przyjść lada chwila. Być może moglibyśmy im pomóc w tym względzie. Natomiast might z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza. np.

110 .

Musimy rozważyć sytuację. Musieliśmy przyjąć te warunki. Nie musieliśmy przyjmować tych warunków. Did you have to work very hard? Czy musiałeś bardzo ciężko pracować? Czasownik must oznacza konieczność. Nie wolno nam palić w klasie. tę samą dla wszystkich osób. Must we go at once? Czy musimy zaraz iść? Natomiast tenże czasownik w formie przeczącej mustn't oznacza zakaz. We had to accept these conditions.: We must consider the situation. Czasownik have używany w tych przypadkach może być użyty do tworzenia wszystkich czasów w formie non-continuous i nie występuje tu jako czasownik specjalny. np.: You needn't worry about such things. np.: You mustn't talk like this! Nie wolno ci mówić w ten sposób! We mustn't smoke in the classroom. lecz jako zwykły. Nie musisz kłopotać się o takie rzeczy. np.: We didn't have to accept these conditions. np. John musi wyjechać natychmiast. używamy wyrażenia to have to: John must leave at once. jeśli chcemy wyrazić przyszłość lub przeszłość. You will have to work more. Będziesz musiał więcej pracować. Jeśli chcemy wyrazić brak konieczności. czyli w zdaniach pytajnych i przeczących w czasach Simple Present oraz Simple Past występuje z czasownikiem posiłkowym do. wtedy używamy wyrażenia needn't. 111 .May she live for ever! Oby żyła wiecznie! Must Czasownik must ma tylko formę czasu teraźniejszego.

: . Shall (should). that is why he didn't come to see us. zakaz lub postanowienie mówiącego dotyczące działania innej osoby (patrz rozdz. które pełnią również funkcje czasowników posiłkowych. Dzieci dostaną więcej czekolady.: You shall stay at home. np. John must have been ill. will (would) Czasowniki shall i will (w czasie przeszłym should i would) należą do czasowników ułomnych. dlatego nie przyszedł nas odwiedzić. John z pewnością był chory. 6. np. jeśli będą się dobrze zachowywać. Czasownik must może także oznaczać przypuszczenie.I needn't write this report. (Obiecuję).3. Pozostaniesz w domu. Służą one do tworzenia czasu przyszłego (patrz rozdz. Will użyte w pierwszych osobach liczby pojedynczej i mnogiej może także oznaczać zdecydowanie lub przyrzeczenie (patrz rodź.4). (postanowienie mówiącego) Ponadto will wyraża: 1) prośbę (w zdaniach o konstrukcji pytającej). Jesteś z pewnością bardzo zmęczona po tym długim spacerze. np.4). co było w przeszłości używamy formy must z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect (Perfect Infinitive). Shall użyte w drugiej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej oznacza rozkaz. 6. Mary z pewnością była bardzo zagniewana na twego brata. Wyrażając nasze obecne przypuszczenie na temat tego. Mary z pewnością jest dobrym lekarzem. We will come back.3). 6. np. np. Pomogę ci. Powrócimy (jesteśmy na to zdecydowani). Nie muszę pisać tego sprawozdania. You must be very tired after this long walk.: Mary must be a good doctor.: Mary must have been very angry with your brother. (rozkaz) He shan't stay here any longer! On nie zostanie tu dłużej! (zakaz) The children shall get more chocolate if they behave.: I will help you.

112 .

: Your friend should know what to do. suggest. Powinniście byli nas o to zapytać. np. uporze lub złośliwości rzeczy martwych. propose itp. żal. command. sugestię.2). propozycję i wolę. 2) Should jest także używane (dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej) w następujących konstrukcjach i zwrotach czasownikowych: a) po czasownikach wyrażających: decyzję. a mianowicie: 1) should dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej oznacza „po winien. We suggested that the meeting should not discuss political problems. 2) nawyk lub upór lub stan nieunikniony. powinieneś". rozkaz. np. a więc: de termine. Twój przyjaciel powinien wiedzieć co robić. 19. Should i would służą do tworzenia trybu warunkowego (patrz rozdz. 20) oraz mowy zależnej (patrz rozdz. i jest równoważne z ought to. aby na zebraniu nie dyskutowano o sprawach politycznych.: I insist that you should speak first. zdziwienie. regret. Ponadto should i would mają jeszcze inne funkcje. suppose. abyś przemówił pierwszy. Chłopcy będą zawsze chłopcami (będą postępować w sposób typowy dla chłopców). itd. Boys will be boys. pragnienie. desire. Wypadki muszą się zdarzać (zawsze się zdarzają). surprise.Will you sit down? Proszę. polecenie. niech pan usiądzie (może zechce pan usiąść). Nalegam. You should have asked us about it. np.jest rzeczą niemożliwą 8 — Język angielski 113 . Sugerowaliśmy..: Accidents will happen. Ta maszyna nie działa (nie chce działać). np. b) po zwrotach typu: it is necessary -jest rzeczą potrzebną it is strange -jest rzeczą dziwną it is advisable -jest wskazane it is impossible . Niekiedy używa się will mówiąc o tzw.: This machine will not work. przypuszczenie.

Ought (to) Czasownik ought występuje w tej samej formie dla wszystkich osób i jest jedynym czasownikiem ułomnym. np. gdy czynność nie jest już obecnie wykonywana. złośliwość rzeczy martwych w przeszłości. np. John hurried to the theatre so that he would not miss the performance. 3) Should i would są używane w niektórych zdaniach celowych (patrz rozdz. powinność lub obowiązek moralny. np.Na przykład: It is necessary that John should give up smoking.: I got up early so that I should not be late for the train. i ma nieco silniejszy odcień niż should. np.: Henry would stay here and talk with us for hours. 5) Would używamy w następujących zwrotach grzecznościowych. powinieneś itd. Henryk przebywał tutaj i godzinami z nami rozmawiał.: Such accidents would happen. aby nie stracić przedstawienia. aby doszli do porozumienia. John pośpieszył do teatru. 7) Would może także oznaczać nawyk lub upór w przeszłości.: Would you mind passing me the ashtray? Czy byłby pan łaskaw podać mi popielniczkę? Would you give me a cigarette? Czy nie zechciałbyś mi dać papierosa? Would you like to see my new collection of stamps? Czy chciałbyś zobaczyć moją nową kolekcję znaczków? 6) Would może oznaczać (podobnie jak will w czasie teraźniejszym) upór lub tzw.: 114 . Takie wypadki musiały się zdarzać. Jest wskazane. Jest rzeczą konieczną. aby się nie spóźnić na pociąg. It is advisable that they should come to an understanding. Wyraża zobowiązanie. np. aby John przestał palić. 18) po spójniku so that. Wstałem wcześnie. po którym bezokolicznik jest poprzedzony przez to. 4) Would może oznaczać częstotliwość lub zwyczaj w przeszłości. np. Ta maszyna nie działała (nie chciała działać). Ought znaczy: powinienem.: This machine would not work.

Powinieneś był to zrobić wcześniej (ale tego nie zrobiłeś). że coś powinno było nastąpić w przeszłości.: In my opinion you ought to achieve your aim. np. używamy po ought to bezokolicznika w aspekcie Perfect. że osiągniesz). jest używany w zdaniach pytajnych i przeczących. Powinieneś szanować swych nauczycieli. Jako czasownik ułomny.: I needn't have written this letter. np. tj. Ought może także wyrażać przekonanie. Wtedy stosujemy need z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect. nie przybierający końcówki -s w trzeciej osobie liczby pojedynczej i występujący jako bezokolicznik bez słówka to. Ought he to forget it? Czy on powinien o tym zapomnieć? We oughtn't to believe them. John niepotrzebnie na mnie czekał. The teacher oughtn't to have said so. Wyrażając nasze obecne przekonanie o tym. Nauczyciel nie powinien był tak powiedzieć (ale powiedział). Nie powinniśmy im wierzyć. Niepotrzebnie napisałem ten list. Mary nie potrzebuje tutaj przychodzić. Need Czasownik need wyraża potrzebę lub konieczność i może być traktowany jako czasownik specjalny lub zwykły.: Need you try it again? Czy musisz próbować ponownie? Mary needn't come here. Moim zdaniem powinieneś osiągnąć swój cel (myślę. wymagać. Czasownika need jako ułomnego używamy także mówiąc.You ought to respect your teachers. np. np. że jakaś czynność w przeszłości miała miejsce niepotrzebnie.: You ought to have done it earlier. Need jako czasownik zwykły ma formy czasownika regularnego i oznacza: potrzebować. 8* 115 .: This child needs our care. To dziecko potrzebuje naszej opieki. np. John needn't have waited for me.

np. sprowokować. Dziwne (nieznane) kwiaty rosły w jego ogrodzie (obecnie już nie rosną). I don't dare to ask him for more money. np.: I dared him to accept the challenge. że się mylisz. może występować jako czasownik specjalny lub zwykły.: We used to visit this place very often. Przypuszczam. która nie jest obecnie kontynuowana. który oznacza: śmieć. np. np. Nie śmiem prosić go o więcej pieniędzy. John nie śmie wspomnieć o tym. Sprowokowałem go do przyjęcia tego wyzwania.: How dare you come to my place! Jak śmiesz przychodzić do mego domu! How dare he speak to me like that! Jak on śmie mówić do mnie w ten sposób! Dare jako czasownik zwykły ma także znaczenie: wyzwać. Mary didn't need our sympathy. Strange flowers used to grow in his garden. Mary nie potrzebowała naszego współczucia. We needed a longer rest. ośmielać się. Czasownik dare występujący jako specjalny może wyrażać oburzenie.: I dare say you are mistaken. 116 .: John dare not mention it. Used to Wyrażenie used to. np. Dare Czasownik dare. Potrzebowaliśmy dłuższego odpoczynku. Uwaga: Wyrażenie I dare say oznacza „przypuszczam". Zwykliśmy byli odwiedzać tę miejscowość bardzo często (już nie odwiedzamy). Siostra nie potrzebuje ciebie więcej.Do you need anything else? Czy potrzebujesz jeszcze czegoś? Your sister doesn't need you any more. wymawiane [ju:st] (ograniczające się do czasu przeszłego) wyraża czynność kiedyś często wykonywaną.

a rzadko w pytaj-nych i przeczących. Paliłem niegdyś czterdzieści papierosów dziennie palę). 7. Ponadto wyraz used jest także przymiotnikiem oznaczającym „przyzwyczajony".: Used you to work there? No. Drivers should not drive too fast. I didn't. 8.: My mother is used to helping people in need. John need not go to the doctor because he is quite well. Formę pytajną możną tworzyć zarówno przez inwersję. regularnego czasownika to use = używać. nie pracowałem. You must not drink too much wine. 10. 4. np. (obecnie nie Used to występuje głównie w zdaniach twierdzących. I should not smoke so many cigarettes a day.: We used too much soap while washing these things. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. np. ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania (uwagi w nawiasach są informacją i nie należy ich tłumaczyć): 117 . 6. czyli formę -ing. np. 9. I ought to speak English when I am in England. Moja matka jest przyzwyczajona do pomagania ludziom w potrzebie. You may come to see me now. Czy pracowałeś tam niegdyś? Nie. Uwaga: Wyraz used wymawiany [ju:zd] jest również formą czasu przeszłego od zwykłego.I used to smoke forty cigarettes a day. She can eat half a dozen eggs at a time. 3. I usedn't. jak i przez użycie did. Użyliśmy zbyt dużo mydła piorąc te rzeczy. 5. Należy tutaj zwrócić uwagę. Children must not play with matches. Mary may go home when she finishes her work. a przeczącą przez dodanie not lub did not. albo: Did you use to work there? No. We may be invited to this party. 2. że po wyrazie used = przyzwyczajony stosujemy przyimek to oraz formę rzeczownika odsłownego.

. Czy możesz to zrozumieć (czy jesteś w stanie)? 9. 6. 3. When will you have to return these books? ĆWICZENIE v Wstaw odpowiednio shall lub will w następujących zdaniach: 1. 10. Why won't you stay with us longer? 6. Nie sądzę. 5. Pan Smith nie powinien pracować (jest chory). Children should go to bed early. Where . Nauczyciel nie musiał nigdy wyjaśniać tych rzeczy dwa razy. Oni nie mogą pić alkoholu (nie wolno im). 10. 7. 4. Nie mogę tego słuchać (denerwuje mnie to). 7. The manager oughtn't to have dismissed so many workers. Do you really have to borrow so much money? 9. Nie mogę tego słuchać (nie wolno mi). Mary musiała sama przynieść herbatę do jadalni. John może pracować cały dzień (jest w stanie). 3. Będziemy musieli poprosić ojca o pożyczkę. Będziesz musiał zapomnieć o tych planach. 3. W takie piękne dni wolno nam kąpać się w morzu. 8. 9. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania stosując czasowniki ułomne lub inne wyrażenia: 1. Czy będzie mi wolno zadać ci jeszcze jedno pytanie? 6. Możesz zapalić papierosa (wolno ci). Możecie iść do kina (pozwolenie). Moi przyjaciele będą mogli przyjść jutro na śniadanie. have to think this plan over. We should have remembered about John's birthday. John nie musiał tłumaczyć tych listów na angielski.1. 118 . aby on mógł kiedykolwiek nas zrozumieć. 8. 2. Mary should know what she is talking about. They . When will you be able to deliver your lecture? 2. you spend your holidays? 2. 10. Pan Smith nie potrzebuje pracować (stać go na to).. 4.. 2. 7. Czy mogę dostać jeszcze jedną filiżankę herbaty? 5. 8. You should have known him better.. I had to take two examinations yesterday. 5. Nasi goście mogą przyjechać jutro (przypuszczenie). ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. 4.

I didn't need to take a taxi because John offered to give me a lift. I'm quite all right. 4. 9.. I .. We didn't need to look for a new client. We didn't need any more money... Mother suggested that we . prepare a meal for our guests by ourselves. 8... consult the doctor at once.. You . 9.. We didn't need another means of transport. be properly rewarded for your work. 10. 4... I . . 5. you mind showing me your collection? 4. you . I give you a lift? 5. 9.. 2. 10. be done about these riots. . be more careful when you drive in the dark. 6. 119 . not sign this document". You .. Mary insisted that I .. 6.. 3. be leaving Warsaw tomorrow at 9 a. . Something . kiedy tego potrzebowaliśmy. ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1... Jak śmiesz twierdzić. .. John said: "I . You needn't have worried about me. I needn't have come to this place.. be fined if you cross the street at the wrong place.. 7. We needn't have visited him.3. Studenci zazwyczaj przynosili kanapki i jedli je podczas przerwy. We needn't have hurried. My watch .. we go to the theatre together? 8. 4.. they .. You needn't have washed your car. If there are any more apples. że on jest złodziejem? Powinieneś zrozumieć nasze trudne położenie. .. 3... You needn't have rung the bell because the door is open. 3... It is necessary that they . have them.. 5. like to go to Zakopane for a few days. They .. ĆWICZENIE VII Przetłumacz następujące zdania na polski: 1... Tomek zwykł był pomagać nam. 2. There was plenty of time. 6...m.. His mother . know about it as soon as possible. 8. not show the right time... 7.. Mary powinna była zapomnieć o tym nieprzyjemnym incydencie. send the invitations without delay. You . 2. ĆWICZENIE VI Wstaw odpowiednio should lub would w następujących zdaniach: 1. be stopped at any price. 10. 5. you be so kind as to help me with these parcels? 7.. you like another cup of coffee? Yes...

10. neither (nor) do I W zwrotach typu: so + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik oraz: neither (nor) + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik czasownik posiłkowy zastępuje całe orzeczenie poprzedzającego zdania.6. 9.: We often go to that cafe. Uwaga: Należy pamiętać. I don't like brandy. Mary lubi współczesne malarstwo. Czy musisz się na nas złościć? 6. So do they. On musiał znać wszystkie szczegóły. np. Oni także. Henry didn't learn French at school.: Mary likes modern painting. So has Alan. (mother) So does my mother. Neither (nor) does my husband. Twoja córka nie powiedziała ci prawdy. jeśli udało mu się napisać tak dobry artykuł. Marysia także. Your daugther didn't tell you the truth. So do I. Neither (nor) can we. Czy ośmielisz się przyprowadzić go tutaj? 8. 7. So did Mary. Należy przestrzegać przepisów ruchu drogowego. Ja także (lubię współczesne malarstwo). Zwroty o konstrukcji: So do I. wyraz so — odpowiada polskiemu „także" a wyraz neither lub nor — polskiemu „także nie". The Browns can't speak French. Syn także nie. My także (nie umiemy mówić po francusku). Często chodzimy do tej kawiarni. Brownowie nie umieją mówić po francusku. a w czasie Simple Past — w formie did. Ona ma wielu przyjaciół.5. Czy powinienem uwierzyć w te wszystkie historie. I Alan także (ma wielu przyjaciół). I met John during the war. iż w konstrukcji tej po so lub neither lub nor w czasie Present Simple stosujemy czasownik posiłkowy w formie do lub does. Nie lubię brandy. Mój mąż także nie. (Mary) Neither did Mary. np. 120 . She has a lot of friends. Poznałem Jana w czasie wojny. ĆWICZENIE I Uzupełnij według wzoru: Wzór: My father lives in New York. Neither did your son.

So am I. . 5. . 9. oby tylko . (You) Alan hasn't had a letter from Jane for a week. . Neither did the others. So is my son. .. które mogłyby poprzedzać poniżej podane wypowiedzi: ĆWICZENIE II 1. So must you. żebym tak . 4. . 3. ..1... (He) February is a cold month.. . (we) First year students must do a lot of reading. 20): I wish if only I'd rather suppose -chciałbym. . szkoda. 2. 2. Neither do the children. 3. 7. So can she.. (Keats) Henry can play the guitar. 12... . 11.. (Patrick) Rose won't be a good actress. 6. 13.. .wolałbym . Neither should you. . a gdyby tak . So must I. 10. (Robert) I won't be here tomorrow. (second year students) Ułóż zdania. . Neither does his wife. 8... wiążą się z podobnym użyciem czasów jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. . . I won't be here tomorrow. (Lucy) The manager likes efficient workers. . że.. przypuszczenie lub ubolewanie (żal). . (the director) The Joneses travelled a lot last summer. 10. . (Oranges) Carrots aren't expensive. 121 . 8.gdyby tylko. -przypuśćmy. (my wife) Byron was an English poet. 6.. (January) Apples keep you healthy. 14. 5. 9. 6. . Neither do we. . że. oznaczające życzenie. 4.. . So ought you... Neither have we. So will all of us.. (Potatoes) Lucy never drinks coffee at night. . 11. .. 7. (Richard) He shouldn't smoke so much. . . 13. . . . 14. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów Następujące wyrażenia. . So does everybody..6. . 12.

Chciałbym.. żebyś się zgodził przyjść. że coś miało miejsce. Czasy w zdaniu podrzędnym nie ulegają przy tym zmianie. że go tam nie było. b) Mówiąc o sytuacji przeszłej.. np. że nas w ogóle poznał. czego pragnęliśmy. Będę żałował. Podmiotem czasownika może być także inny zaimek osobowy lub nazwa osoby. Żałowałem. c) Wyrażając życzenie dotyczące przyszłości stosujemy w zdaniu Future in the Past. aby było inaczej niż jest. I wished he had been there. wyrażając żal. Konstrukcji tej używamy również wyrażając pragnienie zmiany czyjegoś postępowania. a) Mówiąc o sytuacji teraźniejszej.: I wish he would come home earlier. Czasownik wish może wystąpić także w innych czasach. np. Spośród tych wyrażeń I wish występuje najczęściej. I wish you would not make so much noise. np. Na przykład: I wish he had been there. wyrażając życzenie. wielki czas aby . Żałowaliśmy. Chciałbym. Szkoda. że go tam nie było. John żałuje. Na przykład: John wishes he had never met us. I wish he were here.. Chciałbym. że nie jestem wyższy. Szkoda. We wished they hadn't come. bądź też odwrotnie. 122 . że go tam nie było..czas aby . żeby on tu był. aby (on) wcześniej wracał do domu. że przyszli. że nie znam odpowiedzi.: I wish I had listened to you. it's high time . Szkoda.. I wish I were taller. Oto szczegółowa analiza jego użycia. I will wish he had been there. używamy zdań o konstrukcji podmiot + czasownik wish + zdanie podrzędne w czasie Simple Past (przy czym zamiast formy was stosujemy were we wszystkich osobach): I wish I knew the answer. żebyś nie robił tyle hałasu. Szkoda. Chciałbym.. stosujemy w zda niu podrzędnym Past Perfect..: I wish you would agree to come. że cię nie usłuchałem.as if -jak gdyby it's time. że nie miało miejsca coś..

Po wyrażeniu as if występują zazwyczaj te same czasy co po if only. Gdy jako zdanie nadrzędne występuje forma suppose = przypuśćmy. gdy jest to zdanie pojedyncze. Gdy natomiast wyrażenie I'd rather stanowi zdanie nadrzędne zdania złożonego. Możliwe jest jednak także użycie czasu teraźniejszego w zdaniu a) i przeszłego Simple Past w zdaniu b): He talks as if he knows everything about you. żebyś tutaj nie palił.: a) If only he didn't talk so much! Gdybyż on tyle nie mówił! b) If only you hadn't lost your ticket! Gdybyś był tylko nie zgubił biletu! Użycie czasów w takich zdaniach jest takie same jak w okresach warunkowych II i III typu (patrz rozdz. gdy mowa o sytuacji teraźniejszej (przykład a). tj. Mówi tak. Wolałbym zostać w domu. We'd rather you paid us now. występuje w nich czas Simple Past. gdy mowa o sytuacji przeszłej (przykład b). I lub we. b) They behave as if they had met long ago. Wolelibyśmy. np. gdy zdanie ma tylko jeden podmiot. które ma wtedy charakter wykrzyknika. np. jakby się poznali dawno temu. 20). Wolałbym.: I'd rather you didn't smoke here. tj. tzn. Wyrażenie: Pd rather (I would rather) występuje z bezokolicznikiem.: I'd rather stay at home. w zdaniu podrzędnym używa się czasu Simple Past. np. żebyś nam zapłacił teraz. They behave as if they met long ago. Zachowują się tak. albo występować w zdaniu niezależnym. jakby wszystko o tobie wiedział. a czas Past Perfect. np. The Browns would rather move to Liverpool. 123 . Państwo Brown woleliby przeprowadzić się do Liverpoolu.Wyrażenie if only może albo rozpoczynać zdanie podrzędne warunkowe (patrz Okresy warunkowe rozdz. a zdanie podrzędne ma inny podmiot.: a) He talks as if he knew everything about you. 20). Jako podmiot zdania nadrzędnego występuje w takich zdaniach z reguły zaimek pierwszej osoby.

ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski. że oni przybędą tam za późno. 12.. You didn't keep my secret. I wish she (ring) earlier. abyśmy się napili herbaty.. 7. I sometimes wish I (not marry) her . I wish I (not begin) to translate this article because it's too difficult. Szkoda. It's high time we had some tea. 14. I wish you (lock) it! Mary always rings when I'm listening to the news. She is very bad at answering letters. Czas. I know you are very busy but I wish you (can) come to our party tomorrow. Where are my glasses? -1 wish you (not put) them in a different place every five minutes. I wish it (be) warmer so that we could go for a long walk. You didn't lock the car. 2. 6. 11. Przypuśćmy. Przypuśćmy. It's very dark -1 wish we (have) some matches. I didn't know about your accident. We wish we (go) to Mrs. że nie sprzedał samochodu.. 4.: It's time the children went to bed. I wish you (be) patient-but you aren't. 3. (A gdyby tak oni przybyli tam za późno?) Po wyrażeniu: it's time lub it's high time = czas aby . 124 . ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj we właściwym czasie. stosujemy czas przeszły (the Past Tense). 10. 9. Baker's funeral. I wish I (can) remember it.. np.: Suppose they get there too late.she never listens to what I'm saying! My bicycle is very old -1 wish I (have) a new one. I can't remember his name. 8. Suppose they got there too late. np. John żałuje. Wielki czas. 5. 13. I wish I (know) about it. 2. że nie znasz moich rodziców.. but we were away from London then. 15. aby dzieci poszły spać. 1. I wish I (not tell) you about it.w zdaniu podrzędnym używa się czasów tak jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. 20). wielki czas aby . I wish she (answer) them more promptly. że oni przybyliby tam za późno. stosując konstrukcję I wish: 1. It's very cold today.

Szkoda. 9. Żałuję. I'd rather you (come) tomorrow. 7. 10. 5. ĆWICZENIE III Wstaw czasownik podany w nawiasie we właściwym czasie: I wish I (be) with you yesterday. If only we (have) a better car! Suppose they (demand) more money for this flat. 4. Szkoda. Szkoda. . że zmieniłem pracę. że nie jedziemy do Francji w lecie. 4. If only we (read) the contract before we signed it! You make me feel as if I (be) a criminal. że nie poszedłeś za moją radą. Isn't it high time we (leave)? I wished I (never meet) those people. 8. że mieszkamy tak daleko od miasta. 2. 6.3. abyś nie mówiła tak dużo. że zapomniałem pieniędzy — nie mogę kupić nic do jedzenia. We wouldn't have been able to rent it. Don't you wish we (never buy) this house? 1. 9. 7. 8. Chciałbym. Żałuję. 3. 10. 5. I'd rather you (do) your room before you leave. że nie nauczyłam się gotować zanim wyszłam za mąż. Żałuję. Obyście nareszcie byli cicho! 6.

of her.liczę na ciebie ale mogą mieć też różne inne odpowiedniki. Natomiast zaimki osobowe i względne występują po przyimkach w tzw.w pociągu a lecture on Hamlet . a ten sam przyimek polski ma w różnych zwrotach różne odpowiedniki angielskie. wobec braku form odmiany rzeczownika przez przypadki.książki (czego ?) with lub by a book .: on the table .: to me. W niektórych wypadkach przyimek w języku angielskim spełnia tę samą rolę. a mianowicie rolę dopełniacza i narzędnika. np. np. for him. Jednakże. with us.wykład o Hamlecie on the right side . który po nim występuje. W niektórych przypadkach przyimki te odpowiadają sobie. np. Porównajmy użycie angielskiego przyimka on i polskiego przyimka „na".książką (czym ?) Główną trudność przy opanowywaniu właściwego użycia przyimków angielskich stanowi to.: of a book .7. np.po prawej stronie na for dinner . formie dopełnienia (Object Case). Na przykład ten sam przyimek angielski może w różnych zwrotach odpowiadać różnym przyimkom polskim. co w języku polskim.: on on Monday .na stole I count on you . co końcówka przypadka w języku polskim. about whom itp. że nie można ich jednoznacznie przyporządkować przyimkom polskim.w poniedziałek on the train .na obiad in the sky . nie istnieje w języku angielskim problem związku danego przyimka z określonym przypadkiem rzeczownika. Przyimek — the Preposition Przyimek w języku angielskim spełnia te same funkcje.na niebie 126 .

15 — od 5. under the table — pod stołem . from Monday to Saturday — — to od poniedziałku do soboty 6. in a minute — za minutę 4. kierunku i położenia 1. until he comes — aż przyjdzie 10. by 6.30 do 6. in in August — w sierpniu. after after dinner — po obiedzie. by by September — do września. outside outside the house — na zewnątrz domu 5. somebody) — patrzeć na (coś. under below the ground — pod ziemią. by next winter — do przyszłej zimy 5. in winter — w zimie. during during the winter — podczas zimy. at a meeting. kogoś) Podobnie wyglądałyby zestawienia innych przyimków.30. at night — w nocy. Wynika stąd wniosek. from from 5. after he came — po jego przyjściu 11. c) to be at home.in time — na czas to look at (something. on that day — tego on September 10 — 10 września. until till midnight — do północy. on on the table — na stole Przyimki określające położenie przedmiotów względem siebie 1. into. to come into a room — wejść inside do pokoju. since that day — od tego dnia 7. over above the clouds — nad chmurami. during my stay — podczas mego pobytu 9. at Easter — na Wielkanoc on Monday — w poniedziałek. before 11. at. in 1980 — w 1980. before before breakfast — przed śniadaniem. till. Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących czasu 1. for for many years — przez wiele lat. at 2. for ages — od wieków 8.30 Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących ruchu.15. since since Christmas — od Bożego Narodzenia. in a) he arrived in a country/town — przybył do kraju/miasta he arrived at a little village — przybył do małej wioski b) to get at = to reach — dotrzeć do . on dnia. from — to from London to Birmingham — z Londynu do Birmingham 2.30 — do 6..30 — przed 11. at midnight — o północy. below. at the University 3. over my head — nad głową 2. że użycia przyimków należy się uczyć nie w oderwaniu. on Christmas day — w dzień Bożego Narodzenia 3.. at Christmas — na Boże Narodzenie. lecz w konkretnych zwrotach i zdaniach. in.30 to 6. inside the house — wewnątrz domu 4. to be in a room — być w pokoju. above.

127 .

Wsiadaj. on horseback) .spadł. I am sorry for being late. Dzięki jego pieniądzom mogliśmy kupić samochód. gdy wsiadał na rower. train. 4. A oto przykłady użycia różnych przyimków w wyrażeniach dotyczących ruchu. . Get into the first bus you meet . beside. Przepraszam za spóźnienie. By car (bus.wsiąść (do autobusu. pociągu). . He fell down as he was getting on his bicycle .między tobą a mną among the trees . sea. by between among in front of behind beside/by Mary . train) . Get in. On jest przyzwyczajony do wczesnego wstawania.3. 6.między drzewami. plane.przed domem behind the armchair . If you go by car you will be there in ten minutes . będziesz tam za dziesięć minut. . rower). Get into/onto (a bus.obok Mary between you and me . I'll give you a lift . Get in . Get out of a vehicle -1 . rowerem. I always go to school on foot . konno.wsiąść. pośród drzew in front of the house . John jest dobry w matematyce. 128 .pieszo. 5.: On foot (on a bicycle. podróży. Get on (a horse. Get off a vehicle _ j wysiadać z pojazdu Get out of the bus (get off the bus) at the third stop . transportu itp.wysiądź z autobusu na trzecim przystanku. He is used to getting up early.zawsze idę do szkoły pieszo.za fotelem A oto przykłady użycia różnych przyimków w typowych zwrotach i sytuacjach: Do you drink tea with or without sugar? Czy pijesz herbatę z cukrem czy bez? I looked through the window. Spojrzałem przez okno.jeśli pojedziesz samochodem. Podwiozę cię. air).wsiądź do pierwszego autobusu jaki napotkasz.wsiąść (na konia. a bicycle) . John is good at mathematics. 7. Owing to his money we were able to buy a car.

przejść przez (chorobę).. depend on .. — uważać (kogoś. agree with ... Zestawienia: czasownik + przyimek (wybór) accuse of .. polegać na — umrzeć z (czegoś).... — domagać się od (kogoś) — zależeć od. imiesłowów i rzeczowników z przyimkami... wyzdrowieć 3. obciążyć (czymś) 2.. — wyglądać (np. — aprobować . po którym występują. zmienić (się) w (coś) 2. ask for .Przyimki niejednokrotnie modyfikują znaczenie czasownika. pokonać (np. change into ..... oknem) — 1. on ....... — odwiedzić (kogoś) — wołać na (kogoś) — wezwać (kogoś) or somebody) — dbać o (coś lub kogoś) — zamienić na — 1. obwinie o (coś) — napotkać (kogoś lub coś) przypadkiem — gratulować (komuś) z powodu ...: to look at to look — patrzeć na after to look for to — opiekować się look into to look — szukać over to look — wejrzeć (w coś) through to look out — przejrzeć (pobieżnie) of.. np. to look upon . 2. — przejrzeć. come across . die of...... call on (somebody) call to (somebody) call for (somebody) care for or about (something change for .... consist of...... agree to . zapomnieć Poniżej podajemy najczęściej występujące zestawienia czasowników.. coś) za . — składać się z . na (coś) 9 — Język angielski . zbadać (szczegółowo) as to get over .. przymiotników. przebrać (się) w (coś) — 1..... charge with .. aim at .. — poprosić o .. congratulate .... trudności) przeboleć. approve of. demand of or from . — oskarżać o (coś) — zgodzić się na (coś) — zgadzać się z (czymś lub kimś) — zmierzać do ..

129 .

. get at ...... zakochać się w . look after . mieć cechy (np. stracony czas)...... feed on .. różnić się od ... walczyć z ... listen to .. look through . zdołać. przeboleć. drink to ... spodziewać się (czegoś) śmiać się z ...... look over ..... lean against .. wejrzeć (w coś)... Zestawienia: przymiotnik lub imiesłów + przyimek (wybór) absent from .. odpowiedzieć na ........ wygląd.... take after (somebody) take over . look into ... zdolności) odziedziczone po (kimś) przejąć przetłumaczyć na .... dopilnować (czegoś. struggle against ... sukces w .. żeby coś) walczyć o .. czekać na .. przedostać się przez schować (się) przed ......... zrekompensować sprzeciwiać się (czemuś) wskazywać na... look for .. hope for . translate into . fall in love with . nadrobić (np.. karmić się (czymś) dotrzeć do... — korzystny dla ... leave for ... — nieobecny na lub w advantageous to ....... słuchać (kogoś lub czegoś) opiekować się patrzeć na . wyjechać do .. odnieść powodzenie.. point at .. see to (something) struggle for .. reply to . look at .. hide from . get over. dostać się do zapomnieć. object to . podzielić na (części) pić za (coś) wymienić na . — zły na (kogoś) 130 ...differ from .. exchange for ..... divide in lub into . look upon someone as makeup for ...... laugh at . opierać się o . wait for .. zajrzeć (dokądś) szukać przeglądać przejrzeć dokładnie uważać kogoś za .. angry with ..... succeed in ..

posiadające pewne istotne cechy charakterystyczne. -różny od .... keen on .dobry dla . czegoś) Zestawienia: rzeczownik 4... used to .przyzwyczajony do (kogoś. niezgoda.. obedient to .......dobry w .nie nadający się do niczego .. czemuś) ..zainteresowany (czymś) . influence over/with a person interest in Zwroty z partykułą przysłówkową Obok omówionych powyżej zwrotów z przyimkiem istnieją w języku angielskim bardzo liczne zwroty z tzw... a różnice dotyczą 9* przybycie do jakiegoś miejsca przybycie do kraju w okolicznościach roszczenie w stosunku do (kogoś) decyzja w sprawie . Trudność dla cudzoziemca stanowi to..posłuszny (komuś.. .zdziwiony (czymś) .zawistny o ..dobry na ..... responsible for .zaręczony z .zapalony do ... eager for ... surprised at ... . suspicious of .. . responsible to ... czymś) 131 .... -grzeczny dla .świadomy (czegoś) . pleased with . polite to ... good for good to independent of . interested in ... different from . . envious of . ... korzystny dla .odpowiedzialny przed (kimś) ... że w wielu wypadkach partykuły przysłówkowe mają postać identyczną z przyimkiem..podejrzewający (kogoś) ... . (kogoś) -niezależny od .przyimek (wybór) arrival at a place arrival in a country in/under the circumstances claim against (someone) decision on a matter disagreement with a person exception to a rule gratitude for .. . spragniony (czegoś) ...zadowolony z . odróżniające je od zwrotów z przyimkiem. dependent on . partykułą przysłówkową....... ... .zapalony do ...... (czymś) .. good for nothing good at ...odpowiedzialny za .. engaged to ... wpływ na kogoś zainteresowanie (kimś. spór z kimś wyjątek od reguły wdzięczność za ...zależny od ..aware of ..

. Come (in. 2. by) 9. Tom always has his holidays .. 5.... among) your brother and sister.30. inside) the house! Don't stand (in. eight. please. Please spread the cloth (over. June 20th. into) the rain! 2. London.. Come and sit (beside.. The 5. 15. a week. Let's meet (at. We shall meet . in front of) the TV set.. into. at) the gathering clouds.... 132 . 3.. Will you be .... 7. 10. 17. a meeting. First we lived ... He spends all day (before. 9. 2. seventeen. the day we met at Wimbledon..... June. że tak jak zwroty z przyimkami powinno się je opanowywać w określonym kontekście znaczeniowym. ages! I haven't seen George .. at) the tray. 4... 6. 6.I haven't seen you . 8. Partykuły przysłówkowe omówione są w rozdziale 5. I was waiting for you yesterday . a minute.. 11. She got married .don't you think it was long enough? What a surprise! I am so glad to see you . Come and see me ... midnight... probably . 3. 14. Mondays. I like a cup of coffee . long winter evenings we read books or watch TV.. that day he came .... Exeter. above) the table. 5.. He will stay with us . outside) me or (between. 20.. . time. I will be here .. Put these cups (on. 16. 4. 19. and carry them (to.. three . Bradford. w jakiej występują... ĆWICZENIE I Wstaw odpowiednie przyimki w miejsce kropek: 1. London .5. Some students take their examinations .. across) the window (on..45. This shop is closed . February. 12. He was usually late. He left last week but he should be here again . Don't forget to post this letter . I am afraid I will be . spring... ĆWICZENIE II Z przyimków podanych w nawiasach wybierz właściwe: 1. and then we moved .. lunch. 13.. but . after) the door.. the end of the year. others .. John looked (through..30 train . Our train comes . Warto zaznaczyć... 18. 7. Exeter will be late. home tomorrow evening? No. in) the living room. six .składni. Leave your umbrella (behind.... 8.

11. 133 . All my efforts now aim at learning English. ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania.perhaps you'll find your key there. 9. (Nie mogliśmy zrozumieć do czego zmierzał). 15. Mary looks after her small brother and sister. 13. Will you agree to do what we want? I agree with you that we should help him. 6. „Get (out. at)? 13. about)? 14. 16. I am listening to you. 14. from) Chicago. 10. His speech was not very convincing.. In answer to your letter we have the pleasure of informing you that . 4. 2. 16.. 17. If you lean against this wall. 10. ask for a glass of water. stosując w każdym z nich odpowiedni zwrot z przyimkiem: 1. The speaker pointed to the fact that the meeting had been going on for ten hours without giving an answer to the question put at the beginning. on) foot. 7. (Dopilnuję tego). „or I shall kick you (down. They usually come (by. I hear what you say. We hope for the best. Why are you looking over these old papers? I am looking for a lost letter. even if the weather was bad. This man has been accused of theft. 3. Tomorrow this job will be finished.he is (above. along) the stairs!" 12. at) my stay at the seaside I spent most of my time (on. but today they came (by. (Czy sprzeciwiasz się) my proposal? 3. What are you looking (on. I don't approve of your behaviour. but it doesn't mean I am going to do what you want. 18. zawierające zwroty z przyim-kami: 1. off)!" he shouted. Look into your bag . over) suspicion. 8. 5. 15. 12. What are you talking (on. he asked about you. Don't laugh at John but try to help him. Don't blame John . I met John yesterday. Let us drink to your success! I would like to exchange my radio set for a tape-recorder. ĆWICZENIE in Przetłumacz na polski następujące zdania. I've got a letter (of. by) night? 11. ask for me. through) car. Have you ever seen Warsaw (at. 2. (During. If you are in trouble. you will get wet paint on your clothes. If you are thirsty.9. 19. at) the beach.

Tom zawsze wraca do domu pieszo. 15. . Wsiądź do autobusu nr 114 i wysiądź na ostatnim przystanku. (Przetłumacz) these sentences (na angielski). 23. ale jedzie do pracy autobusem. 7. Nie interesuję się lotami kosmicznymi. 14. 24. Jeżeli chłopcy będą szli pieszo. 9. 8. 9. 17. I am sorry for disturbing you but (wziąłem Panią przez pomyłkę za moją znajomą). Mary ma wielki wpływ na swego męża. 22. (Zaczekaj na mnie na) the bus stop. Mr Smith przyjechał do naszego miasta w sierpniu. Postaw te talerze na tacy i zanieś je do jadalni. Wszedłem do tego pokoju godzinę temu. 11. Dom państwa Brownów stoi między znacznie większymi domami. (ona jest podobna do ojca). co zrobiliście dla nas. 12. 6. 21. Te magnetofony różnią się ceną i jakością. Zastukałem do drzwi i wszedłem. Jesteśmy bardzo wdzięczni za wszystko. no. Przystanek autobusowy jest na tyłach naszego domu (za naszym domem). Czy możesz przyjść do nas w poniedziałek o piątej? Nigdy nie wracam do domu przed trzecią. Po pracy zwykle idę po zakupy.4. 7. Delegacja angielskich businessmenów przybyła do Warszawy. ponieważ nie lubi wcześnie wstawać. 13. 5. Staraj się skorzystać w pełni z twego pobytu w Anglii . 10. 6. During the war Polish troops were fighting (o niepodległość swego kraju) on many fronts. 8. 19.nie przejdzie przez drzwi. 16. 18. 3. 4. The baby is very much like you! Oh. zobaczysz ich na drodze z miasta do naszego domu. 2. 20. Let us (przemyśleć) all the possibilities once more. Podczas dnia na ulicach naszego miasta jest duży ruch. Ten stół jest za duży . John cały wieczór spędził przed telewizorem zamiast się uczyć do egzaminu. Pociąg z Londynu do Exeter właśnie nadjeżdża. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1.mieszkaj z angielską rodziną i mów tylko po angielsku. Czy chcesz zobaczyć Warszawę w nocy? Spotkamy się na stacji o szóstej. 5.

There are some pictures in this book.1. there are posługujemy się mówiąc.: Is there a hotel near here? Czy znajduje się tu blisko hotel? Wyrażenia tego używamy także informując. 135 . Na stole jest (znajduje się) bochenek chleba. czasie. w danym czasie. że w danym miejscu. w danej sytuacji lub w danych okolicznościach znajduje się (występuje) taka a taka rzecz (takie a takie zjawisko). kilka obrazków). W lodówce jest mięso (trochę mięsa). że w danym miejscu.: There are no chairs in this room. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) 8. W pytaniach stawiamy odpowiednią formę czasownika be przed wyrazem there. There is some meat in the fridge. W tym pokoju nie ma krzeseł. coś nie istnieje lub nie występuje.CZĘŚĆ DRUGA Struktura zdań pojedynczych i złożonych Wybrane zagadnienia 8. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) Konstrukcją there is. np. W tej książce są obrazki (trochę. np. okolicznościach itp. There is a loaf of bread on the table.

lub: There are no English books in this library. any. a few — rozdz. There aren't any English books in this library. W butelce jest trochę mleka. no patrz Zaimki nieokreślone rozdz.How much meat is there in the fridge ? 8 4 Użycie: some. tinned fruit/shop 9. ĆWICZENIE I Utwórz pytania według wzoru: Wzór: people/street .Are there any people in the street? coffee/tin . pepper/cupboard knives/drawer cheese/dish bread/kitchen beer/bottle 6. a little. lub: There is no coffee in the cupboard. no3.3.Is there any coffee in the tin ? 1. There is some milk in the bottle. few. little. np4. W tej czytelni nie ma angielskich książek. 3.How many towels are there in the bathroom? meat/fridge .1. much. 4. ĆWICZENIE II Utwórz pytania według wzoru: Wzór: towels/bathroom . 136 . Patrz użycie: many. oil/that container 7. 5.5. There are some cigarettes in the box.2. sugar/this tea 8. 1. W szafie nie ma kawy. biscuits/that box 10. Konstrukcję There + (be) stosuje się w pytaniach o liczbę lub ilość. 3. Is there any meat in the fridge? Czy jest mięso w lodówce? There isn't any coffee in the cupboard. W pudelku jest trochę papierosów.: How much petrol is there in the canister? Ile benzyny jest w kanistrze? How many cigarettes are there in this packet? Ile papierosów jest w tej paczce? Konstrukcja there + forma czasownika be może występować w różnych czasach gramatycznych. any. milk/fridge.W konstrukcji tej rzeczowniki często występują z określnikami some. 2.

... ale podmiotem nie jest. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) Porównanie W zdaniach zawierających konstrukcję there + (be) wyraz there zajmuje miejsce podmiotu... 2. 9.. 13. mistakes/John's homework 8... a very good article on economics in yesterday's paper.... 7... . 2. . there's no coffee left.. several students who could speak English.. Podmiot właściwy jest w ta137 . Can we have some cakes? No. Can we have some wine? No. 14. or: No. 4.. Can we have some sandwiches? No... a lot of people at John's party. Can we have some meat? Yes.. . . 5. 4. 7. Can we have some coffee? No... 2..2.. . . 3... . a typist who types all the letters. Can we have some potatoes? No... theatres/Warsaw 6. Who does the typing in your office? . . 10.. Can we have some beer? Yes. any meetings of our society since January. 5. .. 1. enough time for a visit to the Zoo tomorrow. a beautiful airmail stamp on this envelope. won't there? . any hot water in the hotel when we arrived.. any left.. .. 6. a lot of rain since Friday. plates/the table bread/the kitchen restaurants/this town petrol/the tank 5. 11. . .... Have we got any biscuits? I'm sorry. 12. a car waiting for us when we arrived at the station. a good film on TV tonight? . there isn't any coffee left. At our club yesterday . . I'm afraid . . . there's some coffee left. rooms/your flat ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: Wzór: Can we have some coffee? Yes. 4. I'm looking for a stamp. 3. many foreign students at your college? 8.. 8... Uzupełnij następujące zdania konstrukcją there + (be) w odpowiednim czasie: ĆWICZENIE IV 1. some on your desk.1. Can we have some fish? Yes.... 6. money/that safe 7.. 3..

kich zdaniach przesunięty na dalsze miejsce, poza formę czasownika be stanowiącą orzeczenie zasadnicze zdania. Porównajmy zdanie polskie i angielskie: There is a telephone in the hall. W hallu jest telefon. There will be a meeting tomorrow. Jutro będzie zebranie. W każdym z tych zdań zaakcentowany jest ten element treści, który jest wyrażony przez podmiot. Efekt ten uzyskuje się właśnie przez przesunięcie podmiotu poza orzeczenie — ku końcowi zdania. W języku polskim, mającym elastyczny szyk zdania, można swobodnie umieścić podmiot (telefon, zebranie) po orzeczeniu zdania. W języku angielskim swoboda taka jest niemożliwa. Użycie there, które zastępuje niejako podmiot zajmując jego zwykłą pozycję, pozwala nam na przesunięcie właściwego podmiotu poza orzeczenie i w ten sposób zaakcentowanie tego właśnie elementu treści zdania, który jest wyrażony przez podmiot. Oto dalsze przykłady z konstrukcją there + (be): There have been four accidents at this cross-roads since Sunday. Od ostatniej niedzieli na tym skrzyżowaniu były cztery wypadki. There are no clean handkerchiefs in that drawer. W tej szufladzie nie ma czystych chusteczek. There was a good film on at the Odeon last week. W zeszłym tygodniu w kinie Odeon był dobry film. There is nothing to eat. Nie ma nic do jedzenia. There was no way of avoiding it. Nie było sposobu uniknięcia tego. There is much to be said on that topic. Na ten temat jest wiele do powiedzenia. There has been a lot of trouble about it. Było z tym masę kłopotu. Zdań takich jak powyższe nie można przekształcić tak, aby obyć się bez konstrukcji there + (be), to jest nie można postawić na miejsce there ich właściwego podmiotu. Zdania z konstrukcją it + (be) pozornie przypominają zdania zawierające there + (be), jednakże w istocie różnią się od nich zasadniczo. Są to zdania z dwoma podmiotami. Jednym z nich jest słówko it, zwane Preparatory It (przygotowawcze it), a drugi może mieć różną postać. Jest kilka typów zdań z Preparatory It: 138

a) Zdania, w których drugi podmiot ma postać bezokolicznika, np.: It is easy to criticize. Łatwo jest krytykować. It is better to do it at once. Lepiej zrobić to zaraz. Można takie zdania przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: To criticize is easy. To do it at once is better. Zdania takie, choć poprawne, brzmią jednak mniej naturalnie niż zdania z użyciem Preparatory It. Zauważmy, że w języku polskim zdaniom tego typu odpowiadają zdania bezpodmiotowe. Do tej samej grupy można zaliczyć zdania z czasownikami: seem, feel, sound, look użytymi bez osobowego podmiotu, np.: It seems impossible to help him. Pomóc mu (dopomożenie mu) wydaje się niemożliwe. It sounds strange to say so. Powiedzieć tak (powiedzenie tak) brzmi dziwnie. b) Zdania, w których drugi podmiot ma postać zdania pobocznego, np.: It's strange that she hasn't come home yet. To dziwne, że jeszcze nie wróciła do domu. It's true that books are the truest friends. To prawda, że książki są najwierniejszymi przyjaciółmi. Zdania takie również można przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: That she hasn't come home yet is strange. That books are the truest friends is true. Zdania te, choć teoretycznie poprawne, brzmią sztucznie. Często używane zwroty zawierające Preparatory It to m. in.: it is a pity, it is no use, it is fun. Oto przykłady: It's no use asking him to help us. Nie warto prosić go o pomoc. It's a pity she doesn't speak French. Szkoda, że ona nie mówi po francusku. It's fun learning foreign languages. Zabawnie (przyjemnie) jest uczyć się obcych języków. 139

c) Zdania, w których drugim podmiotem jest zdanie przydawkowe rozpoczynające się od zaimka: who, which, whom, that. Budowę takich zdań można wytłumaczyć jako rezultat „rozszczepienia" zwykłego zdania pojedynczego z jednym podmiotem. Weźmy np. za punkt wyjścia zdanie: John broke the window. John zbił szybę. Jeżeli chcemy podkreślić fakt, że to właśnie John a nie kto inny zbił szybę, powiemy tak: It is John who broke the window. To właśnie John zbił szybę. Jeżeli chcemy powiedzieć, że John zbił szybę, a nie co innego, powiemy: It is the window that John broke. To właśnie szybę John zbił. Oto przykłady zdań o takiej konstrukcji: It is Helen who found the watch. To właśnie Helen znalazła zegarek. It is the watch that Helen found. To właśnie zegarek Helen znalazła. It was Henry who took my best tie. To właśnie Henry wziął mój najlepszy krawat. It was my best tie that Henry took. To właśnie mój najlepszy krawat wziął Henry. Porównajmy teraz zdania z konstrukcją There + (be) i z Preparatory It. There is a policeman in front of us. Przed nami znajduje się policjant. It was a policeman who told me to turn left. To (właśnie) policjant polecił mi skręcić w lewo. It is time for you to get up. Już pora, abyś wstawał. There is time for you to have a cup of tea before getting up. Masz jeszcze czas na wypicie filiżanki herbaty przed wstaniem. W wielu przypadkach it występuje jako jedyny podmiot zdania. Oto przykłady zdań z takim podmiotem, które mogą Polakowi sprawiać pewne trudności. It is a month since I saw her. To już miesiąc od czasu jak ją widziałem. 140

It's two years since I had a holiday. To już dwa lata odkąd miałem wakacje. It's three miles to the nearest town. Do najbliższego miasta jest trzy mile. It's warm at this time of year in Poland. O tej porze roku jest ciepło w Polsce. It's nice to get out of town in summer. Przyjemnie jest wyjechać z miasta w lecie.
ĆWICZENIE i

Wstaw it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. ... Mary who gave us your telephone number. ... some interesting stories in this book. ... difficult to cross the street in a big city. ... a good play in our local theatre last week. ... wet last Sunday, wasn't it? I think ... John who introduced us. Get up, ... time to go to school. I'm sure ... a lot of people at the meeting tonight. ... very cold last night, wasn't it? ... on my first visit to France that I went to Nice. Driving is dangerous when ... a fog. ... difficult to understand what he is speaking about. ... an information desk in the entrance hall. ... a pity you can't come to our party.

ĆWICZENIE II

Uzupełnij wstawiając it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie. W niektórych zdaniach należy wprowadzić liczbę mnogą, formę pytającą lub przeczącą: 1. 2. 3. 4. 5. 6. ... a river near the town? Yes, ... but ... dangerous to bathe in it. ... no use discussing this problem. ... nothing to do but to wait. ... far to the nearest service station? ... enough food for everyone? Oh, yes, ... impossible to eat it all! ... a pity you don't speak French: ... some charming French girls in our hotel. ... a car park in the centre of the town? Yes, but I'm afraid ... impossible to park a car there in the rush hours. 7. ... Lucy who told us about your marriage. 8. ... too cold for a walk last night, so we stayed at home. Oh, yes, ... a very cold wind in the evening. 141

9. ... easy to talk but we've got to do something at last. 10. ... better to go to the seaside in June — ... such crowds of people there in July and August. 11. ... any scotch tape on your desk? No, I'm afraid ... any. 12. ... a pity we haven't got a car. Oh, I don't know. ... difficult to park a car in the city, and besides ... a very good bus service in our town.
ĆWICZENIE in

Przetłumacz na angielski: 1. Było wiele wypadków drogowych od początku roku. 2. Szkoda, że Mary nie odwiedzi nas jutro. 3. Na jutrzejszym zebraniu będzie wiele ludzi. 4. Wczoraj był bardzo dobry koncert w parku. 5. Miło jest znowu cię widzieć. 6. Nie ma wysokich budynków w tym małym miasteczku. 7. Nie warto próbować jej przekonywać. Ona cię nie usłucha. 8. Czy są czyste chusteczki do nosa w szafie? 9. Nie zawsze jest łatwo eksperymentować. 10. Po drugiej stronie ulicy jest przystanek autobusowy.

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

Zajmiemy się tu zdaniami, w których oba dopełnienia wyrażone są rzeczownikami (z przydawkami lub bez) lub zaimkami. Możemy rozróżnić dwa typy takich zdań. Pierwszy typ to zdania zawierające tzw. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie: kogo ? co ?) i tzw. dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie: komu? czemu?). Oto przykłady takich zdań: Mary has given me a present. Mary dała mi present. I can lend you my bicycle. Mogę ci pożyczyć rower. Mother told the children a story. Mama opowiedziała dzieciom historyjkę. I have told my wife everything. Powiedziałem żonie wszystko. W zdaniach o powyższej konstrukcji najpierw występuje dopełnienie dalsze a po nim dopełnienie bliższe. Dopełnienie dalsze może być dowolnym rodzajem rzeczownika lub zaimka, natomiast dopełnienie bliższe nie może być zaimkiem osobowym. Drugi typ zdania z dwoma dopełnieniami zawiera dopełnienie bliższe i tzw. dopełnienie przyimkowe, tzn. rzeczownik lub zaimek poprzedzony przyimkiem. Oto przykłady: Mary wrote a letter to John. Mary napisała list do Johna. I have bought some sweets for the children. Kupiłem dzieciom cukierków. John brought these flowers for you. John przyniósł te kwiaty dla ciebie. Mr. Smith gives lessons to some Polish students. Pan Smith daje lekcje polskim studentom.

143 .

Dopełnienie bliższe wyrażone zaimkiem osobowym może wystąpić tylko w tym typie zdania. Listonosz przyniósł paczkę dla Johna. John posłał kwiaty Mary. Oto przekształcenie zdań podanych powyżej: Mary has given it to me. Listonosz przyniósł Johnowi paczkę. I bought myself a new hat. Mary dała go mnie. John sent them to Mary. posyłana. Jeżeli dopełnienie 144 . The postman brought it for John. Mary dała mi prezent (a nie co innego). Drugim kryterium wyboru pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami jest stopień rozbudowania tych dopełnień. ofiaruje. The postman brought a parcel for John. w którym ta właśnie informacja znajduje się na końcu zdania: Mary has given me a present. jak przyimkowe może być wyrażone dowolnym rodzajem zaimka lub rzeczownika. przekazuje. I bought it for myself. pożycza. John posłał Mary kwiaty. Kupiłem nowy kapelusz sobie (dla siebie). Wybór pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami zależy od tego. Kupiłem go dla siebie. kupowana itp. Kupiłem sobie nowy kapelusz. wybiera typ drugi. The postman brought John a parcel. Jeśli natomiast mówiący chce podkreślić jako główną nową informację komu jest rzecz dawana. na jaką informację mówiący pragnie położyć główny nacisk. w którym ta właśnie osoba wymieniona jest na końcu zdania: Mary has given a present to me. wybiera typ pierwszy.W tej konstrukcji zarówno dopełnienie bliższe. Mary dała prezent mnie (a nie komuś innemu). I bought a new hat for myself. John sent Mary some flowers. John posłał je Mary. John sent some flowers to Mary. Jeśli chce podkreślić co ktoś daje. posyła itp. Listonosz przyniósł ją dla Johna.

: John sent Mary an enormous bunch of red roses.) X. 7. (Y. We showed her to them. 5. np. tj. What did John buy Mary? (a ring) When did he give it to her? (yesterday) Have you bought these books for John or for yourself? (John) Have you bought John a book or some other present? (a book) Who did you lend your typewriter to? (my brother) What does Mr. 8. Tak.bliższe jest rozbudowane. wyrażone rzeczownikiem z przydawkami. John pożyczył go jej. Pokazałem mu go. Nie pożyczaj mu go.) X. Daj mu je. częściej stosuje się typ drugi. 3. John posłał Mary olbrzymi bukiet czerwonych róż. 6. (Y. What beautiful flowers! (Y. częściej stosuje się typ pierwszy. 2.) X. Dobrze. Is this Mary's camera? (Y. (Y.) X. 4. Nie powiem go jej). 10. Here are some photographs of the children (Y. Please don't tell this secret to my wife.) X. Brown teach his students? (French) Did Mr.) X. 2. Mary) Przetłumacz na angielski zdania w nawiasie: 1. Pożyczyłem mu je. I lent them to him. 9. 145 ĆWICZENIE II 10 — Język angielski . John mi je dał. John is enthusiastic about my new car. Pokazaliśmy im ją. X. Nie. Pokaż mi je. Przysuń mi go. (Y. ĆWICZENIE I Odpowiedz na pytania (wykorzystaj informację w nawiasie): 1. Jeśli dopełnienie dalsze jest rozbudowane. np.: John sent some flowers to the pretty sister of his friend Tom. John posłał kwiaty ładnej siostrze swego przyjaciela Toma. I've bought some records for John. 4. 7. Jeżeli oba dopełnienia wyrażone są zaimkami osobowymi. 5. 3. dopełnienie dalsze występuje przed dopełnieniem bliższym: Give it to me. Daj mi to. Here is the sugar. 6.) X. Black promise this job to John or to Peter? (Peter) What did Jane tell her husband about her stay in Paris? (everything) Whom did Jane tell the story of her stay in Paris? (her husband) Whom are you going to give these apples and these oranges? (Jane. 8. Have you shown Mark my new picture? (Y.

Konstrukcje w stronie biernej 10. Future Simple This bill will be paid tomorrow. Past Continuous When I arrived dinner was being served. Drzwi są zamykane co wieczór przez mojego ojca. Ten rachunek zostanie zapłacony jutro.10. Simple Past Your letter was posted yesterday. Tworzenie strony biernej Formy strony biernej tworzy się (podobnie jak w języku polskim) za pomocą czasownika to be oraz imiesłowu czasu przeszłego. Present Simple The door is locked every night by my father. Ten dom został sprzedany. Past Perfect He said that his pen had been found at school. 146 . Powiedział. Present Perfect That house has been sold. Twój list został wysłany wczoraj. W naszym mieście buduje się (właśnie teraz) nową szkołę. Kiedy przybyłem podawano obiad. że jego pióro zostało znalezione w szkole.1. Present Continuous A new school is being built in our town.

This letter box is full. . Ukradziono mi zegarek. is) brought Present Continuous am (are.2. Ludzie mówią po angielsku na całym świecie.Bezokolicznik w stronie biernej tworzy się przez użycie bezokolicznika to be i imiesłowu biernego. np. Użycie strony biernej Właściwe użycie strony biernej przedstawia trudności dla Polaka. np. It must be cleared. to be seen — być widzianym. 1) Stronę bierną stosuje się najczęściej w następujących sytuacjach: a) gdy interesuje nas wykonanie czynności a nie jej wykonawca. Ratusz jest w odnowie. they. Musi być opróżniona. Strona bierna The Town Hall is being renovated. everybody. ponieważ w języku angielskim używa się jej znacznie częściej niż w języku polskim. Na całym świecie mówi się po angielsku. Zestawienie Infinitive to be brought Present Simple am (are. np.: My watch has been stolen. Strona bierna English is spoken all over the world.: Strona czynna People speak English all over the world. Strona czynna They are renovating the Town Hall. Te okręty buduje się w Glasgow. people). np. everyone. Odnawiają ratusz. b) Gdy sprawca czynności jest nieznany. is) being brought Past Simple was (were) brought Past Continuous was (were) being brought Present Perfect have (has) been brought Past Perfect had been brought Future Simple will (shall) be brought Future in the Past would (should) be brought Future Perfect in the Past would (should) have been brought 10. lub gdy sprawca czynności jest nieokreślony (someone. Ta skrzynka pocztowa jest pełna. somebody.: Those ships are built in Glasgow.

10* 147 .

Mówiono. This form should be filled in block letters. show (pokazać). Oni poślą po doktora. np. Mówi się. Nazwę sprawcy poprzedza się przyimkiem by. award (przyznać). Pokazali twój list ojcu. Ameryka została odkryta przez Kolumba.: Strona czynna bierna czynna They will send for a doctor. America was discovered by Columbus. czemu). These letters will be typed by Miss Jones. give (dać). Ten formularz należy wypełnić drukowanymi literami. zakazach. Podmiotem zdania w stronie biernej może być również dopełnienie przyimkowe. Po niektórych czasownikach. że rząd podniesie cenę mięsa. It is said that the government will raise the price of meat. . tell (powiedzieć). lub: Father was shown your letter. d) W zdaniach odpowiadających polskim zdaniom typu: mówi się (it is said). np. gdy sprawcę (wykonawcę) czynności chce się szczególnie wyeksponować. Twój list został pokazany ojcu. zawiadomieniach. Pasażerowie proszeni są o udanie się do komory celnej. że szkolne ferie będą trwały do 3 stycznia. 2) Stronę bierną stosuje się także. Ogłoszono. It has been announced that school holidays will last until the 3rd of January. np.c) W oficjalnych instrukcjach. Strona They often laugh at her. Oni często się z niej śmieją. przypuszcza się lub mówiono (it was said.: Passengers are requested to proceed to the customs. It was said the talks were very fruitful. Strona A doctor will be sent for. jak np. Te listy zostaną napisane na maszynie przez pannę Jones. Pośle się po doktora. w stronie biernej podmiotem jest dopełnienie bliższe (kogo. it has been said).: Strona czynna They showed your letter to Father. gdy to właśnie jest główną informacją udzielaną rozmówcy. że rozmowy były bardzo owocne. co) lub też dopełnienie dalsze (komu. Strona bierna Your letter was shown to Father.

148 .

A. A.: Have they painted the walls yet? B. czy wszystko zostało należycie przygotowane..: It's . 4. zaczynając od zdania: In the seventies our town was modernized: 1. B.: Yes. A.: Have they written their report? B. Uzupełnij poniższe dialogi podając odpowiedzi według wzoru.: Have you sent the invitation to the Mayor yet? Mr. 3.: Have you asked the teachers to be present at 12 a.. 4.. przygotowania do uroczystości zakończenia roku szkolnego i pragnie upewnić się. Ona jest często wyśmiewana. zdaniami w stronie biernej: Wzór: 1. Mr.Strona bierna ĆWICZENIE I She is often laughed at..: It's . ĆWICZENIE II Przepisz poniższe opowiadanie w stronie biernej.: Have you told the canteen staff to prepare refreshments? 149 . They reconstructed the old cathedral. ĆWICZENIE III Dyrektor szkoły Mr.m.: They . K. In the seventies they modernized our town. 2. B. 5.? Mr. B.: Have they built the swimming pool at last? B. K. 3. 2.: Have you prepared the welcoming speech? Mr. A. K.. 2. 1. B. Wzór: Has lunch been cooked yet? It's just being cooked. Mr. 5.: Has she made the coffee? B. B.: Have you typed those letters yet? B... A. 4. it has been sent. They completed the reconstruction a month ago.: Have you checked the list of the guests? Mr.. 6. B..: It's . B.: Have you read the teachers' reports? Mr. omawia ze swoim zastępcą Mr.. They widened some of the old narrow streets. They built a new shopping centre in the centre of the city. Uzupełnij odpowiedzi Mr.: They .: Have you answered the parents' letters? Mr. 3. B. 5.

ĆWICZENIE IV Profesor Paul Black pisze do kolegi zapraszając go na obchody 400-lecia uniwersytetu. People will soon forget the whole affair. 6. You should keep butter in the fridge. They opened the theatre only last month. Uzupełnij list profesora. Several eminent professors (invite) to the ceremony. You should inform the police. . 9. Let us know if we can put your name on the list. Next month our university will celebrate its 400th anniversary. We would be happy to have you as our guest. People mustn't park cars in front of that building. They can't sell their old car. They can build a school in five months. whom you have met. The opening speech (deliver) by professor Jones. The big hall of the university (decorate) by our students and a concert (give) by a famous pianist. All the arrangements (complete) soon. 3. ĆWICZENIE VI Napisz następujące zdania w stronie biernej. Paul Black ĆWICZENIE v Przekształć poniższe zdania na stronę bierną: Wzór: They may ask you a lot of questions. 1. 10. You will have to fill in a lot of forms. 5. Someone is serving coffee now. You needn't translate this article. Everyone knows the facts very well. stosując czas Future Simple w stronie biernej czasowników podanych w nawiasach. 4. Yours sincerely. pomijając określenie wykonawcy: 1. 7. 2. You may be asked a lot of questions. 150 Someone noticed the thief an hour earlier. 4. You ought to return the books to the library before the first of March. 2. 5. 8. You ought to repair that old clock. They ought to pay him. 3. Dear Professor Watson.

12. ĆWICZENIE VII Odpowiedz na poniższe pytania wykorzystując informację podaną wiasie. 15. Brown. You must write the answers in ink. 5. 10. Brown) The bill will be paid by Mr. . 7. Someone cleans the rooms every week. 14. 11. Wilson) Who usually cooks breakfast? (my sister) Who will open the exhibition? (Princess Anne) Who makes the best tea? (the English) Who had opened the window before we came in? (the thief) Who is repairing our car? (a good mechanic) Who has opened my letter? (the secretary) Who wrote "Pygmalion"? (George Bernard Shaw) Who has stolen the jewellery? (a tramp) Who took Mary's photograph? (Jim) Who usually takes the boys to school? (Father) Who has cleaned the kitchen? (Jane) Who will give away the prizes? (the headmaster) ĆWICZENIE VIII Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: How often are these cacti watered? They are watered once a week. 7. Someone is repairing the road to Winchester. Who will pay the bill? (Mr. 1. 4.6. They are now producing this type of transistor radio in Japan.. 8. Brown. 9. You must finish the work by five o'clock. Who sends those goods to Japan? (Smith and Co) Who wrote this report? (Mr. Someone has taken away two of my books. Will this plan be discussed at the next meeting? (No.. next year) 3. 6. Odpowiedzi należy podać w stronie biernej: Wzór: 1. 9. 13. 11. 10. Someone has translated those documents. Someone has locked the safe. Someone will send this parcel to Mr. 12. 14. 13. Must the meeting be held today? (Yes.) . 2. One can easily forget a telephone number. 8. They will cut the tree down. What time are the shops opened in this town? (7 o'clock) 2. 16. 3.

. Jones the post of treasurer.. Someone should teach Susan to cook. Did they give Mary a ring at Christmas? Yes. they . Can they arrest that woman? No. Why didn't Jack come to Mary's party? I'm afraid she hadn't invited him.. No. 4. It ought. Somebody has told the police a lie. Will you sign these letters.. Are they teaching your son to swim? Yes. 5.. Did you correct Helen's homework? No. she ... Will they offer me that job? No. Mary? Yes. Smith is ill). . he ... he .. Brown? No. They will take Mr. 2. 4. Someone handed Mary the programme. They gave Janet a free ticket to the opera. by Mr. he isn't being sent abroad. Uzupełnij stosując stronę bierną: ĆWICZENIE XI Wzór: 1. Green. Yes. he . she . 2.... They offered Mr. 3.. Will they ask you to come on Sunday? Yes.. ĆWICZENIE IX Napisz następujące zdania w stronie biernej rozpoczynając zdanie od słów wytłuszczonych: Wzór: Someone gave Helen a ring. last Friday. John hasn't posted that letter yet.. Must this letter be posted at once? (Yes. Oh.. ? 5... lub No. he . he is being sent abroad — lub: No.. they .. 4.. it . 5. 7... 152 . immediately. Helen was given a ring. Smith round the factory. 1. he . . Why hasn't the office been cleaned? (. Someone will lend John a camera to take our photograph. Wilson. by Mr.. Will you check these documents. Have they paid the boy for his work? Yes. Did they show the man how to operate the machine? No... sir? No. 6. How often is this letter-box cleared? (twice a day) 5. 3.. 6. Did they pay you for your work. do you really think he .. Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: ĆWICZENIE X Wzór: 1. Janet was given a free ticket to the opera..4.. 2. Green. 7. they will be checked by Mr. Are they sending your brother abroad? Yes. because Mrs.. by Miss Hill.. 3. I . They have promised Henry a new bicycle.) 6. you .. Mr. That's too bad.

Ogłoszono. Pasażerowie proszeni są o zapięcie pasów. Ta książka musi być zwrócona natychmiast.ĆWICZENIE XH Przetłumacz na angielski: 1. 7. Nie powiedziano mi. . Portret mojej córki został namalowany przez słynnego artystę. 9. W naszej dzielnicy buduje się duży basen. 5. Po hiszpańsku mówi się w większości krajów południowoamerykańskich. Dlaczego listy nie zostały jeszcze przepisane na maszynie? Ryż jada się głównie na wschodzie. że prezydent przybędzie do Rzymu jutro. Twoja książka będzie wydana w przyszłym roku. Gdy weszliśmy. 2. Nie zapłacono za ten obraz. 14. 3. 15. Czy Jim będzie zaproszony na przyjęcie? Okno otwarto zanim poszedłeś spać. 8. 12. że goście już wyszli. 10. 13. 6. Powieść Heleny będzie ukończona przez jej męża. właśnie podawano obiad. 11. 4.

No.1. pytania o rozstrzygnięcie. Yes. Słówko to nie ma odpowiednika. nie mówi. Is Mary at home? Tak. she isn't. Czy John mówi po francusku? has. 11. it doesn't Nie. Tak. lubimy. Tak. mogą zawierać przeczenie lub nie zawierać przeczenia. Konstrukcje pytające 11. Nie. jaka padnie odpowiedź. Can John speak French? mówi. są to pytania. na które odpowiedzią jest potwierdzenie lub zaprzeczenie. Wyraża on tylko swoją niewiedzę. gdy zadajemy pytania w języku angielskim. jest. does lub did.1. charakteryzuje je tzw. niedużo.11. piwo? Does it rain much here? it does. Yes. we don't. tj. he can't. nie odjechał. it Nie. nie lubimy. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie General Questions. Zaczynają się one od formy czasownika specjalnego (posiłkowego lub modalnego). No. Pytania Yes-No.1. Has the train already left? Czy pociąg już odjechał? Do you odjechał. it hasn't Nie. Tak. inwersja. No. Innymi słowy. she is. po której następuje podmiot zdania. No. Pytania typu Yes-No odpowiadają polskim pytaniom zaczynającym się od słówka „czy". to znaczy odwrócenie porządku podmiotu i tej części orzeczenia. Nie. a mianowicie do. ani tego. Czy dużo tu pada deszczu? dużo. Tak. W czasach Simple Present i Simple Past utworzenie pytania typu Yes-No wymaga użycia na początku pytania odpowiedniej formy czasownika posiłkowego do. Czy Mary jest w domu? he can. No. Nie wyraża on ani tego. Yes. nie ma jej. którą stanowi czasownik w formie osobowej. zwane także Yes-No Questions. Yes. all like beer? Czy wszyscy lubicie we do. że oczekuje odpowiedzi przeczącej. Pytania nie zawierające przeczenia Pytania takie sugerują neutralną postawę mówiącego w stosunku do oczekiwanej odpowiedzi. że oczekuje odpowiedzi twierdzącej. Yes. 154 .

. postawa. sprzeciw... niedowierzanie.. . 11. Wilson who cured your daughter? Czy to nie doktor Wilson wyleczył twoją córkę? Wypowiedzi w postaci pytań w formie przeczącej niekiedy funkcjonują jako wykrzykniki... ? Yes. Pytania zawierające przeczenie Pytania w formie przeczącej zadaje się w języku angielskim w tych samych okolicznościach. dotyczące informacji zawartych w podanych zdaniach: Wzór: The children have never been to the circus.Did you ring? Czy dzwoniłeś? Yes.: Wasn't it Dr... 155 . działanie lub de cyzja naszego rozmówcy wzbudza nasze zdziwienie.. .. Nie. No. Mianowicie: a) Zadaje się takie pytania. Have the children ever been to the circus? 1. it has.. co podobne pytania w języku polskim. Na przykład. możemy zapytać: Don't you like television? Czy nie lubisz telewizji? Gdy zapowiadają nam czyjąś wizytę w porze dla nas niedogodnej możemy zapytać: Can't he come another time? Czy on nie może przyjść kiedy indziej? Gdy ktoś się źle czuje i nie idzie do lekarza.. np.. dzwoniłem.. they haven't.1.. nie zadowolenie. ? No..: Isn't it awful? Czyż to nie straszne? ĆWICZENIE I Utwórz pytania typu: yes-no questions. np. I did. gdy twierdzenie. Tak.. The strike at the Heathrow Airport has ended at last. gdy proponujemy komuś oglądanie telewizji a ten ktoś odmawia. I didn't.2. nie dzwoniłem. możemy zapytać: Shouldn't you go and see a doctor? Czy nie powinieneś iść do lekarza? b) Zadajemy takie pytania. gdy nie jesteśmy całkowicie czegoś pewni i oczekujemy od rozmówcy rozwiania naszych wątpliwości....

Yes........ ? Yes..... too late? 156 ... ? Yes. The Wilsons are coming on Friday.. 4.. on Saturday? 2... Smith left the office before me. A....... ? No........ he was...... 13.. B. they aren't.. Our children go to bed at eleven. 15. B .. ? Yes. Miss Wilson does her shopping at the supermarket near here. but he understands Spanish.. My secretary will book your air ticket.. We must have our fridge repaired.... she does. He was driving his father's car when he had the accident.. I can hear them laugh. Jane liked the ring I gave her for her birthday..too late? 4. . 3. 14.. they will... it is..... The Browns will bring their cousin to the party..... ? No.. ? Yes. 7. he can't.. ? Yes.2. I'm going to a dance with George.. ? Yes. . I would. 8. Robert visited his parents in December. 11... ? Yes.. better .... Jane always goes to school on foot..... he had. I will start at nine o'clock.. Henry had left before Mary came. ? Yes.. .. 10. .... A.. Weren't .. A. B .... Can't ..... B. A. Wouldn't ..... .. he did.. with Jim? 3..... I'd like to go to the theatre. ĆWICZENIE II ? Uzupełnij zdania pytająco-przeczące: 1. she did. Our guest can speak Spanish fluently. The children are already asleep. 6.. Mary has been playing the piano all the time. The conference is being held in that building..... . A. 12.... 5. ? Yes. Mr.... a new one? 5.. she does. ? Yes.. B.. he did.. 9. she has. she will. ? Yes....

. yes... thank you..1).. Oh. A...... 11.. does... It's Aunt Barbara's birthday tomorrow! B. 11.1.. określnika lub przysłówka pytającego... do..... when. czyli od tzw.. did)..... No. W Czasach Simple Present i Simple Past trzeba wprowadzić formy czasownika posiłkowego do (tj......1. name Harold Rogers? 7.... she was ... Special Questions ..2... Don't .. why.coffee? 8. A.. 11. Pytania..1.. a present? 9... w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią podmiotu W takich pytaniach występuje inwersja. Są to wyrazy: who.... Was Jane present at the meeting yesterday? B....... No more coffee for me. A.. Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi What's your name? Jak się nazywasz? What can I do for you? Czym mogę służyć? Who is that man? Kto to jest ten człowiek? What are you doing? Co robisz? When will she come? Kiedy ona przyjdzie? What's the matter? O co chodzi? Where may I put my things? Gdzie mogę położyć swoje rzeczy? How long have you been living in Canada? Jak długo mieszkasz w Kanadzie? Why are you so upset? Dlaczego jesteś taki zdenerwowany? How many sisters have you? Ile masz sióstr? How much must we pay? Ile musimy zapłacić? What had the manager told you before you started work? Co ci powiedział kierownik zanim rozpocząłeś pracę? 157 ... whom. A..........see her? 10.2... tak jak w pytaniach o rozstrzygnięcie (patrz rozdz. B .2... how..... what..... Haven't .Pytania o uzupełnienie Special Questions są to pytania zaczynające się od zaimka... Shouldn't . I can't understand this expression.. whose. Question Words — wyrazów pytających.. We have a new director. A.... B..6... Oto przykłady pytań typu Special Questions.. a dictionary? 11.... where. which...... B..

(Dziękuję. Whose paper is the best? John's. Na pytanie: How is your wife? odpowiemy: Oh. Ile dzieci zachorowało? Pięcioro. podmiot nie jest w nich poprzedzony czasownikiem posiłkowym. (Fine weather makes me happy). did Where does Mary live? Gdzie mieszka Mary? When did you see John? Kiedy widziałeś Johna? How does Jane speak French? Jak Jane mówi po francusku? Why didn't you tell me the truth? Dlaczego nie powiedziałeś mi prawdy? What does your wife usually cook for dinner? Co twoja żona zwykle gotuje na obiad? Whose glasses did you find? Czyje okulary znalazłeś? Which of our friends did you meet at Zakopane? Kogo z naszych przyjaciół spotkałeś w Zakopanem? How much does it cost to get to London by air? Ile kosztuje przelot do Londynu? Uwaga: forma whom np. Czyj referat jest najlepszy? Janka. czuje się doskonale). How many of the children fell ill? Five. She's tall and dark (Jest wysoka i ma ciemne włosy). thank you. Who wants to watch television? Mary. tzn. 158 . np. w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu Pytania takie mają szyk zdania oznajmującego.1. 11. (John's paper is the best). did. does. (Jest bardzo ładna). Pytania. does. np. Nie występują w nich formy posiłkowe: do.2. Pytania z użyciem form: do.2. w zdaniach typu: Whom did you meet yesterday ? jest rzadko używana i we współczesnym języku potocznym zastępuje ją who. jak w innych typach pytań. What makes you happy? Fine weather. (Five of the children fell ill). Kto chce oglądać telewizję? Mary. Co czyni cię szczęśliwym? Piękna pogoda.: Who did you meet yesterday? 11.2.What is the Smith's house like? Jaki jest dom państwa Smith? How is your wife? Jak się czuje (miewa) twoja żona? What's your wife like? Jaka jest twoja żona? Uwaga. she's fine. Natomiast odpowiedź na pytanie What's your wife like ? powinna podawać jakieś jej cechy. (Mary does).2. She's very pretty.

Her husband is sitting next to her. Jane nie zna nikogo i zadaje Mary wiele pytań. ? Mary: He's the director of the play we are going to see. Who closed the window? Patrick. Her father is very rich. narodowość. imię. (Patrick did). 1. look at that pretty girl! Jane: . ? 159 . She's charming and she has a very interesting job.. W kraju docelowym funkcjonariusz kontroli paszportowej zapyta cię o nazwisko.. They have just rented a flat. 4. zawód. Jane: What's his job? Mary: He is a film producer. (Alice will).. Chris: Have you met Helen's husband? Kate: No. .. ĆWICZENIE m Uzupełnij poniższy dialog pytaniami typu: What's he (she.Which student speaks French best? Henry. Jane: And .. ? 2.. ? Mary: He's a businessman. ĆWICZENIE I Mary i Jane są w teatrze na premierze. Jane: . datę urodzenia. 3. Dobson's fiancee. Do you see that beautiful woman in the box over there? Jane:: Yes. że wyjeżdżasz za granicę. 1. Oh. stały adres. Kto zamknął okno? Patryk. numer paszportu. not yet. Jane: . Mary: There are a lot of people in the theatre tonight. Uzupełnij dialog pytaniami Jane. ? Mary: She's Mr. Bellows. Dobson. Kto mi pomoże? Alice. it) like lub: How is he (she). Who is she? Mary: It's Mrs. (Henry does).. Który student mówi najlepiej po francusku? Henry. Zadaj jego pytania w języku angielskim.. 2. ? Mary: She's a very gifted dress designer.. Kate: Oh... .. ĆWICZENIE II Wyobraź sobie. Mary zna osobiście lub z widzenia wiele wybitnych osobistości. Who will help me? Alice. Chris: He's very good looking and rather nice. He's speaking to his best friend Mr.

What's your job? 3.3. ? Kate: He looks very sensible and efficient. Oh. 11. Chris: . 9. Chris: And what about your mother. How many brothers and sisters have you? 6. 4. What are your working hours? 8. Chris: It's small but very comfortable.. .. 2. żąda powtórzenia wypowiedzi. 5. What's your address? 7. 5. 15. 8. Przetłumacz poniższe pytania na angielski: Jak długo możesz zostać z nami? Dlaczego jesteś taki zły? O co chodzi? Jak długo uczysz się angielskiego? Dlaczego musicie wyjść tak wcześnie? Gdzie są moje okulary? Ile to kosztuje? Czym mogę służyć? Kiedy Mary przyjedzie do Londynu? Gdzie oni mogą się zatrzymać? Dlaczego twój zegarek się zatrzymał? Jaki jest nowy samochód twojego brata? Co robią dzieci? Kto pomoże mi rozpakować walizkę? Jak się miewa twoja córka? Jak długo czekasz na Lucy? ĆWICZENIE VI Mary opowiada babci o przyjęciu.. What is your flat like? 5. 3. ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1. 4. Ponieważ babcia źle słyszy. 7.. What are you going to do on Sunday? 9. 10. What's your name? 2. 14. ? Kate: Father is not well yet. 6. I wanted to ask about your father. What is your native town like? ĆWICZENIE V 1. . How old are you? 4. 12... We had a new doctor examine him yesterday. Where were you born? 10. 13. ? Kate: She is fairly well but she's worried about Father of course. W poniższym dialogu uzupełnij pytania babci: 160 . he's still in bed. Kate. z którego właśnie wróciła.

: 9. White.: M.: G. ? A. ? : A very good dinner.: Where . : Who .. : Oh.: Yesterday I bought a very nice handbag. B.. ĆWICZENIE VII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym where.... : We all asked Miss Ellis to sing for us..: 2.: M. ? : Some songs by Schubert. Granny: How many people were there at the party? Marv: About twentv.: M..: 0. : She sang some songs by Schubert. M. M.. : He told me he wrote TV plays. to? : To the famous singer Miss Ellis.: G.: 8.: M. : What .Wzór. G.: M. ? : Drinks. : What . ? : To sing for us. ? : Most of the other guests..: G.: 6. M.: M.: 1 M.: M.... ? : That he wrote TV plays.: In that big shop near the station.: M. ? : A very interesting man. : He knew most of the other guests. Mary: There were about twenty people at the party.: M. M. : Whose ... White ? : Your friend Mrs. : What .: G. : Who .. M... : What . M.: G. Mary: About twenty 1. : Next we had a very good dinner. : What . : Who . M.: M.: 7..: G. ? : Alice's. : I met a very interesting man. : He is Alice's cousin. I forgot to tell you! I saw your friend Mrs.: G.. M.: G.: 5.: : First they offered us drinks..: 3. U — Język angielski 161 . : He introduced me to the famous singer Miss Ellis. M. LA.: G.: 4.

ĆWICZENIE VIII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym when: 1.. A.: In the kitchen. ? A.: . 7..: . B.: In a big export firm..: Frank stayed in Spain for some time several years ago. ? A.. ? A..: Last week. ? A.. A. ? A..: Probably next month.: . B. A.: .: When .: We made a very interesting trip all over the United States during our holidays. ? A.. A.: To the post office.: John got a letter from Mr. 6. White shortly ago..: .: At John's birthday party. 3..: I passed a very difficult exam a short time ago. A.: .: You should telephone Mary.: . B. 5. ? A. B. 5. ? A.: On Monday.: I met a charming girl the other day.: As soon as possible. A.... A.: Tom told me about his plans some time ago. A.: In the street. B. ? A.. 4.... Black earns a lot of money. A.: Last month.2.: ... B. B.: In Madrid. B.. A. 6.: Tm going out.: Mr.. 4..: The Browns are moving to Liverpool. B. 2. A.: Fm afraid I lost my watch yesterday. 162 . ? A. B. B. A. 3.: . ? A.: I found your keys this morning.: .

: Because he likes the place. A.: Because it was too expensive for them — it used up too much petrol. S. ? A. Pytanie Mary brzmi: How much coffee do you take for a cup? 1.: Why ..: . ? Mrs.: Because she wants to improve her Italian..: I use a pound of flour to bake a cake.. A. ? A.. 3. A.. B..: It usually takes about forty minutes to bake a sponge cake.: Why .: I put eight eggs in it.: 7. 4. B. ? A.: Because I have worked too much lately..: You should turn the radio off. 2. ? Mrs..: A.. A.... B. Wszystkie pytania rozpoczynają się od wyrazu how: Wzór: Mary: .. Mary: . ? A.: Why .: I'm very tired.B.. Smith: I usually take two tea spoonfuls of coffee for a cup. ? Next month.: My husband wants to stay here. ? A. B. Uzupełnij pytania Mary. Smith jest bardzo doświadczoną gospodynią. A.: B. Mary: .. S.. 5. .. Alan is leaving Paris soon... A. Mary: . ĆWICZENIE X Mrs. ? Last spring.: My sister is going to Italy. 2.. Mary chce się od niej wiele nauczyć..: I clean the windows with warm water only. ? Mrs.. ? Mrs. 4. . 3. S.: Why .. ? Mrs. Mary: . B.: A.: .: Because it's already past eleven. ĆWICZENIE IX Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym why: 1..: The Joneses sold their car yesterday. S.

ix* 163 .

G.: 7. ? 164 . ? I wash the curtains twice a year.. She gets to work by bus.. She starts work at 9 a. G.? 3. She is a shop assistant. S. 7. In the evening she often goes to the cinema. Rose is a very pretty girl.. S.: Someone searched my desk yesterday.: Someone uses my cup. She usually has a sandwich and a cup of coffee for lunch. 8.: . G. Mary: Mrs. G. ? I cook potatoes for about twenty minutes. S.: I didn't search it... She usually spends her holidays at the seaside..: . . Mary: I didn't take it.m. G.: .: . 4. ? 4. M.. 5.: Someone has drunk my cocoa...: I didn't leave it open. G.. ? 2.. M. ĆWICZENIE XI Rose i Jane są przyjaciółkami i razem pracują. Zadręcza swoją żonę Mary pretensjami i podejrzeniami.: . 9.5. G. She works in a big department store. Żona odpiera zarzuty.: I haven't drunk it. then? 1. Uzupełnij pytania George'a według wzoru: Wzór: George: Someone took my pen yesterday. 6. . M. aby otrzymać te same informacje o Jane.. 1. Mary: Mrs. On the weekends she visits her family. ? I polish the furniture with a special spray "Pledge". G.: Someone left the door open.. ĆWICZENIE XII George to zgryźliwy i podejrzliwy starszy pan.: I don't use it. Mary: Mrs. George: Who took it. 3. 2.: 6. Przeczytaj uważnie informacje dotyczące Rose i zadaj pytania. M..

: M.: M..: M. Co cię tak zmęczyło? 6. 6. .3. Czyj samochód był zostawiony na ulicy zeszłej nocy? 7. Pytania alternatywne Pytania alternatywne są to pytania sugerujące wybór jednej z dwóch możliwości. . 3. np. Kto z was nie ma paszportu? 5.. Co sprowadza deszcz? 4...: G. ? Someone always takes my glasses. Kto chce jeszcze herbaty? 2. G. I haven't borrowed it.: G. Kto telefonował przed obiadem? 11. Ilu studentów postanowiło spędzić wakacje w górach? 10.: 6. 2. I don't take them.: 7. 4.1. G.: Someone lost my key. Co powoduje zatrucie środowiska? 8. A "Mona Lisa" penicillin America the steam engine "Othello" the battle of Austerlitz B Napoleon James Watt Sir Alexander Fleming Shakespeare Leonardo da Vinci Christopher Columbus ĆWICZENIE XIV Przetłumacz na angielski: 1.: 165 . 5. I didn't lose it. . Jakie kraje eksportują dużo ropy? 9.. G.5. ? Someone has borrowed my newspaper. Czyja to filiżanka? 3. ? ĆWICZENIE XIII Na podstawie list A i B zadaj pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym who i daj krótkie odpowiedzi: 1.: G. Inne konstrukcje pytające 11.3..

jeżeli pytanie zawiera okolicznik. np.: Who are you writing this letter to? Do kogo piszesz ten list? Przyimek zatem znajduje się zazwyczaj na końcu pytania. Pytania z przesuniętym przyimkiem W języku angielskim pytania zaczynające się od przyimka występują bardzo rzadko. ale nie używa się ich w mowie potocznej.Is your brother a doctor or a dentist? Czy twój brat jest lekarzem czy dentystą? Do you want tea or coffee? Czy chcesz kawy czy herbaty? Will the concert be on Saturday or on Sunday? Czy koncert odbędzie się w sobotę czy w niedzielę? Shall we go to the theatre or to the cinema? Czy pójdziemy do kina czy do teatru? Shall we go for a walk or do you prefer a rest? Czy pójdziemy na spacer czy wolisz odpocząć? 11.: What are you looking at so intently? Na co patrzysz z takim napięciem? What did you polish your shoes with yesterday? Czym wyczyściłeś wczoraj buty? Oto dalsze przykłady pytań z przesuniętym przyimkiem: Who are you waiting for? Na kogo czekasz? Where does he come from? Skąd (z jakiego kraju) on pochodzi ? . Jednakże. Pytania w rodzaju: To whom was the telegram sent? można spotkać w tekście pisanym. Można je spotkać niekiedy w piśmie i to raczej w stylu oficjalnym. np. np.: What are you looking at? Na co patrzysz? b) po dopełnieniu. przyimek najczęściej występuje przed tym oko-licznikiem.2. powiemy jednak: Who was the telegram sent to? Przyimek występuje: a) po orzeczeniu zdania. jeżeli po orzeczeniu występuje dopełnienie.3.

166 .

Brown went to Paris last week. Zwroty typu „nieprawdaż" — Question Tags Zwroty zwane Question Tags odpowiadają polskim zwrotom: „nieprawdaż?". w zwrocie tym wystąpi odpowiednio do. np. prawda? Mary doesn't speak French. że: a) w zwrocie Question Tag występuje ten sam czasownik posiłkowy (lub modalny) co w orzeczeniu poprzedzającego zdania. „czyż nie?". np. np. isn't he? John jest dobrym kierowcą. Porównajmy dwa rodzaje zwrotów Question Tags: a) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest twierdzące. prawda? Mary can't type. does lub did: You like to play tennis. prawda? 167 . does she? Mary nie mówi po francusku. w zwro cie tym nie występuje przeczenie. „prawda?". w zwro cie tym występuje przeczenie. prawda? Mr. can she? Mary nie umie pisać na maszynie.: She wasn't at the meeting yesterday. prawda? Jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest w czasie Simple Present lub Simple Past.: John is a very good driver. haven't you? Skończyłeś. nieprawdaż? Tworząc zdania zakończone zwrotem Question Tag należy pamiętać. didn't he? Pan Brown wyjechał do Paryża w zeszłym tygodniu. was she? Nie było jej na zebraniu wczoraj.: The boys were here yesterday.3. don't you? Lubisz grać w tenisa.What have you called this meeting for? Po co zwołaliście to zebranie? Whose photo are you laughing at? Z czyjej fotografii się śmiejesz? Which letter are you looking for? Którego listu szukasz? 11. prawda? You have finished.3. weren't they? Chłopcy byli tu wczoraj. nieprawdaż? b) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest przeczące.

prawda? They will arrive by car. Zapytaj sprzedawcę sklepowego czy walizka jest zrobiona ze skóry. czy lalkę. ? A. isn't she? Jane jest siostrą Toma. 2. 4. isn't she? Mary jest twoją siostrą. Zapytaj czy konferencja odbędzie się w maju. B.: Mary is your sister.: Jane is Tom's sister. prawda? d) Na wypowiedź zakończoną Question Tag odpowiadamy — niezależnie od formy tej wypowiedzi — twierdząco. np. czy z plastiku. Zapytaj dziecko czy woli dostać piłkę. czy w czerwcu. 168 . wouldn't you? Chciałbyś napić się kawy. np. 5. (Mary nie jest moją siostrą). gdy chcemy potwierdzić fakty i prze cząco. she is. The Browns have sold their house. haven't they? Państwo Brown sprzedali dom. No. won't they? Przyjadą samochodem. No.b) Czasownik w zwrocie Question Tag zawierającym przeczenie zawsze łączy się ze słówkiem not tworząc formę skróconą. isn't she? Yes. prawda? Mary is your sister.: Mrs. ĆWICZENIE II Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania z przyimkiem na końcu zdania: 1. Green is a foreigner. she isn't. she isn't. prawda? c) Podmiotem zwrotu Question Tag jest odpowiedni zaimek osobowy. (Mary jest moją siostrą). czy też twoją.. (Mary nie jest moją siostrą).: From the United States.: Where . ĆWICZENIE I Utwórz pytania w języku angielskim do podanych sytuacji: 1. prawda? You would like some coffee. 3. (Mary jest moją siostrą). she is. A.. gdy chcemy tym faktom zaprzeczyć. Mary isn't your sister. is she? Yes. Zapytaj swego gościa czy wypije kieliszek wina. Zapytaj wychodzącego gościa czy wziął swoją własną parasolkę. czy też sok pomarańczowy.

? A. ? A. I'm going to have dinner with a film director. Czym się zraniłeś? 10. ? A. A. A.: Who .: I don't know. ĆWICZENIE III Przetłumacz poniższe pytania na angielski. Na końcu pytania powinien się znajdować przyimek: 1...: Mary has borrowed a very good English-Polish dictionary... B. B. 5.. A..: About literature. B. Do kogo piszesz? 6.. Z kogo się wyśmiewasz? 9. ? A. I have been thinking about tomorrow's lecture...: I think I put my bag in someone else's car. A.: On housekeeping and on her clothes.. B. to) 2.: I don't know..: My wife spends a lot of money.. (Who . A. B. B..: From her grandfather. it's Mr.2. (Who . He's waiting for someone. about) 3. O jakie formularze prosiłeś? 4. 4... 3. O czym ona mówi? 3..: What .: I've no idea. 7. Po czyjej on będzie stronie? 7.. (What . Z kim idziesz do kina? 5.: We had a very interesting talk. na które następujące zdania mogłyby być odpowiedzią: Wzór: John is dancing with Henry's wife.: Whose .. The telegram was addressed to your wife.. Na co czekasz? 2. A. ? A.: What . Komu zostawiłeś swój adres? ĆWICZENIE IV Ułóż pytania.: Jane is talking to someone on the phone. with) 169 . Jones. probably for a pretty girl. (Who . 6.. with) Who is John dancing with? 1. probably to her boy-friend.: Who .: Who . ? A.: Look. Po co kupiłeś ten obraz? 8.

4. Granny is looking for her glasses. (What ... for) 5. She is looking at a plane in the sky. (What ... at) 6. We have been waiting for the teacher since 5 p.m. (Who ... for)
ĆWICZENIE V

Wstaw wyraz pytający who, which, what lub whose na początku pytania oraz odpowiedni przyimek na końcu. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. ... is butter made ... ? What is butter made from? .. can we use old newspapers ... ? .. hotel did you spend your weekend ... ? .. is John dancing ... ? .. have you borrowed money ... ? .. is the little girl afraid ... ? .. are you talking ... ? .. have you been thinking ... ? .. of you is that telegram ... ?

ĆWICZENIE VI

Dodaj zwroty typu: nieprawdaż. 1. It's cold today, ... ? 2. You will be ready soon, ... ? 3. Mark works for his father, ... ? 4. Tom can help you, ... ? 5. John has booked seats for "Hamlet", ... ? 6. Mrs. Black was in Scotland last year, ... ? 7. The Browns stayed with you over the weekend, ... ? 8. We shall see you later, ... ? 9. It wasn't your fault, ... ? 10. Paul doesn't enjoy fishing, ... ? 11. There wasn't a fountain here last year, ... ? 12. John won't be at Cambridge in March, ... ? 13. Tom hasn't returned our records, ... ? 14. The Joneses haven't gone over to France, ... ? 15. My husband didn't ring you up yesterday, ... ? 16. You won't be offended with me, ... ?
ĆWICZENIE VII

Zamień następujące pytania na zdania ze zwrotami Question Tags w dwóch wersjach: 170

Wzór:

Will Pat come to our party? Pat will come to our party, won't she? Pat won't come to our party, will she?

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.

Isn't there any food left over? Did you have your house repainted last year? Is John older than you? Do your children always tell the truth? Is Mr. Black going to speak now? Are there any good hotels in your town? Are we going to meet Walter at the party? Have you got a temperature? Could we meet here tomorrow? Did your grandfather live in Japan? Does Joan like her new job? Can you come at five? Has your brother come home yet? Did Alan paint this picture himself? Will there be enough food for all of us? Does Larry always come home so late?

12. Konstrukcje rozkazujące

Tryb rozkazujący w drugiej osobie liczby pojedynczej i mnogiej wyrażamy podstawową formą czasownika. Come here. Listen! Chodź tutaj. Słuchajcie. Proszę cię zjedz obiad. Proszę zamknij drzwi.

W formie bardziej uprzejmej dodajemy please. Please eat up your dinner. Shut the door, please.

W formie przeczącej występuje wyrażenie don't. Don't read that letter. Don't use your dictionary. Don't be late. Nie czytaj tego listu. Nie korzystajcie ze słowników. Nie spóźnij się.

W pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej odpowiednikiem trybu rozkazującego są wyrażenia z czasownikiem let. W pierwszej osobie liczby pojedynczej stosujemy wyrażenie let me. Let me have a look at my notes. Niech spojrzę w notatki. Let me think. Zaraz — niech pomyślę. Pozwól, że pomyślę. Let me see. Zaraz — niech się zastanowię. Pozwól, że się zastanowię. W pierwszej osobie liczby mnogiej stosujemy wyrażenie let's będące skrótem wyrażenia let us. Let's have dinner. Jedzmy obiad. Let's go. Chodźmy. W trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej let występuje z zaimkiem osobowym w formie dopełnienia lub z rzeczownikiem. Let Henry do it himself. Niech Henry sam to zrobi. Let them stay here. Niech oni zostaną tutaj. Let him find the way himself. Niech sam trafi. Let her come at once! Niech ona zaraz przyjdzie! 172

ĆWICZENIE I

A) Utwórz polecenia w drugiej osobie trybu rozkazującego wykorzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Door. Shut the door (albo: Open the door, albo: Lock the door).

time your hands the television set my question the window the medicine

B) Utwórz zdania przeczące w drugiej osobie trybu rozkazującego, wy korzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. The window Don't open the window (don't shut the window).

so much noise so many sweets such silly questions out in the rain so many lies this dreadful hat

ĆWICZENIE II

Przekształć następujące zdania według podanego wzoru (z użyciem właściwej formy zaimka osobowego): Wzór: Father wants the children to go to bed at once. Father: Let them go to bed at once.

1. The doctor wants Jim to take his temperature. 2. The teacher wants Jane to correct her mistakes. 3. Mr. Smith wants George and Helen to come and see him. 4. The director wants Miss Jones to take the message. 5. Mr. Smith wants the gardener to plant some roses. 6. Mr. Andrews wants his client to wait half an hour. 7. Jenny wants Robert to telephone at ten o'clock. 8. The manager wants Mr. Clerk to check this account. 9. Mary wants Tom to offer the guests some more drinks. 10. The judge wants the witness to repeat his statement. 173

ĆWICZENIE III

Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Gdzie są twoje rękawiczki? Niech no się zastanowię. Myślę, że zostawiłem je w samochodzie. Niechaj mój syn ich poszuka. 2. Zapytaj go o radę. 3. Niech on sam wyczyści swoje buty. 4. Nie krzycz na mnie! 5. Nie powtarzaj mojego pytania. 6. Jest piękna pogoda — chodźmy na spacer. 7. Nie mogę rozmawiać z nim teraz. Niech zaczeka. 8. Kiedy ją ostatnio widziałeś? Niech no pomyślę ... To było na przyjęciu u Jane. 9. Otwórzcie podręczniki i przeczytajcie tekst o transporcie miejskim. 10. Nie bądź niecierpliwy — powtórzmy tę piosenkę jeszcze raz. 11. Boli mnie głowa — chodźmy na spacer. 12. Jestem bardzo spragniony. Niech John przyniesie mi coś chłodnego do picia. 13. Czy jutro są urodziny Tomka? Niech no pomyślę — tak, on jutro kończy siedem lat. 14. Nie wyłączaj radia, chcę słuchać muzyki.

13. Konstrukcje bezokolicznikowe

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika
Bezokolicznik jest formą czasownika wyrażającą czynność lub stan, lecz nie podającą osoby ani liczby, ani czasu. Bezokolicznik, najczęściej poprzedzony partykułą to, występuje w stronie czynnej oraz biernej. Formy bezokolicznika ilustruje podana poniżej tabela:
Aspekt — aspect Strona — Voice czynna — active Simple Continuous Perfect Perfect Continuous to take to be taking to have taken to have been taking bierna — passive to be taken to have been taken

Uwaga: Bezokolicznik zaprzeczony wyrażamy stawiając not przed to, np. not to take — nie brać. Bezokolicznik w zdaniu może być: 1) podmiotem lub pierwszym elementem podmiotu, np.: To copy these letters is not an easy task. Przepisanie tych listów nie jest łatwym zadaniem. 2) orzecznikiem lub pierwszym elementem orzecznika, np.: To see is to believe. Widzieć to znaczy wierzyć. 3) dopełnieniem (zastępującym zdanie dopełnieniowe), np.: I am glad to see you. Cieszę się, że cię widzę. The police are sure not to believe you. Policja z pewnością nie uwierzy ci.

175 .

John przyszedł tutaj. aby tańczyć w tym pokoju. Mary was so angry that she didn't look at me. że nie była na naszym przyjęciu ? 5) okolicznikiem celu lub jego pierwszym elementem. 176 I have very little time and I cannot go to the cinema with you. I was pleased to be taken for a rich tourist. 1. afraid. ĆWICZENIE I Zmień następujące zdania wprowadzając przysłówek too lub enough według podanego wzoru: He is so old that he can understand these problems. We were so bored that we couldn't stay any longer. 3. Was Mary very sorry to have missed our party? Czy Mary było bardzo przykro. 2. 6) okolicznikiem skutku lub jego pierwszym elementem po przysłówkach too lub enough np. sorry. który odszedł. że mnie wzięli za bogatego turystę.: Tom was here long enough to know the circumstances.4) przydawką lub pierwszym elementem przydawki. fit. np. . 7. aby znać okoliczności. takich jak: able. John is so ill that he cannot leave his bed. 6. Tom był ostatnim. It is too warm to dance in this room. inclined. The patients seemed glad to be sitting in the warm waiting room. 5.: Tom was the last to go.: John came here to talk to your mother. np. He is old enough to understand these problems. Mary jest skłonna przyjąć nasze zaproszenie. glad. Pacjenci wydawali się zadowoleni. The film is so bad that it cannot amuse us. np. sure. Bardzo chcieli więcej o mnie wiedzieć. aby porozmawiać z twoją matką. Jest zbyt ciepło. anxious.. Mary is inclined to accept our invitation. 4. pleased.: They were anxious to know more about me. że siedzą w ciepłej poczekalni. Bezokolicznik występuje po niektórych przymiotnikach i imiesłowach. Byłem zadowolony. itd. Are you so clever that you can solve this problem on your own? I am so depressed that I cannot do anything. Tom był tutaj wystarczająco długo.

John is sure .. He is not a man (któremu można zaufać). I regret that I have forgotten my book. It is sure that John will pass this examination. It is sure that the police will look for these men. Father was so pleased that he couldn't be angry with me. 8. 3.. My sister was the last . The Browns will accept these conditions.. 5. 2. 3. 4. Mary said she was happy that she had missed that unpleasant scene. John was terribly sorry that he hadn't come in time. 9. 10. 5. 6. 1.. The boss is sure . The police are sure . 4. They are awfully sorry (że nie byli obecni na zebraniu). My sister left the room last. ĆWICZENIE ra Zastąp wytłuszczone części zdań odpowiednią formą bezokolicznikową: 1. Mr. Smith was the only one (który wyrzekł się tego pomysłu)... I am really sorry that I have neglected my duties. I am glad that I see you again. 4. John hopes (że nas wszystkich wkrótce zobaczy). Father is ready (żeby nam przebaczyć).. Tom was not the only one (który o to pytał). 3. 9. Uzupełnij następujące zdania stosując formy bezokolicznikowe: 1. The Browns will be the only people .. 2. 2. 5. Such an occasion is not (do przepuszczenia) 7. The teacher was so kind-hearted that he didn't blame us for what we had done.. ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Neil Armstrong reached the moon. This play deserves (aby była wystawiona). Our teacher is anxious (nauczyć nas jak najwięcej).. The children are glad (że dostały pudełko czekoladek). It is sure that the boss will blame you for this. Neil Armstrong was the first man to reach the moon. 10. Tom was so clever that he couldn't believe such lies.8. 12 — Język angielski ĆWICZENIE IV 177 .

chęć. Chcę. żebyś znowu przyszedł. a także declare. np. know. b) po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów. itp. Zmuszono Henryka do nauczenia się wiersza na pamięć. I want you to come again. c) po czasownikach wyrażających świadomość. watch. jeśli te czasowniki są użyte w stronie czynnej. że mi pomożesz. Intencją Johna nie było to.: I saw the girl get into a taxi. notice. think.13. wish. hate. sprawić. przeko nanie.2. expect. consider.: The teacher considers John (to be) very gifted. Nauczyciel uważa Johna za bardzo zdolnego.: hear. declare. feel.: want. Spodziewam się. czasowników: believe. Uwaga: Część czasowników tej grupy występuje tylko z bezokolicznikiem to be. np. pragnienie. think. np. Henry was made to learn the poem by heart. Widziałem jak dziewczyna wsiadała do taksówki. np. natomiast jeżeli wymienione czasowniki występują w stronie biernej. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem 13. np. przy czym bywa on często pomijany. a także know. like. John didn't mean us to wait for him. żebyśmy na niego czekali. believe. Mary was seen to leave the house. oczekiwanie.2. jak również po let i make bezokolicznik występuje bez partykuły to. Uwaga: Po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów. understand. kazać). I made my students work harder. see. aby więcej pracowali. przypuszczenie. oraz po czasownikach let (zezwolić) i make (spo wodować. przy czym po know nie można pominąć bezokolicznika to be: 178 . consider. Ograniczenie to dotyczy np. intencję. np. niechęć. Zmusiłem swoich studentów. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) Powyższa konstrukcja jest stosowana: a) po czasownikach wyrażających życzenie.. zamierzenie. to bezokolicznik przybiera partykułę to.1. desire. mean.: I expect you to help me. np. Widziano jak Mary wychodziła z domu.

W odniesieniu do niektórych czasowników zdania powyższego typu w stronie biernej mogą być także uważane za równoważne zdaniom złożonym. że .. d) po czasownikach wyrażających nakaz. 12* 179 . Pod względem znaczenia należą one do różnych grup spośród wymienionych wyżej. Will you allow us to come? Czy pozwolisz nam przyjść? The officer ordered the men to fire. aby kelner nas obsłużył. order. It is reported that . że mi pomożesz.2. że ci ludzie są uczciwi. 13.We know these people to be honest. Wiadomo. Strona bierna: You were not meant to hear about it.1. We waited for the waiter to serve us.... żebyś o tym usłyszała.: ask. Strona bierna: Mary was seen to leave the house... Czekaliśmy. Mówi się. Donoszą.2.. że Mary wychodzi z domu. w których zdanie nadrzędne ma następującą postać: It is said that .. Nie zamierzaliśmy. Liczę na ciebie. Oficer kazał żołnierzom strzelać. Widziano. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) Zdania z tą konstrukcją są to odpowiedniki w stronie biernej zdań omówionych w rozdz. Widzieliśmy. że . Strona czynna: We didn't mean you to hear about it. że . że Mary wychodzi z domu. I count upon you to help me.. Na przykład: Strona czynna: We saw Mary leave the house. e) po czasownikach. allow. np. że . It is known that . It is believed that ... Wiemy.. To nie było zamierzone.. których dopełnienie poprzedzone jest przyimkiem. 13. żebyś o tym usłyszała. Uważa się.... prośbę lub zezwolenie.2.

że Mary poradzi sobie z tymi trudnościami. np.: She was seen to take a pill from this box. mean. Dr. Oczekuje się.2. przekonanie. Jest konieczne. b) czasowniki wyrażające czynności zmysłów: see.: He is said to be an extremely gifted man. permit. Studenci są proszeni o zebranie się w głównej sali. bezokolicznik ma aspekt Perfect (patrz formy bezokolicznika rozdz. Brown is said to live for Mówi się. a więc: allow. np. Brown {It is only thathis work. hear. że on jest niezwykle utalentowanym człowiekiem. np. np. intencję. c) czasowniki oznaczające świadomość. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik Konstrukcja ta występuje w sytuacji.1).: Students are requested to gather in the main hall. A prisoner is reported to have Donoszą.: know. np. expect. 13. Uwaga: Gdy czynność wyrażona bezokolicznikiem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona czasownikiem w stronie biernej stanowiącym orzeczenie zdania. np. command. report.. itd. Mówią. last night. 180 . rozkaz. Następujące typy czasowników występują jako orzeczenie w stronie biernej w omawianej tu konstrukcji: a) czasowniki wyrażające przyzwolenie.: Mary is expected to cope with these difficulties.Oto przykłady transformacji zdań złożonych tego typu na zdania proste w stronie biernej: said Dr. feel. prośbę.: It is necessary for us to go there. itd. believe. abyśmy tam poszli. request.3. gdy wyraz stanowiący podmiot nie oznacza osoby (rzeczy). order. oczeki wanie. a prisoner escaped from Dartmoor {It is reported thatescaped from Dartmoor last night. że jakiś więzień uciekł z Dartmoor zeszłej nocy. 13. do której odnosi się czynność wyrażona przez bezokolicznik. że dr Brown żyje tylko dla swojej pracy. lives only for his work. d) czasowniki say. Widziano jak wzięła pigułkę z tego pudełka.

10.. 3. John spodziewa się. John was playing some Chopin on the piano. 9. 8. 181 . I saw that the postman dropped some letters in our letter-box. I wrote to Aunt Agatha. I saw . The chairman declared that the meeting was over. We judged. Chcę..One year is too long for the goods to be stored. Many people believe that money is the most important thing in life... I saw . 6. My wife made . I saw Mr. I saw . ĆWICZENIE II Uzupełnij i zmień następujące zdania według podanego poniżej wzoru: Mr. 4. . abym zrobił w tej sprawie? Policja zmusiła go do opuszczenia miasta. 3... Jeden rok to zbyt długo. A car ran over a dog. We believe . A man died in the tram. I noticed that John entered the room. Somebody touched his arm.. I heard that the door closed... 3. 8. 7. She felt that her hands were trembling. Jedyna rzecz. Jane spoke to a stranger. We heard .. 10. 5. The only thing for him to do is to get some sleep. to przespać się trochę.. abyś przetłumaczył sześć zdań na angielski. The children were singing.. She is an extremely rich woman. We expect that the Joneses will return our lawn-mower. 7. 5. Smith was working in his garden. The teacher hates it when his students lie about their homework. Mary opened your bookcase. aby towary były składowane.... ĆWICZENIE in Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję dopełnienia z bezokolicznikiem : 1. 6. 4.. He felt . Co chcesz. 9. The secretary knows that her boss is very busy. 1. We heard .. Smith work in his garden... 2.. I do not expect that he will understand his mistake. 4. 2. że pieniądze zostaną wysłane w przyszłym tygodniu. ĆWICZENIE i Przekształć następujące zdania stosując dopełnienia z bezokolicznikiem zamiast zdań podrzędnych: 1. jaką powinien zrobić. 2. He is over sixty years old. I heard .

Mówią. It is believed that the police caught the thieves two days later. aby on ożenił się z Mary? Przekształcić następujące zdania według wzoru: ĆWICZENIE IV Wzór: 1. 5. abyś pożyczył mi trochę pieniędzy. Ogólnie uważa się. 7. Pozwól. że John i Mary spotkali się kiedyś w Londynie. It is reported that the conference is over. 11. że podróżowanie rozszerza horyzonty myślowe. 3. Słyszałem jak rozmawialiście na mój temat. 8. 14. Uprasza się publiczność o niepalenie w sali. 9. 7. It is said that similar accidents have happened before. Wiadomo. It is known that the two brothers hate each other. Dlaczego rodzice Johna chcą. 12. aby mu przypominano o jego błędach. 10. 9. Wiadomo. They are expected to leave Paris next week. Nie zmuszaj mnie do zrobienia tego. Chcę. It is supposed that the earthquake has caused much damage. że nowy system cen jest skuteczny. It is expected that they will leave Paris next week. 8. że warunki umowy zostały zmienione. Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję z bezokolicznikiem: ĆWICZENIE V 1. 2. It is said that the headmaster approves of our plans for the summer. że ministrowie przedyskutowali nową reformę ekonomiczną. 6. 8. Podano. It is expected that the new administration will make numerous reforms. że pan Green stracił masę pieniędzy na wyścigach.5. ĆWICZENIE VI Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję : for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik: 182 . że jesteś uczciwym człowiekiem. Podano. Matka skłoniła Mary do pójścia do lekarza. że minister przybył wcześniej niż go oczekiwano. Widziano go jak wychodził z tego domu o piątej po południu. 13. 4. It is reported that no progress was made. 10. czego nie chcę. 9. Istnieje ogólne przekonanie. 4. Nikt nie lubi. It was reported that our team had won the football match. abym miał własne zdanie na ten temat. że firma Brown i S-ka ma trudności finansowe. Widziałem jak samochód wpadł w poślizg. 3. Wszyscy wierzą. 7. 6. Uważa się ich za dobrych partnerów w handlu. 10. 5. 6. 2. It is said that the epidemic is very serious. Mówi się.

. 8. 6. że tak powiem. aby ludzie zapomnieli o wojnie. na początek. Jest konieczne. Krótko mówiąc. którą mamy omówić.. nie mówiąc już o twoim powszechnie znanym oddaniu naszej sprawie. 8. 3. 6. musiałem zapłacić za szkodę. Następną sprawą. rozwiązanie tymczasowe. . abyśmy załatwili wszystko od razu. Te sprawy z pewnością przysporzą nam wiele trudności. Czy trudną rzeczą było dla ciebie uzyskanie tych informacji? Jest rzeczą niemożliwą. krótko mówiąc na początek. po pierwsze Przetłumacz następujące zdania: Krótko mówiąc.3. Było za późno. aby uczestnicy konferencji zostali dłużej. 7. 5. którą spowodowałem. 10. 3. To jest. wtrącanych w mowie potocznej... aby dyrektor zwołał konferencję. musimy zrezygnować z wielu przywilejów. Doceniamy w pełni twoje wysiłki. abstrahując od . Jest rzeczą naturalną. 13. 2. Z pewnością nie mamy się czym martwić. Jest niemożliwe.1. 5. aby się streścić. Prawdę mówiąc. w przemówieniach oraz przy różnych innych okazjach. to be brief to begin with ĆWICZENIE że tak powiem mówiąc prawdę krótko mówiąc. 4. 9. 7. Ten człowiek chce 100 funtów tygodniowo. 1. nie podejmowałbym zbyt szybkich decyzji. streszczając się mówiąc szczerze z pewnością pomijając już. Było za późno. 9. Jest rzeczą trudną.: so to speak to tell the truth to cut a long story short to be quite frank to be sure to say nothing of . np. Zwroty bezokolicznikowe Bezokolicznik występuje także w pewnych utartych zwrotach. nie mamy wyjścia. Mówiąc szczerze. 4. że nie zamierzam nikogo krytykować. aby zacząć. aby Jane zaprosiła ciebie na swój ślub. że młode dziewczęta myślą o miłości. 2. Na początek chcę zaznaczyć. jest jak otrzymać kredyt. aby żywność była trzymana w lodówce.

Formy i funkcje imiesłowu Poniżej podane tabele ilustrują formy imiesłowu: Czasowniki przechodnie — Transitive verbs [ aspekt — aspect Present strona czynna — active taking — biorący strona bierna — passive being taken — brany.1.: I am invited to a party. np. będąc wzięty | Czasowniki nieprzechodnie — Intransitive verbs aspekt — aspect strona czynna — active Present Past Perfect arriving — przybywający arrived — przybyły having arrived — przybywszy Imiesłów czasu teraźniejszego (czynny) — Present Participle jest częścią składową formy ciągłej (Continuous) we wszystkich czasach gramatycznych. 184 .: I am working you were working John has been working Imiesłów czasu przeszłego (bierny) — Past Participle jest częścią składową strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach gramatycznych. będąc brany Past Perfect — taken — wzięty having taken — wziąwszy having been taken — wzięty.14. Konstrukcje imiesłowowe 14. np. Jestem zaproszony na przyjęcie.

np. John realized . Czekając na pociąg. Spędzają wolny czas grając w karty. Mary has been shown a picture. 185 . We can observe the (rise) sun from here. b) orzecznikiem. Twoja praca pisemna była zupełnie dobra. Imiesłów może także zastąpić całe zdanie przydawkowe. . b) równoważnik zdania podrzędnego okolicznikowego lub jego pierwsze go elementu.: They spend their leisure playing cards. John zdał sobie sprawę . To jest sprawozdanie przygotowane (które zostało przygotowane) przez nasze biuro. np. była bardzo interesująca.. np.: Waiting for the train. (As he was waiting for the train.You will be punished. John zdał sobie sprawę. że zostawił bilet miesięczny w domu. Imiesłów może także pełnić funkcję przysłówkową i może wtedy występować jako: a) okolicznik sposobu lub jego pierwszy element. Imiesłów występujący w funkcji przymiotnika może być: a) przydawką. np. Your written work was quite good. np. którą wygłosił.. John realized that he had left his season ticket at home. Wzrastające ceny powodują w dzisiejszych czasach wiele kłopotów.: The rising prices cause much trouble nowadays.. Będziesz ukarany. Mowa. His friends used to call him a (sing) boy.Gdy czekał na pociąg. 2.: The speech he delivered was very interesting.: This is a report prepared by our office.. Mary pokazano obraz.) ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania wstawiając odpowiednie imiesłowy zamiast podanych w nawiasach bezokoliczników: 1.

14. gdzie to jest możliwe: 1. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny (verb + object + present participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających życzenie. Czy chcesz gotowane jajko. czy smażone? 4. 10. 186 . 6. Uwaga: Nasuwa się tutaj porównanie konstrukcji imiesłowowej z konstrukcją z bezokolicznikiem (patrz rozdz. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem Konstrukcje imiesłowowe są to równoważniki zdań podrzędnych (najczęściej czasowych i przyczynowych). Have you read a book (entitle) "The (Laugh) Policeman"? 5.1. 5. natomiast stosując bezokolicznik zaznaczamy. postrzeganie lub czynności naszych zmysłów. 9. Gdzie znaleźliście skradzione rzeczy? 7.2. 2.3. I got nervous and (confuse). 3. Mój zgubiony portfel znalazł się wczoraj. 9. że czynność w ogóle miała miejsce. 14. (I saw him as he was entering this room). The (wound) man's days were (number). np. (Shock) by John's words. Miasto widziane z daleka wydaje się piękniejsze i bardziej tajemnicze. Egzamin pisemny nie będzie bardzo długi. My film (show) at the festival won the first prize. podkreślamy trwanie czynności w chwili jej zauważenia. The rats leave a (sink) ship. Film. The ingenious plan (suggest) by the manager can be (accept). Była to bardzo męcząca konferencja.2.2. który widzieliśmy wczoraj był bardzo emocjonujący.: I saw him entering this room. Oczekiwany list przyszedł dziś rano.1): stosując imiesłów. Widziałem jak on wchodził do tego pokoju. 4. Wzrastająca liczba ludzi głodujących na świecie powinna niepokoić rządy państw rozwiniętych. 10. ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania stosując imiesłów. This (excite) story was successfully (stage) in Paris. Sprzedajemy ten towar po zniżonych cenach. 8. 13. 8. 7. Does (speak) English differ much from (write) English? 6.

: I had my watch repaired. np.2. Konstrukcja z imiesłowem bywa także stosowana z czasownikiem have (patrz rozdział 6. 14. Uwaga: Aby zdanie powyższego typu było poprawne.: John was heard quarrelling with his boss. Odrabiając francuski. Jeśli ten warunek nie jest spełniony. np. przy czym używamy tu imiesłowu przeszłego. John looked for new words in a dictionary.Wyżej wymieniona konstrukcja może być również stosowana z imiesłowem biernym... As he was writing his French homework.2. jak wspominano o tych szczegółach na konferencji. Słyszano jak John kłócił się ze swym szefem. powstaje zdanie absurdalne. np. Można to sprawdzić rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne. np. (He oraz John to ta sama osoba). Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny (verb passive + participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów (podobnie jak konstrukcja z bezokolicznikiem). Writing his French homework.2. 14. o czasownikach specjalnych). wykonawca czynności wyrażonej imiesłowem i czynności wyrażonej w orzeczeniu zdania musi być ten sam. Słyszeliśmy. Imiesłów przysłówkowy występuje jako odpowiednik orzeczenia w rów noważnikach zdań podrzędnych Writing his French homework. = John was heard as he was quarrelling with his boss.2. John looked for . = They were seen as they were changing money at the bank.3. They were seen changing money at the bank.: We heard these particulars mentioned at the conference. Szef chce.2. The boss wants all these letters typed at once. Widziano jak zmieniali pieniądze w banku. aby wszystkie listy zostały natychmiast przepisane na maszynie. Kazałem (zleciłem) zreperować zegarek.: 187 . John szukał nowych słówek w słowniku. John looked up new words in a dictionary.

Working more. you will pass your exam. Zamknąwszy drzwi.Walking in the park. Opening the door. kapelusz sfrunął mi z głowy.. = If you work more.... Oto dalsze przykłady zdań z równoważnikami imiesłowowymi zdań okolicznikowych: Coming too late. Spacerując w parku.. konstrukcji absolutnej (the Absolute Construction). np. Oto dalsze przykłady takich zdań: Having been asked to keep silent.. I noticed a letter on the floor. zdasz ten egzamin. dzieci przestały rozmawiać.. = As they had been asked to keep silent . John odszedł. że to kapelusz spacerował w parku). the children stopped talking. Mają one wtedy swój własny podmiot. możemy użyć czasu wskazującego na uprzedniość czynności wyrażonej imiesłowem: After he had closed the door. = When I was opening the door. I .. = After I had finished my work. Takie błędy popełniają niekiedy zarówno Polacy. we . I . we had to wait for half an hour. Having finished my work. mogłem iść na spacer.2.: 188 . Rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne... Skończywszy pracę. Having come too early. Przybywszy za wcześnie. = As we had come too early. aby były cicho. Przychodząc zbyt późno. you . stosujemy imiesłów w formie Perfect: Having closed the door. we . my hat blew off. Otwierając drzwi. we missed our train. I could go for a walk.. musieliśmy poczekać pół godziny. = As we came too late.. Ponieważ poproszono je. jak i Anglicy. 14. (Z tego zdania wynika.4. John walked away. Gdy czynność wyrażona imiesłowem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona w orzeczeniu zdania. Konstrukcja absolutna Imiesłowy czynne oraz bierne występują także w tzw. nie zdążyliśmy na pociąg. John walked away. Pracując więcej. zauważyłem list na podłodze.

stosując zamiast wytłuszczonych członów konstrukcje imiesłowowe: 1. As he was accused of lying. we hurried to the station. The weather being fine. I want these documents (xerox). (Hear) the news. I was looking everywhere for I hoped to find the missing document. Ponieważ nie było czasu do stracenia. all . 189 . When I tried to solve the problem. she read it once again. Ponieważ pogoda była ładna. = When the conference was over. She saw several people (stand) in the hall. = As the weather was fine.. 10. I got a headache. 5. Gdy konferencja się skończyła. wszyscy uczestnicy opuścili pokój. nie mogliśmy niczego kupić... we have decided to go for a walk. (Stop) at the lake. Mary saw some children (pick) berries in the wood. 7. 5. 7. (Sell) my car.. The shops having been closed. we decided to have a long rest. all the reporters hurried to the telephone... 4. ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania. 4. ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania stosując odpowiednie formy imiesłowów: 1.. 6. Ponieważ sklepy zostały zamknięte. we . There being no time to lose. he tried to protest. Mary was shocked by her little brother's behaviour and told him to leave the room. 8. Uwaga: Konstrukcja absolutna występuje przede wszystkim w piśmie i na ogół nie jest używana w języku potocznym. When did you have your flat (redecorate)? 9. 2. postanowiliśmy iść na spacer. She entered the hall and noticed that a great many people had gathered there. pośpieszyliśmy na stację. we . I have to travel by bus now. The minister arrived at the airport and he was accompanied by a group of officials. 3. we couldn't buy anything. we .The conference (being) over. 2. = As there was no time to lose. After Mary had translated the text.. We seldom see such things (do) in public. 3. all the participants left the room. = As the shops had been closed. 6. We want to have a drink. We had our dog (examine) by the vet. Have these bottles (uncork).

ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania stosując odpowiednie konstrukcje imiesłowowe: a) Verb + Object + Participle 1. 1. 9. The appeal had been read. I observed it. We decided to walk. Our guide fell ill. My daughter's friend was leaving the garden in a hurry. As we knew nothing about the accident. The inscriptions in the museum were in Polish. Everybody signed it. As I was very tired. The letter had been wrongly addressed. Jane was doing her room. Nobody noticed it. The plan had been approved. jak robotnicy naprawiali most. 10. 190 . The birds were eating crumbs. They were laughing at me. It was seen. He was heard. He was seen. The storm was over. we enjoyed the party. 6. 2. 9. As he was angry with us. We heard the Browns talking about their new car. I never got it. We decided to ask him to leave. Henry didn't come to our party. He was discussing this offer. The car was running at great speed. John was handling this apparatus. Słyszeliśmy. We heard it. 8. 3. The man's manners were very unpleasant. John was quarrelling with his wife.8. ĆWICZENIE III Zmień następujące zdania stosując konstrukcję: Verb + Object + Participle według poniższego wzoru: The Browns were talking about their new car. 7. 7. 10. We could start production. 4. 8. 3. The children disappeared. I didri*t want to stay any longer. 10. The demand for the new model was very big. Did you see it? 2. ĆWICZENIE IV Połącz w jedno następujące pary zdań stosując konstrukcje imiesłowowe: 1. There were no means of transport. 5. They were noticed. I heard it. Obserwowaliśmy. We had to wait for another one. 5. 6. The men were taking some papers out of that box. We heard it. The weather was very bad. Our firm decided to increase production. The travellers left their shelter. My daughter saw it. 9. 2. 4. jak ktoś wołał o pomoc. Foreign visitors couldn't understand them. We had to stay at home.

Ogólnie biorąc. Oto przykłady: generally speaking . Zwroty z imiesłowem Imiesłowy występują także w pewnych utartych zwrotach. Skończywszy pracę w ogrodzie. ogólnie mówiąc judging by appearances . Kazaliśmy sprzątnąć oba pokoje. Ponieważ porozumienie zostało podpisane. 4. 3. 2. 4.3. John czytał gazetę. Sądząc po jego zachowaniu.mówiąc ściśle considering biorąc pod uwagę ĆWICZENIE Przetłumacz następujące zdania: 1. postanowiliśmy napić się kawy. ministrowie opuścili Ponieważ żywność była bardzo droga. jak i w tekstach pisanych — naukowych. plan wydaje się dobry. aby pomalowano mój samochód na zielono. publicystycznych i innych. on musi się czuć obrażony. Znalazłszy kopertę z pieniędzmi. 4. zarówno w mowie potocznej. Ściśle biorąc. nie obiecywałem wam niczego. 2. Mówiąc łagodnie. pojechaliśmy nad morze.mówiąc łagodnie strictly speaking . 4. Biorąc pod uwagę jego wiek. nie podoba mi się twoja nowa suknia. 2. b) zwykłą konstrukcję imiesłowową 1. Czekając na pociąg. 1. c) absolutną konstrukcję imiesłowową Ponieważ pogoda była ładna. Ponieważ nie było żadnej taksówki.mówiąc szczerze putting it mildly .3. czy nie robicie za dużo hałasu? Mówiąc szczerze. nauczyciel pośpieszył do domu. . salę. Poleciłem.sądząc po pozorach frankly speaking . zaczęliśmy szukać właściciela. Czując się bardzo zmęczony. on musi być niesłychanie zdolny. 6. 3.ogólnie biorąc. 5. 14. 3. wielu ludzi głodowało. musieli iść pieszo.

15.1. czyli tzw. że oni byli urażeni twoimi słowami. Gerund.: On finishing work I left the office. . np. Their having been offended with your words seems obvious. czytając singing .: His being constantly tired worries me. np. after. np.śpiewający.czytanie singing . ma taką samą formę jak imiesłów czasu teraźniejszego: reading . To.przeczytanie. Angielski rzeczownik odsłowny strony biernej tłumaczymy na polski w sposób opisowy. upon. W języku angielskim dokonaność można wyrazić przyimkiem. śpiewając forma Gerund: reading . mimo że mamy na myśli czynność przeszłą. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego Rzeczownik odsłowny. martwi mnie. kończenie . Rozróżniamy natomiast ich dokonaność i nie-dokonaność. Po skończeniu pracy opuściłem biuro. wydaje się oczywiste. że on jest stale zmęczony.: czytanie . Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. To.skończenie.czytający. Po wyżej wymienionych przyimkach używamy najczęściej form Present Gerund. najczęściej on.śpiewanie imiesłów: Oto tabela form rzeczownika odsłownego: The Gerund Present Perfect Strona — Voice czynna — active taking having taken bierna — passive being taken having been taken | W języku polskim nie rozróżniamy rzeczowników odsłownych czasu teraźniejszego i przeszłego.

192 .

Sprawia mi przyjemność granie w gry (sportowe). a mianowicie: begin stop regret continue finish forget remember try end hate intend like dislike detest neglect start omit prefer love 193 13 — Język angielski . a mianowicie po czasownikach: suggest put off enjoy postpone avoid excuse delay fancy require need oraz wyrażeniach: can't help can't stand mind (w przeczeniu i pytaniu) want (= need) go on give up Would you mind opening the window? Czy byłbyś łaskaw otworzyć okno? I enjoy playing games.: Thinking makes him tired. Your car wants washing. Your main fault is being always late. Myślenie męczy go. których dopełnienie bliższe może być wyrażone formą Gerund lub bezokolicznikiem.Forma Gerund występuje w zdaniu w tych samych funkcjach co rzeczownik. 2) orzecznik (lub jego pierwszy element). Celem studenta jest opanowanie języka. Pływanie i narciarstwo są moimi ulubionymi sportami. np. Twoja główna wada to stałe spóźnianie się. a więc jako: 1) podmiot (lub jego pierwszy element). Swimming and skiing are my favourite sports. b) po czasownikach. Nie mogę nie śmiać się z niego. np. 3) dopełnienie (lub jego pierwszy element) a) po niektórych czasownikach występujących wyłącznie z formą Gerund. Twój samochód potrzebuje umycia.: The student's aim is mastering the language. I can't help laughing at him.

że cię tu dziś spotkałem. to forget doing something . I hate to be stared at.: to insist on to object to to blame somebody for 194 to succeed in to think of to prevent somebody from .zapomnieć. Pamiętam. John regrets to have missed your lecture. to stop to do something .Możemy powiedzieć: I hate being stared at.: to remember to do something . Do you like dancing? Do you like to dance? Czy lubisz tańczyć? John regrets having missed your lecture. np. Przestałem rozmawiać z Johnem. że zamykałem drzwi. John żałuje. Nie zapomnij wysłać tego listu. to stop doing something . że się coś zrobiło I remember locking the door. że nie był na twoim wykładzie.pamiętać. Nie znoszę jak na mnie patrzą.przestać coś robić: I stopped talking to John. aby coś zrobić Did you remember to lock the door? Czy pamiętałeś.pamiętać. żeby zamknąć drzwi na klucz? to remember doing something . dopełnieniem przyimkowym. Zatrzymałem się.zapominać coś zrobić: Don't forget to post this letter. że się coś zrobiło: I will never forget meeting you here today. Uwaga: W odniesieniu do niektórych czasowników użycie formy Gerund i bezokolicznika wiąże się z różnicą znaczeniową. c) po czasownikach występujących z tzw. to forget to do something . aby porozmawiać z Johnem. aby coś zrobić: I stopped to talk to John. np. (przechodnich i nieprzechodnich).zatrzymać się. Nigdy nie zapomnę.

there is no harm in . The rain prevented us from going for a walk. Nie ma nic złego w żartowaniu.. I blame John for starting the quarrel.niezależnie od tego.. worth. Obwiniam Johna o rozpoczęcie kłótni. I am tired of waiting...: busy. Uwaga: Forma Gerund jest tą formą czasownikową. John succeeded in winning the prize. Cokolwiek jest warte zrobienia. Nie mogę żyć bez czytania. Zamiast się sprzeczać. Sprzeciwiamy się głosowaniu w sprawie wniosku teraz.. Johnowi udało się zdobyć nagrodę.. Instead of arguing you should accept the facts. John is fond of swimming. there is no . w jakich konstrukcjach lub wyrażeniach występują te przyimki.. warte jest zrobienia dobrze. Forma Gerund występuje też w wyrażeniach następującego typu: it's no use . Forma Gerund występuje też po niektórych przymiotnikach. John bardzo lubi pływanie.. Nie ma wiele nadziei na skończenie tej pracy w terminie. We are used to getting up early.. John był zajęty przygotowywaniem swego wykładu.. there isn't much hope . There isn't much hope of finishing this work in time. There is no harm in joking. it's no good .: I can't live without reading. którą się stosuje po przyimkach . powinieneś pogodzić się z faktami.We object to voting on the motion now. Deszcz przeszkodził nam pójść na spacer. np. Anything worth doing is worth doing well. 13* 195 . Jestem zmęczony czekaniem. John was busy preparing his lecture. Np. Jesteśmy przyzwyczajeni do wstawania wcześnie.

It's no use (try) again. You can't make an omelette without (break) eggs. ĆWICZENIE I Podaj czasowniki w nawiasach w formie Gerund: 1. Translate this article into English. please. Na nic się nie zda czekanie. 3. Look at this picture. 9. 7. please. Take my daughter to the cinema. Copy this recipe for me. Would you mind (spell) your name? 6. please. please Would you mind answering my question? 1. 2. please. It's no good getting angry with me. Before (come) here I did my best to persuade my mother to stay at home ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Answer my question. 9. There is no arguing with them. Speak a little louder. 7. 4. 8. I am against (accept) this motion but I suggest (hold) another meeting next week.2. please. 3. please. 6. John made me angry by (disregard) my advice. Stop (talk) and concentrate on (listen). Switch on the radio. I hate (drink) cold tea. Niektóre z nich są szczególnie przydatne przy tłumaczeniu z języka polskiego na angielski. 2. 10. He stopped (talk) and sat down without (look) at us. Buy two tickets for the concert on Monday. 8. 10.It's no use waiting. Leave us for a few minutes. please. 15. I haven't heard anything worth (mention). Take this coat to the cleaners'. Nie ma sensu na mnie się złościć. Bring me a glass of water. please. please. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi Konstrukcje gerundialne na ogół pozwalają na dużą zwięzłość. 4. please. 5. Tak więc mówimy: 196 . 5. Nie ma co spierać się z nimi.

= I don't remember ever having heard about this before. Natomiast gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do innej osoby lub rzeczy niż podmiot w zdaniu głównym. He was fined for careless driving. You must find time (go) to the hairdresser's.To. It is much easier (study) a subject by (reading) than by (listen) to lectures. Ukarano go grzywną za nieostrożną jazdę. The manager is trying (conciliate) the workers by (offer) higher wages. np. nie usprawiedliwia cię. 8. 5. Henry advised me (look) for a flat for he was unable (have) me stay in his house any longer. 4. 2.: Have you heard that John has been appointed professor ? = Have you heard about John's being appointed professor? There isn't much hope that she will recover soon. He surprised us all by (leave) the meeting without (say) good-bye to anybody. Your hair badly wants (cut). (= The fact that you are tired does not justify you). = John was grateful for my having spoken in his defence. His being imprisoned complicates the situation. że go uwięziono. To. = There isn't much hope of her recovering soon. 7. np. I couldn't help (laugh) when I heard him (tell) that story again. Please go on (write). (= The fact that he is imprisoned complicates the situation). I don't mind (wait) a bit longer.: He was surprised when he saw us. przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną jest proste. 6. = He was surprised at seeing us. W wypadku. John was grateful that I had spoken in his defence. 3. Your being tired does not justify you. że jesteś zmęczony. 197 . przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną wymaga zazwyczaj poprzedzenia jej przymiotnikiem dzierżawczym lub rzeczownikiem w dopełniaczu fleksyjnym. ĆWICZENIE i Wstaw formę Gerund lub bezokolicznik w następujących zdaniach: 1. komplikuje sytuację. (= He was fined because he had been driving carelessly). gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do tej samej osoby lub rzeczy co w zdaniu głównym. I don't remember that I had even heard about this before. He delayed (take) the necessary steps till it was too late (do) anything.

5. formy Gerund Wszyscy lubimy rozprawianie o polityce. The fact that our grandfather was getting weaker every day depressed the whole family. The thief avoided (be caught) by GumP) out °f the window. 4. 3. The fact that he was not successful in his work made him miserable. że jesteś tak dla niej okrutny. He was fined because he had not paid the taxes in time. Muszę odłożyć spłacenie długów na przyszły rok. Byłem zmęczony chodzeniem po ulicach miasta i marzyłem o wypiciu filiżanki dobrej herbaty. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania. Mary resented (be) treated unjustly and told her brother (apologize). 3. . Będziesz kiedyś żałował. Fakt. stosując: a) 1. 5. Po przyjeździe do Londynu zaczęliśmy się rozglądać za tanim hotelem. 6. ale muszę dodać jeszcze jeden szczegół. b) 1. 10. Mary bardzo lubi pieczenie ciastek dla całej rodziny. że ci przerywam. 4. Nie pamiętam.9. abym odwiedził ją w przyszłym tygodniu. Dyrektor jest zajęty oprowadzaniem klientów po fabryce. Wybacz mi. Nie ma nic złego w odwiedzeniu tego człowieka. 3. I don't remember that he has ever mentioned these facts. 2. wyjaśnia wszystko. 8. że oni są Anglikami. 5. 6. Mary nalega. 2. że przychodzę tak późno. konstrukcje gerundialne To. ĆWICZENIE II Przeredaguj następujące zdania stosując konstrukcje gerundialne: 1. 2. 4. że spotykamy się tutaj po latach jest wielką niespodzianką. abym kiedykolwiek przebywał w tym hotelu. Wybacz mi. 7. The fact that John refused to answer my questions made me angry.

who is just back from Paris.: My sister. która właśnie wróciła z Paryża. Moja siostra.16. Ogród. np. np. który wynalazł nową maszynę Te zdania odpowiadają na pytania: jaki? który? i łączą się ze zdaniem głównym za pomocą zaimków względnych: who. Zdania przydawkowe Zdania przydawkowe są to zdania podrzędne stojące po rzeczowniku i spełniające rolę przydawki. np. which oraz that lub z pominięciem tych zaimków. nie są oddzielane przecinkami od reszty zdania złożonego. where. należy do mojego wuja. jest moim nauczycielem. których nie można opuścić ani oddzielić przecinkiem. brought me some interesting books.: a very gifted man (przydawka) bardzo uzdolniony człowiek a man who has invented a new machine (zdanie przydawkowe) człowiek. którą można opuścić bez spowodowania niejasności. Człowiek. The garden which is in front of this house belongs to my uncle.: The man who is standing over there is my teacher. który tam stoi. Te zdania. przywiozła mi kilka interesujących książek. jak również z przysłówkami: when. Rozróżniamy dwa rodzaje zdań przydawkowych: a) zdania przydawkowe stanowiące nierozłączną część całego zdania zło żonego. lecz będące dodatkową informacją.Restrictive Relative Clauses.Defining Relative Clauses lub zdaniami ograniczającymi . whom. b) Zdania przydawkowe nie stanowiące nierozłącznej części całego zdania złożonego. który jest przed tym domem. o którą rzecz lub osobę chodzi. o której osobie lub rzeczy jest mowa. 199 . Tego typu zdania nazywamy zdaniami określającymi . w przeciwieństwie do zdań polskich. gdyż nie wia domo byłoby wtedy. why. whose.

szczególnie w mowie potocznej. W zdaniach wyżej wymienionych określenie my sister. kupił nowy samochód. zdania przydawkowe opisowe . Zdania przydawkowe są połączone ze zdaniami głównymi za pomocą zaimków względnych oraz przysłówków.Descriptive Relative Clauses lub nieokreślające . Również w zdaniu: The boy whose stamp collection I have shown you is a friend of my brother's Chłopiec. jak również who lives in the neighbouring house są informacjami dodatkowymi. ma piękną kolekcję znaczków. Podmiotem tego zdania jest bowiem wyraz: I. natomiast zdania: who is just back from Paris. W zdaniach przydawkowych ograniczających stosujemy następujące formy zaimków względnych. gdyż nie stanowi on podmiotu zdania przydawkowego. jak również Mr.Non-Defining Relative Clauses. który dał mi ten znaczek.Mr. który mieszka w sąsiednim domu. tzw. Smith. są w języku angielskim zawsze oddzielone przecinkami od reszty zdania złożonego. Te zdania.: The boy (who) I met yesterday has a beautiful collection of stamps. gdyż jest częścią podmiotu. gdyż stanowi on podmiot zdania przydawkowego. who lives in the neighbouring house. którego kolekcję pokazałem ci. jest znajomym mego brata zaimek whose nie może być pominięty. has bought a new car. W wypadku zdań ograniczających zaimek względny bywa często pomijany. Nie można go jednak pominąć. jeśli stanowi podmiot lub część podmiotu zdania przydawkowego. np. W przypadku podmiotu i dopełnienia: who lub that dla osób which lub that dla rzeczy 200 . ma piękną kolekcję zaimka who nie można pominąć. którego spotkałem wczoraj. Chłopiec. W tym zdaniu zaimek who można pominąć. Smith wyraża jasno o kogo chodzi. Natomiast w zdaniu: The boy who gave me this stamp has a beautiful collection Chłopiec. Pan Smith.

czego potrzebowaliśmy zaimek that może być opuszczony. nie przyszedł. jest tym. której fabuła jest oparta na zabójstwie Johna Kennedy'ego. który kupiliśmy wczoraj. Zdania przydawkowe ograniczające możemy łączyć ze zdaniem głównym również za pomocą przysłówków.Na przykład: The girl who is talking to my brother is a student. które zaprosiliśmy na obiad. którego obrazy oglądasz. Yesterday I saw a play whose plot (the plot of which) was based on the assassination of John Kennedy. Zaimek that jest używany wyłącznie w zdaniach ograniczających. Kiedy mówimy o osobach istnieje tendencja. na którego czekałem. Podmiotem tego zdania jest wyraz we. wkrótce nadejdą. Osoby. Dziewczyna. Artysta. Wczoraj widziałem sztukę. jest dosyć sławny. na który patrzysz.: The artist whose pictures you are looking at is quite famous. Stół. The table (that) we bought yesterday is just what we needed Stół. który stoi w kącie.: This is a place where it never rains. czyli tzw. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which lub whose dla rzeczy. The table which stands in the corner is round. np. śpieszy się. gdzie nigdy nie pada. jest okrągły. np. That is the reason why he disappeared. Oto dlaczego on zniknął. To jest miejsce. jest studentką. Zegarek. that z przyimkiem przesuniętym: The watch (that) you are looking at is fast. gdyż nie stanowi podmiotu zdania przy-dawkowego. Restrictive Relative Clauses. The student (that) I was waiting for didn't come. W zdaniach The people (that) we invited to dinner will come soon. która rozmawia z moim bratem. 201 . Student. aby raczej używać who niż that.

whose kindness we all admire. czyli nieokreslające. is sure to help you. whom you met at the station. Pan Brown. Moja siostra. którego dobroć wszyscy podziwiamy. która ci się tak podobała. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which (whose) dla rzeczy. W przypadku dopełnienia stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy. will be here soon. jest bardzo długą rzeką. who lives in Cracow. przybędzie nas odwiedzić. została sfilmowana. Brown. for which. będzie wreszcie podpisana. has been filmed. np.: My sister. Nasza umowa. W przypadku podmiotu stosujemy: who dla osób which dla rzeczy. 202 . kiedy będziesz mógł działać.: Mr. "Love Story". is going to visit us. z pewnością pomoże ci. tzw. Twój brat. np. Jeśli chodzi o zdania przydawkowe opisowe. b) nie występuje w nich zaimek względny that. której założenia zostały omówione osobno. to należy pamiętać. c) w odniesieniu do osób w funkcji dopełnienia występuje forma whom. The Vistula.: Your brother. will be signed at last. która dzieli Polskę na dwie części. Musisz poczekać na czas.). which you liked so much.You must wait for the time when you will be able to act. is a very long river. będzie tu wkrótce. d) przyimek zawsze poprzedza zaimek względny (about whom. which divides Poland into two parts. Our agreement. która mieszka w Krakowie. Non-Defining lub Descriptive Relative Clauses. to whom. whose provisions (the provisions of which) have been discussed separately. itd. którego spotkałeś na stacji. np. in which. e) w piśmie zdania te są zawsze oddzielone przecinkiem od reszty zdania. "Love Story". że: a) zaimek względny nie może być w nich opuszczony. Wisła.

. co było pilną sprawą. List Johna. flows through Warsaw is called the Vistula. aby kupić części zamienne do swego samochodu. Moja siostra chce pojechać ze mną do Londynu. np. books you admire so much is my cousin. 5.. . Do you know the book ... of which I have already told you. ĆWICZENIE I Wstaw gdzie jest to konieczne zaimki względne: 1. The author . np. 203 . 3. opuścił nas na dobre.. Uwaga: Należy pamiętać. has changed all my plans. Mój najlepszy przyjaciel. Zdania przydawkowe opisowe możemy także łączyć ze zdaniem głównym za pomocą przysłówków. zmienił wszystkie moje plany. że w powyższych zdaniach polskie słowo co tłumaczymy na angielskie which. I am reading? This is the cat . was once the capital of our country. był niegdyś stolicą naszego kraju.. co było prawdziwym sukcesem. The man .. o którym ci już mówiłem. My brother. 4. On przestał pić. Kraków.. Do zdań przydawkowych należą również zdania odnoszące się do treści całego zdania głównego. which is absolutely impossible.. . we saw in the theatre yesterday was Tom's cousin. My sister wants to go to London with me. 8. is not a very well known painter yet.: My best friend. 2. tragic story you know. to whom I am really devoted. co jest zupełnie niemożliwe.. do którego jestem rzeczywiście przywiązany. łączymy je zaimkiem względnym which.. which was a real success. has been rebuilt. paintings were shown at an exhibition last week. John poszedł. John went to buy some spare parts for his car. house we are going to visit is my uncle. The river . np... 7.. The man . John's letter. where I live.. ate our meat. oraz oddzielamy przecinkiem od zdania głównego. w którym mieszkam. a nie what.Po przyimku stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy. has left us for good. which was an urgent matter.: Cracow. The Warsaw castle. 6.: He gave up drinking. a nie do pojedynczego wyrazu..

Put in envelopes the postcards . The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. którego widzisz przed sklepem. 10. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: Pan Smith. I will send the documents for which you asked me. 6. Her name is Mrs. Cała nasza rodzina przebywała w Londynie cały miesiąc. 4. nie odbyła się. 3. Czy to jest miejsce. 6. My brother will pay me a visit. Mary asked me for help. Człowiek. Plan. 1. nigdy ci tego nie wybaczy. John expressed an opinion on which we can rely. o którego pytasz. I happened to meet a few days ago. That woman is going to help us. The girls about whom we are talking will not attend the lessons. musi być wygodny i niezbyt drogi. co było niesłychanie kosztowne. 8. My younger sister is ill... 8. zginął kilka dni temu. który chciałbym kupić. Dom. by tworzyły jedno zdanie złożone: 1. you want to send abroad. 5.. Your elder brother. 2. nad którym pracujecie. Konferencja. o którym mi mówiłeś? 9. jest kolegą mego syna. Her husband is seriously ill. 2. 7. Paczka.. He lives in England.9. ĆWICZENIE III 1. The doctor for whom you sent will arrive in half an hour. gdzie to jest możliwe i przenieś przyimki na właściwe miejsce: I know the man of whom you are speaking. 7. co było bardzo bolesne. którego obraziłeś. 4. której celem było przedyskutowanie problemu bezrobocia. 3. wydaje się nierealny. 3. 5. Chłopiec. has changed very much. . 5. Dentysta usunął mi ząb. We have a garden in which we can grow flowers. The room in which 1 sleep is cold. którą wysłałam do Londynu. The landscape at which you are looking was painted by Rapacki. Połącz zdania za pomocą zaimków względnych. You met her at Zakopane. Gardiner. . 10. 10. 4. 2. The palace about which our teacher is going to speak is a historical monument. nie nadeszła. ĆWICZENIE II Opuść zaimki względne. He caused a car accident. George has been arrested. 9.

do czasu kiedy before . till. gdy druga się odbywała. Gdy mówimy. Kiedy już będę w tym kraju przez kilka lat. np.kiedy after -potem gdy wherea > -podczas gdy as . before. as soon as.: We will go to the Zoo when we have time. my sister was playing with her little daughter. 1 will read the paper as soon as I get it. kiedy będziemy mieli czas. until. zanim cię nie zobaczy.17. od kiedy by the time . będę mógł napisać 0 nim książkę. lecz odpowiednich czasów Present.dopóki since .: 205 . You must wait till (until) John comes. Pójdziemy do Zoo. John will not go away before he has seen you. skoro tylko ją dostanę.kiedy s while . że obie czynności przeszłe odbywały się równocześnie. Natomiast gdy mówimy.dopóki as long as . że jedna czynność przeszła nastąpiła w czasie. I'll be able to write a book about it. John nie odejdzie.od. Kiedy przyszedłem. np. Musisz poczekać aż John przyjdzie.tak długo jak until . as long as. When I have been in this country for several years. moja siostra bawiła się ze swoją małą córeczką. how long (jak długo) i są wprowadzane następującymi spójnikami: when .: When I came.skoro tylko till . Zdania czasowe Zdania czasowe odpowiadają na pytania: when? (kiedy). np.podczas gdy as soon as . używamy w obu zdaniach Past Continuous i łączymy je spójnikiem while. używamy czasów Simple Past i Past Continuous.zanim Po spójnikach: when. since when (odkąd). mówiąc o przyszłości nie używamy czasów Future. Przeczytam gazetę.

. zanim John przybył. she hears the doctor's opinion... the lesson is over.. The roof will be repaired before you ...3. Wait . you bring it to our service station..6. John arrived when we had finished dinner. 8.. Try to get there . 15. 3.. Have some rest . .. We will meet when .. . I will not leave you before . You must wait till the police .. 10. you start working again. 12. We will not sell these flowers .. 206 I will pay my debts .: We had finished our dinner before John arrived.2. Patrz także użycie Past Perfect 6. The car will be attended to ... Mary will see you .. Mary arrives we will meet her at the station.. I won't forget your rudeness . our friends were playing cards. . Don't come here again till you .. 14. John will stay in England as long as . You must stay here till .. 3. 9.. 11.. When he .. ĆWICZENIE i Dokończ następujące zdania wstawiając odpowiedni czas po spójnikach czasowych: 1. you return... he has finished his speech.. 13. we will show him our garden. 4.. używamy niekiedy czasu Past Perfect. It will be dark by the time we . 6. . I'll come to see you before I . By the time you .. ĆWICZENIE u . she can. 5. She will be upset ... they will be gone.. Will you write to me when I .... 7... 2. for Vienna.While we were talking.. 11. I have money. 2. You must get off before the train . we will understand everything.. Kiedy rozmawialiśmy. 5.. Skończyliśmy obiad. we will go for a walk. The trees will look bare when the leaves .. 8.. nasi znajomi grali w karty... you apologize. 4.. Wstaw brakujące spójniki czasowe w następujących zdaniach: 1. Gdy chcemy podkreślić uprzedniość jednej czynności przeszłej wobec drugiej czynności przeszłej. As soon as we .... he does.... 10. np. 6... 7.. 9.

9. he has finished his book. Jak długo będziemy razem. będziesz miał z czego żyć. On przyniesie swoje rysunki.. 11. będziemy wszyscy gotowi. 6. 14. Dopóki będziesz pracował w tej firmie. skoro tylko je wykończy. dopóki będę żył. skoro tylko go spotkam. Musisz poczekać. Skoro tylko zadzwonisz.. Sprzedamy ten dom.12. uwierzę ci. 2. 3. aż skończę moje sprawozdanie. 13. 7. wyrecytuję ci go. Przyjdę się pożegnać. 10. 4. . 14. You will know each other better . ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: 1. 13. zanim wrócisz z zagranicy. We will be able to leave .. Kiedy zobaczę to na własne oczy. Będę cię pamiętał. twój pokój będzie na ciebie czekał.. Kiedy wrócisz. Kiedy nauczę się tego wiersza na pamięć. 5. Pozostanę tutaj. we have earned enough money for the journey. Nie będę kupować nic kosztownego. . Kiedy się ociepli. aż zarobię więcej pieniędzy. 8.. you are married. he will take a long holiday. aż to spotkanie się skończy. zanim wyjadę do Ameryki. nic złego się nie stanie. Powiem mu o tym.. 15. pojadę na wieś. 12.

Ci ludzie umarli. to w zdaniu celowym występuje may lub can. Zdanie celowe stosujemy zazwyczaj wtedy. gdy jego podmiot oznacza inną osobę lub rzecz niż podmiot zdania głównego. I opened the door so that my sister should enter the room. Otworzyłem drzwi. Should stosujemy w zdaniach celowych niezależnie od czasu zdania głównego. I brought this letter so that Mary should read it by herself. Jeśli czasownik zdania głównego jest wyrażony w czasie teraźniejszym lub w trybie rozkazującym. abyśmy my mogli żyć. Kupiłem tę książkę. may. Napisz do niego zaraz. Zdania celowe Zdania celowe odpowiadają na pytania: what for? (po co?. John rang me up so that I should be ready in time. Przyniosłem ten list. np. np. np.: I bought this book so that my brother could read it. John zadzwonił do mnie.: I will write this letter at once so that he should get it in time. aby on go otrzymał w porę. could. to w zdaniu celowym występuje might lub could. Napiszę ten list natychmiast. aby wiedział o naszej wizycie. aby mój brat mógł ją przeczytać.: Write to him at once so that he may know about our visit. abym była gotowa w porę. might oraz should. aby Mary sama go przeczytała. Those people died so that we might live. dlaczego?). 208 . for what purpose? (w jakim celu?) i są wprowadzane spójnikami: that (aby) so that (tak aby) in order that (aby) W zdaniach celowych występują czasowniki ułomne: can. Natomiast jeśli czasownik zdania głównego jest w czasie przeszłym. aby moja siostra weszła do pokoju.18.

. They stopped at a restaurant in order that everybody . Wstaję wcześnie. (rozumieć lepiej świat). (zjeść obiad)... aby wiedział o naszej wizycie. Gdy jednak w zdaniu jest mowa o działaniu osoby lub rzeczy w celu spowodowania innego działania tej samej osoby lub rzeczy. 3. (dwie osoby działające: I — my sister) Otworzyłem drzwi. I opened the door so that my sister might enter the room. wtedy używamy konstrukcji bezokolicznikowej (stanowiącej równoważnik zdania celowego). aby kupować chleb i masło. 4..: He often comes to this shop (in order) to buy bread and butter. 7. aby go zawiadomić o naszej wizycie. I get up early in order not to be late. I wrote to him to let him know about our visit. 6..: I wrote to him so that he should know about our visit... 2. I will repeat these sentences so that you . aby umożliwić siostrze wejście do pokoju. Mary works hard so that her little brother . The teacher dictated the text very slowly so that the students . aby moi goście nie byli głodni. Przygotowałam doskonały posiłek. I opened the door to enable my sister to enter the room. (mamy tu dwie osoby działające: I — he) Napisałem do niego. John gave me the book in order that I . ĆWICZENIE I Dokończ następujące zdania dodając zdania celowe: 1. by się nie spóźnić. np.. (jedna osoba działająca) Otworzyłem drzwi. They hurried up in order that their friends . (miał wszystko czego potrzebuje). 14 — Język angielski 209 . (je zrozumieli). (jedna osoba działająca) Napisałem do niego... (nie musieli czekać)..I have prepared an excellent meal so that my guests should not be hungry. We study languages in order . Niekiedy można uniknąć użycia zdania celowego zmieniając redakcję tak. aby w obu segmentach całego zdania zachować tę samą osobę lub rzecz jako czynnik działający. np. aby siostra mogła wejść do pokoju. (mieli czas go zapisać).. 5.. (ją przeczytał). On często przychodzi do tego sklepu..

6. (konduktor dał sygnał) 2... so that the teacher could correct them.. .. Wyślij ten teleks natychmiast. you . Mark these items in red pencil .. The food is being rationed ... The police closed some streets . The new motorway was built. (włóż gruby płaszcz) 8.. the cars . feel your pulse. could: 1. (nauczyciel polecił uczniom) 5... . Give me your hand . . Turn to the right so that I . .. . Przenieśliśmy się na wieś.. Please come early .. Mary asked him to deposit all his money with the bank . .. 3. (zapraszam cię na obiad) ĆWICZENIE III Uzupełnij następujące zdania odpowiednimi spójnikami oraz czasownikami: should. in order that the passengers could get off. have a nice chat.... so that we should not find it... John usiadł z boku. can.. in order that I might understand him. be protected from theft.. He opened the window .. not go hungry.8....... we . I will prepare the meal .. so that the others should not understand us.... 2.. not spend it too quickly. get his share. so that your mother may have a rest. że towar jest przygotowany.... aby nas obserwować. 10..... we . so that his mother might have a nice surprise.. (mówił po francusku) 7.... .. 5... 210 .. to keep warm. aby klient wiedział. he . ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania: 1. I . (oni dobrze schowali dokument) 6. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: 1. 8. the criminal .. not have to go through the centre of the town. 10. (cudzoziemiec mówił bardzo wyraźnie) 4. 9. get some fresh air.... 7. . .. All precautions have been taken . (zamknij te drzwi) 3. to open the books on page twenty-three.. so that we may have a chat. 4. (kupić nowe radio).. may.... (zobaczyć wyraźnie twą twarz). They save money in order . you . not run away.. aby dzieci żyły w zdrowym środowisku. 2.. . Switch the light off so that the children . 3.... might. we .. (chłopiec pozbierał wszystkie wypracowania) 9.. everybody . (Henryk przyniósł kwiaty do domu) 10. 9. (spać). not overlook them..

19. Przynieś lornetkę. 9. aby uniknąć nieporozumień. Dałem mu trochę pieniędzy. Przestanę palić. 11. Chcę zaprosić twego brata na święta. Musimy wyruszyć natychmiast. aby wszyscy studenci je zrozumieli. Daję ci tę mapę. 20. aby sobie kupił nowe ubranie. Nauczyciel wyjaśnił zagadnienie jeszcze raz. aby mój syn miał towarzystwo. że nie ma pomyłki. John pośpieszył do autobusu. 14. aby się upewnić. Minister powtórzył jeszcze raz swoje oświadczenie. abyś się nie zgubił w drodze. 18. 5. Powinniście kupić więcej owoców. .4. 13. aby złapać złodzieja. 7. 8. aby moja rodzina przestała się martwić moim zdrowiem. aby powrócić wcześniej do domu. Mary mówiła cicho. 12. aby nikt jej nie słyszał. żeby przygotowała się na waszą wizytę. 15. Pan Brown pracował bez przerwy na lunch. abyśmy zobaczyli co się tam dzieje. 16. że przyjeżdżacie. aby każde dziecko dostało przynajmniej dwa jabłka. Policja zrobiła co mogła. John jechał bardzo wolno. aby wszyscy rozważyli sprawę jeszcze raz. aby widzieć dokładnie numery domów. 10. Przeliczyłem pieniądze bardzo starannie. 17. 6. Zasugerowałem późniejszą konferencję. Zawiadomiłem siostrę. aby się nie spóźnić do pracy. aby przybyć na czas.

że John jest w Londynie. Porównajmy: Podmiot I Podmiot I I I I Orzeczenie know Orzeczenie know know know know Dopełnienie John. Następstwo czasów i mowa zależna 19. Zdania dopełnieniowe są to takie. Zdanie dopełnieniowe that John is in London. które w strukturze zdania złożonego funkcjonują tak jak dopełnienie w zdaniu pojedynczym. Zasada następstwa czasów w zdaniach powyższego typu polega na tym. Zasady następstwa czasów W zdaniach złożonych zawierających tzw.19. że John jest w Londynie. Uważamy. Wiem. że jeżeli czasownik w zdaniu nadrzędnym jest w czasie przeszłym (Simple Past lub Past Continuous). when John arrived. a) Oto jak mówimy po angielsku i po polsku o czynnościach równoczesnych w teraźniejszości i w przeszłości. Uważaliśmy. 212 . where John lives. We think that John works too hard. zdania podrzędne dopełnieniowe obowiązuje w języku angielskim zasada następstwa czasów. who lives in that house. I know that John is in London.1. że John za dużo pracuje. zdanie podrzędne dopełnieniowe występuje zazwyczaj także w czasie przeszłym. że John zbyt dużo pracuje. I knew that John was in London Wiedziałem. We thought that John worked too hard.

I knew that John had been in London as a young boy. itp. Jest to znowu przykład przesunięcia wstecz. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym odbyła się wcześniej niż czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym była traktowana jako przyszła wtedy. Dziecko nie mogło uwierzyć.Zauważmy. że John mieszkał w Londynie. b) Oto jakich czasów używamy w języku angielskim i polskim. aby wyrazić.czas przyszły pozostaje czasem przyszłym.że John był w Londynie jako młody chłopiec. W języku polskim natomiast takie przesunięcie nie następuje. I hope that John will arrive soon. Uwaga: Zasada następstwa czasów nie obowiązuje. że John wkrótce przyjedzie. że John wkrótce przyjedzie. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje. czyli zmianę słówka will na would. przepis regulaminu. Czas Present Perfect również ulega zmianie na czas Past Perfect. Mamy tu znowu do czynienia z przesunięciem o krok wstecz. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje . I know that John was in London as a young boy. Wiem. 213 . Następuje w tym zdaniu przesunięcie czasu jak gdyby o krok wstecz. I knew that John had lived in London. Wiedziałem. gdy miała miejsce czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. gdy w zdaniu podrzędnym wyrażana jest stała prawidłowość. pewnik. że w języku angielskim zmiana czasu z teraźniejszego na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą taką samą zmianę w zdaniu podrzędnym. I hoped that John would arrive soon. Wiedziałem. prawo przyrody. przepis prawny. Mam nadzieję. że John mieszkał w Londynie. że ziemia jest okrągła. Miałem nadzieję. I know that John has lived in London. Wiem. aby wy razić.: The child couldn't believe that the earth is round. c) Oto jakich czasów używamy. że John był w Londynie jako młody chłopiec. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego (Simple Present) na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przeszłego na zaprzeszły (Past Perfect) w zdaniu podrzędnym. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego na czas przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przyszłego (Future Tense) na czas „przyszły w przeszłości" (Future in the Past).

Alice hopes that she will be able to go to bed early. I believe her brother is an architect. że tylko członkom klubu wolno korzystać z biblioteki. że sprawozdanie będzie wkrótce gotowe. I remember I saw Ann at a party a few months ago. Mary thinks Mr. 12. 9. że otrzyma lepsze stanowisko. 17. 5. Nie wiedziałem. ĆWICZENIE I Przetłumacz na angielski: 1. 15. Myślałem. 11. Nie wiedziałem. I am sure Mr. Mr. Sędzia chciał wiedzieć. 8. że nigdy cię nie spotkał. 3. 13. . Sądziłem. 10. 2. że już zapomniałeś o mnie. Brown is afraid there is a mouse in her room. 6. Smith thinks that you are younger than your sister. ĆWICZENIE II Przekształć poniższe zdania wprowadzając Simple Past zamiast Present Simple w zdaniu nadrzędnym oraz odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: Wzór: 1. Mrs. że chcesz mnie jutro zobaczyć. że szukasz pracy. I hear that Mr. I hope Jane will stay with us for a week. 4. Miałem nadzieję. 16. Smith thought that you were younger than your sister. I don't think Mary likes her job. 4. On był pewien. John is glad that his wife is a good cook. I think the singer will sing again. że piszesz list do Kanady. My wife is sure you will pass your exams. We see that you can't understand us. 10. Brown has stayed here for a few days. 7. 14. 2. I see that you have already finished the class test. kiedy ostatnio widziałeś tego człowieka. The teacher complains that we are very lazy. Wyjaśniłem. Brown has gone to Paris. 214 Mr. 5. 8. 9. I think I left my pen in the office. Myślałem. White has a lot of money. 6.I didn't know that only club members are allowed to use the library. Wierzyłem. 7. że twój brat zwróci mi £ 100. 3. Tom thinks that the weather will be bad on Sunday. Peter miał nadzieję. że nigdy mnie nie opuścisz.

że . mowa zależna. stosując jako zdanie wyjściowe zdanie typu: John said that .. I think you can borrow Mary's umbrella. Janek powiedział. Mary said that . Tom said ..2. Mowa zależna występuje wtedy.. 4.. relacjonujemy ją.. Marysia zapytała czy . I knew .. 3. John said: "I was in London last year".. gdy zamiast przytaczać czyjąś wypowiedź dosłownie. Father thinks I wrote to Mother last week. Mary asked if. We heard . że był w Londynie w zeszłym roku... John powiedział: „Jestem zmęczony". John said . Mowa zależna John said that he had been in London last year. Tom has two tickets for the concert. ... John said that he was tired. I thought .. tak jak została sformułowana. Użycie czasów w mowie zależnej Szczególnym przypadkiem następstwa czasów jest tzw.1. Mary says John has already left. John powiedział. 5.18.. ĆWICZENIE III Uzupełnij wprowadzając odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: 1.. 19.. I am sure Joan knows George. I know Father will leave for Berlin on Friday.2.. John powiedział. że jest zmęczony. 7. We hear Jack has passed his test... 6. 19. Susan didn't know that . John says he met Sylvia in 1969.. Mowa zależna 19. John powiedział: „Byłem w Londynie w zeszłym roku".. itp. I see you have already prepared supper. 20. 2.m... Oto przykłady: Mowa niezależna (Direct Speech) Mowa zależna (Report Speech) Mowa niezależna John said: "Fm tired". Tom says the shop will be opened at 3 p.

215 .

że we współczesnej angielszczyźnie. Obcokrajowiec nie popełni jednak błędu stosując rygorystycznie zasady następstwa czasów. jeżeli nadal pozostaje faktem to. John said that he had lived in London. Należy stwierdzić. Mowa zależna John said he would go to Paris the following year. John powiedział: „Mieszkałem w Londynie". który nie uległ zmianie. Uwaga 1. John said that he is tired. gdy relacjonowana wypowiedź dotyczy stanu. Takie zdanie w mowie zależnej możemy wygłosić. zwłaszcza w mowie potocznej. np. że pojedzie do Paryża następnego roku. John powiedział: „Pojadę do Paryża w przyszłym roku". Jak widzimy.: John said: "Fm tired". że mieszkał w Londynie. Oto zestawienie zmian czasów przy przekształcaniu zdań z mowy niezależnej na mowę zależną: Mowa niezależna Present Simple Present Continuous Past Simple Past Continuous Present Perfect Present Perfect Continuous Future Simple Future Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous can could may should ought to 216 Mowa zależna Past Simple Past Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Future in the Past Future Continuous in the Past Past Perfect Past Perfect Continuous could could might should ought to pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje . w mowie zależnej stosuje się czasy zgodnie z zasadą następstwa czasów. John powiedział. John powiedział. istnieje tendencja do odstępowania od zasady następstwa czasów. że John jest zmęczony.Mowa niezależna Mowa zależna John said: "I have lived in London". Mowa niezależna John said: "I will go to Paris next year".

Brown said: "Children must obey their parents". 217 . 19. c) must wyrażające stale obowiązującą regułę. Pan Brown powiedział: „Dzieci muszą słuchać rodziców". Na przykład5: Mowa niezależna: I waited for your message here yesterday. np. np. Warszawa 1974. Mr. Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej W mowie zależnej należy wprowadzać niekiedy — zgodnie z sensem zdania — zmiany określników. nakaz lub zakaz pozostaje w mowie zależnej niezmienione. Powiedział. Tom said he would have to leave for England the following week.must had to lub: would have to lub: must Uwaga: Must użyte a) dla wyrażenia teraźniejszości w mowie niezależnej zmieniamy na had to w mowie zależnej.: He said: "I must write to my father".: Tom said: "I must leave for England next week". Mowa zależna: a) Ten sam mówiący i słuchacz. oraz gdzie i kiedy to się dzieje. s. np. że będzie musiał w przyszłym tygodniu jechać do Anglii. okolicznikow czasu i miejsca. b) dla wyrażenia przyszłości w mowie niezależnej zmieniamy na would have to w mowie zależnej. 239. Mrs.2. to samo miejsce i czas: I said I had waited for your message here yesterday. że dzieci muszą słuchać rodziców. Czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani. „Gramatyka języka angielskiego". Brown said that children must obey their parents. Black. zależnie od tego. Tom powiedział: „Muszę w przyszłym tygodniu jechać do Anglii". He said he had to write to his father. Black.: Mr. kto relacjonuje wypowiedź pierwotną. że musi napisać do ojca. do kogo mówi. Smólska.2. że czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani. Mówiłem. zaimków. Mrs. Tom powiedział. Powiedział: „Muszę napisać do ojca". Pan Brown powiedział. J.

inne miejsce. inny słuchacz. d) Inny mówiący. Pan White powiedział pani Black. inne miejsce. Black he had waited for her message here yesterday. oprócz zmian zaimków osobowych i określników dzierżawczych. month the day before. White told Mrs. Black. month etc. Black he had waited for her message there the day before. e) Inny mówiący. że czekał tam wczoraj na wiadomość od niej. to samo miejsce i czas: I told Mrs.b) Ten sam mówiący. ten sam słuchacz. w mowie zależnej mogą wystąpić poniższe zmiany: Direct Speech here now today tomorrow next week. month etc. Pan White mówił. że czekał tu wczoraj na wiadomość od pani. Należy pamiętać o składni czasowników say i tell. the previous week that those Uwaga 2. Say może wystąpić w następujących konstrukcjach: 218 . White told Mrs. zależnie od okoliczności. Pan White powiedział pani Black. Black he had waited for her message there yesterday. to samo miejsce i czas: Mr. że czekał tam poprzedniego dnia na wiadomość od niej. Mrs. inny słuchacz. c) Inny mówiący. inny słuchacz. Black I had waited for her message here yesterday. f) Inny mówiący. Tak więc. ten sam czas: Mr. że czekał tu wczoraj na wiadomość od niej. the previous day the week before. Pan White powiedział pani Black. inny czas: Mr. White told Mrs. inny słuchacz. this these Reported Speech there then that day the next day the following week. że czekałem tu wczoraj na wiadomość od niej. Powiedziałem pani Black. yesterday last week. White said he had waited for your message here yesterday. to samo miejsce i czas: Mr. co w a).

jak np. suggest (sugerować). Mowa niezależna: Jim said: 'The thief was seen near our house yesterday". Zdania w mowie niezależnej w stronie biernej przekształcamy na zdania w mowie zależnej zgodnie z tymi samymi zasadami następstwa czasów. Jim powiedział. że konferencja była owocna. że jest głodny. że jest głodny. że jest głodny. pytanie. John powiedział mi. state (stwierdzać). John told me that he was hungry. Pytania w mowie zależnej Pytania zależne mają następujące cechy: a) Pytania takie mają strukturę zdań oznajmujących.3. Porównajmy: 219 . że złodzieja widziano poprzedniego dnia w pobliżu ich domu. 19. John told Mary that he was hungry. John said to me that he was hungry. a nie pytających. Zamiast say i tell w zdaniu nadrzędnym mogą występować czasowniki takie.2. declare (oświadczać). The Press reported that the President would arrive on Sunday. report (donosić). że Prezydent przybędzie w niedzielę. czy też zdanie rozkazujące. John mówił. użycia zaimków i okoliczników co zdania w stronie czynnej. to znaczy nie występuje w nich inwersja podmiotu i czasownika posiłkowego. Uwaga 3. że jest głodny. lecz całość orzeczenia umieszczona jest po podmiocie. Jim powiedział: „Złodzieja widziano wczoraj blisko naszego domu". John powiedział Mary. od tego mianowicie. Prasa doniosła.John said that he was hungry. John powiedział mi.: The minister stated that the conference had been fruitful. Składnia zdań w mowie zależnej jest uzależniona od typu wypowiedzi referowanej. Minister stwierdził. Mowa zależna: Jim said that the thief had been seen near their house the day before. promise (obiecać). Czasownik tell wymaga zawsze dopełnienia dalszego w postaci zaimka lub rzeczownika. np. Zdania oznajmujące mają w mowie zależnej taką samą składnię jak w mowie niezależnej. czy jest to zdanie oznajmujące.

lecz jest wbudowane w inne zdanie. Smith asked me if I had met his wife. Is the museum open? Pytanie zależne: Czy muzeum jest otwarte? The tourist inquired whether the museum was open. czy muzeum jest otwarte. czy mogę jej pomóc. że struktura zdania oznajmującego. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary if she liked westerns. Porównajmy: Pytanie niezależne: Do you like westerns. Mary? Czy lubisz westerny. Porównajmy: John asks where Mary lives. Wiem. czy lubi westerny. jak wiemy. 220 . Pytanie niezależne Pan Smith zapytał mnie. ale wszędzie tam. W pytaniach zależnych ogólnych występuje wyraz if lub (mniej potocznie) whether jako odpowiednik polskiego „czy". Pytanie niezależne Does John play tennis? Pytanie zależne: Czy John gra w tenisa? I asked Mary if John played tennis. Zapytałem Mary. którego. Powiedz mi.Pytanie niezależne: Where are you going. gdzie mieszka Mary. które ktoś zadał. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary where she was going. Tell me where Mary lives. przysłówka) pytającego nie jest zdaniem samodzielnym. gdzie mieszka Mary. I know where Mary lives. John zapytał Mary. gdzie zdanie zaczynające się od wyrazu (zaimka. Mary zapytała mnie. Oto dalsze przykłady przekształcania pytań ogólnych z niezależnych na zależne: Pytanie niezależne Have you met my wife? Czy zna pan moją żonę? Pytanie zależne: Mr. Pytanie niezależne Can you help me? Pytanie zależne: Czy możesz mi pomóc? Mary asked me if I could help her. czy znam jego żonę. brak w niezależnych pytaniach ogólnych. czy John gra w tenisa. gdzie mieszka Mary. a nie pytającego występuje nie tylko przy relacjonowaniu autentycznego pytania. John pyta. Turysta zapytał. Trzeba pamiętać.

Mary". polecenia lub prośby relacjonuje się w mowie zależnej stosując w zdaniu nadrzędnym najczęściej czasownik tell lub ask. „Proszę otwórz okno.It isn't important where Mary lives. gdzie mieszka Mary? Do you know where Mary lives? Czy wiesz. a po niej czasownik z bezokolicznikiem.2). Mowa niezależna: "Please open the window. W zdaniu nadrzędnym występuje czasownik ask. kasujemy dwukropek bądź przecinek i cudzysłów. „Przyjdź później Johnie".4. tak jak przy relacjonowaniu każdej innej wypowiedzi.: Could you tell me where Mary lives? Czy mógłbyś mi powiedzieć. Pytanie zależne może być wbudowane w zdanie. czasownik inquire. do której pierwotna wypowiedź była skierowana. To nieważne. John". Dowiem się. gdzie mieszka Mary. które w całości stanowi zdanie pytające. Rozkazy i propozycje w mowie zależnej Rozkazy. po którym następuje jako tak zwane dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu?) nazwa osoby. gdzie mieszka Mary? itp. 19. Mary powiedziała Johnowi. Mowa zależna: Mary told John to come later. co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz. 221 . w stylu bardziej urzędowym. 19. Na końcu całego zdania złożonego nie stawiamy znaku zapytania.2). Oto przykłady: Mowa niezależna: "Come later. Przy relacjonowaniu czyjegoś pytania. co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz.2. gdzie mieszka Mary. b) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady następstwa czasów. Mary". żeby przyszedł później. I'll find out where Mary lives. 19. c) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady stosowania zaimków i określeń miejsca i czasu. Porównajmy: Pytanie niezależne: John asked: "Where does Mary live?" Pytanie zależne: John asked where Mary lived. a niekiedy. np.

Mowa zależna:

The teacher asked Mary to open the window. Nauczyciel powiedział Mary, żeby otworzyła okno.

Zależnie od sytuacji, stosunków łączących dane osoby, stopnia intensywności rozkazu, polecenia lub prośby, mogą być także użyte takie czasowniki, jak: order, command, implore, beg, itp. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Leave the classroom at once, boys". „Wyjdźcie z klasy natychmiast, chłopcy". Mowa zależna: The teacher ordered the boys to leave the classroom at once. Nauczyciel kazał chłopcom wyjść z klasy natychmiast. Mowa niezależna: "Do let me have some money, Father" „Proszę daj mi trochę pieniędzy, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father to let him have some money. John prosił ojca, aby dał mu trochę pieniędzy. Zakazy oraz polecenia i prośby, aby nie wykonywać danej czynności relacjonowane są w mowie zależnej przy użyciu słówka not umieszczonego przed bezokolicznikiem. Na przykład: Mowa niezależna: "Don't answer the telephone, Mary". „Nie odbieraj telefonu, Mary". Mowa zależna: John told Mary not to answer the telephone. John powiedział Mary, żeby nie odbierała telefonu. Mowa niezależna: "Please don't be angry with me, Father". „Proszę nie gniewaj się na mnie, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father not to be angry with him. John prosił ojca, żeby się na niego nie gniewał. Relacjonując propozycję w mowie zależnej, wprowadzamy czasownik suggest, np.: "Let's go to the cinema", said Ann. „Chodźmy do kina", powiedziała Ann. Mowa zależna: Ann suggested that they should go to the cinema, lub: Ann suggested going to the cinema. Ann zaproponowała, żeby pójść do kina. "Shall we meet at the station?", said Mary. „Może spotkamy się na dworcu", powiedziała Mary. Mowa zależna: Mary suggested meeting at the station. lub: Mary suggested that they should meet at the station. Mary zaproponowała, żeby spotkać się na dworcu. 222

Krótkie odpowiedzi yes lub no relacjonujemy w mowie zależnej stosując odpowiedni czasownik posiłkowy, np.: Mowa niezależna: "Do you like this picture?", asked Tom. „Czy podoba ci się ten obraz?", zapytał Tom. "Yes", I said. „Tak", powiedziałem. Mowa zależna: Tom asked if I liked that picture and I said I did. Tom zapytał, czy mi się podoba ten obraz, a ja powiedziałem, że tak. Mowa niezależna: "Will you bring your girl-friend?", asked Mary. „Czy przyprowadzisz swoją dziewczynę?", zapytała Mary. "No", said Jim. „Nie", odpowiedział Jim. Mowa zależna: Mary asked Jim if he would bring his girl-friend and he said he would not. Mary zapytała Jima, czy przyprowadzi swoją dziewczynę, a on odpowiedział, że nie. Hello Mowa niezależna: "Hello, where are you going"?, he said. „Halo, dokąd idziesz?", powiedział. Mowa zależna: He greated me and asked where I was going. Przywitał mnie i zapytał, dokąd idę. Thank you Mowa niezależna: "Thank you, Helen", said George. „Dziękuję, Heleno", powiedział George. Mowa zależna: George thanked Helen. George podziękował Helenie.
ĆWICZENIE I

Mary bought a new dress. She talked about it to her friend Ann. Write what the girls said. 1. Mary: I've just bought a new dress. Mary told Ann that ... 2. Mary: How do you like it, Ann? 3. Ann: It's very nice indeed. 4. Ann: Are you going to wear it to John's party? 5. Mary: Yes, I am. 6. Mary: That's just why I bought it.

ĆWICZENIE II

Paul has got the following letter from his girl-friend Lucy: Dear Paul, I'm sorry I can't meet you on Friday afternoon, but I have to visit Aunt Helen. On Saturday I'm going to my sister's birthday party and on Sunday I can't go out as my parents are coming to see me. On Monday I'm very busy as I have an appointment with my dentist and lectures until late in the afternoon. I'm going to ring you up on Tuesday evening and I hope to meet you on Wednesday. Don't be angry! Love, Lucy On Tuesday morning Paul meets his friend John. Write what Paul says in the following dialogue: 1. John: I say, Paul. I saw Lucy in a cafe on Friday afternoon. Paul: But she told me she couldn't meet me because ... 2. John: On Saturday evening I saw her in a restaurant. She was dancing with a tall dark boy. Paul: But she told me ... 3. John: On Sunday I saw her in Regent's Park with the same boy. Paul: But she ... 4. John: On Monday morning she played tennis with him. Paul: ... 5. John: On Monday afternoon she was absent from college. Paul: ... 6. John: When is she going to phone you? Paul: She said ... 7. John: When do you hope to see her? Paul: ...
ĆWICZENIE III

Diana told her friend Alice about a trip to Paris she had made. Write what she said. Wzór: Diana: "We crossed from Dover to Calais on the 13th". Diana said they had crossed from Dover to Calais on the 13th. 1. 2. 3. 4. "We had a very good crossing because the sea was calm". She said ... "There were a lot of people on the boat". "We had some drinks in the bar". "We got to Calais at 11 a.m.".

224

5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

"Our friends came to meet us and took us to Paris by car". "We found a very nice hotel". "We decided to stay in Paris for a fortnight". "We visited several museums and went to the theatre on two or three evenings a week". "We did a lot of sight-seeing". "I met a lot of interesting people". "I spoke French and the French understood me". "We returned home by plane".

ĆWICZENIE IV

Mrs. Gold went to see a famous doctor. Then she told a friend about the visit. Write what she said. Wzór: Mrs. Gold: "I have been to a famous specialist in Harley Street". Mrs. Gold told her friend she had been to a famous specialist in Harley Street.

1. "The specialist examined me very carefully". 2. "He asked me a lot of questions". 3. "He told me to sleep eight hours a day at least". 4. "He ordered me to go for a walk every day". 5. "He forbade me to smoke". 6. "He told me not to drink so much coffee". 7. "He advised me to have a light supper". 8. "He prescribed some wonderful new medicine for me". 9. "He told me to make an appointment to see him next month". 10. "He took an enormous fee!"
ĆWICZENIE V

Uzupełnij według wzoru: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. "We haven't been to the pictures for ages". Mary remarked ... Mary remarked they hadn't been to the pictures for ages.

"I haven't been to England for three years". Robert said ... "Tom has broken his arm". We learnt that ... "These letters haven't been posted yet". The secretary admitted that ... "I have never heard such nonsense in all my life". Grandfather said ... "Mary has sent John a beautiful Christmas card". John said that ... "I have just bought some new records". Sheila said ... "The thief has taken all Lucy's money". Lucy said that ... "Two policeman have been shot in Rome". The radio announced that ... "The clock in the dining room has stopped". I was surprised to see that... 225

15 — Język angielski

10. "I have tried to ring you up several times". Henry told his wife that ... 11. "I haven't been told about John's illness". Helen said she ... 12. "I haven't found Mr. Smith's telephone number though I have looked everywhere". I said ...
ĆWICZENIE VI

Mary is talking to a friend at a party. Write what she said. Wzór: 1. 2. 3. 4. Mary: "I have just been talking to a Frenchman". Mary said she had been talking to a Frenchman.

"He has been staying here for three months". "He has been writing articles about our country". "He has been telling me his impression of our people". "I have been trying to tell him what I think about France".

ĆWICZENIE VII

Peter is leaving for Italy. At breakfast the family were talking about his trip. Write what they said. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Helen: "Peter will go to Florence and Rome". Helen said Peter would go to Florence and Rome.

Mother: "Peter will leave at ten o'clock". Father to Peter: "You will catch the 10.15 boat train". Mother: "Peter will speak Italian with his cousins". Father: "We will send a telegram to my sister in Rome". Peter: "I'll visit Capri in April". Peter's sister: "I hope you'will have a good time there". Peter: "I'll bring you a nice present". Peter: "I'll write home every week". Uzupełnij poniższe zdania przez wybór właściwej odpowiedzi:

ĆWICZENIE VIII

1. Jim said that Lily ... tennis next Saturday. A) plays B) is playing C) would play D) has played

2. The policeman stated that he ... that man standing near the shop two days earlier. A) was seeing B) is seeing A) works B) worked C) would see D) had seen C) is working D) had worked

3. Sylvia's brother told me he ... in an office in Brighton.

226

Where do you want to go on Sunday? 5. 2. Write what he said. "I believe I put them near the telephone". Brown asked me where my brother worked.... Mrs. A) had not B) has not had C) was not having D) had not had 5. 3. ĆWICZENIE X Przepisz poniższe opowiadanie w mowie zależnej: Mrs. White said: "Can't you go another day? Sylvia wants to meet you. "I don't often lose things". 5. The bookseller said he . White answered: "I'm afraid I'll have to go to town on Saturday to see Uncle Henry".. White said to her husband: "My friend Sylvia is coming for the weekend". a) 1. "I think I left them at home". How many languages do you know? 3. Wzór: 1. How much did you pay for your shoes? 2. enough breakfast that morning. Smith said he couldn't find his glasses. "I expect Mary will help me to find them". Mr. A) has already sold B) will sell ĆWICZENIE IX C) sells D) had already sold Mr. What time did you have dinner? . "I'm sure I didn't leave them in the car". ĆWICZENIE XI Wyraź w mowie zależnej pytania pani Brown: Wzór: "Where does your brother work?" Mrs. all the copies of the new dictionary. I'll telephone Uncle Henry and tell him I'll visit him next week". 4. 6. Mr.4. Mr. Mr. Smith: "I can't find my glasses". Smith lost his glasses. She has come from Canada and won't stay here long". Why is Mary looking so unhappy? 4. "I won't tell my wife I have lost them". What time do you start working? 2. White answered: "All right. When is your wife coming back? b) 1. The boy told his mother he .

15* 227 .

Jones to come at once? 4. Are you feeling tired? b) 1. 3.3.? 5. Will you have to look for a new job? 2. When did the Smiths come to Rome? ĆWICZENIE XII Uzupełnij według wzoru: Wzór: Mrs. Have you read the papers? 3. Will your daughter marry young Benson? 5. Did Mr. 2. Are you going to tell your wife about our meeting? 3. a) 1. że Daisy nie może ich dosłyszeć. Have you ever been to Warsaw? 2. Has your secretary given you my message? d) 1. Will you see me on Tuesday? ĆWICZENIE XIII Na zabawie Mark zadaje Daisy pytania. Podaj te wypowiedzi Marka: Wzór: Mark: "Do you dance?" Daisy: "What did you say?" Mark: I asked whether you danced. Who did you meet on Saturday? 4. Did you tell Mr. Have you heard the news? 4. Will your son be able to study medicine? 4. How did you learn about John's arrival? 5. 4. Black asked Mr. Do you know many people here? Do you like the band? Do you smoke? Do you often go to parties? 228 . ale orkiestra gra tak głośno. Do you work overtime? 5. White: "Do you like your job?" Mrs. Did you get my letter on Friday? 2. Have you met my husband? 5. Do you find your new job interesting? 4. Mark powtarza swoje pytania w mowie zależnej. Do you often meet old Mr. Did your director leave for Berlin on Friday? c) 1. Jones bring you my report? 3. Green? 2. Will your secretary find time to type our report? 3. White if (whether) he liked his job. Black asked Mr. Did your firm get an offer from Brown & Co. 1.

"Which part of Britain do you like best?" 9. "Are they keen on learning English?" 7. Do you want a drink? 6. A) have seen C) were seeing B) had seen D) saw ĆWICZENIE XVI Alan zaprasza Jane do teatru. Przeczytaj poniższy dialog. A) am looking at C) would look at B) look at D) was looking at 4. a następnie odpowiedz na pytania.. "Did you come by plane?" 2. Mary the day before. The doctor asked Mrs. so carefully.5. A) is reading C) could read B) reads D) can read 3. John asked if I . "Are people in your country learning many foreign languages?" 6. Do you always make people repeat their questions? ĆWICZENIE XIV Pan Kowalski. "When will you return home?" ĆWICZENIE XV Uzupełnij przez dobór właściwej formy: 1. Kowalskiego według wzoru: Wzór: "Is it your first visit to Britain?" I was asked if it was my first visit to Britain.. I asked Jane if she .. her baby to the hospital the week before. "Was the flight good?" 3... Wyróżnione zdania w dialogu pomogą w podaniu właściwej odpowiedzi: 229 . Green why she . nauczyciel języka angielskiego. A) was not bringing C) has not brought B) had not brought D) would not bring 2... Podaj wypowiedzi p. jakie mu zadawali uczestnicy kursu. Do you feel tired? 7. "Have you got many students?" 5.. Father asked me what I . "Where are you going to stay after the course?" 10. "What do you think of English food?" 8. był na kursie w Anglii i po powrocie do Polski opowiada swoim kolegom o przybyciu na uniwersytet i powtarza pytania. before she started school. "Which university do you work at?" 4. 1.

Matka powiedziała mi. Well then. 2. 2. abym wysłał jej list. said the little girl. 7. ĆWICZENIE XVIII Przetłumacz na angielski: 1. Jane: I suppose so. 3. 10. be quiet". Przechodzień poradził mi. The teacher said: "Sit down. Konduktor poprosił pasażera. said Mother. Lilian poprosiła mnie. Żona kazała mi kupić butelkę mleka. 230 . What did Alan tell Jane to do if she wanted to go to the theatre? What did Alan tell her to do if she wanted a good seat? When did Alan tell her to call him? What did Alan tell her she ought to do if she liked Pinter? What did Jane tell him to do? Wyraź poniżej podane rozkazy w mowie zależnej: ĆWICZENIE XVII 1. Jane: I'll call you on Wednesday. 2. 5. Jane: All right. 4. aby okazał mu swój bilet. Dowódca kazał żołnierzom przejść przez most. Kapitan rozkazał załodze opuścić okręt. 5. 7. come and fetch me on Friday at six. Helen". let me know if you want to go. Mother said: "Don't smoke so much. abym umył samochód. I will. Jane: What play is it? Alan: It's "The Dumb Waiter" by Pinter. "Don't work too much". 3. Alan: And make up your mind soon if you want a good seat. Alan: Well. White said: "Don't be late again. Will that be soon enough? Alan: I think so. Dad". said George. Policjant polecił mi nie parkować samochodu przed domem. abym nie zapomniał zapakować szczotki do zębów. Call me on Wednesday then. "Write this exercise again". If you like Pinter you ought to see it. Mr. please". 2. 10. Ronald". Robert". Alan: Can you come to the theatre with me on Friday? Jane: I'm afraid I can't tell you now. "Children. abym zapytał policjanta. 3. 8. Ojciec poprosił mnie. 4. 9. "Please help me. 6. 6. 9.1. both of you". my teacher told me. please". 4. Henry said to the waiter: "Bring me some more wine. Tom said to Rose: "Come back soon. Doktor polecił mi ważyć się co tydzień i nie pić alkoholu. "Come to my birthday party. 1. 5. the doctor advised him. 4. 8. 3.

"Who do you want to speak to?". 6. 4. said Mr.. "We're waiting for the school bus". said the professor. 12. 3. 13. said my father. Ann asked Betty. 2. Ann". że spóźnimy się na pociąg". 2. 6. 10. Another passenger came in and said: "Is this seat taken?" My English teacher asked me: "Have you read Graham Greene's latest novel?" "Don't say anything to make Mother angry". said the children. "The test questions were prepared a week ago". "Don't smoke so much". said the teacher. 9. "I have a message for your brother". Jej siostra zapytała: „Dlaczego nie wzywasz lekarza?" Nauczyciel powiedział do klasy: „Nie róbcie tyle hałasu". . Brown. "My car is being repaired". said Helen to Jim. Pani Brown powiedziała do pani Jones: „Mój mąż wyjechał w piątek". Pani Brown zapytała syna: „Co robiłeś od rana?" Pan Smith zapytał żonę: „Czy jesteś gotowa?" Mary powiedziała do przyjaciółki: .Boję się. ĆWICZENIE XXI Zamień na mowę zależną: 1. "Don't forget to put your name at the top of the page". 3. 11. 5. 7. 5. 7.ĆWICZENIE XIX Przetłumacz poniższe zdania na angielski. "The examination will be taken by 50 students". said the teacher. said my friends. "You can phone from my office. "We'll wait for you if you are late". The man said: "Get out of my way". 1. 2. a następnie przekształć zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej. "Did any of you see the accident happen?". said the telephone operator. Tom zapytał brata: „Czy wziąłeś moją piłkę?" Mary powiedziała do siostry: „Jestem przeziębiona". 3. "Who did you give the money to?". 8. ĆWICZENIE XX Przekształć następujące zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej: 1. I told her. I said to Jack. 4. said the policeman. wprowadzając odpowiedni czasownik w Simple Past: Wzór: Tom zapytał siostrę: „Gdzie byłaś?" Tom asked his sister: "Where have you been?" Tom asked his sister where she had been. 8.

231 .

"Have you ever seen a plane crash?". said Mother. 4. The clerk said: "Information can be obtained from the secretary". 3. The shopkeeper said: "The order can't be made out immediately". Mrs. said Ann. "No". "Charles may have some new records". said Jim. Smith told us. I asked Tom. "Do you often go to the Zoo?". asked John. "Must you make such a noise?". 7. "Will you come to meet him at the station?". 6. 3. he said. Jim said: "I must be at the docks at six a. "Thank you. 5. I said. 6. said Tom. 8.m. said Jane. "Shall I help you?". tomorrow". "No". Tom!". said Father. Jim". children". "You mustn't come in without knocking". "Yes". "I must fly to Rome next week". The doctor stated: "The man was killed last night". 7.4. "Hello. 5. I said. "Let's stay here till the storm has passed". he asked. "You mustn't play with knives. said Lucy. "Must you do all the work tonight?". said Jim. 4. Zamień na mowę zależną: 1. "Let's give a party". ĆWICZENIE XXII Zamień na mowę zależną: 1. 2. asked John. 2. said Mary. it's very kind of you". said Henry. "When did you arrive in London?" ĆWICZENIE XXIII . 5. "You may have the car if you want it. 6.

20. 233 . a nie o jednostkowym zdarzeniu. If it rains. "English Every Day. jeśli nie mam dosyć snu. You will miss your train if you don't start at once. Okresy warunkowe I typu Możemy rozróżnić dwa rodzaje okresów warunkowych I typu. a) W zdaniach tych mówimy o trwałym lub powtarzającym się stanie rzeczy. Nie mogę pracować. zmokniemy.1. W obu rodzajach spójnik if odpowiada polskiemu spójnikowi „jeżeli". masę ludzi jedzie nad morze. a w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if) czas teraźniejszy (Present Simple). Podobnie jak w języku polskim. Warszawa 1982. natomiast w języku angielskim w zdaniu nadrzędnym występuje czas przyszły (Future Simple). I can't work if I don't get enough sleep. w zdaniu nadrzędnym i w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if). w obu członach okresu warunkowego. Smólskiej i J. Part Two". występuje czas teraźniejszy. że jeżeli zostanie spełniony pewien warunek w przyszłości. jeżeli zaraz nie wyruszysz. b) W zdaniach tych mówimy o tym. Jeżeli pogoda jest ładna. lots of people go to the seaside. Spóźnisz się na pociąg. W języku polskim w obu członach występuje czas przyszły. Jeżeli będzie padało. If the weather is fine. WSiP. • W opracowaniu objaśnień zdań warunkowych korzystano z podręcznika J. Rusieckiego. we'll get wet. Okresy warunkowe Okres warunkowy6 składa się ze zdania nadrzędnego i zdania podrzędnego warunkowego (po if). to będzie taki a taki skutek.20. Mowa jest o teraźniejszości. tj.

I'll look for Mr. a w zdaniu podrzędnym (po if) czas Simple Past. 20. pójdziemy do teatru. Okresy warunkowe II typu W zdaniach tych mówimy o tym. np. we will go to the theatre. Kolejność członów okresu warunkowego bywa różna. weź jedną z tych pigułek. powinien zatelefonować do p. W zdaniu nadrzędnym stosujemy czas Future in the Past. miałoby to taki a taki skutek w przyszłości. If we leave at once. Jones. W tych wypadkach używamy w nich czasu przyszłego. np. we may catch the early bus to Brighton. If you see Lucy. Uwaga. poszukam pana Kinga. Jeżeli skończysz wcześnie pracę. Jeśli Henry zażyje lekarstwo. King. tj. poczuje się znacznie lepiej. take one of these pills. Jeżeli John przyjdzie. . W zdaniu nadrzędnym mogą wystąpić również czasowniki modalne. Jonesa. np. że gdyby sytuacja była inna niż jest obecnie. jeśli zażyje lekarstwo.: If John comes. Jeżeli źle się poczujesz.: If you will kindly wait a moment.Porównaj: If you finish work early. W zdaniu nadrzędnym może wystąpić tryb rozkazujący. Jeżeli zobaczysz Lucy. Spójnik if odpowiada w nich polskiemu spójnikowi „gdyby". should lub would oraz bezokolicznik.2.: If you feel sick. he will feel much better. Jeżeli będzie pan tak uprzejmy zaczekać chwilę. Henry will feel much better if he takes his medicine. musisz jej opowiedzieć o swojej podróży do Grecji. Wyjątkiem są zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą. he should ring up Mr. może złapiemy wczesny autobus do Brighton. If Henry takes his medicine. W okresach warunkowych I typu w zdaniu warunkowym (po if) występuje czas teraźniejszy. you must tell her about your trip to Greece. Henry poczuje się znacznie lepiej. Jeżeli wyjdziemy zaraz.

234 .

Jeżeli John będzie w domu. Smólska. nie przyjąłbym tej pracy (ale nie jestem tobą). Na twoim miejscu (dosł.: If I were you. Bylibyśmy wdzięczni. np. I would travel all over the world. podróżowałbym dookoła świata. gdybyście odpowiedzieli nam niezwłocznie. Uwaga: Wyjątek stanowią zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą. he would answer the phone. odebrałby telefon (wiemy. Zdanie odnosi się do przeszłości . WSiP (podręcznik dla klasy IV liceum ogólnokształcącego). Gdybym wygrał dużo pieniędzy. ponieważ dany warunek nie został spełniony. he will answer the phone. że Johna nie ma w domu). to odbierze telefon (ale nie wiemy.: We would be grateful if you would kindly reply at once. Nie pracowałbym dla niego nawet gdyby proponował mi dobrą pracę. Porównaj: If John is at home. I wouldn't work for him even if he offered me a good job. It would be nice if it wasn't so hot. gdybyśmy mieli samochód (ale nie mamy samochodu). 235 . If John was (were) at home. zwłaszcza z zaimkiem I.do czegoś co nie nastąpiło. czy John będzie w domu). gdyby nie było tak gorąco (ale jest gorąco) We would get there quickly if we had a car. Dojechalibyśmy tam szybko. I would sell this house.: gdybym był tobą). Na twoim miejscu (dosł.: gdybym był tobą) sprzedałbym ten dom. 7 J. nastąpiłby taki a taki skutek7. Warszawa 1982. np.3. W okresach warunkowych II typu występuje niekiedy dawna forma trybu łączącego were we wszystkich osobach. W tych wypadkach w zdaniu warunkowym używamy form czasu Future in the Past. 102. Gdyby John był w domu.If I were you. Okresy warunkowe III typu W zdaniach tych mówi się o tym. 20. Byłoby przyjemnie. I would not take this job. Oto dalsze przykłady: If I won a lot of money. "We Use English". s. że gdyby w przeszłości został spełniony taki a taki warunek.

tj. » J. I would go for a walk. 147. poszedłbym na spacer. a w zdaniu nadrzędnym Future Perfect in the Past. Mówiąc o przeszłości wprowadzilibyśmy III okres warunkowy: If I had had time.. jak to jest w języku angielskim. Smólska. I would have gone for a walk. Gdybym miał czas (w przeszłości).: Had we gone by plane. jak i do przeszłości (nie miałem czasu. s. może odnosić się zarówno do teraźniejszości (nie mam czasu. byłbym poszedł na spacer (wtedy). 20. I wouldn't have been angry if they hadn't been late. gyby moja żona ich nie zaprosiła. W stylu książkowym można ominąć if w zdaniu warunkowym.4. jw.If we had gone by plane. więc nie idę na spacer). W zdaniu warunkowym (po if) występuje czas Past Perfect. np. Nie złościłbym się. Na przykład zdanie: Gdybym miał czas. Nie byliby przyszli. W języku angielskim mówiąc o teraźniejszości użylibyśmy II okresu warunkowego: If I had time. Oto dalsze przykłady: They wouldn't have come if my wife hadn't asked them. "We Use English". we wouldn't have been late. we wouldn't have been late. W języku polskim nie różnicuje się okresów warunkowych II i III typu. mamy do czynienia z okresem warunkowym mieszanym8. Gdybym miał czas (teraz). 236 . więc nie poszedłem na spacer). gdyby oni się nie spóźnili. Okresy warunkowe mieszane Gdy każde z dwóch zdań składowych okresu warunkowego odnosi się do innego czasu chronologicznego. should have lub would have oraz imiesłów bierny czasownika głównego. Gdybyśmy lecieli samolotem. poszedłbym na spacer (teraz). nie bylibyśmy się spóźnili (ale nie lecieliśmy samolotem i spóźniliśmy się).

np. the patient would not have died. If you are hungry. ale się nie stało. b) Zdanie nadrzędne może odnosić się do teraźniejszości. W zdaniu podrzędnym (po if) występuje tu czas Simple Past. odnoszący się zarówno do przeszłości. you will pass the exam. he wouldn't be learning Italian now. 237 . you eat. If I were his wife. nie byłbym tak zmęczony teraz. If I have time. a w zdaniu nadrzędnym czas Future Perfect in the Past.: If I were you. I wouldn't be so tired now. co nie zostało dokonane w przeszłości. I would have told him the truth. If I had had a good rest in summer.a) Zdanie podrzędne może wyrażać warunek stały. we would not have been late. I would have divorced him long ago. III Okres: Past Perfect Future Perfect in the Past If we had gone by car. she would be very pleased. II Okres: Simple Past Future in the Past If I were you. jak i do teraźniejszości. I will write some letters. dawno bym się z nim rozwiodła. a zdanie nadrzędne może odnosić się do przeszłości . If they had sent for a doctor.: If my husband had lived in Italy. it is warm. Gdybym była jego żoną. I would move to a bigger flat. Gdybym dobrze wypoczął w lecie. Gdyby mój mąż mieszkał (kiedyś) we Włoszech. np. Zestawienie I Okres: Present Tense Present Tense a) If the sun shines. nie uczyłby się teraz włoskiego. a w zdaniu podrzędnym warunkowym czas Past Perfect. If you invited her to lunch. co mogłoby się stać. Na twoim miejscu powiedziałbym mu prawdę. Present Tense Future Simple b) If you work hard.do tego. a zdanie pod rzędne warunkowe może wyrażać coś. W zdaniu nadrzędnym wystąpił tu czas Future in the Past.

Okres III typu: I wouldn't have gone to the party unless Helen had asked me to.: And not/rain? B. Podobny sens można wyrazić za pomocą spójnika if i zaprzeczonej formy czasownika. Pan Brown nie powiedziałby tego. ĆWICZENIE I Uzupełnij następujące dialogi według wzoru: Wzór: A.: And if it doesn't rain? B.: Okres I typu: I won't go to the party unless you come. I would not be so tired now.: he/not work hard? B. A. np. Nie przyjdę na przyjęcie. Okres II typu: Mr. A. If I were his wife.: it/rain A.Okres mieszany Simple Past Future Perfect in the Past a) If I were you. 1. Brown wouldn't say that if he didn't believe it. I would have divorced him long ago. chyba że Helen by mnie zaprosiła.: you/go to the cinema tonight? B.: he/pass the entrance examination? B. I would have told him the truth. Past Perfect Future in the Past b) If he had lived in Italy.: Only if it rains.: I'll go for a walk. If I had had a good rest in summer. he would not be learning Italian now. W okresach warunkowych zamiast spójnika if występuje niekiedy spójnik unless. 238 . A.: I/go for a walk. chyba że ty przyjdziesz. który odpowiada mniej więcej polskiemu wyrażeniu „chyba że". np. A. jeśli ty nie przyjdziesz także.: I won't come to the party if you don't come.: he/fail.: Will you go to the cinema tonight? B. Nie byłbym poszedł na przyjęcie. gdyby w to nie wierzył. too.: he/work hard. Nie pójdę na przyjęcie.

2. 12. you (wash) the plates? What languages you (study) if you (become) a student of this college? We (not wait) for Lilian if she (not come) in five minutes. 3.: I/not give you a cake? B. We (catch) the last bus if we (leave) at once. 10. he'll fall ill. 11. 7.: Peter/join us at the seaside? B. 4. If Sally (buy) a new party dress.: you/not get an invitation? B. 6. the boss will be angry. If you (be) late to the office again. 13.: I/stay in Poland. 4.: I/pour the medicine down the kitchen sink. 8.: I/look for students' hostels. If you are late to the office again.: I/get an invitation from a friend of mine. I (buy) a new one too. 9. 5.: you/not have enough money? B. ĆWICZENIE H Uzupełnij stosując odpowiednio czas Present Simple i Future Simple czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1. He (help) us if it (be) really necessary. I (not be able) to do any work if I (not have) some peace and quiet.: he/not get leave? B. the boss (be) angry. We (go) on that trip even if I (not feel) well. If I (cook) the dinner. A.: I/have enough money. I've forgotten the keys but my wife (let) us in if she (be) at home. If it (snow) tomorrow. 3.: he/get leave from his boss.: he/not come. A. we (go) skiing. Odpowiedz na poniższe pytania według wzoru: ĆWICZENIE III Wzór: What will happen if John eats too many cakes? (fall ill) If he eats too many cakes.2. A. A. 5.: you/stay in hotels in France? B. .: you/give me a cake.: you/take this medicine? B. A. If you (find) a cheap room. A. It (not seem) such a long way if you (walk) quickly. A.: you/spend your holidays abroad? B. we (stay) here for the week-end. A. I Coin) you for a drink if you (want) me to.

239 .

.: I want to study architecture. FU study architecture.. ? ĆWICZENIE V Uzupełnij poniższe dialogi (Okres I): Wzór: A.: Why do you want to pass this exam? B.. ? 5. ? 4. And what will you do .. Christine will let us in if she is at home. If she . he'll drive us to the hotel... ? 2.. A. If .. I'll study at Oxford.: Why does Alice want to become a nurse? B...: Why do you think of changing your job? B. 5.: I want to earn more. And what will you do . Smith doesn't hurry? (miss his train) What will you do if there is no train? (go by bus) What will you do if it begins to rain? (take an umbrella) What will happen if your dog sees a stranger? (bark) What will you do if Jane doesn't come? (telephone) What will happen if John drops the glass? (break) What will Robert do if he doesn't pass the entrance examination? (try next year) 9. If .What will Tom do if he gets hungry? (go to a cafe) What will happen if Mr. And what will you do if it isn't fine tomorrow? 1. 240 . 2.. 6. If . we'll be in time! And what will happen .: I want to learn French. ? 3. 3. 4. If I pass this exam.. we'll go for a walk. I'll stay a fortnight if I can find a room.. And what shall we do . If I pass this exam. And what shall we do . And what shall we do . 7... What will you do if you lose your job? (try to find another) 10. Uzupełnij zdania według wzoru: Wzór: If it's fine tomorrow. A. I'll have enough money to pay for our holiday if my boss pays me tonight.. ? 6. 1... If we get a lift. 8. 3.: Why do you want to go to Paris? B...: She wants to work in a hospital. 2. What will you do if the bus is very crowded? (take the next one) ĆWICZENIE IV 1. If John meets us at the station. A.

I would (I'd) get more letters.. 16 — Język angielski 241 . If .: If you could get a loan.. 1.... A.4. my English would improve. 4.: If you were a writer..: I want to meet Tom.. wprowadzając zdania warunkowe z if: Wzór: People speak Polish to me...: If you could afford to go abroad.: If you had more money..: If .: Why do you want to pay the Smiths a visit? B.. If he .. A.. what novels would you write? B.: He wants to spend pleasant weekends in the fresh air.. 1.. 4. 5. What would you do if the Smiths came? (offer them a drink) 7..: If you had a sailing boat. 2... San Francisco).. 5. I would study languages.. If they spoke English to me. What would you do if you wanted to learn to drive? (take driving lessons) ĆWICZENIE vm Daj komentarz do niżej podanych wypowiedzi.. 6..: If buy a new pair..: If buy a house in the country.: I want to lose some weight.. If .: Why are you trying to eat less? B. A.. A.: If ... ĆWICZENIE vii Odpowiedz na pytania według wzoru: Wzór: What would happen if you wrote more letters ? (get more letters) If I wrote more letters.. What would you do if you lost your keys? (have new ones made) 2.: If you were me. what would you do ? B.. What cities would you visit if you went to America? (New York.. ĆWICZENIE VI Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: Wzór: A.. A... to South America. A. what would you buy? B.: What would you do if you lost your glasses? B. 3.: Why does Robert want to get a house in the country? B. What would you do if your car was stolen? (call the police) 3. what would you do ? B..: If a flat..... A. what countries would you visit? B.. where would you go? B.. What would you do if you saw a house on fire ? (call the Fire Brigade) 5.. and so my English doesn't improve.. A.: If I were you.: If historical novels. 6.. India and Japan. What would happen if Steve stopped smoking? (feel better) 6. A..

It's a pity you can't get a longer leave. What would you do if . I (ring) him up if I (know) his telephone number. ĆWICZENIE IX Uzupełnij odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1.. Your baby's health (improve) if it (get) more fresh air. 12. He (be) one of my best students if he (be not) so careless. My number isn't listed in the telephone directory. If they (offer) that house to me for nothing.that's why I can't direct you. A. and so the rooms look rather dark. I (buy) this car myself if I (have) money. If I (be) young again. It's a pity you can't stay. and so I read very little. 13. His family (live) better if he (not drink) so much. Tom doesn't take any exercise . Do you think Adam (stay) at his job if the manager (offer) him higher wages ? I (come) to see you tonight if I (can) .that's why I don't come by car. I haven't much time. 1. 5. If you (wait) a little.: Jump into the lake to rescue it/call for help. 2. 6. you (meet) my wife. 4. 6. 3. 9.. If I saw a child fall into a lake. I can't park my car near the office . 3. 4. You (drive) much better if you (take) some driving lessons. ĆWICZENIE X Zadaj pytania na temat podanych sytuacji (A). 7. 15. a następnie podaj odpowiedź. If only Jim (write) to me. I (understand) the lecture if the professor (speak) slowly. If you (get) a month's leave. I still (not take) it. A. 11. we (visit) Italy. 242 . and so people don't ring me up. 14. 2. and so she doesn't earn as much as I do. I'd jump into the lake to rescue it.that's why he is so weak. If Helen (come) along. dokonując wyboru z podanych możliwości (B): Wzór: Suppose you see a child fall into a lake. I (lock) the door if you (give) me the key. Suppose you see a charming girl at a party. 7.but I can't. I (answer) at once. I (become) a pilot. They don't clean the windows. Helen doesn't work overtime.1. I haven't got a map .or: I'd call for help. 5. I would ring him up if I knew his telephone number. . 10. 8. we (have) a good time.: What would you do if you saw a child fall into a lake ? B.

. ĆWICZENIE XI 1. Suppose a thief takes your watch.. and so you didn't see my photo... 2.. Suppose you are in a foreign country and you lose your passport. If .. A. 7..2. What . Go to the nearest Polish consulate/look for the local police station If .. b) Wzór: It was late... is* 243 . B. If ... A. and so we didn't hurry. What . B.. She didn't take the medicine. They wouldn't have hurried if it hadn't been late. and so she didn't hear the news. 5. A. we would have hurried.. 3. and so I lent him some money. and so they didn't stay until the end. 4.. B... Take some aspirin/consult a doctor If . and so they hurried. Ring for an ambulance/look the other way. 6. If . You didn't read the newspaper yesterday. I was foolish. If it had been late.. Suppose you have a bad cold. A... 3. A. Suppose you smell gas in your kitchen. What . and so we didn't watch the President driving to the Parliament.. B. They were thirsty. They didn't like the film. B. Przekształć poniższe zdania na okresy warunkowe III typu: a) Wzór: It wasn't late.. What . Suppose you see a street accident. and so she didn't get better. 2.. B. and so they had a drink. 5. Run after him/look for a policeman. Shout for help/open the window If . A.. 1. What .. Try to put it out/run away If .. What . 4. Ask somebody to introduce me to her/ask her to dance. Suppose you notice a fire in your flat. She didn't switch on the radio. B. We didn't get there in time.

A. ... .. 2. B.: Did John wait in the cafe? C: Yes.. B.: If Mary had known you were coming. and so she broke it. Lily would have been angry. A. . B. B. B.....: What would have happened if he hadn't? C: .: Had Sally enough money? C: No. The weather was frosty.: If John hadn't got a ticket.: If John hadn't waited in the cafe.. A. and so we went skating. 5.. B. .: Did he ask for your opinion? C: Yes.3. she would have baked a cake. . B. B.: If Alan and Betty hadn't noticed Tom.: What would he have done if he hadn't? C: .: What would have happened if they hadn't been late? C: .: What would you have done if he hadn't? C: . B. she would have gone to the seaside. She dropped the mirror. B. A.: If Sally had had enough money.. ĆWICZENIE XII Uzupełnij wypowiedzi C w poniższym dialogu według wzoru: Wzór: A. 4. B.: What would she have done if she had known it? C: She would have baked a cake 1. 4. 244 .. A. A.: What would she have done if she had? C: .. they would have met the artist.... I wouldn't have expressed it.. 6. they wouldn't have stopped him. she didn't B. 5. he wouldn't have gone to the opera. We missed the train.: If Tom hadn't asked for my opinion.: Did Mary know you were coming? C: No.: Were they late? C: Yes.: Did Alan and Betty notice Tom? C: Yes.: If they hadn't been late.: Did John get a ticket? C: Yes. 3.. .. B... and so we had to wait for the next one..

. ĆWICZENIE XV Napisz maksymalną liczbę okresów III typu odnoszącą się do faktów podanych w poniższym opowiadaniu: Last year Robert missed the last train to London and had to stay in a hotel in Birmingham. If the driver (not see) the boy in time. 5.: Was it hot? G: Yes.. I would have lent you some money if I (not lose) my purse. 8. we (have) a comfortable journey. 7. He went to the hotel restaurant and met Sylvia. 6.. 5. 3. Begin: If Robert hadn't missed the last train to London. I had no maps . We would have heard if anything (go wrong). If you hadn't been so shy at the interview. . what you (do)? 7. If we had known it was wrong.that's why I got lost. Why didn't you say that you were short of money? If I (know) I (lend) you some. we would have gone for a long walk. B. he (run) him over. 6.. He (not lose) his job if he had worked hard. 2. he . A. 3. If you had listened to what I said.: What would have happened if they hadn't? G: . we (not miss) the bus. 2. B.B. If I (have) a map I (be) all right. We had to stand almost all the way.: What would you have done if it hadn't? G: . She was a very charming woman. this (never happen). If you (book) seats. 4. ĆWICZENIE xni Uzupełnij zdania odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach : 1. ĆWICZENIE XIV Wyraź czasowniki podane w bezokoliczniku w odpowiednim czasie: 1. I (not get) here in time if I had not found a taxi. Alice (not marry) Jim if he had been poor. you (get) the job...: If it hadn't been so hot. 10.. If you (be) there. He fell in love with her and some time later he married her. we (not do) it. 7. 9. He wouldn't have finished packing so quickly if I (not help) him. I'm sure you (like) her if you (meet) her. 245 . 4. They would have come if it (not rain) yesterday.. It was all your fault. You were late. If you (not be) late.

). A) wouldn't have looked C) won't look B) wouldn't look D) didn't look 7. You . 5. 4. we'll be late. you to the party if he thinks you want to come. What will happen if John gets his diploma next year? (start looking for a job)..... What would have happened if Tom hadn't caught the early bus? (not arrive at the office before 9 a. What would have happened if we had missed the last train? (spend the night at the station). at you.. 3. A) would have killed C) had killed B) killed D) would kill 6. What would have happened if George had worked more ? (pass that difficult exam). 7.. A) won't know C) knew B) wouldn't know D) didn't know 3. What will Helen do if she gets some money? (look for a better house). if he hadn't forgotten his medicine. What would happen if Alan forgot to set the alarm-clock? (oversleep)..ĆWICZENIE XVI Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: What will happen if we don't hurry? (be late) If we don't hurry.. me in bed.. If you went away now. What would you do if you lost your umbrella? (buy a new one). your friends . He . If she met a handsome young man.. What will happen if Jim comes late? (not get anything to eat). If you had arrived earlier.. A) would have found C) had found B) have found D) find 4. 6. she .m. him if you met him now. you .. 8.. A) would have missed C) would miss B) will miss D) missed 5. The fire . ĆWICZENIE xvii Wybierz właściwą formę: 1. 2. even more people if it hadn't been put out quickly. A) wouldn't have died C) hadn't died B) won't die D) hasn't died 246 . you. He .. 1. A) will invite C) invited B) would invite D) invite 2.

. You don't pay your debts. Wzór: 1. B. A. It will rain. 5. B. You needn't go if you don't want to. 4.. Nobody has to drink whisky if he doesn't want to.8. The motor will start. Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: ĆWICZENIE XIX Wzór: A. . You needn't go unless you want to. 5. You don't have an appointment. . Mary looks very tired. John won't accept the job if you don't want him to accept it.: Ann is very unhappy in her marriage. .. 2. You turn this switch. 3. We finish work early. You don't wear better shoes. 1. The motor won't start unless you turn this switch. 3.. 4.: Didn't she listen to your advice? A... 3. A. Didn't he catch his plane? A. b) Zamień następujące zdania warunkowe z if na zdania z unless.. Look. We must look for a taxi. 2. 6. Prices will go up if the government doesn't take action. A. You will hurt your feet. B. We want to go to the pub. We won't come if he doesn't telephone. more unpleasant if the town were farther away from the sea.. she wouldn't be unhappy now.: If she had listened to my advice. You'll lose your friends. Didn't you come by car? A. 2. You can't see the director. The wind changes. The climate . Lilian won't tell you about her trip to Rome if you don't ask her. Didn't she have a holiday? A. A) would be C) was B) will be D) would have been ĆWICZENIE XVIII a) Połącz poniższe zdania w okres warunkowy I typu za pomocą spój nika unless: Wzór: 1. Richard is here! B. Jim won't post the letter if he isn't told to. (have to) .

zdolność) lub might have (przypuszczenie. I can get it for you. Consider everything. Tell me what you want. If I had known Mr. 3. You ought to make the right decision. you (put on some weight). szansa) lub could (możliwość. Didn't he get a large loan? A. his father (forgive him). If we had a fast car. we (go for a walk). You've got a headache.. B. If Tom had promised never to do it again. 5. That must be young Brown. What a pity Arthur and Sally didn't ring! If they had rung. You want us to come to the party. I (visit him). If you consider everything. 4. 5. 2. I'm not mistaken.. You may find her at home. 2. you (catch the bus). A. Telephone in the evening. Didn't you take an umbrella? A. If you stopped smoking. Robson's address. 5. I'm wet through! B. we (drive to the sea). we might have driven to the sea. A. His financial situation is very difficult. 1. 5. If you bought a lottery ticket. she might lose her job. If it stopped raining. If you walked a bit faster. 3. we (ask) them to supper. 2. b) Uzupełnij według wzoru. you (win a prize). we (get home in time). zdolność): Wzór: 1. If she were late every morning. ĆWICZENIE XX a) Połącz podane niżej zdania w I okres warunkowy: Wzór: 1. I (stay) to dinner if my hostess had insisted.4. If she were late every morning (lose her job). stosując w zdaniu nadrzędnym might (przypusz czenie. John (win) some money if he had bought a lottery ticket. you ought to make the right decision. . If the weather had been good. too. 4. 4. szansa): Wzór: What a pity the weather wasn't good! If the weather had been good. .. 3.. You must ask our cousin. 248 . c) Uzupełnij poniższe zdania wprowadzając w zdaniu nadrzędnym could have (możliwość. You should take an aspirin.

mogliśmy byli wyjechać wczoraj. If you aren't going to live in the house. Jeżeli nie będę o drugiej na przystanku. This flat would be all right if the people above us (not be) so noisy. I (stay) at home. 8. gdyby znał odpowiedź. Mogę przyjść. 11. pojedziemy autobusem.ĆWICZENIE XXI Czasowniki podane w bezokoliczniku wyraź we właściwym czasie: 1. he (not be) seriously ill now. 3. If you (not take off) your wet clothes. I (grow) plants in pots. It's a pity I haven't got a balcony. 4. 12. I don't know the way to the station. . If I (have) a balcony. we (go) to another theatre. If the rain (come) early next year. 9. Czy kupiłbyś tę płytę. 4. Gdybyś był włożył płaszcz. there (be) a good harvest. gdybym miał czas. Nie będzie padało. You are completely wet! Come and change quickly. Unless Henry (come) with me I (get) lost. Powiedziałby ci. why (not sell) it ? If I (have) a house I couldn't use. It's a pity you have already seen this play! If you (tell) me that earlier. Przeczytam ci opowiadanie. Jeżeli nie będzie pociągu. 8. Have your read the story printed in this newspaper? The newspaper (not print) the story if (not be) true. ĆWICZENIE XXII Przetłumacz na angielski: 1. nie czekaj na mnie. I (sell) it at once. jeżeli zatelefonujesz jutro rano. 5. 7. 6. nie byłbyś teraz przemoczony. Napisałbym do niego. Ona nie byłaby znalazła tych dokumentów. Będziesz miał wypadek. 6. gdyby policja jej nie pomogła. 2. jeżeli zażyjesz lekarstwo. 10. 13. jeżeli nie będziesz ostrożniejszy. gdybyś miał dosyć pieniędzy? Gdybyś dostał bilety. If I (know) he was going to ring. jeżeli wiatr się zmieni. 3. Mógłbyś zdążyć. you (catch) a cold. 9. 2. gdybyś leciał samolotem. gdyby nie było zimno. 10. If he (take) his doctor's advice. 7. Jack rang while you were out. 5. Nie byłbym zamknął okna. 14.

Wyrazy proste zwane są także rdzennymi. 3) tworzenie wyrazów złożonych przez zestawienie z sobą wyrazów pojedynczych. 1. np. w której tkwi podstawowe znaczenie wyrazu.przerosnąć worker .: discovery . czyli przenoszenie wyrazu z jednej części mowy do innej bez zmiany jego postaci.pracownik. Przedrostki i przyrostki Wyrazy pochodne to takie.odkrycie W tym samym wyrazie może wystąpić więcej niż jeden przedrostek i więcej niż jeden przyrostek. np.nieodwołalny Rdzeń.rosnąć work . oraz elementy dodatkowe . np. np. w których można wyróżnić niepodzielną cząstkę zwaną rdzeniem.cenzura irrevocable . Od wyrazów prostych tworzymy wyrazy pochodne dodając do nich odpowiednio przedrostki (przed rdzeniem) i przyrostki (po rdzeniu).CZĘŚĆ TRZECIA Słowotwórstwo W języku angielskim istnieją trzy główne mechanizmy tworzenia wyrazów: a) tworzenie wyrazów pochodnych od wyrazów prostych za pomocą przedrostków i przyrostków. 2) tzw. robotnik Ten sam wyraz może mieć zarówno przedrostek. pracować outgrow .: .przedrostki i przyrostki. konwersja. jak i przyrostek. czyli niepodzielna cząstka wyrazu może stanowić wyraz samodzielny.: disembark .wyjaśnienie censorship .: grow . gdyż składają się z samego rdzenia.wylądować elucidation .praca.

250 .

hypotension — niedociśnienie.: to underestimate — niedoceniać. ir. im.: homogeneous homogenize homonym heterogeneous heteromorphism heterochromous — jednorodny — ujednolicać — homonim — różnorodny — heteromorfizm. np. underestimation oceniać ocena przecenianie niedocenianie value. zbyt niski poziom. a hetero — różność. np. devalue. overvaluation. np. in. Przedrostek over bywa także odpowiednikiem polskiego nad. przeciwnie. wyrażają nadmiar. ii. nieprawidłowy — nietypowy Przedrostki under i hypo wyrażają niedostatek. hypertension — nadciśnienie. różnopostaciowość — różnobarwny itp. Przedrostek homo oznacza jednolitość. zaniżenie.: overtime — nadgodziny. Przedrostki te występują zwłaszcza w tekstach naukowych i specjalistycznych. overestimation. wartość oceniać ocena przecenianie dewaluować dewaluacja Znaczenie wielu przedrostków jest łatwe do określenia.: estimate. non. professor. devaluation itp. zawyżenie. un. valuation. 251 . tożsamość.: estimate. estimation. ab oraz a. valuate. przerost. np. przy czym ten sam rdzeń można znaleźć w innych wyrazach pochodnych. value. Mamy więc grupę przedrostków wyrażających negację lub przeciwieństwo.cover nakryć — — discover odkryć — — discovery odkrycie Rdzeń może też nie stanowić samodzielnego wyrazu. Są to przedrostki: dis. np. np. Przedrostki over i hyper.: to overestimate — przeceniać.: to arm zbroić possible możliwy regular regularny dress ubierać typical — to disarm — rozbrajać — impossible — niemożliwy — irregular — nieregularny — undress — rozbierać — atypical definite określony legal prawny sense sens normal normalny typowy — indefinite — nieokreślony — illegal — bezprawny — nonsense — nonsens — abnormal — nienormalny. np.

np.piękny).modernizować). stanowczy .conveyor pracować .bezbarwny . definitywny. Istnieją przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników.pełen nadziei careless .wygodny).beznadziejny colourful . -ful (beautiful .określony . przeglądać .nauczyciel 1. -able (comfortable . dla przymiotników np. . przewozić.Te same przedrostki mogą występować w wyrazach należących do różnych części mowy.worker convey . tractor .uważny. mierzyć Przyrostek -able dodany do czasownika zazwyczaj przymiotnikowi powstałemu w ten sposób nadaje znaczenie: „zdolny do czynności lub podatny na czynność wyrażoną czasownikiem".breakable łamać .: careful .modyfikować).teacher survey .: work .sławny).ostateczny.: underworld undermine underfed define definite definitive definition .pracownik. -or (np. Większość przyrostków — podobnie jak przedrostki — ma jednak określone znaczenie. a mianowicie określają do jakiej części mowy należy dany wyraz. -ous (famous .eatable jeść -jadalny to break .mierniczy 2.nieuważny. hopeless .transporter lub praca robotnik transportować teach . przyrostek -less wskazuje na jej brak. Za pomocą odpowiednich przyrostków można przekształcać jedne części mowy na inne.niedożywiony . np.surveyor uczyć .: -er. Na przykład przyrostki -er i -or dodane do czasownika zazwyczaj nadają wyrazowi znaczenie osoby wykonującej lub przyrządu wykonującego czynność określoną tym czasownikiem. hopeful .robotnik. np.podziemie przestępcze . -fy (modify . dla czasowników np.łamliwy to read .określić .barwny colourless . worker . -ize (modernize .traktor).readable czytać -nadający się do czytania Przyrostek -ful wskazuje na posiadanie jakiejś cechy. np.: to eat .podkopywać .definicja Przyrostki spełniają przede wszystkim funkcję gramatyczną. np.

252 .

co contra. wstęp przodujący przepisać ponownie. wewnątrz intravenous po postpone przed dla.Poniższe zestawienie przedstawia wybór przedrostków i przyrostków najczęściej występujących w języku angielskim. naprzód ponownie pod zwierzchni. współpracować zaprzeczać. counter przed przeciw dookoła. syn. medi między international Mediterranean im. poprzez skrajnie. com. wokół razem przeciw antedate antibiotic circumference common. cooperate contradict inter. przeredagować łódź podwodna nadczłowiek symetria telefon przejrzysty ultranowoczesny Przedrostki negatywne de odwrotne działanie dehydrate odwodnić . ponad taki sam łączący na odległość przez. w najwyższym stopniu preface prominent rewrite submarine superman symmetry telephone transparent ultramodern w podać wcześniejszą datę antybiotyk obwód wspólny. in intra post pre pro re sub super. homo tele trans ultra inside w (coś). sur sym. być sprzecznym międzynarodowy Śródziemne (Morze) wewnątrz dożylny odłożyć na później przedmowa. przeciwstawiać się. Przedrostki greckie i łacińskie Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie ante anti circum con.

253 .

dis źle. bez. niedostatecznie źle. semi mono. dęci poły. dec. non. poniżej pół jedyny. dwukrotnie trzy cztery pięć sześć siedem osiem dziewięć dziesięć dużo. in. błędnie nie. unilateral prototype bicycle trigonometry quadrilateral pentagon hexameter heptameter octopus nonagon decimal polygamy multipurpose oburęczny hyperinflacja podskórny półkole monopol jednostronny prototyp rower trygonometria czterostronny pięciokąt heksametr heptametr ośmiornica dziewięciokąt dziesiętny poligamia wielocelowy Przedrostki będące jednocześnie samodzielnymi wyrazami extra out ponad. bi tri. il. ekstra poza. ter tetra. jeden pierwszy dwa. multi oba nadmiernie pod. un.Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie mai mis im. wiele ambidextrous hyperinflation hypodermic semicircle monopoly. lub odwrócenie działania malnutrition misinform immobile indifferent illegal nonexistent undress discharge niedożywienie błędnie poinformować nieruchomy obojętny. sept oct non deca. quad penta. prim di. sexa hepta. nie zainteresowany bezprawny nieistniejący rozebrać wyładować Przedrostki określające ilość lub stopień ambi hyper hypo hemi. przekraczając extraordinary outgrow nadzwyczajny wyrosnąć (z czegoś) . quint hexa. uni proto.

254 .

szczelina smar elektryk dentysta ekonomia geologia astronomia Przyrostki charakterystyczne dla czasowników -ate -ify -ish -ize -en to calculate to electrify to demolish to criticize to shorten obliczać elektryfikować niszczyć krytykować skracać Przyrostki charakterystyczne dla przymiotników .Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie over under zbyt dużo. przyjęcie odżywianie alkoholizm pomnik chłód wdzięczność otwór. ponad pod overweight underground nadwaga podziemny Przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników Przyrostek Przykład Znaczenie -ity -ance -tion -ism -ment -ness -tude -ure -ant -ian -ist -ics -ogy -nomy ability acceptance nutrition alcoholism monument coldness gratitude aperture lubricant electrician dentist economics geology astronomy zdolność zgoda.

-al -ic -ant -ile -ory -ate -ible -ious manual academic dormant mobile compulsory ornate audible glorious ręczny akademicki śpiący ruchomy przymusowy ozdobny słyszalny wspaniały .

Przyrostek Przykład Znaczenie -ive -less -ful massive stainless beautiful masywny nieskalany. wspomiany już man-of-war .łamać hope -to hope nadzieja .) work -to work praca .: newcomer .rezerwować (bilet kolejowy.lotnisko daughter-in-law - Znaczenie wyrazu złożonego może być sumą znaczeń jego poszczególnych elementów.mieć nadzieję Najwięcej przykładów konwersji występuje w układzie rzeczownik/czasownik. np. nierdzewny piękny 2. np.: socialist . dining-room .pracować break .kredytować book -to book książka . przy czym podstawowe znaczenie może pozostać takie samo lub też całkowicie się zmienić. że ta sama forma wyrazowa może występować w funkcji różnych części mowy. Wyrazy złożone Wyrazy złożone to takie. często metaforyczne.rzeczownik/przymiotnik before . pocket-knife .scyzoryk.przyimek/przysłówek 3. np. np. lotniczy itp.okręt wojenny synowa matter-of-fact— rzeczowy airport .ból głowy. np. Wyraz złożony może też mieć znaczenie nowe.to credit kredyt .: credit . 256 .okręt wojenny. newcomer . lub strawberry . które składają się z dwóch lub kilku samodzielnych wyrazów.przybysz man-of-war . („nóż kieszonkowy").truskawka. Konwersja Zasada konwersji oznacza w praktyce.jadalnia.to break przerwa .przybysz. ale występuje ona również w układzie innych części mowy.: headache .

dożywotni airtight .1.czytelnia sleeping-car .: red-handed .księgowy bathroom .podkowa strawberry . itp. księgowanie Zestawienia typu przymiotnik + imiesłów bierny lub czynny.parowiec horseshoe .wagon sypialny looking-glass . zielonooki 2. np. w skali światowej lifelong . np. np.niefrasobliwy.drwal.księgowość.papier listowy.przybysz worldwide .tablica hot-house .długopis woodcutter .Najbardziej charakterystyczne kombinacje wyrazów złożonych to zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik.długowłosy easygoing .złodziej kieszonkowy Zestawienia typu rzeczownik odsłowny (z końcówką ing) + rzeczownik.lustro chopping-board .: pickpocket . np.: writing-paper .pomoc do dziecka screwdriver .ukochany/a newcomer . Zestawienia typu przymiotnik + rzeczownik lub rzeczownik + przymiotnik.hermetyczny Zestawienia typu czasownik + rzeczownik. papeteria dining-room . np.łazienka kolczyk baby-sitter . łatwy we współżyciu .deska do krajania mięsa Zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik odsłowny stock-taking .: greengrocer .remanent book-keeping .biznesman bookkeeper .śrubokręt steamship .cieplarnia sweetheart .(złapany) na gorącym uczynku green-eyed .truskawka earring - ballpen .jadalnia reading-room .: airport .zieleniarz blackboard .lotnisko businessman .światowy. zazdrosny long-haired .

17 — Język angielski 257 .

3. 2. 8. nieraz zupełnie nieoczekiwanych znaczeniach. że pisownia wyrazów złożonych bywa różna (razem. 15. 5. 5. 9. 3. 6. Statistics Banker Creditor Diligent Colourless Beautiful Homeless Capable Modernize Multiply Dentist Physician Writer Incredible Traveller Przetłumacz na polski następujące wyrazy: ĆWICZENIE II Wyraz Znaczenie 1. Distaste Incredible Misunderstanding Irregular Illegitimate .Cytowane powyżej przykłady bynajmniej nie wyczerpują wszystkich możliwych kombinacji różnych części mowy. 12. Ćwiczenia Uwaga: Przy wszystkich ćwiczeniach należy korzystać z pomocy słownika. oddzielnie. Warto zaznaczyć. 7. 10. 4. 4. 2. 13. 11. 14. z kreseczką) i że najpewniejszym sposobem uniknięcia błędu jest sprawdzenie pisowni danego wyrazu w słowniku. ĆWICZENIE I Wpisz w odpowiednią kolumnę wyrazy podane poniżej: Wyraz Rzeczownik Czasownik Przymiotnik 1. w wyniku których powstają nowe wyrazy o różnych.

258 .

9. Podaj polskie znaczenie wyrazu wyjściowego i pochodnych: Przymiotnik z przyrostkiem -ful Rzeczownik (o iJe takJ istnieje) Przymiotnik z przyrostkiem -less (o ile taki istnieje) 1. 7. 16.6. -ant. 10. 6. 15. Help 17* . 14. 3. 4. 12. 7. 18. -ory. 11. 8. -ible: Rzeczownik Przymiotnik 1. 20. 17. 21. 5. 19. Home 3. 9. -ile. Beauty 2. -ic. 10. 22. Impossible Malcontent Dematerialize Hypertension Hypotension Polygamy Multilateral Bilateral Subordinate Postwar Premature Counter-argument Antiwar Reread Outdated Overtime Underestimate ĆWICZENIE III Przekształć poniższe rzeczowniki na przymiotniki stosując przyrostki -al. Extravagance Possibility Sentiment Mobility Satisfaction Catholicism History Criticism Tolerance Compulsion ĆWICZENIE IV Z podanych poniżej rzeczowników utwórz przymiotniki za pomocą przyrostków -ful i -less. 2. 13. 8.

Harm 9. End 8. -ify. 4. 8. Use 7.4. -en: Przymiotnik Czasownik 1. 6. Penny 6. 7. 2. Glory 5. Satisfaction 3. stosując przyrostki -er. Elimination 2. 3. Child ĆWICZENIE V Przekształć poniższe rzeczowniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. -ize (patrz: Konwersja) Rzeczownik Czasownik 1. Education 4. 9. Meaning 10. 5. Recognition 6. Demolition 10. Hope 5. -ish. -ian: 260 . -or. 10. -ify. -ist. Monopoly 7. Modern Multiple Sweet Quick Deep Satisfactory Critical Tolerant Weak Glorious oznaczające ĆWICZENIE VII Przekształć poniższe rzeczowniki na rzeczowniki osobę. -ish. Economy 8. Creation ĆWICZENIE VI Przekształć poniższe przymiotniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. Enjoyment 9.

Profession 8. Teach 4. Construct 6. straw. care. Write 2. -or. 4. Statistics 4. My youngest son is very fond of reading. podaj ich polskie znaczenie: shop. dog. dodając przyrostki: -er. dress. Learn 5. Mathematics 5. berry. ship. Journal 6. ĆWICZENIE x Przetłumacz na polski następujące zdania: 1. going. Psychology ĆWICZENIE VIII Z podanych poniżej czasowników utwórz rzeczowniki oznaczające osobę. keeper. writer. Smoke 9. maker. Drive 8. hair. easy. Creation 3. Humour 9. Invent 3. know. hand. Tom is a great reader of detective stories. The book I wanted was available in the reading room. taker. how. Baptize 7. hot. 261 . war. Sing ĆWICZENIE IX Z następujących wyrazów dobierz dopowiednie pary tak. It's too dark -1 cannot read. short. type. 2.Rzeczownik Rzeczownik pochodny 1. Economy 2. copy. Music 7. Piano 10. book. -ist (patrz Konwersja): Czasownik Rzeczownik 1. aby utworzyły wyrazy złożone. 3. do. Play 10.

21.5. 20. We were let into the building by the caretaker. 11. The dining-room in our new flat is a little too small. Teaching is a difficult profession. The eating customs of that country are very unusual. 22. Please take care of the children . 6. The foreign delegation will dine in the Town Hall. 17. 15. 18. 24. Nie będziesz miał kłopotów z twoim nowym kolegą . 4. 16. I am thirsty-is there anything to drink? The man was an idler and a drunkard. 8. 7. 262 . Wynalazek radia miał ogólnoświatowe znaczenie. 11. Moja żona znajdzie kontrargument przeciwko wszystkiemu co powiem. but some professors like it. Tom seldom drinks but when he does he gets drunk very quickly. What shall we do with the drunken sailor? (The opening line of a popular English song). What have you done to your hair? This is the latest hairdo. 9. Tom poszedł do kina ze swoją dziewczyną. please? This is not my signature. Stop! Don't you see the road sign?! Will you sign this paper.nie znam tutaj nikogo. Frederic Joliot-Curie was a famous French physicist. 28. Shere Khan in the „Jungle Book" was a man-eating tiger. 10. The short hand of the clock pointed to eleven. 7. 12. 9.to człowiek łatwy we współżyciu. 30.I've got to go out for an hour. 25. 3. 23. To nie do wiary jak się zmieniłeś. 6. It is very useful for a secretary to know shorthand. 13. 10. 2. 27. 1. ĆWICZENIE XI Przetłumacz na angielski: Spotkaj się ze mną na lotnisku. 29. Big bank robberies are usually the work of professional thieves. A vegetarian eats mainly vegetables. This food is uneatable! Do you care for a drink? Heavy drinking is very harmful. Sklep był zamknięty z powodu remanentu. Rudowłosa dziewczyna spojrzała na mnie i uśmiechnęła się. Jestem nowym przybyszem w tym mieście . 14. Proszę się zgłosić do działu księgowości. 5. 26. 19. 8. Physicians are usually called doctors. John wydaje się być bardzo rzeczowy. We invited our neighbours to dinner.

Obawiam się.to człowiek niezwykle inteligentny! 14. że ci pożyczę pieniędzy . wolę być dziennikarzem. Myślę. 15. Proszę przeredaguj ten tekst (napisz go na nowo). 20. że twoja radość jest przedwczesna. 18. . Brownowie są bezdzietnym małżeństwem. że nie doceniasz Johna . Wczoraj odbyła się w naszym mieście wielka manifestacja antywojenna. 16. Nie chcę dodatkowych pieniędzy i nie będę pracować w godzinach nadliczbowych. 17.12. Nie spodziewaj się.jestem bez grosza. 19. Czy chciałbyś być matematykiem? Nie. 13. Ten człowiek zawdzięcza swoje stanowisko przekupstwu.

a. Some students want to talk to you. the. 5. 6. a few. 2. 2. a. These flowers are tulips. Tom Brown is an airman. 4. 9. 10. the product. ĆWICZENIE IV 1. the way. b) 1. little. a lot of. the tie (pullover. 3.).1 am going to write a novel about a man who lived on a desert island. films about animals. some jazz records. a. the. 8.). the. 3. the. 6. 2. little. a lot of. a. the.). the. 5. much. Na przykład: 1. 4. 7. 2. 5. the nearest post-office (taxi-rank. 8. a little. telephone box. I have received a letter from a cousin. 2. In the room there was a bed. 1. a few. This stone is a diamond. Przedimek ĆWICZENIE I a) 1. I have bought a gramophone and some records. 10. Professor Jones is a scientist and inventor. 7. some good-looking girls in pretty summer dresses. 3.1. 4. ĆWICZENIE III Dodatkowe zdania mogą być różne. a table and some chairs. Określnik — the Determiner 1.2. a new house. 7. much. the. 3. service station. a little. service station. the longest river. the. a small house with a red roof. a little. a lot of. 5. etc. 6. 3. I read the letter and looked at the photographs. telephone box. a radioactive element. little. ĆWICZENIE V 1. 3. much. 6. a. 3. the 19th century. a post-office (taxi-rank. few. etc. ĆWICZENIE II Przydawki mogą być różne. 4. Inne określniki ĆWICZENIE I a) 1.Klucz do ćwiczeń 1. 3. 5. 7. a town. a. 2. the Second World War. 5. 4. 4. 9. 8. scarf etc. the girl (woman). Na przykład: 1. 5. a charming little village. Our guests are foreigners. the 1st. a. 5. 3. 8. the. 2. The boy put his arm around the girl's shoulders. a famous English writer. little. a few. The cat was a Siamese and the dog a collie. a. You can eat the eggs but leave the cheese for Mary. the first flight to the moon. the. a. an. 4. the men. The novel is long and rather dull but I like the short stories. a. b) 1. 264 . 2.

life — Non-Count. So far few workers have applied for that job. the year nineteen sixty-eight. He is a very interesting author though he has only written a few novels. 16. 2. He read a lot of historical novels when he was a young boy. my uncle's car 12. Open your books at page eighty-three and read Chapter Four. 7. 5. Pass me the jug. a two years' leave 18. our scientists' achievements 20. papers — Count. Rzeczownik — the Noun 2. 2. 8.2. 10. 18. 8. a one month's holiday 16. There is a little (some) milk left. 9. 4. the children's dolls 19. 11. my wife's photograph 3. Podział rzeczowników ĆWICZENIE 1. There has been a little sunshine today but not much. 10. my grandparents' property. Each of the workers will get double pay for working on Saturday. India's future 9. concert — Count. 14. 17. 12. ĆWICZENIE III 1. our neighbours' opinion 10. 9. my guardian's words 6. help — Non-Count. 6. 7. our town's streets 4. The bill amounts (comes) to two thousand three hundred and forty-eight pounds and twenty-five pence. 4. The bank has lost hundreds of thousands of pounds on this operation. two thousand three hundred and eighty-five people. 8. eighty-six. 3. paper — Non-Count. 2. Are there many languages more difficult than English? 19. twenty-fifth of March. one hundred and five students. Have you seen many films this month? 12. 2. My brother is fifty-three years old. 5. In nineteen seventy-eight I was in London. 15. 7. If you're going to town. He gets very few letters though he has been living here for five years. 5. times — Count. I'm afraid few people will agree with you. Brown's daughter 7. please. I'll cook potatoes because I've got too little rice. 12. 11. My chair (seat) is in row fourteen on the right-hand side of the hall. 13. who is nineteen. 10.1. 4. Poland has a lot of coal and a little iron ore. 11. two hundred and ten. the Queen of England's crown 17. I have written my report twice already and I am not going to try for the third time. a hairdresser's work 15. time — Non-Count. a five days' journey 14. 265 . I'm very tired because I had little sleep last night. I have decided to save one fourth of my salary every month. How much money will you need? 6. difficulties — Count. music — Non-Count. a ten miles' walk 8. our debtors' money 13. ĆWICZENIE IV Twenty-two. Poland's new industries 5. pleasure — Non-Count. I'm afraid you won't pass your exam — there is little hope now that you have wasted so much time (such a lot of time). Formy rzeczownika ĆWICZENIE I 1.1 have little time and a lot of work. I bought a few interesting books in that bookshop. Have you read many books on that subject? 3.ĆWICZENIE II 1. 2. He drinks little milk but a lot of strong tea. 3. our countries' friendship 11. We haven't much more to do. 9. Mr. 20. 6. page four hundred and fifteen. John is three years older than his sister. buy a few toys for the children. my father's house 2. life — Count. We have paid more than two hundred million zlotys for this house. Hundreds of people saw that terrible accident at the airport. difficulty — Non-Count.

the chairman's report 9. The kings of England's crowns can be seen in the Tower. The foreigner's car has been robbed. lioness. potato. 15. bull.1 have read all Shakespeare's works. child. housewife. Have you ever walked in St. my sister's new hat 6. traitress. 9. We spent a three weeks. uncle. mouse-trap. 4. niece. 8. mother-in-law. stimuli. feet 7. women. ox. phenomenon. nieces. goose. valley. swine. What do you think about Leonardo da Vinci's paintings? 6. 18. Where is our teacher's famous notebook? 2. widower. your manager's permission 8. man-servant. teeth 3. negro. daughter-in-law. A lot of people came to my younger brother's wedding. chief. princess. Ask for information at any travel office. 4. Mary buys her clothes in London. potatoes 8. bridegroom. They say that the family are looking for him. men-servants. This furniture has cost a lot of money. cargo. I think these trousers are too tight. 5. ĆWICZENIE II emperor. he will probably extract two of my teeth. knife. 2. ĆWICZENIE III 1. tooth. murderess. waitress. shoes. sheep. policeman. 2. The president's speech was optimistic. 266 . My aunt has three daughters and just as many sons-in-law. The thief was arrested by two policeman. This is not my camera. 12. 3. steward. these people's tragic fate 10. James's Park? 13. letter. 10. The Browns' house was standing not far from river. Many farmers breed sheep and oxen. Liczba rzeczownika ĆWICZENIE I fox. poetess. phenomena 9. 7. Fruit is usually dear in winter. thieves. landlord. ĆWICZENIE II 1. 9. 11. B. Have you read Steinbeck's book entitled "Of Mice and Men"? 6. these children's toys 5.4. Who will take our luggage to the train? 10. 14. guests 6. nephews. 5. calf. workman. mouse. my friend's brother 2. In these woods there are foxes and deer. The goods will be sent tomorrow. 16. holiday at our parents' place. it is my friend's. If I go to the dentist. passer-by. 11. children 2. 2. party. step-daughter. Crowds of people came to the airport to welcome the delegation. The book discusses the thousand years' history of our nation. 8. That man's life must have been interesting. louse. men 5. Rodzaj rzeczownika ĆWICZENIE I heiress.ĆWICZENIE II 1. husband. hero. 7. 13. heroine. 3. Shaw's plays are often staged in the theatres of our town. foot. oxen 4. ĆWICZENIE III 1. the government's drastic measures.3. I don't need your advice! 14. The economic crisis is the most important problem of the present day. 12. Some people are afraid of mice. 17. our professor's new exhibition 4. fish. my brother's pretty girl-friend 7. god-children 10. our teacher's new book 3. G. men.

Anything. Zaimki nieokreślone ĆWICZENIE 1. b) 1. her. The stewardess was asked to bring another cup of tea for my aunt. some. It isn't theirs. Any. The lioness attacked the tigress. Anywhere. I don't know him. 15. Myself. Any. Anybody. her. Herself. 8. 4. Anybody. I haven't met them. 4. Any. 9. 5. 4. Nothing. She hasn't given me the bill yet. them. 3. Anybody. 5. it's yours. us. Mary has a sister who is a widow. 11. 5. 4. Themselves. 7. 4. 13. 2. She is the heiress to the old woman's millions. 3. said the princess. them. I'll buy her a new hat. 7. Anybody. 7. Yourself.4. 3. Anything. I will ask them. 2. Somebody. 6. 2. My grandmother has a lovely figurine of a shepherdess on her desk. 12. 9. me.ĆWICZENIE III 1.3. 11. 10. 7. 15. Nowhere. 3. I'm not telephoning him. They aren't mine. Yourself. Our hostess is an extremely nice woman. 3. Zaimki dzierżawcze ĆWICZENIE 1. 2. Any. 3. 14. 14. her. it's his. them. 3. Nobody. My daughter will talk to your mother. 18. 8. 4. 2. Herself.2. Any. I'm not going to listen to him. it's theirs. 17. 267 . Any. My aunt is the manageress of a big firm. It isn't mine. something. 6. Himself. 8. Zaimki emfatyczne ĆWICZENIE I 1.5. 10. 3. Zaimek — the Pronoun 3. 6. The Queen of England was once also the Empress of India. The bride is my twin sister. The waitress brought our bill. 5. 6. It isn't his. Himself. Ourselves. some. some. it's ours. My mother-in-law knows many famous actresses. they're his.1. 6. "This woman behaved like a heroine". Themselves. 3. 5. It isn't mine. Yourself. Zaimki osobowe ĆWICZENIE a) 1. it's hers. Ourselves. 3. Ourselves. Yourself. 13. 2. some. 2. 6. 5. It isn't mine. The postwoman brought me a letter from the mayoress of the town. Zaimki zwrotne ĆWICZENIE 1. him. 3. 16. I'd like you to meet my step-daughter. 5. 12. 4. Anywhere. 3.

. Smith doesn't work so hard as Mr. The deaf. so. 10. the young. a late breakfast. Stopniowanie przymiotników ĆWICZENIE I 1.. 5. 5. such a. healthier than . 5. such. Did you enjoy yourselves at the party? 2.. more interesting than . My daughter has bought herself a new car. 2. the middle-aged. John is as tall as Henry. 6. 12. 3.ĆWICZENIE II a) 1. 6. 7. 4. such.. The headmaster himself told us to go home. It's not so warm in March as in July. Mr. such a. 3. help yourselves. 2. What. What an . 9. 3. What an . the dead... 13. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ĆWICZENIE I 1..... 10. The article on page five is as long as the one on page ten. such. 4. 11. 12. What an .. 2. amusing. The cake is on the table — please. He said it himself. London isn't so large as New York.. ĆWICZENIE II 1. 8. such a.. 6.. careful. 4. .. 5. 268 . How . 4. Formy przymiotnika ĆWICZENIE I 1. noisy. 2. 3. The old... 8. the weak. What . Will you keep this book for yourself? 4. 5. 5. clean.2. bored. ĆWICZENIE III 1. 6.. Brown. 4. 5. 11.. We shall look for our coats ourselves. Adam's composition is longer than Peggy's (or: Peggy's composition is shorter than Adam's). 2. ĆWICZENIE II 1.. Yesterday it was warmer than today.. 4. 4.. shallow.. How . 5. 3. 3. Przymiotnik — the Adjective 4. so. 4. I am afraid I will have to do it myself. blunt.. 9. 2. Mary is taller than Helen. irritated.. b) 1.. amused.3.. 6. How . so. John's car is older than mine.. interested.. Your hair isn't so long as Peter's. such a. better than . more intelligent than . What . such an. irritating. How . such. 14.. interesting. confusing. How. The strong. ĆWICZENIE HI 1.. boring... such. 7. quieter than . 2. The unemployed.1. 3. the blind. 4. confused. 7. 3. ĆWICZENIE II 1. My Russian is as good as my French. 2.. so. 2. 4. 3. 3. 7. How . Henry is a better student than Steve. 5. 4.

the smallest 5. ceaseless. broadly. 5. usefully/uselessly. contemptuous/contemptible. politely. 6. the most boring. the best 2. original. dangerous. beautifully. the more friends she has. visibly. busy. the biggest 3. anxious. artistically. 4. sorrowful. luckily. wisely. expensively. effectively. the widest 5. pleasant 269 . safely. variable. obedient. intelligently. careful/careless. beautiful. the most useful 7. the warmest 10. hotly. The nicer the girl. the busiest 9. The rich often have as serious problems as the poor. immediately. the more comfortably you'll live. 3. willingly. imaginative/imaginable. lucky. b) przysłówki sleepily/asleep. A big flat is more comfortable than a small one. more economical. temporarily. doubtfully. black 11. joyful. constructive. the more pleasant the holidays. respectfully. the longest 14. hot. Przysłówek — the Adverb ĆWICZENIE I kindly. useful/useless. gloriously. Our holidays at the seaside were as pleasant as our stay in the mountains. 7. economically. the more you know. The older you are. the most amusing. 5. hospitably. hateful. the best 2. profoundly. the best 2. 2. wider. carefully/carelessly. sorowfully. ĆWICZENIE VI 1. glorious. contemptuously/contemptibly. additional. freely. prettier 6. thankful/thankless. movable. the most interesting 5. ĆWICZENIE II a) przymiotniki sleepy. more useful. worse 7. 3. 5. necessarily. perfectly. trustful. The worse the road. the more difficult the driving. obviously. fortunately. wonderful. the kindest 12. hospitable. angry. finer. I'm afraid you are more tired than I am. artistic. Where is the nearest petrol station? 4. anxiously. publicly. additionally. obliging/obligatory. eldest 8. cheaply. possessive. joyfully. better. helpful/helpless. further 4. originally. fairly. rightly. more dangerous 3. attractive. The harder your work. regularly. ĆWICZENIE in a) przymiotniki hopeful/hopeless. legally. intelligent. tactlessly. the most original 13. ĆWICZENIE VII 1. centrally. full. dangerously. more attractive. 2. patiently. happily. respectful. central. trustfully. neglectful. the finest 6. ĆWICZENIE VIII 1. generally. the most attractive 4. the most interesting novel 3. This play is as interesting as the one I watched on TV yesterday. playful.ĆWICZENIE IV 1. protective. the most difficult 4. handsomely. the most economical. ĆWICZENIE V 1. bigger. wrongly. The finer the weather. It's the most beautiful picture I've ever seen. foolishly.

. movably. Ann dropped the letter quickly into the pillar-box. ceaselessly. wonderfully. 7. lately 9. willingly 9. Brown will soon explain everything... 29. ĆWICZENIE VI 1. and so we missed the beginning of the performance. Pass me that book: I only want to see its title. Do you often go .. Will you ever forget.. hard 7. We were quite certain . 12. 8. 4. prettily 13.1 have rarely seen . 11. bad 6. 13. 19. 11. attractively. well 5. good. Why have you written this letter so carelessly? 8. My uncle was speaking more and more loudly and walking nervously round the room. 6.. bad 10. Have you ever been . highly 9. 35. 14. 18.. 20. 14. beautifully. sooner. nearly 12. thankfully/thanklessly.. more quickly 6. badly 15. 15. Cold milk tastes good on a hot day. We got to the theatre too late. Mr.. 7. good 2. coldly 3.. A thief can easily get in here. 18. 26.. 3. heavily 10. Your room is not big enough for the party. 19. 6. 12. however. They don't want to work hard. angrily. slowly 4. fairly 8. badly 9. fully. good 6. 34. John has just finished . possessively. 27. farther 7.. brightly 2. Your friend obviously didn't want to stay here any longer. cold 2. We have almost finished .. Tom was extremely tired and went to bed immediately. Such behaviour was highly immoral. who were laughing loudly.. pleasantly. near 11. variably. 32.. Mary has just arrived.1 still remember where you lived twenty years ago... we will remain here. directly 19. Only he can save us. 2. badly 4.. They seldom come here. hatefully. The woman looked angrily at the young men.. bad 16. Your friends have simply forgotten to tell you about it.1 have seen him only once and that's enough. bad.. How far is it to the railway station? 25.. bad. George sometimes brings presents for our children.1 have never believed you. Do you always treat. 270 . They will never come . obligatorily. fast 6. 33.. 22. 5. 13. later 3. 23.. obediently. slow. The matter has been partly settled. Are you strong enough to lift this heavy table ? 16. Close the door softly. We generally go . Do you always get up so late? 17. nice 18. heroically 4. 4. I have never seen . I have paid for this house less than you suppose. 16. helpfully/helplessly. ĆWICZENIE IV 1... Why are you writing only on one side of the paper? 30. Tom is often worried . better 5. badly 3. Mary was almost sure we would come. efficiently 4.. We sometimes take him there . weakly 5. How can he drive a car when he hardly knows the rules? 24. imaginatively/imaginably. well. high 14. constructively. more noisily 10. badly 5. nearer.. Have you ever written . We sometimes meet. You have translated the third sentence best of all. 28.. ĆWICZENIE VIII 1. playfully. protectively. well. My husband unfortunately drinks a lot.. 2. 10. 21. happily 3. I am hardly able . 20. late 10.. highly. well. madly 7. ĆWICZENIE VII 1. 3. My brother got married only a week ago.. He usually comes here . good 7.b) przysłówki hopefully/hopelessly. bad.... nice 17.. ĆWICZENIE IX 1. 10. more enthusiastically 8. 5. hardly 8. ĆWICZENIE V 1. 17. faster 2.. 9. hardly. I hardly meet him. 15. neglectfully. 31. 9. We have visited many museums lately. fairly 20. John looked at me sadly. well 8. My daughter always sits .

Let them go away! 14.3. 5. My brother is not an actor. 4. 5. 10. ĆWICZENIE II 1. buys 2.1 don't often sit up late. visit 5. 5. 8. 3. he is too lazy. He only drinks from time to time. Some people like jazz. He is a teacher. 7. 2. 10. they do the opposite. Mary always drinks coffee for breakfast. Switch the light on. Wyrażanie teraźniejszości 6.1 hate noise. We have put them aside. 6. she is always on time. 6. Cats don't play by day and sleep by night. 11. goes 3. his mother does it.1. 9. 5. 4. 3. John plays the piano beautifully. rains 9. Our teacher doesn't always speak English to us. Why don't you put it on? 3. I usually go to bed early. ĆWICZENIE III 1. Take off your coat. like 8. You must give up smoking. 15. drink 4. 271 . 9. They are not hungry.1 have broken off our engagement. I don't believe you. 6. smell 7. 10. Will you ring me up at half past seven? 8. he often speaks Polish. brings. 3. John doesn't go for a walk. others prefer classical music. You won't take me in again. George doesn't drink too much. Peter doesn't play the piano well. go 6. 13. He goes to bed at ten. Helen isn't late every time you meet her. This train is never late. 2. 7. ĆWICZENIE XI 1. Say again what you want. It is not good for your health. I don't want to see them any more because they have run us down. Who has given them away? 2. We will give it up. changes 10. I can't make it out.1 like jam but I prefer honey. 12. My sister has cleared away the empty dishes from the table. Present Simple ĆWICZENIE I 1. Everything has been done. What time do you get up in the morning ? 3. They don't need anything to eat. 2. I have put aside the money you gave me. they usually bark at strangers only. The earth turns round the sun. I see that you are tired. 9. She doesn't watch TV. It's getting dark. ĆWICZENIE IV 1. they make a lot of mistakes. 4. Pick up these papers! Pick them up. 4. 4. 6.3. 8. I tell you. It's warm here. He can't play at all. Czasy gramatyczne 6. she reads books. You can't put it off. Will you come to the station to see us off? 2. We sometimes buy bread in this shop. they prefer playing bridge. 7.ĆWICZENIE X 1. The Browns don't like working in the garden. 5.3. Czasownik — the Verb 6. Peter doesn't cook his dinner himself. Tom doesn't sit up late.1. They don't do their homework well. In February we usually go to the mountains. Dogs do not bark at everybody. I will gladly put you up for a few days.1.

6. are you cooking 6. call 9. make 7.3.2. What are the children doing? They are playing in the garden. Do Professor Smith's students read the classics too? 5. is having. are playing 5. Because you haven't asked us to do so. Mary is coming tomorrow. Because he has worked too much lately. 2. is raining. Does his mother help him too? 6. he is playing tennis. is listening 10. I am writing a letter. Wyrażanie przeszłości 6. are the kids doing. has earned 4. Do you work too much too? 8. Present Continuous ĆWICZENIE I 1. comes 4. am leaving. lives. is reading 7. 5. are reading. 8. want 10. has Barbara written 8. May I take this book home? No. has won 6. Is his son a doctor too? 6. she never does it in the daytime. and only comes to school from time to time. fly (are flying) 3. am packing 6. Is John at home? No. He doesn't study regularly at home.1 am going to the seaside in a week. I am listening to the radio. Because he has gone out. pretend. ĆWICZENIE IV 1. ĆWICZENIE V 1. have already finished 10. is raining 5.ĆWICZENIE V 1. visit.2. He always plays tennis on Mondays from 5 to 7.1. is making. are going 2. 3. 2. has opened 5. 9. Peter ought to work more. are having ĆWICZENIE II 1. am writing 3. Do you know this man? No. 2. 272 .2. Because he has always been like that. 3. has 4. Because somebody has locked it.3. 3. What are you speaking about? ĆWICZENIE III 1. have you ever heard 2. goes 7. I am reading a very interesting book. try 3. Don't bother me! Don't you see I am busy now? 6. 4. Is Mary watching TV? No. I see him for the first time. is knocking 6. smell. haven't seen 9. has left 7. Can his wife speak Spanish too? 3. is blowing. has not come 3. am waiting 5. Does her sister cook well too? 2. Do you buy all the new records too? 7. 5. How are you feeling today? 10. making. What are you doing upstairs? I am cleaning my room. You must read it in the reading-room. is having 2. is knocking 4. have come. 4. ĆWICZENIE II 1. 7. 6. writes 2. Because she has left for London. are you feeling 8. 4. visits. Don't bother me. We are going to the theatre tonight. knows 8. 5.1. May my brother go home too? 4. have you understood. see. you may not. is writing. 6. are you doing. rains.3. is looking. are watching 9. Present Perfect ĆWICZENIE I 1.

lived 7. Where did you spend your holidays? 18 — Język angielski 273 . When was Mrs Brown's son born? 8. Hasn't she finished her homework yet? No. Tom has been learning German since his childhood. 9. Have you heard the latest news? John and Mary have got married. visited 3. ĆWICZENIE II 1. has been cooking 7. have been listening 3. Where did you live in 1980? 9. Why didn't you say so at once? ĆWICZENIE III 1. Why didn't you ask me? 4. 6. Past Simple ĆWICZENIE I 1. 6. has been reading 6. I have been looking for that book for the whole afternoon and I will go on looking for it till I find it. We haven't talked to John since Monday. have been working.2. 3. Mr. 6. 2. 7. 5. We have been listening to lectures all day long and we are very tired now. They have just phoned to say that they will not come. came 5. How much did you pay? 2. but he hasn't learned it yet. has been watching 2. We have been waiting for you for many years. How do you know it is true ? Mary has told me. have been writing 10.2. How did you manage to open it? 6. I haven't been in England since 1975 3. Did you give John all the wine? 3. Mary has been working too much lately and she must rest now. We haven't seen each other for years. Have you learned to swim at last? ĆWICZENIE IV 1. Mary hasn't telephoned since last night. 10. has been typing 5.1 have been working in the garden since early morning and everything is done at last. have been learning 8. 4. lived. 2. 5. The students have been here since ten o'clock. Can you repeat what you have said ? 7. Brown has worked in a bank for twenty years.3. Where did you buy this watch? 2. What time was it when it began to rain? 7. We have lived in Warsaw for ten years.2. have been building 9. ĆWICZENIE II 1. 6. And what did you answer? 10. did not work 6. Why didn't you come to Jane's party? 4. went 9. 8. 7. was. 5. Jane has been trying hard to improve her pronunciation and you can now admire the results. has been explaining 4. Why didn't you wash tfyem up? 5. I have read this book and I don't think it is worth reading. she has teen listening to records all the time. How much did you pay for this dress? 5. 4. saw 8. Where did you find your key? 10. I have known the Browns since last summer.3. I have not seen any interesting films lately. 6. 2. went.ĆWICZENIE in 1. 8. Where did you find it? 8. When did John come to see you? 9. 3. 4. How many roses did he give her? 7. were 4. bought 2. did not take. Why did he come so late? 3. I have just written a letter to the Browns and I am going to post it. 8.1 have hidden that letter so well that I can't find it myself. We have already finished work and we are going home.3. Did you help George? 6. did not cook. Present Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1.

was sitting. Past Continuous ĆWICZENIE I 1. was reading. went in. started. saw. listened 9. have you read. 3. used. was passing. Mary has already told me about her new job. was buying 5. When I was in London I used to travel by tube every day. did not hurt. was having. The Browns have lived here since 1970. You explained this problem to us in your last lecture and I think. started 7. was sleeping 6. was laying. Did you watch yesterday's TV programme? 5. 3. was sitting.1 saw him three days ago. When I was a child I liked to listen to fairy tales. 2. opened. were 6. 8. bought 3. a) Mary came to see me yesterday. na przykład takie: 1. 2. it was raining 2. ĆWICZENIE II 1. We have often visited the Smiths. Did you write to them about our coming? 6. 3. came. had supper and went to bed. ĆWICZENIE II We saw this film last month. Because he had a train to catch. ĆWICZENIE HI 1. He phoned at eight o'clock. 7. came 2. struck 8. came. gave. was. was washing up 3.5.1 put it on your desk. b) Smith has already finished his latest novel and is going to write a new one. 4. were. 8. 6. I paid 400 000 zł.2. They came yesterday evening.2. ĆWICZENIE IV Rozwiązania mogą być różne. left 2. was 6. John has always refused to help me. 2. learnt 5. After a heavy snowfall all roads were slippery. 3. began 4. fell 8. ĆWICZENIE m 1.3. a) Smith finished his latest novel a month ago. left. I often bought ties in that shop because they used to have a large selection.1 paid for my new radio two days ago. ĆWICZENIE V 1. 4. a) Last Saturday we invited the Joneses to tea. was making 7. 4. haven't seen. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ĆWICZENIE I 1. b) She hasn't been to see me since Christmas. has already told.3. 6.ĆWICZENIE IV Odpowiedzi mogą być różne. were watching 4. were having 4. I gave her a watch. 4. have not finished 5. saw 2.4. took 10. has just left 3. 2. lived 9. rang 5. 6. liked. was 6.1 was too tired last week to study for my exams. has been 10. was cooking 7. 2. was cleaning. slipped. were having. 5. Agatha Christie wrote crime stories. was crossing. it was really a very pleasant 274 . has not written. preferred. 3. fell 3. visited. went. had no time 4. ĆWICZENIE V 1. was 7. read.

b) What about Mike? Hasn't he written to you yet? 9.3. b) I have just finished doing the room and I am going to do some shopping now. will have been paid off 6. 5. a) Your girl-friend phoned when you were out. saw. hadn't locked 6. b) We have invited the Joneses to tea.. 6. Past Perfect ĆWICZENIE I 1. had never met 8. telephoned.. saw. Because she had lost the key. . Was.3. Visited. b) Don't go out.. Because she hadn't worked enough. 7. had left 2. Why. she had been playing the piano from morning till night. had read 3. 6. although he had been learning that language since his childhood.. had opened. had been lecturing for three semesters (terms) .. went 5. Asked. had left 4.. he is quite a different man now. 3. will graduate 5.. . b) I haven't seen Tom since 1970.. Because he had caught a cold. ĆWICZENIE II 1. was. 4. . 6. came. a) I saw Tom last in 1970. will you be skiing 10.. found...6.. he had been working in his garden twelve hours a day. Because he had slept badly. appeared. Past Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1. b) I have sent you a book and I hope you'll get it soon. Because Mary had forgotten to post it. . had been crying for a long time. were. Did you say. Opened. a) I saw your wife only once.. knew. you have been working all night.. . Had got 12. had been painted 5. will have seen 8. . b) No wonder you are tired. they'll be here at five. came.2. had stolen. . had spent. had. Because she had not stayed till the end of the play. was. had done. said. came 3. had gone 4. Because he had spent all his money. will have repaired 4. will have built 7. had informed 9. will have done 3. 4. had learnt. 4. b) I have never seen your wife. told. will not be able 3. found. will be waiting 8.3. drinking and singing all night. will have planted 2. had left 6. Wanted. had hidden 7. 3. 7. 5. a) Yesterday I did my flat. had done 7. had eaten.. Was. 8. forgot 10. saw. will have eaten. a) We had a letter from Mike yesterday. will have. had ordered 9. 10. Wanted. Wondered. had been 2. happened 11. he had been amusing himself instead of studying. 2. Wyrażanie przyszłości ĆWICZENIE I 1. 7. 8. will you be using 9.7. 8.. told. a) I sent you a book last week. . Had to. 6. Opened. Because he had lost his wallet. had been. had been eating. came. What is she like? 6. 2. will be correcting 6. could.. ĆWICZENIE II 1.. will be cooking 2. saw. will be flying 7. cleaned the windows and washed up all the dishes. will have passed 5. hadn't bought. had ordered.3. 18* 275 .afternoon. had never heard 8. we had been waiting for you for several hours. a) John worked too much last year. at your wedding party. ĆWICZENIE III 1. Your girl-friend has just phoned to say she is coming. had been 10. 6. no wonder he ruined his health. 5.2. I'll phone 4.

I must have this text copied. I must have a new dress made.4. 6. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ĆWICZENIE I 1. 3. 5. 7. 4. I'll do it in spite of everything. We are going to buy ourselves a new car.4. People do realize the difficult situation of the country. 11. A new school is to be built in this village. We did prepare everything that was necessary. You didn't answer my question. 4. ĆWICZENIE IV a) 1. 5. in the morning or in the evening? 3. John knows nothing about this matter. Have the tea brought in. 3. 4. b) 1. and so does his wife. 2.1 do understand what you mean. c) 1. and neither do I. Will you please switch off the radio? (Will you switch off the radio. 8. 2. I have a good time when I am in your company. 4. 9. We had all the flowers in the garden watered.2. 4. He did know about it from the very beginning. 10. When do you have your bath.1. 2. I'll wait (be waiting) for you from four to six. We had better have that conference at a later date. kiedy będę w Anglii. 3. 4. You must have your coat shortened. 2. We were to come at 6 o'clock but the train was one hour late. and neither did your brother. Why didn't you have your car washed? 6. Have your hair cut because it is too long. 4. You must have your room cleaned. You had better forget about this incident! 2. Tomorrow at five John will be having an English lesson. 14. How are you feeling? Shall I ring the doctor? 12. Who is to be blamed for this mistake? 5. Nie wolno ci pić zbyt wiele wina. 3. Mary może iść do domu. 2.ĆWICZENIE III 1. I don't. You had better come back home at once! 3. If they ask me about you what am I to say? ĆWICZENIE II 1. 5. Mary had her watch repaired. We will help you in all your difficulties. 3. The Browns are coming (arriving) tomorrow. please?). Why have you brought a type writer? Are you going to work here today? 13. 10. Do you have letters from your sister every week? 4.4. At this time next month I will be sitting on the beach. I'll be in the library between five and six. Nie 276 . You had better visit us the next week. He will pay a lot of money for that house. kiedy skończy pracę. Professor Jones takes part in many conferences. 4. Have these letters answered at once. We will have the keys to our house changed. Powinienem mówić po angielsku. 5» Tom knows that as well as you do. 7. 2. Czasowniki specjalne — Special Verbs 6. Do you learn French? No. ĆWICZENIE III a) 1. Will you give me your new book? 8. You must have these sentences translated. They have breakfast very early. 3. 3. 2. My neighbours had their fence mended. 6. Spring will probably come early this year 6. Ona może zjeść pół tuzina jaj naraz. Why didn't you have your flat done up? b) 1. Do try to do it once more! 5. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ĆWICZENIE I 1. 9. What are we to do in order to satisfy you? 2.

5. 2. 6. 8. 4. Kiedy będziesz musiał zwrócić te książki? ĆWICZENIE V 1. Było bardzo dużo czasu.powinienem palić tylu papierosów dziennie. Kiedy będziesz mógł wygłosić swój wykład? 2. 10. will 2. should/would 5. ĆWICZENIE VII 1. Niepotrzebnie martwiłaś się o mnie. Nie potrzebowaliśmy innego środka transportu. Mary ought to have forgotten about that unpleasant incident. John can work all day long. will 7. Tom used to help us when we needed it. ĆWICZENIE VI 1. shall 5. Dlaczego nie zostaniesz z nami dłużej ? 6. The students used to bring sandwiches and eat them during the break. shall 4. Powinniśmy byli pamiętać o urodzinach Johna. 7. Nie potrzebowaliśmy więcej pieniędzy. 6. 8. Dzieciom nie wolno bawić się zapałkami. 10. 10. We will have to ask Father for a loan. 5. Niepotrzebnie go odwiedziliśmy. ponieważ John zaofiarował się. 8. 3. 9. 3. Niepotrzebnie przyszedłem w to miejsce. John nie musi iść do lekarza. 10. 9. 6. 5. Smith needn't work. 7. ĆWICZENIE IV 1. should 6. Dyrektor nie powinien był zwalniać tylu robotników. should 8. 4. will 6. should 3. should. would 2. shall. Smith should not work. 6. 10. Może będziemy zaproszeni na to przyjęcie. Mary had to bring in tea to the dining room herself. Musiałem zdawać dwa egzaminy wczoraj. shall 8. 4. Will I be allowed to ask you one more question? 6. 10. Możesz przyjść do mnie teraz.1 can't listen to it. Niepotrzebnie zadzwoniłeś. Nie potrzebowałem brać taksówki. They must not drink alcohol. ĆWICZENIE II 1. Mary powinna wiedzieć o czym mówi. would 7. John didn't have to translate these letters into English. 2. ĆWICZENIE VIII 1. Niepotrzebnie umyłeś samochód. 3. Must you get angry with us? 277 . will 3. My friends will be able to come to breakfast tomorrow. 4. Dare you bring him here? 8. ponieważ drzwi są otwarte. You will have to forget about these plans. Can you understand it? 9. 5. I don't think he will ever be able to understand us. should. You should understand our difficult situation.1 mustn't listen to it. 7. ponieważ jest zupełnie zdrów. 3. May I get another cup of tea? 5. 7. Mr. Should I believe all these stories? 7. Nie potrzebowaliśmy szukać nowego klienta. Niepotrzebnie spieszyliśmy się. 4. 3. The teacher has never had to explain these things twice. should 10. Kierowcy nie powinni zbyt szybko jeździć. ĆWICZENIE III 1. On such beautiful days we are allowed to bathe in the sea. would. How dare you say he is a thief? 2. You may smoke a cigarette. Our guests may come tomorrow. Mr. 8. Dzieci powinny wcześnie chodzić spać. will 10. 2. 9. will 9. He must have known all the details if he managed to write such a good article. że mnie podwiezie. Powinieneś był znać go lepiej. should 9. Traffic regulations ought to be observed. Nic mi się nie stało. 9. Czy rzeczywiście musisz pożyczyć tak dużo pieniędzy? 9. 8. would 4. You may go to the cinema. 7.

Neither does Robert. So was Keats.1 wish we didn't live so far from the town. The Browns do not often give parties. 9. on Mondays 5. I wish I had learnt to cook before I got married. 3. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów ĆWICZENIE I 1. in February.6. had been 2. 2. at 13. 7. 5. I didn't agree with the speaker.5. at home. over 4. 14. I don't like the circus very much. at 2. I wish I hadn't changed my job. The Blacks haven't been abroad for years. at 8. I wish you were quiet at last. had never met 4. Neither will he. 8. So do oranges. 6. into. 9. on that day. in Exeter 4. 3. down 12. after lunch 17. from three to six 12. at 9. on 10. Neither (nor) do I. 10. did 7. So must second year students. had known 4. did not put. 8. 6.1 wish I hadn't forgotten my money — I can't buy anything to eat. We are ready to go. till June 16. had 8. had 8. had gone 13. had never bought. 3. during 15. for a week. beside. had not married 11. by the end 10. to Bradford. 278 . Neither will my wife. would not put. You shouldn't be late. in time 6. We must go now. had read 5. were 2. So did we. 11. 14. 11. Przyimek — the Preposition ĆWICZENIE I 1. You must be patient. behind 6. 2. 7. ĆWICZENIE II 1. Mr. during. You ought to work harder. 5. were 6. 5. 2. on 15. above.1 like fresh air.30 9. in Bradford 20. ĆWICZENIE II 1. for ages 13. out. from London to Exeter 19. I wish you had followed my advice. np. through. rang 7. ĆWICZENIE I 1. left 3. Neither are potatoes. So is January. 4. in June 7. at. from 16. came 10. ĆWICZENIE III 1. He can do without her very well. 10. 13.: 1. 9.1 wish we were going to France in the summer. So does the director. 6. Zwroty o konstrukcji: So do I. 14. ĆWICZENIE II Rozwiązania mogą być różne. by 11. since the day. So can Richard. 4. 7. demanded 9. Neither should you. on. 13. I wish you knew my parents. had locked 6. in a minute 8. 12. could 3. had not told 9. in front of 7. could 10. had 12. about 14. to 3. in 2. between 5.6. answered 5. at eight 2. My daughter is going to be married. in London. I wish you didn't talk so much! 4.45 11. were 14. had not begun 15. 8. 7. Neither will Lucy. 10. by. I will do my best. before 18. Neither had Patrick. John wishes he had sold his car. in spring 9. French doesn't smoke. 12. at seventeen 3. 6.

. If the boys go on foot. .. 5.. że powinniśmy mu pomóc.. .. Zajrzyj do torby — może tam znajdziesz twój klucz. 21. The Browns' house stands between two much bigger houses. 20. słyszę co mówisz.. 6.1 knocked at the door and went in. co zechcesz. 23. A delegation of English businessmen has come to Warsaw. 7. . 9. 13. 8. Dlaczego przeglądasz te stare papiery? Szukam zagubionego listu. We are very grateful for everything you have done for us. Wait for me at . 2. 4. Put these plates on the tray and carry them to the dining room. 10. 13. I am not interested in space flights. After work I usually go shopping. 14. into English. 16. 9.ĆWICZENIE III 1. Do you want to see Warsaw by night? 17.. 18. ĆWICZENIE IV 1. . Jeśli się oprzesz o tę ścianę. 10. Smith came to our town in August. 2. Wypijmy za twoje powodzenie! Chciałbym wymienić swoje radio na magnetofon. as he doesn't like getting up early. but he travels to work by bus. Mamy nadzieję. I took you for a friend of mine by mistake. 15. These tape-recorders differ in price and in quality. 19.... This table is too big — it won't pass through the door. 6. Nie pochwalam twego zachowania. pytał o ciebie. Ten człowiek jest oskarżony o kradzież. czego chcemy? Zgadzam się z tobą. 11. Wszystkie moje obecne wysiłki zmierzają do nauczenia się angielskiego. Can you come and see us on Monday at five? 12. Try to take full advantage of your stay in England — stay with an English family and speak only English. 18. zapytaj o mnie (wezwij mnie). nie dając odpowiedzi na pytanie postawione na początku. zabrudzisz ubranie farbą... Tom always comes back home on foot. The train from London to Exeter is just coming.. ĆWICZENIE V 1. we couldn't make out what he was aiming at. 5. 8. Nie śmiej się z Johna. 16. Mary has a great influence over her husband. Get into the 114 bus and get off at the third stop. 5. że będzie jak najlepiej. ale to nie znaczy. for the independence of their country.. 7. 3. During the day there is a lot of traffic in the streets of our town. że . I will see to it. 22. ale spróbuj mu pomóc. Jeśli będziesz miał kłopot. 3. 17.. Jeśli będziesz spragniony. 4. W odpowiedzi na Pana list mamy przyjemność poinformować. 12. że zamierzam zrobić. 14. you will see them on the way from the town to our house. . 3. Czy godzisz się zrobić to. 15. 19. 2. .. poproś o szklankę wody. Mary opiekuje się swoim braciszkiem i siostrzyczką. Mówca wskazał na fakt... I never come home before three. 4. she takes after her father. Mr. We will meet at the station at six. The bus stop is behind our house. I came into this room an hour ago. Spotkałem wczoraj Johna.. Słucham cię. 9. think over . 8.. Translate . 11. 24. że zebranie trwało już dziesięć godzin. 6... 7. . John spent the whole evening in front of the TV set instead of studying for his examination. Do you object to .

279 .

How many rooms are there .. It was .. Is there. She won't listen to you.. 8.. There are no . 6. It is. 5.. 14. 3.. 7. It was . 4.. There aren't any .2... 9.. There will be . 4. There aren't... It is .. 13.... It is... It is not always easy to experiment... There was .. There will not (won't) be . 7. .. 6. 7..... 9. Is there . Is there. 13. 3. There wasn't . 12.1.. 10.. there are.. There is ... there are. 5. 8. 4... Is there . ĆWICZENIE II 1. There are no.. there is. ĆWICZENIE II 1.... 6.8.. There aren't any . 3. 14. 5. 5. Is there . 2... There are .. Is there .. Is it. there will be .. It is.. 2... There is a bus stop on the other side of the street. 5.. 3. It's no use trying to persuade her. there is.. It's a pity Mary won't come and see us tomorrow.. there are no. There haven't been . ĆWICZENIE III 1....... There have been a lot of road accidents since the beginning of the year. 9. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja: It + (be) 8.. 10. 5. 5. 6. It is. 7.. it is.. How many theatres are there .. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be)... How many mistakes are there .. 12... Are there any clean handkerchiefs in the cupboard? 9.. How many plates are there . How much petrol is there .. It was.. There is some . 7. It was .... There were . How much bread is there . Porównanie ĆWICZENIE I 1. 7.. There aren't any tall buildings in this small town... Is there . It was . It is . 4. 2. there was.. there isn't. 10. There will be a lot of people at the meeting tomorrow. 3. 8. Are there . 2.. There is no . It is nice to see you again. it is. Are there .. 8... There is some .. 2. It is. There is some .. 9. 2. Is there.... How much money is there . 6. Is there . 12.. There isn't any . 3.. 4. There was . There was . 10. 4.. Are there .... There has been... 6.. It is . It is. There is . Is there.. There is . 8. 8. 280 . How many restaurants are there .. There is. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ĆWICZENIE I 1.. 10.... 3. 11.. There was a very good concert in the park yesterday. It was .. there is. ĆWICZENIE in 1.. 8. Is there . 4.. 6. 11. it will be. There are . 7... 11.. ĆWICZENIE IV 1.. Is there . There aren't any . it is.. It was.. 2. Is there ...

5. 6.. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami ĆWICZENIE I 1. they have been answered. Konstrukcje w stronie biernej ĆWICZENIE I 1. 4. Their old car can't be sold. 4. 3.. will be completed. will be given.1 lent it to my brother. 4. 5. ĆWICZENIE II 1. 10. 4. Some of the old narrow streets were widened. just being built. are just being typed.. This type of transistor radio is now being 281 . 3. 9. 8. they have been read. 7. All right.1 have bought him a book. 5. I won't tell it to her. 5.. A telephone number can easily be forgotten. John has lent it to her. John gave them to me. 3. 6. A school can be built. She told everything. He gave it to her yesterday.. 5. 2. 5. The theatre was opened .. 6.. 2.. 7. it has been checked. 6. ĆWICZENIE III 1. 3. 8.1 have bought them for John.9. He teaches them French. Two of my books have been taken away. The recon struction was completed . 4. 3. just being written. 3. The books ought to be returned . ĆWICZENIE V 1.. Coffee is being served now. ĆWICZENIE IV Will be invited. He promised it to Peter. The whole affair will soon be forgotten. 2. Give them to him.1 am going to give the apples to Jane and the oranges to Mary. they have been asked.. Those documents have been translated. 3. 2. A new shopping centre was built . are just being painted. 2. That old clock ought to be repaired. A lot of forms will have to be filled in.. 10. I have shown it to him. 8. The answers must be written .. The thief was noticed . 8. The facts are very well known. 7. He ought to be paid. Butter should be kept. The police should be informed.. He bought her a ring. just being made. 9. 10.. No. This article need not be translated. will be decorated. 6. they have been told. The old cathedral was reconstructed.. 10. ĆWICZENIE II 2. Show them to me... Don't lend it to him. 4. 3. 7. She told it to her husband. 2.. Yes. 9. Pass it to me. Cars must not be parked . ĆWICZENIE VI 1. will be delivered. it has been prepared* 5.

. 4. Mary was handed . This parcel will be sent .. It has been announced that the president will arrive in Rome tomorrow. it must be posted . has been paid.. My daughter's portrait was painted by a famous artist. 3. Susan should be taught . The road to Winchester is being repaired.. Breakfast is usually cooked by . 7. can't be arrested.. 14. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie ĆWICZENIE I 1.... 15.. won't be offered that job.. Has Mary been playing the piano all the time? 6. Why haven't the letters been typed yet? 9. Smith will be taken . Will Jim be invited to the party? 12.. 3. 12. 6. John will be lent. The rooms are cleaned . 4. The exhibition will be opened by . it must be held .. This book must be returned immediately. 11. 2..1 wasn't told that the guests had already left. is being taught to swim. 7. The window had been opened before you went to bed. 14. 3. Our car is being repaired by. The prizes will be given away by ... 4..1 will be asked to come. ought to be posted 3. I was paid ĆWICZENIE XII 1. was corrected 2. 9. 4. Are the children already asleep? 282 .. Mary's photograph was taken by . Dinner was just being served when we came in... The tree will be cut down.. This report was written by ... "Pygmalion" was written by .... The best tea is made by . The kitchen has been cleaned by . 16.. The police has been told . Mr. They are opened at . Henry has been promised . 12.. by . ĆWICZENIE IX 1. 5. 5. The work must be finished . it will be discussed .... 8...produced .. 13.. 8. Konstrukcje pytające 11.. Has the strike at the Heathrow Airport ended at last? 2. 5.... Passengers are requested to fasten their seat belts.. 13..? 5. A big swimming pool is being built in our district.. 2. Mr. 2. it hasn't been cleaned ... Jones was offered . ĆWICZENIE X 1. My letter has been opened by.. ĆWICZENIE VII 1... Your book will be published next year.. 11.. 10. ĆWICZENIE XI 1.1.. The boys are usually taken . 2. Is the conference being held in that building? 3. by . ĆWICZENIE VIII 1. This picture hasn't been paid for. The jewellery has been stolen by .. 2. 6.. was given a ring. Can your guest speak Spanish fluently? 4.? 7... The safe has been locked.. Spanish is spoken in most South American countries. Those goods are sent. 14... Helen's novel will be finished by her husband. 10. Was he driving .. 7. will be signed 4. Had Henry left before .. it is cleared . hadn't been invited 5.. 3.. The window had been opened by. 6.. 11.. 4. 15.. 7. wasn't shown how to do it. Rice is eaten mostly in the East. 5.... 6.. 13. 6... 5. 3. 11...

Will your secretary book my air ticket? 10. What's your first name? 3. Wouldn't it be better to buy a new one? 5. Did Robert visit .. Why has your watch stopped? 11. Did Mr.. Where did you buy it? 2.. Where did you lose it? 283 .? 11.. Isn't his name . Why must you leave so soon? 5.? 14. What did she sing? 10. Don't they go to bed too late? 4. What's your permanent address? ĆWICZENIE III 1. Don't you like coffee? 8. Whose cousin is he? 5. What's your date of birth? 4. What are the children doing? 13.? 9. Who is she? 3.. Where can they stay? 10. Where are my glasses? 6. Why are you so angry? What's the matter? 3. What did they offer you first? 2. Who will help me to unpack my bag? 14.8. What is he like? 5. What's he like? 2.2. Didn't you see her? 10. Can't they come .. Did Jane like the ring you gave her for her birthday? ĆWICZENIE II 1. Smith leave the office before you? 15. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ĆWICZENIE I 1. Where did you meet her? 7. Who did you see? ĆWICZENIE VII 1. What's his job? ĆWICZENIE II 1. How much is it? 7.. How long have you been learning English? 4. Will the Browns bring . Where did you find them? 4.? 6. Who did he know? 7.? 3.? 12. What did you have next? 3. What is it like? 3.? 7.. Weren't you going to a dance .. Does Miss Wilson do her shopping .. Won't it be . What's your passport number? 5. How is she? ĆWICZENIE V 1. How is he? 4. How long can you stay with us? 2... Where are you going? 3. How is your daughter? 15.. Shouldn't we buy her a present ? 9. Who did he introduce you to? 8. Does Jane always go . What did you ask her to do? 9. What did he tell you? 6. Haven't you got a dictionary? 11. What's her job? 4. Where does he work? 5. Would you like to ... What's your profession? 6. Who did you meet? 4.? 13. Where did he stay? 6.? 2. When is Mary coming to London? 9. What can I do for you? 8. And what's his job? 2. How long have you been waiting for Lucy? ĆWICZENIE VI 1.... What's your name? 2. What's your nationality? 5. What is your brother's new car like? 12.

What causes environment pollution? 8. How long does it take to bake a sponge cake? 4. When should I telephone her? 3. Who searched it.ĆWICZENIE VIE 1. Where does she spend her holidays? ĆWICZENIE xn 1. Who is she talking to? 6. Who discovered America? 4. then? ĆWICZENIE XUI 1. When will they move? 4. What made you so tired? 6. then? 7. or: Would you like to get a ball or do you prefer a doll? ĆWICZENIE II 1. Who lost it. Where does she work? 3. Who painted "Mona Lisa"? 2. Why did they sell their car? 3. How does she get to work? 5. then? 3. How many eggs do you put in it? 3. Whose car was left in the street last night? 7. What countries export a lot of oil? 9. Who rang before dinner? 11. then? 5. When is he leaving? ĆWICZENIE IX 1. Why should I turn the radio off? ĆWICZENIE X 1. Who wrote "Othello"? 6. What's her job? 4. How long do you cook potatoes? 6. Why are you tired? 2. Who wants some more tea? 2. How often do you wash the curtains? 7. then? 4. Will you have a glass of wine ro some orange juice ? 2. What does she spend it on? 3. Who won the battle of Austerlitz? ĆWICZENIE XIV 1. Is this suitcase made of leather or of plastic? 4. What does she usually have for lunch? 7. Who has drunk it. Who discovered penicillin? 3. What does she do in the evening? 8. Who takes them. Do you want to get a ball or a doll. Whose car did you put it in? 7. How does she spend the weekends ? 9. How do you clean the windows? 5. How much flour do you use to bake a cake? 2. or: What about? 4. Who has borrowed it. then? 2. Why is your sister going to Italy? 4. Who uses it. Who is he waiting for? 5. Where does she come from? 2. When did you make that trip? 7. How do you polish the furniture? ĆWICZENIE XI 1. What time does she start work? 6. Whose cup is this? 2. Have you taken your own umbrella or mine? 3. How many students have decided to spend their holidays in the mountains? 10. Why does he want to stay here? 5. then? 6. What were you talking about?.3. Will the conference take place in May or in June? 5. When did you pass it? 2. Which of you hasn't got a passport? 5. What is Jane like? 2. Who invented the steam engine? 5. Who left it open. Who has she borrowed it from? 284 . When did he get it? 6. What brings rain? 4. When did he tell you about them? 5. Inne konstrukcje pytające ĆWICZENIE I 1.

Black is going to speak now. did he? 11. isn't it? 2.. could we? 10. was there? 12.. Konstrukcje rozkazujące ĆWICZENIE I A) Przykładowo: 1. You can come at five. wasn't she? 7. What are you waiting for? 2. Black isn't going to speak now.. We could meet here tomorrow. Who are you writing to? 6. has he? 14. shan't we? 9. There is some food left over. does he? 11. didn't he? Alan didn't paint this picture himself. can you? 13.ĆWICZENIE in 1.. can't you? You can't come at five. do they? 5. Your brother has already come home. Alan painted this picture himself. Your grandfather lived in Japan.. has he? 14. did he? 16... What. 5. Whose side will he be on? 7.. is he? 6... Which . have you? 9. 2. does she? 12. What. will there? 16.. are there? 7. hasn't he? 6. Switch on (switch off) the television set. There will be enough food for all of us. won't you? 3. What... did you? 3. Who have you left your address to? ĆWICZENIE IV 1. What forms did you ask for? 4. doesn't he? Larry doesn't always come home so late. There are some good hotels in your town. Who . at? 3. Which . didn't he? Your grandfather didn't live in Japan. about? 8.. doesn't he? 4. isn't he? John isn't older than you... for? 2. Joan likes her new job. have they? 15. hasn't he? Your brother hasn't come home yet. open. John is older than you. Write down my question. did he? 15. What did you buy that picture for? 8.. Tell the time. didn't you? You didn't have your house repainted. to? 7. What have you hurt yourself with? 10. Mr. Your children always tell the truth. can't he? 5.. Who are you going to have dinner with? 4. Who . aren't there? There aren't any good hotels in your town. of? 6. What is Mary looking at? 6. Wash your hands. are we? 8. What (who) . didn't they? 8. isn't he? Mr. will he? 13. for? ĆWICZENIE VI 1. don't they? Your children don't always tell the truth. You had your house repainted last year. will you? ĆWICZENIE vn 1. doesn't she? Joan doesn't like her new job. 3. Look at the time. You have got a temperature. Take the medicine. aren't we? We aren't going to meet Walter at the party. is he? 4. with? 4. was it? 10. Answer my question. about? Who . Who have you been waiting for? ĆWICZENIE V 1. from? 5. wash) the window. couldn't we? We couldn't meet here tomorrow. won't there? There won't be enough food for all of us. isn't there? There isn't any food left over. What are you laughing at? 9. Are we going to meet Walter at the party. does he? 12. What have you been thinking about? 3. Who are you going to the cinema with? 5. about? Who . Close (shut. Larry always comes home so late. 4. Who was the telegram addressed to? 2. 6. Dry your hands. What is Granny looking for? 5... haven't you? You haven't got a temperature. What is she speaking about? 3. is there? 2. 285 .

2. to have neglected .. Is it Tom's birthday tomorrow? Let me think — yes. 4. Open your textbooks and read the passage about urban transport. 12. Let the witness repeat . Let Tom offer . The weather is fine — let's go for a walk. 2. Let him clean his shoes himself... Ask him for advice.. Don't switch off the radio. Where are your gloves ? Let me see.. I want to listen to the music. 5. to have missed . to have see . Let Mr Clerk check . Let Jim take . . The Browns will be the only people to accept these conditions.. 4.. 2. I am too depressed to do anything. Tom was too intelligent to believe such lies. John is too ill to leave his bed. it was at Jane's party. 14. . 3.. . The police are sure to look for these men. 9. 2. Don't repeat my question. 2.. 2. 3.. Don't eat (don't bring... 7.. Let the gardener plant . ĆWICZENIE II 1. 4. 286 . 4. . . 7. 10. Let Jane correct . 5. 3.. I'm very thirsty — let John bring me a cool drink.1. ĆWICZENIE III 1.. 5. Let Robert telephone. 4 ____ not to have come . 3. I have too little time to come to the cinema with you. Don't go out in the rain.. 7. 5. The boss is sure to blame you for this.. Let them come .. When did you last see her? Let me think . 9. 13. 5... Konstrukcje bezokolicznikowe 13. Are you clever enough to solve this problem on your own? 3. 11.B) Don't make so much noise. Don't be impatient — let's repeat this song once again... 6.. The teacher was too kind-hearted to blame us. to have forgotten . Don't buy (don't put on. 3... ĆWICZENIE III 1. We were too bored to stay any longer.. 6. Let him wait. I can't speak to him now. 10. Formy i funkcje bezokolicznika ĆWICZENIE I 1. . 9.. 8. Let my son look for them. 4. Don't shout at me.. 13. . Let him wait. Mary was too angry to look at me. The film is too bad to amuse us. 6. don't wear) this dreadful hat.. .. I've got a headache — let's go for a walk. he'll be seven years old tomorrow.. don't buy) so many sweets. Don't tell so many lies. 8. Father was too pleased to be angry with us.. 10. . My sister was the last to leave the room.. ĆWICZENIE II 1. Don't ask (don't answer) such silly questions.. 5. I think I left them in the car. 8.. John is sure to pass this examination successfully. Let Miss Jones take . 6.

The police are believed to have caught the thieves two days later. to have been absent from the meeting (not to have been present at the meeting). 5. We judged him to be over sixty years old. to have asked about it. Everybody believes you to be an honest man. I heard you talk about me. Let me have my own opinion on that matter. 2. We expect the Joneses to return our lawn-mower. Travel is generally believed to broaden 287 .. Why do John's parents want him to marry Mary? ĆWICZENIE IV 1.1 want you to translate six sentences into English.. We believe her to be an extremely rich woman. 3. The secretary knows her boss to be very busy. The earthquake is supposed to have caused much damage. 3. 4. . to teach us as much as possible. Our team was reported to have won the football match.1 saw a man die in the tram. 3. The teacher hates his students to lie about their homework. 4.. 10. 9 _______ to see us all soon. 5. The conditions of the agreement are said to have been changed. to be produced. 11. 7... ĆWICZENIE V 1. . . The chairman declared the meeting to be over. 8. 9. 8. 14. 3.1 do not expect him to understand his mistake. The minister was reported to have come earlier than expected. 6. 3. 3. The headmaster is said to approve of our plans for the summer. We heard Jane speak to a stranger. The public are requested not to smoke in the hall. Similar accidents are said to have happened before. 9.. She felt her hands tremble. 5. to forgive us. The conference is reported to be over. The two brothers are known to hate each other. 6. 13. 6. to be missed.. . to have given up that idea. 6.. Many people believe money to be the most important thing in life. . 10. 7. The new administration is expected to make numerous reforms. What do you want me to do about it? 4. I saw a car run over a dog..1 saw Mary open your bookcase. Mother made Mary go and see a doctor..2. My wife made me write to Aunt Agatha. We heard John play some Chopin on the piano. 4. 7. 5.1 heard the door close.. 8. I saw the car skid.. 8. 12. 8. I want you to lend me some money. . 9.. 13. . No progress was reported to have been made. 9. The epidemic is said to be very serious. The firm of Brown & Co is said to be in financial difficulties. 5. 2. to have received a box of chocolates. 5. Don't make me do what I don't waht to do.1 heard the children sing. 2. 4. to be trusted. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ĆWICZENIE I 1. 2. ĆWICZENIE II 1. He was seen to leave this house at 5 o'clock p. 4... ĆWICZENIE III 1. John expects the money to be sent next week. 2. Nobody likes to be reminded of his mistakes. He felt somebody touch his arm. 7.m. .. .ĆWICZENIE IV 1. 10. 10.. 10. I noticed John enter the room.. 6. 2. 7. I saw the postman drop some letters in our letter-box. The police made him leave the town.

2. redecorated 9. laughing 5. It is difficult for us to see to everything at once. 6. 6. The new system of prices is generally believed to be effective. stand 3. 8. Was it difficult for you to get this information? 6. to begin with. hearing 6. To be brief. so to speak. 5. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem ĆWICZENIE I 1. 3. having sold 4. 9. done. 9. 4. 133. sinking 10. 5. 6. To begin with. 4. to say nothing of your generally known devotion to our case. 10. a temporary solution. It is impossible for Jane to invite you to her wedding. I wouldn't take too hasty decisions. we have no way out. pick 10. The ministers are reported to have discussed the new economic reform. 7. To be sure. It is necessary for food to be kept in a refrigerator. The expected letter came this morning. 8. staged 7. 7. to be sure. They are considered to be good partners in trade. The growing number of starving people in the world should worry the governments of developed countries. That man wants one hundred pounds a week. Zwroty bezokolicznikowe ĆWICZENIE 1. written 6. accepted 4. The film we saw yesterday was very exciting. 10. 10. Formy i funkcje imiesłowu ĆWICZENIE I 1. suggested. xeroxed 5. 3. 288 . singing 2. It is natural for young girls to think about love. 2. It was too late for the director to call a conference. It is impossible for people to forget the war. 14. 2. wounded. Konstrukcje imiesłowowe 14. 6. stopping 8. 8. shocked. confused 8. Do you want a boiled egg or a fried one? 4.2. exciting. shown. ĆWICZENIE VI 1. 7. 14.the mind. This is. we have nothing to worry about. The next problem for us to discuss is how to get credit. It was a very tiring conference. 5. We fully appreciate your efforts. To tell the truth. 3. These matters. spoken. I had to pay for the damage I had caused. My lost wallet was found yesterday. we must give up many privileges. 9. Where did you find the stolen things? 7. numbered 9. will cause us many difficulties. rising 3. To be quite frank. The written examination will not be very long.1. John and Mary are known to have once met in London. To cut a long story short. examined 7. 10. Green is known to have lost a lot of money at the races. uncorked. entitled. It was too late for the participants of the conference to stay any longer. We are selling these goods at reduced prices. I want to stress that I am not going to criticise anybody. ĆWICZENIE II 1. The town seen from afar seems to be more beautiful and mysterious. Mr. 2.

The agreement having been signed. Nobody noticed the children disappearing. 2. . we had to wait for another one... Judging by his behaviour. 4. I . we had to stay home. Generally speaking. 9. Henry . 10. The weather being fine.1 observed the birds eating crumbs. 2. 4.. the foreign visitors couldn't understand them. he ... There being no taxi.. 7. 4. 2. we decided to ask him to leave.. 3. 6. 8. Mary . The storm being over. c) 1.. 5. The letter having been wrongly addressed. 6. The demand for the new model being very big.. b) 1. Entering the hall. The plan having been approved.. 8. The food being very expensive. ĆWICZENIE III 1. Our guide falling ill.ĆWICZENIE II 1. we went to the seaside. 6. I heard them laughing at me. Did you see Jane doing her room? 2. 7. Being accused of lying. They were noticed taking some papers out of that box. Being very tired.. We heard somebody calling for help. We heard him discussing this offer. 5. We had both rooms cleaned.. 9. 4. 10. Putting it mildly. I . I don't like your new dress. 4. everybody signed it. John was seen handling this apparatus. I never got it... 5. the teacher hurried home. Having finished our work in the garden. 3. 3. Feeling very tired. we could start production. 10. 5. Mary . The appeal having been read. they had to walk. The weather being very bad. I didn't promise you anything. 2. 3. we . Considering his age. The man's manners being very unpleasant. ĆWICZENIE IV 1. Frankly speaking.3. hoping to find the missing document.. Being angry with us. Trying to solve the problem. she. Waiting for the train.. many people were starving.. Shocked by her little brother's behaviour. we started looking for the owner. he must be extremely gifted. Knowing nothing about the accident. he must feel offended. 4. the travellers left their shelter. The inscriptions in the museum being in Polish. 4. There being no means of transport. John was reading a newspaper.. we decided to have some coffee. ĆWICZENIE V a) 1. 2. 14. 7. waren't you making too much noise? 6. John was heard quarrelling with his wife. Having found an envelope with money in it.. 9. 3. The car was seen running at great speed. the plan seems to be good. the ministers left the room. 3. 3. 2. we decided to walk. Having translated the text. Zwroty z imiesłowem ĆWICZENIE 1. My daughter saw her friend leaving the garden in a hurry.. accompanied by a group of officials. 8. Strictly speaking. 19 — Język angielski 289 . We observed the workers repairing the bridge. I had my car painted green. our firm decided to increase production...

listening 7. cutting 9. I must postpone paying off my debts till next year. Excuse my interrupting you but I must add one more detail. Would you mind bringing me a glass of water? 15. talking. writing. accepting. 3. There is no harm in visiting that man. breaking 4. jumping. 4. Would you mind copying this recipe for me? 4. to conciliate. b) 1. looking.15.2. 4. We all like discussing politics. leaving.1. to look. He was fined for not having paid the taxes in time. to go. ĆWICZENIE II 1. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi ĆWICZENIE I 1. 6. John's refusing to answer my questions made me angry. laughing. I don't remember ever having stayed in this hotel. offering 8. Would you mind switching on the radio? 9. Would you mind leaving us for a few minutes? 6. drinking 7. Our meeting here after so many years is a great surprise. reading. On coming to London we started looking (to look) for a cheap hotel 3. Would you mind taking my daughter to the cinema? 3. Their being English explains everything. 2. 3. tell 3. waiting 2. 2. ĆWICZENIE IE a) 1. 5. Excuse my coming so late. His not being successful in his work made him miserable. 6. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego ĆWICZENIE I 1. 290 . 2. Would you mind translating this article into English? 7. being caught. 2. coming ĆWICZENIE H 1. to study. to do 6. spelling 6. Would you mind buying two tickets for the concert on Monday? 8. The manager is busy showing the clients round the factory. Would you mind speaking a little louder? 10. Some day you will be sorry for being so cruel to her. I don't remember his having ever mentioned these facts. to apologize 10. Would you mind looking at this picture? 2. 8. 5. 5. 7. taking. Mary is fond of baking cakes for the whole family. 4. trying 8.1 was tired of walking in the streets of the town and dreamt of drinking a nice cup of tea. mentioning 5. listening 9. being. Would you mind taking this coat to the cleaners'? 5. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. Mary insists on my visiting her next week. talking. disregarding 10. holding 3. saying 4. Our grandfather's getting weaker every day depressed the whole family. to have 5.

as soon as 6. Zdania przydawkowe ĆWICZENIE I 1. fall off 11. 6. Mr. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. The boy you see in front of the shop is my son's schoolmate. when 3. when 7. asked me for help. arrive 15. 6. My younger sister. till 10. — 7. 10. Is this the place you told me about ? 9. The doctor you sent for will arrive in half an hour. whose husband is seriously ill. You must wait till the meeting ends. we start off 14. 3. which was extremely expensive. George. which 2. John expressed an opinion we can rely on. whose name is Mrs. The palace our teacher is going to speak about is a historical monument. 9. ĆWICZENIE n 1. comes 5. 7. The plan you are working on seems unrealistic. The dentist extracted one of my teeth. ĆWICZENIE IV 1. 2. 5. who lives in England. 7. whose 9. which 6. will help us. The house I should like to buy must be comfortable and not very expensive. 8. Mary. until 8. which was very painful. 5. The conference whose aim (the aim of which) was to discuss the problem of unemployment did not take place. — 10. whose 8. will pay me a visit. All our family stayed in London for a month. are invited 12. when 14.16. Smith. 4. I will remember you as long as I live. before 9. whom. As long as we 19« 291 . whom you have offended.1 will send the documents you asked me for. 4. The girls we are talking about will not attend the lessons. 3. as soon as. When I have seen it with my own eyes.1 will tell him about it as soon as I see him. has been arrested. I will stay here till I finish my report. I know the man you are speaking of. when 2. you are well again 4. as soon as 12. ĆWICZENIE m 1. The man you are asking about was killed a few days ago. Na przykład: 1. That woman. 5. 3. ĆWICZENIE III 1. before 5. when 13. 2. The room I sleep in is cold. who caused a car accident. 8. The landscape you are looking at was painted by Rapacki. 3. moves 8. 5. whose 3. I come back 3. We have a garden we can grow flowers in. ĆWICZENIE II 1. 4. My brother. — 5. 2. it is necessary. return 9. we have time 2. Gardiner. I'll believe you. The parcel I had sent to London hasn't arrived yet. Zdania czasowe ĆWICZENIE I Rozwiązania mogą być różne. 10. make up your mind 10. I'll go to the country. 6. whom you met at Zakopane. When it gets warmer. whose 4. will never forgive you. when 11. see John 6. leave 7. go away? 13. 4. is ill. 2. 7. 17. before 4.

.. I suggested a later conference so that everybody might consider the matter once more. I invite you to dinner . I have counted the money very carefully in order to be sure that there is no mistake. we will all be ready. so that the car should not ... 19. We will sell this house before you come back from abroad.. Bring the binoculars so that we may see what is going on there.. As long as you work in this firm you will have enough to live on. He will bring his drawings as soon as he finishes them. They hid the document well .. so that VQU should not.1 will come to say good-bye before I leave for America. nothing wrong will happen. 8.... 10. so that we might... may understand them 2. 6. When you come back. to buy a new radio 9.are together.... 3. 5. 16.. Henry brought the flowers home .. so that everybody can . The boy collected all compositions . Put on a thick coat . so that the criminal should not ... The conductor gave a signal. 9...... 12. Zdania celowe ĆWICZENIE I 1.1 gave him some money so that he could buy a new suit. 4. 4. Mary spoke in a low voice so that nobody might hear her. 15. He spoke French .. ĆWICZENIE IE 1. 10.. 6. 9. may have everything he needs 8. should have time to take it down 3. I am giving you this map so that you should not lose your way. ĆWICZENIE IV 1..1 let my sister know that you were coming so that she might get ready for your visit. Close that door .. 292 . Mr. When I have learned this poem by heart... As soon as you ring the bell. 7. so that he should not. 18. 10... so that we should . I'll give up smoking so that my family may stop worrying about my health. 13. can sleep. might read it 5.. 11. can see your face clearly 10. 20. 9. 17. John sat aside in order to watch us.... John was driving very slowly in order to see the numbers of the houses distinctly. 6.. so that you should not.. I will recite it to you. should not have to wait 4. We moved to the country so that the children should live in a healthier environment. 14. 3. 8. 11. 2.1 won't buy anything valuable till I earn more money.. Send the telex at once so that our clients may know that the goods are ready. could have dinner 6.. 5. 4.. 8. We must start right now in order to arrive in time. to understand the world better 7. 8.. so that I can feel. You should (ought to) buy more fruit so that each child may get at least two apples. The teacher told the pupils . Brown worked without a break for lunch in order to return home earlier.. 10. 2. 2. The foreigner spoke very distinctly . I want to invite your brother for the holidays so that my son may have company. your room will be waiting for you. The teacher explained the problem once more so that all students should understand it. 3. ĆWICZENIE II 1. 12.. so that we may.. 9. The police did all they could to catch the thief. 5.. 13. 7.. 7. 14. The minister repeated his statement once more in order to avoid any misunderstanding. 15... John hurried to the bus so as not to be late for work... 18..

. She said they had had . 11.. 15. was sure. He had met. had stayed. 4. were. the week before. 13. believed.2. 3. didn't think.. She asked Ann how she liked it. 19. 12.. ĆWICZENIE II 1. 14.. 4. saw. 2.1 believed you would never leave me. Ann said it was . 8... John had already left.. 10. 20. had understood .. She said she hoped to meet me on Wednesday. But she told me she had an appointment with her dentist.. 7.. thought. She said there had been . 18.. She said that was just why she had bought it.. She said their friends had come. 5. 2. heard. 11. 6. Tom had.. 2... remembered. had written ... 12. 19.. 2. Peter hoped he would get a better position. I thought you had already forgotten me... .. 4.. had already prepared. She said they had returned . had already finished. had gone. The judge wanted to know when you had last seen that man.. I didn't know you wanted to see me tomorrow.9.. 17. She asked Mary if she was . had been. 2. ĆWICZENIE Ul 1. 293 . had seen. 6.. Zasady następstwa czasów ĆWICZENIE I 1.. thought. would stay. 4. She said they had visited . Mowa zależna ĆWICZENIE I 1.. 5.. She said she would ring me up on Tuesday evening. 2. She said they had found .. 10. she had to visit Aunt Helen. You could borrow. and taken. 4. .. Mary told Ann that she had just bought . 3.1. liked. thought. 5.19. 9. 7... She said she had spoken and . 8.1 thought you were writing a letter to Canada. was. She said they had got. was sure. would be. But she said she had lectures until . 6. ĆWICZENIE H 1.1 explained that the report would soon be ready. 5. couldn't. was sure. Następstwo czasów i mowa zależna 19.... 9. 6. saw. 6. 7. 6. was. 7. Father would leave. She said they had decided . hoped.and had gone .. Would be open. was. 10.... 4.. 3.. ĆWICZENIE m 1.. She said she had met. would pass. 5. hoped. She said they had had some drinks in the bar.. saw. 5. 3. was afraid. would sing. had left. I thought you were looking for a job. was. 3. Jack had passed. I hoped your brother would pay me back £ 100. She said they had done . thought.. Mary said she was .. she was going to her sister's birthday party. 16. had. 3... 8. knew. 7. she couldn't go out as her parents were coming to see her. would be able. He was sure he had never met you before.. thought. complained.

7... Gold said the specialist had examined her . 2. 3. ĆWICZENIE VI 1. She asked me where I wanted to go* on Sunday. She said he had forbidden her .. .. ĆWICZENIE IX 1. 4. he would write . 4. She asked me when the Smiths had come to Rome.. . . ... She said he had asked her . Mr. 8. . had stopped... 11. 3..... Tom had broken. Mary had sent him . ĆWICZENIE XI a) 1.... 2. 3. that the clock .. ĆWICZENIE VIII 1. She said Sylvia wanted to meet ... .... She said he had ordered her .. 9.. 2. He said he wouldn't tell his wife he had lost them.. 3.. 7. 6. —D. . She said he had told her . She asked me how I had learnt about John's arrival... 9.. She had come from Canada and wouldn't stay in England long.... 5. White agreed to stay at home. 294 . 4.. . 5.... He said he believed he had put .. he had tried. She asked me how many languages I knew.. the thief had taken 8. she hoped Peter would have . He said he thought he had left . 8. 10. . She said he had taken .. he would bring her. 5. 3.. . 2. she had just bought . .... 4. 5. She asked me what time I had dinner. 3... 6. 6. .. He said he expected Mary would help him . they would send . 12. ĆWICZENIE X Mrs. .. She asked me how much I had paid for my shoes.. ĆWICZENIE V 1. 3. She asked me who I had met on Saturday. 6. 2... She said he had told her not to .. Peter would leave ... 2. 4.. b) 1... 7.. he had never heard .. he hadn't been. ..... She said she had been trying . the letters hadn't been posted.... ĆWICZENIE VII 1.. He said he would telephone Uncle Henry and tell him he would visit him the following week. he had been staying .. he would visit... 2........... Mrs. She said he had been writing . She said he had prescribed. two policemen had been shot .... White answered that he was afraid he would have to go to town on Saturday to see Uncle Henry. Brown asked me what time I started work. White said to her husband that her friend Sylvia was coming for the weekend. 2. 4..... 5... though I had looked everywhere.ĆWICZENIE IV 1. I hadn't found .. .. She said he had told her .. he would catch . He said he didn't often lose things.. Mr. 5.. she hadn't been told .... White asked if he couldn't go another day.. 10. 3. —C. Peter would speak . Mr..... —D.. She said he had advised her .. 4.. She asked me when my wife was coming back. 4. ...him... She said he had been telling her . what she thought .. Smith said he was sure he hadn't left... —B. She asked me why Mary was looking so unhappy.. 5. Mrs... . —D. . Mrs..

. d) 1.. 4. if his daughter would marry . 2.... 5.. if they were keen . Mrs. My teacher told me to write this exercise again.. . 2. .... if he had told . ĆWICZENIE XVII 1. 4. Black asked Mr.. .. 10.. White if he would have to look for . 7... 9... 2. Mrs.. . ĆWICZENIE XV 1.. ... — B.. 6. 10. .. what I thought .. — B. 7.. 4.... My wife told me to buy a bottle of milk. Lilian asked me to post her letter..... .. if the flight had been good. He told her she ought to see it. 5.. c) 1. . Mother told me not to forget to pack my toothbrush.. Tom asked Rose to come back soon. if he had ever read .. 5.... 4.. White if he had got. Mother told the children to be quiet. .. Henry asked the waiter to bring him . .. . .. White told Robert not to be late again.. White if he often met. The little girl asked her Dad to help her. if you often went to parties... The conductor asked the passenger to show his ticket.. 3. — C. 3. ... which part of Britain I liked best.. if you liked .. . 6. if he found his new job .. if he was going to tell his wife about their meeting.... ĆWICZENIE XIV 1.....1 was asked if I had come by plane. 2. ĆWICZENIE XVI 1. 4... . Mrs. 2..ĆWICZENIE XII a) 1. 5. 8.. 7. 3. .. 4... Black asked Mr.. b) 1.... 2. He told her to call him on Wednesday. 4... where I was going..... ĆWICZENIE XIII 1.. 5. 2.. if he would see her on Tuesday.. Black asked Mr. . if I had got . The captain ordered the crew to leave the ship. 9. Jane told him to come and fetch her on Friday at six.. Mr... if his firm had got . if you felt tired... 5.. .. 3. if you wanted a drink... 8. 2.. if his secretary would find time to type their report. — D. 7.. 3. if you always made people repeat. Mother asked Ronald not to smoke so much. if he worked . 8. The policeman told me not to park my car in front of the house. which university I worked at. 295 .. if people in my country were learning ... if you smoked. 5. 10.. if he was feeling tired.. He told her to let him know if she wanted . 6. George asked both of us to his birthday party. White if he had ever been . . if he had brought..... . 2... 3. Father asked me to wash the car... . 4.. The commanding officer ordered the soldiers to cross the bridge. 9. The teacher told Helen to sit down.. if he had met her husband. 2. . The doctor advised him not to work too much 3. . 3___ if he had heard . Black asked Mr. The passer-by advised me to ask a policeman. .. He told her to make up her mind soon if she wanted 3. when I would return home.... 5.. if his secretary had given him her message. The doctor told me to weigh myself every week and to drink no alcohol... 3. 3.. ĆWICZENIE XVIII 1.. if his director had left .. Mrs.. 5.. 4.. . I asked if you knew ... if his son would be able to study medicine. 6.

Mary said to her friend: "I'm afraid we'll miss our train". Jim asked Mary whether she often went to the Zoo and she answered she didn't.. Lucy said Charles might have . Mary told her friend she was afraid they would miss their train. 4. Mrs. Tom asked his brother: "Have you taken my ball?" Tom asked his brother if he had taken his ball... The man told me to get out of his way. ĆWICZENIE XXH 1. the next day. 12. Mr. John asked if I had ever seen a plane crash and I said I hadn't. 8. Father told Jim he might have the car if he wanted it.. Ann suggested giving a party (or: that they should give a party). 6. John asked if I would come to meet him at the station and I answered I would.. 4. Jim said he would have to be .. Mrs. 13. 6.. Jane said she had to fly . 6. I told Ann she could phone from my office. 6. ĆWICZENIE XXI 1.. Mary said to her sister: "I have a cold". Brown told Mrs. 5. ĆWICZENIE xxra 1. 3. 296 . 2. Tom asked Jim whether he would help him.. 3. The teacher said the test questions had been prepared . 7. The clerk said information could be obtained . I asked Tom if he had to do all . Another passenger came in and asked if that seat was taken. 2. 5.... 10. My father told me not to say anything to make Mother angry. 7. The telephone operator asked who I wanted to speak to. Ann asked Betty who she had given the money to. 8. the following week. Mrs. The teacher told his class not to make so much noise.ĆWICZENIE XIX Mrs. 2. Smith asked his wife: "Are you ready?" Mr. 3. 3.. asked his wife if she was ready.. 2. 4. 3. S. My English teacher asked me if I had read Graham Greene's latest novel.. 7. Mary told her sister she had a cold. The teacher told me not to forget to put my name . 9. 11. The doctor stated the man had been killed the night before. The children said they were waiting for the school bus. 5. Tom thanked him and said it was very kind of him.. Her sister asked: "Why don't you call a doctor?" Her sister asked why she didn't call a doctor. 7.. Mr. ĆWICZENIE XX 1. He suggested staying there until the storm had passed. 4. Jones: "My husband left on Friday".. The shopkeeper said the order couldn't be made out immediately. Helen told Jim not to smoke so much. The professor said the examination would be taken by . 5. The policeman asked if any of us had seen the accident happen. Brown asked Mrs.1 told Jack I had a message for his brother. 5. Smith told us we must not come in without knocking. 8. The teacher said to his class: "Don't make so much noise". Jones that her husband had left on Friday. He asked if I had to make so much noise. Brown said his car was being repaired. 2. Henry greeted Tom and asked when he had arrived in London. 4. Brown asked her son: "What have you been doing since morning?" Mrs Brown asked her son what he had been doing . Mother told the children they must not play with knives. My friends said they would wait for me if I was late. 6.

. 297 . would stay.. would lock.. We'll go... 7. you become.. 13. I'd take .. 5..1 would (I'd) have new ones made... 8. she will work . Came..? Only if he works hard. 2... 4.. I'd buy .... ĆWICZENIE IX 1. .. I'll join...1 cook.. 4. she would earn . ? Only if I get... I'll try . If I were . 6..1 won't be able. 8. you walk.. If he took .. doesn't come.. Will he pass. If I could park . offered.. If I change .... ĆWICZENIE III 1. 11. ĆWICZENIE VIH 1.. find. And if he doesn't get. 6.. I'll telephone . would become... buys.. We'll catch. ĆWICZENIE II 1.. Will you spend.. had... If I had more . Okresy warunkowe ĆWICZENIE I 1... 3.... 3. I'll take . If I go... 6. we leave... 2. And if I don't give. 4.. 4. it doesn't seem. It will break. would drive.. ? Only if you give . 5.. he'll spend .? I'll look for .. If I had.. I'd buy . 2..? I'll stay . 5. if your boss doesn't pay you? 6.... he wouldn't be .. if you can't find one? 4... Will you stay . took. wouldn't take.. 3. 7. 3..... gave..... 4.. He'll miss . ? He won't come. if you don't get a lift? 5.. If I lost . I'd buy. I'll go . And if you don't get.. will you wash.. ....... ĆWICZENIE VI 1. he'll help us.? He'll fail. if John doesn't meet you? 3. will stay... .. I'll earn . 8. 4.. would live.. 3.. If she worked .. 3. didn't drink. I would come .. And if he doesn't.. 4. .... 3. were. . 6. will let. I'd call. 5... I'll buy. ĆWICZENIE IV And what will you do of you don't pass it? 2.. . it is. 3.. If I had .. 10. we'll go. I'd write . And if you don't have . you want.20. ? I'll pour. I'll take .? Only if I have... I'd go. He'll try . If I had a map. I'll meet.. 7. 12. people would ring. He'll go . 9.. she is.. If I eat less. 2. If they cleaned. 6. 2.. I'd offer .... would buy.? ĆWICZENIE V 1.. 2. 5.... . 5... I'll lose . I'd visit. ĆWICZENIE VH 1.? Only if he gets .. . If I pay ... we won't wait.... if she isn't.. If she becomes .. If he gets . He would feel better.... Will Peter join ... . 2.. 7... 2. I'd visit ....... If I could get. 5..7.. . .. 6.. If I could afford ... would have. He'll bark..... 10..... I'd call.. 5... 4.. I would be able to direct you. Will you take . I would read more. 6.. offered. wouldn't look . it snows...... 8. I don't have. . I'll learn. If my number was (were) . I don't feel. will you study.

They would have meet the artist. 7.. hadn't been.. 2. 9. Yes.. 7. wouldn't have lost. . ĆWICZENIE XIII 1. ĆWICZENIE XII 1.. we would have watched . he did.. 5. .. . 7. 7.? I would shout . 4. would have run.. wouldn't have missed. had known.. she woud have heard .. would never have happened. had not seen. If she had switched it on.. they did. We would have gone for a long walk..9... She wouldn't have broken the mirror if she hadn't dropped it. got. they were. 11.. would understand.. We wouldn't have gone skating if the weather hadn't been frosty.. 2. it was. you would have seen .). 4..? I would ring . 3. No. If we had got there . hadn't rained. would answer. Lily would have been angry. (or: I would look ... had not lost. (or: I would look .. she would have got better.. 5. could... (or: I would run away). had not helped. If she had taken it..? I would run .. had met. They wouldn't have had a drink if they hadn't been thirsty. what would you have done.. wouldn't have done.. waited. He wouldn't have done ... would improve.).). got. 6. 6. . if you lost .. 3.... 4. 10. If you had read it. 5... (or: I would open . I wouldn't have lent him any money if I hadn't been foolish.. Yes... 12.. b) 1. 13.. They wouldn't have stopped him. if you had . 2.. 5. Yes.). 3.. would be.. 14... . she didn't.). had gone wrong. would have got. he did. .. 298 ... had booked. 10. Yes. (or: I would ask her to ..? I would try .. 4. (or: I would consult .. had been. 8. if you saw . wrote. wouldn't have married..? I would take . 4.. wouldn't have got. We wouldn't have had to wait for the next train if we hadn't missed the earlier one... they would have stayed . Yes. 5.. would have lent. he did.. 3.. if you smelt . 3. would have had. would come. wasn't (weren't).. 2. would have liked. 3. ...). would have been.. if a thief took . If they had liked it. had had. ĆWICZENIE X 1.. Yes.. if you noticed . 6... 2.? I would go . 5. 4. I wouldn't have expressed . ĆWICZENIE XIV 1.. would visit..? I would ask somebody to .... 15. (or: I would look . spoke. 6.. §he would have gone . 2. would meet. .. if you saw .. .. ĆWICZENIE XI a) 1.

If he had caught his plane.ĆWICZENIE XV If Robert hadn't missed the last train to London. 4. . he wouldn't have had to stay in a hotel. 3. If he hadn't stayed in a hotel. had known. If I'm not mistaken. If you've got . he wouldn't have met Sylvia. If she had had a holiday. he wouldn't have gone to the hotel restaurant. 3. ĆWICZENIE XVII 1.. I could have stayed . 5. 8. — A. — C. . 2. — A. we would. 2. he wouldn't have fallen in love with her. 2. unless you want him to accept it. 3.. 3.. would have stayed. John might have won . — B.. 3. unless the government takes action. 2. 5. his financial situation wouldn't be difficult. He will start looking for . 7. 4. If he had got a large loan. — B. He would have passed .. I could have visited him.. 5.... unless he is told to. unless you ask her. 6. I wouldn't be wet through now. He won't get . He would oversleep. 2.... 5. If we had come by car. if you tell me . would sell. It won't rain unless the wind changes. We won't go to the pub unless we finish our work. will catch. 8. had taken. unless he telephones... 4. we could have asked them to supper. 4. He wouldn't have arrived . might put on. .. 8. wouldn't be.. She will look for ... she wouldn't look tired now. comes. 2.. 5. had told. would have gone.. 5. 4. If I had taken an umbrella. might (could) get. might win. You'll lose your friends unless you pay your debts. c) 1.... b) 1. ĆWICZENIE XVI 1. — A. 5... 9. 2.. If we come . 5. 4. 3.. ĆWICZENIE XX a) 1.. were not.. 6. 10... I will. 299 . . If he hadn't fallen in love with her. b) 1.. could (might) catch. 2... 6. 7.. he wouldn't be here now. ĆWICZENIE XVIII a) 1.. If he hadn't met her. 4.. 4... I can get . comes. hadn't been. ĆWICZENIE XXI 1.. had. 7. that must be . unless he wants to. You will hurt your feet unless you wear better shoes.. he wouldn't have married her. — A. I would buy . We would have spent . why don't you sell it? had. You can't see the director unless you have . 4. you must ask . you should take . 3. don't take off. 2. — A. 5. 3. If he hadn't gone to the hotel restaurant.. 2.. If you telephone . you may find .. would grow.. wouldn't have printed.. we wouldn't have to look for a taxi... 6. his father might have forgiven him. ĆWICZENIE XIX 1. there will be.

If I'm not at the bus stop at two o'clock. It won't rain if the wind changes. She wouldn't have found those documents if the police hadn't helped her. you wouldn't be wet through now. 7. don't wait for me. If there is no train.1 would (I'd) write to him if I had time. we'll go by bus. We could have left yesterday if you had got the tickets. 11. 9.1 wouldn't have closed the window if it hadn't been cold. 6.ĆWICZENIE XXH 1. I'll read you a story if you take the medicine. 2. If you had put your coat on.1 can come if you telephone tomorrow morning. 8. You'll have an accident unless you are more careful. He would tell you the answer if he knew it. 5. 4. You could be in time if you went by plane. 10. 3. . 13. 12. Would you buy this record if you had enough money? 14.

Inventor 3. Childless — bezdzietny. Harmful — szkodliwy. Antywojenny 19. Economize 8. helpless — bezradny 4. Niemożliwy 7. Nieregularny 5. ĆWICZENIE vm 1. Przymiotnik 7. Humorist 9. Learner 5. hopeless — beznadziejny 5. Weaken 10. Godziny nadliczbowe 22. ĆWICZENIE VII 1. Czasownik 10. Pianist 10. Przymiotnik 9. Penniless — bez grosza 6. Nieprawny 6. Podwładny 15. Writer 2. Malkontent 8. Educate 4. Niedociśnienie 11. Eliminate 2. Baptist 7. Dwustronny 14. Beautiful — piękny 2. Enjoy 9. Musician 7. Useful — użyteczny. Przymiotnik 5. Przeczytać ponownie 20. Tolerate 9. Modernize 2. Catholic 7. Statistician 4. Sweeten 4. Endless — bez końca 8. ĆWICZENIE V 1. Przestarzały 21. Journalist 6. harmless — nieszkodliwy 9. Rzeczownik 12. Przedwczesny 17. meaningless — nic nie znaczący 10. Deepen 6. Helpful — pomocny. Demolish 10. Glorify 5. Nieporozumienie 4. Czasownik 11. Singer. Economist 2. Powojenny 16. Wielożeństwo 12. Satisfactory 6. Mobile 5. Quicken 5. Multiply 3. Sentimental 4. Rzeczownik 13. Criticize 8. Kontrargument 18. ĆWICZENIE H 1. Creator 3. Player 10. Dematerializować 9. Niewiarygodny 3. ĆWICZENIE III 1. Rzeczownik 2. ĆWICZENIE VI 1. Satisfy 3. Rzeczownik 14. Rzeczownik 4. Professor 8. 301 . Niesmak 2. Nie doceniać. Possible 3. Historical 8. Psychologist. Hopeful — pełen nadziei. Meaningful — znaczący. Smoker 9. Mathematician 5. Compulsory. Recognize 6. Teacher 4. Homeless — bezdomny 3. useless — bezużyteczny 7. Monopolize 7. Tolerant 10. Przymiotnik 8. Create. Critical 9. obiecujący. Driver 8. Glorify. Rzeczownik 3. Rzeczownik. Przymiotnik 15. Wielostronny 13. ĆWICZENIE IV 1. Przymiotnik 6.Słowotwórstwo ĆWICZENIE I 1. Satisfy 7. Extravagant 2. Constructor 6. Nadciśnienie 10.

Would you like to be a mathematician? No. Wielkie rabunki banków są zwykle dziełem złodziei-zawodowców. 16. Jarosz je głównie jarzyny. Please apply to the book-keeping department. Znajomość stenografii jest bardzo ważna dla sekretarki.ĆWICZENIE IX 1. 23. 22. It's incredible how you have changed.1 am afraid you underestimate John — he is an extremely intelligent man. Don't expect me to lend you any money — I am penniless. Easygoing — niefrasobliwy 6. 5. To jest najnowsza fryzura. Yesterday there was a great anti-war manifestation in our town. Mała wskazówka zegara wskazywała godzinę jedenastą. 26. 8. Fryderyk Joliot-Curie był sławnym fizykiem francuskim. Dressmaker — krawcowa 9. John seems to be very matter-of-fact.1 think (that) your joy is premature. 8. 19. Warship — okręt wojenny 11. Tom pije rzadko. 15. . 13. The shop was closed because of stock-taking. Proszę zajmij się dziećmi — muszę wyjść na jakąś godzinę. The red-haired girl looked at me and smiled. 19. 7. Jest za ciemno — nie mogę czytać. 6. 18. I would rather be a journalist. Strawberry — truskawka 12. ale niektórzy profesorowie lubią je. była dostępna w czytelni. 3. 25. Czy masz ochotę się napić? 16. Shorthand — stenografia 8. To nie jest mój podpis. 9. I don't want any extra money and I will not work overtime. Stop! Czy nie widzisz znaku drogowego? 9. 11. 21. Nauczanie jest trudnym zawodem. 2. ĆWICZENIE X 1. The Browns are a childless couple. 27. Lekarze są zwykle nazywani doktorami. Co zrobimy z pijanym marynarzem? (Początek popularnej angielskiej piosenki). Typewriter — maszyna do pisania 3. Tom jest zapalonym czytelnikiem kryminałów. 14. Ten człowiek był leniem i pijakiem. Zaprosiliśmy sąsiadów na obiad. Zostaliśmy wpuszczeni do budynku przez dozorcę. Please rewrite this text. 10. My wife will find a counter-argument against anything I say. You will have no trouble with your new colleague — he is an easygoing man. 5. Picie na wielką skalę jest bardzo szkodliwe. Co zrobiłaś ze swymi włosami? 30. 17. 13. 4. Meet me at the airport. Hairdo — uczesanie. Copyright — prawo autorskie 4. Know-how — znajomość rzeczy. której potrzebowałem. Zwyczaje tego kraju związane zjedzeniem są bardzo niezwykłe. Shere Khan z "Księgi Dżungli" był tygrysem ludożercą. 17. 6. Shopkeeper — sklepikarz 2.1 am a newcomer in this town — I know nobody here. 12. Jestem spragniona — czy jest coś do picia? 18. 4. 7. 11. 12. Książka. Czy możesz podpisać ten dokument? 10. Zagraniczna delegacja będzie jadła obiad w ratuszu. 28. The invention of the radio had a world-wide importance. ĆWICZENIE XI 1. Mój najmłodszy syn bardzo lubi czytać (czytanie) 2. To jedzenie jest niejadalne! 15. Jadalnia w naszym nowym mieszkaniu jest trochę za mała. 24. 14. That man owes his position to bribery. ale gdy pije upija się bardzo szybko. Caretaker — dozorca 7. Hot dog — kiełbaska w bułce na gorąco 5. 3. 20. 20. 29. wtajemniczenie. fryzura 10. Tom went to the cinema with his sweetheart.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful