Projekt okładki Maryna Wiśniewska Redaktor naukowy Janina Smolska

© Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1984

ISBN 83-01-05246-5

Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Wydanie trzynaste Arkuszy drukarskich 19. Druk ukończono w marcu 1996 r. Druk i oprawa Łódzkie Zakłady Graficzne

Spis treści

Przedmowa............................................................................................... Część pierwsza. Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych. Wybrane zagadnienia
1. Określnik — the Determiner ..........................................................................................

7

9 9 9 12 13 15 17 17 17 18 18 19 19 20 25 25 28 28 29 33 39 42 42 43 44 46 47

1.1. Przedimek ..................................................................................................................... 1.1.1. Przedimek nieokreślony ............................................................................... 1.1.2. Przedimek określony .......................................................................................... 1.1.3. Nieobecność przedimka . .............................................................................. 1.1.4. Przedimki przed imionami własnymi ......................................................... 1.2. Inne określniki ............................................................................................................... 1.2.1. Określniki dzierżawcze........................................................................................ 1.2.2. Określniki wskazujące ....................................................................................... 1.2.3. Określniki pytające i względne .......................................................................... 1.2.4. Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych ......................................... 1.2.5. Określniki "ilościowe" ....................................................................................... 1.2.5.1. Określniki "oceniające" ........................................................................ 1.2.5.2. Liczebniki — Numerals ........................................................................ 2. Rzeczownik — the Noun ....................................................................................................... 2.1. Podział rzeczowników .................................................................................................. 2.2. Formy rzeczownika ....................................................................................................... 2.2.1. Forma podstawowa ............................................................................................. 2.2.2. Forma "dzierżawcza" ................................................................................... 2.3. Liczba rzeczownika ....................................................................................................... 2.4. Rodzaj rzeczownika ............................................................................................. 3. Zaimek — the Pronoun 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. .................................................................................................

Zaimki osobowe ..................................................................................................... Zaimki dzierżawcze ...................................................................................................... Zaimki nieokreślone...................................................................................................... Zaimki zwrotne ..................................................................................................... Zaimki emfatyczne .................................................................................................

i*

3

4. Przymiotnik — the Adjective ............................................................................................... 4.1. Formy przymiotnika ............................................................................................. 4.2. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ............................. 4.3. Stopniowanie przymiotników ............................................................................. 5. Przysłówek — the Adverb 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. ............................................................................................

48 48 49 52 58 58 60 63 65 66 73 73 73 73 74 74 75 75 78 80 80 83 85 88 90 92 94 95 96 97 98 98 98 99 101 101 108 120 121 126

Formy przysłówka ................................................................................................ Podział przysłówków ........................................................................................... Miejsce przysłówka w zdaniu .............................................................................. Stopniowanie przysłówków ................................................................................ Partykuły przysłówkowe ..............................................................................................

6. Czasownik — the Verb ........................................................................................................ 6.1. Formy czasownika ................................................................................................ 6.2. Podział czasowników ................................................................................................... 6.2.1. Czasowniki regularne i nieregularne ........................................................ 6.2.2. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne ...................................................... 6.3. Czasy gramatyczne ....................................................................................................... 6.3.1. Wyrażanie teraźniejszości ......................................................................... 6.3.1.1. Present Simple ............................................................................ 6.3.1.2. Present Continuous ..................................................................... 6.3.2. Wyrażanie przeszłości ........................................................................................ 6.3.2.1. Present Perfect ...................................................................................... 6.3.2.2. Present Perfect Continuous ........................................................ 6.3.2.3. Past Simple ........................................................................................... 6.3.2.4. Past Continuous .................................................................................... 6.3.2.5. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ................................. 6.3.2.6. Past Perfect ........................................................................................... 6.3.2.7. Past Perfect Continuous ................................................................ 6.3.3. Wyrażanie przyszłości........................................................................................ 6.3.3.1. Future Simple ....................................................................................... 6.3.3.2. Future Continuous ....................................................................... 6.3.3.3. Future Perfect ............................................................................ 6.3.3.4. Future Perfect Continuous ............................................................ 6.3.3.5. Future in the Past .................................................................................. 6.3.3.6. Future Perfect Continuous in the Past ......................................... 6.4. Czasowniki specjalne — Special Verbs ............................................................... 6.4.1. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ................................................. 6.4.2. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ..................................................... 6.5. Zwroty o konstrukcji: So do I, Neither (nor) do I .................................................. 6.6. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów .......................................................... 7. Przyimek — the Preposition ..........................................................................................

Część druga. Struktura zdań pojedynczych i złożonych. Wybrane zagadnienia
8. Konstrukcja There + (be) i konstrukcja It -f (be) .............................................................. 8.1. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ........................................................................ 8.2. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be). Porównanie..................................... 135 135 137

4

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

......................................................................

143 146 146 147 154 154 154 .155 157 157 157 158 158 165 165 166 167 172 175

10. Konstrukcje w stronie biernej .............................................................................................. 10.1. Tworzenie strony biernej ............................................................................................ 10.2. Użycie strony biernej .................................................................................................. 11. Konstrukcje pytające ............................................................................................................ 11.1. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie........................................................ 11.1.1. Pytania nie zawierające przeczenia ................................................................ 11.1.2. Pytania zawierające przeczenie ........................................................ . . 11.2. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ............................................................. 11.2.1. Pytania, w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią pod miotu ...................................................................................................... 11.2.1.1. Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi....................................................................................... 11.2.1.2. Pytania z użyciem form: do, does, did ............................................. 11.2.2. Pytania, w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu . . 11.3. Inne konstrukcje pytające .................................................................................. 11.3.1. Pytania alternatywne ............................................................................. 11.3.2. Pytania z przesuniętym przyimkiem .............................................................. 11.3.3. Zwroty typu "nieprawdaż" — Question Tags ................................................ 12. Konstrukcje rozkazujące ....................................................................................................... 13. Konstrukcje bezokolicznikowe ...............................................................................................

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika .................................................................................. 175 13.2. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ......................................................... 178 13.2.1. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) . . 178 13.2.2. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) . . 179 13.2.3. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik ........................... 180 13.3. Zwroty bezokolicznikowe ........................................................................................... 183 14. Konstrukcje imiesłowowe ...................................................................................................... 14.1. Formy i funkcje imiesłowu ......................................................................................... 14.2. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem .......................................................................... 14.2.1. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny ............................ 14.2.2. Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny ....................... 14.2.3. Imiesłów przysłówkowy w równoważnikach zdań ............................... 14.2.4. Konstrukcja absolutna ........................................................................... 14.3. Zwroty z imiesłowem .......................................................................................... 15. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym ............................................................................. 15.1. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego 15.2. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi .......................................................... .............................................................. 184 184 186 186 187 187 188 191 192 192 196 199 205 208

16. Zdania przydawkowe ............................................................................................................. 17. Zdania czasowe ..................................................................................................................... 18. Zdania celowe ...............................................................................................................

5 .

....... Przedrostki i przyrostki ............... 2............................................................ 20.......... 3................................... 20..............2............ 19...2. Mowa zależna ................... Okresy warunkowe mieszane ............................................................................. Pytania w mowie zależnej .............................4..2.... Użycie czasów w mowie zależnej .................... 19...................................................2............. Następstwo czasów i mowa zależna ................................................................................ 250 1.................3...2................................. Okresy warunkowe 20................................................... Część trzecia............................ ............2...........................................................................................4.. 19.......................................................... Słowotwórstwo ...................... Okresy warunkowe II typu .............1...... Zasady następstwa czasów ..... 212 212 215 215 217 219 221 233 233 234 235 236 Okresy warunkowe I typu ..................... 250 256 256 ................................................................. 19...1......................................................................... Rozkazy i propozycje w mowie zależnej .................................... 20.........................................................................3...................................... Konwersja ........................ Wyrazy złożone ........................................1........................................ 19.............. 19...........19................................. 20..... Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej .............. Okresy warunkowe III typu .....................2........................................................

......... 264 ...................Klucz do ćwiczeń ..................................................................

ale także pogłębić i rozszerzyć wiadomości z gramatyki angielskiej wyniesione ze szkoły. z reguły biorą za punkt wyjścia kategorie formalne a nie pojęciowe. ani ująć w hierarchię. czy też z jakichkolwiek innych względów — chcą nie tylko powtórzyć. Autorki rozważały możliwość zastąpienia go układem według kategorii pojęciowych oraz funkcji komunikacyjnych. autorki opracowały ją z myślą o wszystkich tych absolwentach szkoły średniej. „Język angielski. Autorki przeznaczają książkę przede wszystkim do samodzielnej pracy nad językiem. Zakres tematów uwzględnionych w niniejszym repetytorium został dość znacznie rozszerzony w stosunku do wersji pierwotnej. na przykład według propozycji D. uporządkowanej całości nie wydaje się jak dotychczas możliwe inaczej niż w kategoriach formalnych. Po trzecie wreszcie — i jest to chyba wzgląd najważniejszy — jeżeli książka ma umożliwić samodzielną pracę nad językiem. na egzaminach resortowych itp. Natomiast zasady układu materiału gramatycznego zostały w zasadzie te same. Repetytorium dla kandydatów na studia ekonomiczne". lecz raczej daleki od kompletności spis tematów. książka w obecnej postaci nie jest przeznaczona wyłącznie dla przyszłych ekonomistów. którzy — czy to ze względu na wymagania egzaminacyjne na studia wyższe lub potrzeby związane z samymi studiami. nie dających się logicznie uporządkować. W odróżnieniu od wersji pierwotnej. Oxford University Press) dajemy uczącemu się nie system. wydaną przez Wydawnictwa SGPiS w 1978 r.Przedmowa Niniejsza książka jest gruntownie przerobioną i znacznie rozszerzoną wersją książki pt. zrezygnowały jednakże z tego zamiaru z następujących powodów. choć nie wykluczają oczywiście pracy z nauczycielem. London 1976. Jest to układ oparty tradycyjnie na formalnych kategoriach gramatycznych. ćwiczenia w niej zawarte 7 . Ukazanie uczącemu się gramatyki angielskiej jako spójnej. Po pierwsze. tradycyjne i wciąż utrzymujące się sposoby egzaminowania z gramatyki języka obcego w naszych szkołach. A. dodano przy tym słowotwórstwo jako zupełnie nowy dział. próbując takiego układu. uczelniach. Po drugie. Wilkinsa („Notional Syllabuses".

a często nawet przewidzieć. WSiP. zestawienia konstrukcji there -f be i it + be (s. Warszawa 1974. konstrukcje imiesłowowe. Trzeba jednak mocno podkreślić. słowotwórstwo. Starano się. konstrukcje pytające. Monika Neymann: czasownik. przyimek. Sformułowania dotyczące określnika (s. aby nie powielać tematów szeroko uwzględnionych w stosowanych u nas podręcznikach języka angielskiego. 143) zaczerpnięto — za zgodą autorki — z nie drukowanych materiałów dr J. konstrukcje bezokolicznikowe. okresy warunkowe. Gruntownie przerobione i unowocześnione objaśnienia gramatyczne ujmują bardzo zwięźle sprawę form i schematów gramatycznych jako takich. Główne tematy autorki podzieliły między siebie następująco: Bronisława Jasińska: zaimek. że mimo zachowania układu materiału według formalnych kategorii gramatycznych. że w zakresie zagadnień elementarnych ćwiczeń jest stosunkowo mało. Smólskiej. mają z reguły wiele możliwych rozwiązań. które można podać w kluczu do tych ćwiczeń i w ten sposób umożliwić samokontrolę.powinny mieć jednoznaczne rozwiązania. Ograniczyłoby to w znacznym stopniu przydatność książki dla samouka. czasowniki specjalne. zdania czasowe. zbliżały się jak najbardziej do aktów normalnej komunikacji językowej. 17). Czytelnika może zastanowić to. W tym samym kierunku poszły zmiany w doborze i charakterze ćwiczeń. liczebniki. następstwo czasów i mowa zależna. Bardzo rozbudowane są natomiast ćwiczenia dotyczące zagadnień trudniejszych. Autorki pragną Jej serdecznie podziękować za wnikliwą opiekę merytoryczną. konstrukcje rozkazujące. 137) oraz struktury zdań z dwoma dopełnieniami (s. Janina Jaślan: rzeczownik. autorki wprowadziły daleko idące zmiany w sposobie przedstawiania tego materiału. koncentrują się natomiast na ich funkcjach komunikacyjnych — na tym. lecz o znalezienie odpowiednich środków gramatycznych dla wyrażenia określonej intencji komunikacyjnej. Autorki zdecydowały się na taki dobór. które ma tworzyć uczący się wykonując ćwiczenie. lecz raczej uzupełnić braki tych podręczników. aby ćwiczenie gramatyczne stawało się w pewnym stopniu także ćwiczeniem w komunikacji językowej. które byłoby bardzo trudno zgromadzić w kluczu. Partie materiału opracowane przez poszczególne autorki przeplatają się ze sobą i byłoby trudno precyzyjnie je rozgraniczyć. Inaczej mówiąc. w których chodzi nie o poprawne użycie określonych środków gramatycznych. co wyrażamy (w sensie komunikacji językowej) stosując określone środki gramatyczne. konstrukcje w stronie biernej. Autorki 8 . Zadania. W formułowaniu objaśnień gramatycznych autorki opierały się głównie na obowiązujących podręcznikach szkolnych oraz na pracy Janiny Smólskiej „Gramatyka języka angielskiego". zdania celowe. przysłówek. przymiotnik. zdania przydawkowe. aby zdania lub serie zdań. konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym.

zjawisk) o danej nazwie. że mamy na myśli pewien pojedynczy egzemplarz spośród rzeczy (osób. nazwami rzeczy policzalnych. 2. 1.CZĘŚĆ PIERWSZA Formy wyrazów i struktura grup wyrazowych Wybrane zagadnienia 1. forma an [on] przed wyrazami zaczynającymi się od samogłoski). tj. lecz różnią się od przymiotników tym. Oto jego główne zastosowania: Przedimek nieokreślony a/an stawiamy przed rzeczownikiem. lecz je wskazują.1. Użycie przedimków jest ściśle związane z podziałem rzeczowników na tzw. gdy chcemy powiedzieć. Na przykład: . które towarzyszą rzeczownikowi podobnie jak przymiotniki. Count Nouns i Non-Count Nouns (patrz rozdz.). 1. Przedimek nieokreślony Przedimek nieokreślony występuje przed rzeczownikami typu Count.1. że nie opisują osób lub rzeczy.1.1. wyliczają itp. identyfikują. Przedimek Najważniejszą grupę określników stanowią przedimki — the Articles. Są to wyrazy the i a/an (forma a [a] występuje przed wyrazami zaczynającymi się od spółgłoski. klasyfikują. w liczbie pojedynczej. Określnik—the Determiner W języku angielskim wyróżnia się klasę wyrazów.

9 .

Dla mówiącego (piszącego) osoba lub rzecz. której nazwę wymienia. Drugim ważnym zastosowaniem przedimka nieokreślonego jest jego użycie przy stwierdzaniu przynależności danej rzeczy (osoby. I met a charming French girl at a garden party last Saturday.). zjawisk itp. Nie zmienia to jednak istoty przekazywanej informacji i nie powoduje zmiany przedimka. znana. John Smith jest śpiewakiem.John has bought a car. John has bought some wine for our party.1. zjawiska itp.) do takiej a takiej klasy rzeczy (osób. że w powyższym zastosowaniu przedimek nieokreślony a/an przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej ma jako odpowiednik określnik some przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i przed rzeczownikami typu Non-Count. Można więc powiedzieć. 10 . Poznałem czarującą młodą Francuzkę na garden party w zeszłą sobotę. John kupił bardzo kosztowny samochód sportowy. Możemy ten rodzaj sprecyzować dokładniej. I met some very interesting people at a party last night. Określnik some występuje w tego typu wypowiedziach także przed rzeczownikami typu Non-Count (które. John kupił samochód. jak wiadomo. John has bought a new car. 2. Na przykład: John Smith is a singer. John kupił wino na nasze przyjęcie. „określona". John has bought a very expensive sports car. John kupił nowy samochód. może być w pełni zidentyfikowana. ale jego rozmówca (czytelnik) dowiaduje się tylko o jaki rodzaj osoby lub rzeczy chodzi. I met a girl at a party last Saturday.). Na przykład: John has bought some flowers for his girl-friend. Poznałem bardzo interesujących ludzi na przyjęciu w zeszłą sobotę. Rzeczowniki w liczbie mnogiej przeważnie występują w takich sytuacjach z określnikiem some. John kupił kwiaty dla swojej dziewczyny. dodając do rzeczownika przydawki. występują tylko w liczbie pojedynczej — patrz rozdz. Poznałem (pewną) dziewczynę na przyjęciu w zeszłą sobotę.

John Smith is a very talented opera singer of world-wide fame. Gold is a precious yellow metal used for making coins and jewellery. ale nie wpływa to na użycie przedimka. gdy wymieniamy rzecz (osobę. do której zaliczamy daną rzecz (osobę. John i Peter są piosenkarzami. zjawisko itp. John i Peter są śpiewakami. John and Peter are well-known pop singers. These stones are emeralds. Przez dodanie przydawek do rzeczownika możemy ograniczyć klasę. These stones are very fine emeralds. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy o wielkiej wartości. Rzeczowniki w liczbie mnogiej występują w wypowiedziach analogicznych do powyższych bez przedimka. Rzeczownik w liczbie mnogiej występuje w takich sytuacjach bez przedimka: 11 . John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym. John Smith is a very talented opera singer.). John and Peter are pop singers. Złoto jest żółtym metalem szlachetnym używanym do wyrobu monet i biżuterii. John Smith jest śpiewakiem operowym. John and Peter are singers. These stones are very fine emeralds of great value. Gold is a precious metal. zjawisko) mając na myśli każdy obiekt o danej nazwie. Te kamienie to bardzo piękne szmaragdy.Gold is a metal. Złoto jest metalem. John Smith is an opera singer. Przedimek nieokreślony a/an stosujemy także. John Smith jest bardzo utalentowanym śpiewakiem operowym o światowej sławie. Złoto jest metalem szlachetnym. Na przykład: An emerald is green. John i Peter są dobrze znanymi piosenkarzami. Te kamienie to szmaragdy. Szmaragd jest zielony.

Gdy w mieście jest jeden dworzec kolejowy. się The boy is very keen on sport. nazwą rzeczy niepoliczalnej. kręgu naszych doświadczeń lub zain teresowań znajduje się tylko jeden obiekt (lub grupa obiektów) o danej nazwie: Gdy w klasie jest jedna tablica. że mówiący (piszący) ma na myśli wybrany. Państwo Smith mają syna. 1. zidentyfikowany egzemplarz rzeczy (osoby. b) W danym otoczeniu. że jego słuchacz (czytelnik) wie. Przedimka określonego użyjemy także.. Dziewczyna przemówiła z odwagą. o który egzemplarz chodzi. tj. Na przykład: I have bought a scarf and some handkerchiefs. nauczyciel powie: Come to the blackboard. The girl spoke with a courage which surprised everybody. Chłopiec bardzo interesuje sportem.) o danej nazwie i zakłada. Dzieje się tak w następujących okolicznościach: a) Obiekt (lub zbiór obiektów) został już wskazany w rozmowie (opo wiadaniu). Szmaragdy są zielone. zbliża się wtedy znaczeniem do wyrażenia a kind of.. Przedimek określony Użycie przedimka the przed rzeczownikiem wskazuje. Dziewczyna przemówiła z (taką) odwagą. Mówiąc o nim w dalszym ciągu poprzedzamy jego nazwę przedimkiem określonym. gdy dla wymienionego już obiektu użyjemy innej nazwy wymieniając go ponownie.Emeralds are green. I'll keep the handkerchiefs for myself. okolicy. „pewien rodzaj". Przedimek nieokreślony a/an może niekiedy wystąpić przed rzeczownikiem typu Non-Count. The scarf will be a very good present for Mary. Na przykład: The girl spoke with courage. — „taki rodzaj". zjawiska itp. konkretny.1. please. Podejdź do tablicy.2. 12 . Spotkajmy się na dworcu. która wszystkich zadziwiła. Na przykład: The Smiths have a son. proszę. powiemy: Let's meet at the station.

John i Peter są śpiewakami.1. Te kamienie to szmaragdy. który zna siedem języków (ludzi znających siedem języków może być więcej). b) Przed rzeczownikami typu Non-Count — jak np. courage. Nieobecność przedimka Brak przedimka.1: John and Peter are singers. Porównajmy: the head of the department kierownik wydziału (wydział ma jednego kierownika) a member of our club członek naszego klubu (klub nasz ma wielu członków). gdy mowa jest o przynależności obiektów do takiej a takiej klasy obiektów — patrz przy kłady w rozdz.O słońcu powiemy the sun. 1. tea. Człowiek. history.1. silk — gdy mówimy o danych pojęciach oderwanych lub sub stancjach w sensie ogólnym. nie ograniczając się do konkretnego przypadku ich występowania. These stones are emeralds. czyli tzw.: music. Uwaga: Nie zawsze przydawką w postaci zwrotu z przyimkiem of ma funkcję identyfikującą. Podobnie ma się rzecz ze zdaniami przydawkowymi. który napisał ten list (list miał jednego autora) a man who knows seven languages człowiek. Porównajmy: the man who wrote this letter człowiek. ponieważ w naszym codziennym doświadczeniu chodzi o jedno słońce wszystkim dobrze znane. 1. który napisał ten list.3. Na przykład: The capital of England. która ogranicza zakres odnoszenia się tego rzeczownika do jednego obiektu. c) Rzeczownik występuje z przydawką. The head of our department. Kierownik naszego wydziału. przedimek zerowy. występuje w następujących wypadkach: a) przed rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej. Na przykład: . The man who wrote this letter. Stolica Anglii.

13 .

niewidomi (ludzie) the rich etc. etc.) a day (week.) mil na godzinę three (five. ten. Bring in the tea. miesiąc. Zawsze piję na śniadanie herbatę (napój zwany herbatą. jak i jako przymiotnik. np. Zawsze piję na śniadanie herbatę chińską.John is studying history. itd.) sixty (eighty. Mary. Powiemy jednak: John is particularly interested in the history of ancient Greece. John interesuje się szczególnie historią starożytnej Grecji.) funtów za jard to play the violin (the piano.) miles an hour sześćdziesiąt (osiemdziesiąt itd. etc. Oto przykłady niektórych szczególnych zastosowań rzeczowników i przed-imków a/an i the. pneumonia.Francuzi itd.: 14 . etc. I always drink China tea for breakfast.) pounds a yard trzy (pięć. the guitar.Anglicy the French etc. Użycie przydawki z rzeczownikiem Non-Count — o ile nie ogranicza jego zastosowania do jakiegoś wybranego jednostkowego przypadku — nie pociąga za sobą konieczności użycia przedimka: John is studying ancient history.) mieć grypę (świnkę. Mary. itd. herbatę a nie co innego). . etc. na gitarze.) na dzień (tydzień. a także bez przedimka: once (twice. Przynieś herbatę.) grać na skrzypcach (na fortepianie. gdy wyraz określający narodowość funkcjonuje zarówno jako rzeczownik. the English .) to have flu (mumps. etc. Uwaga: Nie można użyć takiego wyrażenia.) to have a headache mieć ból głowy the blind . etc. zapalenie płuc itd. month. John studiuje historię (w ogóle historię. .) raz (dwa razy. John studiuje historię starożytną. trzy razy itd. three times. przedmiot zwany historią).bogaci (ludzie) itd. dziesięć itd. I always drink tea for breakfast.

d) przed nazwami rzek: the Thames.: the Baltic (Sea). e) przed nazwami oceanów i mórz. Germans — Niemcy American — amerykański. gdy mamy na myśli małżonków lub całą rodzinę o danym nazwisku. the Falklands. the West Indies. the Invincible. I must buy a present for a friend. do szpitala) to travel by train (by bus. the North Sea. the Smiths. the Carlton. the Observer. the Ritz. to hospital) iść do szkoły (do uczelni. in hospital) być w szkole (w uczelni. a German — Niemiec. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na angielski: a) Wzór: Muszę kupić prezent dla znajomego. the Queen Mary. 1. an American — Amerykanin. f) przed nazwami statków: the Titanic. to be at school (at college. the Bay of Biscay. Spotkałem znajomych na przyjęciu.German — niemiecki. g) przed nazwami hoteli: the Russell (Hotel). w szpitalu) To go to school (to college. the Mississippi. i) przed wszelkimi nazwami o konstrukcji the + rzeczownik pospolity + of + imię własne: the Isle of Man. Americans — Amerykanie itd. 15 . the Nile. I met some friends at a party. c) przed nazwami łańcuchów górskich i archipelagów: the Alps. the Atlantic (Ocean). 2. Otrzymałem list od kuzyna. w której skład wchodzi rzeczownik pospolity. b) przed nazwą kraju w liczbie mnogiej i taką. the Lake of Geneva. Przedimki przed imionami własnymi Imiona własne najczęściej nie są poprzedzane przedimkiem. Kupiłem gramofon i trochę płyt. by car. the Commonwealth of Independent States. h) przed tytułami gazet: the Times. samochodem.1. np. Przed niektórymi jednak występuje przedimek określony the. a mianowicie a) przed nazwiskiem w liczbie mnogiej: the Browns.4. the Himalayas. the Philippines. np. the Morning Star. the Guardian. samolotem) 1. by plane) podróżować pociągiem (autobusem. the Netherlands.: the United States of America.

famous English . On the other side of the street there is a house. ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania wstawiając rzeczowniki z odpowiednim przedimkiem: 1. longest .. 16 . 2.. W pokoju było łóżko. Leeds is . 4.. 2. The Vistula is .. in England.. Moi bracia są muzykami. 1. 3. ĆWICZENIE in Do każdego z następujących zdań dopisz jedno lub więcej zdań na temat rzeczy (osób). I like films. 5. Ten kamień to brylant. b) Wzór: Mój ojciec był architektem.. 3. 4.. 3.3. My brothers are musicians.. 5. 1. My friend George has written a novel and some short stories.. We spent our last holidays in a village. A boy and a girl were sitting on a bench in the park.. Profesor Jones jest uczonym i wynalazcą. When I lived in the country. who lived in . Zamierzam napisać powieść o człowieku. Jacyś studenci chcą z tobą rozmawiać.. Nasi goście to cudzoziemcy. 5.. który mieszkał na bezludnej wyspie. których nazwy podane są tłustym drukiem. 2. Tom Brown jest lotnikiem. Te kwiaty to tulipany. My father was an architect.. ĆWICZENIE II W następujących zdaniach uzupełnij przydawkami rzeczowniki podane tłustym drukiem: Przykład: I have bought myself a coat. In the park we met some girls. I have bought myself a warm woollen coat with a fur collar.. in Poland. The envelope contained a letter and some photographs.. Mary has left some records here. 4. 19th century. There are a few eggs and some cheese in the fridge. stół i parę krzeseł. I had a cat and a dog. 2.. Dickens was . 4. 5. 3. 1...

. jak i zaimkiem dzierżawczym.. 3). Forma its praktycznie nie jest używana jako zaimek. owner of that beautiful villa over there? Mr. cause of John's absence from school yesterday? Christine is . Określniki dzierżawcze Określniki dzierżawcze. title of ..2...... 9. Zaimek)... 8.. her.. formy: mine. yours.. its. tj.. wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz. student of English literature and . cottage in the country..2... John is ...... 7. 2 — Język angielski 17 ... Zauważmy. Collins and Aldrin are .. works of Byron. Smith is . big collection of first editions. radioactive ... that...2... ours. radioactive element.1.. The Browns have bought .. 6.... who gave it to me is going to be my wife. name of ... who made ... member of several clubs and .. these... ..... hers (its).2.. just round the corner. Professor Watkins has .... 1. Uranium is ..... president of . ..to ....... his..... theirs (patrz rozdz. Second World . Uranium is . nearest .. name of .. Uranos is . 4... charakteryzują się tym.... 8 of 7 and 8 is 56..4. że tak jak przedimki mogą wystąpić tylko łącznie z rzeczownikiem. comedy written by Shakespeare... 3.... Do określników zaliczamy także wyraz such. że forma his jest zarówno określnikiem....... I am wearing? . Do you remember .. important learned society. 1. 9. house in London and of .. 10. owner of .. your. please? There is .. broke out on ... tj... film we saw together last week? „As You Like It** is .. our. ĆWICZENIE V Wstaw brakujące przedimki: 1.. planet and of . 5. 5. . his... How do you like . those.. title of .... 3.... new .. to .. great admirer of ... their... formy: my... Armstrong. Samodzielnie natomiast występują zaimki dzierżawcze. 7. 10. 6. They are moving in next week. Określniki wskazujące Określniki wskazujące to wyrazy: this. Gdy występują samodzielnie. Inne określniki 1. gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem. What was ......... Greek god.... 1st September 1939.. .. Who is . first ... 2. Could you show me ...

whose. Nie kupiłem nowej płyty — (żadnych) nowych płyt.). Określniki analogiczne do zaimków nieokreślonych a) Some. Określniki pytające i względne Określniki pytające i względne są to wyrazy: what. Określnik no występuje z rzeczownikami typu Count i Non-Count: This book has no title. gdy są użyte łącznie z rzeczownikiem. 3.1. Określnika some i any używa się z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej i z rzeczownikami typu Non-Count. Określniki some i any użyte z rzeczownikami typu Count w liczbie mnogiej spełniają podobną rolę jak określnik a/an z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej (patrz rozdz. Ta książka nie ma tytułu.1. 1. I have bought a new record — some new records. nie mam (żadnych). any. Have you any friends? Czy masz przyjaciół? 18 No. Have you bought a new record — any new records? Czy kupiłeś nową płytę — Gakieś) nowe płyty? I haven't bought a new record — any new records. 3). which. Kupiłam nową płytę — kilka nowych płyt. Oto przykłady użycia such. such a man — taki człowiek such a long journey — taka długa podróż such men — tacy ludzie such long journeys — takie długie podróże such courage — taka odwaga such extraordinary courage — taka niezwykła odwaga. Nie. 1. Użycie ich w zdaniach twierdzących pytających i przeczących jest analogiczne do użycia tych samych wyrazów jako zaimków nieokreślonych (patrz rozdz. Określnikowi no odpowiada zaimek none. This book is of no importance. wyrazy te traktuje się jako zaimki (patrz rozdz.3.2. Ta książka nie ma obrazków.3). Gdy występują samodzielnie. 1. This book has no pictures. Ta książka jest bez znaczenia. I have none.2. no.Przed rzeczownikiem typu Count w liczbie pojedynczej występuje on zawsze łącznie z przedimkiem nieokreślonym a/an.4. .

Określniki „oceniające" Jako główne określniki „oceniające" ilość lub liczbę występują wyrazy: many.: I never drink much coffee in the evening. np. all.: We've got a lot of French books in our library. bez towarzyszącego rzeczownika) — patrz rozdz.5. Określnik all może wystąpić z przedimkiem the. mogą także wystąpić jako zaimki (tj. z wyjątkiem every. np. Mamy wiele francuskich książek w naszej bibliotece. . Many i much używamy głównie w zdaniach pytających i przeczących. Określniki „ilościowe" Określniki „ilościowe" można podzielić na dwie grupy. few i little. Pierwsza obejmuje wyrazy „oceniające" ilość (mało.: Have you got many friends in London? Czy masz wielu przyjaciół w Londynie? Much używamy z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej. either (neither). W zdaniach twierdzących używane są częściej wyrażenia: a lot of lub plenty of. przy czym the następuje po all: all the students of this group wszyscy studenci tej grupy 1.2. nie mam (żadnych).3. 1. Są trzy grupy i po dwudziestu studentów w każdej. other. dużo. samodzielnie. Wyrazy te. Nie.2. Porównajmy użycie each i every: every (określnik) each (określnik) each (zaimek) every student in this group każdy student w tej grupie each student of this group każdy student tej grupy each of the students in this group każdy ze studentów w tej grupie There are three groups and twenty students in each. I have none. 3. b) Each. kilka itp. czyli liczebniki. np.). druga — wyrazy „wyznaczające" liczbę lub ilość. much. Nigdy nie piję dużo kawy wieczorem.Have you any money? Czy masz pieniądze? No. another.5. every.1. Many używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej.

: There are few people who can be fully trusted. Spotkaliśmy wielu aktorów na tym przyjęciu. Mam bardzo mało pieniędzy.2. a little (trochę. There are plenty of restaurants in our town. Wiele problemów zostało nierozwiązanych. I met a few writers at that cocktail party. ale będę miał trochę czasu jutro. Z rzeczownikami w liczbie pojedynczej używa się też wyrażenia: a great deal of.dwadzieścia dwa fifty-five . On pije mnóstwo wina. Sprawiłeś nam bardzo dużo kłopotu. There is plenty of meat in that shop. Little (mało). Jest wiele restauracji w naszym mieście.: three . Mało jest ludzi. a great many. którym można w pełni zaufać. a few (kilka) używamy z rzeczownikami w liczbie mnogiej.trzy four .: Fm busy now but I'll have a little time tomorrow. A great many problems remained unsolved. We met a large number of actors at that party. Jest wiele mięsa w tym sklepie. I've got very little money. Z rzeczownikami w liczbie mnogiej używamy także wyrażeń: a large number of.pięćdziesiąt pięć .cztery thirty . np. Jestem teraz zajęty.2. 1.He drinks a lot of wine. np. Na tym przyjęciu poznałem kilku pisarzy.trzydzieści 20 twenty-two . np.5. Liczebniki — Numerals Liczebniki angielskie dzielimy na dwie zasadnicze grupy: a) liczebniki główne (Cardinal Numerals). Few (niewiele). niewiele) używamy z rzeczownikami w liczbie pojedynczej. You have caused us a great deal of trouble.

b) liczebniki porządkowe (Ordinal Numerals), np.: first - pierwszy third - trzeci fourth - czwarty Ponadto rozróżniamy także: c) liczebniki wielokrotne (Repeating Numerals), np.: once - raz twice - dwa razy three times (rzadziej: thrice) - trzy razy four times - cztery razy tenth - dziesiąty twenty-second - dwudziesty drugi

d) liczebniki wielorakie (Multiplicative Numerals), np.: twofold - dwojaki, dwukrotny threefold - trojaki, trzykrotny quadruple - czworaki, poczwórny quintuple - pięciokrotny, pięcioraki single -jednokrotny, jednoraki, pojedynczy double - dwukrotny, dwojaki, podwójny treble lub triple - trzykrotny, trojaki, potrójny Liczebniki główne od 1 do 12 są odrębnymi wyrazami, np.: one - jeden four - cztery seven - siedem two - dwa five - pięć eight - osiem jedenaście three - trzy six - sześć nine twelve - dwanaście ten - dziesięć eleven - dziewięć

Liczebniki od 13 do 19 tworzymy przez dodanie końcówki -teen; należy zwrócić uwagę na liczebniki 13 i 15, które wykazują pewną nieregularnosc: thirteen - trzynaście fourteen - czternaście fifteen - piętnaście sixteen - szesnaście twenty - dwadzieścia thirty - trzydzieści forty - czterdzieści fifty - pięćdziesiąt seventeen - siedemnaście eighteen - osiemnaście nineteen - dziewiętnaście

Liczebniki oznaczające dziesiątki tworzymy dodając przyrostek -ty, np.: sixty - sześćdziesiąt seventy - siedemdziesiąt eighty - osiemdziesiąt ninety - dziewięćdziesiąt

Uwaga: W liczebniku forty, utworzonym od four, opuszczamy literę u. Liczebniki: hundred, thousand, million poprzedzamy przedimkiem a lub liczebnikiem one albo innym liczebnikiem głównym, np.: a hundred - one hundred - sto a thousand - one thousand - tysiąc a million - one million - milion

21

two hundred dollars - dwieście dolarów five thousand pounds - pięć tysięcy funtów seven million people - siedem milionów ludzi Jeżeli wyrazy: hundred, thousand, million występują jako rzeczowniki, wtedy przybierają końcówkę liczby mnogiej: Thousands of people came to the meeting. Tysiące ludzi przybyło na spotkanie. My brother lost hundreds of pounds playing cards. Mój brat stracił setki funtów grając w karty. Liczebniki porządkowe tworzymy przez dodanie końcówki th [0] do liczebnika głównego, np.: seven - seventh. Jednak należy tutaj uwzględnić pewne nieregularności: one -first = two - second = three - third = five -fifth = eight - eighth = nine - ninth = twelve - twelfth = 1st -pierwszy 2nd - drugi 3rd - trzeci 5th -piąty 8th - ósmy 9th - dziewiąty 12th - dwunasty

Liczebniki porządkowe oznaczające dziesiątki zmieniają końcową literę y na ie przy dodaniu końcówki th, np.: twenty - twentieth = 20th - dwudziesty seventy - seventieth = 70th - siedemdziesiąty Ułamki wyrażamy przez użycie liczebnika głównego w liczniku, a liczebnika porządkowego w mianowniku, np.:
1

/8 one third, V5 one fifth,

/7 three sevenths, 4 /s four and two fifths.
2

z

Uwagi: a) Przy datach, podając rok używamy liczebnika głównego, np.: rok 1979 — (the year) nineteen hundred and seventy-nine, można opuścić słowo hundred i powiedzieć: nineteen seventy-nine. b) Dni miesiąca podajemy za pomocą liczebników porządkowych na dwa sposoby, np.: 21st October - the twenty-first of October October 21st - October the twenty-first - dwudziesty pierwszy października
22

c) Numerację podajemy w liczebnikach głównych, np.: room thirteen -pokój nr 13 page twenty-three - strona 23 volume three - tom trzeci d) Gdy liczebnik z rzeczownikiem występuje łącznie jako przydawka innego rzeczownika, ma on formę liczby pojedynczej, np.: a six-penny stamp - znaczek sześciopensowy a three-year contract - kontrakt trzyletni a six-year plan - plan sześcioletni
ĆWICZENIE I

a) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, little, few: Wzór: How ... chairs will you need? How many chairs will you need? 1. I work hard all day. I have ... time for amusements. 2. Have you done ... work today? 3. How ... butter will I need for that cake? 4. She's a wonderful dancer. There are ... girls who can dance as she does. 5. Although she is a very rich woman, she spends ... money on food. 6. Hurry up! We have very ... time. 7. Let me pay the bill — I have ... money because I got my wages tonight. 8. He has got ... money but ... friends. He is really a very good fellow. b) Uzupełnij wstawiając: a lot of, much, many, a little, a few. 1. There was nothing very valuable in the handbag: a handkerchief and ... money. 2. She has made only ... mistakes in her exercise. 3. If you ate less, you wouldn't put on so ... weight. 4. It happened a long time ago. There are only ... old people in the village who can tell you about it. 5. I'm afraid there's only ... milk in that jug. 6. Come and see us tomorrow — you'll meet ... interesting people. 7. I'm very busy but I can always find ... time to help you. 8. There are ... beautiful mountain lakes in Scotland.
ĆWICZENIE n

Przetłumacz na angielski: 1. Obawiam się, że niewielu ludzi zgodzi się z tobą. 2. Czy czytałeś wiele książek na ten temat? 3. Polska ma dużo węgla i trochę rudy żelaza. 4. On otrzymuje bardzo niewiele listów, chociaż mieszka tu od pięciu lat. 5. Ile pieniędzy będziesz potrzebował?
23

6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.

On jest bardzo interesującym autorem, chociaż napisał tylko kilka powieści. Jestem bardzo zmęczony, ponieważ mało spałem ostatniej nocy. On czytał wiele historycznych powieści, gdy był młodym człowiekiem. Ugotuję kartofle, ponieważ mam za mało ryżu. Mam mało czasu i moc pracy. Czy widziałeś wiele filmów w tym miesiącu? Obawiam się, że nie zdasz egzaminu; jest mało nadziei teraz, gdy zmarnowałeś (to waste) tak wiele czasu. Jeżeli idziesz do miasta, kup trochę zabawek dla dzieci. On pije mało mleka, ale dużo mocnej herbaty. Było dzisiaj trochę słońca, ale niedużo. Jak dotąd niewielu robotników ubiega się o tę pracę. Nie mamy już wiele więcej do zrobienia. Czy jest wiele języków trudniejszych od angielskiego? Podaj mi dzbanek, proszę. Zostało tam jeszcze trochę mleka. Kupiłem kilka dobrych książek w tej księgarni.

ĆWICZENIE III

Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1. Moje krzesło jest w 14 rzędzie po prawej stronie sali. 2. Pisałem swoje sprawozdanie już dwa razy i nie zamierzam próbować po raz trzeci. 3. Mój brat ma 53 lata. 4. Postanowiłem zaoszczędzić 1/4 mojej pensji każdego miesiąca. 5. Setki ludzi widziały ten straszny wypadek na lotnisku. 6. W 1978 roku byłem w Londynie. 7. Zapłaciliśmy za ten dom ponad dwieście milionów złotych. 8. Każdy z robotników dostanie podwójną zapłatę za pracę w sobotę. 9. Otwórzcie książki na stronie 83 i przeczytajcie rozdział czwarty. 10. Bank stracił setki tysięcy funtów na tej operacji. 11. John jest 3 lata starszy od siostry, która ma 19 lat. 12. Rachunek wynosi 2348 funtów i 25 pensów.
ĆWICZENIE IV

Podaj słownie następujące liczby i daty: 22, 210, 86, 25 marca, rok 1968, strona 415, 2385 ludzi, 105 studentów.

2. Rzeczownik—the Noun

2.1. Podział rzeczowników
Rzeczowniki angielskie dzielimy na dwie grupy: 1) rzeczowniki własne (Proper Nouns), czyli imiona własne, np.: John, Mary, England, London, Smith, itp. 2) rzeczowniki pospolite (Common Nouns), np.: boy, girl, cat, table, flower, silver, medicine, itp. Rzeczowniki własne pisze się dużą literą i na ogół nie poprzedza się ich przedimkiem. W pewnych jednak przypadkach imiona własne, szczególnie nazwy geograficzne, mogą być poprzedzane przedimkiem określonym, patrz rozdz. 1.1.4. Rzeczowniki pospolite dzielimy na: 1) Count Nouns, czyli nazwy rzeczy policzalnych 2) Non-Count Nouns, czyli nazwy rzeczy niepoliczalnych. Count-Nouns są nazwami oddzielnych jednostek, które występują pojedynczo lub w większej liczbie. W liczbie pojedynczej mogą być poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a lub an; z rzeczownikiem typu Count w liczbie mnogiej przedimek nieokreślony nie występuje. Mówi się niekiedy, że występuje on z tzw. przedimkiem zerowym, np.: a table ~ tables an egg - eggs a car - cars an error - errors

Non-Count Nouns są nazwami pojęć oderwanych lub substancji stanowiących jakąś niepodzielną całość, np.: water, butter, sugar, gold, air, love, freedom, whiteness, patience. Rzeczowniki tego typu nie tworzą liczby mnogiej i nie są poprzedzane przedimkiem nieokreślonym a. Zarówno Count Nouns, jak Non-Count Nouns mogą wystąpić z przedimkiem the. Ogólne zasady użycia przedimków z rzeczownikami pospolitymi podane są w rozdz. 1.1. 25

które są nazwami rzeczy policzalnych. jak Non-Count Nouns. Piszę artykuł o problemach gospodarczych naszego kraju.: advice = rada I don't need advice from you. a paper = gazeta.Niektóre rzeczowniki angielskie mogą występować w charakterze zarówno Count Nouns. Metalowe części tej maszyny są zrobione z żelaza. Idź do kiosku i kup gazetę. kajdany My iron is out of order. Go to the bookstall and buy a paper. an iron (pojedynczy przedmiot) = żelazko. Nie potrzebuję twojej rady. np. np. dokument.: paper (substancja) = papier Books are made of paper. information = informacja Where can I get all the necessary information about the flight to London? Gdzie mogę otrzymać wszystkie potrzebne informacje o locie do Londynu? 26 . Przestępcę sprowadzono do sądu w kajdankach. Moje żelazko jest zepsute. referat I am writing a paper on the economic problems of our country. Niektóre rzeczowniki angielskie typu Non-Count mają polskie odpowiedniki. Książki zrobione są z papieru. The criminal was brought into court in irons. muszę je oddać do naprawy. What's your advice in this matter? Jaka jest twoja rada w tej sprawie? It's not my duty to give advice. Have you brought any papers to prove your identity? Czy przyniósł pan jakieś dokumenty stwierdzające pana tożsamość? iron (substancja) = żelazo The metal parts of this machine are made of iron. I must have it repaired. Te rzeczowniki angielskie nie występują z przedimkiem nieokreślonym a i nie tworzą liczby mnogiej. lecz wtedy mają najczęściej różne znaczenia. Nie jest moim obowiązkiem dawanie rad. irons = żelazka.

My luggage is in the waiting room. Here is the evening news. Mój bagaż jest w poczekalni. Wszystkie pieniądze trzymam w banku. What colour is the furniture in your room? Jakiego koloru są meble w twoim pokoju? Gdy mamy na myśli jeden mebel. Jeśli mamy na myśli jedną wiadomość. umeblowanie Mr. Pokój pana Browna był pełen starych mebli. Potrzebujemy informacji o działalności tej organizacji. Chłopiec zrobił duże postępy. Ten stół to ładny mebel. Brown's room was full of old furniture. progress = postęp. luggage = bagaż. mówimy: This table is a nice piece of furniture. furniture = meble. Mary's luggage consists of two suitcases and a travelling bag. How much money do you want for this work? Ile pieniędzy chcesz za tę robotę? news = wiadomości. ale nie dostałem żadnych. Is the news good? Czy wiadomości są dobre? I expected some news but I haven't got any. 27 . postępy The boy has made great progress. Jeśli mamy na myśli jedną informację. Oto wiadomości wieczorne. bagaże. wtedy mówimy: a piece of information. Bagaż Mary składa się z dwóch walizek i torby podróżnej. Spodziewałem się wiadomości.We need some information about the activity of this organization. wtedy mówimy: a piece of news. money = pieniądze All my money is kept in the bank. nowiny Jest to rzeczownik zawsze w liczbie pojedynczej mimo końcówki s tak charakterystycznej dla liczby mnogiej.

2. czyli dopełniacza saksońskiego.ĆWICZENIE Z każdego z poniższych zdań wypisz rzeczownik pospolity i podaj. Could you get me some writing paper? Mr. 28 . znaną również pod nazwą dopełniacza fleksyjnego lub Saxon Genitive. 6. Forma podstawowa W języku angielskim nie istnieje odmiana rzeczownika przez przypadki Większość rzeczowników ma tylko jedną formę. 5. How many times did I tell you that? There is no time to lose. 10. John gave a rose to Mary. Formy rzeczownika 2. Rozmawialiśmy o Marysi. Mam w Marysi wielkiego przyjaciela. 7. 11. Wszyscy zwrócili się przeciw Marysi. Mary loves John. 3. 12. Jan dał różę Marysi. 2.2. We were talking about Mary.: John loves Mary. Are you going to the concert tonight? I am very fond of classical music. lub przez zastosowanie przed rzeczownikiem odpowiedniego przyimka. które w języku polskim wyraża się za pomocą przypadków. I have a great friend in Mary.2. czy jest on użyty w tym zdaniu jako rzeczownik typu Count czy Non-Count: 1. There is no life on Mars. Jan kocha Marysię. We offered them help but they refused. The old man walked with difficulty. Everybody turned against Mary. tzw. w języku angielskim wyraża się przez pozycję rzeczownika wobec innych wyrazów w zdaniu. 4. tzw. you'll get into difficulties. Could you come and see us tonight? With pleasure. Common Form i tylko niektóre kategorie rzeczowników mają drugą formę. 8. Marysia kocha Jana. If you go on like this. Np.1. Possessive Form. Jones has mislaid some important papers. Stosunki. 9. I have lived here all my life.

Mary told that story to her friends. 2. np. (Patrz także rozdz. Kupiłem samochód mego przyjaciela. a w piśmie mają w formie dzierżawczej tylko apostrof po końcowej literze. Jan dał Marysi różę. We went there by car. Mary told her friends that story. Jan dał różę Marysi. Uwaga: Odpowiednik polskiego celownika może być także wyrażony bez przyimka. Pojechaliśmy tam samochodem.2. W piśmie tę końcówkę stanowi apostrof i litera -s.Park św. np. John gave Mary a rose.2. Marysia opowiedziała tę historię przyjaciołom.gabinet mego szefa W liczbie mnogiej rzeczowniki mające końcówkę [z]. [s] lub [iz] według takich samych zasad. Marysia kraje chleb nożem.. nazywana także dopełniaczem fleksyjnym lub dopełniaczem saksońskim (Saxon Genitive). 9). Mary is cutting bread with a knife...: John gave a rose to Mary. Odpowiedniki polskiego dopełniacza wyrażamy zazwyczaj przyimkiem of (the car of my friend). np. między orzeczeniem a dopełnieniem bliższym. Formę dopełniacza fleksyjnego tworzymy w następujący sposób: w liczbie pojedynczej dodajemy do rzeczownika końcówkę [z]. Forma "dzierżawcza" Jedyną formą istniejącego niegdyś w języku angielskim systemu przypadków rzeczownika jest Possessive Form — forma dzierżawcza. polskiego celownika często przyimkiem to (John gave a rose to Mary). [s] lub [iz] nie podlegają żadnym zmianom w mowie. go by car). . Jakuba my boss's office . tj. James's Park . cutting with a knife. jakie obowiązują przy tworzeniu liczby mnogiej rzeczowników.pokój mego ojca St. polskiego narzędnika przyimkiem with lub by (.: 29 .I bought the car of my friend.. jeśli rzeczownik umieszczamy bezpośrednio po czasowniku.: John's wife . Marysia opowiedziała przyjaciołom tę historię.żona Jana my father's room .

samochód mego teścia the King of England's residence .: 30 .: Elizabeth the Second's reign . a w piśmie apostrof oraz literę -s.kapelusze panów (męskie).samochód państwa Turner the actresses' dressing-rooms . np.: Messrs Brown and Company's warehouse.rezydencja króla Anglii somebody else's idea . np. miary. Grant's office . John and Mary's aunt.garderoby aktorek Natomiast rzeczowniki.pomysł kogoś innego Podobnie postępujemy. Skład (magazyn) firmy Brown i Spółka.suknie kobiet the children's paradise .: the women's dresses . Ciotka Janka i Marii. gdy wymieniamy kilka osób posiadających coś wspólnie i łączymy ich nazwy spójnikiem and. [s] lub [iz].gdy chodzi oddzielnie o książki Johna i o książki Mary.: my sister's fiance .wakacje studentów our teachers' books .narzeczony mojej siostry his father's debts . powiemy jednak John's and Mary's books . które w liczbie mnogiej nie kończą się na [z].ogon psa the cat's fur -futro kota Ponadto stosujemy dopełniacz fleksyjny w określeniach czasu.długi jego ojca Mr.raj dzieci gentlemen's hats . przybierają końcówkę dopełniacza fleksyjnego w ostatnim wyrazie. Lilian and Andrew's parents. w formie dzierżawczej przybierają te końcówki w mowie. Rzeczowniki złożone oraz tytuły złożone z kilku wyrazów. np. przestrzeni. Rodzice Lilian i Andrzeja.the students' holidays . np.panowanie Elżbiety Drugiej my father-in-law's car . Dopełniacz fleksyjny stosujemy przede wszystkim w odniesieniu do rzeczowników oznaczających osoby i inne stworzenia żywe. a także złożenia z else. np.biuro pana Granta the dog's tail .książki naszych nauczycieli the Turners' car . wagi oraz wartości.

a nie w języku potocznym. Czasami stosujemy podwójny dopełniacz. przedsiębiorstwo tej osoby. rzek oraz planet. Należy tutaj zaznaczyć. można tu uważać za domyślne. że wyrażeń tych używa się raczej w stylu podniosłym. oczami wyobraźni o włos na miłość Boską nie widzieć wyjścia Ponadto dopełniacza fleksyjnego używa się niekiedy przy nazwach krajów. w takich wyrażeniach.a three weeks' holiday one year's pay a ten miles' distance today's newspaper a two days' journey a day's work ten pounds' worth a yard's length — trzytygodniowy urlop — zarobki roczne — odległość dziesięciu mil — dzisiejsza gazeta — dwudniowa podróż — praca jednego dnia — wartość dziesięciu funtów — długość jednego jarda a także w szeregu utartych zwrotów.: Poland's industry London's parks the Mississippi's floods the Baltic's fleets the sun's eclipse — — — — — przemysł polski parki londyńskie wylewy rzeki Mississippi floty Bałtyku zaćmienie słońca. a mianowicie w wyrażeniach następującego typu: a novel of this author's — jedna z powieści tego autora a friend of our teacher's — jeden z przyjaciół naszego nauczyciela 31 . firmę. house. np. place itd. miast. np. do syta na dystans w myśli. mórz. jak: at the baker's to the baker's at my hairdresser's to the hairdresser's at my parents' at the Joneses' — u piekarza — do piekarza — u mojego fryzjera — do fryzjera — u moich rodziców — u Jonesów Wyrazy: shop. Używa się również dopełniacza fleksyjnego rzeczownika oznaczającego osobę mając na myśli dom.: to one's heart's content at arm's length in the mind's eye by a hair's breadth for Heaven's sake to be at one's wit's end — — — — — — do woli.

jeden z kuzynów mej matki an idea of Mr. 2. The drastic measures of the government have not improved the situation. a journey of five days 14. The brother of my friend has already come. the achievements of our scientists 20. Kelly's -jeden z pomysłów p. You will need the permission of your manager if you want to leave. the photograph of my wife 3. the house of my father 2. a leave of two years 18. 6. dopełniacz fleksyjny: 1. I do not like the colour of the new hat of my sister. the friendship of our countries 11. 9. We have seen the new exhibition of our professor. the streets of our town 4. Brown 7. 4. Kelly ĆWICZENIE i Zmień następujące zwroty używając dopełniacza fleksyjnego: 1. the property of my grandparents ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania wyrażając wytłuszczone człony w dopełniaczu fleksyjnym: 1. the future of India 9. a walk of ten miles 8. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski stosując. 5. 32 . the opinion of our neighbours 10. The toys of these children were bought some weeks ago. gdzie to jest możliwe. the dolls of the children 19. 7.a cousin of my mother's . The tragic fate of these people moved us to tears. a holiday of one month 16. the crown of the Queen of England 17. the new industries of Poland 5. the daughter of Mr. 10. Shawa są często wystawiane w teatrach naszego miasta. Sztuki G. The report of the chairman was read at the meeting. the words of my guardian 6. the work of a hairdresser 15. the car of my uncle 12. the money of our debtors 13. Have you read the new book of our teacher? 3. B. 8. The pretty girl-friend of my brother came to see us the other day.

x .roses a watch .classes a box .shoes a dog . [s]. Liczba rzeczownika Rzeczowniki angielskie w przeważającej większości tworzą liczbę mnogą za pomocą końcówki. Np. 3. Samochód cudzoziemca został okradziony. Korony królów Anglii można zobaczyć w zamku Tower. 10. 13. Gdzie jest ten sławny notes naszego nauczyciela? 2. a w mowie brzmi następująco: [z] . Końcówka ta wyraża się literą s lub literami es. [f] lub [tj]. to jest aparat mojej przyjaciółki. 11.gates a lake . [?].: a book . W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s lub gdy rzeczownik w liczbie pojedynczej kończy się na s. 7.hats a month .doves [s] -gdy rzeczownik kończy się spółgłoską bezdźwięczną (z wyjątkiem tsL Lf] i [tf])« W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s. eh.boxes a rose . Mowa prezydenta była optymistyczna. sh. 4. Brownów stał niedaleko od rzeki. To nie jest mój aparat fotograficzny. 6.2. Np.potatoes tomato .: a shoe .cups a hat . W piśmie końcówkę tę wyrażamy literą -s.gdy rzeczownik kończy się spółgłoską [z]. np. 14. 9. [dg].literami -es.lakes [iz] . Życie tego człowieka musiało być ciekawe.tomatoes 3 — Język angielski 33 . Wiele osób przybyło na ślub mojego młodszego brata.: a class .gdy rzeczownik kończy się samogłoską lub spółgłoską dźwięczną (z wy jątkiem [z]. Spędziliśmy trzytygodniowe wakacje w domu rodziców. Np. 8. 5.girls a dove .3.flowers a girl . ss.months a gate .brushes Końcówki liczby mnogiej rzeczowników zakończonych literą -o wyraża się zazwyczaj literami -es.books a cup . Jakuba? Przeczytałem wszystkie dzieła Shakespeare'a.dogs a flower . Co sądzisz o obrazach Leonarda da Vinci? Dom pp.watches a garage .garages a brush . Czy spacerowałeś kiedyś po parku Św. [?] i [d?]). 12.: potato . Książka omawia tysiącletnią historię naszego narodu.

piano . Pewna grupa rzeczowników angielskich tworzy liczbę mnogą w sposób nieregularny. Jednakże rzeczowniki zakończone na literę -y z poprzedzającą samogłoską przybierają w liczbie mnogiej tylko literę -s.: day .: a man -men a woman .wives life .deaths [de0s] Uwaga: Rzeczownik house w liczbie mnogiej zmienia końcowe [s] na [z] houses [hauziz]. W piśmie końcowe litery -f lub -fe zmieniają się na -ves.shelves leaf . Rzeczowniki zakończone w liczbie pojedynczej literą -y z poprzedzającą literą spółgłoskową zmieniają w liczbie mnogiej literę -y na litery -ie.: a a a a a a ale a cliff .mice a penny .lives knife . Np.days valley .geese an ox .chiefs a roof a handkerchiefroofs handkerchiefs wife .ale rzeczowniki pochodzenia obcego przybierają tylko literę -s.knives calf .thieves a sheaf . Np.lice a mouse .children .valleys Rzeczowniki zakończone spółgłoską [f] przybierają w liczbie mnogiej końcówkę [z] (zmieniając końcowe [f] na [v]).leaves a loaf .sheaves a half .: country story countries stories fly lady flies ladies Uwaga: Wyjątek stanowi rzeczownik: zloty .halves a scarf .wolves a thief . np.cliffs a chief .pianos photo .women a louse .zlotys. np.scarves Niektóre rzeczowniki zakończone spółgłoską [8] (w piśmie th) zmieniają w liczbie mnogiej [0] na [5] i przybierają końcówkę [z].pence 34 a bath -baths [ba:5z] a foot -feet a goose .calves shelf .oxen a child .: a path -paths [pa:8z] ale a death .loaves a wolf . np.photos np.

pstrągi grouse .okulary thanks . Dostaniesz rybę na obiad.łosoś a trout .: trousers .gatunki fruit .nożyczki goods . np.sarny salmon . że forma fruits jest tylko używana w przenośni. Rzeczownik fruit jest o tyle charakterystyczny. These are the fruits of your efforts.Uwaga: forma pennies oznacza pojedyncze jednopensówki.szereg . Na przykład: You will get fish for dinner. Ta sama zasada obowiązuje w odniesieniu do formy rzeczownika hairs.owoc series .spodnie scissors . jeśli chcemy określić pewną liczbę pojedynczych sztuk. np.dzięki 3* 35 . Znalazłem dwa długie włosy w zupie. serie means .owce deer . sposoby species . Niektóre rzeczowniki występują tylko w liczbie mnogiej.owca a deer . ptaków i zwierząt) ma tę samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej.środek . Pewna grupa rzeczowników (przeważnie nazwy ryb.sarna a salmon .ryby sheep . Lubię owoce po obiedzie.ryba a sheep .głuszec oraz a series a means a species fruit .: a fish . I found two long hairs in my soup. Jan złapał dwie małe ryby w ciągu całego popołudnia. Mary ma piękne włosy.pstrąg a grouse .środki. John has caught two small fishes during the whole afternoon. To są owoce twoich wysiłków. mówimy więc: I like fruit after dinner.łososie trout .owoce fish .gatunek .towary spectacles .głuszce Uwaga: Forma fishes bywa używana tylko.szeregi. Mary has beautiful hair.

Mathematics is taught very well in this school. Jednakże rzeczownik ten może również oznaczać lud.szklanka. natomiast: a cloth . np. gdy oznacza naukę. ścierka. Ludy wielu krajów cierpią głód i choroby. Uwaga: Statistics występuje jako rzeczownik w liczbie pojedynczej. natomiast: a glass . zarobki.szkło Inne rzeczowniki (przeważnie nazwy niektórych nauk) mimo końcówki -s charakterystycznej dla liczby mnogiej występują w liczbie pojedynczej. który znaczy ludzie i jest traktowany jako rzeczownik w liczbie mnogiej. Państwo Brown to bardzo mili ludzie. cloth .: Statistics is an important subject in my school. odzież. Statystyka wypadków drogowych w ostatnich pięciu latach jest bardzo przygnębiająca.matematyka physics .polityka Mówimy: Politics is an interesting subject.okulary. gdy oznacza dane statystyczne.zarobki wages . 36 . glass .obrus. np. materiał glasses .cenne rzeczy clothes -ubranie.pobory. naród. Statystyka jest ważnym przedmiotem w mojej szkole. Matematyka jest dobrze wykładana w tej szkole. płace lodgings mieszkanie Należy także zwrócić uwagę na rzeczownik people.: mathematics . plemię i wtedy jest traktowany jako rzeczownik liczby pojedynczej. The peoples of many countries suffer hunger and disease. Polityka jest ciekawym tematem.sukno.fizyka politics . The statistics of road accidents in the last five years are very depressing. ale jako rzeczownik w liczbie mnogiej. Mówimy: The Browns are very nice people. Następujące rzeczowniki występują przeważnie w liczbie mnogiej: earnings .riches .bogactwa valuables .

tezy. lecz zbiorowość i dlatego nazywamy je rzeczownikami zbiorowymi (Collective Nouns).wykaz.kryzys crises . W naszym mieście są trzy drużyny piłkarskie. Rzeczowniki złożone (Compound Nouns) zazwyczaj tworzą liczbę mnogą od drugiego elementu.bodziec . kartoteka. np.: This data is absolutely true.sąd przysięgłych.dane indexes .: agenda (1. np. agendum) — porządek dzienny an erratum . Ta drużyna piłkarska jest najlepsza w naszym mieście. nie oznaczają jednostki.: a jury .zespół a class . Drużyna piłkarska je teraz śniadanie.wskaźniki formulae -formuły.teza. wzory lub formulas Uwaga: Wyraz data bywa także używany jakp rzeczownik w liczbie pojedynczej (zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych).kryzysy a phenomenon .zjawiska a stimulus a thesis a datum an index a formula .załoga a team .armchairs a bookcase .bookcases . dysertacja -dana .błąd errata . np. mimo formy liczby pojedynczej. wzór stimuli . np.rodzina Wyżej wymienione i im podobne rzeczowniki zbiorowe mogą oznaczać w zdaniach bądź pewną całość i wtedy występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej.zjawisko phenomena .wykazy. np. There are three football teams in our town. The football team are having breakfast now. bądź też pewną liczbę poszczególnych jednostek i występować z czasownikiem w liczbie mnogiej. z którego pochodzą. wskaźnik -formuła.bodźce theses .błędy a crisis . wyrazu łac.: This football team is the best in our town.klasa a family . dysertacje data . kartoteki indices . Niektóre rzeczowniki. sąd konkursowy a crew .Niektóre rzeczowniki obcego pochodzenia (głównie łacińskiego i greckiego) zachowały formę liczby mnogiej charakterystyczną dla języka.: an armchair . mn.

37 .

: a court-martial — courts-martial a passer-by — passers-by a father-in-law — fathers-in-law Niektóre wyjątkowo tworzą liczbę mnogą od obydwu części. 2. Wielu farmerów hoduje owce i woły. np. Niektórzy ludzie boją się myszy. 5. Have you ever seen so many (sheep) and (ox) together? Statistically (woman) live longer than (man). 4. 10. Mary kupuje ubranie w Londynie. Don't forget to brush your (tooth) before going to bed. Have you heard about the strange (phenomenon) which were observed in the sky last night? 9. 6. 38 Przetłumacz następujące zdania na angielski: W tych lasach są lisy i sarny. 8. 2. 1. These are the best (stimulus) for increasing the production of (potato). Jeśli pójdę do dentysty. Take your (shoe) off so that I can have a look at your (foot). In the old days rich people had a large number of (man-servant) in their houses. I have a lot of (nephew) and (niece) and several (god-child). ĆWICZENIE III 1. 3.■by mice teeth daughters-in-law workmen letters men-servants phenomena potatoes housewives heroes oxen lice calves Podaj rzeczowniki w nawiasach w liczbie mnogiej: There are twenty (man) and five (child) in the boat. The (thief) have stolen many valuable things belonging to the hotel (guest). .Niektóre rzeczowniki złożone tworzą liczbę mnogą od pierwszego elementu. „Myszy i ludzie"? W zimie owoce są zazwyczaj drogie. 4. Czy czytałeś książkę Steinbecka pt. on usunie mi zapewne dwa zęby. 3. 7. 5. 6. np. woman doctor — women doctors ĆWICZENIE I manservant — menservants Podaj następujące rzeczowniki w liczbie pojedynczej: foxes negroes children swine knives feet fish parties chiefs cargoes valleys mouse-1 traps passers. 7.

Kto zaniesie nasz bagaż do pociągu? Te meble kosztowały masę pieniędzy. Tłumy ludzi przybyły na lotnisko.syn . którą określamy zaimkiem osobowym she. Kryzys ekonomiczny jest najważniejszym problemem dnia dzisiejszego.poeta master .: boy man son father brother uncle .pan negro .kobieta daughter . 10. 16. Towar zostanie wysłany jutro.4. 14. Rzeczownik jest rodzaju męskiego (Masculine). 11.8.córka mother .cesarz actress authoress poetess mistress negress tigress waitress empress aktorka autorka poetka pani murzynka tygrysica kelnerka cesarzowa Ponadto istnieją pary rzeczowników.murzyn tiger .dziewcz woman . Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego (Feminine). aby powitać delegację.kelner emperor . np. Myślę. 9. w których odrębne wyrazy oznaczają istoty męskie i żeńskie. Niektóre rzeczowniki oznaczające istoty rodzaju żeńskiego tworzy się przez dodanie końcówki -ess do odpowiednich rzeczowników oznaczających istoty rodzaju męskiego.siostra aunt . Nie potrzebuję twoich rad! Poproś o informacje w jakimkolwiek biurze podróży.tygrys waiter .ojciec .brat -wuj. np.chłopiec .aktor author . jeśli odnosi się do istoty żywej płci męskiej. Moja ciotka ma trzy córki i tyluż zięciów. 13. 15. do którego dany rzeczownik się odnosi. którą określamy zaimkiem osobowym he. Mówią. Rodzaj rzeczownika W języku angielskim nie istnieje rodzaj gramatyczny i rodzaj rzeczownika określa się według obiektu. jeśli odnosi się do istoty żywej płci żeńskiej. Wszystkie inne rzeczowniki są rodzaju nijakiego (Neuter). 17. 12. że rodzina go poszukuje. stryj girl .: actor .mężczyzna . który określamy zaimkiem osobowym it. Złodziej został aresztowany przez dwóch policjantów.ciotka .autor poet .matka sister . 2. 18. że te spodnie są za ciasne.

39 .

My uncle is the manager of a big firm. np. . The lion attacked the tiger. 3. kucharka cousin -kuzyn.siostrzeniec. jak i żeńskiego. 5. bratanek monk . 2. My father-in-law knows many famous actors. które mogą oznaczać istoty zarówno rodzaju męskiego. przyjaciółka cook . np.nauczyciel. The steward was asked to bring another cup of tea for my uncle.zakonnica W języku angielskim istnieją liczne rzeczowniki. studentka W razie potrzeby. Mary has a brother who is a widower.: teacher . aby ustalić rodzaj dodajemy odpowiednie określenia.królowa . Określamy je jako rzeczowniki rodzaju wspólnego (Common Gender).kucharz.: woman teacher girl-friend ĆWICZENIE I she-wolf male nurse Podaj odpowiedniki rodzaju żeńskiego dla następujących rzeczowników: heir nephew waiter hero traitor gander step-son father-in-law lion murderer poet prince ĆWICZENIE II Podaj odpowiedniki rodzaju męskiego dla następujących rzeczowników: empress wife bride ĆWICZENIE in cow landlady policewoman widow stewardess aunt Zmień rzeczowniki odnoszące się do rodzaju męskiego na rzeczowniki odnoszące się do rodzaju żeńskiego: 1.student. 4.bratanica.mąż king .król nephew . nauczycielka friend -przyjaciel. kuzynka student .husband . siostrzenica .zakonnik — wife queen niece nun -żona .

40 .

The bridegroom is my twin brother. 11. "This man behaved like a hero". The postman brought me a letter from the mayor of the town. The waiter brought our bill. My son will talk to your father.6. He is the heir to the old man's millions. Our host is an extremely nice man. 13. 10. 15. 14. 8. 9. The King of England was once also the Emperor of India. I'd like you to meet my step-son. 7. 12. . My grandfather has a lovely figurine of a shepherd on his desk. said the prince.

my . np. Słuchaj mnie. Znam go. Zaimek—the Pronoun 3. jemu.nam.ono . Formę dopełnienia stosujemy. jemu. 3rm Ia you he she it we the y podmiotu -ja -ty.1. Dałem Johnowi książkę. gdy zaimek osobowy występuje po przyimku. I gave John a book.mnie. wy . was. np. nim . Dla form tych używa się też nazw: przypadek podmiotu (Subject Case) i przypadek dopełnienia (Object Case). Mówię do ciebie. Znamy go i on zna nas. Gotujemy dla nich obiad. tobą. Listen to me. mu. im. nim -jej. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie kogo? co?). I gave him a book.oni Forma dopełnienia . nią -je. I know him. niej. Znam Johna. nami . nimi. jego. We are cooking dinner for them.ciebie. mi. jak i tzw. nas. ją. mną . Dałem mu książkę. dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu? czemu?).ona .3.ich.on .: 42 . wam. Zaimki osobowe Zaimki osobowe mają w języku angielskim dwie formy: formę podmiotu (Subject Form) i formę dopełnienia (Object Form). go. Formę dopełnienia stosujemy także. I'm talking to you. nich me you him her it us them We know him and he knows us. zarówno tzw. mu. gdy zaimek występuje jako dopełnienie czasownika. wami -jego.: I know John. go.

.We must find that book for him.. Stephen? No. 2. .2. 2.. any longer. Łącznie z rzeczownikiem występują tzw. Wilson? No... don't leave without me! Zaczekaj chwilę. Wait a minute. I think he wants . to go to the cinema with .. 6. Have you ever met Mr. ...... . John.. 5.. rozdz.. 5... 1. Yes. don't sit on it! To krzesło jest złamane. I don't believe . she .. czy występują łącznie z rzeczownikiem.. Aren't you going to listen to Tom? No.. .. mają w języku angielskim różne formy. Could you come to see . She never tells the truth. about Ann's marriage. w zależności od tego. yet. Smith his glasses? Yes. tomorrow? 3. Do you know Mr... czy też samodzielnie. yes! John is talking to . Przed nami rozpościera się piękna dolina. Are you telephoning Henry? No. Musimy znaleźć dla niego tę książkę.. Has Helen given you the bill. patrz: Zdania z dwoma dopełnieniami. określniki 43 .. 3. Rogers and Mr. I . nie siadaj na nim! There is a beautiful valley in front of us. I'll bring him his glasses. 7. Have you ever met Mary? Yes.... nie wychodź beze mnie. Mówią o niej. 4. They are talking about her.. Shall we write to . Where are they? I can't see . I . ĆWICZENIE a) Odpowiedz na pytania zastępując imiona i nazwiska odpowiednimi zaimkami: Wzór: Will you bring Mr... We have already heard the news. This chair is broken. b) Wstaw zaimek osobowy we właściwej formie: 1. twój etc. I met . Yesterday Henry told .. 3. Will you ask Stella and George to the party? Yes. 9.? 4. a few years ago. Will you buy Mary a new hat? Yes. .. Zaimki dzierżawcze Odpowiedniki polskich wyrazów: mój. Smith? No. Oh. Uwaga: Co się tyczy pozycji w zdaniu dopełnienia wyrażonego zaimkiem osobowym. I would like to talk to you...

Oh. natomiast zaimki dzierżawcze: mine. ĆWICZENIE Uzupełnij według wzoru: It's her umbrella. it isn't hers.. 1. isn't it? No. his. somewhere (gdzieś) występują w zdaniach twierdzących. ours. . It's their house. I've got some news from him. Are there any letters for me? Wyrazy some i any mogą też wystąpić jako zaimki. (he) It's your dress. your. isn't it? No. . isn't it? No. somebody (ktoś). and that is mine. (you). 5. . Last month I got some news from Henry. 6.. its. our. To jest twoje miejsce. (he) It's your car. (we). isn't it? No. 3. isn't it? No. your.. np. tj. (she) 3. its. yours.. 4. (they) It's your dog... their.. No.. but hers is much more interesting. Jego streszczenie jest nieźle napisane. ale jej jest o wiele bardziej interesujące. . mogą poprzedzać rzeczownik. There's some sugar on the table.. her.. isn't it? No. His summary is pretty well written. yours. but have you got any more since then? Wyraz some. aren't they? No. hers. it's mine.3.. (I).. a to moje.dzierżawcze: my. It's his towel. 2. np. theirs występują samodzielnie. a także złożenia. . Zaimki nieokreślone Wyrazy some i any mogą wystąpić jako określniki. 44 . . . his. a także złożenia. wyraz any. something (coś). Określniki dzierżawcze my your his her its our your their Zaimki dzierżawcze mine yours his hers — ours yours theirs This is your seat. I've got some. These shoes are yours...: Have you got any letters from Poland? Yes.

. anything. He has lost something. anywhere. There is nobody in this room. thing against his visit! Have you seen . Is there anybody in this room? Czy jest ktoś w tym pokoju? There isn't anybody in this room. Uzupełnij poniższe zdania wstawiając some. any lub no. I think we should all like . a także złożenia nobody (nikt). 5. I am sure I don't know .. There is somebody in this room. Wyrazy no.. Has he lost anything? Czy on coś zgubił? He hasn't lost anything. Zdania przeczące mogą mieć dwojaką postać: a) albo zawierają wyrazy any. nothing. gdziekolwiek) występują w zdaniach pytających i przeczących. anything (coś.. 3. They never have . 45 .. W tym pokoju nie ma nikogo. ĆWICZENIE 1. But I thought you wouldn't have .. W tym pokoju ktoś jest.. nowhere są to przysłówki a nie zaimki. Does .. nothing (nic) oraz nowhere (nigdzie) występują w zdaniach przeczących. Have you seen him anywhere? Czy widziałeś go gdzieś? I have not seen him anywhere. 4.. nowhere i wtedy w orzeczeniu nie występuje przeczenie. anywhere (gdzieś. good cakes in that cafeteria. where in the evening. good plays lately? We are so tired that we hardly go . nobody. Uwaga.anybody (ktoś... body want a drink? Yes. thing to drink. cokolwiek). Nie widziałem go nigdzie. anybody.. 6. Widziałem go gdzieś na mieście. I've seen him somewhere in town. He has lost nothing. On coś zgubił. b) albo zawierają wyrazy przeczące no. Somewhere.. 2. ktokolwiek). body of that name. anywhere i wówczas orzeczenie występuje w formie przeczącej. I have seen him nowhere.. On niczego nie zgubił.

I've got ...... sobą.... I haven't got .. 15. 17.. again. 9. .. David has cut . We'll stay with your mother and we'll make .... We have found . 13. Is there . Uwaga: W drugiej osobie liczby pojedynczej . it .. money in the bank? Yes. Have a good journey.. he . where on Sunday? Mary is very sorry she can't ask us to stay for the weekend but she has .yourselves. Have you got . Helen! You must have tired . you ... useful.ourselves. 46 Wstaw odpowiedni zaimek zwrotny: I'm afraid Mary has hurt . 6. Children shouldn't play with knives because they can cut . they . Zaimki zwrotne Wyrazy: myself.. yourself występują jako zaimki zwrotne odpowiadające polskim zaimkom: się. body knew where they were..yourself. there is . 10... out. thing cures a cold faster than a hot drink and .. time for lunch.. and look after .yourselves. 2.... a new flat.itself. W odróżnieniu od języka polskiego w języku angielskim każdemu zaimkowi osobowemu odpowiada oddzielna forma zaimka zwrotnego: I . whisky but I can offer you .. 7. Nie rozczulajcie się nad sobą.yourself. 14.. .. I have . 5... friends there.themselves... friends in Vienna? Yes.myself.herself. you . in that part.. Have you hurt yourself? Czy coś sobie zrobiłeś? Don't be sorry for yourselves. Lucy.4. 11. body to see you. Do you have . .... 3.himself. sobie.. 16.. Paul was so busy that he didn't have . where to put us up.. w drugiej osobie liczby mnogiej .7. 4. 12. . 8. Are you going . body waiting for you in the hotel lounge? Miss Jones. thing John says! No.. 3. 8... we .. Alan? You look very pale. 18.. I couldn't find those documents. ĆWICZENIE 1.. aspirin. soft drinks. I'm afraid I don't know . Don't listen to . siebie. she .. body in Spain. Can you see .

. Now I'm going to write a story . że sam będę musiał to zrobić.. 4. b) 1. We'll do up the flat . You can't ask Father to help you. . Czy zatrzymasz tę książkę dla siebie? Ciasto jest na stole. 2.. Obawiam się.5. Don't do any shopping for Sophie. 2. ĆWICZENIE I 1. . Wstaw odpowiedni zaimek: I've read the story you've written. later. Przetłumacz na angielski: a) 1.. np. yourselves. ĆWICZENIE II 2. 6. you must write your homework . Powinniście sami zaprosić Johna.. she will do it . Sami poszukamy naszych okryć. 3. 3. herself. 4.. themselves występują również w funkcji tzw. himself.. ourselves... sama (samodzielnie) itp.. proszę. 4. 5.. On sam to powiedział. itself.: You ought to invite John yourselves. Do you know why John has lost his job? I'm afraid he doesn't know it . zaimków emfatycznych odpowiadających polskim sam (samodzielnie). yourself. poczęstujcie się. Zaimki emfatyczne Wyrazy: myself.. Czy dobrze bawiliście się na przyjęciu? Moja córka kupiła sobie nowy samochód.. 3. I can't help them. Let them do the job . Sam dyrektor szkoły kazał nam iść do domu. We have no money to pay the painters.3.

: a difficult problem . The concert hall was very crowded.wczesny. An interesting man ciekawy człowiek an interesting woman ciekawa kobieta an interesting book ciekawa książka interesting men ciekawi ludzie interesting women ciekawe kobiety interesting books ciekawe książki Przymiotniki występujące jako przydawki zawsze poprzedzają rzeczownik.muzyka współczesna the Polish language . ĆWICZENIE i Zaprzecz poniższym wypowiedziom. 48 . fast -szybki. It was almost empty.ciekawa praca a surprising idea .trudny problem modern musie .złamane serce Niektóre przymiotniki mają tę samą formę co przysłówki. wprowadzając przymiotnik o znaczeniu przeciwnym: Wzór: A. early . np. 5. np.: interesting work . do którego się odnoszą.1.4. do którego się odnoszą.język polski Wiele imiesłowów teraźniejszych i przeszłych funkcjonuje także jako przymiotniki. szybko.zwyciężona armia a broken heart . Formy przymiotnika W języku angielskim przymiotniki mają jedną formę bez względu na liczbę i rodzaj rzeczownika. Przysłówek). Oh no.zaskakująca myśl the defeated army . np. B. Przymiotnik—the Adjective 4. wcześnie (patrz rozdz.

A great many people like them but I find them . A. Many people find noise . 5. 3.. 2. B. I hope this knife is sharp enough. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami The Przymiotnik poprzedzony przedimkiem the może funkcjonować jako rzeczownik osobowy w liczbie mnogiej. A... Long walks are often tiring. the sick — chorzy (ludzie). I'm afraid B. A. Impossible. Your children seem very quiet. You're wrong. as a rule. Yesterday we were greatly . The subject of the lecture was very . when my neighbours had a very noisy party some time ago.. I felt very tired when I got back home. 4. 3. I was greatly . B. Most students of our college are . John amuses us all with his jokes.. ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania przymiotnikami o formie imiesłowów: Wzór: The long walk tired me out... B. Unfortunately it's rather . 4. 2.. np. Most of the pupils gave wrong answers because they were . A. The lecture interested the students. A. Oh no.. A. 4 — Język angielski 49 . John is a careless driver. Detective stories bore me..1... the rich — bogaci (ludzie). You're wrong. He is usually very .. in politics.. B. Jim likes an early breakfast. I remember how .. 4.... 5. It's quite .. B... His jokes are usually very . I was last Sunday when I had nothing but an Agatha Christie's novel to read.. He likes .. the poor — biedni (ludzie). They must be .. They are rather .. The test was both difficult and . 1.... It's a very deep lake. The dishes in the cupboard are dirty..... 6.... The test confused the pupils. Not at all....... by his latest joke about Professor Jones.. . Noise irritates many people.2.

Biedni są czasem szczęśliwsi od bogatych. że chce mi się śpiewać. a także przed innym przysłówkiem. We seldom have such bad weather. że nie mogę cię zrozumieć. blind. Czuję się tak szczęśliwy. unemployed. To bardzo nieznośne mieć tak hałaśliwych sąsiadów. typu Count) w liczbie pojedynczej. How Przysłówek how występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. Szczególnie często w takim zastosowaniu występują przymiotniki: poor. young. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej (tj. Nigdy przedtem nie widziałem tak dobrego filmu. a także przed innym przysłówkiem. Rzadko miewamy tak brzydką pogodę. I have never seen such a good film before. dumb. I feel so happy that I want to sing. So Przysłówek so występuje przed przymiotnikiem nie stanowiącym przydawki rzeczownika. rich. old.The poor are sometimes happier than the rich. The sick were sent from the camp to hospital. Mówisz tak szybko. Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej (tj. Are those children always so noisy? Czy te dzieci są zawsze tak hałaśliwe? You speak so fast that I can't understand you. okreslnikowi such nie towarzyszy żaden przedimek. deaf. Chorzy zostali odesłani z obozu do szpitala. It is a great nuisance to have such noisy neighbours. typu Non —Count). okreslnikowi such towarzyszy przedimek a/an. Such Określnik such występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika. How brave you are! Jaki odważny jesteś! How little we know about each other! Jak mało o sobie wiemy! 50 .

. 6. 3. Mr. People who are unemployed have financial difficulties.. Mary is . 8. 4. 9... Golf is a very good game for middle-aged people. big building that there will be room in it for 2000 people. People who are old never understand young people. 4. This is . 7. nonsense that I really can't listen any longer. 2. Last night I was . 1. Strong people should protect weak people. John and Margaret are . The new opera house will be .. określnikowi what towarzyszy przedimek a/an. 2... Susan is . fast car that we'll reach London by noon. określnikowi what nie towarzyszy żaden przedimek... such a lub such. They are . 4* ĆWICZENIE II 51 .. What fools we were! Jakimi głupcami byliśmy! What terrible injustice! Jaka straszna niesprawiedliwość! Uwaga: Przysłówek how i określnik what w powyższych zastosowaniach mają charakter emfatyczny. 6. 3.. You are talking . good nurse that all her patients get well very quickly. excited that I couldn't sleep. 5. 1. funny that he makes everybody laugh.. Deaf people can be taught to communicate. poprzedzonymi przez the..What Określnik what występuje przed przymiotnikiem stanowiącym przydawkę rzeczownika.. 5.. What a beautiful view! Jaki piękny widok! Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie mnogiej lub nazwą rzeczy niepoliczalnej. You shouldn't speak ill of dead people.. Black is . Jeśli rzeczownik jest nazwą rzeczy policzalnej w liczbie pojedynczej.. Uzupełnij poniższe zdania stosując so. a nie pytający.. good swimmers that they break all records. efficient typist that there is no need to check her work. 7. There is a special alphabet for people who are Wind. ĆWICZENIE I Przepisz poniższe zdania zastępując wytłuszczone wyrażenia rzeczownikami o formie przymiotnika. good children that we never have any trouble with them.

. nice people that we often visit them.. w stopniu wyższym i najwyższym podwajają spółgłoskę.. Przymiotniki zakończone literą y poprzedzoną literą spółgłoskową w stopniu wyższym i najwyższym zmieniają y na ie.. 10. 4. 11. 12... Uzupełnij poniższe zdania wstawiając how. It was. a w stopniu najwyższym wyrazem most. Stopniowanie przymiotników Przymiotniki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe mają w stopniu wyższym końcówkę -er [a] a w stopniu najwyższym końcówkę -est [ist]. interesting story you have told us! . np. zakończone pojedynczą literą spółgłoskową po pojedynczej literze samogłoskowej. np. what lub wbat a/an. nice it is to see you here! .. attractive woman your wife is! .: fast — faster — fastest. lovely flowers! . hungry that I must have a sandwich. 7. Our neighbours are . Mrs. nonsense she talks sometimes! .. 5.. 3. thin — thinner — thinnest.. 13..10.. 6. bad play that I left before the end. Przymiotniki jednosylabowe. Przymiotniki wielosylabowe stopniuje się poprzedzając je w stopniu wyższym wyrazem more.. sad news! .: happy — happier — happiest (ale: gay — gayer — gayest)... w stopniu wyższym i najwyższym dodajemy odpowiednio litery -r i -st.. . ĆWICZENIE III 1. well she dresses! . beautiful flowers that she wins prizes every year.. 8.. 9.: good — better — best (dobry — lepszy — najlepszy) bad — worse — worst (zły — gorszy — najgorszy) 52 .. 11.. old that it is dangerous to drive it..3.: nice — nicer — nicest. 2.. Niektóre przymiotniki stopniuje się nieregularnie. Henry's car is . np. np... Jones grows. np.. idiotic idea! 4.. np.. wide this road is! . beautiful eyes she has! ....: big — bigger — biggest.. lucky I was to find you in that crowd! . Gdy przymiotnik kończy się literą e. 12.: intelligent — more intelligent — most intelligent. clever you were to solve that problem! . 14.... I'm .

as ..: my elder (eldest) brother (son. Zestawienie a) large fast b)fat big c) easy pretty d) careful expensive x stopień wyższy larger faster fatter bigger easier prettier more careful more expensive stopień najwyższy largest fastest fattest biggest easiest prettiest most careful most expensive Wyrażenie: not as. daughter etc.farther . as * . as występuje rzadziej niż: not so... Kwiecień zazwyczaj nie jest tak ciepły jak maj. Nowy York jest największym miastem w Stanach Zjednoczonych.. Przedimek). Który jest starszy? ale: My elder brother is three years older than I am. not so .) Both your sons are very tall. Rzeczownik z przymiotnikiem w stopniu najwyższym często jest poprzedzony przedimkiem the (patrz rozdz. English is a more difficult language than German.Przymiotnik far (daleki) stopniuje się: far .furthest (w odniesieniu do kolejności) Uwaga: istnieje tendencja do stosowania form: further...nie tak jak lub not as . Angielski jest trudniejszym językiem niż niemiecki. His jokes are as funny as mine. as.oldest. ale: elder . Przymiotnik old (stary) stopniuje się older . as -tak ..1.. W zdaniach wyrażających porównanie używamy spójników: as ...eldest dla zaznaczenia starszeństwa w rodzinie. 1. jak. . np.farthest (w odniesieniu do odległości) far further . than . furthest we wszystkich okolicznościach.. Mój starszy brat jest trzy lata starszy ode mnie.nie tak jak. April isn't usually so warm as May.niż. Jego dowcipy są równie śmieszne jak moje. np.. Which is the elder? Obaj twoi synowie są bardzo wysocy.: New York is the largest city in the USA.

53 .

The longer he waited the more impatient he grew. Smith.. tym. My Russian and my French are equally good.. I need a bigger one.. New York is larger than London. Na przykład: The more the better. Is your work difficult? Yes.e) good bad far old better worse farther further older elder best worst farthest furthest oldest eldest Struktura: the ... tym więcej kosztuje.. 6. stosując stopień wyższy przymiotnika: Wzór: X. ĆWICZENIE n Uzupełnij odpowiedzi na następujące pytania. 1.. Mary is as old as Ann.: Is Mary a quiet girl? Y. X. the z przymiotnikiem lub przysłówkiem odpowiada polskiemu: im .: I think she is . Peter's hair is longer than yours. tym lepiej. Im większe (Jest) mieszkanie. Im więcej. The article on page five and the one on page ten are the same length. 54 . as: Wzór: Mary and Ann are the same age.. 7.: X. as lub not so . 1.. Mr. ĆWICZENIE I Na podstawie poniższych zdań utwórz porównania stosując: as .: Y. John and Henry are the same height. The larger the flat the more expensive it is. 5.. you are.: Is your house big enough? No. 4. 3. tym bardziej się niecierpliwił. John's flat is more comfortable than mine. Brown works harder than Mr. it's more difficult than yours.: Y. Im dłużej czekał. It's warmer in July than in March. My flat isn't so comfortable as John's. 2.

John's car 1976.: I'd like to buy a small suitcase. Steve failed two of them. this is . it was far .: Yes..: Yes.: Can you understand this difficult text? Y. the conference on Friday.: Yes.: Is Richard a good student? Y.: Can you tell me the title of an interesting novel? Y... 1. yesterday 26 degrees. 4.: No.: Isn't this play boring? Y. 5. 3.: I think "War and Peace" is . ĆWICZENIE V Robisz w sklepie zakupy w towarzystwie żony.. Uzupełnij dialog ze sprzedawcą: 55 .: Yes. 4. X.. Henry passed all his exams.. 2.. it's the biggest desert in the world. the rest of my students. in his group.: Yes. 3. I believe it's .. Mary 165 cm. Y.2.. X..: Is the climate healthy here? Y. I've ever seen.: Was the meeting interesting? Y. 2. it's far . Harry 70 kg. Adam's composition 3 pages..: Was "War and Peace" a good film? Y. size we've got. John is heavier than Harry. kompletując wyposażenie mieszkania. I've ever seen.: Here you are. Peggy's 2 pages.. X. ĆWICZENIE IV Uzupełnij odpowiedzi na poniższe pytania stosując stopień najwyższy przymiotnika: Wzór: X.. X.: What's Tom like? Is he intelligent? Y. X.: Yes.. X... X.: I should say he is . ĆWICZENIE III Na podstawie niżej podanych informacji utwórz porównania wprowadzając przymiotniki w stopniu wyższym: Wzór: John 82 kg. I've ever read. the TV serial.. 3.. 1. in your town. 5. Temperatures: today 20 degrees. it was much . X. he is . X. Helen 162 cm. 5. 4. My car 1981. I'm afraid it's .: Is Sahara a big desert? Y.

Im milsza dziewczyna. A. Her handwriting is even (bad) than mine. tym więcej wiesz. Don't you think that professor Blake is (original) writer of our generation? I didn't realize it was (long) way home. 14. Im ładniejsza pogoda. 6. I'd like you to meet Lucy. 3.: This refrigerator is quite big. Your wife: I believe the one in front of you is the most comfortable.: This television set is very good. 8. Im jesteś starszy. 2. 2. The kitchen is (warm) place in our house. 13. 3. 5. my (old) daughter. A. I like coffee as (black) as pitch. A.: This lamp would be useful..: This carpet is very attractive. 4. . 10. This is (amusing) story I've ever heard. 5. tym wygodniej będziesz żył. but Wednesday is usually (busy) day in my office. 6. tym więcej ma przyjaciół.. 2. A. A.Wzór: The shop assistant: This armchair is very comfortable. 9. The police have got (far) information about the murderer. B. ĆWICZENIE VI Przetłumacz na angielski następujące zdania: 1.: These curtains are very fine. tym przyjemniejsze wakacje.: This electric stove is very economical. 3. 11. C: I believe the one in front of you is .. ĆWICZENIE vn Uzupełnij właściwą formę przymiotnika podanego w nawiasie: 1. 4. 56 I think Mr.: This couch is very wide. Im gorsza droga. 5. 1. Which is (interesting) short story in this volume? Helen is (pretty) than her sisters. tym trudniejsze prowadzenie wozu. Your job is (dangerous) than mine. 7. Im ciężej będziesz pracował. Jones is (good) teacher I have ever had. 4. A. You: I think the one over there is more comfortable. 12. On Friday I'll be as (busy) as on Thursday. A. Old Harry is (kind) man in our village.. 7. .: I think the one over there is .

Duże mieszkanie jest wygodniejsze od małego. Bogaci mają często równie poważne kłopoty jak biedni. że jesteś bardziej zmęczony ode mnie. Obawiam się. 6. którą oglądałem wczoraj w telewizji.ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: To jest najładniejszy obraz jaki kiedykolwiek widziałem. 3. 7. 4. Nasze wakacje nad morzem były równie przyjemne jak nasz pobyt w górach. Gdzie jest najbliższa stacja benzynowa? Ta sztuka jest równie interesująca jak ta. 1. . 2. 5.

1. imiesłowów.prawdopodobny.firstly public .: far. lecz przymiotnikami. Mamy więc: slow . friendly . likely . (przymiotnik) Uwaga: Niektóre wyrazy z końcówką -ly nie są przysłówkami.badly recent .delightedly first .szybko a także: hard .weekly Niektóre przysłówki z końcówką -ly funkcjonują także jako przymiotniki. homely -swojski.wolno loud . Formy przysłówka Wiele przysłówków tworzymy od innych części mowy. (przysłówek) This is my monthly pay. long. lovely .recently wrong .slowly .blisko 58 hardly . bezmała . przymiotników.daily delighted .publicly week .Henryk jedzie szybko Inna grupa przysłówków ma dwie formy: jedną — nie różniącą się od przymiotnika.szybki pociąg Henry drives fast . przez dodanie końcówki -ly. które nie różnią się formą od przymiotników.quickly . yearly. np.loudly głośno quick . Tak więc mówimy: He is paid weekly but I get paid monthly. Przysłówek—the Adverb 5. fast.śliczny. Istnieją przysłówki.przyjazny.ciężko.zaledwie nearly . np. monthly.: bad . np. Mówimy więc: a fast train .wrongly day .: daily. oraz drugą — utworzoną przez dodanie końcówki -ly i mającą w niektórych przypadkach zupełnie inne znaczenie.prawie. np. rzeczowników lub liczebników. trudno near . np.5.

na głos 59 . Jan przyszedł późno na nasze zebranie. np. O mało nie umarłem na zapalenie płuc w zeszłym roku. w przeciwnym razie likewise .: northwards .high .inaczej. Ponadto istnieją grupy przysłówków utworzonych przez dodanie przyrostków lub przedrostków. np. sound używamy przymiotnika.ładnie lately . Uwaga: Po niektórych czasownikach oznaczających czynności zmysłów. np. Zupa dobrze smakuje.na północ southwards . a nie przysłówka.całkiem. feel.wysoce prettily . Your dress looks beautiful.według wskazówek zegara otherwise .głośno.podobnie. We haven't seen you lately.wysoko pretty . Nie widzieliśmy cię ostatnio. np. Mój dom jest zupełnie blisko.na południe backwards . We all work hard.w tył c) z przedrostkiem a.: look.późno Mówimy: highly .: a) z przyrostkiem -wise clockwise . dosyć late .: The soup tastes good.: aloud . Twoja suknia pięknie wygląda. smell. Only you hardly work at all. w podobny sposób b) z przyrostkiem -s (są to przysłówki oznaczające kierunek i tworzone z przymiotników). My house is quite near. Tylko ty prawie wcale nie pracujesz. My wszyscy pracujemy ciężko.ostatnio John came late to our meeting. np. taste.(dodanym do przymiotnika lub rzeczownika). I nearly died of pneumonia last year.

.naprzód. na przodzie apart . away Mówimy: We have been there many times.: inside . there.nigdzie however .wewnątrz outside . early. np. never. today.oddzielnie Jest także niezbyt liczna grupa przysłówków złożonych. Nigdy nie byłem w Ameryce. np. czyli są odpowiedzią na pytanie: when?. 3) Przysłówki miejsca (Adverbs of Place). czyli są odpowiedzią na pytanie: where?. czyli są odpowiedzią na pytanie: how often?. Musisz przyjść wcześnie. We will write a dictation tomorrow. które wskazują gdzie dana czyn ność się odbywa. które wskazują kiedy odbywa się dana czynność. twice.kiedykolwiek wherever . które wskazują jak często dana czynność się odbywa.zewnątrz moreover . np. everywhere. Napiszemy dyktando jutro. down. yesterday. then. 2) Przysłówki częstotliwości (Adverbs of Frequency). Byliśmy tam wiele razy.jednak whenever . soon.: now. once.: always. often.gdziekolwiek 5. late Mówimy: You must come early.2. up. frequently Mówimy: I have never been to America.dlatego sometimes . occasionally.czasami nowhere .co więcej therefore . np. Podział przysłówków Przysłówki możemy podzielić według ich znaczenia na następujące grupy: 1) Przysłówki czasu (Adverbs of Time).ahead . Brownowie często odwiedzają nas w niedzielę. The Browns often visit us on Sunday.: here.

60 .

4) Przysłówki sposobu (Adverbs of Manner). które określają w jakim stopniu dana czynność jest dokonywana. Możesz znaleźć te kwiatki wszędzie. które wprowadzają zdania podrzędne. fairly. hardly. when?.: very. Mówimy: When will you come again? Kiedy znów przyjdziesz? How do you want to get rid of this man? Jak chcesz się pozbyć tego człowieka? 7) Przysłówki względne (Relative Pronouns). To było sprytnie zrobione. thus Mówimy: I need this money badly. where. Twoje wypracowanie jest dosyć dobre. nicely. 61 where?. The accident happened when we were sitting in a cafe. completely Mówimy: John was extremely tired. That was cleverly done. . Bardzo potrzebuję tych pieniędzy. itp. extremely.: when. why?. np. Jan był niesłychanie zmęczony. 6) Przysłówki pytajne (Interrogative Adverbs). why. Mówimy: That was the reason why I had forgotten about our appointment. well. np.: fast. Your composition is fairly good. cleverly. Wypadek zdarzył się. enough.You can find these flowers everywhere. jak dana czynność jest dokonywana.: rather. badly. gdy siedzieliśmy w kawiarni. how? np. Oto dlaczego zapomniałem o naszym umówionym spotkaniu. np. 5) Przysłówki stopnia (Adverbs of Degree). czyli są odpowiedzią na pytanie: how?. które określają. quite. how. czyli są odpowiedzią na pytanie: in what degree? to what extent?.

Pan Brown nie jest już naszym szefem.jeszcze. już Przysłówki powyżej podanej grupy wymagają dodatkowych objaśnień odnoszących się do ich użycia w zdaniach. finally Mówimy: I opened the door and got in. Mówimy: My brother is still there. therefore I felt offended. . I have studied French too. Reason and Consequence): therefore. already i yet w zdaniach pytajnych. Brown is no longer our boss. Mary już skończyła pracę. Polski wyraz już ma odpowiedniki: already w zdaniach twierdzących.Czy mój brat jeszcze tam jest? My brother is not there yet. natomiast either w przeczących.jeszcze just . no longer w zdaniach przeczących. My boss scolded me. przyczyny i skutku (Adverbs of Conclusion. które trudno zaszeregować do którejś z wyżej wymienionych grup: also . a potem zamknąłem drzwi starannie. wszedłem.Mego brata jeszcze tam nie ma. then I closed the door carefully.także already . Polski wyraz także znajduje odpowiedniki w angielskich also i too w zdaniach twierdzących i pytajnych. 62 .tylko still .zbyt too . Otworzyłem drzwi. Mówimy: I have also studied French. Has Mary finished work yet? Czy Mary skończyła już pracę? Mr. only . Mój szef zganił mnie i dlatego czułem się urażony. Ja także nie studiowałem francuskiego. Polski wyraz jeszcze ma odpowiedniki: still w zdaniach twierdzących i pytajnych. consequently. Ja także studiowałem francuski.8) Przysłówki wniosku. . Is my brother still there? .już either .Mój brat jest tam jeszcze. I haven't studied French either. Mówimy: Mary has already finished work.także akurat yet . then. wciąż jeszcze too . 9) Istnieje jeszcze grupa często używanych przysłówków.także else . a yet w zdaniach przeczących.właśnie.nadal.

np.: Mr.: We came to London yesterday.kto jeszcze.3.Przysłówek else występuje w takich wyrażeniach. or else he will commit another crime. Żołnierze zaplanowali swą akcję bardzo szybko.) znaczenie przymiotnika. np. Our relatives often visit us on Sunday. a jeśli nie. imiesłowu lub innego przysłówka stoi zazwyczaj bezpośrednio przed nim. I want to see them tomorrow. Jutro będziemy w Paryżu. The book you are talking about is widely read. w przeciwnym razie. coś jeszcze oraz w wyrażeniu: or else .coś innego. gdyż w przeciwnym razie spóźnisz się do szkoły! 5. Tomorrow we shall be in Paris. Smith is an extremely wise man. or else you will be late for school! Pospiesz się. Miejsce przysłówka w zdaniu Miejsce przysłówka w zdaniu zależy od jego roli w tym zdaniu oraz od otoczenia. Musicie złapać tego człowieka. jak: somewhere else .. Chcę ich zobaczyć jutro. Przysłówek modyfikujący (intensyfikujący.: You must catch the man. Książka. w którym występuje. kto inny something else . np.gdyż inaczej. Przysłówki czasu określonego stoją najczęściej na końcu zdania. jest szeroko czytana. The soldiers have planned their action very quickly.. 63 . Przybyliśmy do Londynu wczoraj. itp. osłabiający.: I always get up at seven o'clock. Wstaję zawsze o siódmej..gdzie indziej who else . Pan Smith jest niesłychanie mądrym człowiekiem. to . np. Nasi krewni często odwiedzają nas w niedzielę. a niekiedy na początku. o której mówisz. Hurry up. gdyż inaczej popełni następną zbrodnię. Przysłówki częstotliwości stoją zazwyczaj przed orzeczeniem.

: You are perfectly right. Maria pięknie śpiewa.Henryk jest rzadko z nami.: We have enough time to get to the station. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na następujące przysłówki stopnia: a) enough występuje po przymiotniku lub przysłówku a nie przed nim. Pracowaliśmy tam. np. . np.: Mary sings beautifully. przysłówek częstotliwości stoi po pierwszym członie orzeczenia (tj. Jeśli orzeczenie jest złożoną grupą werbalną. Przysłówki sposobu przeważnie stoją po czasowniku lub dopełnieniu czasownika. We have time enough to get to the station.: Henry is seldom with us. to przysłówek stoi po nim. Pracowaliśmy tam wczoraj. Mary sings folk ballads beautifully. Brown will do it well enough.: We were working there. Maria śpiewa pięknie ludowe ballady. ale jeśli prócz tego występuje przysłówek czasu.: Is it good enough? Czy to jest wystarczająco dobre? Mr.: We have never met him before. Przysłówki stopnia stoją zazwyczaj przed przymiotnikami oraz innymi przysłówkami.Jednakże jeśli orzeczeniem jest czasownik specjalny. po czasowniku posiłkowym). Masz zupełną rację. Nigdy go przedtem nie spotkaliśmy. Przysłówki miejsca stoją zazwyczaj na końcu zdania. Pan Brown zrobi to wystarczająco dobrze. a po nim przysłówek czasu. wtedy zazwyczaj najpierw stawiamy przysłówek miejsca. We were working there yesterday. np. 64 . np. np. aby dostać się na stację (dojechać na stację). Mamy dosyć czasu. The exercise was too difficult for me. np. np. Zadanie było zbyt trudne dla mnie. ale może wystąpić przed rzeczownikiem.

: politely — more politely — most politely = grzecznie — grzeczniej — naj grzeczniej Istnieje także grupa przysłówków. Maria pomogła tylko napisać tę książkę (a nie recenzować ją). Maria tylko pomogła napisać tę książkę (ale nie napisała jej sama). np. John skończył pracę tak szybko jak jego kolega. Tylko Maria (nikt inny) postanowiła napisać tę książkę. Mary decided to write this book only. do którego elementu w zdaniu się odnosi.: fast — faster — fastest = szybko — szybciej — najszybciej ale b) przysłówki wielosylabowe. 5 — Język angielski 65 . Mary only helped to write this book. Maria postanowiła napisać tylko tę książkę. 5A Stopniowanie przysłówków Przysłówki stopniuje się tak jak przymiotniki: a) przysłówki jednosylabowe i niektóre dwusylabowe przez dodanie końcówki -er [a] w stopniu wyższym i -est [ist] w stopniu najwyższym. Mówimy: Only Mary decided to write this book. Mary helped only to write this book. które podobnie jak przymiotniki są stopniowane w sposób nieregularny: well badly much little far = dobrze better = lepiej best = najlepiej = źle worse = gorzej worst = najgorzej = dużo more = więcej most = najwięcej = mało less = mniej least = najmniej = daleko = dalej farthest = najdalej farther (o przestrzeni) furthest (inne użycia) further Konstrukcje wyrażające porównania są takie same jak z przymiotnikami. np. włączając wszystkie z końcówką -ly z wyjąt kiem badly.: John finished his work as quickly as his friend. zależnie od tego. Mary decided to write only this book. np. przez użycie wyrazu more w stopniu wyższym i most w stopniu najwyższym.b) only może wystąpić w różnym miejscu w zdaniu.

dać to give away -wydać.wstać to get down .: to put on .kłaść. przesunąć to put away . położyć to put off . Partykuły same nie ulegają zmianie wraz z formą czasownika. partykułach przysłówkowych (Adverbial Particles).odłożyć to break in .zgasić. radio).włamać się to break off zerwać 66 .odłożyć. 5. włączyć (np. prąd.sprzątnąć. przy których występują. schować to give .5. że ten sam czasownik może występować z różnymi partykułami modyfikującymi jego znaczenie.zdjąć to switch . John biega szybciej niż inni chłopcy. Nie umiem mówić tak mądrze jak ty. radio) to switch off .otrzymać to get up . zdradzić to take . np. Partykuły przysłówkowe Przy omawianiu przysłówków należy wspomnieć o tzw. zmieniających znaczenie czasowników. a więc mówimy: I come in he comes in I am coming in I came in he has come in Charakterystyczną rzeczą jest.zejść to put .obrócić (się) to switch on .: to get .brać to take down .zapisać to take off . wyłączyć (np.I can't speak so cleverly as you. np.położyć to put aside . prąd.nałożyć to put down . John runs faster than the other boys.zapalić.

przenocować (kogoś) to put up with .: This man gave him away. Ten człowiek zdradził (wydał) swego przyjaciela. Czasami jednak taki czasownik złożony ma zupełnie swoiste znaczenie.wydostać się.oszukać to get away . albo This man gave his friend away. może więc występować bezpośrednio po czasowniku lub po jego dopełnieniu.: This man gave away his friend. np. dostać się to get out . musimy partykułę umieścić po dopełnieniu.to take up .uciec to give up .wyrzec się (czegoś). wyjść to ring up . którego nie można się domyślić z partykuły.zabrać to get in .pogodzić się z (czymś) to try on -przymierzyć Partykuła przysłówkowa czasownika przechodniego jest ruchoma. W przypadku gdy dopełnienie wyrażamy zaimkiem osobowym. zaprzestać (czegoś) to give in -ustąpić to run down .zatelefonować. np. zadzwonić to ring off .podjąć to take away .odłożyć słuchawkę Partykuły najczęściej spełniają rolę przedrostków czasowników polskich i znając znaczenie danej partykuły możemy stosunkowo łatwo podać znaczenie całego czasownika złożonego.obmówić. oczernić to put up -ulokować.: to see off .wejść. np. ĆWICZENIE I Utwórz przysłówki od następujących przymiotników: kind foolish polite free legal f expensive immediate fortunate effective public cheap happy doubtful broad tactless safe necessary profound obvious regular 67 .odprowadzić (kogoś odjeżdżającego) to take in .

.. lub przysłówki well lub badly: John's French pronunciation is .. of her. ? Yes. Andrew looked at us (cold.. 10.. coldly) in the morning. 9.. 4...... Our car has been .patient fair general ĆWICZENIE II wise right willing wrong perfect visible temporary handsome economical Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących rzeczowników: sleep origin centre intelligence sorrow ĆWICZENIE III trust use joy glory anxiety respect addition beauty artist luck danger contempt care heat hospitality Utwórz przymiotniki a następnie przysłówki od następujących czasowników : to to to to to ĆWICZENIE IV hope hate imagine vary thank to attract to cease to move to fili to possess to oblige to wonder to neglect to construct to anger to obey to protect to help to play to please Wstaw odpowiednio przymiotniki good lub bad. 6. mark for it. ĆWICZENIE V 1.. I did not sleep .. at all. Wstaw właściwą formę w następujących zdaniach: 1. 8. If you behave ... but people generally speak . Did you sleep .. 2. I can assure you.. 5. 2.. You have translated these sentences very .. coldly). Your suggestion was not .... last night? I had a . but I can't tell you anything . or .. 3. about him.. damaged.. Do you know him . dream. I will never invite you again. Your opinion of her is rather .... This is a . business. 68 .. and I must give you a .. at all but the final solution was far from . The water in the river feels (cold.. 7..

13. Mary has arrived Gust)I am able to follow you (hardly).. stopping at each station. nearly) the river.... hardly) to pass my exam. 4. highly) up in the sky.. fairly) good. 9. married. Andrew and Mary are happy together. 7. usually).. nearly) finished. He protested .. I'm sure it's very good. dangerous to climb it. 10.. 6. ! 6. slowly) train and it was going (slow. Brown is a (high. We go to bed at 11 o'clock (generally). 17. The soup smells (nice. They came (direct. lately). Mary has a fair knowledge of French. Have you been to America (ever)? Do you go to the mountains (often)? He comes at 4 o'clock (here. hardly) know him. finish it tonight.3. The plane was (high. 10. Your composition is (fair. 8. 8. Mr.. 15.. I have seen him drunk (never). A moment later he fell. 5. 69 . slowly). 3. 12. The day is bright. I haven't seen him (late. highly) respectable man. 7. 6. I have tried (hard. Have you been (bad. She is also .. badly). How (nice. 5. 2. They are . nicely) of you to come and see us. You should apologize when you are (late. good at German.. We have (near.. 19. badly) injured? 5.. badly) things look for us. The mountain is very high. That was a heroic deed. The man walked with heavy steps. 11. nicely). Mother does not realize how (bad. 4. 18. in love with his wife. directly) after dinner. We can .. 9. The little girl smiled at me (pretty.. We need this money (bad. 3. Your car is really fast. 7... The criminal's defence was weak. badly). lately). The motorways in your country are not (bad. But don't drive too . ĆWICZENIE VI Wstaw brakujące przysłówki: 1. 16. prettily). 20. We (hard. It was a (slow. My brother is somewhere (near. 14. 2.. ĆWICZENIE VII Wstaw podane przysłówki we właściwe miejsce: 1. Your friend behaved . to the ground. 4. We have a hard job before us. And it is . The sun is shining .. Why do you think him mad? He is only .

3. 5. The children behaved (noisy) than ever. 14. Have you written a short story (ever)? Utwórz przysłówki i użyj ich w odpowiednim stopniu: ĆWICZENIE VIII 1. 6. 12. 10. 3. Jane helped us very (willing). Tom is worried about his future (often). We meet at this cafe (sometimes). Is London (near) Warsaw than Paris or (far) from it? 7. We were certain that my sister would be able to come (quite). 18. 2. They were driving (fast) than was necessary. 2. 7. Can't you walk (quick)? It is getting late. My father will sell this house (soon) or (late). 17. Zimne mleko dobrze smakuje w gorący dzień. 11. Mary była prawie pewna. 4. 13. że przyjdziemy. Mój wuj mówił coraz głośniej i nerwowo chodził po pokoju. Takie postępowanie było wysoce niemoralne. Zapłaciłem za ten dom mniej niż przypuszczasz. Do you treat people like this (always)? They will come again (never). 5. 13. ĆWICZENIE IX Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Oni nie chcą ciężko pracować. 15.8. 10. John accepted our proposal (enthusiastic) than we had expected. 9. I have seen him angry (rarely). My boss expects me to work (efficient). 8. Najlepiej przetłumaczyłeś trzecie zdanie. My daughter sits on my right (always). 70 . 20. 4. Ja go prawie nie spotykam. Zamknij drzwi cicho. We take him with us (there. 16. Dlaczego napisałeś ten list tak niestarannie? 8. 9. John spojrzał na nas smutno. Will you forget this evening (ever)? I have believed you (never). 10. John has finished his homework (just). We have finished our lunch (almost). 12. Mary answered my questions (well) than the other students. Ann was (beautiful) dressed when I saw her last. 11. 9. Mój mąż niestety dużo pije. 19. 6. sometimes). Ostatnio zwiedziliśmy wiele muzeów.

35. 4. Czy jesteś dość silny. 22. 28. 20. ĆWICZENIE X Zmień poniżej podane zdania wyrażając dopełnienie zaimkiem według podanego wzoru: Mary is trying on a new blouse. chcę tylko zobaczyć jej tytuł. 34. Dlaczego piszesz tylko po jednej stronie papieru? Tylko on może nas uratować. Sprawa została częściowo załatwiona. 16. You can't put off the meeting. Mój brat ożenił się dopiero tydzień temu. Anna szybko wrzuciła list do skrzynki pocztowej. 18. Widziałem go tylko jeden raz i to wystarczy. 27. 24. Czy przyjdziesz na stację. 25. Jak on może prowadzić samochód. Who has given away these people? Why don't you put on your smart new hat? We will give up smoking. 29. Dotarliśmy do teatru zbyt późno i dlatego opuściliśmy początek przedstawienia. Tutaj jest ciepło. gdzie mieszkałeś 20 lat temu. Twoi przyjaciele po prostu zapomnieli ci o tym powiedzieć. Twój przyjaciel widocznie nie chciał tutaj pozostać. O której wstajesz rano? 3. 17. Mary is trying it on. 31. Jeszcze pamiętam. Podaj mi tę książkę. śmiejących się głośno. 21. jednak pozostaniemy tutaj. 1. Pan Brown wkrótce wyjaśni wszystko. aby nas odprowadzić? 2. 33. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. 71 ĆWICZENIE XI .14. 23. 26. We have put aside some books for you. aby podnieść ten ciężki stół? Czy zawsze wstajesz tak późno? George przynosi czasami naszym dzieciom prezenty. Kobieta spojrzała gniewnie na młodych ludzi. Złodziej może łatwo dostać się tutaj. 3. 19. Tomasz był niezwykle zmęczony i natychmiast się położył. Zdejmij płaszcz. 2. 30. 5. 15. Twój pokój nie jest dosyć duży na to przyjęcie. 32. kiedy prawie nie zna przepisów? Jak daleko jest do dworca kolejowego? Oni rzadko przychodzą tutaj.

To nie jest dobre dla twego zdrowia. 6. Odłożyłem pieniądze. 12. Nie mogę tego zrozumieć. Nie wierzę ci. 9. Zadzwonisz do mnie o wpół do ósmej? Moja siostra sprzątnęła ze stołu puste naczynia. 10. 8. 13. Zapal światło. Musisz rzucić palenie. 14. Powiedz jeszcze raz. 5. Pozwól mu odjechać. Zerwałam nasze zaręczyny.4. 7. Chętnie ulokuję was u siebie na parę dni. Podnieś te papiery! Podnieś je. ponieważ nas obgadali. mówię ci. . 15. gdyż robi się ciemno. Nie oszukasz mnie więcej. które mi dałeś. Nie chcę ich więcej widzieć. 11. czego chcesz. Wszystko zostało zrobione.

3. 2. np. występującą jako imiesłów czasu teraźniejszego (Present Participle). bore [bo:] — bored [bo:d]. please [pli:z] — pleased [pli:zd].1. lub — jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na e — końcówkę d. c) Formę czasu przeszłego (Past Simple) z końcówką ed lub d (w piśmie) dla czasowników regularnych i o różnej postaci dla czasowników nieregularnych. e) Formę imiesłowu biernego (Past Participle). b) Formę trzeciej osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego. 73 .6. d) Formę -ing.3). Podział czasowników 6. 6.3.1. jako czas teraźniejszy (Present Simple) we wszystkich osobach z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej oraz jako tryb rozkazujący (Imperative) dla drugiej osoby liczby pojedynczej i mnogiej (np.2. Czasowniki regularne i nieregularne Czasowniki angielskie możemy podzielić na regularne i nieregularne. Czasownik—the Verb 6.). utworzoną przez dodanie do formy podstawowej końcówki s lub es w piśmie. open. help [help] — helped [helpt].2. np. go itp. Zasady wymowy i pisowni tej końcówki są te same co dla końcówki liczby mnogiej rzeczowników — rozdz. Formy czasownika Większość czasowników angielskich ma pięć form: a) Formę podstawową. np. write. Końcówka ta brzmi [d] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się na samogłoskę lub spółgłoskę dźwięczną z wyjątkiem [d]. writing. [t] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską bezdźwięczną z wyjątkiem [t]. która dla czasowników regularnych jest identyczna z formą czasu przeszłego (patrz rozdz.2. Czasowniki regularne mają w formie Simple Past i Past Participle w piśmie końcówkę ed. 6. która funkcjonuje jako bezokolicznik (Infinitive).

6. np. carry. o których mowa. zwane także leksykalnymi. need. przeszłość (past). used to. W obrębie każdego z tych chronologicznych podziałów rzeczywistości istnieją niuanse i aspekty. written).2. mend [mend] — mended [mendid). to write. put. Na przykład w zdaniu: Do you read crime stories? Czy czytujesz powieści kryminalne? czasownik leksykalny read określa czynność. can. have. 6. put). Jeśli czasownik regularny w bezokoliczniku kończy się na y. must. Czasowniki te są omówione szczegółowo w rozdz. Czasy gramatyczne Z pojęciem czasownika łączy się pojęcie czasu fizycznego (time) i gramatycznego (tense). formy ciągłej — continuous form). may. will. albo wszystkie trzy formy takie same (np.4. a czasownik posiłkowy do (w pozycji przed podmiotem) sygnalizuje konstrukcję pytającą. shall. made). Do czasowników specjalnych należą: be.2. made. np. carried.[id] — gdy forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską [d] lub [t]. o którą chodzi. sygnalizującej pytanie. do. dare. 6. Chcąc uporządkować swoje wiadomości w za74 . to w Past i Past Participle zamienia się y na i. Czasowniki nieregularne mają albo formy Infinitive. W zdaniu: What did you do yesterday? Co robiłeś wczoraj? mamy przykład użycia tego czasownika w obu funkcjach: specjalnej (w formie did). Niektóre wyrazy mogą występować w funkcji zarówno czasowników leksykalnych. Czas fizyczny (time) to teraźniejszość (present). tj. czynić. do tworzenia zdań pytających i przeczących oraz poszczególnych czasów gramatycznych). Czasowniki specjalne służą przede wszystkim do wyrażenia stosunków gramatycznych w zdaniu (np. put. Czasowniki zwykłe (leksykalne) i specjalne Czasowniki angielskie dzieli się na zwykłe. Past i Past Participle różne (np. przyszłość (future). które wyrażamy za pomocą odpowiedniego czasu gramatycznego (tense) i formy (np. i specjalne. albo jedną formę różną a dwie takie same (np. wrote.3. make. jak i specjalnych. Czasowniki leksykalne wyrażają określone treści semantyczne. carried. nazywają czynności. Na przykład czasownik do występuje w znaczeniu: robić. hate [heit] — hated [heitid]. oraz leksykalnej (robić). ought.

3. w których stosujemy does (3 os. chyba że cytujemy rozmowy. must. Tom does not play bridge — Tom nie gra w brydża. Chcąc zaś posługiwać się nimi bardziej swobodnie odpowiednio do aktualnej potrzeby. be. np.: Do you speak English? — Czy mówisz po angielsku? Does he play bridge? — Czy on gra w brydża? Formę pytającą w zdaniach. np. Wyrażanie teraźniejszości 6. need. przeszłości i przyszłości za pomocą znanych nam czasów. ought. haven't itd.3).: They do not speak English — Oni nie mówią po angielsku. have itd.). she. Znając tylko teorię gramatyczną trudno jest czasem zastosować ją poprawnie w praktyce. W mowie potocznej czasowniki: do. l.1. you. we. aren't. can't. 6. 2. mn. shall. np. have.1. it — looks Formę pytającą w czasie Present Simple tworzymy stawiając wyraz do. isn't. John cannot swim — John nie umie pływać.p. a w trzeciej osobie liczby pojedynczej does. z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej.: I. rzeczowników — patrz. they — look He. np. w których występuje jeden z czasowników specjalnych (be. przed podmiotem zdania. z przeczeniem występują przeważnie w formie skróconej: don't. dobrze jest widzieć jakie mamy możliwości wyrażania teraźniejszości. will.1. 75 . dare) tworzymy przez odwrócenie szyku zdania stawiając odpowiednią formę tego czasownika przed podmiotem.: Can John swim? — Czy John umie pływać? Is Mary a teacher? — Czy Mary jest nauczycielką? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do słówka do. may. Każde bowiem zagadnienie gramatyczne ma swój aspekt teoretyczno-formalny i funkcjonalno-komunikacyjny. can. Present Simple Czas Present Simple ma we wszystkich osobach formę podstawową.kresie użycia czasów dobrze jest znać formalne zasady ich tworzenia i przypadki ich stosowania. rozdz. czasownik leksykalny występuje bez końcówki -s/-es. Natomiast w piśmie na ogół przeważa forma rozwinięta (jak w przykładach). dialogi lub czyjeś potoczne wypowiedzi. w której występuje końcówka s lub es (wymawiana tak jak końcówka 1. can. W pytaniach i przeczeniach. does lub do odpowiedniej formy czasownika specjalnego wyrazu not. Znając tylko praktyczne aspekty stosowania określonego czasu często ograniczamy się do przypadków najprostszych i najbardziej typowych.3.

Mary (buy) a newspaper every day. 4. Ten pociąg nigdy się nie spóźnia. 2. 5. Myślę dużo o przyszłości. ĆWICZENIE I I think a lot about the future. jeśli chcemy wyrazić. Czasowniki podane w nawiasach zastosuj w czasie Present Simple: 1. 7. often.: John always uses the Colgate toothpaste (John zawsze używa pasty Colgate). że jesteś zmęczony. np. We never (drink) milk. 3. 2. Water (change) into steam at 100°. Jest to określenie bardzo szerokie i może obejmować sytuacje tak niewątpliwe. lecz dotyczą danej chwili. 3. ĆWICZENIE II 1. to hear. sometimes.: I see that you are tired. Three and three make six (Trzy i trzy równa się sześć). ale wolę miód. czy trwałe. 76 Przetłumacz następujące zdania na angielski: Mary zawsze pije kawę na śniadanie. itp. jak i takie. We (go) to the theatre on Sunday. Lubię dżem. 10. My czasami kupujemy chleb w tym sklepie. 5. 4. 8. Czasowniki oznaczające wrażenia zmysłowe.: to see.: I think it's going to rain. It often (rain) here. They often (visit) us. Także czasowniki oznaczające stany umysłu lub uczuć występują w czasie Simple Present niezależnie od tego czy chodzi o sytuacje chwilowe. Przy wyrażaniu czynności powtarzającej się czas Present Simple występuje często z przysłówkami częstotliwości (Adverbs of Frequency): always. .Czasu Present Simple używamy. We (like) playing bridge. occasionally. występują w czasie Simple Present także i wtedy. gdzie stałe powtarzanie się tego samego zjawiska jest wynikiem praw fizycznych. John always (go) to school on foot. Myślę. że będzie padać. The sun rises in the east and sets in the west (Słońce wschodzi na wschodzie i zachodzi na zachodzie). never. John pięknie gra na fortepianie. 6. np. The west wind usually (bring) rain. Widzę. jak np. gdy wyrażenia takie nie mają charakteru stałego. np.: Water turns into ice at 0° (Woda zamarza przy zerze stopni). że jakieś czynności lub stany mają charakter stały lub powtarzający się. np. 9. I (smell) smoke.

They need something to eat. He (be) too lazy. (Her sister). (Oni nie są głodni).6. (His wife). 10. he goes by bus. 7. Uzupełnij następujące zdania jak w przykładzie: John likes jazz. He often (speak) Polish too. 1. 5. 6. Tom sits up late. 4. 2. Oh no! John doesn't go to school on foot. John goes for a walk before breakfast. ĆWICZENIE V . (On w ogóle nie gra). She hates cooking. Widzę. They usually do their homework well. (Mary). George drinks too much. My students read the classics. 2. inni wolą muzykę klasyczną. (On jest nauczycielem). (Professor Smith's students). They (prefer) playing bridge. 9. Helen cooks well. She (be) always on time. ĆWICZENIE IV Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach według wzoru: Mary cooks very well (Ona nienawidzi gotowania) Oh no! She does not cook well. W lutym zwykle jeździmy w góry. Ziemia obraca się wokół słońca. 9. Dogs bark at everybody. że jesteś zmęczony. 3. His mother (do) it. 1. Peter plays the piano very well. (On kładzie się spać o dziesiątej). 8. Cats play by day and sleep by night. (You). 5. ĆWICZENIE III Zaprzecz faktom podanym w następujących zdaniach jak w przykładzie: John goes to school on foot. They (do) the opposite. 4. You often sit up late. Nienawidzę hałasu. She (read) books. (His son). Helen is late every time I meet her. 4. Does Mary like jazz too? 1. 5. Our teacher speaks only English to us. Niektórzy ludzie lubią jazz. 3. We go home by bus. 3. Mary always watches TV in the evening. Peter speaks Spanish. You always (go) to bed early. 8. (On pije tylko od czasu do czasu). They (make) a lot of mistakes. 10. My brother is an actor. 2. Smith is a doctor. The Browns like working in the garden. Peter always cooks his dinner himself. 7. They usually (bark) at strangers only.

77 .

np.6. że jakaś czynność odbywa się w chwili.: see. like. she. etc. John buys all the new records. hate. ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Present Continuous: 1. Czasu Present Continuous używamy przede wszystkim chcąc wyrazić.: Smith is writing a new book — Smith właśnie pisze nową książkę może oznaczać. 2. smell (z wyjątkiem pewnych szczególnych zastosowań).: Are you reading a book?. np.: I am ] you. He is not listening to the radio. możemy mieć na myśli okresy różnej długości.: fear. że pisze w tej chwili lub też. want.: I am not reading a book. are. np. etc. Listen! Somebody (knock) at the door. gdy o niej mówimy. we.2. 78 . they are | writing he. It (rain) hard today and the wind (blow). forget. np. (His mother). b) z czasownikami wyrażającymi uczucia. w ciągu bliżej nie określonej teraźniejszości. Present Continuous Czas Present Continuous tworzymy zestawiając odpowiednie formy czasownika to be w czasie Simple Present z imiesłowem teraźniejszym (formą -ing) potrzebnego nam czasownika. 6. Czasu Present Continuous używamy również mówiąc o przyszłości dla wyrażenia zamiaru lub planowego działania. know. own. realize.: Mary is going to the cinema tomorrow. it is J Formę pytającą w czasie Present Continuous tworzymy stawiając odpowiednią formę czasownika to be (am. Mary idzie jutro do kina. 8. Mary works too much.3.: agree. hear. Czasu Present Continuous nie używamy: a) z czasownikami wyrażającymi czynności zmysłów. love. Take your coat and umbrella if you (go) out.1. think. np. że pisze obecnie. d) z czasownikami wyrażającymi posiadanie. Is he listening to the radio? Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do odpowiedniej formy czasownika to be wyrazu not. Don't bother me! Can't you see I (write) an important letter? 3. np. Henry always helps his mother. lub is) przed podmiotem zdania np. c) z czasownikami wyrażającymi czynność umysłową. possess. (You). detest. (You).: belong. 7. np. np. wish.

Ann always (comes. is having) her breakfast now. Wyjeżdżam nad morze za tydzień. 5. are playing) in the garden. that is why I (pack) now. 6. Co tam robisz na górze? Sprzątam pokój. ja teraz słucham radia. 10. Idziemy dzisiaj do teatru. ĆWICZENIE IV Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Present Simple lub Present Continuous: 1. is knocking) at the door. O czym ty mówisz?! ĆWICZENIE III Z podanych w nawiasach czasowników w Present Simple i Present Continuous podkreśl formy właściwe dla danego zdania: 1. we can have some rest now. 5. ĆWICZENIE II 4. I (leave) tomorrow very early. is going) to the cinema. am wanting) to study medicine. John (read) a newspaper — don't disturb him! How you (feel) today? What the kids (do) upstairs? They (watch) television. 3. 2. The Smiths sometimes (call. 8. 8. 9. I (want. Jak się dziś czujesz? 10. We (have) a party next Sunday. are reading) an English book. My father seldom (goes. Mary przyjeżdża jutro. 6. I sometimes (visit) them but they always (pretend) they are very busy and (try) to find an excuse for going out. 9. is knowing) a lot about cars. We (fly. I (see. 4. 8. 7. 5. Who (make) this terrible noise in the other room? It's my son. 2. Co robią dzieci? Bawią się w ogrodzie. Nie przeszkadzaj mi. 9. Właśnie piszę list.What you (do) here? I (wait) for a friend. Czytam teraz bardzo ciekawą książkę. are flying) to Berlin on Monday. am seeing) that you (read. 7. are calling) upon us in the evening. 7. He (listen) to his favourite records. John (knows. Somebody (knocks. 79 . 4. Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. is coming) here at 9 o'clock. 10. 6. 2. The children (play. 3. He never (write) to his family. Ann (has.

Present Perfect Czas Present Perfect tworzymy zestawiając odpowiednią formę czasownika to have w czasie teraźniejszym z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego. Czy mogę wziąć tę książkę do domu? Nie. Czy znasz tego człowieka? Nie. Wyrażanie przeszłości 6. I (smell) something nice. What you (cook)? I (make) a chocolate cake. 2. 6. She always (have) breakfast at eight. 5. Czy Mary teraz ogląda telewizję? Nie. On nie uczy się regularnie w domu. Musisz ją przeczytać w czytelni (in the reading room). I always (make) one on Saturday. Oto czas Present Perfect od czasownika regularnego to open i nieregularnego to write: I you > have opened we they he | she has opened it . że jestem teraz zajęta? 6. Has he opened the window? 80 .3. Piotr powinien więcej pracować.1. He (live) next door to us. He is a writer. on teraz gra w tenisa.: I have written this letter. 5. a do szkoły chodzi tylko od czasu do czasu. 4. Nie przeszkadzaj mi! Czy nie widzisz. 3. Mary (have) her breakfast now. widzę go pierwszy raz.2. Who is that tall man with a black beard who (look) at us? It's Mr.2.3. Have I written this letter? He has opened the window. np. ona nigdy nie robi tego w ciągu dnia. nie możesz. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Czy John jest w domu? Nie. Smith. no wonder it (rain) now. Just now he (write) a book on famous forgers. 7. 6.3. 4. On zawsze gra w tenisa w poniedziałki od 1700 do 1900. It always (rain) in autumn. I you f have written we they he 1 she has written it Formę pytającą w czasie Present Perfect tworzymy stawiając odpowiednio have lub has przed podmiotem. and he occasionally (visit) us.

Tom pracuje w tej firmie od 1970. 0 — Język angielski 81 . He has not (he hasn't) opened the window. Czasu Present Perfect używamy więc: 1.: I have never liked him Nigdy go nie lubiłem (i dalej go nie lubię). np.właśnie skończyliśmy naszą pracę. np.: Tom has worked in this firm since 1970.: The train has just left . jak już długo czynność się odbywa. 3. która trwa lub powtarza się w nieograniczo nym okresie tak przeszłości.pociąg właśnie odjechał. np. ma skutki w teraźniejszości. np. We have already finished our work . I have already finished my work — właśnie skończyłem pracę. 4. gdy mówimy o tym. Uwaga: Przyimka since używa się. Czas Present Perfect znajduje się niejako na pograniczu czasów teraźniejszych i przeszłych.: I have just closed the window and it will be warmer in the room now Właśnie zamknąłem okno i teraz w pokoju będzie cieplej. np. np. He has worked too much lately and that is why he is so tired On zbyt dużo pracował ostatnio i dlatego jest tak zmęczony. gdy mowa o tym. Dla wyrażenia czynności. Dla wyrażenia.Formę przeczącą tworzymy przez dodanie do czasownika have lub has wyrazu not. jak zobaczymy z podanych dalej przykładów. a przyimka for. lecz trwa do chwili obecnej. która wprawdzie rozpoczęła się w przeszłości. od jakiego momentu czynność się odbywa. I have not (I haven't) written this letter. Powiązanie teraźniejszości z przeszłością może się wyrażać bezpośrednio lub pozostawać w sferze domysłu. że czynność. która wystąpiła w przeszłości. Mogą one jednak być tylko domyślne. Dla wyrażenia czynności dopiero co zakończonych. Brownowie kupili nowy samochód (i teraz mają ten nowy samochód). Uwaga: W obu tych zdaniach obecne skutki czynności przeszłej zostały wyrażone bezpośrednio. Dla wyrażenia czynności.: The Browns have bought a new car. 2. Odnosi się on bowiem do okresu czasu obejmującego chwilę obecną i rozciągającego się w przeszłość. jak i teraźniejszości. np. Oni mieszkają w Londynie od wielu lat. They have lived in London for many years.

yet-jeszcze (najczęściej w pytaniach z przeczeniem). always .He has always used glasses Zawsze używał okularów (i dotąd ich używa) Zdania wyrażane w Present Perfect często zawierają następujące przysłówki: recently. 7. 5. still jeszcze. Have you ever heard about it? Czy kiedykolwiek o tym słyszałeś? Haven't you finished your book yet? Czy jeszcze nie skończyłeś swojej książki? ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w czasie Present Perfect: 1. He is very proud of himself because he (win) the first prize. Oto kilka przykładów takich zdań: John has just graduated from school John właśnie ukończył szkołę. 9. 6. 82 Why isn't Mary here? (Ponieważ wyjechała do Londynu) Why is Tom so tired? (Ponieważ ostatnio za wiele pracował) Why can't I talk to John? (Ponieważ wyszedł z domu) Why can't we open the door? (Ponieważ ktoś zamknął je na klucz) Why is John so unkind? (Ponieważ on zawsze taki był) Why don't you help me? (Ponieważ nas o to nie prosiłeś) . I am sorry. dopiero co. Barbara (write) to John at last? 8. You ever (hear) about it? 2. ciągle. 2.zawsze. ever . but he has already left Przykro mi.ostatnio. Is John in? No. never-nigdy. lately . ale on już wyszedł. 4. I am so glad you (come)! I (not see) you for ages. he just (leave). She (not come) because she is ill.kiedykolwiek. 10. John (earn) a lot of money lately and so he can afford a new car. 5. I have never seen this man before Nigdy przedtem nie widziałem tego człowieka. May I help you with your work? Thank you but I already (finish). 4. Somebody (open) the window and it is very cold here. 6.właśnie. 3. 3. You (understand) what I want? ĆWICZENIE 11 Przetłumacz na angielski zdania w nawiasach: 1. just . already-już.

Oto formy czasu Present Perfect Continuous czasownika sleep — spać. He has not been listening. I. aby powiedzieć. Czy słyszałeś najnowszą wiadomość? John i Mary pobrali się. co powiedziałeś? 7. 3. Nie rozmawialiśmy z Johnem od poniedziałku. że to prawda? Mary mi powiedziała.: I have not been writing. 3. Mary nie telefonowała od wczoraj wieczór. 10.2. Przeczytałem tę książkę i myślę. np. że sam nie mogę go teraz znaleźć. Nie widzieliśmy się od lat. Nie byłem w Anglii od roku 1975.ĆWICZENIE III Przetłumacz na angielski: 1. Właśnie napisałem list do Brownów i teraz idę go wysłać. Present Perfect Continuous Czas Present Perfect Continuous tworzymy zestawiając formy have been lub has been z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) odpowiedniego czasownika leksykalnego.: Have you been writing? Has he been listening? Formę przeczącą tego czasu tworzymy dodając do wyrazu have lub has słówko not. 6* 83 . 4. 9. 4. 2. 8. she. we. Studenci są tu od godziny dziesiątej. Schowałem ten list tak dobrze. 5. Skończyliśmy już pracę i idziemy do domu. Czy możesz powtórzyć. 5. 6. Znam państwa Brownów od zeszłego lata. Ostatnio nie widziałem żadnych interesujących filmów. it — has been sleeping Formę pytającą w czasie Present Perfect Continuous tworzymy stawiając odpowiednio wyraz have lub has przed podmiotem. Wilsonowie właśnie zatelefonowali.3.2. 6. Czy nauczyłeś się wreszcie pływać? ĆWICZENIE IV 1. Skąd wiesz. they — have been sleeping he. 6. Pan Brown pracuje w banku od dwudziestu lat. 8. 7. Przetłumacz na angielski: Mieszkamy w Warszawie od dziesięciu lat. np. you. że nie warto jej czytać. 2. że nie przyjdą.

Czekam na ciebie od ósmej (i nareszcie jesteś). let us hope his students know how to use them. 5. Czekam na Johna od ósmej (i ciągle go nie ma). The teacher (explain) the use of English tenses for three weeks. We (work) on this model for about two hours and we will probably finish it soon. Hasn't Helen finished this book yet? She (read) it for six months. 10. 4. o jaką czynność chodzi. Czekaliśmy na ciebie przez wiele lat! . 8. 2. np. Tom uczył się niemieckiego od dzieciństwa. I have been waiting for you since 8 o'clock. Słuchali Państwo wiadomości (właśnie skończono je nadawać). aby wyrazić. ale jeszcze się nie nauczył. You have been listening to the news. które się właśnie zakończyły. używamy Present Perfect. We (learn) English for many years and we can't speak it yet. 4. np. 9. This is BBC calling. Piszę listy od śniadania. Dotąd napisałem trzy. Słuchaliśmy wykładów przez cały dzień i jesteśmy bardzo zmęczeni. 3. that is why it represents so many different styles.: I have been waiting for John since 8 o'clock. Czasu Present Perfect Continuous używamy mówiąc zarówno o czynnościach. jak i o takich. które trwają nadal. że od pewnego czasu do tej pory odbywała się taka a taka czynność. 3. Jane (cook) dinner since 10 o'clock but it is not ready yet. I (listen) to this music for a long time and I haven't done my homework yet.Czasu Present Perfect Continuous używamy.: I have been writing letters since breakfast. ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski: 1. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Present Perfect Continuous: 1. I have written three so far. 7. 6. Gdy mówimy o jej rezultatach. Stosując czas Present Perfect Continuous zwracamy uwagę przede wszystkim na to. 84 Pracowałam w ogródku od rana i nareszcie już wszystko jest zrobione. Mary (watch) TV for three hours and she has grown very sleepy. Mówi BBC. They (build) this cathedral for two hundred years. 2. The typist (type) letters for the whole afternoon and they are all typed now. The students (write) their examination papers since 9 o'clock.

Jane bardzo się starała poprawić (udoskonalić) swoją wymowę i możesz teraz podziwiać rezultaty. o której jest mowa.2.walked. Oto dalsze przykłady pytań ogólnych i szczegółowych w Past Simple: Did you write to John ? . 6. saw. Formę pytającą w czasie Past Simple tworzymy stawiając przed podmiotem zdania słówko did i stosując formę podstawową czasownika określającego czynność.: 85 .: I you he.3. think itp. send -sent. W czasie Past Simple czasownik ma tę samą postać we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej. it we they Did walk. np. 6. Dla czasowników regularnych tworzymy ją przez dodanie w piśmie końcówki -ed lub -d do formy podstawowej. 6.thought. write.Dlaczego to napisałeś ? When did you write it ? Kiedy to napisałeś ? itp. it we they walked. write wrote. np. Dla czasowników nieregularnych powstaje ona w różny sposób i wymaga opanowania pamięciowego. Szukałam tej książki całe popołudnie i będę szukać aż znajdę. put . put. move . Formy czasownika).3.1. she. a następnie formę podstawową czasownika określającego czynność.Czy napisałeś do Johna ? What did you write? . Past Simple W czasie Past Simple czasownik przybiera swoistą dla tego czasu formę (patrz rozdz. Czy Mary już odrobiła swoją pracę domową? Nie. np.2.5. 6. Mary ostatnio zbyt wiele pracowała i musi teraz odpocząć.moved (wymowa . 8.saw. she.patrz rozdz.). wrote. walk . think .1. o której jest mowa. see . ona cały czas słuchała płyt.Co napisałeś? Why did you write it ? . np. 7. np. put.: I you he.put. thought itp. Formę przeczącą w czasie Past Simple tworzymy stawiając po did słówko not.

We visited him yesterday.you he.m. think itp. Przeszłość ta jest bardzo często określona. w pytaniu umieszczamy czasownik przed podmiotem. Could John swim when he was a boy? Czy John umiał pływać. John nie umiał pływać aż dorósł. tj. Formę pytającą i przeczącą od czasowników specjalnych w Past Simple tworzymy jak w Present Simple. W mowie potocznej połączenie did not przeważnie redukuje się do didn't Oto przykłady zdań przeczących w Past Simple: We did not write all these letters yesterday. write. . They (live) here when they (be) young. np. Czasu Past Simple używamy dla wyrażenia. 4. 3. choć z różnym stopniem dokładności. she. Nie znałem go jako młodego człowieka.30 p. Odwiedziliśmy go wczoraj. a w zdaniu przeczącym dodajemy do niego słówko not. Pociąg odjechał o 14.: The train left at 2. że dana czynność lub stan miały miejsce w przeszłości. Nie napisaliśmy wszystkich tych listów wczoraj. He lived in England when he was a child. Zdarzyło się to podczas wojny.30. gdy był chłopcem? John could not swim till he grew up. put. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj w Simple Past: 1. John (come) home late yesterday. I did not know him as a young man. 86 I (buy) this book last week. 2. it we they did not walk. Czas Simple Past stosujemy we wszelkiego rodzaju narracjach o przeszłości. It happened during the war. Mieszkał w Anglii gdy był dzieckiem. We (visit) them last month.

I didn't buy it.. Uzupełnij następujące pytania: ĆWICZENIE II 1. He was born in 1966. (come to Jane's party) 4. (key) 10. Yes. Why . I didn't give him all the wine. (when it began to rain) 7. say so at once? ĆWICZENIE m Odtwórz pytania. answer? I gave the money to Mary. 6.. 7. How many roses .. No. And what .5. ? I didn't know what to do. How .. 10.... 6.. 3. because he (be) ill. 3. (Mrs Brown's son) 8. Where . 9... I did. ? I found my lost bracelet yesterday. 4. it was a present.. I left some for you. not to John.. I spent them at the seaside. Shakespeare (live) during the reigns of Queen Elizabeth I and James I. 5.. How much . 6. When did you see John last? Where did you put the key to my room? What time did Mary phone? Why did Tom leave the party so early? How much did you pay for your new car? What present did you give Mary for Christmas? 87 .. them? I finally opened that locked door. 9. ? When .. (dress) 5. He was very grateful for my help. 8. manage to open it? Tom gave Mary some red roses yesterday. 9. It was half past six. In 1980 I lived in Warsaw. Why . na które padły następujące odpowiedzi (wykorzystaj wskazówki w nawiasie): 1. Jane not (cook) dinner yesterday. 4. 2. 5.. 2. (John) 3... I found it in my pocket. ask me? I cleared the table but I did not wash up the breakfast things this morning. I bought a new TV set last week. John come to see you? He came on Wednesday. Why . 7. Yesterday Jim asked me to marry him..? Tom came home at 11 o'clock last night. (watch) 2. Because I didn't want to. Why . John not (take) his exams last term. (George) 6. (holidays) ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1. We not (work) in this firm ten years ago. I paid 20 pounds. 8. I (go) to the cinema last night and I (see) a very interesting film.. she (go) to the hairdresser's instead.

ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Pół godziny temu Mary zmywała.2. 3.: he. np. are stosujemy ich odpowiedniki w czasie przeszłym. Agata Christie pisała powieści kryminalne. Kiedy byłem dzieckiem lubiłem słuchać bajek.: Was John listening when you talked to him? Czy John słuchał. it J was writing you were writing we they Formę pytającą i przeczącą w Past Continuous tworzymy na tej samej zasadzie co w Present Continuous. Czy napisałeś do nich o naszym przyjeździe? 6. Kiedy byłem w Londynie jeździłem codziennie metrem. 6. tj. Czasu Past Continuous używamy chcąc wyrazić. John nie słuchał. że dana czynność właśnie się odbywała w danym momencie w przeszłości. Często kupowałem krawaty w tym sklepie. 88 . 4. gdy zadzwoniłem? John was not listening when I talked to him. Mary zmywała. Czy oglądałeś wczorajszy program telewizyjny? 5. Past Continuous Czas Past Continuous tworzymy zestawiając formy was. gdy do niego mówiłeś? Were you watching TV when I phoned? Czy oglądałeś telewizję.4. zjedli kolację i poszli spać. gdy zatelefonowałeś. When I came home. gdy nastąpiła inna czynność: Half an hour ago Mary was washing up. 2.3. Nie oglądałem telewizji. Po obfitym opadzie śniegu wszystkie drogi były śliskie. I was not watching TV when you phoned. she. 8. were. np. gdy mówiłem do niego. tylko zamiast form am. Gdy wróciłem do domu. was. Mary was washing up. Oni przyjechali wczoraj wieczorem. ponieważ zwykle mieli duży wybór. 7. na przykład w chwili. is. were z imiesłowem czasu teraźniejszego danego czasownika.

ale ponieważ właśnie brałem kąpiel zdecydowałem się nie odbierać go. The telephone was ringing but as I was just taking a bath I decided not to answer it. 2. I stayed at home because it (rain). 5. które odbywały się równolegle przez pewien czas w przeszłości. Czasowniki podane w nawiasach napisz w Simple Past lub Past Continuous. 5. 3. was seeing) an interesting book in the shop window. 8.Czasu Past Continuous używamy także aby wyrazić. 6. 89 ĆWICZENIE II ĆWICZENIE III . As I (clean) the window a flower pot (fall) down. Mary (lay) the table while her mother (make) the tea in the kitchen. 2. The postman came while Mary (cook) dinner. 4. 6. I (saw. was buying) it. I (went. As I (passed. 7. Fortunately it (not hurt) anybody as the street (be) empty. Używa się też czasu Past Continuous mówiąc o czynnościach. 1. When they came to see me I (wash up). I saw John as I (buy) some books in the bookshop round the corner. ĆWICZENIE I Czasowniki podane w nawiasach napisz w Past Continuous: 1. As I (cross) the road I (slip) and (fall). was passing) by a bookshop. I tried not to make too much noise. we heard a shot. Telefon dzwonił. The telephone rang as I (have) a bath. 3. Czekałem na twój telefon przez cały wczorajszy dzień. While we (watch) TV. że czynność wypełniała całkowicie dany okres w przeszłości: I was waiting for your phone call all day yesterday. Wybierz właściwą formę czasowników w nawiasach: 1. Brown (sit) in his garden when I (come) to see him. 4. The TV program (start) while we (have) tea. We (use) to drink wine every day when we (be) in Italy. As the child (sleep). we (learn) a lot of useless things. Jak łatwo zauważyć. was going) in and (bought. polskim odpowiednikiem angielskiego czasownika w czasie Past Continuous jest zawsze czasownik niedokonany w czasie przeszłym. 2. 7. When we (be) at school. Mr.

ponieważ zawarta w nim informacja dotyczy wyraźnie i wyłącznie czynności przeszłej. but I was too sleepy to read. was preferring) talking to a friend to reading a book. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple Ponieważ w języku polskim nie istnieje odpowiednik czasu Present Perfect. 90 . czy też nie. was ringing). reading) the door bell (rang. Mr Brown (leave) London two days ago. But as I (sat. When I (opened. Before I (went. was striking) twelve. was going) to bed I (took. was living) rather far from my place. Tam. John (left. was seeing) that it (was. że pociąg właśnie odjechał eksponujemy skutek w teraźniejszości — to. 9. is) my old friend John. 10. 6. 8. Mówiąc. He (came. Pociąg do Londynu właśnie odjechał z peronu trzeciego. I (gave. 6. was opening) the door I (saw. 2. W stosowaniu obu tych czasów podstawową sprawą jest to czy chcemy wyeksponować związek teraźniejszości z przeszłością. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach wyraź w Simple Past lub Present Perfect: 1. was coming) to the conclusion that I certainly (preferred.3. was leaving) in a hurry as he (lived. Tam. W tego rodzaju wypowiedzi stosujemy Simple Past. Why is this room so untidy? I (have) no time to tidy it up.2. 4. John just (leave). were having) our last drink when the clock (struck. gdzie chcemy go wyeksponować stosujemy przeważnie czas Present Perfect.3. 5. 3. was beginning) to read it after dinner. A teraz to samo zdanie w Present Perfect: The train for London has just left from platform three. I (came. You may catch up with him if you start right now. rozróżnienie kiedy należy stosować ten czas a kiedy Past Simple nastręcza nieraz wiele kłopotów. 7. W zdaniu tym nie mówimy o związku z teraźniejszością. że pociągu już nie ma na stacji. was coming) in. was taking) up my book again. Pociąg do Londynu odjechał z peronu trzeciego godzinę temu.5. was sitting) in my comfortable armchair and (read. were starting) to talk about old times and the latest news. np. W takiej wypowiedzi stosujemy Present Perfect. We (had.: The train for London left from platform three an hour ago. was giving) him a drink and we (started. gdzie go nie wyrażamy używamy zazwyczaj Past Simple. I (began.

................. 7...... 3............ Is Smith still writing his book? Yes....... b) . I (visit) the Browns at Christmas...... two days ago......... 2................ b) I saw this man yesterday. b) .... a) The Browns lived here in 1970..... a) I've been too tired recently to study for my exams. b) ... always . Następujące zdania wyrażone są w Present Perfect.............. a) Mary odwiedziła mnie wczoraj........... b) Nie była u mnie od Bożego Narodzenia........ a) I have paid for my new radio at last... He (be) busy with other things.... b) ............: a) I have often seen this man..... ĆWICZENIE III Przekształć zdania wyrażone w Simple Past na wypowiedzi w Present Perfect: 1........................ I (not finish) my work yet............................ She already (tell) me about her difficulties.. already ......... 10......... your last lecture and I think .......................................... b) ................. 9..... b).............. 6......... ĆWICZENIE IV Napisz po pięć przykładów zdań w Simple Past i w Present Perfect..... 4............................... 1. 4................... a) We visited the Smiths last year.......Are you ready? No... a) You have explained this problem to us and I think I understand it now. last month........... b) ......... since 1970.......................... 5.............. 8............................................ but I (not see) them since that time ĆWICZENIE II 4... Przekształć je tak.......................... but he (not write) much lately............. a) We have already seen this film............... 2............... 3....... I (like) to dance when I (be) younger........... ĆWICZENIE V Przetłumacz na angielski następujące pary zdań: 1.......... last week to study . 91 ...... often ........................ aby mogły być wyrażone jedynie w Simple Past............. You (read) this book? I (read) it when I (be) at school... np. a) John always refused to help me when we worked together...................... a) Mary told me about her new job when I last saw her... We (listen) to the Prime Minister on the radio yesterday..... b) ..................

a teraz idę po zakupy. b) Zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. że jesteś zmęczony. a) Widziałem Toma ostatnio w 1970 r. 3. umyłam okna i pozmywałam wszystkie naczynia. b) Nic dziwnego. 92 . że zamiast form have. b) Nigdy nie widziałem twojej żony.: I had written this letter before you told me to do it. por. b) Smith już skończył swoją powieść i zamierza teraz pisać nową. a) Dostaliśmy wczoraj list od Mike'a. rozdz.2. Formę pytającą i przeczącą czasu Past Perfect tworzymy tak samo jak w Present Perfect z tą różnicą. a) Wysłałem ci książkę w zeszłym tygodniu.3. to było naprawdę bardzo miłe popołudnie. Jaka ona jest? 6. w których występuje następstwo czasów i mową zależną. a) Smith skończył swoją ostatnią powieść miesiąc temu. Past Perfect Czasu Past Perfect używamy obecnie dość rzadko (poza zdaniami. gdy cię nie było. 4. Właśnie telefonowała twoja dziewczyna.: I you he. 19). Napisałem ten list zanim mi powiedziałeś. 5. Ależ to teraz zupełnie inny człowiek! 8. a) Wczoraj posprzątałam mieszkanie. b) Wysłałem ci książkę i mam nadzieję. np. Tworzymy go przez zestawienie formy had z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika leksykalnego. np. b) Nie widziałem Toma od 1970. czas ten we wszystkich osobach ma tę samą formę. 7. nic dziwnego. has stosujemy formę had. it} had written we they Jak widać. she. że ją wkrótce dostaniesz.6. pracowałeś przez całą noc. że zaraz tu będzie. a) W zeszłą sobotę zaprosiliśmy Jonesów na herbatę. I had not written this letter earlier so I had to write it when you came. b) Nie wychodź. a) Twoja dziewczyna telefonowała. b) Co słychać u Mike'a? Czy jeszcze do was nie pisał? 9. żeby to zrobić. będą tu o piątej. że podupadł na zdrowiu. b) Właśnie skończyłam sprzątać pokój.2. a) Widziałem twoją żonę tylko raz na waszym weselu. 10. a) John za dużo pracował w zeszłym roku. 6.

Let's give Mary a camera! But she already (get) one from her parents last year! 12. When I (want) to play the money due it (appear) that somebody already (do) it. 7. 8. When we (come) into the room. When I (visit) them last week. we (see) that somebody (be) there before. I (be) not sure if we (can) get some nice flowers at the last moment. I never (meet) him before. 2. 9. 10. 6. jeśli mówiąc o jakiejś czynności przeszłej chcemy podkreślić uprzedniość innej czynności w stosunku do niej. 93 . ĆWICZENIE I W następującej historyjce zastosuj w miarę potrzeby czasy Past Perfect. 2. The room (must) be renovated — it (be) painted ten years ago! 5. but any time I (telephone) I (be) told that he just (leave). When I (open) my bag I (see) that somebody (steal) my purse. że spowodował wypadek. She had no money. Zanim Czesław Miłosz otrzymał nagrodę Nobla. Czasu Past Perfect używamy. gdy przyszedłeś. You (say) you (be) the friend of this famous writer? No. Before Czesław Miłosz won the Nobel Prize he had written many books in Polish and in English. When I (ask) for the book I (order) a week ago. When I (open) the letter I (see) that somebody already (read) it. np. John zdał sobie sprawę. 4. It probably (happen) in the crowded bus. napisał wiele książek po polsku i po angielsku. but my wife (tell) me she (order) them earlier. I (wonder) who (be) so kind and (do) all this work for me. ĆWICZENIE II Czasowniki podane w nawiasach wyraź w Simple Past lub w Past Perfect: 1. 11. the librarian (say) that it (be) lost. 3. because she (spend) everything before she (come) here. their neighbour (tell) me that they (leave) for holidays a week earlier. I (want) to meet Tom.Nie napisałem tego listu wcześniej i musiałem go pisać. Everybody (go) to sleep.: John realized that he had caused an accident. Simple Past i Past Continuous: 1. There (be) no light in the house.

Tom caught a cold. ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania. Philip spent all his money. When I (find) no food in the refrigerator.2. it \ we l J . 10. she. 8. Alice didn't work enough. When I came in. She couldn't come in. which somebody (hide) there years before. Why did he go to the police station? 7. He felt tired in the morning. Jim slept badly. Why couldn't Tom come to our party? 6. 6. he already (know) everything because his mother (inform) him earlier. Jane did not stay till the end of the play. Past Perfect Continuous Czas ten jest odpowiednikiem czasu Present Perfect Continuous w przeszłości: tworzy się go i odmienia tak samo.7. has występuje tu forma had: you they 94 j had been writing he. Why couldn't he buy a new camera? 6. Why didn't John get the letter? 3. używając w odpowiedzi czasu Past Perfect: 1. Why did he feel tired? 8. że zamiast formy have. He couldn't come to our party. Why didn't she pass her examination? 5. I told you that I never (hear) about it before. When I (come) to the station I (see) that the train already (leave). Ann lost the key. He (learn) English before he (go) to England. Mary wrote a letter to John. I (come) to the conclusion that Mary either (eat) everything or (not buy) any food.3. 5. He couldn't buy a new camera. it (be) very cold in the room because somebody (open) the window and (forget) to close it. 9. He went to the police station. She forgot to post it. Why couldn't she come in? 2. z tą jednak różnicą. The burglar (have) no need to break in because the owner of the house (not lock) the door. 7. She did not pass her examination. Why couldn't she tell us how the play ended? 4.3. John lost his wallet. When I saw Tom. 4. I have read in a newspaper that a farmer ploughing his field (find) a box full of gold coins. She left earlier.

The little boy (długo płakał) before his mother came and put him to bed. Czasu Past Perfect Continuous używamy w tych samych sytuacjach co Past Perfect. because my guests (jedli. np. Before her entrance examination to the Academy of Music (Mary grała na fortepianie od rana do nocy). Nie pisałeś zanim przyszliśmy. a mianowicie: a) za pomocą czasu Present Simple (aby wyrazić. Peter did not succeed in learning English (chociaż uczył się tego języka od dzieciństwa). pili i śpiewali przez całą noc). 3. I was very sleepy this morning. 6.: Had you been writing before we came? Czy pisałeś zanim przyszliśmy? You had not been writing before we came. np. 5. 8. Pracowałem nad tym problemem przez cały dzień zanim go rozwiązałem. 4. 6.Formę pytającą i przeczącą tworzymy tak jak w Present Perfect Continuous. 2.: My firm sends me to London in March.3. Smith won the first prize at the gardening exhibition because (on pracował w ogrodzie 12 godzin dziennie). Before we decided to go home (czekaliśmy na ciebie przez wiele godzin). 95 . Professor Brown (miał wykłady przez trzy semestry) before he decided to leave lecturing to his assistants.: I had been working over this problem for the whole day before I solved it. ĆWICZENIE Uzupełnij następujące zdania: 1. że czynność odbywała się przez pewien czas. Wyrażanie przyszłości W języku angielskim możemy wyrażać przyszłość za pomocą różnych czasów gramatycznych.3. Tom failed his examination because (on się bawił zamiast się uczyć). z tym że zamiast czasownika have. że czynność jest zaplanowana i postanowiona przez inne osoby niż jej wykonawca). has stosujemy had. np. 7. gdy chcemy wyrazić. Moja firma wysyła mnie w marcu do Londynu.

np.: Shall I open the window? Czy mam otworzyć okno? Shall we go for a walk? Czy pójdziemy na spacer? (czy życzysz sobie tego?) Forma shall może również występować w drugiej i trzeciej osobie w zdaniach twierdzących i wtedy nadaje wypowiedzi sens nakazu i/lub groźby w stosunku do osób. Forma shall występuje w pierwszej osobie liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących i przeczących. Masz tam pójść natychmiast. d) Za pomocą kilku czasów przyszłych (Future Tenses).: I am leaving tomorrow at 10. Wyjeżdżam jutro o 10. Zamierzamy kupić dom. a mianowicie: 6.30. do których jest zwrócona lub o których mówi.30. choć może być również uzgodniona z innymi osobami).3. np. Future Simple Czas ten tworzymy zestawiając formę shall i will z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego. głównie w prozie naukowej i tekstach oficjalnych.: I will (shall) speak English. np. We współczesnej angielszczyźnie w mowie potocznej używa się jej rzadko. 96 . życzy sobie od nas. że czynność zależy od wykonawcy. że It is going to rain. np. Będzie padać. c) Za pomocą struktury: going to + bezokolicznik (aby wyrazić zamiar wykonawcy). np. np. Będę mówić po angielsku. Wyrażenie: be going to coś nastąpi. w języku pisanym występuje częściej. lecz o to.: stosujemy również.1. czego osoba. do której się zwracamy. aby wyrazić przeświadczenie.3. Użycie shall w zdaniach pytających ma szczególne znaczenie. Umówiliśmy się na jutro na tenisa z Jonesami.: You shall go there at once. Nie pytamy bowiem w ten sposób o przyszłość. We are playing tennis with the Joneses tomorrow.: We are going to buy a house.b) Za pomocą czasu Present Continuous (aby wyrazić.

we.40. they will be learning. np. Pomożemy ci. We will help you.He shall pay us every penny! Zapłaci nam co do grosza! (zmusimy go do tego) They shall not enter my house! Nie wejdą do mego domu! (nie dopuszczę do fego) Zestawienie wyrazów shall not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci shan't [Ja:nt]. np. it. aby wyrazić przewidywanie lub przekonanie. Future Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenia will be lub shall be z formą -ing czasownika leksykalnego. aby wyrazić postanowienie lub obietnicę osoby mówiącej (w tym znaczeniu występuje wyłącznie forma will). you. will (shall) be learning. On tego za nic nie zrobi. mówiąc o zjawiskach przyrody): Tomorrow the sun will rise at 5.: I will do my best. she. On ukończy studia w czerwcu (bo nic nie wskazuje na niedotrzymanie tego terminu). np. pytających i przeczących. Zrobię co w mojej mocy. Wieczorem będziemy w Stirling (tak bowiem wynika z rozkładu jazdy lub lotów).2.: I.3. Future Continuous stosujemy: a) chcąc wyrazić. 6. że dany stan lub czynność nastąpi (dlatego że tak wynika z normalnego biegu wypadków). że w pewnym momencie lub okresie w przyszłości będzie się właśnie odbywała taka a taka czynność.: We will (shall) reach Stirling in the evening. Zestawienie will not redukuje się zazwyczaj w mowie potocznej do postaci won't [wount]. he.: 7 — Język angielski 97 . Czasu tego używamy również. Czasu Simple Future używamy dla wyrażenia stanów lub czynności przyszłych.3. Słońce wzejdzie jutro o 5. Czasu Simple Future używamy również. występujących niezależnie od czyjejkolwiek woli (np. He will graduate in June. He will not do that for anything. Forma will używana jest w dzisiejszej angielszczyźnie we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej w zdaniach twierdzących. np.40.

aby wyrazić.. she. aby wyrazić przypuszczenie. Future in the Past Czas ten tworzymy zestawiając formę would (should) z bezokolicznikiem czasownika leksykalnego. . 6.3. Jutro o tej porze będę już miał ten artykuł napisany.: John will have bought the tickets by now. aby wyrazić.3. we would (should) ) . b) chcąc wyrazić uprzejme zapytanie.: ' /. live etc. John z pewnością już kupił bilety. they will J Czas Future Perfect Continuous stosujemy dla wyrażenia. you. he. Future Perfect Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have z imiesłowem czasu przeszłego czasownika leksykalnego. we will (shall) have written you. że w pewnym momencie w przyszłości minie taki a taki okres wykonywania danej czynności. * . np. że dana czynność była 98 .This time tomorrow we'll be writing our examination paper. Czasy Future Perfect i Future Perfect Continuous są używane stosunkowo rzadko. V ' > write. sing. he.1t } have been working. W październiku minie pięć lat jak uczę się angielskiego. it. że czynność już została wykonana.3. Czas Future Perfect stosujemy również. & & & you. np. living etc. it.: By this time tomorrow I will have finished this article. \.4. she. 6. np. np.3. they will have written Czas Future Perfect stosujemy. np. np.3. że w danym momencie przyszłości czynność będzie już wykonana.: By October I will have been learning English for five years. np.: Will you be taking breakfast early tomorrow? 6. he.: I.: I. doing. Future Perfect Continuous Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie will (shall) have been z formą -ing czasownika leksykalnego. .5.3. it would j Czasu Future in the Past używamy. she.3. Jutro o tej porze będziemy pisać pracę egzaminacyjną.

a także w zdaniach wyrażających tryb przypuszczający.6. Czas Future in the Past występuje w mowie zależnej (patrz rozdz. która będzie się odbywać przez pewien okres lub w pewnym momencie w przyszłości. że Mary będzie na mnie czekać cały wieczór. Future Perfect Continuous in the Past Czas ten tworzymy zestawiając wyrażenie would (should) be z imiesłowem czasu teraźniejszego (formą -ing) czasownika leksykalnego. . 6. Czas ten występuje najczęściej w zdaniu podrzędnym dopełnieniowym. np.2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. she. 6. be wntmg Singmg etC you. John powiedział. aby wyrazić. Wszyscy spodziewaliśmy się. 20). John told me that at 11 o'clock he would still be working.: I knew that Mary would be waiting for me all the evening. Czas Future Continuous in the Past jest stosowany w mowie zależnej (patrz rozdz. że o 11 będzie jeszcze pracował.4). John powiedział. 19. że John wygra wyścig. Wiedziałam. 20).1). Nie można było określić. np. np. . It was impossible to say when the meeting would be over. że jeszcze do mnie zadzwoni. . W zdaniu nadrzędnym występuje wtedy czas przeszły. Obawiałem się.: We all hoped that John would wm the race. 19. 7* 99 . kiedy zebranie się skończy. Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje zasadę następstwa czasów (patrz rozdz. they would ) ' " Czas ten stosujemy. John said that he would ring me again. Kupiłbym to. I was afraid I would be late. poleceń.3.. że dana czynność była traktowana w przeszłości jako taka. 19. Użycie czasów w powyższych zdaniach ilustruje obowiązującą w języku angielskim zasadę następstwa czasów (patrz rozdz. (patrz rozdz. we would (should) ).2) i w okresach warunkowych (patrz rozdz. np. Czasy Future Perfect in the Past i Future Perfect Continuous in the Past używane są przede wszystkim w okresach warunkowych (patrz rozdz. że się spóźnię. ale mam mało pieniędzy. 19.: I. he.: I would buy it but I am short of money. nakazów itp.w przeszłości traktowana jako przyszła.1). 20). it. Uwaga: Grupy werbalne zawierające formy z would i should są również nosicielami różnych specyficznych informacji — próśb.3.

Tom says that by the end of next year he (plant) twenty fruit trees. 7. 3. 100 . ĆWICZENIE II W następujących zdaniach użyj czasu Future Perfect: 1. I (phone) her at once. I hope they (repair) this road by the time we come back here next winter. 9. 4. By next spring they (build) five more blocks of flats in our street. 6. In a few hours John (fly) across the Atlantic. 3. 4. John zapłaci za ten dom dużo pieniędzy. I (have) lunch on the train. 8. Czy dasz mi twoją nową książkę? Pomożemy ci we wszystkich twoich trudnościach. Shall I cut you some sandwiches? Don't bother. 9. 3. 7. 6. 8. Brownowie przyjeżdżają jutro. Wiosna prawdopodobnie przyjdzie wcześnie w tym roku. 8. I'll be back next month and I hope you (pass) your driving test by then. The teacher (correct) our examination papers all next week. No.ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj odpowiednio w czasie Future Simple lub Future Continuous: 1. I (do) my packing by then. 2. I (cook) dinner then. Could you phone Mary and tell her the news? Of course. By the end of the year all our debts (be paid) off. 5. 10. Mr Smith arrives tomorrow. He (not be able) to play football tomorrow. Zrobię to mimo wszystko. The children (eat) all the cakes by the time you come back. 10. Będę na ciebie czekać od czwartej do szóstej. 4. don't ring at seven. 5. 5. I'm sure we (see) everything worth seeing in this town by the end of our visit. 2. 7. Będę w bibliotece między piątą a szóstą. Fil ring you tomorrow at seven. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. My sister (graduate) from the University next term. Tom has a bad cold. Mamy zamiar kupić sobie nowy samochód. Jutro o piątej John będzie miał właśnie lekcję angielskiego. You (use) your camera next week? I'd like to borrow it for a day or two. 2. We (wait) for him at the airport. Come in an hour. This time next week we (ski) in Switzerland. 6.

Warszawa 1974. need. dare oraz used. 6. must. were had did could might would should used Formy nieosobowe Bezokolicznik to be to have Forma -ing being having Imiesłów bierny been had Jak widać z powyższego zestawienia.11. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs To be Czasownik to be jako czasownik zwykły znaczy: „istnieć". will. „znajdować się" (zwłaszcza w zwrotach there is.Special Verbs Czasowniki specjalne dzielimy na dwie grupy: czasowniki posiłkowe (Auxiliary Verbs): to be. 6. there are). WSiP. Zechciej proszę wyłączyć radio. Formy osobowe Forma rozkazująca do Forma prosta am. done). 101 . „Gramatyka języka angielskiego". niektóre czasowniki specjalne mają wszystkie formy właściwe czasownikom a innym pewnych form brakuje (dlatego też bywają one nazywane czasownikami ułomnymi). are have do can may must ought will shall need dare Forma „s" is has does Czas przeszły was. Ma on jednak te formy (a mianowicie: to do. Dlaczego przyniosłeś maszynę do pisania? Czy zamierzasz pracować tu dzisiaj? 13.: 2 J. may. ought. np. to do. shall. „odbywać się". zwane także czasownikami modalnymi (Modal Verbs).4. oraz czasowniki ułomne (Defective Verbs): can. 14.4. Za miesiąc o tej porze będę siedział na plaży. Oto tabela form czasowników specjalnych 2. to have. Czasownik do nie ma form nieosobowych. doing. gdy jest użyty jako czasownik leksykalny. Smólska. gdy występuje jako czasownik specjalny. Czasowniki specjalne .1. Jak się czujesz? Czy mam zatelefonować do doktora? 12.

Dano mu książkę. Spotkanie odbędzie się w niedzielę. There is a book on the table. Formę pytajną tworzy się przez inwersję. I will be reading a book when he comes back home. Czytam tę książkę od pół godziny. is. Were all these houses built last year? Czy wszystkie te domy były zbudowane w zeszłym roku? We were not invited to the party. Będę czytał książkę. Jan jest (znajduje się) w pokoju. Uwaga: To be może także oznaczać „kosztować". np. np. There are many people in the hall. W języku polskim sens taki wyrażamy używając form czasownika „mieć".: I am reading a book. np.: I am asked many questions. W sali znajduje się wiele ludzi. He has been given a book.: How much is this dress? Ile kosztuje ta suknia? Czasownik to be jako posiłkowy służy do tworzenia: 1) formy ciągłej (Continuous Form) we wszystkich czasach. 2) strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach. np. The letters will be sent at once. Nie zaproszono nas na przyjęcie. are. 102 .John is in the room. The meeting will be on Sunday. Konferencja ma się odbyć w przyszłym tygodniu. Listy zostaną wysłane zaraz. was. Czytam książkę. gdy on wróci do domu. natomiast przeczącą przez dodanie partykuły not. Formy: am. I have been reading a book for half an hour. Na stole znajduje się książka. were użyte z bezokolicznikiem wyrażają czynność postanowioną lub zaplanowaną w stosunku do wykonawcy przez inne osoby lub narzuconą mu przez sytuację. Zadają mi wiele pytań.: The conference is to take place next week.

Mamy duży dom.: . Mary has had this car for six months. Mary ma ten samochód od sześciu miesięcy. np. np. Napisałem list. „posiadać". Do czwartej odczyt się skończy. John has been writing since 9 o'clock. Gdy czasownik have występuje w powyższym znaczeniu. Czasownik to have jako czasownik zwykły znaczy przede wszystkim „mieć". Nie mam czasu rozmawiać z tobą teraz. nie używa się słówka do przy tworzeniu zdań pytających i przeczących w czasach Simple Present i Simple Past. tj. Wiedziałem. W angielszczyźnie amerykańskiej jednakże zdania pytające i przeczące tworzy się w tych czasach z użyciem czasownika posiłkowego do: Do you have enough money to buy a car? Czy masz dość pieniędzy.: We have a big house. że już przedtem spotkałem tego człowieka. Szereg problemów ma być omawianych. Has your friend really so much money? Czy twój znajomy ma naprawdę tak dużo pieniędzy? I haven't time to talk to you now. aby kupić samochód? Czasownik have w połączeniu z imiesłowem got wyraża posiadanie (czegoś) lub konieczność (zrobienia czegoś) — wówczas ma postać have got to. a zdania przeczące przez dodanie słówka not do wyrazu have lub has. I am to be the first speaker. np. Ja mam być pierwszym mówcą.: I have written a letter. By 4 o'clock the lecture will have finished. przesunięcie wyrazu have lub has przed podmiot.Several problems are to be discussed. I knew I had met the man before. To have Czasownik to have jako czasownik posiłkowy służy do tworzenia wszystkich czasów Perfect. Zdania pytające tworzy się przez inwersję. John pisze od godziny dziewiątej.

103 .

mieć ból głowy formę przeczącą i pytającą tworzymy za pomocą słówka do: Did you have a good time at the party yesterday? Czy dobrze się bawiłeś wczoraj na przyjęciu? Do you always have porridge for breakfast? Czy zawsze jesz owsiankę na śniadanie? I didn't have a good journey to Paris. Nie musiałeś go posłuchać.: 104 . jak np. np.: to have dinner .: We have to get up very early.I have (I've) got this book at home. W wyrażeniach z czasownikiem to have. Musimy być gotowi o szóstej.zjeść obiad to have a wash . np. Będę musiał przeprosić za moją nieobecność. Musimy wstać bardzo wcześnie. Have you got to leave at once? Czy musisz wyjść zaraz? Uwaga: w angielszczyźnie amerykańskiej wyrażenie have got w znaczeniu posiadania występuje rzadko. Mam tę książkę w domu. Czasownik have występuje w następujących konstrukcjach: a) have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego. Do you have to give up all your plans? Czy musisz wyrzec się wszystkich planów? You didn't have to obey him.dobrze się bawić to have a headache . I will have to apologize for my absence. Macie dziś dużo do zrobienia. You have (you've) got a lot to do today. We have (we've) got to be ready at six.umyć się to have a good time . Czasownik have użyty z bezokolicznikiem oznacza konieczność wykonania czynności określonej tym bezokolicznikiem i odpowiada polskiemu „musieć". konstrukcja ta oznacza spowodowanie wykonania czynności (przy czym wykonawca nie jest wymieniony). Nie miałem przyjemnej podróży do Paryża. w których traci on znaczenie „posiadać".

np. You don't do your job well enough.I had my car repaired. Kazaliśmy kelnerowi przynieść coś do jedzenia.: You had better stop quarrelling with your brother. Musimy kazać pomalować nasze mieszkanie. 105 . John odrabia lekcje. Kazałem zreperować samochód. które odpowiada polskiemu: lepiej bym. Nie wykonujesz swojej pracy dość dobrze. np. Nie znam go. lepiej byście itd. I am sure! Nie miał tego na myśli. Do you play bridge? Czy grasz w brydża? He didn't mean it.: I don't know him.: We had the waiter bring something to eat.. że ktoś wykona czynność (przy czym wykonawca jest wymieniony). Why didn't you have John prepare this report? Dlaczego nie kazałeś Jankowi przygotować tego sprawozdania? Ponadto czasownik have występuje w wyrażeniu had better. lepiej byś. Why didn't you have your hair cut? Czemu nie kazałeś sobie ostrzyc włosów? b) have + dopełnienie + bezokolicznik. np. We must have our flat painted. W czasach Simple Present i Simple Past tworzy on formę pytąjną i przeczącą za pomocą czasownika posiłkowego do John is doing his homework. czynić. We had better hurry up. jestem pewien. Lepiej byśmy się pospieszyli. konstrukcja ta oznacza: spowodować to. How did you do this? Jak to zrobiłeś? Czasownik do jako posiłkowy służy do: a) tworzenia formy pytajnej i przeczącej w Simple Present i Simple Past. Lepiej byś przestał się kłócić ze swoim bratem. To do Czasownik do jako czasownik zwykły oznacza: robić.

Ja naprawdę myślę. (Patrz także rozdz. prawda? Mary didn't realize the truth. John rozumie ten problem i ja też. 6. Nienawidzimy go akurat tak jak ty. On rzadko pamięta o takich głupstwach (drobiazgach). co mówię. formy emfatycznej w czasach: Simple Present i Simple Past oraz w zdaniach rozkazujących. Do come again! Przyjdźże znowu! Przyjdź koniecznie! 4) zastępowania czasownika lub całego segmentu poprzedzającego zdania w wyrażeniach z przysłówkiem so lub spójnikami as. didn't you? Zrozumiałeś co John mówił.: Seldom does he remember such trifles. Ty go nie lubisz i ja też nie. We hate him just as you do. np.5).: You understood John's words. and so do I. do you? Nie wierzysz temu. did she? Mary nie uświadomiła sobie prawdy.: I do think you are right. np.: John understands the problem. Question Tags. np.: Don't touch it! Nie dotykaj tego! Don't insist on our going there! Nie nalegaj żebyśmy tam poszli! 3) tworzenia tzw. Przykro mi. I am sorry but the thief did manage to escape. 5) zastępowania czasownika lub całego segmentu zdania w tzw. nieprawdaż? 6) tworzenia zdań twierdzących w czasach: Simple Present i Simple Past zaczynających się od przysłówków. nor. jak myślisz? You don't believe my story. np. np. neither.Do you realize these facts? Czy zdajesz sobie sprawę z tych faktów? 2) tworzenia formy przeczącej trybu rozkazującego. ale złodziejowi doprawdy udało się uciec. po których stosujemy inwersję. and neither do I. że masz rację. You don't like him. .

106 .

gdybyś nas odwiedził w przyszłym tygodniu. Dlaczego nie kazaliście odnowić waszego mieszkania? b) stosując wyrażenie had better 1. 3. Lepiej byś zapomniał o tym incydencie! Lepiej byście wrócili do domu natychmiast! Byłoby lepiej. 4. Kazaliśmy podlać wszystkie kwiaty w ogrodzie. 3.. ) 7.) 3. (Have . Uwaga: Tego rodzaju zdania rzadko są używane w języku potocznym. 5.. ) 10.. (Mary had . 4.. Tell someone to bring in the tea. ). Kogo należy zganić za ten błąd? Jeśli mnie zapytają o ciebie. co mam im powiedzieć? ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. Byłoby lepiej.. że słyszano go na ulicy.. ale pociąg się spóźnił godzinę.. 3. 2. Każemy wymienić klucze do naszego domu.. (Have .. (I must have .) 6.. (You must have .So loudly did he speak that he was heard in the street. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: a) stosując konstrukcję have + dopełnienie + imiesłów czasu przeszłego 1. 4. Mary asked somebody to repair her watch. (You must have . (You must have . 2. aby was zadowolić? Mieliśmy przybyć o szóstej. Każ sobie obciąć włosy. bo są za długie. (My neighbours had . Why didn't you tell somebody to wash your car? (Why didn't you have . Co mamy zrobić.. Nowa szkoła ma być zbudowana w tej wiosce.) 5.) 4.. ) 9.. Tell him to answer these letters at once.. ) 8... Someone must shorten your coat. ĆWICZENIE i Przetłumacz następujące zdania: 1.) 2. I must ask somebody to make a new dress for me. Someone must copy this text for me. Tak głośno mówił. Somebody must translate these sentences for you. Somebody must clean your room.. 107 . 2.. (I must have .. lecz spotykamy je w literaturze.. My neighbours asked somebody to mend their fence. gdybyśmy odbyli tę konferencję w późniejszym czasie.

Mr. 4. kiedy jestem w twoim towarzystwie. Forma can oznacza możliwość lub umiejętność wykonania czynności. Czasowniki ułomne — Defective Verbs Can Czasownik can ma tylko formy czasu teraźniejszego can i czasu przeszłego could jednakowe dla wszystkich osób. co masz na myśli. Czy uczysz się francuskiego? Nie. Oni jadają śniadanie bardzo wcześnie.c) stosując have w innym znaczeniu niż „mieć" 1. 2. . 4. np. Ludzie naprawdę zdają sobie sprawę z trudnej sytuacji kraju. 3. Ja naprawdę rozumiem. 4. rano czy wieczorem? Czy otrzymujesz listy od swej siostry każdego tygodnia? Dobrze się bawię. John nie wie nic o tej sprawie i ja także nie. Uwaga: Forma przecząca: cannot jest pisana łącznie. Nie umiem tańczyć tanga. Przetłumacz następujące zdania: a) stosując emfatyczne do 1. 2. 3. Kiedy bierzesz kąpiel. 3.4. 5. ĆWICZENIE IV 6. Tom wie to równie dobrze jak ty. Nie odpowiedziałeś na moje pytanie i twój brat także nie. Pan Brown umie mówić dziesięcioma językami.: I can lend you my umbrella.2. Mogę ci pożyczyć parasol. b) stosując odpowiednie wyrażenia z czasownikiem do 1. Nie możemy państwu udzielić żadnych informacji. 2. Profesor Jones bierze udział w wielu konferencjach i jego żona także. Can I help you? Czym mogę służyć? (dosłownie: Czy mogę panu (pani) pomóc?) We cannot (can't) give you any information. On naprawdę wiedział o tym od początku. Ależ spróbuj zrobić to jeszcze raz! My naprawdę przygotowaliśmy wszystko co było potrzebne. 5. nie uczę się. Brown can speak ten languages. I can't dance the tango.

108 .

Can you swim? Czy umiesz pływać? Forma could używana jest w znaczeniu umiejętności posiadanej w przeszłości. Uwaga: Mówiąc o możliwości nie zrealizowanej używa się formy could z bezokolicznikiem czasu przeszłego. 109 .: I could help you with your work. np. Mogliśmy byli uniknąć tego strasznego niebezpieczeństwa.: Mr. I could do it for you.być w stanie. W znaczeniu możliwości wykonania czynności w przeszłości (i zrealizowania tej możliwości) używa się zazwyczaj wyrażenia to be able . np. Forma could może mieć znaczenie warunkowe i występować zamiast should i would. Mary umiała pływać. Pan Brown był w stanie (zdołał) spłacić wszystkie swoje długi w zeszłym roku.: May I come in? Czy mogę (wolno mi) wejść? You may leave us now. Brown could have paid all his debts last year. If you asked me.: Mr. Pan Brown mógł zapłacić wszystkie długi w zeszłym roku (ale nie zapłacił). np. We could have avoided that terrible danger. Mógłbym pomóc ci w pracy. Możesz nas teraz opuścić. np. May Czasownik may ma tylko formę czasu teraźniejszego may oraz formę czasu przeszłego might. gdy miała pięć lat. mógłbym to dla ciebie zrobić. Gdybyś mnie poprosił. które brzmią jednakowo dla wszystkich osób.: Mary could swim when she was five. Brown was able to pay all his debts last year. (but he didn't pay them). Forma may oznacza zezwolenie. np.

np. Nasi goście mogą przyjść lada chwila. Go home.: It may rain soon. że jakaś czynność zaistniała w przeszłości. których czasownik may nie ma. Moja siostra być może zapomniała zamknąć drzwi. że istniała możliwość wykonania czynności w przeszłości. Pozwolono mi używać telefonu naszych sąsiadów. Uwaga: W czasach. Henryk być może usłyszał tę wiadomość dużo wcześniej. ale nie została zrealizowana. np. John was allowed to go for a short walk. Johnowi pozwolono wyjść na krótki spacer.: Henry might have written to us much earlier. To mogłoby być prawdą. Być może moglibyśmy im pomóc w tym względzie. że czasownik may może także oznaczać życzenie w zdaniach nieco patetycznych i staroświeckich. Natomiast might z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza. Mogłeś był złamać nogę (ale nie złamałeś). Ponadto należy wspomnieć. Forma might wyraża przypuszczenie. np. lecz z odcieniem większej niepewności. Użycie may z bezokolicznikiem czasu przeszłego oznacza przypuszczenie. This might be true. Idź do domu! Matka może czeka na ciebie. np. np. stosujemy najczęściej wyrażenie to be allowed to lub to be permitted to. You might have broken your leg. Our guests may come any minute now.: We might help them in this respect. On mógł (był) napisać do nas dużo wcześniej (ale nie napisał).: Henry may have heard this news much earlier. My sister may have forgotten to close the door.: May he succeed! Oby mu się powiodło! . np.Forma may oznacza także przypuszczenie. Your mother may be waiting for you.: I have been allowed to use our neighbours' telephone. Może będzie wkrótce padać.

110 .

111 . np.: You needn't worry about such things. Będziesz musiał więcej pracować. np. Jeśli chcemy wyrazić brak konieczności. jeśli chcemy wyrazić przyszłość lub przeszłość. tę samą dla wszystkich osób.: We must consider the situation. Must we go at once? Czy musimy zaraz iść? Natomiast tenże czasownik w formie przeczącej mustn't oznacza zakaz.: We didn't have to accept these conditions. Did you have to work very hard? Czy musiałeś bardzo ciężko pracować? Czasownik must oznacza konieczność. Czasownik have używany w tych przypadkach może być użyty do tworzenia wszystkich czasów w formie non-continuous i nie występuje tu jako czasownik specjalny. Musimy rozważyć sytuację. John musi wyjechać natychmiast. Nie wolno nam palić w klasie. np. używamy wyrażenia to have to: John must leave at once. Nie musieliśmy przyjmować tych warunków. You will have to work more.: You mustn't talk like this! Nie wolno ci mówić w ten sposób! We mustn't smoke in the classroom. Musieliśmy przyjąć te warunki. We had to accept these conditions. wtedy używamy wyrażenia needn't.May she live for ever! Oby żyła wiecznie! Must Czasownik must ma tylko formę czasu teraźniejszego. lecz jako zwykły. czyli w zdaniach pytajnych i przeczących w czasach Simple Present oraz Simple Past występuje z czasownikiem posiłkowym do. Nie musisz kłopotać się o takie rzeczy. np.

that is why he didn't come to see us.: You shall stay at home. jeśli będą się dobrze zachowywać. Will użyte w pierwszych osobach liczby pojedynczej i mnogiej może także oznaczać zdecydowanie lub przyrzeczenie (patrz rodź. dlatego nie przyszedł nas odwiedzić.: I will help you.3. Służą one do tworzenia czasu przyszłego (patrz rozdz. will (would) Czasowniki shall i will (w czasie przeszłym should i would) należą do czasowników ułomnych. np. (rozkaz) He shan't stay here any longer! On nie zostanie tu dłużej! (zakaz) The children shall get more chocolate if they behave. co było w przeszłości używamy formy must z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect (Perfect Infinitive).4). Dzieci dostaną więcej czekolady. Wyrażając nasze obecne przypuszczenie na temat tego. 6. np.: . Nie muszę pisać tego sprawozdania. Shall użyte w drugiej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej oznacza rozkaz. zakaz lub postanowienie mówiącego dotyczące działania innej osoby (patrz rozdz.3).: Mary must have been very angry with your brother. np. 6. John must have been ill. We will come back.I needn't write this report.4). 6. Shall (should). Pozostaniesz w domu. Mary z pewnością jest dobrym lekarzem. You must be very tired after this long walk. Pomogę ci. Mary z pewnością była bardzo zagniewana na twego brata.: Mary must be a good doctor. np. John z pewnością był chory. (Obiecuję). Powrócimy (jesteśmy na to zdecydowani). które pełnią również funkcje czasowników posiłkowych. (postanowienie mówiącego) Ponadto will wyraża: 1) prośbę (w zdaniach o konstrukcji pytającej). np. Jesteś z pewnością bardzo zmęczona po tym długim spacerze. Czasownik must może także oznaczać przypuszczenie.

112 .

np. Should i would służą do tworzenia trybu warunkowego (patrz rozdz. abyś przemówił pierwszy. pragnienie. desire. We suggested that the meeting should not discuss political problems. Powinniście byli nas o to zapytać. zdziwienie. itd. You should have asked us about it. 2) Should jest także używane (dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej) w następujących konstrukcjach i zwrotach czasownikowych: a) po czasownikach wyrażających: decyzję. Sugerowaliśmy. Nalegam. Wypadki muszą się zdarzać (zawsze się zdarzają). suppose. Boys will be boys. surprise. np. a więc: de termine.: Your friend should know what to do. propose itp. propozycję i wolę. suggest. polecenie.: Accidents will happen. sugestię. regret. np. rozkaz. 20) oraz mowy zależnej (patrz rozdz. uporze lub złośliwości rzeczy martwych. Twój przyjaciel powinien wiedzieć co robić. 19.jest rzeczą niemożliwą 8 — Język angielski 113 . i jest równoważne z ought to. a mianowicie: 1) should dla wszystkich osób liczby pojedynczej i mnogiej oznacza „po winien. Chłopcy będą zawsze chłopcami (będą postępować w sposób typowy dla chłopców). b) po zwrotach typu: it is necessary -jest rzeczą potrzebną it is strange -jest rzeczą dziwną it is advisable -jest wskazane it is impossible . Ponadto should i would mają jeszcze inne funkcje. 2) nawyk lub upór lub stan nieunikniony. command. np. aby na zebraniu nie dyskutowano o sprawach politycznych. przypuszczenie. żal.2).: This machine will not work. niech pan usiądzie (może zechce pan usiąść).: I insist that you should speak first.Will you sit down? Proszę. Niekiedy używa się will mówiąc o tzw. Ta maszyna nie działa (nie chce działać).. powinieneś".

3) Should i would są używane w niektórych zdaniach celowych (patrz rozdz.: I got up early so that I should not be late for the train.Na przykład: It is necessary that John should give up smoking. np. i ma nieco silniejszy odcień niż should. Wyraża zobowiązanie. Ought (to) Czasownik ought występuje w tej samej formie dla wszystkich osób i jest jedynym czasownikiem ułomnym. powinieneś itd.: Henry would stay here and talk with us for hours. np. 4) Would może oznaczać częstotliwość lub zwyczaj w przeszłości. powinność lub obowiązek moralny. aby John przestał palić. aby nie stracić przedstawienia. np. złośliwość rzeczy martwych w przeszłości.: Such accidents would happen. Wstałem wcześnie. It is advisable that they should come to an understanding. Henryk przebywał tutaj i godzinami z nami rozmawiał. 5) Would używamy w następujących zwrotach grzecznościowych.: This machine would not work. gdy czynność nie jest już obecnie wykonywana.: Would you mind passing me the ashtray? Czy byłby pan łaskaw podać mi popielniczkę? Would you give me a cigarette? Czy nie zechciałbyś mi dać papierosa? Would you like to see my new collection of stamps? Czy chciałbyś zobaczyć moją nową kolekcję znaczków? 6) Would może oznaczać (podobnie jak will w czasie teraźniejszym) upór lub tzw. aby się nie spóźnić na pociąg. po którym bezokolicznik jest poprzedzony przez to. np. aby doszli do porozumienia. np. np. 18) po spójniku so that. Ta maszyna nie działała (nie chciała działać).: 114 . John hurried to the theatre so that he would not miss the performance. Jest wskazane. Ought znaczy: powinienem. John pośpieszył do teatru. Takie wypadki musiały się zdarzać. Jest rzeczą konieczną. 7) Would może także oznaczać nawyk lub upór w przeszłości.

np. Jako czasownik ułomny.: In my opinion you ought to achieve your aim. wymagać.: You ought to have done it earlier. Czasownika need jako ułomnego używamy także mówiąc. Wtedy stosujemy need z bezokolicznikiem w aspekcie Perfect. John niepotrzebnie na mnie czekał. Ought może także wyrażać przekonanie. nie przybierający końcówki -s w trzeciej osobie liczby pojedynczej i występujący jako bezokolicznik bez słówka to. John needn't have waited for me. Nie powinniśmy im wierzyć. że osiągniesz). Need Czasownik need wyraża potrzebę lub konieczność i może być traktowany jako czasownik specjalny lub zwykły. Niepotrzebnie napisałem ten list. np.: I needn't have written this letter. Nauczyciel nie powinien był tak powiedzieć (ale powiedział). że jakaś czynność w przeszłości miała miejsce niepotrzebnie. Ought he to forget it? Czy on powinien o tym zapomnieć? We oughtn't to believe them. To dziecko potrzebuje naszej opieki. np. Wyrażając nasze obecne przekonanie o tym.: This child needs our care.You ought to respect your teachers. np. Moim zdaniem powinieneś osiągnąć swój cel (myślę. tj. Powinieneś był to zrobić wcześniej (ale tego nie zrobiłeś). The teacher oughtn't to have said so.: Need you try it again? Czy musisz próbować ponownie? Mary needn't come here. Powinieneś szanować swych nauczycieli. Need jako czasownik zwykły ma formy czasownika regularnego i oznacza: potrzebować. np. 8* 115 . Mary nie potrzebuje tutaj przychodzić. jest używany w zdaniach pytajnych i przeczących. używamy po ought to bezokolicznika w aspekcie Perfect. że coś powinno było nastąpić w przeszłości.

Dare Czasownik dare. np. Dziwne (nieznane) kwiaty rosły w jego ogrodzie (obecnie już nie rosną). który oznacza: śmieć. np. Czasownik dare występujący jako specjalny może wyrażać oburzenie.: I dare say you are mistaken. że się mylisz. może występować jako czasownik specjalny lub zwykły. ośmielać się. Used to Wyrażenie used to.: I dared him to accept the challenge. np. sprowokować. wymawiane [ju:st] (ograniczające się do czasu przeszłego) wyraża czynność kiedyś często wykonywaną.Do you need anything else? Czy potrzebujesz jeszcze czegoś? Your sister doesn't need you any more. Przypuszczam. I don't dare to ask him for more money. Potrzebowaliśmy dłuższego odpoczynku. Uwaga: Wyrażenie I dare say oznacza „przypuszczam". Mary didn't need our sympathy.: How dare you come to my place! Jak śmiesz przychodzić do mego domu! How dare he speak to me like that! Jak on śmie mówić do mnie w ten sposób! Dare jako czasownik zwykły ma także znaczenie: wyzwać.: John dare not mention it. We needed a longer rest. np. 116 . Zwykliśmy byli odwiedzać tę miejscowość bardzo często (już nie odwiedzamy). Sprowokowałem go do przyjęcia tego wyzwania. Strange flowers used to grow in his garden. np. Siostra nie potrzebuje ciebie więcej. która nie jest obecnie kontynuowana. Nie śmiem prosić go o więcej pieniędzy.: We used to visit this place very often. Mary nie potrzebowała naszego współczucia. John nie śmie wspomnieć o tym.

Mary may go home when she finishes her work. Należy tutaj zwrócić uwagę. I didn't. I usedn't. np. 7. regularnego czasownika to use = używać. Uwaga: Wyraz used wymawiany [ju:zd] jest również formą czasu przeszłego od zwykłego. Czy pracowałeś tam niegdyś? Nie. ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania (uwagi w nawiasach są informacją i nie należy ich tłumaczyć): 117 .I used to smoke forty cigarettes a day.: We used too much soap while washing these things. 9.: My mother is used to helping people in need. Moja matka jest przyzwyczajona do pomagania ludziom w potrzebie. (obecnie nie Used to występuje głównie w zdaniach twierdzących.: Used you to work there? No. 5. Drivers should not drive too fast. 6. że po wyrazie used = przyzwyczajony stosujemy przyimek to oraz formę rzeczownika odsłownego. She can eat half a dozen eggs at a time. nie pracowałem. a przeczącą przez dodanie not lub did not. Ponadto wyraz used jest także przymiotnikiem oznaczającym „przyzwyczajony". I should not smoke so many cigarettes a day. I ought to speak English when I am in England. np. 8. albo: Did you use to work there? No. We may be invited to this party. 10. You may come to see me now. 3. You must not drink too much wine. 4. czyli formę -ing. np. 2. Formę pytajną możną tworzyć zarówno przez inwersję. Children must not play with matches. John need not go to the doctor because he is quite well. jak i przez użycie did. a rzadko w pytaj-nych i przeczących. Użyliśmy zbyt dużo mydła piorąc te rzeczy. ĆWICZENIE I Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. Paliłem niegdyś czterdzieści papierosów dziennie palę).

Będziemy musieli poprosić ojca o pożyczkę. 3. W takie piękne dni wolno nam kąpać się w morzu. John może pracować cały dzień (jest w stanie). 6.1. Mary should know what she is talking about. 5. 118 . Nauczyciel nie musiał nigdy wyjaśniać tych rzeczy dwa razy.. 2. When will you be able to deliver your lecture? 2. 10. I had to take two examinations yesterday. 8. 3. you spend your holidays? 2. Why won't you stay with us longer? 6. Będziesz musiał zapomnieć o tych planach. 7. Czy możesz to zrozumieć (czy jesteś w stanie)? 9. 8. The manager oughtn't to have dismissed so many workers. Do you really have to borrow so much money? 9. Możecie iść do kina (pozwolenie). Nasi goście mogą przyjechać jutro (przypuszczenie). ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania na polski: 1. When will you have to return these books? ĆWICZENIE v Wstaw odpowiednio shall lub will w następujących zdaniach: 1. Nie mogę tego słuchać (denerwuje mnie to). You should have known him better. aby on mógł kiedykolwiek nas zrozumieć. Oni nie mogą pić alkoholu (nie wolno im). They . 4. Moi przyjaciele będą mogli przyjść jutro na śniadanie. Możesz zapalić papierosa (wolno ci). ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania stosując czasowniki ułomne lub inne wyrażenia: 1.. Nie mogę tego słuchać (nie wolno mi). 4. Mary musiała sama przynieść herbatę do jadalni. Where . 7.. Pan Smith nie powinien pracować (jest chory). Nie sądzę. 5. have to think this plan over. 9. 3. John nie musiał tłumaczyć tych listów na angielski. 10.. 10. 7. We should have remembered about John's birthday. 4. Children should go to bed early. 2. 8. Czy mogę dostać jeszcze jedną filiżankę herbaty? 5. Pan Smith nie potrzebuje pracować (stać go na to). Czy będzie mi wolno zadać ci jeszcze jedno pytanie? 6.

you mind showing me your collection? 4. 119 . 5. 6... 10. 7. like to go to Zakopane for a few days. 10. be fined if you cross the street at the wrong place. 6.. 9. You . 2. 3.. 9. His mother . You needn't have worried about me. We needn't have visited him. Tomek zwykł był pomagać nam.... Mary powinna była zapomnieć o tym nieprzyjemnym incydencie.. We didn't need any more money. be stopped at any price... Studenci zazwyczaj przynosili kanapki i jedli je podczas przerwy.m.. be properly rewarded for your work... you ... We didn't need another means of transport. send the invitations without delay. 3. 9. kiedy tego potrzebowaliśmy.. ĆWICZENIE VI Wstaw odpowiednio should lub would w następujących zdaniach: 1. 5. Jak śmiesz twierdzić. 4. 2. have them.. consult the doctor at once.. You needn't have rung the bell because the door is open. know about it as soon as possible.. że on jest złodziejem? Powinieneś zrozumieć nasze trudne położenie... .. .. I give you a lift? 5.... I needn't have come to this place.... 3. 6. 5. There was plenty of time. be leaving Warsaw tomorrow at 9 a.. not show the right time.. be more careful when you drive in the dark. be done about these riots. I'm quite all right. . . John said: "I . not sign this document".. I didn't need to take a taxi because John offered to give me a lift. 4.. 4. My watch . you like another cup of coffee? Yes. prepare a meal for our guests by ourselves. 10.. It is necessary that they . You needn't have washed your car. We needn't have hurried. they . You . 8. Mother suggested that we . If there are any more apples. you be so kind as to help me with these parcels? 7. 2.. Mary insisted that I .3. Something . ĆWICZENIE VIII Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. we go to the theatre together? 8. We didn't need to look for a new client. 8. I ... ĆWICZENIE VII Przetłumacz następujące zdania na polski: 1.. I ... 7. You . . They .

The Browns can't speak French. 7. So has Alan. I don't like brandy.: We often go to that cafe. 9. My także (nie umiemy mówić po francusku). np. Neither (nor) can we. wyraz so — odpowiada polskiemu „także" a wyraz neither lub nor — polskiemu „także nie". Często chodzimy do tej kawiarni. Ja także (lubię współczesne malarstwo). Nie lubię brandy. Henry didn't learn French at school. np. Zwroty o konstrukcji: So do I. Neither did your son. Your daugther didn't tell you the truth. Oni także. Neither (nor) does my husband. 10. 120 . So do they. ĆWICZENIE I Uzupełnij według wzoru: Wzór: My father lives in New York. jeśli udało mu się napisać tak dobry artykuł. iż w konstrukcji tej po so lub neither lub nor w czasie Present Simple stosujemy czasownik posiłkowy w formie do lub does. Należy przestrzegać przepisów ruchu drogowego. (Mary) Neither did Mary. Mary lubi współczesne malarstwo. I Alan także (ma wielu przyjaciół). I met John during the war. Czy musisz się na nas złościć? 6. Mój mąż także nie. So do I. Uwaga: Należy pamiętać. On musiał znać wszystkie szczegóły.: Mary likes modern painting. Czy powinienem uwierzyć w te wszystkie historie. She has a lot of friends. Twoja córka nie powiedziała ci prawdy. Poznałem Jana w czasie wojny.6. a w czasie Simple Past — w formie did. Brownowie nie umieją mówić po francusku. Czy ośmielisz się przyprowadzić go tutaj? 8. Marysia także.5. So did Mary. Ona ma wielu przyjaciół. Syn także nie. neither (nor) do I W zwrotach typu: so + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik oraz: neither (nor) + czasownik posiłkowy + zaimek lub rzeczownik czasownik posiłkowy zastępuje całe orzeczenie poprzedzającego zdania. (mother) So does my mother.

. . . (Keats) Henry can play the guitar. So can she. . So is my son. . So does everybody. 3. że. (Robert) I won't be here tomorrow. (Lucy) The manager likes efficient workers. 4. . . I won't be here tomorrow... Neither did the others. (Richard) He shouldn't smoke so much. żebym tak . -przypuśćmy. oby tylko .. 3. . So will all of us. (Potatoes) Lucy never drinks coffee at night. 14. Neither do we. .. oznaczające życzenie. przypuszczenie lub ubolewanie (żal). 7. 9. 12. . . 6. 2. So must I. So ought you. (January) Apples keep you healthy. . że. 6.. .. . 7. . So must you.. .6.. .. 8. . (He) February is a cold month.. 6. . Neither does his wife.1. . 4. wiążą się z podobnym użyciem czasów jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. . 8. 11. So am I. . 20): I wish if only I'd rather suppose -chciałbym. . . .. 9. 5... 12. 10. (we) First year students must do a lot of reading. (my wife) Byron was an English poet.. . (Patrick) Rose won't be a good actress. .wolałbym .. . szkoda. (the director) The Joneses travelled a lot last summer. 14. 13. Neither have we. Neither should you. (Oranges) Carrots aren't expensive. 13.. 121 .. (You) Alan hasn't had a letter from Jane for a week. . (second year students) Ułóż zdania. które mogłyby poprzedzać poniżej podane wypowiedzi: ĆWICZENIE II 1. a gdyby tak . . 11.gdyby tylko. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów Następujące wyrażenia.. 5. 2. 10.. Neither do the children.

że przyszli. I wish you would not make so much noise.. Szkoda. Spośród tych wyrażeń I wish występuje najczęściej.czas aby . żebyś nie robił tyle hałasu. że go tam nie było. I wish I were taller. np. aby było inaczej niż jest. stosujemy w zda niu podrzędnym Past Perfect. wyrażając żal. Podmiotem czasownika może być także inny zaimek osobowy lub nazwa osoby. używamy zdań o konstrukcji podmiot + czasownik wish + zdanie podrzędne w czasie Simple Past (przy czym zamiast formy was stosujemy were we wszystkich osobach): I wish I knew the answer. Szkoda. żeby on tu był. Oto szczegółowa analiza jego użycia. wielki czas aby . Na przykład: I wish he had been there. John żałuje. Czasownik wish może wystąpić także w innych czasach. Na przykład: John wishes he had never met us. czego pragnęliśmy. że nie jestem wyższy. Szkoda. że nie miało miejsca coś. wyrażając życzenie.: I wish I had listened to you. Konstrukcji tej używamy również wyrażając pragnienie zmiany czyjegoś postępowania. Żałowałem.. że go tam nie było. Chciałbym. a) Mówiąc o sytuacji teraźniejszej. Chciałbym.. Będę żałował. it's high time . bądź też odwrotnie. Szkoda. że coś miało miejsce.: I wish you would agree to come. I wished he had been there. że cię nie usłuchałem.. np. b) Mówiąc o sytuacji przeszłej.. że go tam nie było. że nie znam odpowiedzi. Czasy w zdaniu podrzędnym nie ulegają przy tym zmianie.. 122 . że nas w ogóle poznał. c) Wyrażając życzenie dotyczące przyszłości stosujemy w zdaniu Future in the Past. We wished they hadn't come. Chciałbym. I wish he were here. I will wish he had been there. Żałowaliśmy.: I wish he would come home earlier.. aby (on) wcześniej wracał do domu. żebyś się zgodził przyjść.as if -jak gdyby it's time. np. Chciałbym..

: I'd rather you didn't smoke here. np.: a) If only he didn't talk so much! Gdybyż on tyle nie mówił! b) If only you hadn't lost your ticket! Gdybyś był tylko nie zgubił biletu! Użycie czasów w takich zdaniach jest takie same jak w okresach warunkowych II i III typu (patrz rozdz. Gdy natomiast wyrażenie I'd rather stanowi zdanie nadrzędne zdania złożonego. żebyś tutaj nie palił. gdy zdanie ma tylko jeden podmiot. I lub we. Możliwe jest jednak także użycie czasu teraźniejszego w zdaniu a) i przeszłego Simple Past w zdaniu b): He talks as if he knows everything about you.: a) He talks as if he knew everything about you. jakby się poznali dawno temu. Gdy jako zdanie nadrzędne występuje forma suppose = przypuśćmy. Państwo Brown woleliby przeprowadzić się do Liverpoolu. np. They behave as if they met long ago. We'd rather you paid us now. tj. Wolałbym. tzn. 123 . występuje w nich czas Simple Past. 20). Po wyrażeniu as if występują zazwyczaj te same czasy co po if only. Wolałbym zostać w domu. żebyś nam zapłacił teraz. Mówi tak. jakby wszystko o tobie wiedział. gdy mowa o sytuacji przeszłej (przykład b). Wolelibyśmy. albo występować w zdaniu niezależnym. które ma wtedy charakter wykrzyknika. gdy mowa o sytuacji teraźniejszej (przykład a). gdy jest to zdanie pojedyncze. Zachowują się tak. Wyrażenie: Pd rather (I would rather) występuje z bezokolicznikiem.Wyrażenie if only może albo rozpoczynać zdanie podrzędne warunkowe (patrz Okresy warunkowe rozdz. Jako podmiot zdania nadrzędnego występuje w takich zdaniach z reguły zaimek pierwszej osoby. The Browns would rather move to Liverpool. w zdaniu podrzędnym używa się czasu Simple Past. a czas Past Perfect. b) They behave as if they had met long ago. np.: I'd rather stay at home. np. a zdanie podrzędne ma inny podmiot. tj. 20).

stosując konstrukcję I wish: 1. We wish we (go) to Mrs. She is very bad at answering letters.. I didn't know about your accident. stosujemy czas przeszły (the Past Tense). 1..: It's time the children went to bed. I know you are very busy but I wish you (can) come to our party tomorrow. Przypuśćmy. 9. I can't remember his name. że nie znasz moich rodziców. I sometimes wish I (not marry) her . 11. np. Wielki czas. 15. ĆWICZENIE I Czasowniki w nawiasach podaj we właściwym czasie. but we were away from London then. I wish it (be) warmer so that we could go for a long walk. Baker's funeral. Szkoda.. I wish I (can) remember it. 20). 10. 2. It's high time we had some tea. że nie sprzedał samochodu. ĆWICZENIE II Przetłumacz na angielski. 14.. wielki czas aby . 12. Czas. 7. np. (A gdyby tak oni przybyli tam za późno?) Po wyrażeniu: it's time lub it's high time = czas aby . I wish she (ring) earlier. I wish I (know) about it.she never listens to what I'm saying! My bicycle is very old -1 wish I (have) a new one. 13. 3.: Suppose they get there too late. 8. Where are my glasses? -1 wish you (not put) them in a different place every five minutes. I wish I (not begin) to translate this article because it's too difficult. abyśmy się napili herbaty. I wish you (be) patient-but you aren't. Przypuśćmy. I wish I (not tell) you about it. John żałuje. aby dzieci poszły spać. że oni przybyliby tam za późno. 124 . You didn't lock the car. 4. It's very dark -1 wish we (have) some matches. I wish you (lock) it! Mary always rings when I'm listening to the news. It's very cold today. że oni przybędą tam za późno. 5. 2. You didn't keep my secret.w zdaniu podrzędnym używa się czasów tak jak w zdaniach warunkowych (patrz rozdz. I wish she (answer) them more promptly. Suppose they got there too late.. 6.

4. Isn't it high time we (leave)? I wished I (never meet) those people. . Szkoda. Chciałbym. Żałuję. Szkoda. że nie nauczyłam się gotować zanim wyszłam za mąż. że nie poszedłeś za moją radą. 2. 9. 5. 7. abyś nie mówiła tak dużo. 9. Obyście nareszcie byli cicho! 6. 4. If only we (read) the contract before we signed it! You make me feel as if I (be) a criminal.3. Don't you wish we (never buy) this house? 1. 8. że zmieniłem pracę. ĆWICZENIE III Wstaw czasownik podany w nawiasie we właściwym czasie: I wish I (be) with you yesterday. I'd rather you (come) tomorrow. 8. We wouldn't have been able to rent it. 10. If only we (have) a better car! Suppose they (demand) more money for this flat. że mieszkamy tak daleko od miasta. że zapomniałem pieniędzy — nie mogę kupić nic do jedzenia. Żałuję. I'd rather you (do) your room before you leave. 3. Szkoda. Żałuję. 10. że nie jedziemy do Francji w lecie. 7. 5. 6.

with us. of her. W niektórych wypadkach przyimek w języku angielskim spełnia tę samą rolę.: of a book . np.na niebie 126 . a ten sam przyimek polski ma w różnych zwrotach różne odpowiedniki angielskie. Przyimek — the Preposition Przyimek w języku angielskim spełnia te same funkcje. wobec braku form odmiany rzeczownika przez przypadki. W niektórych przypadkach przyimki te odpowiadają sobie. np. Na przykład ten sam przyimek angielski może w różnych zwrotach odpowiadać różnym przyimkom polskim.książką (czym ?) Główną trudność przy opanowywaniu właściwego użycia przyimków angielskich stanowi to. for him. nie istnieje w języku angielskim problem związku danego przyimka z określonym przypadkiem rzeczownika. a mianowicie rolę dopełniacza i narzędnika.liczę na ciebie ale mogą mieć też różne inne odpowiedniki.: on the table . formie dopełnienia (Object Case).: to me. np. że nie można ich jednoznacznie przyporządkować przyimkom polskim.na obiad in the sky .na stole I count on you .wykład o Hamlecie on the right side . Natomiast zaimki osobowe i względne występują po przyimkach w tzw.książki (czego ?) with lub by a book . about whom itp. np.po prawej stronie na for dinner . Jednakże. który po nim występuje.w pociągu a lecture on Hamlet .: on on Monday .w poniedziałek on the train . co końcówka przypadka w języku polskim. co w języku polskim. Porównajmy użycie angielskiego przyimka on i polskiego przyimka „na".7.

30 do 6.15. during during the winter — podczas zimy. to be in a room — być w pokoju. inside the house — wewnątrz domu 4. for for many years — przez wiele lat. on on the table — na stole Przyimki określające położenie przedmiotów względem siebie 1. after he came — po jego przyjściu 11..30 to 6. above. during my stay — podczas mego pobytu 9. since that day — od tego dnia 7. c) to be at home. kierunku i położenia 1. by by September — do września. in winter — w zimie. outside outside the house — na zewnątrz domu 5. below.. before 11. at Easter — na Wielkanoc on Monday — w poniedziałek. by next winter — do przyszłej zimy 5. at 2. under the table — pod stołem . in 1980 — w 1980. until till midnight — do północy.15 — od 5. on dnia. into.30 — do 6. under below the ground — pod ziemią. from from 5. at a meeting. to come into a room — wejść inside do pokoju. before before breakfast — przed śniadaniem.30. at the University 3.30 Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących ruchu. Przyimki stosowane w wyrażeniach dotyczących czasu 1. since since Christmas — od Bożego Narodzenia. at midnight — o północy. at Christmas — na Boże Narodzenie. from Monday to Saturday — — to od poniedziałku do soboty 6. in a) he arrived in a country/town — przybył do kraju/miasta he arrived at a little village — przybył do małej wioski b) to get at = to reach — dotrzeć do . over above the clouds — nad chmurami.30 — przed 11. after after dinner — po obiedzie. lecz w konkretnych zwrotach i zdaniach. kogoś) Podobnie wyglądałyby zestawienia innych przyimków. in. somebody) — patrzeć na (coś. on that day — tego on September 10 — 10 września. in in August — w sierpniu. on Christmas day — w dzień Bożego Narodzenia 3. for ages — od wieków 8. from — to from London to Birmingham — z Londynu do Birmingham 2. że użycia przyimków należy się uczyć nie w oderwaniu.in time — na czas to look at (something. at. until he comes — aż przyjdzie 10. over my head — nad głową 2. at night — w nocy. by 6. in a minute — za minutę 4. Wynika stąd wniosek. till.

127 .

wsiąść.Wsiadaj. a bicycle) . Get into the first bus you meet . będziesz tam za dziesięć minut. train) . Get into/onto (a bus.obok Mary between you and me . A oto przykłady użycia różnych przyimków w wyrażeniach dotyczących ruchu. He fell down as he was getting on his bicycle . gdy wsiadał na rower. Spojrzałem przez okno. If you go by car you will be there in ten minutes .wsiąść (do autobusu.wsiądź do pierwszego autobusu jaki napotkasz. plane.między drzewami. I am sorry for being late. train. 4.wsiąść (na konia. I always go to school on foot . John jest dobry w matematyce. on horseback) . By car (bus. beside. .wysiądź z autobusu na trzecim przystanku. 7. Dzięki jego pieniądzom mogliśmy kupić samochód. . John is good at mathematics.jeśli pojedziesz samochodem.przed domem behind the armchair .zawsze idę do szkoły pieszo. Get off a vehicle _ j wysiadać z pojazdu Get out of the bus (get off the bus) at the third stop .pieszo.3. 128 .za fotelem A oto przykłady użycia różnych przyimków w typowych zwrotach i sytuacjach: Do you drink tea with or without sugar? Czy pijesz herbatę z cukrem czy bez? I looked through the window. transportu itp.: On foot (on a bicycle. podróży. I'll give you a lift . rower). 6. Get on (a horse. Przepraszam za spóźnienie.spadł. On jest przyzwyczajony do wczesnego wstawania. . air). Get in . Get out of a vehicle -1 . pośród drzew in front of the house . konno. Get in. by between among in front of behind beside/by Mary . He is used to getting up early. rowerem. Podwiozę cię.między tobą a mną among the trees . sea. pociągu). 5. Owing to his money we were able to buy a car.

— składać się z . przymiotników.. obwinie o (coś) — napotkać (kogoś lub coś) przypadkiem — gratulować (komuś) z powodu ..... np... wyzdrowieć 3... die of. aim at .. na (coś) 9 — Język angielski . demand of or from . pokonać (np.. ask for .. come across . — oskarżać o (coś) — zgodzić się na (coś) — zgadzać się z (czymś lub kimś) — zmierzać do .....: to look at to look — patrzeć na after to look for to — opiekować się look into to look — szukać over to look — wejrzeć (w coś) through to look out — przejrzeć (pobieżnie) of.. imiesłowów i rzeczowników z przyimkami....Przyimki niejednokrotnie modyfikują znaczenie czasownika. to look upon .... polegać na — umrzeć z (czegoś). — uważać (kogoś.. consist of. agree with . zapomnieć Poniżej podajemy najczęściej występujące zestawienia czasowników. — przejrzeć..... Zestawienia: czasownik + przyimek (wybór) accuse of .. trudności) przeboleć.. agree to .. congratulate .. call on (somebody) call to (somebody) call for (somebody) care for or about (something change for . przebrać (się) w (coś) — 1. — poprosić o . zbadać (szczegółowo) as to get over . po którym występują.. oknem) — 1. on .. — aprobować ... approve of. zmienić (się) w (coś) 2. coś) za . — wyglądać (np... — odwiedzić (kogoś) — wołać na (kogoś) — wezwać (kogoś) or somebody) — dbać o (coś lub kogoś) — zamienić na — 1....... 2.... obciążyć (czymś) 2. przejść przez (chorobę).. depend on .. charge with . change into .. — domagać się od (kogoś) — zależeć od.

129 .

. przeboleć.. point at . odnieść powodzenie. wait for .. object to ... look over ........ fall in love with .. Zestawienia: przymiotnik lub imiesłów + przyimek (wybór) absent from ..... reply to . get over. look for .. walczyć z ....... dopilnować (czegoś. listen to .. mieć cechy (np..... zajrzeć (dokądś) szukać przeglądać przejrzeć dokładnie uważać kogoś za . sukces w . spodziewać się (czegoś) śmiać się z ...... wyjechać do .... stracony czas).. podzielić na (części) pić za (coś) wymienić na .. take after (somebody) take over ... wejrzeć (w coś).. słuchać (kogoś lub czegoś) opiekować się patrzeć na . żeby coś) walczyć o ... get at .. look upon someone as makeup for ... przedostać się przez schować (się) przed .... czekać na .differ from . divide in lub into .. opierać się o .. — korzystny dla .... nadrobić (np.. translate into .. zrekompensować sprzeciwiać się (czemuś) wskazywać na. hope for .... — zły na (kogoś) 130 .... look into ........ zdolności) odziedziczone po (kimś) przejąć przetłumaczyć na ... odpowiedzieć na .. laugh at .. look after . karmić się (czymś) dotrzeć do. struggle against . angry with . feed on . lean against ....... różnić się od .. succeed in ... hide from . look at . see to (something) struggle for . look through . dostać się do zapomnieć.... zakochać się w .... leave for .... zdołać..... exchange for .... drink to .. wygląd. — nieobecny na lub w advantageous to .

... .. posiadające pewne istotne cechy charakterystyczne......zaręczony z . . different from ... niezgoda. a różnice dotyczą 9* przybycie do jakiegoś miejsca przybycie do kraju w okolicznościach roszczenie w stosunku do (kogoś) decyzja w sprawie . spór z kimś wyjątek od reguły wdzięczność za . interested in . czegoś) Zestawienia: rzeczownik 4. .. responsible for . used to .....odpowiedzialny za .aware of . -grzeczny dla .podejrzewający (kogoś) . polite to .. . że w wielu wypadkach partykuły przysłówkowe mają postać identyczną z przyimkiem.. good for good to independent of ... surprised at .. Trudność dla cudzoziemca stanowi to. -różny od .zainteresowany (czymś) . korzystny dla . ...zapalony do .dobry na .... keen on .nie nadający się do niczego ...... influence over/with a person interest in Zwroty z partykułą przysłówkową Obok omówionych powyżej zwrotów z przyimkiem istnieją w języku angielskim bardzo liczne zwroty z tzw.zapalony do . engaged to . pleased with ... .dobry w . ..odpowiedzialny przed (kimś) ...... obedient to ...zadowolony z .zdziwiony (czymś) .. partykułą przysłówkową...dobry dla .. envious of .. good for nothing good at . dependent on . (kogoś) -niezależny od .. odróżniające je od zwrotów z przyimkiem. czymś) 131 .świadomy (czegoś) . wpływ na kogoś zainteresowanie (kimś. ..posłuszny (komuś.zależny od .......przyimek (wybór) arrival at a place arrival in a country in/under the circumstances claim against (someone) decision on a matter disagreement with a person exception to a rule gratitude for ...przyzwyczajony do (kogoś. suspicious of ..... (czymś) .... czemuś) ... spragniony (czegoś) . . eager for .....zawistny o .. responsible to ...

. 19. others . 7. 4. seventeen. że tak jak zwroty z przyimkami powinno się je opanowywać w określonym kontekście znaczeniowym. Our train comes . a minute. w jakiej występują. 3..45. but ... June 20th. Exeter will be late. the end of the year.. 2. Please spread the cloth (over. Come (in. outside) me or (between. He will stay with us ...I haven't seen you . ĆWICZENIE I Wstaw odpowiednie przyimki w miejsce kropek: 1. 14. in) the living room. Partykuły przysłówkowe omówione są w rozdziale 5. Some students take their examinations . John looked (through. Put these cups (on. 6.. after) the door. He spends all day (before.. I was waiting for you yesterday . 12. 17. home tomorrow evening? No.. Mondays.. 20. that day he came . time. 8.. 6.. June.. midnight. 13. probably . above) the table... Don't forget to post this letter . Tom always has his holidays . the day we met at Wimbledon.. 10. 16. Let's meet (at.. inside) the house! Don't stand (in... He was usually late.... He left last week but he should be here again . six . three . This shop is closed .. Will you be .. eight. ĆWICZENIE II Z przyimków podanych w nawiasach wybierz właściwe: 1.. 15. at) the gathering clouds.30....30 train .don't you think it was long enough? What a surprise! I am so glad to see you . Come and sit (beside. She got married ..... Exeter. Bradford. I will be here . We shall meet . lunch. ... 3. I like a cup of coffee . 18. 7. 4.. at) the tray.5. a meeting. in front of) the TV set. ages! I haven't seen George . 5.. into) the rain! 2. 132 . London. and carry them (to. by) 9. 11. 5. please... First we lived . The 5.. February. and then we moved .... 9. across) the window (on.składni. long winter evenings we read books or watch TV. Come and see me . among) your brother and sister. spring... I am afraid I will be . 8... 2. Warto zaznaczyć. into.. Leave your umbrella (behind.... a week... London .

at)? 13. about)? 14. 16. 8. 133 .. 11. at) the beach. 16. even if the weather was bad. 14. along) the stairs!" 12.he is (above. 3. 6. ask for me. ask for a glass of water. but today they came (by. Don't blame John . over) suspicion. (Dopilnuję tego). I hear what you say. They usually come (by. 2. 15. you will get wet paint on your clothes. This man has been accused of theft. We hope for the best. 5. Look into your bag . 12. through) car. Will you agree to do what we want? I agree with you that we should help him. (Nie mogliśmy zrozumieć do czego zmierzał). on) foot. In answer to your letter we have the pleasure of informing you that . If you are in trouble. stosując w każdym z nich odpowiedni zwrot z przyimkiem: 1. (During. he asked about you. The speaker pointed to the fact that the meeting had been going on for ten hours without giving an answer to the question put at the beginning. 15. Let us drink to your success! I would like to exchange my radio set for a tape-recorder. I don't approve of your behaviour. „or I shall kick you (down. What are you looking (on. 17. (Czy sprzeciwiasz się) my proposal? 3. I've got a letter (of.perhaps you'll find your key there. I am listening to you. 10. I met John yesterday. ĆWICZENIE iv Uzupełnij następujące zdania. ĆWICZENIE in Przetłumacz na polski następujące zdania.9. His speech was not very convincing. What are you talking (on. 19. 9. „Get (out. off)!" he shouted. If you are thirsty. Don't laugh at John but try to help him. 4. by) night? 11. 2. Mary looks after her small brother and sister. Tomorrow this job will be finished. 18. 13. All my efforts now aim at learning English. from) Chicago. but it doesn't mean I am going to do what you want. 10. at) my stay at the seaside I spent most of my time (on.. Why are you looking over these old papers? I am looking for a lost letter. zawierające zwroty z przyim-kami: 1. If you lean against this wall. Have you ever seen Warsaw (at. 7.

6. 19. Let us (przemyśleć) all the possibilities once more. (Zaczekaj na mnie na) the bus stop.mieszkaj z angielską rodziną i mów tylko po angielsku. 16.4. 13. 12. Wszedłem do tego pokoju godzinę temu. Mary ma wielki wpływ na swego męża. 17. During the war Polish troops were fighting (o niepodległość swego kraju) on many fronts. The baby is very much like you! Oh. 24. 22. 21. 14. Postaw te talerze na tacy i zanieś je do jadalni. Jeżeli chłopcy będą szli pieszo. Pociąg z Londynu do Exeter właśnie nadjeżdża. 18. co zrobiliście dla nas. Wsiądź do autobusu nr 114 i wysiądź na ostatnim przystanku. 3. 9. Mr Smith przyjechał do naszego miasta w sierpniu. 7. 7. . 11. John cały wieczór spędził przed telewizorem zamiast się uczyć do egzaminu. Przystanek autobusowy jest na tyłach naszego domu (za naszym domem). 15. Po pracy zwykle idę po zakupy. Tom zawsze wraca do domu pieszo. 9. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Zastukałem do drzwi i wszedłem. ponieważ nie lubi wcześnie wstawać. 23. Ten stół jest za duży . Jesteśmy bardzo wdzięczni za wszystko. (ona jest podobna do ojca). ale jedzie do pracy autobusem. Delegacja angielskich businessmenów przybyła do Warszawy. Czy możesz przyjść do nas w poniedziałek o piątej? Nigdy nie wracam do domu przed trzecią. 10. 8. Nie interesuję się lotami kosmicznymi. Dom państwa Brownów stoi między znacznie większymi domami. I am sorry for disturbing you but (wziąłem Panią przez pomyłkę za moją znajomą). 6. Staraj się skorzystać w pełni z twego pobytu w Anglii .nie przejdzie przez drzwi. 4. 2. Te magnetofony różnią się ceną i jakością. Podczas dnia na ulicach naszego miasta jest duży ruch. 5. 20. 8. Czy chcesz zobaczyć Warszawę w nocy? Spotkamy się na stacji o szóstej. no. zobaczysz ich na drodze z miasta do naszego domu. 5. (Przetłumacz) these sentences (na angielski).

W lodówce jest mięso (trochę mięsa). Na stole jest (znajduje się) bochenek chleba.: Is there a hotel near here? Czy znajduje się tu blisko hotel? Wyrażenia tego używamy także informując. że w danym miejscu. w danej sytuacji lub w danych okolicznościach znajduje się (występuje) taka a taka rzecz (takie a takie zjawisko). np. 135 . czasie. okolicznościach itp. W pytaniach stawiamy odpowiednią formę czasownika be przed wyrazem there.: There are no chairs in this room. W tym pokoju nie ma krzeseł. There are some pictures in this book. There is a loaf of bread on the table. np. There is some meat in the fridge. there are posługujemy się mówiąc. kilka obrazków).1. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) 8. Zastosowanie konstrukcji: There + (be) Konstrukcją there is. coś nie istnieje lub nie występuje. że w danym miejscu. W tej książce są obrazki (trochę.CZĘŚĆ DRUGA Struktura zdań pojedynczych i złożonych Wybrane zagadnienia 8. w danym czasie.

W tej czytelni nie ma angielskich książek.How much meat is there in the fridge ? 8 4 Użycie: some. any.1.Are there any people in the street? coffee/tin . few. There are some cigarettes in the box. lub: There are no English books in this library. oil/that container 7. biscuits/that box 10. no3. ĆWICZENIE II Utwórz pytania według wzoru: Wzór: towels/bathroom . 5.3. There is some milk in the bottle. sugar/this tea 8. a few — rozdz. pepper/cupboard knives/drawer cheese/dish bread/kitchen beer/bottle 6. W butelce jest trochę mleka. 3. Patrz użycie: many. 4. no patrz Zaimki nieokreślone rozdz. There aren't any English books in this library.W konstrukcji tej rzeczowniki często występują z określnikami some.How many towels are there in the bathroom? meat/fridge . W pudelku jest trochę papierosów. tinned fruit/shop 9. 1. np4.5. a little. milk/fridge. 136 . much. 3.: How much petrol is there in the canister? Ile benzyny jest w kanistrze? How many cigarettes are there in this packet? Ile papierosów jest w tej paczce? Konstrukcja there + forma czasownika be może występować w różnych czasach gramatycznych. 2. ĆWICZENIE I Utwórz pytania według wzoru: Wzór: people/street . little. Is there any meat in the fridge? Czy jest mięso w lodówce? There isn't any coffee in the cupboard. any. lub: There is no coffee in the cupboard. Konstrukcję There + (be) stosuje się w pytaniach o liczbę lub ilość.2. W szafie nie ma kawy.Is there any coffee in the tin ? 1.

.. .. 3. 8. any meetings of our society since January... 5. . . .. 6. ale podmiotem nie jest. 3. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be) Porównanie W zdaniach zawierających konstrukcję there + (be) wyraz there zajmuje miejsce podmiotu. 10. . . . a typist who types all the letters. there's no coffee left.. Who does the typing in your office? ...2. 12.. . or: No.. theatres/Warsaw 6.. there's some coffee left. several students who could speak English.. . Can we have some coffee? No.. money/that safe 7.. I'm afraid . 7. 2. 3.. At our club yesterday . Can we have some wine? No. 6.. 9... Podmiot właściwy jest w ta137 .. 14... Uzupełnij następujące zdania konstrukcją there + (be) w odpowiednim czasie: ĆWICZENIE IV 1. 4.. Can we have some fish? Yes. Can we have some meat? Yes... won't there? .. some on your desk... Can we have some beer? Yes. a lot of people at John's party. .. there isn't any coffee left. a good film on TV tonight? . a car waiting for us when we arrived at the station. 2. Can we have some potatoes? No. Have we got any biscuits? I'm sorry. any hot water in the hotel when we arrived. a beautiful airmail stamp on this envelope. 2...1.. . 7. 1. a lot of rain since Friday.. rooms/your flat ĆWICZENIE III Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: Wzór: Can we have some coffee? Yes.... 13. 4.. mistakes/John's homework 8. . many foreign students at your college? 8.. I'm looking for a stamp... Can we have some cakes? No. 4. 5. ... Can we have some sandwiches? No. enough time for a visit to the Zoo tomorrow.. 11. any left. . . a very good article on economics in yesterday's paper. plates/the table bread/the kitchen restaurants/this town petrol/the tank 5.

kich zdaniach przesunięty na dalsze miejsce, poza formę czasownika be stanowiącą orzeczenie zasadnicze zdania. Porównajmy zdanie polskie i angielskie: There is a telephone in the hall. W hallu jest telefon. There will be a meeting tomorrow. Jutro będzie zebranie. W każdym z tych zdań zaakcentowany jest ten element treści, który jest wyrażony przez podmiot. Efekt ten uzyskuje się właśnie przez przesunięcie podmiotu poza orzeczenie — ku końcowi zdania. W języku polskim, mającym elastyczny szyk zdania, można swobodnie umieścić podmiot (telefon, zebranie) po orzeczeniu zdania. W języku angielskim swoboda taka jest niemożliwa. Użycie there, które zastępuje niejako podmiot zajmując jego zwykłą pozycję, pozwala nam na przesunięcie właściwego podmiotu poza orzeczenie i w ten sposób zaakcentowanie tego właśnie elementu treści zdania, który jest wyrażony przez podmiot. Oto dalsze przykłady z konstrukcją there + (be): There have been four accidents at this cross-roads since Sunday. Od ostatniej niedzieli na tym skrzyżowaniu były cztery wypadki. There are no clean handkerchiefs in that drawer. W tej szufladzie nie ma czystych chusteczek. There was a good film on at the Odeon last week. W zeszłym tygodniu w kinie Odeon był dobry film. There is nothing to eat. Nie ma nic do jedzenia. There was no way of avoiding it. Nie było sposobu uniknięcia tego. There is much to be said on that topic. Na ten temat jest wiele do powiedzenia. There has been a lot of trouble about it. Było z tym masę kłopotu. Zdań takich jak powyższe nie można przekształcić tak, aby obyć się bez konstrukcji there + (be), to jest nie można postawić na miejsce there ich właściwego podmiotu. Zdania z konstrukcją it + (be) pozornie przypominają zdania zawierające there + (be), jednakże w istocie różnią się od nich zasadniczo. Są to zdania z dwoma podmiotami. Jednym z nich jest słówko it, zwane Preparatory It (przygotowawcze it), a drugi może mieć różną postać. Jest kilka typów zdań z Preparatory It: 138

a) Zdania, w których drugi podmiot ma postać bezokolicznika, np.: It is easy to criticize. Łatwo jest krytykować. It is better to do it at once. Lepiej zrobić to zaraz. Można takie zdania przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: To criticize is easy. To do it at once is better. Zdania takie, choć poprawne, brzmią jednak mniej naturalnie niż zdania z użyciem Preparatory It. Zauważmy, że w języku polskim zdaniom tego typu odpowiadają zdania bezpodmiotowe. Do tej samej grupy można zaliczyć zdania z czasownikami: seem, feel, sound, look użytymi bez osobowego podmiotu, np.: It seems impossible to help him. Pomóc mu (dopomożenie mu) wydaje się niemożliwe. It sounds strange to say so. Powiedzieć tak (powiedzenie tak) brzmi dziwnie. b) Zdania, w których drugi podmiot ma postać zdania pobocznego, np.: It's strange that she hasn't come home yet. To dziwne, że jeszcze nie wróciła do domu. It's true that books are the truest friends. To prawda, że książki są najwierniejszymi przyjaciółmi. Zdania takie również można przekształcić tak, aby wyeliminować Preparatory It: That she hasn't come home yet is strange. That books are the truest friends is true. Zdania te, choć teoretycznie poprawne, brzmią sztucznie. Często używane zwroty zawierające Preparatory It to m. in.: it is a pity, it is no use, it is fun. Oto przykłady: It's no use asking him to help us. Nie warto prosić go o pomoc. It's a pity she doesn't speak French. Szkoda, że ona nie mówi po francusku. It's fun learning foreign languages. Zabawnie (przyjemnie) jest uczyć się obcych języków. 139

c) Zdania, w których drugim podmiotem jest zdanie przydawkowe rozpoczynające się od zaimka: who, which, whom, that. Budowę takich zdań można wytłumaczyć jako rezultat „rozszczepienia" zwykłego zdania pojedynczego z jednym podmiotem. Weźmy np. za punkt wyjścia zdanie: John broke the window. John zbił szybę. Jeżeli chcemy podkreślić fakt, że to właśnie John a nie kto inny zbił szybę, powiemy tak: It is John who broke the window. To właśnie John zbił szybę. Jeżeli chcemy powiedzieć, że John zbił szybę, a nie co innego, powiemy: It is the window that John broke. To właśnie szybę John zbił. Oto przykłady zdań o takiej konstrukcji: It is Helen who found the watch. To właśnie Helen znalazła zegarek. It is the watch that Helen found. To właśnie zegarek Helen znalazła. It was Henry who took my best tie. To właśnie Henry wziął mój najlepszy krawat. It was my best tie that Henry took. To właśnie mój najlepszy krawat wziął Henry. Porównajmy teraz zdania z konstrukcją There + (be) i z Preparatory It. There is a policeman in front of us. Przed nami znajduje się policjant. It was a policeman who told me to turn left. To (właśnie) policjant polecił mi skręcić w lewo. It is time for you to get up. Już pora, abyś wstawał. There is time for you to have a cup of tea before getting up. Masz jeszcze czas na wypicie filiżanki herbaty przed wstaniem. W wielu przypadkach it występuje jako jedyny podmiot zdania. Oto przykłady zdań z takim podmiotem, które mogą Polakowi sprawiać pewne trudności. It is a month since I saw her. To już miesiąc od czasu jak ją widziałem. 140

It's two years since I had a holiday. To już dwa lata odkąd miałem wakacje. It's three miles to the nearest town. Do najbliższego miasta jest trzy mile. It's warm at this time of year in Poland. O tej porze roku jest ciepło w Polsce. It's nice to get out of town in summer. Przyjemnie jest wyjechać z miasta w lecie.
ĆWICZENIE i

Wstaw it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. ... Mary who gave us your telephone number. ... some interesting stories in this book. ... difficult to cross the street in a big city. ... a good play in our local theatre last week. ... wet last Sunday, wasn't it? I think ... John who introduced us. Get up, ... time to go to school. I'm sure ... a lot of people at the meeting tonight. ... very cold last night, wasn't it? ... on my first visit to France that I went to Nice. Driving is dangerous when ... a fog. ... difficult to understand what he is speaking about. ... an information desk in the entrance hall. ... a pity you can't come to our party.

ĆWICZENIE II

Uzupełnij wstawiając it lub there z czasownikiem to be w odpowiednim czasie. W niektórych zdaniach należy wprowadzić liczbę mnogą, formę pytającą lub przeczącą: 1. 2. 3. 4. 5. 6. ... a river near the town? Yes, ... but ... dangerous to bathe in it. ... no use discussing this problem. ... nothing to do but to wait. ... far to the nearest service station? ... enough food for everyone? Oh, yes, ... impossible to eat it all! ... a pity you don't speak French: ... some charming French girls in our hotel. ... a car park in the centre of the town? Yes, but I'm afraid ... impossible to park a car there in the rush hours. 7. ... Lucy who told us about your marriage. 8. ... too cold for a walk last night, so we stayed at home. Oh, yes, ... a very cold wind in the evening. 141

9. ... easy to talk but we've got to do something at last. 10. ... better to go to the seaside in June — ... such crowds of people there in July and August. 11. ... any scotch tape on your desk? No, I'm afraid ... any. 12. ... a pity we haven't got a car. Oh, I don't know. ... difficult to park a car in the city, and besides ... a very good bus service in our town.
ĆWICZENIE in

Przetłumacz na angielski: 1. Było wiele wypadków drogowych od początku roku. 2. Szkoda, że Mary nie odwiedzi nas jutro. 3. Na jutrzejszym zebraniu będzie wiele ludzi. 4. Wczoraj był bardzo dobry koncert w parku. 5. Miło jest znowu cię widzieć. 6. Nie ma wysokich budynków w tym małym miasteczku. 7. Nie warto próbować jej przekonywać. Ona cię nie usłucha. 8. Czy są czyste chusteczki do nosa w szafie? 9. Nie zawsze jest łatwo eksperymentować. 10. Po drugiej stronie ulicy jest przystanek autobusowy.

9. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami

Zajmiemy się tu zdaniami, w których oba dopełnienia wyrażone są rzeczownikami (z przydawkami lub bez) lub zaimkami. Możemy rozróżnić dwa typy takich zdań. Pierwszy typ to zdania zawierające tzw. dopełnienie bliższe (odpowiadające na pytanie: kogo ? co ?) i tzw. dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie: komu? czemu?). Oto przykłady takich zdań: Mary has given me a present. Mary dała mi present. I can lend you my bicycle. Mogę ci pożyczyć rower. Mother told the children a story. Mama opowiedziała dzieciom historyjkę. I have told my wife everything. Powiedziałem żonie wszystko. W zdaniach o powyższej konstrukcji najpierw występuje dopełnienie dalsze a po nim dopełnienie bliższe. Dopełnienie dalsze może być dowolnym rodzajem rzeczownika lub zaimka, natomiast dopełnienie bliższe nie może być zaimkiem osobowym. Drugi typ zdania z dwoma dopełnieniami zawiera dopełnienie bliższe i tzw. dopełnienie przyimkowe, tzn. rzeczownik lub zaimek poprzedzony przyimkiem. Oto przykłady: Mary wrote a letter to John. Mary napisała list do Johna. I have bought some sweets for the children. Kupiłem dzieciom cukierków. John brought these flowers for you. John przyniósł te kwiaty dla ciebie. Mr. Smith gives lessons to some Polish students. Pan Smith daje lekcje polskim studentom.

143 .

w którym ta właśnie informacja znajduje się na końcu zdania: Mary has given me a present. Listonosz przyniósł Johnowi paczkę. Drugim kryterium wyboru pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami jest stopień rozbudowania tych dopełnień. Listonosz przyniósł ją dla Johna. Kupiłem sobie nowy kapelusz. Mary dała mi prezent (a nie co innego). The postman brought a parcel for John. kupowana itp. Listonosz przyniósł paczkę dla Johna. w którym ta właśnie osoba wymieniona jest na końcu zdania: Mary has given a present to me. I bought it for myself. Kupiłem go dla siebie. Wybór pierwszego lub drugiego typu zdania z dwoma dopełnieniami zależy od tego. posyłana. przekazuje. John sent some flowers to Mary. Jeśli natomiast mówiący chce podkreślić jako główną nową informację komu jest rzecz dawana. jak przyimkowe może być wyrażone dowolnym rodzajem zaimka lub rzeczownika. John posłał Mary kwiaty. Mary dała prezent mnie (a nie komuś innemu). Jeżeli dopełnienie 144 . Oto przekształcenie zdań podanych powyżej: Mary has given it to me. na jaką informację mówiący pragnie położyć główny nacisk. John posłał kwiaty Mary. The postman brought it for John. wybiera typ pierwszy. ofiaruje. The postman brought John a parcel. Kupiłem nowy kapelusz sobie (dla siebie). John sent them to Mary. John sent Mary some flowers. I bought a new hat for myself. Mary dała go mnie. wybiera typ drugi. pożycza. I bought myself a new hat. Jeśli chce podkreślić co ktoś daje. posyła itp.W tej konstrukcji zarówno dopełnienie bliższe. John posłał je Mary. Dopełnienie bliższe wyrażone zaimkiem osobowym może wystąpić tylko w tym typie zdania.

Daj mi to.) X. Nie. X.) X. 2. 4. 5. 6. 7. John posłał Mary olbrzymi bukiet czerwonych róż.) X. Pokaż mi je. 9. 8. Dobrze. John mi je dał. Nie pożyczaj mu go. Brown teach his students? (French) Did Mr. 8. 3. I lent them to him. Tak. John pożyczył go jej. 145 ĆWICZENIE II 10 — Język angielski . tj. Have you shown Mark my new picture? (Y. Daj mu je.) X. Black promise this job to John or to Peter? (Peter) What did Jane tell her husband about her stay in Paris? (everything) Whom did Jane tell the story of her stay in Paris? (her husband) Whom are you going to give these apples and these oranges? (Jane. dopełnienie dalsze występuje przed dopełnieniem bliższym: Give it to me. 6. np. częściej stosuje się typ drugi. np. Pożyczyłem mu je.) X. 7. 3. Jeśli dopełnienie dalsze jest rozbudowane.) X. 4. John is enthusiastic about my new car. Is this Mary's camera? (Y. (Y. 5.) X. We showed her to them.: John sent some flowers to the pretty sister of his friend Tom. (Y. I've bought some records for John. częściej stosuje się typ pierwszy. Pokazałem mu go. John posłał kwiaty ładnej siostrze swego przyjaciela Toma. ĆWICZENIE I Odpowiedz na pytania (wykorzystaj informację w nawiasie): 1. (Y. Please don't tell this secret to my wife.bliższe jest rozbudowane. 2. What beautiful flowers! (Y. Mary) Przetłumacz na angielski zdania w nawiasie: 1. Pokazaliśmy im ją. What did John buy Mary? (a ring) When did he give it to her? (yesterday) Have you bought these books for John or for yourself? (John) Have you bought John a book or some other present? (a book) Who did you lend your typewriter to? (my brother) What does Mr. wyrażone rzeczownikiem z przydawkami. 10. Jeżeli oba dopełnienia wyrażone są zaimkami osobowymi.: John sent Mary an enormous bunch of red roses. Here is the sugar. Przysuń mi go. (Y. Here are some photographs of the children (Y. Nie powiem go jej).

Present Perfect That house has been sold. W naszym mieście buduje się (właśnie teraz) nową szkołę. Future Simple This bill will be paid tomorrow. że jego pióro zostało znalezione w szkole. Ten rachunek zostanie zapłacony jutro. Konstrukcje w stronie biernej 10. Present Continuous A new school is being built in our town. Tworzenie strony biernej Formy strony biernej tworzy się (podobnie jak w języku polskim) za pomocą czasownika to be oraz imiesłowu czasu przeszłego. Kiedy przybyłem podawano obiad. Drzwi są zamykane co wieczór przez mojego ojca. Past Perfect He said that his pen had been found at school. Twój list został wysłany wczoraj. Present Simple The door is locked every night by my father. Past Continuous When I arrived dinner was being served. Simple Past Your letter was posted yesterday.10. 146 . Ten dom został sprzedany.1. Powiedział.

: My watch has been stolen. It must be cleared. np. somebody. . np. Ludzie mówią po angielsku na całym świecie. Użycie strony biernej Właściwe użycie strony biernej przedstawia trudności dla Polaka. Ta skrzynka pocztowa jest pełna. people). to be seen — być widzianym. Ratusz jest w odnowie. This letter box is full. is) brought Present Continuous am (are. np. 1) Stronę bierną stosuje się najczęściej w następujących sytuacjach: a) gdy interesuje nas wykonanie czynności a nie jej wykonawca. Strona czynna They are renovating the Town Hall. Ukradziono mi zegarek.2. b) Gdy sprawca czynności jest nieznany. Musi być opróżniona. Odnawiają ratusz. lub gdy sprawca czynności jest nieokreślony (someone. Na całym świecie mówi się po angielsku. np. Te okręty buduje się w Glasgow.Bezokolicznik w stronie biernej tworzy się przez użycie bezokolicznika to be i imiesłowu biernego.: Strona czynna People speak English all over the world.: Those ships are built in Glasgow. Zestawienie Infinitive to be brought Present Simple am (are. is) being brought Past Simple was (were) brought Past Continuous was (were) being brought Present Perfect have (has) been brought Past Perfect had been brought Future Simple will (shall) be brought Future in the Past would (should) be brought Future Perfect in the Past would (should) have been brought 10. they. everyone. Strona bierna The Town Hall is being renovated. Strona bierna English is spoken all over the world. ponieważ w języku angielskim używa się jej znacznie częściej niż w języku polskim. everybody.

10* 147 .

w stronie biernej podmiotem jest dopełnienie bliższe (kogo. np. np. tell (powiedzieć). Pokazali twój list ojcu. Mówiono. np. Nazwę sprawcy poprzedza się przyimkiem by. gdy to właśnie jest główną informacją udzielaną rozmówcy. award (przyznać). Strona bierna Your letter was shown to Father. Ten formularz należy wypełnić drukowanymi literami. że szkolne ferie będą trwały do 3 stycznia. Po niektórych czasownikach. gdy sprawcę (wykonawcę) czynności chce się szczególnie wyeksponować. d) W zdaniach odpowiadających polskim zdaniom typu: mówi się (it is said). America was discovered by Columbus. It has been announced that school holidays will last until the 3rd of January. show (pokazać). Strona A doctor will be sent for. It is said that the government will raise the price of meat.: Passengers are requested to proceed to the customs. że rozmowy były bardzo owocne. Te listy zostaną napisane na maszynie przez pannę Jones.: Strona czynna They showed your letter to Father.: Strona czynna bierna czynna They will send for a doctor. czemu). zakazach. co) lub też dopełnienie dalsze (komu. These letters will be typed by Miss Jones. Ameryka została odkryta przez Kolumba. Oni poślą po doktora. Pasażerowie proszeni są o udanie się do komory celnej. 2) Stronę bierną stosuje się także. It was said the talks were very fruitful. Pośle się po doktora. Twój list został pokazany ojcu. Oni często się z niej śmieją. Ogłoszono. . give (dać). jak np. że rząd podniesie cenę mięsa. przypuszcza się lub mówiono (it was said.c) W oficjalnych instrukcjach. it has been said). Podmiotem zdania w stronie biernej może być również dopełnienie przyimkowe. This form should be filled in block letters. lub: Father was shown your letter. Mówi się. zawiadomieniach. Strona They often laugh at her.

148 .

Uzupełnij poniższe dialogi podając odpowiedzi według wzoru.: Have you read the teachers' reports? Mr. They widened some of the old narrow streets.: They . A.. 4. B. A..: It's .. ĆWICZENIE III Dyrektor szkoły Mr. przygotowania do uroczystości zakończenia roku szkolnego i pragnie upewnić się. 3.: It's . Mr. A. ĆWICZENIE II Przepisz poniższe opowiadanie w stronie biernej. it has been sent. B..: Have you prepared the welcoming speech? Mr. 5.: Have they built the swimming pool at last? B. B.: Have you typed those letters yet? B.. They reconstructed the old cathedral..: Have you asked the teachers to be present at 12 a. B. Mr. 4.. In the seventies they modernized our town. B.? Mr. B.: Yes. 2.: Have you checked the list of the guests? Mr. 3. 4.: Have they written their report? B. 2. They completed the reconstruction a month ago. 5. 6. They built a new shopping centre in the centre of the city. 2. zaczynając od zdania: In the seventies our town was modernized: 1. Wzór: Has lunch been cooked yet? It's just being cooked.. 5.: It's . K. omawia ze swoim zastępcą Mr.: Has she made the coffee? B.: Have you sent the invitation to the Mayor yet? Mr. K.Strona bierna ĆWICZENIE I She is often laughed at.: Have you answered the parents' letters? Mr. 3. czy wszystko zostało należycie przygotowane. B. Ona jest często wyśmiewana. A. 1. zdaniami w stronie biernej: Wzór: 1. K.: They . Uzupełnij odpowiedzi Mr..m. B.: Have you told the canteen staff to prepare refreshments? 149 . A.: Have they painted the walls yet? B..

3. You ought to repair that old clock. Someone is serving coffee now. 3. Next month our university will celebrate its 400th anniversary. Several eminent professors (invite) to the ceremony. Dear Professor Watson. 5. The opening speech (deliver) by professor Jones. We would be happy to have you as our guest. You should inform the police. They opened the theatre only last month. 8. 4. You ought to return the books to the library before the first of March. whom you have met. You may be asked a lot of questions. 1. Everyone knows the facts very well. 9. ĆWICZENIE VI Napisz następujące zdania w stronie biernej. 2. You will have to fill in a lot of forms. 150 Someone noticed the thief an hour earlier. Let us know if we can put your name on the list. 2. 6. People will soon forget the whole affair. They can't sell their old car. Uzupełnij list profesora. Yours sincerely. stosując czas Future Simple w stronie biernej czasowników podanych w nawiasach. 5. Paul Black ĆWICZENIE v Przekształć poniższe zdania na stronę bierną: Wzór: They may ask you a lot of questions. People mustn't park cars in front of that building. They can build a school in five months. They ought to pay him. You needn't translate this article. 4. pomijając określenie wykonawcy: 1.ĆWICZENIE IV Profesor Paul Black pisze do kolegi zapraszając go na obchody 400-lecia uniwersytetu. The big hall of the university (decorate) by our students and a concert (give) by a famous pianist. 7. You should keep butter in the fridge. . 10. All the arrangements (complete) soon.

Brown) The bill will be paid by Mr. 10.. 9. 12. 16. 2. 15. 11. Must the meeting be held today? (Yes. Someone has taken away two of my books. 5. 11. What time are the shops opened in this town? (7 o'clock) 2. Wilson) Who usually cooks breakfast? (my sister) Who will open the exhibition? (Princess Anne) Who makes the best tea? (the English) Who had opened the window before we came in? (the thief) Who is repairing our car? (a good mechanic) Who has opened my letter? (the secretary) Who wrote "Pygmalion"? (George Bernard Shaw) Who has stolen the jewellery? (a tramp) Who took Mary's photograph? (Jim) Who usually takes the boys to school? (Father) Who has cleaned the kitchen? (Jane) Who will give away the prizes? (the headmaster) ĆWICZENIE VIII Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: How often are these cacti watered? They are watered once a week. 8. You must finish the work by five o'clock. 12. 13. Who will pay the bill? (Mr. 1. Brown. Someone cleans the rooms every week. You must write the answers in ink. 14. They will cut the tree down.. next year) 3. Someone has locked the safe. ĆWICZENIE VII Odpowiedz na poniższe pytania wykorzystując informację podaną wiasie. . 7. 8. Someone will send this parcel to Mr. 6. 13. Someone is repairing the road to Winchester. One can easily forget a telephone number.) . 10. They are now producing this type of transistor radio in Japan. Someone has translated those documents. Odpowiedzi należy podać w stronie biernej: Wzór: 1.6. 14. 7. 3. Will this plan be discussed at the next meeting? (No. Brown. Who sends those goods to Japan? (Smith and Co) Who wrote this report? (Mr. 4. 9.

Have they paid the boy for his work? Yes.... Somebody has told the police a lie. Oh. No. They will take Mr. by Mr. I . That's too bad.. by Miss Hill... he . John hasn't posted that letter yet. 5. Must this letter be posted at once? (Yes. immediately. 2. she . They offered Mr. 4. she . Green. Smith is ill). Why didn't Jack come to Mary's party? I'm afraid she hadn't invited him. Uzupełnij stosując stronę bierną: ĆWICZENIE XI Wzór: 1. They have promised Henry a new bicycle. ĆWICZENIE IX Napisz następujące zdania w stronie biernej rozpoczynając zdanie od słów wytłuszczonych: Wzór: Someone gave Helen a ring. Helen was given a ring.. Will you sign these letters. sir? No. last Friday. Brown? No. 2. he .. it . They gave Janet a free ticket to the opera. he . 3. 4.. Are they sending your brother abroad? Yes.. 2. Someone will lend John a camera to take our photograph. he isn't being sent abroad. you . by Mr. Odpowiedz na następujące pytania według wzoru: ĆWICZENIE X Wzór: 1. Did they pay you for your work.) 6. Why hasn't the office been cleaned? (.... 7.... Did they give Mary a ring at Christmas? Yes. ? 5. Are they teaching your son to swim? Yes. he . Yes.. Will they offer me that job? No. Can they arrest that woman? No. they .. Someone should teach Susan to cook. 1... 5.... Smith round the factory. they . he .. . 6.... Will they ask you to come on Sunday? Yes. 7. Mary? Yes. Will you check these documents. 3. Green. It ought.. Did you correct Helen's homework? No. Wilson. Jones the post of treasurer. Mr. 4... 152 . they will be checked by Mr. Janet was given a free ticket to the opera. Did they show the man how to operate the machine? No. he is being sent abroad — lub: No. Someone handed Mary the programme. do you really think he . lub No. because Mrs.. How often is this letter-box cleared? (twice a day) 5. .. 3.. 6..4.

Portret mojej córki został namalowany przez słynnego artystę. Twoja książka będzie wydana w przyszłym roku. 2. Ta książka musi być zwrócona natychmiast. Nie zapłacono za ten obraz. Pasażerowie proszeni są o zapięcie pasów. Nie powiedziano mi. Gdy weszliśmy. Powieść Heleny będzie ukończona przez jej męża. W naszej dzielnicy buduje się duży basen. 8. że prezydent przybędzie do Rzymu jutro. 7. że goście już wyszli. Czy Jim będzie zaproszony na przyjęcie? Okno otwarto zanim poszedłeś spać. Ogłoszono. 4.ĆWICZENIE XH Przetłumacz na angielski: 1. 12. właśnie podawano obiad. 13. 3. 9. 10. 6. 11. 15. Po hiszpańsku mówi się w większości krajów południowoamerykańskich. 5. . 14. Dlaczego listy nie zostały jeszcze przepisane na maszynie? Ryż jada się głównie na wschodzie.

Yes. Has the train already left? Czy pociąg już odjechał? Do you odjechał. Yes. Czy Mary jest w domu? he can. to znaczy odwrócenie porządku podmiotu i tej części orzeczenia. Nie. W czasach Simple Present i Simple Past utworzenie pytania typu Yes-No wymaga użycia na początku pytania odpowiedniej formy czasownika posiłkowego do. it Nie. a mianowicie do. lubimy. Innymi słowy. Pytania Yes-No.1. na które odpowiedzią jest potwierdzenie lub zaprzeczenie. ani tego. Pytania typu Yes-No odpowiadają polskim pytaniom zaczynającym się od słówka „czy". 154 . Pytania nie zawierające przeczenia Pytania takie sugerują neutralną postawę mówiącego w stosunku do oczekiwanej odpowiedzi. pytania o rozstrzygnięcie. No. Czy John mówi po francusku? has. she isn't. są to pytania. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie General Questions. Tak. po której następuje podmiot zdania. Konstrukcje pytające 11. niedużo. nie odjechał. No. No. does lub did. No. że oczekuje odpowiedzi przeczącej.1. tj. jaka padnie odpowiedź. No. piwo? Does it rain much here? it does. że oczekuje odpowiedzi twierdzącej. Tak. nie mówi. Can John speak French? mówi. it doesn't Nie. Yes. he can't. we don't. zwane także Yes-No Questions.11. it hasn't Nie. 11. Is Mary at home? Tak. Tak. Tak. jest. nie ma jej. Czy dużo tu pada deszczu? dużo. Yes. Wyraża on tylko swoją niewiedzę. inwersja. gdy zadajemy pytania w języku angielskim. Nie. którą stanowi czasownik w formie osobowej. she is. Zaczynają się one od formy czasownika specjalnego (posiłkowego lub modalnego).1. Yes. charakteryzuje je tzw. Słówko to nie ma odpowiednika. all like beer? Czy wszyscy lubicie we do. nie lubimy. Nie wyraża on ani tego. mogą zawierać przeczenie lub nie zawierać przeczenia.

.. postawa.. . nie zadowolenie..: Wasn't it Dr. Nie. Have the children ever been to the circus? 1. możemy zapytać: Don't you like television? Czy nie lubisz telewizji? Gdy zapowiadają nam czyjąś wizytę w porze dla nas niedogodnej możemy zapytać: Can't he come another time? Czy on nie może przyjść kiedy indziej? Gdy ktoś się źle czuje i nie idzie do lekarza... np. I didn't. it has.... np. gdy twierdzenie.. No.: Isn't it awful? Czyż to nie straszne? ĆWICZENIE I Utwórz pytania typu: yes-no questions. 11. 155 .. możemy zapytać: Shouldn't you go and see a doctor? Czy nie powinieneś iść do lekarza? b) Zadajemy takie pytania. Tak. co podobne pytania w języku polskim. niedowierzanie. they haven't.. dzwoniłem. sprzeciw. Wilson who cured your daughter? Czy to nie doktor Wilson wyleczył twoją córkę? Wypowiedzi w postaci pytań w formie przeczącej niekiedy funkcjonują jako wykrzykniki. działanie lub de cyzja naszego rozmówcy wzbudza nasze zdziwienie. gdy nie jesteśmy całkowicie czegoś pewni i oczekujemy od rozmówcy rozwiania naszych wątpliwości.. .. Na przykład.1... The strike at the Heathrow Airport has ended at last.. nie dzwoniłem. I did. ? Yes... gdy proponujemy komuś oglądanie telewizji a ten ktoś odmawia.2. ? No..Did you ring? Czy dzwoniłeś? Yes. Pytania zawierające przeczenie Pytania w formie przeczącej zadaje się w języku angielskim w tych samych okolicznościach. dotyczące informacji zawartych w podanych zdaniach: Wzór: The children have never been to the circus. Mianowicie: a) Zadaje się takie pytania.

Yes. ĆWICZENIE II ? Uzupełnij zdania pytająco-przeczące: 1... ? Yes. ? Yes. 11.... . ? Yes.... he was... The children are already asleep... The Wilsons are coming on Friday.. My secretary will book your air ticket. he did...... ? Yes. 12... 9. Robert visited his parents in December...too late? 4. 7. 10.... with Jim? 3.. they will..... The conference is being held in that building..... ? Yes. but he understands Spanish... she did.. A.. A..... on Saturday? 2.... B.. B .. she does.. ? No. ? Yes.. ? Yes. ? Yes. I'm going to a dance with George. it is. 6. they aren't. 4.. Our children go to bed at eleven.. Wouldn't ... ? No. He was driving his father's car when he had the accident. I will start at nine o'clock. she does. Miss Wilson does her shopping at the supermarket near here. Weren't .2... better . I'd like to go to the theatre. .... Mr. Smith left the office before me. A. Jane always goes to school on foot... she will... too late? 156 ... 8. Henry had left before Mary came.. a new one? 5. 3.. ? Yes... ? Yes. .. B .. Can't . she has. ? Yes........ he can't. 13. B... B. I would...... The Browns will bring their cousin to the party.. A. 14. 15.. .. Our guest can speak Spanish fluently. he had.... 5. Jane liked the ring I gave her for her birthday. Mary has been playing the piano all the time. We must have our fridge repaired.... .. I can hear them laugh.... he did. A.... .............

...2... name Harold Rogers? 7. she was .1..... A... when... No more coffee for me... yes. thank you. B.. No. whom.. a dictionary? 11. why.1. did)....... Question Words — wyrazów pytających... Oh. w których wyraz pytający nie jest podmiotem ani częścią podmiotu W takich pytaniach występuje inwersja.. what. Special Questions .. whose.. A. a present? 9.. do.6..Pytania o uzupełnienie Special Questions są to pytania zaczynające się od zaimka..1).......coffee? 8. 11. Was Jane present at the meeting yesterday? B. Shouldn't .2.. czyli od tzw...........2.... We have a new director... Pytania... określnika lub przysłówka pytającego. Oto przykłady pytań typu Special Questions.. B ..... Haven't ... where...... It's Aunt Barbara's birthday tomorrow! B..... does. B. Don't . I can't understand this expression... A. how...... Pytania z formami czasowników be i have oraz z czasownikami modalnymi What's your name? Jak się nazywasz? What can I do for you? Czym mogę służyć? Who is that man? Kto to jest ten człowiek? What are you doing? Co robisz? When will she come? Kiedy ona przyjdzie? What's the matter? O co chodzi? Where may I put my things? Gdzie mogę położyć swoje rzeczy? How long have you been living in Canada? Jak długo mieszkasz w Kanadzie? Why are you so upset? Dlaczego jesteś taki zdenerwowany? How many sisters have you? Ile masz sióstr? How much must we pay? Ile musimy zapłacić? What had the manager told you before you started work? Co ci powiedział kierownik zanim rozpocząłeś pracę? 157 . tak jak w pytaniach o rozstrzygnięcie (patrz rozdz....1. 11.. A. A........ Są to wyrazy: who... which.... 11. W Czasach Simple Present i Simple Past trzeba wprowadzić formy czasownika posiłkowego do (tj....see her? 10.

podmiot nie jest w nich poprzedzony czasownikiem posiłkowym. thank you. (Five of the children fell ill). 158 . jak w innych typach pytań.2. does. She's very pretty. Whose paper is the best? John's. Czyj referat jest najlepszy? Janka.2. 11. does.What is the Smith's house like? Jaki jest dom państwa Smith? How is your wife? Jak się czuje (miewa) twoja żona? What's your wife like? Jaka jest twoja żona? Uwaga. Ile dzieci zachorowało? Pięcioro. w których wyraz pytający jest podmiotem lub częścią podmiotu Pytania takie mają szyk zdania oznajmującego. np. Co czyni cię szczęśliwym? Piękna pogoda. she's fine.: Who did you meet yesterday? 11. Natomiast odpowiedź na pytanie What's your wife like ? powinna podawać jakieś jej cechy. (Mary does). Kto chce oglądać telewizję? Mary.1. Nie występują w nich formy posiłkowe: do. Na pytanie: How is your wife? odpowiemy: Oh.2. (Jest bardzo ładna). Pytania. Who wants to watch television? Mary. (John's paper is the best).2. (Dziękuję. did. How many of the children fell ill? Five. tzn. What makes you happy? Fine weather. She's tall and dark (Jest wysoka i ma ciemne włosy). czuje się doskonale). w zdaniach typu: Whom did you meet yesterday ? jest rzadko używana i we współczesnym języku potocznym zastępuje ją who. np. Pytania z użyciem form: do. (Fine weather makes me happy). did Where does Mary live? Gdzie mieszka Mary? When did you see John? Kiedy widziałeś Johna? How does Jane speak French? Jak Jane mówi po francusku? Why didn't you tell me the truth? Dlaczego nie powiedziałeś mi prawdy? What does your wife usually cook for dinner? Co twoja żona zwykle gotuje na obiad? Whose glasses did you find? Czyje okulary znalazłeś? Which of our friends did you meet at Zakopane? Kogo z naszych przyjaciół spotkałeś w Zakopanem? How much does it cost to get to London by air? Ile kosztuje przelot do Londynu? Uwaga: forma whom np.

Kto zamknął okno? Patryk. 3. . ? Mary: She's Mr. He's speaking to his best friend Mr. ? 2. Mary: There are a lot of people in the theatre tonight.. Who will help me? Alice.. Her husband is sitting next to her.. Do you see that beautiful woman in the box over there? Jane:: Yes. Her father is very rich. (Henry does). Dobson.. że wyjeżdżasz za granicę.Which student speaks French best? Henry. Dobson's fiancee. Jane nie zna nikogo i zadaje Mary wiele pytań. Kto mi pomoże? Alice. look at that pretty girl! Jane: . Jane: .. Uzupełnij dialog pytaniami Jane. ? Mary: She's a very gifted dress designer. ? Mary: He's a businessman.. W kraju docelowym funkcjonariusz kontroli paszportowej zapyta cię o nazwisko. 2. Chris: Have you met Helen's husband? Kate: No. (Patrick did).. Bellows. ĆWICZENIE m Uzupełnij poniższy dialog pytaniami typu: What's he (she. Chris: He's very good looking and rather nice. Zadaj jego pytania w języku angielskim. ĆWICZENIE I Mary i Jane są w teatrze na premierze. Who is she? Mary: It's Mrs. Who closed the window? Patrick. ? 159 . Kate: Oh. 4.. datę urodzenia. 1. Jane: What's his job? Mary: He is a film producer. 1. Mary zna osobiście lub z widzenia wiele wybitnych osobistości. numer paszportu. stały adres.. imię. ĆWICZENIE II Wyobraź sobie. it) like lub: How is he (she). Oh... Jane: And . Jane: . narodowość. zawód. ? Mary: He's the director of the play we are going to see. not yet.. She's charming and she has a very interesting job. (Alice will). Który student mówi najlepiej po francusku? Henry. . They have just rented a flat.

How many brothers and sisters have you? 6. Ponieważ babcia źle słyszy. ĆWICZENIE IV Odpowiedz na następujące pytania: 1. Kate. Oh. What are you going to do on Sunday? 9. 13. he's still in bed. Chris: . 15. Chris: And what about your mother.. Chris: It's small but very comfortable. What's your address? 7. 2. 3. 7. 11. z którego właśnie wróciła. Where were you born? 10. 5. I wanted to ask about your father. What are your working hours? 8. Przetłumacz poniższe pytania na angielski: Jak długo możesz zostać z nami? Dlaczego jesteś taki zły? O co chodzi? Jak długo uczysz się angielskiego? Dlaczego musicie wyjść tak wcześnie? Gdzie są moje okulary? Ile to kosztuje? Czym mogę służyć? Kiedy Mary przyjedzie do Londynu? Gdzie oni mogą się zatrzymać? Dlaczego twój zegarek się zatrzymał? Jaki jest nowy samochód twojego brata? Co robią dzieci? Kto pomoże mi rozpakować walizkę? Jak się miewa twoja córka? Jak długo czekasz na Lucy? ĆWICZENIE VI Mary opowiada babci o przyjęciu. 12. W poniższym dialogu uzupełnij pytania babci: 160 . żąda powtórzenia wypowiedzi. 8.. 6. 9.. What's your name? 2. 4. We had a new doctor examine him yesterday. .3. 10. 14. 4. ? Kate: She is fairly well but she's worried about Father of course. .. ? Kate: Father is not well yet. What is your native town like? ĆWICZENIE V 1.. How old are you? 4. 5.. What is your flat like? 5. ? Kate: He looks very sensible and efficient. What's your job? 3.

M.. ? : A very good dinner.: G.: M..: M.: 4.: G.. : Whose . : He introduced me to the famous singer Miss Ellis.: G. ? : Some songs by Schubert. Granny: How many people were there at the party? Marv: About twentv. B.. : Who . : What . LA.. ? : To sing for us. ? : That he wrote TV plays.: G. M. : What . ? : Alice's. Mary: About twenty 1..: M.: Yesterday I bought a very nice handbag.. : What . : He told me he wrote TV plays. White.: M. White ? : Your friend Mrs. : He is Alice's cousin. M. M. M. : Oh.: Where .: G.: G..Wzór.: M. : What . ? : Most of the other guests. : She sang some songs by Schubert. M. U — Język angielski 161 . M. : Who .: M. ? A.. G..: G.: M. I forgot to tell you! I saw your friend Mrs.: 7. : I met a very interesting man.. : What .: 5. ? : Drinks. ĆWICZENIE VII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym where.. to? : To the famous singer Miss Ellis.: In that big shop near the station.: 9.: 6. Mary: There were about twenty people at the party.: G.: M.: 1 M. M. : Who . : Next we had a very good dinner.: G... : He knew most of the other guests.: 3.. : We all asked Miss Ellis to sing for us. ? : A very interesting man. M.: 2.: : First they offered us drinks..: 8..: M.: M...: 0..

.. B....: Last month. ? A.: I found your keys this morning. ? A..: . B.: I met a charming girl the other day. ? A.: The Browns are moving to Liverpool. 4. A. A.: I passed a very difficult exam a short time ago. 3.: . 4. A. B. A. 6...2. ? A.. 3.. A. B.: In a big export firm. 5. ? A. 5. A. Black earns a lot of money. A. A. B.: .. ? A. ? A. A. ? A.: Last week.: . B..: .: Mr. 7.: Probably next month.: .. A...: On Monday. A..: In the street.: Fm afraid I lost my watch yesterday.: At John's birthday party.. 6. 162 . B.: . B.: Tm going out. ? A.: Frank stayed in Spain for some time several years ago.: . B. ? A.: .: Tom told me about his plans some time ago. B. ĆWICZENIE VIII Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym when: 1. B..: .: As soon as possible.: To the post office.: John got a letter from Mr. ? A.: When ... White shortly ago. 2.: In Madrid.: In the kitchen. A.: You should telephone Mary...: We made a very interesting trip all over the United States during our holidays.

? Mrs..: My sister is going to Italy. Mary: ..: A.. A. ? Last spring..: Why .: Why .: The Joneses sold their car yesterday.. 4. B. 2. ĆWICZENIE X Mrs.: I put eight eggs in it...: . Mary: .: My husband wants to stay here. ? Mrs.. ? Next month. Pytanie Mary brzmi: How much coffee do you take for a cup? 1. ? A.: Why . S..: I'm very tired. ? A.: I clean the windows with warm water only. S.: A. 3.. Mary: . B. Mary chce się od niej wiele nauczyć. ? Mrs. 5. ? A.. Mary: . ĆWICZENIE IX Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym why: 1... A. Smith: I usually take two tea spoonfuls of coffee for a cup...: 7. A.. 4.. A.: It usually takes about forty minutes to bake a sponge cake. Wszystkie pytania rozpoczynają się od wyrazu how: Wzór: Mary: . S.: Because she wants to improve her Italian. B.: Because it's already past eleven..: Because it was too expensive for them — it used up too much petrol...: I use a pound of flour to bake a cake.: Because I have worked too much lately. A.. S. B.: Why . B.. A.: Because he likes the place.B. Smith jest bardzo doświadczoną gospodynią.: . ? A. Uzupełnij pytania Mary.. ? A.. Alan is leaving Paris soon. ? Mrs. ? Mrs. . 2.: B. . 3.: You should turn the radio off.

ix* 163 .

. . then? 1.. G. ? I polish the furniture with a special spray "Pledge". M.: 7. Rose is a very pretty girl. ? 164 .. G. 2. M. She works in a big department store..: I haven't drunk it.. ? 4. S. G. M. Mary: I didn't take it.? 3. 5. On the weekends she visits her family. aby otrzymać te same informacje o Jane.: Someone uses my cup. Mary: Mrs. 9. She is a shop assistant. 6. Uzupełnij pytania George'a według wzoru: Wzór: George: Someone took my pen yesterday. M. 1.: I didn't leave it open. ? 2.: Someone left the door open.. She usually spends her holidays at the seaside. Mary: Mrs. She gets to work by bus. ? I cook potatoes for about twenty minutes.m.. ĆWICZENIE XI Rose i Jane są przyjaciółkami i razem pracują. She usually has a sandwich and a cup of coffee for lunch. In the evening she often goes to the cinema. S..: I don't use it..: . George: Who took it. Przeczytaj uważnie informacje dotyczące Rose i zadaj pytania. G.: Someone has drunk my cocoa. 7. 4.: Someone searched my desk yesterday. Zadręcza swoją żonę Mary pretensjami i podejrzeniami.: .. She starts work at 9 a. G. Żona odpiera zarzuty. ? I wash the curtains twice a year.: I didn't search it. 3. Mary: Mrs. 8. S..: ..: . G. G. G...: 6.5.: . ĆWICZENIE XII George to zgryźliwy i podejrzliwy starszy pan. .

1. Co sprowadza deszcz? 4.: M. . I don't take them.: G. I didn't lose it.: 6. G.: 165 . 5. np.: Someone lost my key. Czyja to filiżanka? 3. 2.: M... ? ĆWICZENIE XIII Na podstawie list A i B zadaj pytania rozpoczynające się wyrazem pytającym who i daj krótkie odpowiedzi: 1... Kto telefonował przed obiadem? 11..5.3. Pytania alternatywne Pytania alternatywne są to pytania sugerujące wybór jednej z dwóch możliwości.. Ilu studentów postanowiło spędzić wakacje w górach? 10. Kto z was nie ma paszportu? 5. 4. Czyj samochód był zostawiony na ulicy zeszłej nocy? 7.: 7. G. I haven't borrowed it.: G. 3. .: G. ? Someone always takes my glasses. Inne konstrukcje pytające 11. Kto chce jeszcze herbaty? 2.3. 6. ? Someone has borrowed my newspaper. A "Mona Lisa" penicillin America the steam engine "Othello" the battle of Austerlitz B Napoleon James Watt Sir Alexander Fleming Shakespeare Leonardo da Vinci Christopher Columbus ĆWICZENIE XIV Przetłumacz na angielski: 1.: M. Co powoduje zatrucie środowiska? 8. G. Co cię tak zmęczyło? 6. . Jakie kraje eksportują dużo ropy? 9.

Pytania w rodzaju: To whom was the telegram sent? można spotkać w tekście pisanym. powiemy jednak: Who was the telegram sent to? Przyimek występuje: a) po orzeczeniu zdania. jeżeli pytanie zawiera okolicznik.2.: What are you looking at? Na co patrzysz? b) po dopełnieniu. np. np. przyimek najczęściej występuje przed tym oko-licznikiem. Można je spotkać niekiedy w piśmie i to raczej w stylu oficjalnym.: What are you looking at so intently? Na co patrzysz z takim napięciem? What did you polish your shoes with yesterday? Czym wyczyściłeś wczoraj buty? Oto dalsze przykłady pytań z przesuniętym przyimkiem: Who are you waiting for? Na kogo czekasz? Where does he come from? Skąd (z jakiego kraju) on pochodzi ? . jeżeli po orzeczeniu występuje dopełnienie.: Who are you writing this letter to? Do kogo piszesz ten list? Przyimek zatem znajduje się zazwyczaj na końcu pytania. np. ale nie używa się ich w mowie potocznej. Pytania z przesuniętym przyimkiem W języku angielskim pytania zaczynające się od przyimka występują bardzo rzadko. Jednakże.3.Is your brother a doctor or a dentist? Czy twój brat jest lekarzem czy dentystą? Do you want tea or coffee? Czy chcesz kawy czy herbaty? Will the concert be on Saturday or on Sunday? Czy koncert odbędzie się w sobotę czy w niedzielę? Shall we go to the theatre or to the cinema? Czy pójdziemy do kina czy do teatru? Shall we go for a walk or do you prefer a rest? Czy pójdziemy na spacer czy wolisz odpocząć? 11.

166 .

3. nieprawdaż? b) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest przeczące. didn't he? Pan Brown wyjechał do Paryża w zeszłym tygodniu. nieprawdaż? Tworząc zdania zakończone zwrotem Question Tag należy pamiętać. np. prawda? Mr. does she? Mary nie mówi po francusku. w zwro cie tym nie występuje przeczenie. can she? Mary nie umie pisać na maszynie. haven't you? Skończyłeś. Brown went to Paris last week. prawda? Mary doesn't speak French. Porównajmy dwa rodzaje zwrotów Question Tags: a) jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest twierdzące. was she? Nie było jej na zebraniu wczoraj. weren't they? Chłopcy byli tu wczoraj. w zwro cie tym występuje przeczenie. isn't he? John jest dobrym kierowcą. prawda? Mary can't type. że: a) w zwrocie Question Tag występuje ten sam czasownik posiłkowy (lub modalny) co w orzeczeniu poprzedzającego zdania. np.: She wasn't at the meeting yesterday. „czyż nie?".: The boys were here yesterday. np.: John is a very good driver. „prawda?". Zwroty typu „nieprawdaż" — Question Tags Zwroty zwane Question Tags odpowiadają polskim zwrotom: „nieprawdaż?". does lub did: You like to play tennis.What have you called this meeting for? Po co zwołaliście to zebranie? Whose photo are you laughing at? Z czyjej fotografii się śmiejesz? Which letter are you looking for? Którego listu szukasz? 11. prawda? 167 . prawda? You have finished. don't you? Lubisz grać w tenisa.3. w zwrocie tym wystąpi odpowiednio do. prawda? Jeżeli zdanie poprzedzające zwrot Question Tag jest w czasie Simple Present lub Simple Past.

isn't she? Yes. 3. won't they? Przyjadą samochodem.: Where . she isn't. isn't she? Mary jest twoją siostrą. she is. (Mary jest moją siostrą). prawda? c) Podmiotem zwrotu Question Tag jest odpowiedni zaimek osobowy. 2. gdy chcemy tym faktom zaprzeczyć. gdy chcemy potwierdzić fakty i prze cząco. np. wouldn't you? Chciałbyś napić się kawy. The Browns have sold their house. czy też sok pomarańczowy.b) Czasownik w zwrocie Question Tag zawierającym przeczenie zawsze łączy się ze słówkiem not tworząc formę skróconą.. czy też twoją. ĆWICZENIE I Utwórz pytania w języku angielskim do podanych sytuacji: 1. haven't they? Państwo Brown sprzedali dom.: Mary is your sister. she is. she isn't. np. Zapytaj swego gościa czy wypije kieliszek wina. B. Mary isn't your sister. ĆWICZENIE II Uzupełnij poniższe dialogi zadając pytania z przyimkiem na końcu zdania: 1. czy z plastiku.: Jane is Tom's sister. isn't she? Jane jest siostrą Toma. ? A. Green is a foreigner. (Mary jest moją siostrą). 168 . (Mary nie jest moją siostrą). 5. Zapytaj czy konferencja odbędzie się w maju.: Mrs. czy w czerwcu. 4. Zapytaj sprzedawcę sklepowego czy walizka jest zrobiona ze skóry. (Mary nie jest moją siostrą).. No. Zapytaj dziecko czy woli dostać piłkę. prawda? You would like some coffee. Zapytaj wychodzącego gościa czy wziął swoją własną parasolkę.: From the United States. czy lalkę. prawda? They will arrive by car. is she? Yes. A. No. prawda? d) Na wypowiedź zakończoną Question Tag odpowiadamy — niezależnie od formy tej wypowiedzi — twierdząco. prawda? Mary is your sister.

: About literature.: I've no idea. ? A.. O jakie formularze prosiłeś? 4. ? A. B. it's Mr.: My wife spends a lot of money. 4..... with) Who is John dancing with? 1... A. to) 2. about) 3. The telegram was addressed to your wife. A. B. ? A. O czym ona mówi? 3.: Jane is talking to someone on the phone. 5. (What . Do kogo piszesz? 6.: Who .: What .: Mary has borrowed a very good English-Polish dictionary.. A. (Who . ? A. Na końcu pytania powinien się znajdować przyimek: 1.: I think I put my bag in someone else's car. Na co czekasz? 2.: Who ... I'm going to have dinner with a film director. Po czyjej on będzie stronie? 7. Z kim idziesz do kina? 5. B..: Whose . He's waiting for someone. na które następujące zdania mogłyby być odpowiedzią: Wzór: John is dancing with Henry's wife.. B.. B. B. A. 6.: We had a very interesting talk.: Look. Po co kupiłeś ten obraz? 8..: From her grandfather.: On housekeeping and on her clothes. Komu zostawiłeś swój adres? ĆWICZENIE IV Ułóż pytania. ĆWICZENIE III Przetłumacz poniższe pytania na angielski. (Who . probably for a pretty girl.. A. ? A. A.. Jones. Z kogo się wyśmiewasz? 9. probably to her boy-friend.: I don't know. I have been thinking about tomorrow's lecture.: Who .. (Who .: What . ? A. 7.. with) 169 ..2. 3.: I don't know. Czym się zraniłeś? 10..

4. Granny is looking for her glasses. (What ... for) 5. She is looking at a plane in the sky. (What ... at) 6. We have been waiting for the teacher since 5 p.m. (Who ... for)
ĆWICZENIE V

Wstaw wyraz pytający who, which, what lub whose na początku pytania oraz odpowiedni przyimek na końcu. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. ... is butter made ... ? What is butter made from? .. can we use old newspapers ... ? .. hotel did you spend your weekend ... ? .. is John dancing ... ? .. have you borrowed money ... ? .. is the little girl afraid ... ? .. are you talking ... ? .. have you been thinking ... ? .. of you is that telegram ... ?

ĆWICZENIE VI

Dodaj zwroty typu: nieprawdaż. 1. It's cold today, ... ? 2. You will be ready soon, ... ? 3. Mark works for his father, ... ? 4. Tom can help you, ... ? 5. John has booked seats for "Hamlet", ... ? 6. Mrs. Black was in Scotland last year, ... ? 7. The Browns stayed with you over the weekend, ... ? 8. We shall see you later, ... ? 9. It wasn't your fault, ... ? 10. Paul doesn't enjoy fishing, ... ? 11. There wasn't a fountain here last year, ... ? 12. John won't be at Cambridge in March, ... ? 13. Tom hasn't returned our records, ... ? 14. The Joneses haven't gone over to France, ... ? 15. My husband didn't ring you up yesterday, ... ? 16. You won't be offended with me, ... ?
ĆWICZENIE VII

Zamień następujące pytania na zdania ze zwrotami Question Tags w dwóch wersjach: 170

Wzór:

Will Pat come to our party? Pat will come to our party, won't she? Pat won't come to our party, will she?

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.

Isn't there any food left over? Did you have your house repainted last year? Is John older than you? Do your children always tell the truth? Is Mr. Black going to speak now? Are there any good hotels in your town? Are we going to meet Walter at the party? Have you got a temperature? Could we meet here tomorrow? Did your grandfather live in Japan? Does Joan like her new job? Can you come at five? Has your brother come home yet? Did Alan paint this picture himself? Will there be enough food for all of us? Does Larry always come home so late?

12. Konstrukcje rozkazujące

Tryb rozkazujący w drugiej osobie liczby pojedynczej i mnogiej wyrażamy podstawową formą czasownika. Come here. Listen! Chodź tutaj. Słuchajcie. Proszę cię zjedz obiad. Proszę zamknij drzwi.

W formie bardziej uprzejmej dodajemy please. Please eat up your dinner. Shut the door, please.

W formie przeczącej występuje wyrażenie don't. Don't read that letter. Don't use your dictionary. Don't be late. Nie czytaj tego listu. Nie korzystajcie ze słowników. Nie spóźnij się.

W pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej odpowiednikiem trybu rozkazującego są wyrażenia z czasownikiem let. W pierwszej osobie liczby pojedynczej stosujemy wyrażenie let me. Let me have a look at my notes. Niech spojrzę w notatki. Let me think. Zaraz — niech pomyślę. Pozwól, że pomyślę. Let me see. Zaraz — niech się zastanowię. Pozwól, że się zastanowię. W pierwszej osobie liczby mnogiej stosujemy wyrażenie let's będące skrótem wyrażenia let us. Let's have dinner. Jedzmy obiad. Let's go. Chodźmy. W trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej let występuje z zaimkiem osobowym w formie dopełnienia lub z rzeczownikiem. Let Henry do it himself. Niech Henry sam to zrobi. Let them stay here. Niech oni zostaną tutaj. Let him find the way himself. Niech sam trafi. Let her come at once! Niech ona zaraz przyjdzie! 172

ĆWICZENIE I

A) Utwórz polecenia w drugiej osobie trybu rozkazującego wykorzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Door. Shut the door (albo: Open the door, albo: Lock the door).

time your hands the television set my question the window the medicine

B) Utwórz zdania przeczące w drugiej osobie trybu rozkazującego, wy korzystując następujące wyrażenia: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. The window Don't open the window (don't shut the window).

so much noise so many sweets such silly questions out in the rain so many lies this dreadful hat

ĆWICZENIE II

Przekształć następujące zdania według podanego wzoru (z użyciem właściwej formy zaimka osobowego): Wzór: Father wants the children to go to bed at once. Father: Let them go to bed at once.

1. The doctor wants Jim to take his temperature. 2. The teacher wants Jane to correct her mistakes. 3. Mr. Smith wants George and Helen to come and see him. 4. The director wants Miss Jones to take the message. 5. Mr. Smith wants the gardener to plant some roses. 6. Mr. Andrews wants his client to wait half an hour. 7. Jenny wants Robert to telephone at ten o'clock. 8. The manager wants Mr. Clerk to check this account. 9. Mary wants Tom to offer the guests some more drinks. 10. The judge wants the witness to repeat his statement. 173

ĆWICZENIE III

Przetłumacz następujące zdania na angielski: 1. Gdzie są twoje rękawiczki? Niech no się zastanowię. Myślę, że zostawiłem je w samochodzie. Niechaj mój syn ich poszuka. 2. Zapytaj go o radę. 3. Niech on sam wyczyści swoje buty. 4. Nie krzycz na mnie! 5. Nie powtarzaj mojego pytania. 6. Jest piękna pogoda — chodźmy na spacer. 7. Nie mogę rozmawiać z nim teraz. Niech zaczeka. 8. Kiedy ją ostatnio widziałeś? Niech no pomyślę ... To było na przyjęciu u Jane. 9. Otwórzcie podręczniki i przeczytajcie tekst o transporcie miejskim. 10. Nie bądź niecierpliwy — powtórzmy tę piosenkę jeszcze raz. 11. Boli mnie głowa — chodźmy na spacer. 12. Jestem bardzo spragniony. Niech John przyniesie mi coś chłodnego do picia. 13. Czy jutro są urodziny Tomka? Niech no pomyślę — tak, on jutro kończy siedem lat. 14. Nie wyłączaj radia, chcę słuchać muzyki.

13. Konstrukcje bezokolicznikowe

13.1. Formy i funkcje bezokolicznika
Bezokolicznik jest formą czasownika wyrażającą czynność lub stan, lecz nie podającą osoby ani liczby, ani czasu. Bezokolicznik, najczęściej poprzedzony partykułą to, występuje w stronie czynnej oraz biernej. Formy bezokolicznika ilustruje podana poniżej tabela:
Aspekt — aspect Strona — Voice czynna — active Simple Continuous Perfect Perfect Continuous to take to be taking to have taken to have been taking bierna — passive to be taken to have been taken

Uwaga: Bezokolicznik zaprzeczony wyrażamy stawiając not przed to, np. not to take — nie brać. Bezokolicznik w zdaniu może być: 1) podmiotem lub pierwszym elementem podmiotu, np.: To copy these letters is not an easy task. Przepisanie tych listów nie jest łatwym zadaniem. 2) orzecznikiem lub pierwszym elementem orzecznika, np.: To see is to believe. Widzieć to znaczy wierzyć. 3) dopełnieniem (zastępującym zdanie dopełnieniowe), np.: I am glad to see you. Cieszę się, że cię widzę. The police are sure not to believe you. Policja z pewnością nie uwierzy ci.

175 .

2. Mary jest skłonna przyjąć nasze zaproszenie. np. aby porozmawiać z twoją matką. He is old enough to understand these problems. takich jak: able. inclined. Tom był ostatnim. Are you so clever that you can solve this problem on your own? I am so depressed that I cannot do anything. Tom był tutaj wystarczająco długo. Bezokolicznik występuje po niektórych przymiotnikach i imiesłowach. The patients seemed glad to be sitting in the warm waiting room. Bardzo chcieli więcej o mnie wiedzieć. że siedzą w ciepłej poczekalni. ĆWICZENIE I Zmień następujące zdania wprowadzając przysłówek too lub enough według podanego wzoru: He is so old that he can understand these problems. 5. aby tańczyć w tym pokoju. It is too warm to dance in this room. pleased. 176 I have very little time and I cannot go to the cinema with you.: John came here to talk to your mother.. że nie była na naszym przyjęciu ? 5) okolicznikiem celu lub jego pierwszym elementem. 4. który odszedł. John is so ill that he cannot leave his bed. sure. John przyszedł tutaj.4) przydawką lub pierwszym elementem przydawki. aby znać okoliczności. 6) okolicznikiem skutku lub jego pierwszym elementem po przysłówkach too lub enough np. np. The film is so bad that it cannot amuse us. 1. itd. Mary was so angry that she didn't look at me. Pacjenci wydawali się zadowoleni. 6. 3.: Tom was here long enough to know the circumstances. I was pleased to be taken for a rich tourist. fit. Jest zbyt ciepło. glad. We were so bored that we couldn't stay any longer.: They were anxious to know more about me. anxious. . afraid. Was Mary very sorry to have missed our party? Czy Mary było bardzo przykro. Mary is inclined to accept our invitation. że mnie wzięli za bogatego turystę.: Tom was the last to go. sorry. 7. Byłem zadowolony. np.

. 4. He is not a man (któremu można zaufać).. John is sure .. Uzupełnij następujące zdania stosując formy bezokolicznikowe: 1. 9. 2. Mr.. This play deserves (aby była wystawiona). 1.. Tom was so clever that he couldn't believe such lies. 3. It is sure that the boss will blame you for this.. Our teacher is anxious (nauczyć nas jak najwięcej). My sister was the last .8. 3. Father is ready (żeby nam przebaczyć).. 9. It is sure that the police will look for these men. The children are glad (że dostały pudełko czekoladek). John was terribly sorry that he hadn't come in time. I am glad that I see you again. 5. Such an occasion is not (do przepuszczenia) 7. 2. 4. It is sure that John will pass this examination. ĆWICZENIE II Przekształć następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Neil Armstrong reached the moon. My sister left the room last. The police are sure . Smith was the only one (który wyrzekł się tego pomysłu). 6. 5.. Neil Armstrong was the first man to reach the moon. 10. 5. They are awfully sorry (że nie byli obecni na zebraniu). 3. 4. Tom was not the only one (który o to pytał). The Browns will accept these conditions. I am really sorry that I have neglected my duties. 12 — Język angielski ĆWICZENIE IV 177 . 8.. The Browns will be the only people . 2.. ĆWICZENIE ra Zastąp wytłuszczone części zdań odpowiednią formą bezokolicznikową: 1. I regret that I have forgotten my book. The teacher was so kind-hearted that he didn't blame us for what we had done. John hopes (że nas wszystkich wkrótce zobaczy). Mary said she was happy that she had missed that unpleasant scene. The boss is sure . 10. Father was so pleased that he couldn't be angry with me.

watch. feel. Spodziewam się. desire. consider. think. declare. a także declare. zamierzenie. Chcę. np. Uwaga: Po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów. understand. np. a także know.13. np. Nauczyciel uważa Johna za bardzo zdolnego. przeko nanie. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem 13. Zmusiłem swoich studentów. jak również po let i make bezokolicznik występuje bez partykuły to. itp. że mi pomożesz. to bezokolicznik przybiera partykułę to.: The teacher considers John (to be) very gifted. żebyśmy na niego czekali. I want you to come again.2. think. np. czasowników: believe. jeśli te czasowniki są użyte w stronie czynnej. notice. przy czym po know nie można pominąć bezokolicznika to be: 178 ..: I expect you to help me. Henry was made to learn the poem by heart. Mary was seen to leave the house. oraz po czasownikach let (zezwolić) i make (spo wodować. niechęć. np. Uwaga: Część czasowników tej grupy występuje tylko z bezokolicznikiem to be. kazać). I made my students work harder. np. żebyś znowu przyszedł. like. intencję. natomiast jeżeli wymienione czasowniki występują w stronie biernej. mean. John didn't mean us to wait for him. Zmuszono Henryka do nauczenia się wiersza na pamięć. Intencją Johna nie było to. Widziałem jak dziewczyna wsiadała do taksówki. c) po czasownikach wyrażających świadomość. believe. aby więcej pracowali.: I saw the girl get into a taxi. np.2. wish. Widziano jak Mary wychodziła z domu. see. hate. oczekiwanie. Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (Verb + Object + Infinitive) Powyższa konstrukcja jest stosowana: a) po czasownikach wyrażających życzenie.: want. expect.1. przy czym bywa on często pomijany. know. b) po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów. przypuszczenie. chęć. Ograniczenie to dotyczy np.: hear. consider. pragnienie. sprawić.

że . że Mary wychodzi z domu.. Oficer kazał żołnierzom strzelać. 12* 179 . Na przykład: Strona czynna: We saw Mary leave the house. że ci ludzie są uczciwi. aby kelner nas obsłużył.We know these people to be honest. że .2. Wiemy. order. że . żebyś o tym usłyszała. że Mary wychodzi z domu.. że . Will you allow us to come? Czy pozwolisz nam przyjść? The officer ordered the men to fire.2. Strona czynna: We didn't mean you to hear about it. żebyś o tym usłyszała. 13. Uważa się.. I count upon you to help me. Donoszą.. których dopełnienie poprzedzone jest przyimkiem. It is believed that . Nie zamierzaliśmy. e) po czasownikach. Czasownik w stronie biernej + bezokolicznik (Verb Passive + Infinitive) Zdania z tą konstrukcją są to odpowiedniki w stronie biernej zdań omówionych w rozdz. It is reported that .... że mi pomożesz. Widzieliśmy.. Strona bierna: Mary was seen to leave the house. Liczę na ciebie.. Czekaliśmy. Mówi się.1. 13. We waited for the waiter to serve us. prośbę lub zezwolenie. Pod względem znaczenia należą one do różnych grup spośród wymienionych wyżej. w których zdanie nadrzędne ma następującą postać: It is said that . Widziano.: ask.. allow.. np....2. Wiadomo. To nie było zamierzone. d) po czasownikach wyrażających nakaz. W odniesieniu do niektórych czasowników zdania powyższego typu w stronie biernej mogą być także uważane za równoważne zdaniom złożonym. Strona bierna: You were not meant to hear about it.. It is known that ..

a więc: allow. d) czasowniki say.: Mary is expected to cope with these difficulties. Następujące typy czasowników występują jako orzeczenie w stronie biernej w omawianej tu konstrukcji: a) czasowniki wyrażające przyzwolenie. 13.2.: know. np. Dr. order.: She was seen to take a pill from this box. do której odnosi się czynność wyrażona przez bezokolicznik. expect. feel. Uwaga: Gdy czynność wyrażona bezokolicznikiem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona czasownikiem w stronie biernej stanowiącym orzeczenie zdania. Brown is said to live for Mówi się. command.: He is said to be an extremely gifted man. mean. Widziano jak wzięła pigułkę z tego pudełka. np. Studenci są proszeni o zebranie się w głównej sali. że Mary poradzi sobie z tymi trudnościami. przekonanie. permit. bezokolicznik ma aspekt Perfect (patrz formy bezokolicznika rozdz. że on jest niezwykle utalentowanym człowiekiem. Jest konieczne. a prisoner escaped from Dartmoor {It is reported thatescaped from Dartmoor last night. Brown {It is only thathis work. believe. Konstrukcja: for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik Konstrukcja ta występuje w sytuacji. gdy wyraz stanowiący podmiot nie oznacza osoby (rzeczy). itd. b) czasowniki wyrażające czynności zmysłów: see..: It is necessary for us to go there. rozkaz. np. np. c) czasowniki oznaczające świadomość. lives only for his work.1). request. report. abyśmy tam poszli.: Students are requested to gather in the main hall. last night. że jakiś więzień uciekł z Dartmoor zeszłej nocy. np. prośbę. 13. hear. A prisoner is reported to have Donoszą. Mówią. np. oczeki wanie.Oto przykłady transformacji zdań złożonych tego typu na zdania proste w stronie biernej: said Dr. że dr Brown żyje tylko dla swojej pracy. Oczekuje się. 180 . intencję.3. itd.

The teacher hates it when his students lie about their homework. 4.. 5. 10. abym zrobił w tej sprawie? Policja zmusiła go do opuszczenia miasta. ĆWICZENIE i Przekształć następujące zdania stosując dopełnienia z bezokolicznikiem zamiast zdań podrzędnych: 1.. jaką powinien zrobić. Chcę. I wrote to Aunt Agatha. 3. We expect that the Joneses will return our lawn-mower...... 2. He felt . 7. 8. I do not expect that he will understand his mistake. He is over sixty years old. 3. I saw Mr. . 1. I saw . 5.. Mary opened your bookcase.One year is too long for the goods to be stored. A car ran over a dog. We heard .. I heard that the door closed. Jedyna rzecz. 4. John was playing some Chopin on the piano. że pieniądze zostaną wysłane w przyszłym tygodniu. Somebody touched his arm. abyś przetłumaczył sześć zdań na angielski. The only thing for him to do is to get some sleep.. Smith was working in his garden.. Jeden rok to zbyt długo. The chairman declared that the meeting was over. I saw . Smith work in his garden.. John spodziewa się.. 9. ĆWICZENIE in Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję dopełnienia z bezokolicznikiem : 1. The secretary knows that her boss is very busy. The children were singing. She is an extremely rich woman. We believe . 7. Co chcesz. to przespać się trochę.. I heard . She felt that her hands were trembling. I saw that the postman dropped some letters in our letter-box. Many people believe that money is the most important thing in life. I saw . 6. 9.. 2. Jane spoke to a stranger. 181 .. I noticed that John entered the room. 2. 10... A man died in the tram.. 6. aby towary były składowane. We judged. My wife made . ĆWICZENIE II Uzupełnij i zmień następujące zdania według podanego poniżej wzoru: Mr. 4. 3. We heard . 8..

Uważa się ich za dobrych partnerów w handlu. 12. 11. 3. 7. Widziano go jak wychodził z tego domu o piątej po południu. aby on ożenił się z Mary? Przekształcić następujące zdania według wzoru: ĆWICZENIE IV Wzór: 1. It is believed that the police caught the thieves two days later. Dlaczego rodzice Johna chcą. że pan Green stracił masę pieniędzy na wyścigach. 13. It is said that the epidemic is very serious. abym miał własne zdanie na ten temat. że ministrowie przedyskutowali nową reformę ekonomiczną. 2. że John i Mary spotkali się kiedyś w Londynie. abyś pożyczył mi trochę pieniędzy. ĆWICZENIE VI Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję : for + rzeczownik lub zaimek + bezokolicznik: 182 . Przetłumacz następujące zdania stosując konstrukcję z bezokolicznikiem: ĆWICZENIE V 1. 14. 10. że jesteś uczciwym człowiekiem. że podróżowanie rozszerza horyzonty myślowe. 6. 4. Nikt nie lubi. Ogólnie uważa się. 5. Podano. czego nie chcę. It is expected that the new administration will make numerous reforms. They are expected to leave Paris next week. Podano. 10. Pozwól. 3. Chcę. Wiadomo. Istnieje ogólne przekonanie.5. Mówi się. Nie zmuszaj mnie do zrobienia tego. 8. 6. Wszyscy wierzą. 9. 4. It is reported that no progress was made. Wiadomo. 7. 8. It is said that the headmaster approves of our plans for the summer. 9. 5. Matka skłoniła Mary do pójścia do lekarza. 10. It is known that the two brothers hate each other. It was reported that our team had won the football match. It is expected that they will leave Paris next week. Słyszałem jak rozmawialiście na mój temat. Widziałem jak samochód wpadł w poślizg. 8. Uprasza się publiczność o niepalenie w sali. It is said that similar accidents have happened before. It is supposed that the earthquake has caused much damage. że nowy system cen jest skuteczny. 9. 2. Mówią. że warunki umowy zostały zmienione. aby mu przypominano o jego błędach. że firma Brown i S-ka ma trudności finansowe. że minister przybył wcześniej niż go oczekiwano. 7. 6. It is reported that the conference is over.

7. Ten człowiek chce 100 funtów tygodniowo. Mówiąc szczerze. aby dyrektor zwołał konferencję. 4. nie mówiąc już o twoim powszechnie znanym oddaniu naszej sprawie. 8. w przemówieniach oraz przy różnych innych okazjach. musiałem zapłacić za szkodę. 13. np. jest jak otrzymać kredyt. na początek. którą spowodowałem. Krótko mówiąc. rozwiązanie tymczasowe. 4. 3. musimy zrezygnować z wielu przywilejów. nie mamy wyjścia. To jest. 8. Czy trudną rzeczą było dla ciebie uzyskanie tych informacji? Jest rzeczą niemożliwą. Z pewnością nie mamy się czym martwić. .. 3.: so to speak to tell the truth to cut a long story short to be quite frank to be sure to say nothing of . 10. Jest konieczne. aby żywność była trzymana w lodówce. Na początek chcę zaznaczyć. aby Jane zaprosiła ciebie na swój ślub. 9. 5. że tak powiem.. Prawdę mówiąc. 7. to be brief to begin with ĆWICZENIE że tak powiem mówiąc prawdę krótko mówiąc. po pierwsze Przetłumacz następujące zdania: Krótko mówiąc. aby uczestnicy konferencji zostali dłużej. Jest niemożliwe. 2. Te sprawy z pewnością przysporzą nam wiele trudności. aby się streścić. 2. Następną sprawą. abyśmy załatwili wszystko od razu. Jest rzeczą naturalną.. 1. Doceniamy w pełni twoje wysiłki. krótko mówiąc na początek. streszczając się mówiąc szczerze z pewnością pomijając już.. 9. aby ludzie zapomnieli o wojnie. wtrącanych w mowie potocznej. Było za późno. że młode dziewczęta myślą o miłości. aby zacząć.1. Było za późno. że nie zamierzam nikogo krytykować. 6. Zwroty bezokolicznikowe Bezokolicznik występuje także w pewnych utartych zwrotach. którą mamy omówić. 6. Jest rzeczą trudną.3. nie podejmowałbym zbyt szybkich decyzji. abstrahując od . 5.

: I am working you were working John has been working Imiesłów czasu przeszłego (bierny) — Past Participle jest częścią składową strony biernej (Passive Voice) we wszystkich czasach gramatycznych. Formy i funkcje imiesłowu Poniżej podane tabele ilustrują formy imiesłowu: Czasowniki przechodnie — Transitive verbs [ aspekt — aspect Present strona czynna — active taking — biorący strona bierna — passive being taken — brany. będąc brany Past Perfect — taken — wzięty having taken — wziąwszy having been taken — wzięty. Jestem zaproszony na przyjęcie. będąc wzięty | Czasowniki nieprzechodnie — Intransitive verbs aspekt — aspect strona czynna — active Present Past Perfect arriving — przybywający arrived — przybyły having arrived — przybywszy Imiesłów czasu teraźniejszego (czynny) — Present Participle jest częścią składową formy ciągłej (Continuous) we wszystkich czasach gramatycznych.14. 184 . Konstrukcje imiesłowowe 14.: I am invited to a party. np. np.1.

np. Mowa. To jest sprawozdanie przygotowane (które zostało przygotowane) przez nasze biuro. We can observe the (rise) sun from here.: The rising prices cause much trouble nowadays. Imiesłów może także zastąpić całe zdanie przydawkowe.. John realized that he had left his season ticket at home. którą wygłosił.: The speech he delivered was very interesting... np.Gdy czekał na pociąg.: They spend their leisure playing cards. His friends used to call him a (sing) boy. Będziesz ukarany.: This is a report prepared by our office. Mary pokazano obraz. np. Spędzają wolny czas grając w karty. Twoja praca pisemna była zupełnie dobra.: Waiting for the train. Wzrastające ceny powodują w dzisiejszych czasach wiele kłopotów. (As he was waiting for the train. b) równoważnik zdania podrzędnego okolicznikowego lub jego pierwsze go elementu. b) orzecznikiem. . 2. np. była bardzo interesująca. John zdał sobie sprawę. Your written work was quite good. Czekając na pociąg. Mary has been shown a picture. John realized . John zdał sobie sprawę . że zostawił bilet miesięczny w domu. np. 185 .You will be punished. Imiesłów występujący w funkcji przymiotnika może być: a) przydawką. Imiesłów może także pełnić funkcję przysłówkową i może wtedy występować jako: a) okolicznik sposobu lub jego pierwszy element.) ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania wstawiając odpowiednie imiesłowy zamiast podanych w nawiasach bezokoliczników: 1..

I got nervous and (confuse). ĆWICZENIE II Przetłumacz następujące zdania stosując imiesłów. Oczekiwany list przyszedł dziś rano. The rats leave a (sink) ship. 8. gdzie to jest możliwe: 1. The (wound) man's days were (number). 2. Wzrastająca liczba ludzi głodujących na świecie powinna niepokoić rządy państw rozwiniętych.1. czy smażone? 4. 10. 13. Uwaga: Nasuwa się tutaj porównanie konstrukcji imiesłowowej z konstrukcją z bezokolicznikiem (patrz rozdz. This (excite) story was successfully (stage) in Paris. że czynność w ogóle miała miejsce. 7. 10. Film. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem Konstrukcje imiesłowowe są to równoważniki zdań podrzędnych (najczęściej czasowych i przyczynowych).2. (I saw him as he was entering this room). 8. 5.1): stosując imiesłów.: I saw him entering this room. Widziałem jak on wchodził do tego pokoju.2.3. Była to bardzo męcząca konferencja. podkreślamy trwanie czynności w chwili jej zauważenia. 186 . który widzieliśmy wczoraj był bardzo emocjonujący. Miasto widziane z daleka wydaje się piękniejsze i bardziej tajemnicze. natomiast stosując bezokolicznik zaznaczamy. Gdzie znaleźliście skradzione rzeczy? 7. 6. Egzamin pisemny nie będzie bardzo długi. My film (show) at the festival won the first prize.2. 14. 14. (Shock) by John's words. Does (speak) English differ much from (write) English? 6. Mój zgubiony portfel znalazł się wczoraj. 3. 9. postrzeganie lub czynności naszych zmysłów. Czy chcesz gotowane jajko. np. 4. Konstrukcja: czasownik + dopełnienie + imiesłów czynny (verb + object + present participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających życzenie. 9. Have you read a book (entitle) "The (Laugh) Policeman"? 5. Sprzedajemy ten towar po zniżonych cenach. The ingenious plan (suggest) by the manager can be (accept).

Można to sprawdzić rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne. Konstrukcja: czasownik w stronie biernej + imiesłów czynny (verb passive + participle) jest stosowana po czasownikach wyrażających czynności naszych zmysłów (podobnie jak konstrukcja z bezokolicznikiem).: John was heard quarrelling with his boss.2. John looked for new words in a dictionary. Słyszano jak John kłócił się ze swym szefem. Kazałem (zleciłem) zreperować zegarek.2. np. Imiesłów przysłówkowy występuje jako odpowiednik orzeczenia w rów noważnikach zdań podrzędnych Writing his French homework. John looked for .3. Konstrukcja z imiesłowem bywa także stosowana z czasownikiem have (patrz rozdział 6. The boss wants all these letters typed at once.: I had my watch repaired.: We heard these particulars mentioned at the conference. Szef chce.2. powstaje zdanie absurdalne. wykonawca czynności wyrażonej imiesłowem i czynności wyrażonej w orzeczeniu zdania musi być ten sam.. John looked up new words in a dictionary. przy czym używamy tu imiesłowu przeszłego. Writing his French homework. np. = John was heard as he was quarrelling with his boss. Odrabiając francuski. np..2. Jeśli ten warunek nie jest spełniony. As he was writing his French homework. 14. aby wszystkie listy zostały natychmiast przepisane na maszynie. 14. Widziano jak zmieniali pieniądze w banku. jak wspominano o tych szczegółach na konferencji. Słyszeliśmy. John szukał nowych słówek w słowniku.Wyżej wymieniona konstrukcja może być również stosowana z imiesłowem biernym. o czasownikach specjalnych). They were seen changing money at the bank.2. Uwaga: Aby zdanie powyższego typu było poprawne. np.: 187 . (He oraz John to ta sama osoba). = They were seen as they were changing money at the bank.

Przybywszy za wcześnie. Oto dalsze przykłady takich zdań: Having been asked to keep silent.. we missed our train. jak i Anglicy. (Z tego zdania wynika..2. we .. we had to wait for half an hour.. możemy użyć czasu wskazującego na uprzedniość czynności wyrażonej imiesłowem: After he had closed the door. Oto dalsze przykłady zdań z równoważnikami imiesłowowymi zdań okolicznikowych: Coming too late.. I could go for a walk. aby były cicho. = As they had been asked to keep silent . the children stopped talking. Having come too early. Opening the door. 14. Pracując więcej.4. my hat blew off. Otwierając drzwi. Przychodząc zbyt późno. Takie błędy popełniają niekiedy zarówno Polacy. kapelusz sfrunął mi z głowy. Ponieważ poproszono je. Skończywszy pracę. you will pass your exam.Walking in the park.. Konstrukcja absolutna Imiesłowy czynne oraz bierne występują także w tzw. I noticed a letter on the floor. you . Mają one wtedy swój własny podmiot. że to kapelusz spacerował w parku). np. John walked away. = After I had finished my work.. we .. = When I was opening the door. = As we came too late. = As we had come too early. Having finished my work. John odszedł. Gdy czynność wyrażona imiesłowem miała miejsce wcześniej niż czynność wyrażona w orzeczeniu zdania. John walked away. musieliśmy poczekać pół godziny. zauważyłem list na podłodze.. dzieci przestały rozmawiać.: 188 . Working more. I .. Zamknąwszy drzwi.. konstrukcji absolutnej (the Absolute Construction). zdasz ten egzamin.. Spacerując w parku. Rozwijając wyrażenie z imiesłowem w pełne zdanie podrzędne. stosujemy imiesłów w formie Perfect: Having closed the door. = If you work more. I . mogłem iść na spacer. nie zdążyliśmy na pociąg.

Ponieważ pogoda była ładna. Ponieważ sklepy zostały zamknięte.. 5. As he was accused of lying... 3. The weather being fine. After Mary had translated the text. 2. we couldn't buy anything. The minister arrived at the airport and he was accompanied by a group of officials.The conference (being) over. postanowiliśmy iść na spacer. I was looking everywhere for I hoped to find the missing document. = As the shops had been closed. I got a headache. When did you have your flat (redecorate)? 9. all . = As there was no time to lose. = As the weather was fine.. we have decided to go for a walk. 6. (Sell) my car. The shops having been closed. 10. 4. 6. nie mogliśmy niczego kupić. 8.. She entered the hall and noticed that a great many people had gathered there. There being no time to lose. 4. We want to have a drink. We had our dog (examine) by the vet. I want these documents (xerox). she read it once again. all the participants left the room. (Hear) the news. we decided to have a long rest. She saw several people (stand) in the hall. stosując zamiast wytłuszczonych członów konstrukcje imiesłowowe: 1. I have to travel by bus now.. Mary saw some children (pick) berries in the wood. We seldom see such things (do) in public. Mary was shocked by her little brother's behaviour and told him to leave the room. 3. wszyscy uczestnicy opuścili pokój. 7. When I tried to solve the problem. 189 . 5. ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania. Gdy konferencja się skończyła. we hurried to the station. all the reporters hurried to the telephone. we . Uwaga: Konstrukcja absolutna występuje przede wszystkim w piśmie i na ogół nie jest używana w języku potocznym. ĆWICZENIE i Uzupełnij następujące zdania stosując odpowiednie formy imiesłowów: 1. pośpieszyliśmy na stację. we . we . Have these bottles (uncork). Ponieważ nie było czasu do stracenia... he tried to protest. (Stop) at the lake. 7. = When the conference was over. 2.

9. My daughter's friend was leaving the garden in a hurry. 2. ĆWICZENIE IV Połącz w jedno następujące pary zdań stosując konstrukcje imiesłowowe: 1. 5. Did you see it? 2. Our guide fell ill. jak robotnicy naprawiali most. 2. 190 . ĆWICZENIE III Zmień następujące zdania stosując konstrukcję: Verb + Object + Participle według poniższego wzoru: The Browns were talking about their new car. They were laughing at me. Foreign visitors couldn't understand them. I heard it. John was quarrelling with his wife.8. We had to wait for another one. We could start production. 4. He was heard. We heard it. He was discussing this offer. 3. Everybody signed it. 1. 10. He was seen. The plan had been approved. It was seen. I didri*t want to stay any longer. 6. We decided to walk. 5. They were noticed. jak ktoś wołał o pomoc. Jane was doing her room. ĆWICZENIE V Przetłumacz następujące zdania stosując odpowiednie konstrukcje imiesłowowe: a) Verb + Object + Participle 1. The letter had been wrongly addressed. we enjoyed the party. The travellers left their shelter. The man's manners were very unpleasant. Nobody noticed it. As he was angry with us. The demand for the new model was very big. 10. Our firm decided to increase production. 8. The storm was over. As we knew nothing about the accident. 7. As I was very tired. We had to stay at home. The car was running at great speed. 8. The men were taking some papers out of that box. Obserwowaliśmy. I observed it. The children disappeared. There were no means of transport. We decided to ask him to leave. Słyszeliśmy. The weather was very bad. 3. The birds were eating crumbs. 4. We heard it. John was handling this apparatus. 7. My daughter saw it. We heard the Browns talking about their new car. The inscriptions in the museum were in Polish. 6. I never got it. The appeal had been read. Henry didn't come to our party. 10. 9. 9.

5. ministrowie opuścili Ponieważ żywność była bardzo droga. ogólnie mówiąc judging by appearances .ogólnie biorąc. Mówiąc łagodnie. postanowiliśmy napić się kawy. b) zwykłą konstrukcję imiesłowową 1. publicystycznych i innych. on musi być niesłychanie zdolny. 3. 6. 4. 4. Zwroty z imiesłowem Imiesłowy występują także w pewnych utartych zwrotach. 3. nie obiecywałem wam niczego. 4. Skończywszy pracę w ogrodzie. nauczyciel pośpieszył do domu. Ogólnie biorąc.mówiąc szczerze putting it mildly . 2.mówiąc ściśle considering biorąc pod uwagę ĆWICZENIE Przetłumacz następujące zdania: 1. 2. John czytał gazetę.3. Oto przykłady: generally speaking . Ponieważ porozumienie zostało podpisane. . 2. Kazaliśmy sprzątnąć oba pokoje. Poleciłem. jak i w tekstach pisanych — naukowych. wielu ludzi głodowało. pojechaliśmy nad morze.sądząc po pozorach frankly speaking . 1. Sądząc po jego zachowaniu. Czując się bardzo zmęczony. zaczęliśmy szukać właściciela. salę. plan wydaje się dobry. 3. Ponieważ nie było żadnej taksówki.mówiąc łagodnie strictly speaking . 14. Czekając na pociąg. nie podoba mi się twoja nowa suknia. zarówno w mowie potocznej. on musi się czuć obrażony. Ściśle biorąc. Biorąc pod uwagę jego wiek. musieli iść pieszo. c) absolutną konstrukcję imiesłowową Ponieważ pogoda była ładna.3. Znalazłszy kopertę z pieniędzmi. czy nie robicie za dużo hałasu? Mówiąc szczerze. aby pomalowano mój samochód na zielono. 4.

Po wyżej wymienionych przyimkach używamy najczęściej form Present Gerund.czytanie singing . Angielski rzeczownik odsłowny strony biernej tłumaczymy na polski w sposób opisowy. wydaje się oczywiste. np. Po skończeniu pracy opuściłem biuro. To. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. czyli tzw. after. np.: On finishing work I left the office. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego Rzeczownik odsłowny. Their having been offended with your words seems obvious.: czytanie . mimo że mamy na myśli czynność przeszłą.skończenie.1.śpiewanie imiesłów: Oto tabela form rzeczownika odsłownego: The Gerund Present Perfect Strona — Voice czynna — active taking having taken bierna — passive being taken having been taken | W języku polskim nie rozróżniamy rzeczowników odsłownych czasu teraźniejszego i przeszłego. czytając singing . martwi mnie.przeczytanie. śpiewając forma Gerund: reading . . np. W języku angielskim dokonaność można wyrazić przyimkiem. że on jest stale zmęczony.: His being constantly tired worries me.czytający. że oni byli urażeni twoimi słowami. najczęściej on.15. upon.śpiewający. To. kończenie . ma taką samą formę jak imiesłów czasu teraźniejszego: reading . Gerund. Rozróżniamy natomiast ich dokonaność i nie-dokonaność.

192 .

np.: Thinking makes him tired. a mianowicie: begin stop regret continue finish forget remember try end hate intend like dislike detest neglect start omit prefer love 193 13 — Język angielski . Swimming and skiing are my favourite sports.: The student's aim is mastering the language. a mianowicie po czasownikach: suggest put off enjoy postpone avoid excuse delay fancy require need oraz wyrażeniach: can't help can't stand mind (w przeczeniu i pytaniu) want (= need) go on give up Would you mind opening the window? Czy byłbyś łaskaw otworzyć okno? I enjoy playing games. Twoja główna wada to stałe spóźnianie się. 3) dopełnienie (lub jego pierwszy element) a) po niektórych czasownikach występujących wyłącznie z formą Gerund. Celem studenta jest opanowanie języka.Forma Gerund występuje w zdaniu w tych samych funkcjach co rzeczownik. Myślenie męczy go. Nie mogę nie śmiać się z niego. 2) orzecznik (lub jego pierwszy element). Your main fault is being always late. I can't help laughing at him. b) po czasownikach. Your car wants washing. których dopełnienie bliższe może być wyrażone formą Gerund lub bezokolicznikiem. Pływanie i narciarstwo są moimi ulubionymi sportami. a więc jako: 1) podmiot (lub jego pierwszy element). np. Sprawia mi przyjemność granie w gry (sportowe). Twój samochód potrzebuje umycia.

to forget doing something .zatrzymać się. Nie zapomnij wysłać tego listu. c) po czasownikach występujących z tzw.Możemy powiedzieć: I hate being stared at. Przestałem rozmawiać z Johnem. że cię tu dziś spotkałem.pamiętać. I hate to be stared at. aby porozmawiać z Johnem.zapominać coś zrobić: Don't forget to post this letter.: to remember to do something .: to insist on to object to to blame somebody for 194 to succeed in to think of to prevent somebody from . to forget to do something . to stop to do something .pamiętać. Zatrzymałem się. aby coś zrobić Did you remember to lock the door? Czy pamiętałeś. (przechodnich i nieprzechodnich). że się coś zrobiło: I will never forget meeting you here today. że nie był na twoim wykładzie. John regrets to have missed your lecture. żeby zamknąć drzwi na klucz? to remember doing something . Uwaga: W odniesieniu do niektórych czasowników użycie formy Gerund i bezokolicznika wiąże się z różnicą znaczeniową. Nie znoszę jak na mnie patrzą. Pamiętam.zapomnieć. Do you like dancing? Do you like to dance? Czy lubisz tańczyć? John regrets having missed your lecture. Nigdy nie zapomnę. że zamykałem drzwi. że się coś zrobiło I remember locking the door. to stop doing something . dopełnieniem przyimkowym. np. John żałuje. np.przestać coś robić: I stopped talking to John. aby coś zrobić: I stopped to talk to John.

w jakich konstrukcjach lub wyrażeniach występują te przyimki. Jesteśmy przyzwyczajeni do wstawania wcześnie.. John bardzo lubi pływanie. Deszcz przeszkodził nam pójść na spacer. John is fond of swimming.. Cokolwiek jest warte zrobienia. np. powinieneś pogodzić się z faktami..: busy. there isn't much hope . Instead of arguing you should accept the facts. Forma Gerund występuje też w wyrażeniach następującego typu: it's no use . John był zajęty przygotowywaniem swego wykładu.. Nie ma nic złego w żartowaniu. Sprzeciwiamy się głosowaniu w sprawie wniosku teraz. którą się stosuje po przyimkach . Zamiast się sprzeczać. 13* 195 .niezależnie od tego. The rain prevented us from going for a walk. worth. Np.. We are used to getting up early. Uwaga: Forma Gerund jest tą formą czasownikową. Jestem zmęczony czekaniem. There isn't much hope of finishing this work in time. Nie ma wiele nadziei na skończenie tej pracy w terminie. it's no good . Forma Gerund występuje też po niektórych przymiotnikach.: I can't live without reading. I am tired of waiting... Obwiniam Johna o rozpoczęcie kłótni.. John succeeded in winning the prize. there is no . John was busy preparing his lecture. There is no harm in joking.. Anything worth doing is worth doing well. there is no harm in . Johnowi udało się zdobyć nagrodę. Nie mogę żyć bez czytania. warte jest zrobienia dobrze..We object to voting on the motion now. I blame John for starting the quarrel.

Take this coat to the cleaners'. 7. Nie ma co spierać się z nimi. Speak a little louder. You can't make an omelette without (break) eggs. 8. 7. Take my daughter to the cinema. There is no arguing with them. Buy two tickets for the concert on Monday. He stopped (talk) and sat down without (look) at us. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi Konstrukcje gerundialne na ogół pozwalają na dużą zwięzłość. 10. 15.It's no use waiting. 9. Tak więc mówimy: 196 . 4. please. please Would you mind answering my question? 1. 5. please. Leave us for a few minutes. 6. please. 9. Would you mind (spell) your name? 6. please. please. It's no use (try) again. Copy this recipe for me. Stop (talk) and concentrate on (listen). 2. I hate (drink) cold tea. please. Translate this article into English. Before (come) here I did my best to persuade my mother to stay at home ĆWICZENIE II Zmień następujące zdania według poniżej podanego wzoru: Answer my question. Bring me a glass of water. 8.2. 5. please. Nie ma sensu na mnie się złościć. 3. ĆWICZENIE I Podaj czasowniki w nawiasach w formie Gerund: 1. I haven't heard anything worth (mention). 2. Na nic się nie zda czekanie. John made me angry by (disregard) my advice. I am against (accept) this motion but I suggest (hold) another meeting next week. please. It's no good getting angry with me. please. please. Look at this picture. Switch on the radio. 3. 4. 10. Niektóre z nich są szczególnie przydatne przy tłumaczeniu z języka polskiego na angielski.

Henry advised me (look) for a flat for he was unable (have) me stay in his house any longer. 5. 3. He was fined for careless driving. Please go on (write). The manager is trying (conciliate) the workers by (offer) higher wages. He surprised us all by (leave) the meeting without (say) good-bye to anybody. 6. np. 2. It is much easier (study) a subject by (reading) than by (listen) to lectures. że jesteś zmęczony. I don't remember that I had even heard about this before. 4. He delayed (take) the necessary steps till it was too late (do) anything. gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do tej samej osoby lub rzeczy co w zdaniu głównym. że go uwięziono. = John was grateful for my having spoken in his defence. His being imprisoned complicates the situation. I don't mind (wait) a bit longer.: Have you heard that John has been appointed professor ? = Have you heard about John's being appointed professor? There isn't much hope that she will recover soon. nie usprawiedliwia cię. W wypadku.To. Your being tired does not justify you. Ukarano go grzywną za nieostrożną jazdę. np. 7. I couldn't help (laugh) when I heard him (tell) that story again. (= The fact that he is imprisoned complicates the situation). Natomiast gdy podmiot zdania podrzędnego odnosi się do innej osoby lub rzeczy niż podmiot w zdaniu głównym. przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną wymaga zazwyczaj poprzedzenia jej przymiotnikiem dzierżawczym lub rzeczownikiem w dopełniaczu fleksyjnym. Your hair badly wants (cut). = He was surprised at seeing us. = I don't remember ever having heard about this before. komplikuje sytuację. ĆWICZENIE i Wstaw formę Gerund lub bezokolicznik w następujących zdaniach: 1. (= He was fined because he had been driving carelessly).: He was surprised when he saw us. przekształcenie zdania podrzędnego na konstrukcję gerundialną jest proste. 197 . To. You must find time (go) to the hairdresser's. John was grateful that I had spoken in his defence. = There isn't much hope of her recovering soon. (= The fact that you are tired does not justify you). 8.

formy Gerund Wszyscy lubimy rozprawianie o polityce. The fact that our grandfather was getting weaker every day depressed the whole family. Dyrektor jest zajęty oprowadzaniem klientów po fabryce. 3. Wybacz mi. że jesteś tak dla niej okrutny. stosując: a) 1. konstrukcje gerundialne To. 3. że przychodzę tak późno. 6. że ci przerywam. b) 1. abym odwiedził ją w przyszłym tygodniu. 4.9. The fact that John refused to answer my questions made me angry. Byłem zmęczony chodzeniem po ulicach miasta i marzyłem o wypiciu filiżanki dobrej herbaty. 4. Wybacz mi. ĆWICZENIE II Przeredaguj następujące zdania stosując konstrukcje gerundialne: 1. The thief avoided (be caught) by GumP) out °f the window. He was fined because he had not paid the taxes in time. Mary bardzo lubi pieczenie ciastek dla całej rodziny. 2. Po przyjeździe do Londynu zaczęliśmy się rozglądać za tanim hotelem. abym kiedykolwiek przebywał w tym hotelu. Mary resented (be) treated unjustly and told her brother (apologize). 7. 6. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania. 2. I don't remember that he has ever mentioned these facts. 10. 8. 5. Muszę odłożyć spłacenie długów na przyszły rok. Mary nalega. że oni są Anglikami. 2. wyjaśnia wszystko. ale muszę dodać jeszcze jeden szczegół. Nie ma nic złego w odwiedzeniu tego człowieka. 3. 4. Będziesz kiedyś żałował. Fakt. . Nie pamiętam. The fact that he was not successful in his work made him miserable. 5. że spotykamy się tutaj po latach jest wielką niespodzianką. 5.

b) Zdania przydawkowe nie stanowiące nierozłącznej części całego zdania złożonego. jest moim nauczycielem. np. where. który jest przed tym domem. np.: a very gifted man (przydawka) bardzo uzdolniony człowiek a man who has invented a new machine (zdanie przydawkowe) człowiek. która właśnie wróciła z Paryża. nie są oddzielane przecinkami od reszty zdania złożonego. o którą rzecz lub osobę chodzi. którą można opuścić bez spowodowania niejasności. brought me some interesting books. Rozróżniamy dwa rodzaje zdań przydawkowych: a) zdania przydawkowe stanowiące nierozłączną część całego zdania zło żonego. o której osobie lub rzeczy jest mowa.16.Restrictive Relative Clauses. przywiozła mi kilka interesujących książek.: My sister. Człowiek. Te zdania. których nie można opuścić ani oddzielić przecinkiem. który wynalazł nową maszynę Te zdania odpowiadają na pytania: jaki? który? i łączą się ze zdaniem głównym za pomocą zaimków względnych: who. należy do mojego wuja. np. w przeciwieństwie do zdań polskich. why. który tam stoi. whom. Moja siostra. The garden which is in front of this house belongs to my uncle. gdyż nie wia domo byłoby wtedy.Defining Relative Clauses lub zdaniami ograniczającymi . whose. Tego typu zdania nazywamy zdaniami określającymi .: The man who is standing over there is my teacher. lecz będące dodatkową informacją. who is just back from Paris. jak również z przysłówkami: when. Ogród. which oraz that lub z pominięciem tych zaimków. Zdania przydawkowe Zdania przydawkowe są to zdania podrzędne stojące po rzeczowniku i spełniające rolę przydawki. 199 .

jak również who lives in the neighbouring house są informacjami dodatkowymi.Descriptive Relative Clauses lub nieokreślające . tzw. ma piękną kolekcję zaimka who nie można pominąć. Pan Smith. jeśli stanowi podmiot lub część podmiotu zdania przydawkowego. W zdaniach wyżej wymienionych określenie my sister. Również w zdaniu: The boy whose stamp collection I have shown you is a friend of my brother's Chłopiec. np. kupił nowy samochód. Nie można go jednak pominąć. Podmiotem tego zdania jest bowiem wyraz: I. W wypadku zdań ograniczających zaimek względny bywa często pomijany. zdania przydawkowe opisowe . jest znajomym mego brata zaimek whose nie może być pominięty. którego kolekcję pokazałem ci. gdyż nie stanowi on podmiotu zdania przydawkowego.: The boy (who) I met yesterday has a beautiful collection of stamps. jak również Mr. has bought a new car. Natomiast w zdaniu: The boy who gave me this stamp has a beautiful collection Chłopiec. Te zdania. W zdaniach przydawkowych ograniczających stosujemy następujące formy zaimków względnych. W przypadku podmiotu i dopełnienia: who lub that dla osób which lub that dla rzeczy 200 . gdyż jest częścią podmiotu. który dał mi ten znaczek. who lives in the neighbouring house.Mr. Smith wyraża jasno o kogo chodzi. Chłopiec. W tym zdaniu zaimek who można pominąć. ma piękną kolekcję znaczków. który mieszka w sąsiednim domu. natomiast zdania: who is just back from Paris. szczególnie w mowie potocznej. którego spotkałem wczoraj.Non-Defining Relative Clauses. Zdania przydawkowe są połączone ze zdaniami głównymi za pomocą zaimków względnych oraz przysłówków. Smith. są w języku angielskim zawsze oddzielone przecinkami od reszty zdania złożonego. gdyż stanowi on podmiot zdania przydawkowego.

jest dosyć sławny. Podmiotem tego zdania jest wyraz we. gdzie nigdy nie pada. Osoby. na który patrzysz. that z przyimkiem przesuniętym: The watch (that) you are looking at is fast. Oto dlaczego on zniknął. The student (that) I was waiting for didn't come. Student. jest tym. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which lub whose dla rzeczy. The table which stands in the corner is round.Na przykład: The girl who is talking to my brother is a student. Zdania przydawkowe ograniczające możemy łączyć ze zdaniem głównym również za pomocą przysłówków. The table (that) we bought yesterday is just what we needed Stół.: The artist whose pictures you are looking at is quite famous. nie przyszedł. Restrictive Relative Clauses. jest studentką. która rozmawia z moim bratem. That is the reason why he disappeared. wkrótce nadejdą. np. który kupiliśmy wczoraj. Zaimek that jest używany wyłącznie w zdaniach ograniczających. której fabuła jest oparta na zabójstwie Johna Kennedy'ego. Stół. np. na którego czekałem. Dziewczyna. aby raczej używać who niż that. którego obrazy oglądasz. Wczoraj widziałem sztukę. W zdaniach The people (that) we invited to dinner will come soon. Zegarek. które zaprosiliśmy na obiad. który stoi w kącie. Yesterday I saw a play whose plot (the plot of which) was based on the assassination of John Kennedy. Kiedy mówimy o osobach istnieje tendencja. Artysta. czyli tzw. śpieszy się. To jest miejsce.: This is a place where it never rains. gdyż nie stanowi podmiotu zdania przy-dawkowego. 201 . czego potrzebowaliśmy zaimek that może być opuszczony. jest okrągły.

You must wait for the time when you will be able to act. to whom.: My sister.: Mr. która dzieli Polskę na dwie części. której założenia zostały omówione osobno. b) nie występuje w nich zaimek względny that. is sure to help you. e) w piśmie zdania te są zawsze oddzielone przecinkiem od reszty zdania. W formie wyrażającej posiadanie stosujemy: whose dla osób of which (whose) dla rzeczy. została sfilmowana. tzw. will be signed at last. whose kindness we all admire. c) w odniesieniu do osób w funkcji dopełnienia występuje forma whom. in which. będzie tu wkrótce. which you liked so much. którego dobroć wszyscy podziwiamy. who lives in Cracow. for which. W przypadku podmiotu stosujemy: who dla osób which dla rzeczy. Wisła. itd. Moja siostra. to należy pamiętać. która ci się tak podobała. z pewnością pomoże ci. Twój brat. has been filmed. Pan Brown. W przypadku dopełnienia stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy. which divides Poland into two parts. "Love Story". jest bardzo długą rzeką. whom you met at the station. d) przyimek zawsze poprzedza zaimek względny (about whom. czyli nieokreslające. przybędzie nas odwiedzić. Brown. np. The Vistula. będzie wreszcie podpisana. Our agreement. is going to visit us. Nasza umowa. kiedy będziesz mógł działać. Musisz poczekać na czas. np. którego spotkałeś na stacji. która mieszka w Krakowie. whose provisions (the provisions of which) have been discussed separately. Non-Defining lub Descriptive Relative Clauses. 202 . "Love Story". Jeśli chodzi o zdania przydawkowe opisowe. is a very long river.: Your brother.). will be here soon. że: a) zaimek względny nie może być w nich opuszczony. np.

has left us for good. My brother. Mój najlepszy przyjaciel. which was an urgent matter. tragic story you know. The man . 5. Moja siostra chce pojechać ze mną do Londynu. On przestał pić. 6. has changed all my plans. był niegdyś stolicą naszego kraju. 203 . The man . Kraków.. oraz oddzielamy przecinkiem od zdania głównego. books you admire so much is my cousin. has been rebuilt. 7. John's letter. a nie do pojedynczego wyrazu. flows through Warsaw is called the Vistula. The river . zmienił wszystkie moje plany. to whom I am really devoted. Do you know the book . co było prawdziwym sukcesem. was once the capital of our country. a nie what. aby kupić części zamienne do swego samochodu. My sister wants to go to London with me.: My best friend. ĆWICZENIE I Wstaw gdzie jest to konieczne zaimki względne: 1. of which I have already told you.. co jest zupełnie niemożliwe. is not a very well known painter yet. which was a real success... np..: He gave up drinking. do którego jestem rzeczywiście przywiązany.: Cracow. Do zdań przydawkowych należą również zdania odnoszące się do treści całego zdania głównego.. John went to buy some spare parts for his car.. 2. where I live. we saw in the theatre yesterday was Tom's cousin. 4. paintings were shown at an exhibition last week. w którym mieszkam. house we are going to visit is my uncle.. 3. łączymy je zaimkiem względnym which.. List Johna. John poszedł. Uwaga: Należy pamiętać. o którym ci już mówiłem. Zdania przydawkowe opisowe możemy także łączyć ze zdaniem głównym za pomocą przysłówków. np. .. which is absolutely impossible. 8.. The author . co było pilną sprawą.Po przyimku stosujemy: whom dla osób which dla rzeczy. I am reading? This is the cat .. że w powyższych zdaniach polskie słowo co tłumaczymy na angielskie which... ate our meat. opuścił nas na dobre. np. The Warsaw castle. ...

2. 2. I will send the documents for which you asked me. 10. you want to send abroad. który chciałbym kupić. Dom. 4. nad którym pracujecie.9. 2.. Put in envelopes the postcards . My brother will pay me a visit. has changed very much. o którym mi mówiłeś? 9. The girls about whom we are talking will not attend the lessons. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: Pan Smith. I happened to meet a few days ago. 10. Cała nasza rodzina przebywała w Londynie cały miesiąc. którego obraziłeś. 4. 5. 8. 8. ĆWICZENIE III 1. Chłopiec. nie nadeszła. jest kolegą mego syna. 7. Mary asked me for help. nigdy ci tego nie wybaczy. . 4. Paczka. której celem było przedyskutowanie problemu bezrobocia. 1. Gardiner. by tworzyły jedno zdanie złożone: 1. My younger sister is ill. Połącz zdania za pomocą zaimków względnych. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother.. co było niesłychanie kosztowne. wydaje się nierealny. The room in which 1 sleep is cold. 6. 6. . We have a garden in which we can grow flowers. nie odbyła się.. He caused a car accident. Plan. 9. John expressed an opinion on which we can rely. gdzie to jest możliwe i przenieś przyimki na właściwe miejsce: I know the man of whom you are speaking. George has been arrested. Konferencja. Dentysta usunął mi ząb. 3. o którego pytasz. The palace about which our teacher is going to speak is a historical monument.. którą wysłałam do Londynu. zginął kilka dni temu. co było bardzo bolesne. Your elder brother. Człowiek. Her name is Mrs. ĆWICZENIE II Opuść zaimki względne. 7. 3. 5. He lives in England. którego widzisz przed sklepem. 3. Czy to jest miejsce. musi być wygodny i niezbyt drogi. The landscape at which you are looking was painted by Rapacki. 10. Her husband is seriously ill. 5. You met her at Zakopane. The doctor for whom you sent will arrive in half an hour. That woman is going to help us.

moja siostra bawiła się ze swoją małą córeczką. till. zanim cię nie zobaczy. You must wait till (until) John comes.17. gdy druga się odbywała. as long as. Natomiast gdy mówimy. np.: 205 . np. używamy w obu zdaniach Past Continuous i łączymy je spójnikiem while. kiedy będziemy mieli czas.skoro tylko till .do czasu kiedy before .podczas gdy as soon as . lecz odpowiednich czasów Present. John will not go away before he has seen you. John nie odejdzie.kiedy s while . używamy czasów Simple Past i Past Continuous. Kiedy przyszedłem. Przeczytam gazetę. Kiedy już będę w tym kraju przez kilka lat. When I have been in this country for several years.dopóki since . od kiedy by the time .dopóki as long as . skoro tylko ją dostanę. że obie czynności przeszłe odbywały się równocześnie. since when (odkąd). I'll be able to write a book about it.: When I came. np. Gdy mówimy. 1 will read the paper as soon as I get it. until.kiedy after -potem gdy wherea > -podczas gdy as . before. how long (jak długo) i są wprowadzane następującymi spójnikami: when . as soon as.: We will go to the Zoo when we have time.zanim Po spójnikach: when.tak długo jak until . że jedna czynność przeszła nastąpiła w czasie. Pójdziemy do Zoo. my sister was playing with her little daughter.od. mówiąc o przyszłości nie używamy czasów Future. Zdania czasowe Zdania czasowe odpowiadają na pytania: when? (kiedy). będę mógł napisać 0 nim książkę. Musisz poczekać aż John przyjdzie.

You must stay here till . używamy niekiedy czasu Past Perfect. When he . 5.. Patrz także użycie Past Perfect 6. they will be gone.6. 4... Wait . Have some rest . 10.. As soon as we .. 3.... he does. Try to get there .. Don't come here again till you ... ĆWICZENIE u .. 7. 206 I will pay my debts ... I have money. 2. 9. 10. the lesson is over. The car will be attended to . Wstaw brakujące spójniki czasowe w następujących zdaniach: 1.. I won't forget your rudeness . The trees will look bare when the leaves . 8.. he has finished his speech. we will go for a walk. she hears the doctor's opinion. 4..: We had finished our dinner before John arrived... Will you write to me when I . You must get off before the train . . 11. Mary will see you . 6.. 7.. By the time you . zanim John przybył. We will not sell these flowers . Skończyliśmy obiad. you return. We will meet when . 6... ..2. 11... Mary arrives we will meet her at the station... ĆWICZENIE i Dokończ następujące zdania wstawiając odpowiedni czas po spójnikach czasowych: 1. John will stay in England as long as .... I will not leave you before . she can... I'll come to see you before I .. Gdy chcemy podkreślić uprzedniość jednej czynności przeszłej wobec drugiej czynności przeszłej.. You must wait till the police ... 2.. you start working again. John arrived when we had finished dinner. Kiedy rozmawialiśmy.While we were talking. 9. np. our friends were playing cards. nasi znajomi grali w karty... 13. 12... 3. . 14.... It will be dark by the time we . She will be upset . The roof will be repaired before you . you bring it to our service station.3. 15. we will understand everything... you apologize... 8. 5. we will show him our garden... for Vienna.. .

he has finished his book. 5. Nie będę kupować nic kosztownego. you are married. będziesz miał z czego żyć. Sprzedamy ten dom. ĆWICZENIE III Przetłumacz następujące zdania: 1.12.. Kiedy się ociepli. We will be able to leave . aż to spotkanie się skończy. pojadę na wieś. aż skończę moje sprawozdanie. 10. Jak długo będziemy razem. Będę cię pamiętał. 14. 13.. zanim wyjadę do Ameryki. . zanim wrócisz z zagranicy.. 6. 13. aż zarobię więcej pieniędzy. 8. 4. dopóki będę żył. Powiem mu o tym. twój pokój będzie na ciebie czekał. 12. 14.. Pozostanę tutaj. wyrecytuję ci go. we have earned enough money for the journey. 11. Kiedy wrócisz. 3. Dopóki będziesz pracował w tej firmie. Kiedy zobaczę to na własne oczy. 2.. będziemy wszyscy gotowi. he will take a long holiday.. You will know each other better . 15. Skoro tylko zadzwonisz. Kiedy nauczę się tego wiersza na pamięć. skoro tylko je wykończy. 7. skoro tylko go spotkam. nic złego się nie stanie. uwierzę ci. . On przyniesie swoje rysunki. Przyjdę się pożegnać. Musisz poczekać. 9.

I opened the door so that my sister should enter the room. abym była gotowa w porę. Natomiast jeśli czasownik zdania głównego jest w czasie przeszłym. aby on go otrzymał w porę. to w zdaniu celowym występuje might lub could. np. Zdanie celowe stosujemy zazwyczaj wtedy. John zadzwonił do mnie. Zdania celowe Zdania celowe odpowiadają na pytania: what for? (po co?. Those people died so that we might live. Ci ludzie umarli. 208 . Kupiłem tę książkę. John rang me up so that I should be ready in time.18.: I will write this letter at once so that he should get it in time. may. aby wiedział o naszej wizycie. Napisz do niego zaraz.: Write to him at once so that he may know about our visit. Przyniosłem ten list. Otworzyłem drzwi. Napiszę ten list natychmiast.: I bought this book so that my brother could read it. might oraz should. np. to w zdaniu celowym występuje may lub can. np. I brought this letter so that Mary should read it by herself. aby Mary sama go przeczytała. dlaczego?). Jeśli czasownik zdania głównego jest wyrażony w czasie teraźniejszym lub w trybie rozkazującym. could. Should stosujemy w zdaniach celowych niezależnie od czasu zdania głównego. for what purpose? (w jakim celu?) i są wprowadzane spójnikami: that (aby) so that (tak aby) in order that (aby) W zdaniach celowych występują czasowniki ułomne: can. abyśmy my mogli żyć. aby moja siostra weszła do pokoju. gdy jego podmiot oznacza inną osobę lub rzecz niż podmiot zdania głównego. aby mój brat mógł ją przeczytać.

. ĆWICZENIE I Dokończ następujące zdania dodając zdania celowe: 1.. 7.. Niekiedy można uniknąć użycia zdania celowego zmieniając redakcję tak. aby go zawiadomić o naszej wizycie.. I get up early in order not to be late. (jedna osoba działająca) Napisałem do niego. np. (zjeść obiad).. np. Przygotowałam doskonały posiłek. aby w obu segmentach całego zdania zachować tę samą osobę lub rzecz jako czynnik działający.. 5. They stopped at a restaurant in order that everybody . The teacher dictated the text very slowly so that the students . (jedna osoba działająca) Otworzyłem drzwi. 14 — Język angielski 209 . aby moi goście nie byli głodni. aby siostra mogła wejść do pokoju.: He often comes to this shop (in order) to buy bread and butter. We study languages in order .. I opened the door to enable my sister to enter the room... (miał wszystko czego potrzebuje). (rozumieć lepiej świat). 2. They hurried up in order that their friends . (je zrozumieli). (dwie osoby działające: I — my sister) Otworzyłem drzwi. by się nie spóźnić.I have prepared an excellent meal so that my guests should not be hungry. I will repeat these sentences so that you . Wstaję wcześnie.. I opened the door so that my sister might enter the room. (mamy tu dwie osoby działające: I — he) Napisałem do niego. On często przychodzi do tego sklepu. aby kupować chleb i masło.. I wrote to him to let him know about our visit. Gdy jednak w zdaniu jest mowa o działaniu osoby lub rzeczy w celu spowodowania innego działania tej samej osoby lub rzeczy.. (ją przeczytał).: I wrote to him so that he should know about our visit. 3. (mieli czas go zapisać). aby umożliwić siostrze wejście do pokoju. 4. 6.. John gave me the book in order that I . aby wiedział o naszej wizycie. wtedy używamy konstrukcji bezokolicznikowej (stanowiącej równoważnik zdania celowego). Mary works hard so that her little brother .. (nie musieli czekać).

... aby dzieci żyły w zdrowym środowisku.. (zamknij te drzwi) 3. so that we should not find it. we .. have a nice chat. .. ... . Turn to the right so that I . not run away. not spend it too quickly. 10.. 4..... (zapraszam cię na obiad) ĆWICZENIE III Uzupełnij następujące zdania odpowiednimi spójnikami oraz czasownikami: should. might.. 2.. He opened the window .. 9. 2. ĆWICZENIE II Uzupełnij następujące zdania: 1. ĆWICZENIE IV Przetłumacz następujące zdania: 1. 210 .. we . . in order that I might understand him... can. (chłopiec pozbierał wszystkie wypracowania) 9. to open the books on page twenty-three. you . get some fresh air. get his share.. not have to go through the centre of the town.. John usiadł z boku. the cars . 5.. . 10. Przenieśliśmy się na wieś.. . 3... (mówił po francusku) 7. to keep warm... the criminal .. (włóż gruby płaszcz) 8. ...... Mark these items in red pencil .... so that the others should not understand us.. 7. 8. you . in order that the passengers could get off. so that your mother may have a rest.... we .. The police closed some streets . so that we may have a chat. They save money in order . not go hungry. (cudzoziemiec mówił bardzo wyraźnie) 4. (konduktor dał sygnał) 2. aby nas obserwować. be protected from theft. że towar jest przygotowany.. may... 9. . The new motorway was built.. aby klient wiedział. Wyślij ten teleks natychmiast.. Please come early .. feel your pulse.. (spać).... so that his mother might have a nice surprise... 6. The food is being rationed ... .. . (zobaczyć wyraźnie twą twarz).... I . (oni dobrze schowali dokument) 6. so that the teacher could correct them. not overlook them.. All precautions have been taken . everybody .. 3. Give me your hand ...8. Mary asked him to deposit all his money with the bank . could: 1. he . Switch the light off so that the children . I will prepare the meal . (Henryk przyniósł kwiaty do domu) 10... (kupić nowe radio). (nauczyciel polecił uczniom) 5..

John pośpieszył do autobusu. abyś się nie zgubił w drodze. aby złapać złodzieja. Mary mówiła cicho. 5. aby mój syn miał towarzystwo. 11. aby moja rodzina przestała się martwić moim zdrowiem. John jechał bardzo wolno. abyśmy zobaczyli co się tam dzieje. 18.4. aby sobie kupił nowe ubranie. Musimy wyruszyć natychmiast. żeby przygotowała się na waszą wizytę. Zawiadomiłem siostrę. 9. aby widzieć dokładnie numery domów. Powinniście kupić więcej owoców. 20. Pan Brown pracował bez przerwy na lunch. aby się nie spóźnić do pracy. . 8. 6. Przestanę palić. Zasugerowałem późniejszą konferencję. 17. że nie ma pomyłki. Przeliczyłem pieniądze bardzo starannie. aby przybyć na czas. 15. że przyjeżdżacie. Chcę zaprosić twego brata na święta. Minister powtórzył jeszcze raz swoje oświadczenie. Dałem mu trochę pieniędzy. 13. 14. 19. aby się upewnić. aby wszyscy rozważyli sprawę jeszcze raz. Nauczyciel wyjaśnił zagadnienie jeszcze raz. aby uniknąć nieporozumień. aby wszyscy studenci je zrozumieli. 16. Policja zrobiła co mogła. 7. 10. aby każde dziecko dostało przynajmniej dwa jabłka. Przynieś lornetkę. 12. Daję ci tę mapę. aby nikt jej nie słyszał. aby powrócić wcześniej do domu.

Następstwo czasów i mowa zależna 19. when John arrived. 212 . zdania podrzędne dopełnieniowe obowiązuje w języku angielskim zasada następstwa czasów. zdanie podrzędne dopełnieniowe występuje zazwyczaj także w czasie przeszłym. Uważaliśmy. I know that John is in London.1. że John jest w Londynie. Zdanie dopełnieniowe that John is in London. że jeżeli czasownik w zdaniu nadrzędnym jest w czasie przeszłym (Simple Past lub Past Continuous). We thought that John worked too hard. where John lives.19. że John zbyt dużo pracuje. Porównajmy: Podmiot I Podmiot I I I I Orzeczenie know Orzeczenie know know know know Dopełnienie John. że John za dużo pracuje. że John jest w Londynie. które w strukturze zdania złożonego funkcjonują tak jak dopełnienie w zdaniu pojedynczym. a) Oto jak mówimy po angielsku i po polsku o czynnościach równoczesnych w teraźniejszości i w przeszłości. Uważamy. Zasady następstwa czasów W zdaniach złożonych zawierających tzw. We think that John works too hard. I knew that John was in London Wiedziałem. Zasada następstwa czasów w zdaniach powyższego typu polega na tym. Wiem. Zdania dopełnieniowe są to takie. who lives in that house.

Następuje w tym zdaniu przesunięcie czasu jak gdyby o krok wstecz. czyli zmianę słówka will na would. że John wkrótce przyjedzie. Miałem nadzieję. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym była traktowana jako przyszła wtedy. gdy miała miejsce czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. że czynność wymieniona w zdaniu podrzędnym odbyła się wcześniej niż czynność wymieniona w zdaniu nadrzędnym. W języku polskim natomiast takie przesunięcie nie następuje. że John mieszkał w Londynie.: The child couldn't believe that the earth is round. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego (Simple Present) na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przeszłego na zaprzeszły (Past Perfect) w zdaniu podrzędnym. że John mieszkał w Londynie. Mam nadzieję.że John był w Londynie jako młody chłopiec. b) Oto jakich czasów używamy w języku angielskim i polskim. że w języku angielskim zmiana czasu z teraźniejszego na przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą taką samą zmianę w zdaniu podrzędnym. Wiem. że John był w Londynie jako młody chłopiec. I hoped that John would arrive soon. że John wkrótce przyjedzie. aby wy razić. I hope that John will arrive soon. 213 .czas przyszły pozostaje czasem przyszłym. Jest to znowu przykład przesunięcia wstecz. I knew that John had lived in London. I know that John was in London as a young boy. itp. Czas Present Perfect również ulega zmianie na czas Past Perfect. że ziemia jest okrągła. pewnik. przepis regulaminu. prawo przyrody. c) Oto jakich czasów używamy. I knew that John had been in London as a young boy. przepis prawny.Zauważmy. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje. Dziecko nie mogło uwierzyć. Mamy tu znowu do czynienia z przesunięciem o krok wstecz. Wiedziałem. W języku angielskim zmiana czasu teraźniejszego na czas przeszły w zdaniu nadrzędnym pociąga za sobą zmianę czasu przyszłego (Future Tense) na czas „przyszły w przeszłości" (Future in the Past). Wiem. Uwaga: Zasada następstwa czasów nie obowiązuje. aby wyrazić. I know that John has lived in London. Wiedziałem. gdy w zdaniu podrzędnym wyrażana jest stała prawidłowość. W języku polskim takie przesunięcie nie następuje .

My wife is sure you will pass your exams. 12. Tom thinks that the weather will be bad on Sunday. że sprawozdanie będzie wkrótce gotowe. Smith thinks that you are younger than your sister. We see that you can't understand us. Mary thinks Mr. 9. Mr. 17. 10. 3. 14. 6. Peter miał nadzieję. że już zapomniałeś o mnie. że twój brat zwróci mi £ 100. że piszesz list do Kanady. 10. I think I left my pen in the office. że tylko członkom klubu wolno korzystać z biblioteki. 4. kiedy ostatnio widziałeś tego człowieka. I don't think Mary likes her job. Sądziłem. Alice hopes that she will be able to go to bed early. White has a lot of money. Wierzyłem. . The teacher complains that we are very lazy. 2. Myślałem. że nigdy mnie nie opuścisz. 9. 15. Wyjaśniłem.I didn't know that only club members are allowed to use the library. I see that you have already finished the class test. 7. 3. Brown has stayed here for a few days. Brown has gone to Paris. Myślałem. 8. że otrzyma lepsze stanowisko. 13. 16. I hear that Mr. I think the singer will sing again. 214 Mr. 4. ĆWICZENIE II Przekształć poniższe zdania wprowadzając Simple Past zamiast Present Simple w zdaniu nadrzędnym oraz odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: Wzór: 1. 5. że szukasz pracy. I hope Jane will stay with us for a week. Sędzia chciał wiedzieć. Nie wiedziałem. Miałem nadzieję. że chcesz mnie jutro zobaczyć. John is glad that his wife is a good cook. ĆWICZENIE I Przetłumacz na angielski: 1. I believe her brother is an architect. 7. Mrs. Brown is afraid there is a mouse in her room. Nie wiedziałem. On był pewien. 11. że nigdy cię nie spotkał. 5. I remember I saw Ann at a party a few months ago. 2. I am sure Mr. 6. Smith thought that you were younger than your sister. 8.

John said: "I was in London last year"..... stosując jako zdanie wyjściowe zdanie typu: John said that . itp. Tom said . Mary asked if. 19. John says he met Sylvia in 1969. I thought .m. Mary says John has already left. John powiedział: „Byłem w Londynie w zeszłym roku". John powiedział.... John said that he was tired. mowa zależna. We hear Jack has passed his test. 5. że . 4. Tom says the shop will be opened at 3 p. relacjonujemy ją. tak jak została sformułowana.2.. I am sure Joan knows George. We heard . 20.. I know Father will leave for Berlin on Friday.. Użycie czasów w mowie zależnej Szczególnym przypadkiem następstwa czasów jest tzw.. Mary said that ..... że był w Londynie w zeszłym roku.2. Oto przykłady: Mowa niezależna (Direct Speech) Mowa zależna (Report Speech) Mowa niezależna John said: "Fm tired".18. Mowa zależna John said that he had been in London last year. Janek powiedział. 6. I knew . I see you have already prepared supper. gdy zamiast przytaczać czyjąś wypowiedź dosłownie. 3. Marysia zapytała czy .1. Mowa zależna 19.. 19.. 2. John powiedział: „Jestem zmęczony". . John said . Tom has two tickets for the concert. że jest zmęczony.. Susan didn't know that ... Father thinks I wrote to Mother last week.. 7. ĆWICZENIE III Uzupełnij wprowadzając odpowiedni czas w zdaniu podrzędnym: 1. Mowa zależna występuje wtedy.. I think you can borrow Mary's umbrella. John powiedział.

215 .

np. zwłaszcza w mowie potocznej. w mowie zależnej stosuje się czasy zgodnie z zasadą następstwa czasów. jeżeli nadal pozostaje faktem to. że John jest zmęczony. John powiedział. John powiedział: „Pojadę do Paryża w przyszłym roku". Mowa zależna John said he would go to Paris the following year. że we współczesnej angielszczyźnie. istnieje tendencja do odstępowania od zasady następstwa czasów. John powiedział. Oto zestawienie zmian czasów przy przekształcaniu zdań z mowy niezależnej na mowę zależną: Mowa niezależna Present Simple Present Continuous Past Simple Past Continuous Present Perfect Present Perfect Continuous Future Simple Future Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous can could may should ought to 216 Mowa zależna Past Simple Past Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Past Perfect Past Perfect Continuous Future in the Past Future Continuous in the Past Past Perfect Past Perfect Continuous could could might should ought to pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje pozostaje . który nie uległ zmianie.: John said: "Fm tired".Mowa niezależna Mowa zależna John said: "I have lived in London". John powiedział: „Mieszkałem w Londynie". że pojedzie do Paryża następnego roku. Obcokrajowiec nie popełni jednak błędu stosując rygorystycznie zasady następstwa czasów. gdy relacjonowana wypowiedź dotyczy stanu. Należy stwierdzić. John said that he had lived in London. John said that he is tired. Takie zdanie w mowie zależnej możemy wygłosić. Mowa niezależna John said: "I will go to Paris next year". Jak widzimy. że mieszkał w Londynie. Uwaga 1.

c) must wyrażające stale obowiązującą regułę. to samo miejsce i czas: I said I had waited for your message here yesterday. że czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani. He said he had to write to his father.: Mr. zależnie od tego. Warszawa 1974. np. Mrs. s. Użycie niektórych zaimków i przysłówków w mowie zależnej W mowie zależnej należy wprowadzać niekiedy — zgodnie z sensem zdania — zmiany określników. że musi napisać do ojca. oraz gdzie i kiedy to się dzieje.2. Tom powiedział: „Muszę w przyszłym tygodniu jechać do Anglii". 217 . Tom said he would have to leave for England the following week. 19.: He said: "I must write to my father". Mr. Na przykład5: Mowa niezależna: I waited for your message here yesterday. Pan Brown powiedział. Mówiłem. kto relacjonuje wypowiedź pierwotną. J. Smólska. Black. Mrs. że dzieci muszą słuchać rodziców. np.2.: Tom said: "I must leave for England next week". Mowa zależna: a) Ten sam mówiący i słuchacz. Powiedział: „Muszę napisać do ojca". zaimków. do kogo mówi. np. Czekałem tu wczoraj na wiadomość od pani. Tom powiedział.must had to lub: would have to lub: must Uwaga: Must użyte a) dla wyrażenia teraźniejszości w mowie niezależnej zmieniamy na had to w mowie zależnej. Brown said: "Children must obey their parents". Powiedział. b) dla wyrażenia przyszłości w mowie niezależnej zmieniamy na would have to w mowie zależnej. okolicznikow czasu i miejsca. że będzie musiał w przyszłym tygodniu jechać do Anglii. Pan Brown powiedział: „Dzieci muszą słuchać rodziców". 239. nakaz lub zakaz pozostaje w mowie zależnej niezmienione. Brown said that children must obey their parents. „Gramatyka języka angielskiego". Black.

to samo miejsce i czas: I told Mrs. Black he had waited for her message there the day before. co w a). month etc. ten sam słuchacz. yesterday last week. Say może wystąpić w następujących konstrukcjach: 218 . White told Mrs. że czekał tam wczoraj na wiadomość od niej. White said he had waited for your message here yesterday. the previous day the week before. the previous week that those Uwaga 2. White told Mrs. Pan White powiedział pani Black. Mrs. inny czas: Mr. Powiedziałem pani Black. inny słuchacz. White told Mrs. Black.b) Ten sam mówiący. f) Inny mówiący. inny słuchacz. month etc. Należy pamiętać o składni czasowników say i tell. d) Inny mówiący. inne miejsce. this these Reported Speech there then that day the next day the following week. Black he had waited for her message there yesterday. Black I had waited for her message here yesterday. inny słuchacz. c) Inny mówiący. Pan White mówił. Tak więc. Black he had waited for her message here yesterday. Pan White powiedział pani Black. że czekał tu wczoraj na wiadomość od niej. inny słuchacz. month the day before. to samo miejsce i czas: Mr. zależnie od okoliczności. że czekał tam poprzedniego dnia na wiadomość od niej. że czekał tu wczoraj na wiadomość od pani. to samo miejsce i czas: Mr. inne miejsce. ten sam czas: Mr. w mowie zależnej mogą wystąpić poniższe zmiany: Direct Speech here now today tomorrow next week. Pan White powiedział pani Black. e) Inny mówiący. oprócz zmian zaimków osobowych i określników dzierżawczych. że czekałem tu wczoraj na wiadomość od niej.

lecz całość orzeczenia umieszczona jest po podmiocie. że jest głodny. czy jest to zdanie oznajmujące. pytanie.: The minister stated that the conference had been fruitful. Jim powiedział. że jest głodny. John told Mary that he was hungry. Prasa doniosła. Składnia zdań w mowie zależnej jest uzależniona od typu wypowiedzi referowanej. 19. Uwaga 3. Jim powiedział: „Złodzieja widziano wczoraj blisko naszego domu". to znaczy nie występuje w nich inwersja podmiotu i czasownika posiłkowego. użycia zaimków i okoliczników co zdania w stronie czynnej. report (donosić). np.John said that he was hungry. Zdania w mowie niezależnej w stronie biernej przekształcamy na zdania w mowie zależnej zgodnie z tymi samymi zasadami następstwa czasów. że Prezydent przybędzie w niedzielę. John told me that he was hungry. Mowa zależna: Jim said that the thief had been seen near their house the day before. declare (oświadczać). a nie pytających. jak np.3. Czasownik tell wymaga zawsze dopełnienia dalszego w postaci zaimka lub rzeczownika. Mowa niezależna: Jim said: 'The thief was seen near our house yesterday". Zamiast say i tell w zdaniu nadrzędnym mogą występować czasowniki takie. Minister stwierdził. Porównajmy: 219 . John powiedział mi. czy też zdanie rozkazujące. state (stwierdzać). promise (obiecać).2. Zdania oznajmujące mają w mowie zależnej taką samą składnię jak w mowie niezależnej. od tego mianowicie. że jest głodny. że konferencja była owocna. John mówił. The Press reported that the President would arrive on Sunday. John said to me that he was hungry. że jest głodny. że złodzieja widziano poprzedniego dnia w pobliżu ich domu. Pytania w mowie zależnej Pytania zależne mają następujące cechy: a) Pytania takie mają strukturę zdań oznajmujących. suggest (sugerować). John powiedział mi. John powiedział Mary.

Trzeba pamiętać. Mary zapytała mnie. czy lubi westerny. gdzie mieszka Mary. które ktoś zadał. W pytaniach zależnych ogólnych występuje wyraz if lub (mniej potocznie) whether jako odpowiednik polskiego „czy". I know where Mary lives. że struktura zdania oznajmującego. gdzie mieszka Mary. Is the museum open? Pytanie zależne: Czy muzeum jest otwarte? The tourist inquired whether the museum was open. ale wszędzie tam. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary where she was going. czy muzeum jest otwarte. gdzie mieszka Mary.Pytanie niezależne: Where are you going. którego. Pytanie niezależne Pan Smith zapytał mnie. John zapytał Mary. czy mogę jej pomóc. Mary? Czy lubisz westerny. Powiedz mi. 220 . przysłówka) pytającego nie jest zdaniem samodzielnym. Porównajmy: Pytanie niezależne: Do you like westerns. gdzie zdanie zaczynające się od wyrazu (zaimka. Turysta zapytał. czy znam jego żonę. brak w niezależnych pytaniach ogólnych. Mary? Pytanie zależne: John asked Mary if she liked westerns. a nie pytającego występuje nie tylko przy relacjonowaniu autentycznego pytania. czy John gra w tenisa. Oto dalsze przykłady przekształcania pytań ogólnych z niezależnych na zależne: Pytanie niezależne Have you met my wife? Czy zna pan moją żonę? Pytanie zależne: Mr. Tell me where Mary lives. Wiem. lecz jest wbudowane w inne zdanie. Smith asked me if I had met his wife. John pyta. jak wiemy. Pytanie niezależne Can you help me? Pytanie zależne: Czy możesz mi pomóc? Mary asked me if I could help her. Zapytałem Mary. Pytanie niezależne Does John play tennis? Pytanie zależne: Czy John gra w tenisa? I asked Mary if John played tennis. Porównajmy: John asks where Mary lives.

Rozkazy i propozycje w mowie zależnej Rozkazy. I'll find out where Mary lives. co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz.4. 19. „Proszę otwórz okno. a niekiedy. np. Dowiem się. tak jak przy relacjonowaniu każdej innej wypowiedzi. Mary". Pytanie zależne może być wbudowane w zdanie. W zdaniu nadrzędnym występuje czasownik ask. Porównajmy: Pytanie niezależne: John asked: "Where does Mary live?" Pytanie zależne: John asked where Mary lived. polecenia lub prośby relacjonuje się w mowie zależnej stosując w zdaniu nadrzędnym najczęściej czasownik tell lub ask. 19.It isn't important where Mary lives. gdzie mieszka Mary. gdzie mieszka Mary? itp. gdzie mieszka Mary? Do you know where Mary lives? Czy wiesz. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Come later. b) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady następstwa czasów.2. c) W zdaniach zawierających pytania zależne obowiązują te same zasady stosowania zaimków i określeń miejsca i czasu. John". Mowa zależna: Mary told John to come later.2). żeby przyszedł później. w stylu bardziej urzędowym. „Przyjdź później Johnie". Na końcu całego zdania złożonego nie stawiamy znaku zapytania. Mary". 19. 221 . po którym następuje jako tak zwane dopełnienie dalsze (odpowiadające na pytanie komu?) nazwa osoby. do której pierwotna wypowiedź była skierowana. kasujemy dwukropek bądź przecinek i cudzysłów. To nieważne. Mary powiedziała Johnowi. co w zdaniach relacjonujących zdania oznajmujące w mowie zależnej (patrz rozdz. Przy relacjonowaniu czyjegoś pytania. które w całości stanowi zdanie pytające. gdzie mieszka Mary. czasownik inquire.: Could you tell me where Mary lives? Czy mógłbyś mi powiedzieć. a po niej czasownik z bezokolicznikiem.2). Mowa niezależna: "Please open the window.

Mowa zależna:

The teacher asked Mary to open the window. Nauczyciel powiedział Mary, żeby otworzyła okno.

Zależnie od sytuacji, stosunków łączących dane osoby, stopnia intensywności rozkazu, polecenia lub prośby, mogą być także użyte takie czasowniki, jak: order, command, implore, beg, itp. Oto przykłady: Mowa niezależna: "Leave the classroom at once, boys". „Wyjdźcie z klasy natychmiast, chłopcy". Mowa zależna: The teacher ordered the boys to leave the classroom at once. Nauczyciel kazał chłopcom wyjść z klasy natychmiast. Mowa niezależna: "Do let me have some money, Father" „Proszę daj mi trochę pieniędzy, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father to let him have some money. John prosił ojca, aby dał mu trochę pieniędzy. Zakazy oraz polecenia i prośby, aby nie wykonywać danej czynności relacjonowane są w mowie zależnej przy użyciu słówka not umieszczonego przed bezokolicznikiem. Na przykład: Mowa niezależna: "Don't answer the telephone, Mary". „Nie odbieraj telefonu, Mary". Mowa zależna: John told Mary not to answer the telephone. John powiedział Mary, żeby nie odbierała telefonu. Mowa niezależna: "Please don't be angry with me, Father". „Proszę nie gniewaj się na mnie, Ojcze". Mowa zależna: John begged his father not to be angry with him. John prosił ojca, żeby się na niego nie gniewał. Relacjonując propozycję w mowie zależnej, wprowadzamy czasownik suggest, np.: "Let's go to the cinema", said Ann. „Chodźmy do kina", powiedziała Ann. Mowa zależna: Ann suggested that they should go to the cinema, lub: Ann suggested going to the cinema. Ann zaproponowała, żeby pójść do kina. "Shall we meet at the station?", said Mary. „Może spotkamy się na dworcu", powiedziała Mary. Mowa zależna: Mary suggested meeting at the station. lub: Mary suggested that they should meet at the station. Mary zaproponowała, żeby spotkać się na dworcu. 222

Krótkie odpowiedzi yes lub no relacjonujemy w mowie zależnej stosując odpowiedni czasownik posiłkowy, np.: Mowa niezależna: "Do you like this picture?", asked Tom. „Czy podoba ci się ten obraz?", zapytał Tom. "Yes", I said. „Tak", powiedziałem. Mowa zależna: Tom asked if I liked that picture and I said I did. Tom zapytał, czy mi się podoba ten obraz, a ja powiedziałem, że tak. Mowa niezależna: "Will you bring your girl-friend?", asked Mary. „Czy przyprowadzisz swoją dziewczynę?", zapytała Mary. "No", said Jim. „Nie", odpowiedział Jim. Mowa zależna: Mary asked Jim if he would bring his girl-friend and he said he would not. Mary zapytała Jima, czy przyprowadzi swoją dziewczynę, a on odpowiedział, że nie. Hello Mowa niezależna: "Hello, where are you going"?, he said. „Halo, dokąd idziesz?", powiedział. Mowa zależna: He greated me and asked where I was going. Przywitał mnie i zapytał, dokąd idę. Thank you Mowa niezależna: "Thank you, Helen", said George. „Dziękuję, Heleno", powiedział George. Mowa zależna: George thanked Helen. George podziękował Helenie.
ĆWICZENIE I

Mary bought a new dress. She talked about it to her friend Ann. Write what the girls said. 1. Mary: I've just bought a new dress. Mary told Ann that ... 2. Mary: How do you like it, Ann? 3. Ann: It's very nice indeed. 4. Ann: Are you going to wear it to John's party? 5. Mary: Yes, I am. 6. Mary: That's just why I bought it.

ĆWICZENIE II

Paul has got the following letter from his girl-friend Lucy: Dear Paul, I'm sorry I can't meet you on Friday afternoon, but I have to visit Aunt Helen. On Saturday I'm going to my sister's birthday party and on Sunday I can't go out as my parents are coming to see me. On Monday I'm very busy as I have an appointment with my dentist and lectures until late in the afternoon. I'm going to ring you up on Tuesday evening and I hope to meet you on Wednesday. Don't be angry! Love, Lucy On Tuesday morning Paul meets his friend John. Write what Paul says in the following dialogue: 1. John: I say, Paul. I saw Lucy in a cafe on Friday afternoon. Paul: But she told me she couldn't meet me because ... 2. John: On Saturday evening I saw her in a restaurant. She was dancing with a tall dark boy. Paul: But she told me ... 3. John: On Sunday I saw her in Regent's Park with the same boy. Paul: But she ... 4. John: On Monday morning she played tennis with him. Paul: ... 5. John: On Monday afternoon she was absent from college. Paul: ... 6. John: When is she going to phone you? Paul: She said ... 7. John: When do you hope to see her? Paul: ...
ĆWICZENIE III

Diana told her friend Alice about a trip to Paris she had made. Write what she said. Wzór: Diana: "We crossed from Dover to Calais on the 13th". Diana said they had crossed from Dover to Calais on the 13th. 1. 2. 3. 4. "We had a very good crossing because the sea was calm". She said ... "There were a lot of people on the boat". "We had some drinks in the bar". "We got to Calais at 11 a.m.".

224

5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

"Our friends came to meet us and took us to Paris by car". "We found a very nice hotel". "We decided to stay in Paris for a fortnight". "We visited several museums and went to the theatre on two or three evenings a week". "We did a lot of sight-seeing". "I met a lot of interesting people". "I spoke French and the French understood me". "We returned home by plane".

ĆWICZENIE IV

Mrs. Gold went to see a famous doctor. Then she told a friend about the visit. Write what she said. Wzór: Mrs. Gold: "I have been to a famous specialist in Harley Street". Mrs. Gold told her friend she had been to a famous specialist in Harley Street.

1. "The specialist examined me very carefully". 2. "He asked me a lot of questions". 3. "He told me to sleep eight hours a day at least". 4. "He ordered me to go for a walk every day". 5. "He forbade me to smoke". 6. "He told me not to drink so much coffee". 7. "He advised me to have a light supper". 8. "He prescribed some wonderful new medicine for me". 9. "He told me to make an appointment to see him next month". 10. "He took an enormous fee!"
ĆWICZENIE V

Uzupełnij według wzoru: Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. "We haven't been to the pictures for ages". Mary remarked ... Mary remarked they hadn't been to the pictures for ages.

"I haven't been to England for three years". Robert said ... "Tom has broken his arm". We learnt that ... "These letters haven't been posted yet". The secretary admitted that ... "I have never heard such nonsense in all my life". Grandfather said ... "Mary has sent John a beautiful Christmas card". John said that ... "I have just bought some new records". Sheila said ... "The thief has taken all Lucy's money". Lucy said that ... "Two policeman have been shot in Rome". The radio announced that ... "The clock in the dining room has stopped". I was surprised to see that... 225

15 — Język angielski

10. "I have tried to ring you up several times". Henry told his wife that ... 11. "I haven't been told about John's illness". Helen said she ... 12. "I haven't found Mr. Smith's telephone number though I have looked everywhere". I said ...
ĆWICZENIE VI

Mary is talking to a friend at a party. Write what she said. Wzór: 1. 2. 3. 4. Mary: "I have just been talking to a Frenchman". Mary said she had been talking to a Frenchman.

"He has been staying here for three months". "He has been writing articles about our country". "He has been telling me his impression of our people". "I have been trying to tell him what I think about France".

ĆWICZENIE VII

Peter is leaving for Italy. At breakfast the family were talking about his trip. Write what they said. Wzór: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Helen: "Peter will go to Florence and Rome". Helen said Peter would go to Florence and Rome.

Mother: "Peter will leave at ten o'clock". Father to Peter: "You will catch the 10.15 boat train". Mother: "Peter will speak Italian with his cousins". Father: "We will send a telegram to my sister in Rome". Peter: "I'll visit Capri in April". Peter's sister: "I hope you'will have a good time there". Peter: "I'll bring you a nice present". Peter: "I'll write home every week". Uzupełnij poniższe zdania przez wybór właściwej odpowiedzi:

ĆWICZENIE VIII

1. Jim said that Lily ... tennis next Saturday. A) plays B) is playing C) would play D) has played

2. The policeman stated that he ... that man standing near the shop two days earlier. A) was seeing B) is seeing A) works B) worked C) would see D) had seen C) is working D) had worked

3. Sylvia's brother told me he ... in an office in Brighton.

226

"I won't tell my wife I have lost them". Smith said he couldn't find his glasses. Mr. White answered: "All right. 5. 2. A) has already sold B) will sell ĆWICZENIE IX C) sells D) had already sold Mr. ĆWICZENIE X Przepisz poniższe opowiadanie w mowie zależnej: Mrs. a) 1. 3. "I believe I put them near the telephone". When is your wife coming back? b) 1. I'll telephone Uncle Henry and tell him I'll visit him next week". Mr. Write what he said.4... "I'm sure I didn't leave them in the car". Smith: "I can't find my glasses". White said to her husband: "My friend Sylvia is coming for the weekend". all the copies of the new dictionary.. 4. Smith lost his glasses. Mr. Wzór: 1. The bookseller said he . A) had not B) has not had C) was not having D) had not had 5. "I don't often lose things".. "I think I left them at home". ĆWICZENIE XI Wyraź w mowie zależnej pytania pani Brown: Wzór: "Where does your brother work?" Mrs. How much did you pay for your shoes? 2. Where do you want to go on Sunday? 5. What time do you start working? 2. The boy told his mother he . White answered: "I'm afraid I'll have to go to town on Saturday to see Uncle Henry". "I expect Mary will help me to find them". Mr. How many languages do you know? 3. White said: "Can't you go another day? Sylvia wants to meet you. Brown asked me where my brother worked. enough breakfast that morning. Why is Mary looking so unhappy? 4. She has come from Canada and won't stay here long". Mrs. What time did you have dinner? . 6.

15* 227 .

Are you feeling tired? b) 1. Has your secretary given you my message? d) 1. Will you have to look for a new job? 2. Jones to come at once? 4. Will you see me on Tuesday? ĆWICZENIE XIII Na zabawie Mark zadaje Daisy pytania. Who did you meet on Saturday? 4. Podaj te wypowiedzi Marka: Wzór: Mark: "Do you dance?" Daisy: "What did you say?" Mark: I asked whether you danced. 3. Have you ever been to Warsaw? 2. How did you learn about John's arrival? 5. Will your son be able to study medicine? 4. Have you read the papers? 3. ale orkiestra gra tak głośno. Have you heard the news? 4. a) 1. Jones bring you my report? 3. Do you know many people here? Do you like the band? Do you smoke? Do you often go to parties? 228 . Did you tell Mr. Did you get my letter on Friday? 2. Black asked Mr. Will your secretary find time to type our report? 3. Black asked Mr. Green? 2. Have you met my husband? 5. White if (whether) he liked his job. White: "Do you like your job?" Mrs. że Daisy nie może ich dosłyszeć. When did the Smiths come to Rome? ĆWICZENIE XII Uzupełnij według wzoru: Wzór: Mrs. Did your director leave for Berlin on Friday? c) 1. Do you find your new job interesting? 4. Did your firm get an offer from Brown & Co. Are you going to tell your wife about our meeting? 3. Will your daughter marry young Benson? 5. Did Mr. Do you often meet old Mr. 1. Mark powtarza swoje pytania w mowie zależnej. 2. 4.? 5. Do you work overtime? 5.3.

Do you feel tired? 7.. I asked Jane if she . before she started school. her baby to the hospital the week before. "Which university do you work at?" 4. A) was not bringing C) has not brought B) had not brought D) would not bring 2. "Are people in your country learning many foreign languages?" 6... Green why she . "Did you come by plane?" 2. Father asked me what I . Podaj wypowiedzi p. Mary the day before...5. A) have seen C) were seeing B) had seen D) saw ĆWICZENIE XVI Alan zaprasza Jane do teatru. nauczyciel języka angielskiego. A) is reading C) could read B) reads D) can read 3. Do you want a drink? 6. "Where are you going to stay after the course?" 10. "Are they keen on learning English?" 7. "When will you return home?" ĆWICZENIE XV Uzupełnij przez dobór właściwej formy: 1. so carefully. John asked if I ... był na kursie w Anglii i po powrocie do Polski opowiada swoim kolegom o przybyciu na uniwersytet i powtarza pytania. "Have you got many students?" 5. a następnie odpowiedz na pytania. A) am looking at C) would look at B) look at D) was looking at 4. Przeczytaj poniższy dialog. Do you always make people repeat their questions? ĆWICZENIE XIV Pan Kowalski. 1. Kowalskiego według wzoru: Wzór: "Is it your first visit to Britain?" I was asked if it was my first visit to Britain. "Was the flight good?" 3. "Which part of Britain do you like best?" 9. Wyróżnione zdania w dialogu pomogą w podaniu właściwej odpowiedzi: 229 . "What do you think of English food?" 8. jakie mu zadawali uczestnicy kursu. The doctor asked Mrs..

4. abym wysłał jej list. 4. 7. said the little girl. "Don't work too much". 3. both of you". Doktor polecił mi ważyć się co tydzień i nie pić alkoholu. 3. 7. be quiet". 9. Konduktor poprosił pasażera. 3. 2. 1. Mr. If you like Pinter you ought to see it. Tom said to Rose: "Come back soon. 2. What did Alan tell Jane to do if she wanted to go to the theatre? What did Alan tell her to do if she wanted a good seat? When did Alan tell her to call him? What did Alan tell her she ought to do if she liked Pinter? What did Jane tell him to do? Wyraź poniżej podane rozkazy w mowie zależnej: ĆWICZENIE XVII 1. Alan: And make up your mind soon if you want a good seat. Helen". 5. Alan: Can you come to the theatre with me on Friday? Jane: I'm afraid I can't tell you now. abym umył samochód. 2. Kapitan rozkazał załodze opuścić okręt. Jane: I'll call you on Wednesday. 6. Lilian poprosiła mnie. 3. 2. Mother said: "Don't smoke so much. 8. 10. Jane: What play is it? Alan: It's "The Dumb Waiter" by Pinter. Ronald". White said: "Don't be late again. Robert". "Write this exercise again". my teacher told me. Jane: I suppose so. 6. said Mother. aby okazał mu swój bilet. come and fetch me on Friday at six. 8. 9. I will. "Come to my birthday party. Henry said to the waiter: "Bring me some more wine. abym nie zapomniał zapakować szczotki do zębów. please". "Please help me. please". abym zapytał policjanta. Ojciec poprosił mnie. 230 . the doctor advised him. Dad". ĆWICZENIE XVIII Przetłumacz na angielski: 1. Alan: Well. 5. Policjant polecił mi nie parkować samochodu przed domem. 5. Przechodzień poradził mi. Matka powiedziała mi. 10. The teacher said: "Sit down. 4.1. Well then. Żona kazała mi kupić butelkę mleka. 4. Will that be soon enough? Alan: I think so. let me know if you want to go. Dowódca kazał żołnierzom przejść przez most. Jane: All right. Call me on Wednesday then. said George. "Children.

said the policeman.. "Don't forget to put your name at the top of the page". Ann". Pani Brown zapytała syna: „Co robiłeś od rana?" Pan Smith zapytał żonę: „Czy jesteś gotowa?" Mary powiedziała do przyjaciółki: . said my father. 2. "Who do you want to speak to?". Tom zapytał brata: „Czy wziąłeś moją piłkę?" Mary powiedziała do siostry: „Jestem przeziębiona". 13. 6. "You can phone from my office. 10. Ann asked Betty. said the telephone operator. "We're waiting for the school bus". Another passenger came in and said: "Is this seat taken?" My English teacher asked me: "Have you read Graham Greene's latest novel?" "Don't say anything to make Mother angry". "Who did you give the money to?". 9. said the teacher. że spóźnimy się na pociąg". 7. 8. 3. "My car is being repaired". "I have a message for your brother". said Helen to Jim. I said to Jack. 5. 7. Brown. said the professor. 8. "Did any of you see the accident happen?". Pani Brown powiedziała do pani Jones: „Mój mąż wyjechał w piątek". 2. 4. Jej siostra zapytała: „Dlaczego nie wzywasz lekarza?" Nauczyciel powiedział do klasy: „Nie róbcie tyle hałasu". 6.ĆWICZENIE XIX Przetłumacz poniższe zdania na angielski. 12. 4. ĆWICZENIE XXI Zamień na mowę zależną: 1. "Don't smoke so much". 11. said Mr. 5. "The test questions were prepared a week ago". . said the children. 2. "The examination will be taken by 50 students". wprowadzając odpowiedni czasownik w Simple Past: Wzór: Tom zapytał siostrę: „Gdzie byłaś?" Tom asked his sister: "Where have you been?" Tom asked his sister where she had been.Boję się. ĆWICZENIE XX Przekształć następujące zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej: 1. said the teacher. "We'll wait for you if you are late". 3. The man said: "Get out of my way". a następnie przekształć zdania w mowie niezależnej na zdania w mowie zależnej. 1. I told her. said my friends. 3.

231 .

"Let's stay here till the storm has passed".4. it's very kind of you".m. tomorrow". Jim". 5. said Tom. Tom!". asked John. children". said Jim. "You mustn't come in without knocking". said Jane. said Lucy. 4. Jim said: "I must be at the docks at six a. "No". The clerk said: "Information can be obtained from the secretary". "Must you do all the work tonight?". "You may have the car if you want it. 6. he said. "No". The shopkeeper said: "The order can't be made out immediately". he asked. 5. 5. "You mustn't play with knives. "Charles may have some new records". asked John. 3. 4. "Yes". "Let's give a party". "Must you make such a noise?". "When did you arrive in London?" ĆWICZENIE XXIII . "I must fly to Rome next week". said Mary. 6. "Do you often go to the Zoo?". 3. Zamień na mowę zależną: 1. "Shall I help you?". 7. said Henry. 8. The doctor stated: "The man was killed last night". "Have you ever seen a plane crash?". said Jim. Mrs. I said. said Mother. 2. Smith told us. said Father. I asked Tom. ĆWICZENIE XXII Zamień na mowę zależną: 1. "Hello. said Ann. "Will you come to meet him at the station?". I said. 7. 6. 2. "Thank you.

lots of people go to the seaside. Warszawa 1982. występuje czas teraźniejszy. tj. 233 . a nie o jednostkowym zdarzeniu. WSiP. • W opracowaniu objaśnień zdań warunkowych korzystano z podręcznika J. W obu rodzajach spójnik if odpowiada polskiemu spójnikowi „jeżeli". masę ludzi jedzie nad morze. jeżeli zaraz nie wyruszysz. we'll get wet. w zdaniu nadrzędnym i w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if). If the weather is fine. You will miss your train if you don't start at once. b) W zdaniach tych mówimy o tym. I can't work if I don't get enough sleep. że jeżeli zostanie spełniony pewien warunek w przyszłości. Smólskiej i J. Okresy warunkowe Okres warunkowy6 składa się ze zdania nadrzędnego i zdania podrzędnego warunkowego (po if). Okresy warunkowe I typu Możemy rozróżnić dwa rodzaje okresów warunkowych I typu. jeśli nie mam dosyć snu. Podobnie jak w języku polskim. W języku polskim w obu członach występuje czas przyszły.20. a) W zdaniach tych mówimy o trwałym lub powtarzającym się stanie rzeczy. Jeżeli będzie padało. Jeżeli pogoda jest ładna. "English Every Day.1. Spóźnisz się na pociąg. w obu członach okresu warunkowego. Mowa jest o teraźniejszości. natomiast w języku angielskim w zdaniu nadrzędnym występuje czas przyszły (Future Simple). to będzie taki a taki skutek. zmokniemy. Part Two". a w zdaniu podrzędnym warunkowym (po if) czas teraźniejszy (Present Simple). Nie mogę pracować. 20. Rusieckiego. If it rains.

Jones. poszukam pana Kinga. If Henry takes his medicine. If you see Lucy. np. W zdaniu nadrzędnym mogą wystąpić również czasowniki modalne. Jeżeli źle się poczujesz.Porównaj: If you finish work early. Uwaga. 20. Okresy warunkowe II typu W zdaniach tych mówimy o tym. W zdaniu nadrzędnym może wystąpić tryb rozkazujący. Henry will feel much better if he takes his medicine. poczuje się znacznie lepiej.: If John comes. he will feel much better. we may catch the early bus to Brighton. miałoby to taki a taki skutek w przyszłości. Jeśli Henry zażyje lekarstwo. np. Henry poczuje się znacznie lepiej. W zdaniu nadrzędnym stosujemy czas Future in the Past. a w zdaniu podrzędnym (po if) czas Simple Past. Kolejność członów okresu warunkowego bywa różna. pójdziemy do teatru. może złapiemy wczesny autobus do Brighton. W tych wypadkach używamy w nich czasu przyszłego. If we leave at once. Wyjątkiem są zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą. . powinien zatelefonować do p. he should ring up Mr. take one of these pills. tj. że gdyby sytuacja była inna niż jest obecnie. I'll look for Mr. Jonesa. Jeżeli zobaczysz Lucy.2. Jeżeli będzie pan tak uprzejmy zaczekać chwilę. Jeżeli wyjdziemy zaraz. musisz jej opowiedzieć o swojej podróży do Grecji. Jeżeli skończysz wcześnie pracę. you must tell her about your trip to Greece. Jeżeli John przyjdzie.: If you feel sick. W okresach warunkowych I typu w zdaniu warunkowym (po if) występuje czas teraźniejszy. np. King. Spójnik if odpowiada w nich polskiemu spójnikowi „gdyby".: If you will kindly wait a moment. should lub would oraz bezokolicznik. weź jedną z tych pigułek. we will go to the theatre. jeśli zażyje lekarstwo.

234 .

he would answer the phone. odebrałby telefon (wiemy. W okresach warunkowych II typu występuje niekiedy dawna forma trybu łączącego were we wszystkich osobach.do czegoś co nie nastąpiło. że gdyby w przeszłości został spełniony taki a taki warunek. s. podróżowałbym dookoła świata. Uwaga: Wyjątek stanowią zdania warunkowe będące w istocie uprzejmą prośbą.: We would be grateful if you would kindly reply at once. 102. zwłaszcza z zaimkiem I. gdybyście odpowiedzieli nam niezwłocznie. Jeżeli John będzie w domu. If John was (were) at home.If I were you. he will answer the phone. Gdybym wygrał dużo pieniędzy. Bylibyśmy wdzięczni. Smólska.: gdybym był tobą). I would sell this house. Dojechalibyśmy tam szybko. Na twoim miejscu (dosł. 235 . że Johna nie ma w domu). Na twoim miejscu (dosł. WSiP (podręcznik dla klasy IV liceum ogólnokształcącego). W tych wypadkach w zdaniu warunkowym używamy form czasu Future in the Past.: gdybym był tobą) sprzedałbym ten dom. Oto dalsze przykłady: If I won a lot of money. gdyby nie było tak gorąco (ale jest gorąco) We would get there quickly if we had a car. Porównaj: If John is at home. Zdanie odnosi się do przeszłości . I wouldn't work for him even if he offered me a good job. to odbierze telefon (ale nie wiemy. Warszawa 1982. ponieważ dany warunek nie został spełniony. "We Use English". 7 J. Gdyby John był w domu. Okresy warunkowe III typu W zdaniach tych mówi się o tym. gdybyśmy mieli samochód (ale nie mamy samochodu). nastąpiłby taki a taki skutek7.3.: If I were you. Nie pracowałbym dla niego nawet gdyby proponował mi dobrą pracę. Byłoby przyjemnie. np. nie przyjąłbym tej pracy (ale nie jestem tobą). np. It would be nice if it wasn't so hot. 20. czy John będzie w domu). I would travel all over the world. I would not take this job.

Na przykład zdanie: Gdybym miał czas. poszedłbym na spacer. W zdaniu warunkowym (po if) występuje czas Past Perfect.4. should have lub would have oraz imiesłów bierny czasownika głównego.. mamy do czynienia z okresem warunkowym mieszanym8. s. więc nie poszedłem na spacer). Oto dalsze przykłady: They wouldn't have come if my wife hadn't asked them. byłbym poszedł na spacer (wtedy). W stylu książkowym można ominąć if w zdaniu warunkowym. jak i do przeszłości (nie miałem czasu. jw. I would go for a walk. a w zdaniu nadrzędnym Future Perfect in the Past. Gdybyśmy lecieli samolotem. gdyby oni się nie spóźnili. 20. nie bylibyśmy się spóźnili (ale nie lecieliśmy samolotem i spóźniliśmy się). więc nie idę na spacer). we wouldn't have been late. I would have gone for a walk. W języku polskim nie różnicuje się okresów warunkowych II i III typu. Nie złościłbym się. Gdybym miał czas (teraz). Nie byliby przyszli. we wouldn't have been late. np. Gdybym miał czas (w przeszłości).: Had we gone by plane. Okresy warunkowe mieszane Gdy każde z dwóch zdań składowych okresu warunkowego odnosi się do innego czasu chronologicznego. może odnosić się zarówno do teraźniejszości (nie mam czasu. Smólska. "We Use English". » J. tj. jak to jest w języku angielskim. gyby moja żona ich nie zaprosiła. W języku angielskim mówiąc o teraźniejszości użylibyśmy II okresu warunkowego: If I had time. I wouldn't have been angry if they hadn't been late. poszedłbym na spacer (teraz). 147. 236 .If we had gone by plane. Mówiąc o przeszłości wprowadzilibyśmy III okres warunkowy: If I had had time.

he wouldn't be learning Italian now. odnoszący się zarówno do przeszłości. ale się nie stało. Gdybym była jego żoną. 237 . If I were his wife. a zdanie pod rzędne warunkowe może wyrażać coś. nie byłbym tak zmęczony teraz. a w zdaniu nadrzędnym czas Future Perfect in the Past. III Okres: Past Perfect Future Perfect in the Past If we had gone by car. Na twoim miejscu powiedziałbym mu prawdę. If I have time. If you invited her to lunch. you will pass the exam. I would have divorced him long ago.a) Zdanie podrzędne może wyrażać warunek stały. you eat. a zdanie nadrzędne może odnosić się do przeszłości . b) Zdanie nadrzędne może odnosić się do teraźniejszości. a w zdaniu podrzędnym warunkowym czas Past Perfect. Present Tense Future Simple b) If you work hard. jak i do teraźniejszości. Zestawienie I Okres: Present Tense Present Tense a) If the sun shines. I would have told him the truth. nie uczyłby się teraz włoskiego. W zdaniu nadrzędnym wystąpił tu czas Future in the Past. it is warm.: If I were you. Gdyby mój mąż mieszkał (kiedyś) we Włoszech. If you are hungry. W zdaniu podrzędnym (po if) występuje tu czas Simple Past. she would be very pleased. co nie zostało dokonane w przeszłości. I wouldn't be so tired now. II Okres: Simple Past Future in the Past If I were you. If I had had a good rest in summer. dawno bym się z nim rozwiodła. I will write some letters. Gdybym dobrze wypoczął w lecie. I would move to a bigger flat. the patient would not have died. If they had sent for a doctor.: If my husband had lived in Italy. co mogłoby się stać. we would not have been late. np.do tego. np.

Nie byłbym poszedł na przyjęcie. too. np. he would not be learning Italian now. np. I would not be so tired now. A. Podobny sens można wyrazić za pomocą spójnika if i zaprzeczonej formy czasownika.: I/go for a walk. gdyby w to nie wierzył.: you/go to the cinema tonight? B. chyba że Helen by mnie zaprosiła.: he/pass the entrance examination? B.: And not/rain? B. W okresach warunkowych zamiast spójnika if występuje niekiedy spójnik unless.: I'll go for a walk. Nie pójdę na przyjęcie.: it/rain A. I would have divorced him long ago.: he/work hard. Nie przyjdę na przyjęcie.Okres mieszany Simple Past Future Perfect in the Past a) If I were you. If I had had a good rest in summer. If I were his wife. Okres II typu: Mr. I would have told him the truth. A. chyba że ty przyjdziesz. Pan Brown nie powiedziałby tego. A. jeśli ty nie przyjdziesz także.: I won't come to the party if you don't come.: Will you go to the cinema tonight? B. ĆWICZENIE I Uzupełnij następujące dialogi według wzoru: Wzór: A.: Okres I typu: I won't go to the party unless you come.: Only if it rains. który odpowiada mniej więcej polskiemu wyrażeniu „chyba że".: And if it doesn't rain? B. Okres III typu: I wouldn't have gone to the party unless Helen had asked me to. 1. 238 .: he/fail.: he/not work hard? B. A. Past Perfect Future in the Past b) If he had lived in Italy. Brown wouldn't say that if he didn't believe it.

.: you/stay in hotels in France? B. A. we (stay) here for the week-end. He (help) us if it (be) really necessary. 11. A. If you (find) a cheap room. A. A.: you/not have enough money? B. 7. 4. you (wash) the plates? What languages you (study) if you (become) a student of this college? We (not wait) for Lilian if she (not come) in five minutes.: I/look for students' hostels.: I/have enough money. ĆWICZENIE H Uzupełnij stosując odpowiednio czas Present Simple i Future Simple czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1.: I/stay in Poland. 13.: he/not come. If you (be) late to the office again. I Coin) you for a drink if you (want) me to. We (go) on that trip even if I (not feel) well. A. we (go) skiing. We (catch) the last bus if we (leave) at once. 12. A. If Sally (buy) a new party dress. A.: Peter/join us at the seaside? B. If you are late to the office again.2. A. 5.: you/spend your holidays abroad? B. It (not seem) such a long way if you (walk) quickly. I (buy) a new one too. 9. he'll fall ill.: I/not give you a cake? B. 2.: I/pour the medicine down the kitchen sink. the boss (be) angry. 3. 4.: I/get an invitation from a friend of mine. 6. If it (snow) tomorrow. Odpowiedz na poniższe pytania według wzoru: ĆWICZENIE III Wzór: What will happen if John eats too many cakes? (fall ill) If he eats too many cakes.: you/give me a cake. 8.: he/get leave from his boss. 3. 10. If I (cook) the dinner. I've forgotten the keys but my wife (let) us in if she (be) at home.: he/not get leave? B.: you/not get an invitation? B. 5. the boss will be angry.: you/take this medicine? B. I (not be able) to do any work if I (not have) some peace and quiet.

239 .

... Christine will let us in if she is at home.: Why do you think of changing your job? B. A. 2. I'll stay a fortnight if I can find a room. If she . Uzupełnij zdania według wzoru: Wzór: If it's fine tomorrow. 2. If I pass this exam.. A. Smith doesn't hurry? (miss his train) What will you do if there is no train? (go by bus) What will you do if it begins to rain? (take an umbrella) What will happen if your dog sees a stranger? (bark) What will you do if Jane doesn't come? (telephone) What will happen if John drops the glass? (break) What will Robert do if he doesn't pass the entrance examination? (try next year) 9.: She wants to work in a hospital.. And what shall we do . ? 2.What will Tom do if he gets hungry? (go to a cafe) What will happen if Mr. If . If I pass this exam... And what shall we do . And what will you do if it isn't fine tomorrow? 1..: I want to learn French. 3. And what will you do . A. ? 3.. If we get a lift... ? ĆWICZENIE V Uzupełnij poniższe dialogi (Okres I): Wzór: A. 1. What will you do if you lose your job? (try to find another) 10..: Why do you want to go to Paris? B. 3.. What will you do if the bus is very crowded? (take the next one) ĆWICZENIE IV 1.. 8. we'll go for a walk... I'll study at Oxford. 5.: I want to earn more.. 240 . And what shall we do . ? 6... we'll be in time! And what will happen . If . he'll drive us to the hotel. 7. 6. I'll have enough money to pay for our holiday if my boss pays me tonight.: I want to study architecture. If John meets us at the station. And what will you do .. ? 5. ? 4. 4. FU study architecture.: Why does Alice want to become a nurse? B.: Why do you want to pass this exam? B. If .

my English would improve..: If . 6.. A.: If .: If you were a writer.. India and Japan. and so my English doesn't improve. If he . what countries would you visit? B. where would you go? B.......: Why are you trying to eat less? B. A. What would you do if you saw a house on fire ? (call the Fire Brigade) 5..... A.. what would you do ? B.. If . 4. what would you buy? B.: If you could afford to go abroad. 6. 2... What would you do if you wanted to learn to drive? (take driving lessons) ĆWICZENIE vm Daj komentarz do niżej podanych wypowiedzi... What would happen if Steve stopped smoking? (feel better) 6.. I would study languages. what would you do ? B. A... ĆWICZENIE vii Odpowiedz na pytania według wzoru: Wzór: What would happen if you wrote more letters ? (get more letters) If I wrote more letters. 1. What would you do if you lost your keys? (have new ones made) 2.: If a flat. 1.: Why do you want to pay the Smiths a visit? B. 5. A. A.: If you had more money.: If historical novels..: If I were you..: If buy a house in the country. 16 — Język angielski 241 . A. A.. 3.: Why does Robert want to get a house in the country? B. If they spoke English to me. If .: I want to lose some weight. What would you do if your car was stolen? (call the police) 3...4. What would you do if the Smiths came? (offer them a drink) 7.: If you had a sailing boat.: If you could get a loan... What cities would you visit if you went to America? (New York....: If you were me.. wprowadzając zdania warunkowe z if: Wzór: People speak Polish to me... what novels would you write? B. to South America. ĆWICZENIE VI Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: Wzór: A.: What would you do if you lost your glasses? B. 5.. I would (I'd) get more letters.: He wants to spend pleasant weekends in the fresh air. 4..... A.: I want to meet Tom. San Francisco)....: If buy a new pair..

14. I haven't much time. 2. we (have) a good time. Your baby's health (improve) if it (get) more fresh air.but I can't. dokonując wyboru z podanych możliwości (B): Wzór: Suppose you see a child fall into a lake. 242 . 11. He (be) one of my best students if he (be not) so careless. If they (offer) that house to me for nothing. 5. 4. If I saw a child fall into a lake. 13. 7.that's why I can't direct you. you (meet) my wife. 2. .1.. If you (get) a month's leave. Suppose you see a charming girl at a party. ĆWICZENIE IX Uzupełnij odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach: Wzór: 1. and so the rooms look rather dark.: Jump into the lake to rescue it/call for help. I (answer) at once. 7. If you (wait) a little. I (ring) him up if I (know) his telephone number. ĆWICZENIE X Zadaj pytania na temat podanych sytuacji (A). 5. My number isn't listed in the telephone directory. and so people don't ring me up. Helen doesn't work overtime. They don't clean the windows. and so she doesn't earn as much as I do. we (visit) Italy. I (buy) this car myself if I (have) money. A. 4. If I (be) young again. I would ring him up if I knew his telephone number. a następnie podaj odpowiedź. What would you do if .: What would you do if you saw a child fall into a lake ? B. 3. A. I (become) a pilot. 15. 6. I still (not take) it. 6. 9. 1. 12. I can't park my car near the office . If Helen (come) along. and so I read very little. You (drive) much better if you (take) some driving lessons. It's a pity you can't get a longer leave. I (lock) the door if you (give) me the key.that's why I don't come by car. It's a pity you can't stay. I'd jump into the lake to rescue it.that's why he is so weak. I haven't got a map . 10. Tom doesn't take any exercise .or: I'd call for help. Do you think Adam (stay) at his job if the manager (offer) him higher wages ? I (come) to see you tonight if I (can) . His family (live) better if he (not drink) so much.. I (understand) the lecture if the professor (speak) slowly. 3. 8. If only Jim (write) to me.

. Suppose a thief takes your watch. Suppose you have a bad cold.. and so we didn't hurry. A. If . B. Go to the nearest Polish consulate/look for the local police station If . 5. What . Run after him/look for a policeman..... A. What . B. A.. 3.. and so they hurried. we would have hurried... 1. I was foolish. 6. 5.. She didn't switch on the radio. Suppose you see a street accident. B. What . b) Wzór: It was late.. A. If . They didn't like the film. Shout for help/open the window If . We didn't get there in time. Try to put it out/run away If . Ring for an ambulance/look the other way.... ĆWICZENIE XI 1. Suppose you smell gas in your kitchen. They wouldn't have hurried if it hadn't been late. and so they didn't stay until the end. Ask somebody to introduce me to her/ask her to dance. A... 7. is* 243 . Przekształć poniższe zdania na okresy warunkowe III typu: a) Wzór: It wasn't late. 2. 4.. and so you didn't see my photo.. and so she didn't get better. Take some aspirin/consult a doctor If .. B. Suppose you notice a fire in your flat. Suppose you are in a foreign country and you lose your passport. 2. You didn't read the newspaper yesterday... What . and so we didn't watch the President driving to the Parliament.2. B.. 4. 3.. If . What . If it had been late. B. A. and so she didn't hear the news. and so they had a drink.. They were thirsty. and so I lent him some money.. She didn't take the medicine. B. What .

B. .. 5. and so we went skating..: If John hadn't got a ticket..: Had Sally enough money? C: No. We missed the train.: What would have happened if he hadn't? C: ..: What would she have done if she had? C: . B.: Did he ask for your opinion? C: Yes. she would have gone to the seaside. . 2. A..: If John hadn't waited in the cafe.: Did John wait in the cafe? C: Yes. B. B. 244 .: What would she have done if she had known it? C: She would have baked a cake 1. Lily would have been angry. ĆWICZENIE XII Uzupełnij wypowiedzi C w poniższym dialogu według wzoru: Wzór: A.. she would have baked a cake.: If Alan and Betty hadn't noticed Tom.: What would have happened if they hadn't been late? C: .: If Mary had known you were coming.: If they hadn't been late.: Did Mary know you were coming? C: No. B. I wouldn't have expressed it... A.. 4.3... 4. A.. .. they would have met the artist... 3.: What would you have done if he hadn't? C: .. A. they wouldn't have stopped him. B.. A. 5. .. 6.: If Sally had had enough money. B. She dropped the mirror. and so we had to wait for the next one.: If Tom hadn't asked for my opinion. he wouldn't have gone to the opera.: What would he have done if he hadn't? C: . B.. B. B. she didn't B. A.: Did Alan and Betty notice Tom? C: Yes. ... B. and so she broke it.: Were they late? C: Yes. B. .. The weather was frosty.: Did John get a ticket? C: Yes.

ĆWICZENIE XV Napisz maksymalną liczbę okresów III typu odnoszącą się do faktów podanych w poniższym opowiadaniu: Last year Robert missed the last train to London and had to stay in a hotel in Birmingham.. He went to the hotel restaurant and met Sylvia. Alice (not marry) Jim if he had been poor. 5. we (have) a comfortable journey.: What would have happened if they hadn't? G: .. 9.. We had to stand almost all the way.. 7.: What would you have done if it hadn't? G: . 5. he . 3. Begin: If Robert hadn't missed the last train to London. . 10. 8. If you (book) seats. If you (be) there. They would have come if it (not rain) yesterday. B.. what you (do)? 7. B. 3. He (not lose) his job if he had worked hard.. 2. I would have lent you some money if I (not lose) my purse. We would have heard if anything (go wrong). I had no maps . we (not do) it. 4. A.. I (not get) here in time if I had not found a taxi. I'm sure you (like) her if you (meet) her. you (get) the job. 2. He wouldn't have finished packing so quickly if I (not help) him. 245 . ĆWICZENIE xni Uzupełnij zdania odpowiednią formą czasowników podanych w nawiasach : 1.: If it hadn't been so hot.B. If you (not be) late. If you had listened to what I said. 4.: Was it hot? G: Yes. we would have gone for a long walk. Why didn't you say that you were short of money? If I (know) I (lend) you some. If the driver (not see) the boy in time. ĆWICZENIE XIV Wyraź czasowniki podane w bezokoliczniku w odpowiednim czasie: 1.. You were late.that's why I got lost. If I (have) a map I (be) all right. we (not miss) the bus. 6. this (never happen). If we had known it was wrong. 7. It was all your fault. 6. he (run) him over. She was a very charming woman. He fell in love with her and some time later he married her. If you hadn't been so shy at the interview.

ĆWICZENIE xvii Wybierz właściwą formę: 1. A) will invite C) invited B) would invite D) invite 2. you to the party if he thinks you want to come. A) wouldn't have looked C) won't look B) wouldn't look D) didn't look 7. What would have happened if Tom hadn't caught the early bus? (not arrive at the office before 9 a. If you went away now. A) would have missed C) would miss B) will miss D) missed 5.. A) wouldn't have died C) hadn't died B) won't die D) hasn't died 246 . If you had arrived earlier. If she met a handsome young man.). you.. you .. What will happen if Jim comes late? (not get anything to eat). me in bed... What would you do if you lost your umbrella? (buy a new one). He . What will happen if John gets his diploma next year? (start looking for a job). 7. You . even more people if it hadn't been put out quickly.ĆWICZENIE XVI Odpowiedz na następujące pytania: Wzór: What will happen if we don't hurry? (be late) If we don't hurry. What would have happened if we had missed the last train? (spend the night at the station)... 6. A) would have found C) had found B) have found D) find 4.. 3.. What would happen if Alan forgot to set the alarm-clock? (oversleep). 4..m. she . What would have happened if George had worked more ? (pass that difficult exam). 1. him if you met him now. A) would have killed C) had killed B) killed D) would kill 6. 5. He . your friends .. we'll be late. if he hadn't forgotten his medicine. 8. The fire . What will Helen do if she gets some money? (look for a better house). A) won't know C) knew B) wouldn't know D) didn't know 3... at you.. 2.

. It will rain. We must look for a taxi. 2. You needn't go if you don't want to. . 2. Didn't he catch his plane? A. B. Richard is here! B. Lilian won't tell you about her trip to Rome if you don't ask her. A.. Didn't she have a holiday? A. she wouldn't be unhappy now. Look.. 5. You'll lose your friends. 5. We won't come if he doesn't telephone. . (have to) . 2. 4. more unpleasant if the town were farther away from the sea. Didn't you come by car? A. The wind changes. 3. You needn't go unless you want to. Mary looks very tired. 4.: Ann is very unhappy in her marriage. You can't see the director. The motor will start. A) would be C) was B) will be D) would have been ĆWICZENIE XVIII a) Połącz poniższe zdania w okres warunkowy I typu za pomocą spój nika unless: Wzór: 1. You will hurt your feet.8. Jim won't post the letter if he isn't told to.: Didn't she listen to your advice? A. You turn this switch. The motor won't start unless you turn this switch. B. We finish work early. Uzupełnij poniższe dialogi według wzoru: ĆWICZENIE XIX Wzór: A. A. . The climate . 3. 3. A.: If she had listened to my advice. Prices will go up if the government doesn't take action. You don't have an appointment. We want to go to the pub.. 6... 1. You don't pay your debts.. You don't wear better shoes. Nobody has to drink whisky if he doesn't want to. b) Zamień następujące zdania warunkowe z if na zdania z unless. John won't accept the job if you don't want him to accept it.. Wzór: 1. B.

3. 4. 3. you ought to make the right decision. I'm not mistaken. If Tom had promised never to do it again. zdolność): Wzór: 1. I (stay) to dinner if my hostess had insisted. too. . You've got a headache. c) Uzupełnij poniższe zdania wprowadzając w zdaniu nadrzędnym could have (możliwość. 4. If she were late every morning (lose her job). you (win a prize). we (get home in time). . we might have driven to the sea. You may find her at home. b) Uzupełnij według wzoru. 1.. Consider everything. I can get it for you. szansa): Wzór: What a pity the weather wasn't good! If the weather had been good. You should take an aspirin. B. 2.. she might lose her job. 5. 5.4. Robson's address. What a pity Arthur and Sally didn't ring! If they had rung. You want us to come to the party. you (catch the bus). That must be young Brown.. his father (forgive him). You must ask our cousin. 5. 248 . 4. You ought to make the right decision. zdolność) lub might have (przypuszczenie. you (put on some weight). 2. If the weather had been good. If you bought a lottery ticket. Didn't he get a large loan? A. ĆWICZENIE XX a) Połącz podane niżej zdania w I okres warunkowy: Wzór: 1. A. If you consider everything. John (win) some money if he had bought a lottery ticket. Tell me what you want. If we had a fast car. If you stopped smoking. His financial situation is very difficult. we (go for a walk).. If you walked a bit faster. If it stopped raining. 5. If she were late every morning. stosując w zdaniu nadrzędnym might (przypusz czenie. szansa) lub could (możliwość. 2. A. Didn't you take an umbrella? A. I (visit him). we (drive to the sea). I'm wet through! B. 3. Telephone in the evening. we (ask) them to supper. If I had known Mr.

5. 3. 10. Mogę przyjść. pojedziemy autobusem. Jeżeli nie będzie pociągu. I (stay) at home. 6. mogliśmy byli wyjechać wczoraj. 12. 10. 7. 7. jeżeli wiatr się zmieni. 2.ĆWICZENIE XXI Czasowniki podane w bezokoliczniku wyraź we właściwym czasie: 1. If you (not take off) your wet clothes. 5. If you aren't going to live in the house. Gdybyś był włożył płaszcz. 3. Have your read the story printed in this newspaper? The newspaper (not print) the story if (not be) true. You are completely wet! Come and change quickly. jeżeli zażyjesz lekarstwo. Czy kupiłbyś tę płytę. Będziesz miał wypadek. you (catch) a cold. 2. Unless Henry (come) with me I (get) lost. Jack rang while you were out. why (not sell) it ? If I (have) a house I couldn't use. 9. 4. Jeżeli nie będę o drugiej na przystanku. gdybyś miał dosyć pieniędzy? Gdybyś dostał bilety. If he (take) his doctor's advice. Mógłbyś zdążyć. we (go) to another theatre. Powiedziałby ci. It's a pity you have already seen this play! If you (tell) me that earlier. It's a pity I haven't got a balcony. . gdyby znał odpowiedź. gdybyś leciał samolotem. jeżeli nie będziesz ostrożniejszy. 6. gdybym miał czas. nie byłbyś teraz przemoczony. If the rain (come) early next year. I don't know the way to the station. jeżeli zatelefonujesz jutro rano. nie czekaj na mnie. 4. gdyby nie było zimno. ĆWICZENIE XXII Przetłumacz na angielski: 1. 8. 11. If I (have) a balcony. there (be) a good harvest. Nie byłbym zamknął okna. he (not be) seriously ill now. 9. I (grow) plants in pots. I (sell) it at once. 13. Nie będzie padało. 8. 14. Ona nie byłaby znalazła tych dokumentów. Przeczytam ci opowiadanie. gdyby policja jej nie pomogła. Napisałbym do niego. If I (know) he was going to ring. This flat would be all right if the people above us (not be) so noisy.

rosnąć work .przedrostki i przyrostki.: grow .pracownik. konwersja. czyli przenoszenie wyrazu z jednej części mowy do innej bez zmiany jego postaci.wylądować elucidation .cenzura irrevocable .: discovery .: .nieodwołalny Rdzeń.przerosnąć worker .: disembark . oraz elementy dodatkowe . 2) tzw. Od wyrazów prostych tworzymy wyrazy pochodne dodając do nich odpowiednio przedrostki (przed rdzeniem) i przyrostki (po rdzeniu).praca.wyjaśnienie censorship . w których można wyróżnić niepodzielną cząstkę zwaną rdzeniem. czyli niepodzielna cząstka wyrazu może stanowić wyraz samodzielny. robotnik Ten sam wyraz może mieć zarówno przedrostek. np. np. np. 3) tworzenie wyrazów złożonych przez zestawienie z sobą wyrazów pojedynczych. Przedrostki i przyrostki Wyrazy pochodne to takie.CZĘŚĆ TRZECIA Słowotwórstwo W języku angielskim istnieją trzy główne mechanizmy tworzenia wyrazów: a) tworzenie wyrazów pochodnych od wyrazów prostych za pomocą przedrostków i przyrostków. jak i przyrostek.odkrycie W tym samym wyrazie może wystąpić więcej niż jeden przedrostek i więcej niż jeden przyrostek. Wyrazy proste zwane są także rdzennymi. 1. pracować outgrow . w której tkwi podstawowe znaczenie wyrazu. np. gdyż składają się z samego rdzenia.

250 .

overestimation. in. np. 251 . devaluation itp. Są to przedrostki: dis. zaniżenie. valuate. Przedrostek homo oznacza jednolitość. np. valuation.: overtime — nadgodziny. przeciwnie. hypotension — niedociśnienie. np. ir. różnopostaciowość — różnobarwny itp.: estimate. np.: to overestimate — przeceniać.: estimate. Mamy więc grupę przedrostków wyrażających negację lub przeciwieństwo. wartość oceniać ocena przecenianie dewaluować dewaluacja Znaczenie wielu przedrostków jest łatwe do określenia.cover nakryć — — discover odkryć — — discovery odkrycie Rdzeń może też nie stanowić samodzielnego wyrazu. Przedrostki te występują zwłaszcza w tekstach naukowych i specjalistycznych. nieprawidłowy — nietypowy Przedrostki under i hypo wyrażają niedostatek.: to arm zbroić possible możliwy regular regularny dress ubierać typical — to disarm — rozbrajać — impossible — niemożliwy — irregular — nieregularny — undress — rozbierać — atypical definite określony legal prawny sense sens normal normalny typowy — indefinite — nieokreślony — illegal — bezprawny — nonsense — nonsens — abnormal — nienormalny. Przedrostek over bywa także odpowiednikiem polskiego nad. np. tożsamość. im. devalue. non. ab oraz a. Przedrostki over i hyper.: to underestimate — niedoceniać. underestimation oceniać ocena przecenianie niedocenianie value. un. przy czym ten sam rdzeń można znaleźć w innych wyrazach pochodnych. professor. value. przerost. zbyt niski poziom. a hetero — różność. np. zawyżenie. wyrażają nadmiar. ii. np. estimation. overvaluation.: homogeneous homogenize homonym heterogeneous heteromorphism heterochromous — jednorodny — ujednolicać — homonim — różnorodny — heteromorfizm. hypertension — nadciśnienie.

Za pomocą odpowiednich przyrostków można przekształcać jedne części mowy na inne.Te same przedrostki mogą występować w wyrazach należących do różnych części mowy. np. Istnieją przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników.transporter lub praca robotnik transportować teach .definicja Przyrostki spełniają przede wszystkim funkcję gramatyczną. np. -able (comfortable . stanowczy .surveyor uczyć .podziemie przestępcze .wygodny). mierzyć Przyrostek -able dodany do czasownika zazwyczaj przymiotnikowi powstałemu w ten sposób nadaje znaczenie: „zdolny do czynności lub podatny na czynność wyrażoną czasownikiem". -ous (famous . przyrostek -less wskazuje na jej brak.: underworld undermine underfed define definite definitive definition . dla przymiotników np. tractor . Większość przyrostków — podobnie jak przedrostki — ma jednak określone znaczenie.podkopywać .: to eat .nauczyciel 1.pracownik. np.: work .łamliwy to read .określony . Na przykład przyrostki -er i -or dodane do czasownika zazwyczaj nadają wyrazowi znaczenie osoby wykonującej lub przyrządu wykonującego czynność określoną tym czasownikiem.: -er.niedożywiony .nieuważny.beznadziejny colourful .worker convey .pełen nadziei careless . przewozić. hopeful . -or (np.: careful . . hopeless . np.uważny. np. a mianowicie określają do jakiej części mowy należy dany wyraz.barwny colourless . dla czasowników np.traktor).mierniczy 2.readable czytać -nadający się do czytania Przyrostek -ful wskazuje na posiadanie jakiejś cechy. przeglądać . -ize (modernize .teacher survey .sławny). -ful (beautiful .określić .ostateczny.robotnik. -fy (modify .modernizować).conveyor pracować . definitywny. worker .breakable łamać .modyfikować).eatable jeść -jadalny to break .piękny).bezbarwny .

252 .

przeredagować łódź podwodna nadczłowiek symetria telefon przejrzysty ultranowoczesny Przedrostki negatywne de odwrotne działanie dehydrate odwodnić . cooperate contradict inter. wokół razem przeciw antedate antibiotic circumference common. wewnątrz intravenous po postpone przed dla. in intra post pre pro re sub super. naprzód ponownie pod zwierzchni. sur sym. w najwyższym stopniu preface prominent rewrite submarine superman symmetry telephone transparent ultramodern w podać wcześniejszą datę antybiotyk obwód wspólny. homo tele trans ultra inside w (coś). co contra. ponad taki sam łączący na odległość przez.Poniższe zestawienie przedstawia wybór przedrostków i przyrostków najczęściej występujących w języku angielskim. współpracować zaprzeczać. counter przed przeciw dookoła. wstęp przodujący przepisać ponownie. przeciwstawiać się. com. syn. poprzez skrajnie. być sprzecznym międzynarodowy Śródziemne (Morze) wewnątrz dożylny odłożyć na później przedmowa. medi między international Mediterranean im. Przedrostki greckie i łacińskie Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie ante anti circum con.

253 .

sexa hepta. uni proto. poniżej pół jedyny. ekstra poza. quint hexa. un. dęci poły. nie zainteresowany bezprawny nieistniejący rozebrać wyładować Przedrostki określające ilość lub stopień ambi hyper hypo hemi. multi oba nadmiernie pod. sept oct non deca. dis źle. unilateral prototype bicycle trigonometry quadrilateral pentagon hexameter heptameter octopus nonagon decimal polygamy multipurpose oburęczny hyperinflacja podskórny półkole monopol jednostronny prototyp rower trygonometria czterostronny pięciokąt heksametr heptametr ośmiornica dziewięciokąt dziesiętny poligamia wielocelowy Przedrostki będące jednocześnie samodzielnymi wyrazami extra out ponad. niedostatecznie źle. jeden pierwszy dwa. dec. prim di. przekraczając extraordinary outgrow nadzwyczajny wyrosnąć (z czegoś) . błędnie nie. il. dwukrotnie trzy cztery pięć sześć siedem osiem dziewięć dziesięć dużo. quad penta. in. bi tri. non. ter tetra. semi mono. wiele ambidextrous hyperinflation hypodermic semicircle monopoly. lub odwrócenie działania malnutrition misinform immobile indifferent illegal nonexistent undress discharge niedożywienie błędnie poinformować nieruchomy obojętny. bez.Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie mai mis im.

254 .

szczelina smar elektryk dentysta ekonomia geologia astronomia Przyrostki charakterystyczne dla czasowników -ate -ify -ish -ize -en to calculate to electrify to demolish to criticize to shorten obliczać elektryfikować niszczyć krytykować skracać Przyrostki charakterystyczne dla przymiotników .Przedrostek Znaczenie Przykład Znaczenie over under zbyt dużo. przyjęcie odżywianie alkoholizm pomnik chłód wdzięczność otwór. ponad pod overweight underground nadwaga podziemny Przyrostki charakterystyczne dla rzeczowników Przyrostek Przykład Znaczenie -ity -ance -tion -ism -ment -ness -tude -ure -ant -ian -ist -ics -ogy -nomy ability acceptance nutrition alcoholism monument coldness gratitude aperture lubricant electrician dentist economics geology astronomy zdolność zgoda.

-al -ic -ant -ile -ory -ate -ible -ious manual academic dormant mobile compulsory ornate audible glorious ręczny akademicki śpiący ruchomy przymusowy ozdobny słyszalny wspaniały .

że ta sama forma wyrazowa może występować w funkcji różnych części mowy.to credit kredyt .jadalnia.łamać hope -to hope nadzieja .ból głowy.: newcomer .Przyrostek Przykład Znaczenie -ive -less -ful massive stainless beautiful masywny nieskalany. Konwersja Zasada konwersji oznacza w praktyce. np.mieć nadzieję Najwięcej przykładów konwersji występuje w układzie rzeczownik/czasownik. 256 . np. lub strawberry .pracować break . np.przybysz. („nóż kieszonkowy").przyimek/przysłówek 3.rezerwować (bilet kolejowy. lotniczy itp.okręt wojenny synowa matter-of-fact— rzeczowy airport .to break przerwa . newcomer .: headache . np. pocket-knife .przybysz man-of-war . np.kredytować book -to book książka .: socialist . nierdzewny piękny 2. dining-room . często metaforyczne.lotnisko daughter-in-law - Znaczenie wyrazu złożonego może być sumą znaczeń jego poszczególnych elementów. Wyraz złożony może też mieć znaczenie nowe.scyzoryk. przy czym podstawowe znaczenie może pozostać takie samo lub też całkowicie się zmienić. które składają się z dwóch lub kilku samodzielnych wyrazów. ale występuje ona również w układzie innych części mowy.: credit .truskawka.rzeczownik/przymiotnik before .okręt wojenny.) work -to work praca . Wyrazy złożone Wyrazy złożone to takie. wspomiany już man-of-war .

itp. np. w skali światowej lifelong .: airport .lotnisko businessman .dożywotni airtight .tablica hot-house .parowiec horseshoe . np.: writing-paper . zazdrosny long-haired .przybysz worldwide .czytelnia sleeping-car .łazienka kolczyk baby-sitter . Zestawienia typu przymiotnik + rzeczownik lub rzeczownik + przymiotnik.księgowość.deska do krajania mięsa Zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik odsłowny stock-taking .hermetyczny Zestawienia typu czasownik + rzeczownik.1.: red-handed .ukochany/a newcomer . łatwy we współżyciu .biznesman bookkeeper .papier listowy.zieleniarz blackboard .księgowy bathroom .(złapany) na gorącym uczynku green-eyed .światowy. np.truskawka earring - ballpen .długowłosy easygoing .: pickpocket .cieplarnia sweetheart .śrubokręt steamship .lustro chopping-board . księgowanie Zestawienia typu przymiotnik + imiesłów bierny lub czynny.niefrasobliwy.złodziej kieszonkowy Zestawienia typu rzeczownik odsłowny (z końcówką ing) + rzeczownik.długopis woodcutter .jadalnia reading-room . papeteria dining-room .: greengrocer .Najbardziej charakterystyczne kombinacje wyrazów złożonych to zestawienia typu rzeczownik + rzeczownik.pomoc do dziecka screwdriver .podkowa strawberry .drwal.wagon sypialny looking-glass . np.remanent book-keeping . np. zielonooki 2.

17 — Język angielski 257 .

13. ĆWICZENIE I Wpisz w odpowiednią kolumnę wyrazy podane poniżej: Wyraz Rzeczownik Czasownik Przymiotnik 1. 8. 5. 5. 2. 9. Statistics Banker Creditor Diligent Colourless Beautiful Homeless Capable Modernize Multiply Dentist Physician Writer Incredible Traveller Przetłumacz na polski następujące wyrazy: ĆWICZENIE II Wyraz Znaczenie 1. 14. 4. 10. 4. nieraz zupełnie nieoczekiwanych znaczeniach. że pisownia wyrazów złożonych bywa różna (razem. 12. Warto zaznaczyć.Cytowane powyżej przykłady bynajmniej nie wyczerpują wszystkich możliwych kombinacji różnych części mowy. 6. 15. Ćwiczenia Uwaga: Przy wszystkich ćwiczeniach należy korzystać z pomocy słownika. 3. 3. z kreseczką) i że najpewniejszym sposobem uniknięcia błędu jest sprawdzenie pisowni danego wyrazu w słowniku. 11. 7. oddzielnie. w wyniku których powstają nowe wyrazy o różnych. Distaste Incredible Misunderstanding Irregular Illegitimate . 2.

258 .

Impossible Malcontent Dematerialize Hypertension Hypotension Polygamy Multilateral Bilateral Subordinate Postwar Premature Counter-argument Antiwar Reread Outdated Overtime Underestimate ĆWICZENIE III Przekształć poniższe rzeczowniki na przymiotniki stosując przyrostki -al. 20. 5. 15. 7. 6. 13. 4. Extravagance Possibility Sentiment Mobility Satisfaction Catholicism History Criticism Tolerance Compulsion ĆWICZENIE IV Z podanych poniżej rzeczowników utwórz przymiotniki za pomocą przyrostków -ful i -less. Home 3. 10. -ant. 19. 8. 9. 7. 18. 11. 21. -ory. 17. 14. -ic. 3. 8. 10. Beauty 2. 2. 9.6. 16. -ible: Rzeczownik Przymiotnik 1. 12. 22. Help 17* . Podaj polskie znaczenie wyrazu wyjściowego i pochodnych: Przymiotnik z przyrostkiem -ful Rzeczownik (o iJe takJ istnieje) Przymiotnik z przyrostkiem -less (o ile taki istnieje) 1. -ile.

-ify. Penny 6. -ist. stosując przyrostki -er. Monopoly 7. Meaning 10. 10. Recognition 6. 4. Child ĆWICZENIE V Przekształć poniższe rzeczowniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. 8. -ish. Creation ĆWICZENIE VI Przekształć poniższe przymiotniki na czasowniki stosując przyrostki: -ate. 3. 6. Use 7. Satisfaction 3.4. -ize (patrz: Konwersja) Rzeczownik Czasownik 1. Elimination 2. -or. 9. Hope 5. End 8. Harm 9. Economy 8. 2. -ify. -ish. -ian: 260 . Modern Multiple Sweet Quick Deep Satisfactory Critical Tolerant Weak Glorious oznaczające ĆWICZENIE VII Przekształć poniższe rzeczowniki na rzeczowniki osobę. Demolition 10. Enjoyment 9. 7. 5. Education 4. -en: Przymiotnik Czasownik 1. Glory 5.

-ist (patrz Konwersja): Czasownik Rzeczownik 1. dodając przyrostki: -er. Journal 6. Tom is a great reader of detective stories. writer. My youngest son is very fond of reading. Play 10. copy. type. Statistics 4. Write 2. Drive 8. easy. care. war. hair. Creation 3. Piano 10. keeper. Sing ĆWICZENIE IX Z następujących wyrazów dobierz dopowiednie pary tak. Profession 8.Rzeczownik Rzeczownik pochodny 1. 4. do. Mathematics 5. podaj ich polskie znaczenie: shop. dog. hot. -or. Construct 6. Invent 3. berry. hand. Music 7. Smoke 9. 3. book. 261 . The book I wanted was available in the reading room. Economy 2. Teach 4. Humour 9. Psychology ĆWICZENIE VIII Z podanych poniżej czasowników utwórz rzeczowniki oznaczające osobę. taker. short. dress. ĆWICZENIE x Przetłumacz na polski następujące zdania: 1. straw. aby utworzyły wyrazy złożone. Learn 5. how. It's too dark -1 cannot read. maker. ship. going. Baptize 7. know. 2.

but some professors like it. 25. This food is uneatable! Do you care for a drink? Heavy drinking is very harmful. John wydaje się być bardzo rzeczowy. Rudowłosa dziewczyna spojrzała na mnie i uśmiechnęła się. 14. 17. What have you done to your hair? This is the latest hairdo. 30. 7. 6. Wynalazek radia miał ogólnoświatowe znaczenie. Physicians are usually called doctors. We were let into the building by the caretaker. 10. Tom poszedł do kina ze swoją dziewczyną.5. 13. The dining-room in our new flat is a little too small. 5. 12. please? This is not my signature. Jestem nowym przybyszem w tym mieście . ĆWICZENIE XI Przetłumacz na angielski: Spotkaj się ze mną na lotnisku. 6. 27. 9. 15. Stop! Don't you see the road sign?! Will you sign this paper.nie znam tutaj nikogo. 3. 11. 16. 29. 9. It is very useful for a secretary to know shorthand. 10. The foreign delegation will dine in the Town Hall. 1.I've got to go out for an hour. 11. What shall we do with the drunken sailor? (The opening line of a popular English song). A vegetarian eats mainly vegetables. Tom seldom drinks but when he does he gets drunk very quickly. 22. Shere Khan in the „Jungle Book" was a man-eating tiger. 23. Sklep był zamknięty z powodu remanentu. 262 . The eating customs of that country are very unusual. 4. Please take care of the children . 7. 19. Big bank robberies are usually the work of professional thieves.to człowiek łatwy we współżyciu. Proszę się zgłosić do działu księgowości. We invited our neighbours to dinner. To nie do wiary jak się zmieniłeś. The short hand of the clock pointed to eleven. 18. I am thirsty-is there anything to drink? The man was an idler and a drunkard. 28. 21. 8. 8. Frederic Joliot-Curie was a famous French physicist. Teaching is a difficult profession. 2. 26. 24. 20. Nie będziesz miał kłopotów z twoim nowym kolegą . Moja żona znajdzie kontrargument przeciwko wszystkiemu co powiem.

13.12. Brownowie są bezdzietnym małżeństwem. że ci pożyczę pieniędzy . Wczoraj odbyła się w naszym mieście wielka manifestacja antywojenna. 19. Nie spodziewaj się. wolę być dziennikarzem. Ten człowiek zawdzięcza swoje stanowisko przekupstwu. 15. 16. . 17. Nie chcę dodatkowych pieniędzy i nie będę pracować w godzinach nadliczbowych. że nie doceniasz Johna . Proszę przeredaguj ten tekst (napisz go na nowo). 20. 18. Czy chciałbyś być matematykiem? Nie. Obawiam się. Myślę. że twoja radość jest przedwczesna.to człowiek niezwykle inteligentny! 14.jestem bez grosza.

2. b) 1. Some students want to talk to you. 2. 2. 4. 7. a table and some chairs. Inne określniki ĆWICZENIE I a) 1. some jazz records. the. a. a charming little village. the. I have bought a gramophone and some records. little. 8. 5. a.1. 3. The boy put his arm around the girl's shoulders.1 am going to write a novel about a man who lived on a desert island. some good-looking girls in pretty summer dresses. a little. a. 2.Klucz do ćwiczeń 1. the. ĆWICZENIE V 1. the. a. service station. a. 2. 5. the way. a lot of. few. Określnik — the Determiner 1. a little. a. little. little. 3. service station. a few. a post-office (taxi-rank. 8. 7. much. 264 . 3. a. scarf etc. the men. 2. a small house with a red roof. ĆWICZENIE II Przydawki mogą być różne. 5. a few. The novel is long and rather dull but I like the short stories.). 7. the. 5. the 19th century. 2. 3. These flowers are tulips. the. b) 1. the 1st. You can eat the eggs but leave the cheese for Mary. 8. 5. a. etc. Tom Brown is an airman. the. The cat was a Siamese and the dog a collie. 3. 3. 9. This stone is a diamond. the. 4. 2. 4. the Second World War. 6. 6.). the first flight to the moon. much. 5. 6. Przedimek ĆWICZENIE I a) 1. Na przykład: 1. etc. films about animals. an. 6.2. a radioactive element. little. 8. 3. 4. the girl (woman). the. I have received a letter from a cousin. ĆWICZENIE III Dodatkowe zdania mogą być różne. 9. Na przykład: 1. the. 7. 4. a little. 5. 4. the product. telephone box. a famous English writer. 3. 10. 4. I read the letter and looked at the photographs. much. the tie (pullover. Professor Jones is a scientist and inventor. a. a lot of. telephone box. ĆWICZENIE IV 1. 10. 1. the longest river. a. In the room there was a bed. Our guests are foreigners. 5. a lot of. a new house. the nearest post-office (taxi-rank. 3. a few.). a town.

page four hundred and fifteen. 9. The bank has lost hundreds of thousands of pounds on this operation. time — Non-Count. Poland's new industries 5. our town's streets 4. I bought a few interesting books in that bookshop. 13. 9. difficulty — Non-Count. ĆWICZENIE III 1. our neighbours' opinion 10. He gets very few letters though he has been living here for five years. 11. I'll cook potatoes because I've got too little rice. Have you read many books on that subject? 3. If you're going to town. I have decided to save one fourth of my salary every month. help — Non-Count. life — Non-Count. 11. 14. 8. the Queen of England's crown 17. our debtors' money 13. I have written my report twice already and I am not going to try for the third time. a five days' journey 14. Mr. 7. the children's dolls 19. a ten miles' walk 8. times — Count. 2. 12. my father's house 2. my uncle's car 12. In nineteen seventy-eight I was in London. a one month's holiday 16.2. ĆWICZENIE IV Twenty-two. life — Count. 12. 4. 10. India's future 9. paper — Non-Count. 18. Are there many languages more difficult than English? 19. 10. two thousand three hundred and eighty-five people. 8. difficulties — Count. Podział rzeczowników ĆWICZENIE 1. please. 2. pleasure — Non-Count. who is nineteen. 5. Rzeczownik — the Noun 2.ĆWICZENIE II 1. We haven't much more to do. 20. 2. a two years' leave 18. 17. 8. 3. There has been a little sunshine today but not much. 11.1. twenty-fifth of March. 6. He read a lot of historical novels when he was a young boy. Brown's daughter 7. 3. My brother is fifty-three years old. There is a little (some) milk left.1 have little time and a lot of work. John is three years older than his sister. 4. our scientists' achievements 20. We have paid more than two hundred million zlotys for this house. 10. Formy rzeczownika ĆWICZENIE I 1. 7. My chair (seat) is in row fourteen on the right-hand side of the hall. 6. 265 . Have you seen many films this month? 12. my grandparents' property. Open your books at page eighty-three and read Chapter Four. 16. 2. papers — Count. I'm afraid few people will agree with you. I'm afraid you won't pass your exam — there is little hope now that you have wasted so much time (such a lot of time). He is a very interesting author though he has only written a few novels. I'm very tired because I had little sleep last night. two hundred and ten. 9. 5. The bill amounts (comes) to two thousand three hundred and forty-eight pounds and twenty-five pence. Hundreds of people saw that terrible accident at the airport. 7. a hairdresser's work 15. 2. one hundred and five students. eighty-six. concert — Count. our countries' friendship 11. He drinks little milk but a lot of strong tea. the year nineteen sixty-eight. Pass me the jug. 4. 15. Each of the workers will get double pay for working on Saturday. Poland has a lot of coal and a little iron ore. music — Non-Count. my guardian's words 6. my wife's photograph 3. So far few workers have applied for that job. 5. buy a few toys for the children. How much money will you need? 6.

chief. goose. god-children 10. Where is our teacher's famous notebook? 2. A lot of people came to my younger brother's wedding. The kings of England's crowns can be seen in the Tower. he will probably extract two of my teeth. teeth 3. husband. mother-in-law. That man's life must have been interesting. uncle. the government's drastic measures. phenomena 9. knife. these people's tragic fate 10. policeman. B. my brother's pretty girl-friend 7. 2. thieves. ox. phenomenon. children 2. cargo. heroine. landlord. nieces. 15. We spent a three weeks. 3. it is my friend's. men-servants.ĆWICZENIE II 1. feet 7. 12. Some people are afraid of mice. 4. 7. 8. guests 6. bridegroom. 2. tooth. poetess. 14. This furniture has cost a lot of money. holiday at our parents' place. If I go to the dentist. your manager's permission 8. The economic crisis is the most important problem of the present day. louse. my sister's new hat 6. Many farmers breed sheep and oxen. Have you ever walked in St. 4. 16. oxen 4. Ask for information at any travel office. calf. The foreigner's car has been robbed. What do you think about Leonardo da Vinci's paintings? 6. ĆWICZENIE III 1. Crowds of people came to the airport to welcome the delegation. sheep. 5. housewife. mouse-trap. They say that the family are looking for him. niece. waitress. nephews. potatoes 8. swine. 12.4. This is not my camera. these children's toys 5. 3. Rodzaj rzeczownika ĆWICZENIE I heiress. party. I think these trousers are too tight. my friend's brother 2. child. I don't need your advice! 14. our teacher's new book 3. 9. In these woods there are foxes and deer. workman. 11. 17. Have you read Steinbeck's book entitled "Of Mice and Men"? 6. The president's speech was optimistic. My aunt has three daughters and just as many sons-in-law. traitress. bull. the chairman's report 9. men 5. The book discusses the thousand years' history of our nation. Fruit is usually dear in winter. daughter-in-law. 8. 10. passer-by. our professor's new exhibition 4.3. step-daughter. lioness. ĆWICZENIE III 1. women. 18. potato. G. mouse. hero. ĆWICZENIE II 1. ĆWICZENIE II emperor. foot. widower. 9. steward. Who will take our luggage to the train? 10. Mary buys her clothes in London. James's Park? 13. men. 266 . murderess. Shaw's plays are often staged in the theatres of our town. The thief was arrested by two policeman. man-servant. Liczba rzeczownika ĆWICZENIE I fox. shoes. 13.1 have read all Shakespeare's works. The goods will be sent tomorrow. 2. fish. The Browns' house was standing not far from river. 11. stimuli. letter. valley. 5. 7. princess. negro.

ĆWICZENIE III 1. Mary has a sister who is a widow. 10. 4. 11. Anybody. Nothing. 3. 6. some. 4. 6. 9. 8. Any. I'd like you to meet my step-daughter. 3. 4. 14. The Queen of England was once also the Empress of India. 4. Yourself. 5. something. Any. 3. they're his. them.5. It isn't mine. Zaimki zwrotne ĆWICZENIE 1. I'm not going to listen to him. him. 6. 12. They aren't mine. My aunt is the manageress of a big firm. Nowhere. 12. 15. Ourselves. Any. I haven't met them. her. said the princess. Herself. Zaimki nieokreślone ĆWICZENIE 1. Zaimek — the Pronoun 3. 13. her. My grandmother has a lovely figurine of a shepherdess on her desk.3. 13. 8. 3. 8. 7. some. us. 3. 3. Zaimki dzierżawcze ĆWICZENIE 1. 4. 2. me. Yourself. them. 9. 3. 3. 2. 4. 2. it's yours. It isn't mine. I'm not telephoning him. it's hers. It isn't mine. 5. My mother-in-law knows many famous actresses. She hasn't given me the bill yet. 7. 3. The waitress brought our bill. 3. 6. 4. 11. The postwoman brought me a letter from the mayoress of the town. 2. Himself. My daughter will talk to your mother. Our hostess is an extremely nice woman. Anything. Myself. 10. Himself. It isn't his. Anybody. 5. 18. Anywhere. 3. Yourself. some. Somebody. her. The bride is my twin sister. 7. Nobody. 5. It isn't theirs. Zaimki emfatyczne ĆWICZENIE I 1. 17. Anywhere. some. them. I'll buy her a new hat. Any. Themselves. The lioness attacked the tigress. 267 . 3. 5. b) 1. 5. 6. Herself. Zaimki osobowe ĆWICZENIE a) 1. 14.1. 16. it's his. She is the heiress to the old woman's millions. Anybody. it's theirs. Ourselves. 6. 2.2. 2. The stewardess was asked to bring another cup of tea for my aunt. Anything. I will ask them. 2. 7. I don't know him. it's ours. 5. Yourself. "This woman behaved like a heroine". Any. Anybody. Themselves. 15.4. Ourselves. Any.

Stopniowanie przymiotników ĆWICZENIE I 1.. 6.. such. so. Did you enjoy yourselves at the party? 2. 13. 4.. confused. Użycie przymiotników z niektórymi określnikami i przysłówkami ĆWICZENIE I 1. a late breakfast. 3.. 2... such a. 2. amusing. Will you keep this book for yourself? 4. How .. Your hair isn't so long as Peter's. 2. so.. so.. clean. We shall look for our coats ourselves. 4. My daughter has bought herself a new car. 9. more interesting than . Mary is taller than Helen. The unemployed. John is as tall as Henry. 10. 2. irritated... 5. 6. 3.. 2. such a.. the middle-aged.. such a. 5.. What an . I am afraid I will have to do it myself. boring... Smith doesn't work so hard as Mr. 7. such an. How.. 7. such. 5. 2. The headmaster himself told us to go home. the young. 14.. 2. such a. the dead. 10.. 7. 5. quieter than . irritating. 3.2. such. 7. 4.. What . What . such. 8. 5. bored. 4. 8. The strong. ĆWICZENIE II 1. blunt. 12. help yourselves.. ĆWICZENIE HI 1. It's not so warm in March as in July. John's car is older than mine. The old. He said it himself. 4. b) 1. 3.. What.1. amused. more intelligent than . 4. ĆWICZENIE II 1. How . 9. so.. 4. ĆWICZENIE II 1. noisy. 4. the weak.. Yesterday it was warmer than today. shallow. 4. 5. better than . 2. ĆWICZENIE III 1. 3.. 268 . careful. 11. 6. Formy przymiotnika ĆWICZENIE I 1. How . 3.3. such. Adam's composition is longer than Peggy's (or: Peggy's composition is shorter than Adam's). 11. How .. 3. The deaf. 3. The article on page five is as long as the one on page ten.. the blind.ĆWICZENIE II a) 1. . interesting. 2. 6. confusing. 6.. How . Przymiotnik — the Adjective 4. 5. What an . 5.. London isn't so large as New York. My Russian is as good as my French. Mr.. healthier than . The cake is on the table — please.. 4. Henry is a better student than Steve. 3.. 3. interested. What an . 5. 4.. Brown. 12.

luckily. wider. I'm afraid you are more tired than I am. obliging/obligatory. hateful. artistically. broadly. ĆWICZENIE V 1. sorrowful. ĆWICZENIE in a) przymiotniki hopeful/hopeless. finer. helpful/helpless. the more pleasant the holidays. The rich often have as serious problems as the poor. the most interesting novel 3. 7. joyful. 3. b) przysłówki sleepily/asleep. usefully/uselessly. the more comfortably you'll live. ĆWICZENIE II a) przymiotniki sleepy. The nicer the girl. original. wonderful. the best 2. publicly. perfectly. regularly. movable. the busiest 9. more dangerous 3. dangerous. generally. economically. tactlessly. 3. cheaply. 5. visibly. 5. politely. the most attractive 4. 6. thankful/thankless. the more friends she has. patiently. This play is as interesting as the one I watched on TV yesterday. 2. constructive. effectively. anxiously. wrongly. the most amusing. trustfully. playful. further 4. happily. ĆWICZENIE VIII 1. gloriously. contemptuous/contemptible. the best 2. temporarily. the warmest 10. The worse the road. possessive. ceaseless. trustful. intelligent. black 11.ĆWICZENIE IV 1. anxious. beautifully. safely. the most boring. central. the most difficult 4. fortunately. 2. expensively. angry. the most useful 7. respectfully. the most economical. hospitable. foolishly. intelligently. obedient. more attractive. wisely. imaginative/imaginable. the biggest 3. A big flat is more comfortable than a small one. sorowfully. 4. It's the most beautiful picture I've ever seen. ĆWICZENIE VII 1. pleasant 269 . joyfully. ĆWICZENIE VI 1. busy. worse 7. hotly. respectful. the most interesting 5. The harder your work. centrally. more useful. the more you know. beautiful. The finer the weather. carefully/carelessly. the kindest 12. profoundly. glorious. artistic. protective. the longest 14. careful/careless. the finest 6. willingly. additionally. more economical. full. bigger. the most original 13. doubtfully. contemptuously/contemptibly. obviously. the best 2. Where is the nearest petrol station? 4. immediately. useful/useless. The older you are. hospitably. the more difficult the driving. legally. rightly. fairly. the smallest 5. originally. Przysłówek — the Adverb ĆWICZENIE I kindly. dangerously. the widest 5. handsomely. necessarily. neglectful. better. prettier 6. 5. eldest 8. freely. variable. lucky. Our holidays at the seaside were as pleasant as our stay in the mountains. hot. additional. attractive.

bad. wonderfully. 5.. John looked at me sadly. How can he drive a car when he hardly knows the rules? 24. Brown will soon explain everything.. pleasantly. Have you ever written .. happily 3.. 11.... weakly 5. Pass me that book: I only want to see its title. attractively. ceaselessly. bad. We have almost finished . I hardly meet him. 12. My daughter always sits . farther 7. badly 15. Your friend obviously didn't want to stay here any longer.. 19. well.. bad 16. Do you always get up so late? 17. They will never come .. 8.. 4. heavily 10. later 3. well 5. who were laughing loudly. 34. 2. hatefully. Have you ever been . My uncle was speaking more and more loudly and walking nervously round the room. 18. ĆWICZENIE VI 1. I have never seen . 20. good 2. 5. neglectfully. 12. 10. You have translated the third sentence best of all. obediently. well. 15. high 14. fast 6. more enthusiastically 8. 20. bad. Are you strong enough to lift this heavy table ? 16. slowly 4. 3. cold 2. fairly 20. badly 9.. 18. They don't want to work hard.. 27.. They seldom come here. 6. ĆWICZENIE VIII 1. 28. 11.. Such behaviour was highly immoral. protectively. madly 7. Why are you writing only on one side of the paper? 30. Ann dropped the letter quickly into the pillar-box. 32. beautifully. 21. Cold milk tastes good on a hot day. 15. We were quite certain . prettily 13. We sometimes meet. 17. better 5..1 have seen him only once and that's enough. We generally go . playfully. 270 . 6. 3. 2.. highly 9. Do you often go ...1 still remember where you lived twenty years ago. 19. He usually comes here . Will you ever forget. bad 6. ĆWICZENIE V 1.. nearly 12. 13. brightly 2. efficiently 4.. near 11.b) przysłówki hopefully/hopelessly. We have visited many museums lately. 4. faster 2. nice 17.. ĆWICZENIE IX 1. 7.. John has just finished . Do you always treat. late 10. 14. obligatorily. helpfully/helplessly. hardly 8. willingly 9. Why have you written this letter so carelessly? 8. badly 4. 29. nice 18. variably.. directly 19.. thankfully/thanklessly.. and so we missed the beginning of the performance. ĆWICZENIE VII 1. angrily. 31. lately 9. I have paid for this house less than you suppose. movably. however. good 7. My brother got married only a week ago. well. 33.. How far is it to the railway station? 25. we will remain here. nearer. highly. 22. The matter has been partly settled. ĆWICZENIE IV 1. 26. sooner. My husband unfortunately drinks a lot.. slow. We got to the theatre too late. Close the door softly. 13.. Tom is often worried . heroically 4. 14. Mr. well 8. constructively. more quickly 6. Your room is not big enough for the party.. I am hardly able . good. hardly.. Only he can save us. George sometimes brings presents for our children. bad 10.1 have never believed you... badly 5. possessively. more noisily 10. Tom was extremely tired and went to bed immediately. 9. Mary was almost sure we would come. fairly 8. coldly 3. hard 7. 35. Mary has just arrived. 7. badly 3. The woman looked angrily at the young men. A thief can easily get in here. We sometimes take him there .. Your friends have simply forgotten to tell you about it.. imaginatively/imaginably. good 6.1 have rarely seen . 10. 16. fully. 23. 9..

4. 6.1 have broken off our engagement. Why don't you put it on? 3. Who has given them away? 2. 9. Everything has been done. rains 9.1 hate noise. I will gladly put you up for a few days. Czasownik — the Verb 6. 7. My brother is not an actor. Wyrażanie teraźniejszości 6. 4. 12. I don't want to see them any more because they have run us down. 2. 8.3. 5. 15. 13. It's getting dark. 5. 271 . goes 3. 4. ĆWICZENIE XI 1. The Browns don't like working in the garden. 7. Tom doesn't sit up late. Take off your coat. 6. they make a lot of mistakes. 3. 10. Peter doesn't cook his dinner himself. 2. she is always on time. They are not hungry. 4. He can't play at all. 10. smell 7. 7. 5. Cats don't play by day and sleep by night. 5.1. He goes to bed at ten. You must give up smoking.3. In February we usually go to the mountains. ĆWICZENIE II 1. It's warm here. 6. 6. I tell you. The earth turns round the sun. We have put them aside. It is not good for your health. brings. 9. 3.1 like jam but I prefer honey. changes 10. 2.1. This train is never late. He only drinks from time to time. You won't take me in again. 9. ĆWICZENIE III 1. 8. They don't do their homework well. 4. he is too lazy. 10.1. I see that you are tired. drink 4. Czasy gramatyczne 6. 3. I usually go to bed early. John doesn't go for a walk. 11. he often speaks Polish. Peter doesn't play the piano well. Pick up these papers! Pick them up. they usually bark at strangers only. My sister has cleared away the empty dishes from the table. 5. He is a teacher. I don't believe you. Dogs do not bark at everybody. Present Simple ĆWICZENIE I 1. they prefer playing bridge.1 don't often sit up late. others prefer classical music. Switch the light on. We sometimes buy bread in this shop.3. ĆWICZENIE IV 1. Some people like jazz. they do the opposite. his mother does it. You can't put it off. John plays the piano beautifully. What time do you get up in the morning ? 3. I can't make it out. Let them go away! 14. Will you ring me up at half past seven? 8. Say again what you want. buys 2. Helen isn't late every time you meet her.ĆWICZENIE X 1. We will give it up. visit 5. Mary always drinks coffee for breakfast. Will you come to the station to see us off? 2. They don't need anything to eat. George doesn't drink too much. Our teacher doesn't always speak English to us. go 6. I have put aside the money you gave me. like 8. she reads books. She doesn't watch TV.

2. 3. 3.3. May my brother go home too? 4. Is John at home? No. Can his wife speak Spanish too? 3. 4. making. 8. are reading. I am reading a very interesting book. is raining. is listening 10. am packing 6. are playing 5. 7. May I take this book home? No. Do you know this man? No. is looking. Because he has gone out. 4. comes 4. Because you haven't asked us to do so. make 7. Because he has always been like that. ĆWICZENIE V 1. want 10. We are going to the theatre tonight. has earned 4. call 9. is writing. are you cooking 6. 2. Do you work too much too? 8. lives. 3. am waiting 5. is having. pretend.1 am going to the seaside in a week.3. Is Mary watching TV? No. 4. try 3. he is playing tennis. Present Perfect ĆWICZENIE I 1. 6. have already finished 10. Because somebody has locked it. Do Professor Smith's students read the classics too? 5. visit. goes 7. Does her sister cook well too? 2. What are the children doing? They are playing in the garden. she never does it in the daytime. am writing 3. are having ĆWICZENIE II 1. is having 2. How are you feeling today? 10. is reading 7. Don't bother me! Don't you see I am busy now? 6. is knocking 6. I am listening to the radio. is knocking 4.ĆWICZENIE V 1. has Barbara written 8. Do you buy all the new records too? 7. has opened 5. have come. Because he has worked too much lately. are going 2. has not come 3. ĆWICZENIE II 1.2. Does his mother help him too? 6. have you understood. Peter ought to work more. are you feeling 8. are the kids doing. I am writing a letter. haven't seen 9. I see him for the first time.2. is blowing. You must read it in the reading-room. you may not. Don't bother me. has 4. visits. 272 . 5. 2. and only comes to school from time to time. 5. Mary is coming tomorrow. is raining 5. 6. 9. has left 7. has won 6. What are you doing upstairs? I am cleaning my room. Is his son a doctor too? 6. knows 8. 2. He always plays tennis on Mondays from 5 to 7. have you ever heard 2. fly (are flying) 3. see.1. writes 2.1. am leaving. He doesn't study regularly at home. Present Continuous ĆWICZENIE I 1. What are you speaking about? ĆWICZENIE III 1. are watching 9. smell. 5. rains. Wyrażanie przeszłości 6. are you doing. ĆWICZENIE IV 1. is making.3. Because she has left for London. 6.

Mary hasn't telephoned since last night. Brown has worked in a bank for twenty years. Where did you find your key? 10. We have already finished work and we are going home. 5. did not take. Tom has been learning German since his childhood. were 4. 4.1 have hidden that letter so well that I can't find it myself. ĆWICZENIE II 1. did not work 6. 3. was. 9.ĆWICZENIE in 1. 6. Where did you buy this watch? 2. have been listening 3. Where did you live in 1980? 9. 6. Mary has been working too much lately and she must rest now.2. 2. has been reading 6. Present Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1. Why did he come so late? 3. I have read this book and I don't think it is worth reading.3. 6. she has teen listening to records all the time. 7.3. I haven't been in England since 1975 3. Past Simple ĆWICZENIE I 1. 2. 4. The students have been here since ten o'clock. How much did you pay for this dress? 5. Mr. have been learning 8. went. Where did you spend your holidays? 18 — Język angielski 273 . Where did you find it? 8. 7. 4. And what did you answer? 10. Did you give John all the wine? 3. 8.3. 8. 8. We have been listening to lectures all day long and we are very tired now. Have you learned to swim at last? ĆWICZENIE IV 1. I have just written a letter to the Browns and I am going to post it. have been writing 10. How do you know it is true ? Mary has told me. lived. has been typing 5. We haven't talked to John since Monday. Can you repeat what you have said ? 7. have been working. When did John come to see you? 9. saw 8. Did you help George? 6. How many roses did he give her? 7. Jane has been trying hard to improve her pronunciation and you can now admire the results. bought 2. 6. 5. 6. Why didn't you wash tfyem up? 5. has been watching 2. ĆWICZENIE II 1. When was Mrs Brown's son born? 8.2. did not cook.1 have been working in the garden since early morning and everything is done at last. Why didn't you come to Jane's party? 4. has been cooking 7. We have been waiting for you for many years. Why didn't you say so at once? ĆWICZENIE III 1. Why didn't you ask me? 4. We have lived in Warsaw for ten years. Have you heard the latest news? John and Mary have got married. went 9. lived 7. I have known the Browns since last summer. 10. We haven't seen each other for years. have been building 9. 5. 3. I have not seen any interesting films lately. visited 3. They have just phoned to say that they will not come. I have been looking for that book for the whole afternoon and I will go on looking for it till I find it. How much did you pay? 2. came 5.2. but he hasn't learned it yet. 2. has been explaining 4. How did you manage to open it? 6. Hasn't she finished her homework yet? No. What time was it when it began to rain? 7.

were watching 4. was crossing. After a heavy snowfall all roads were slippery. was washing up 3. 4. have not finished 5. b) She hasn't been to see me since Christmas. a) Smith finished his latest novel a month ago. 3. When I was in London I used to travel by tube every day. 3. ĆWICZENIE V 1.2.1 saw him three days ago. 4. 2. I gave her a watch. 6. listened 9. was passing. 4. 7. took 10. liked. have you read. slipped. 5. came. has already told. was reading. Because he had a train to catch. 6. Agatha Christie wrote crime stories. were having. started. was having. started 7. were. I often bought ties in that shop because they used to have a large selection. ĆWICZENIE II 1.5. were having 4. ĆWICZENIE HI 1. Past Continuous ĆWICZENIE I 1. Mary has already told me about her new job. We have often visited the Smiths. was cleaning. read. came. 3. gave. had supper and went to bed. was. left 2.1 was too tired last week to study for my exams. was sleeping 6. ĆWICZENIE V 1. it was really a very pleasant 274 . 2. went. They came yesterday evening. bought 3. was sitting. Porównanie użycia Present Perfect i Past Simple ĆWICZENIE I 1. ĆWICZENIE IV Rozwiązania mogą być różne. was 7. haven't seen. The Browns have lived here since 1970. You explained this problem to us in your last lecture and I think. 2. used. 3. ĆWICZENIE II We saw this film last month. saw 2. 2. 6. has not written. He phoned at eight o'clock. John has always refused to help me. saw. has just left 3. ĆWICZENIE m 1.3. did not hurt. preferred. 8. came 2. I paid 400 000 zł. a) Mary came to see me yesterday.3. were 6. has been 10. When I was a child I liked to listen to fairy tales. na przykład takie: 1. had no time 4. it was raining 2. 2.1 paid for my new radio two days ago. was making 7. Did you write to them about our coming? 6. fell 8. was 6. left. learnt 5.2. went in. 4. was laying. Did you watch yesterday's TV programme? 5. a) Last Saturday we invited the Joneses to tea. opened.ĆWICZENIE IV Odpowiedzi mogą być różne.4. was buying 5. began 4. visited. was cooking 7. 3.1 put it on your desk. b) Smith has already finished his latest novel and is going to write a new one. struck 8. rang 5. was 6. fell 3. 8. was sitting. lived 9.

had been 2.. a) I saw Tom last in 1970. Because he had lost his wallet. Because he had spent all his money. will have. 18* 275 . hadn't bought. 6.7. Wanted... will have planted 2. had spent. will have passed 5. Was. had ordered 9. he had been amusing himself instead of studying. b) Don't go out. a) I sent you a book last week. will not be able 3. Opened. . 2. 7.. were. saw. 7. I'll phone 4. 3. although he had been learning that language since his childhood.. will be cooking 2. b) I have sent you a book and I hope you'll get it soon. we had been waiting for you for several hours. had been 10. . Asked. had left 2. had eaten.2. saw. 6. had left 6. 8. had done. Because he had caught a cold.. 8. . Was. will have repaired 4.6. had. she had been playing the piano from morning till night. Because she hadn't worked enough.. came. Because he had slept badly. Wyrażanie przyszłości ĆWICZENIE I 1. he had been working in his garden twelve hours a day. Wondered. will have done 3. could. . Because she had lost the key. Had got 12. b) I have just finished doing the room and I am going to do some shopping now. had never heard 8. Because Mary had forgotten to post it. .. ĆWICZENIE II 1. came. will you be skiing 10. will be flying 7. will have been paid off 6. 5. had gone 4. came. he is quite a different man now. you have been working all night. a) I saw your wife only once.3. had opened. 6. 4. . told.. ĆWICZENIE III 1. a) We had a letter from Mike yesterday. saw. told. drinking and singing all night. had been painted 5... What is she like? 6. found. found. a) John worked too much last year. Past Perfect Continuous ĆWICZENIE I 1. Had to. cleaned the windows and washed up all the dishes.. Why. 2. had never met 8.3. hadn't locked 6. telephoned. had informed 9. was. had hidden 7.. b) No wonder you are tired.. Wanted.3. at your wedding party. will have built 7. was. said.. a) Your girl-friend phoned when you were out. came 3. 8. ĆWICZENIE II 1. had been lecturing for three semesters (terms) . went 5. will have eaten.2. will be waiting 8. saw. had ordered. had stolen. Did you say. . Opened. a) Yesterday I did my flat. had done 7.3. 4. 7. 6. no wonder he ruined his health. Past Perfect ĆWICZENIE I 1.. had read 3. Visited. will have seen 8. will be correcting 6. had been crying for a long time. had been eating. 5. 4.. appeared. they'll be here at five. will you be using 9. 5.. 6.afternoon. b) We have invited the Joneses to tea. Your girl-friend has just phoned to say she is coming. b) What about Mike? Hasn't he written to you yet? 9. will graduate 5. had left 4. b) I haven't seen Tom since 1970. 10. forgot 10. had learnt. b) I have never seen your wife. Because she had not stayed till the end of the play. happened 11. had been. . knew. 3.

Have your hair cut because it is too long. 3. Tomorrow at five John will be having an English lesson. I don't. I must have this text copied. 4. Czasowniki specjalne — Special Verbs 6. You had better come back home at once! 3. We did prepare everything that was necessary. Professor Jones takes part in many conferences. You must have these sentences translated. ĆWICZENIE IV a) 1. If they ask me about you what am I to say? ĆWICZENIE II 1.4. We were to come at 6 o'clock but the train was one hour late. Ona może zjeść pół tuzina jaj naraz. 6. 10. I'll be in the library between five and six. 2. Nie 276 . 4. c) 1. Do you have letters from your sister every week? 4. Will you please switch off the radio? (Will you switch off the radio.1 do understand what you mean. Spring will probably come early this year 6. We had all the flowers in the garden watered. Who is to be blamed for this mistake? 5. Mary had her watch repaired. Do try to do it once more! 5. 8. Will you give me your new book? 8. in the morning or in the evening? 3. When do you have your bath. He will pay a lot of money for that house.ĆWICZENIE III 1. 14. I have a good time when I am in your company. Why didn't you have your flat done up? b) 1. 2. 5. 7. Why didn't you have your car washed? 6. 2. 2. You must have your coat shortened. Powinienem mówić po angielsku. You didn't answer my question. 6. We had better have that conference at a later date. I'll wait (be waiting) for you from four to six. 3. Have these letters answered at once. 9. 4. 5» Tom knows that as well as you do. 4. 2. You had better forget about this incident! 2. We are going to buy ourselves a new car. 4. We will help you in all your difficulties.2. The Browns are coming (arriving) tomorrow. A new school is to be built in this village. 5. kiedy będę w Anglii. 3. 7. 4. You had better visit us the next week. We will have the keys to our house changed. 5. He did know about it from the very beginning.4. People do realize the difficult situation of the country. Czasowniki posiłkowe — Auxiliary Verbs ĆWICZENIE I 1. 4. 10. 3.1. 2. Why have you brought a type writer? Are you going to work here today? 13. Mary może iść do domu. 3. You must have your room cleaned. ĆWICZENIE III a) 1. Have the tea brought in. 11. My neighbours had their fence mended. John knows nothing about this matter. 9. They have breakfast very early. Nie wolno ci pić zbyt wiele wina. please?). and neither do I. Czasowniki ułomne — Defective Verbs ĆWICZENIE I 1. 3. 2. and neither did your brother. 3. How are you feeling? Shall I ring the doctor? 12. and so does his wife. At this time next month I will be sitting on the beach.4. What are we to do in order to satisfy you? 2. 4. Do you learn French? No. b) 1. I must have a new dress made. kiedy skończy pracę. I'll do it in spite of everything.

will 10. would 4. Dare you bring him here? 8. 10. 7. would 7. Było bardzo dużo czasu. 4.powinienem palić tylu papierosów dziennie. ĆWICZENIE II 1. Niepotrzebnie umyłeś samochód. Must you get angry with us? 277 . 5. Should I believe all these stories? 7. 7. Our guests may come tomorrow. 8. 9. Mary had to bring in tea to the dining room herself. Powinniśmy byli pamiętać o urodzinach Johna. 3. will 2. should 9. Niepotrzebnie martwiłaś się o mnie. 2. 8. Może będziemy zaproszeni na to przyjęcie. Dzieci powinny wcześnie chodzić spać. Kiedy będziesz mógł wygłosić swój wykład? 2. should. The students used to bring sandwiches and eat them during the break. 10. Dzieciom nie wolno bawić się zapałkami. They must not drink alcohol. will 6. ponieważ drzwi są otwarte. ĆWICZENIE VII 1. shall. shall 4. My friends will be able to come to breakfast tomorrow. 8. 6. że mnie podwiezie. 5. Niepotrzebnie zadzwoniłeś. 10. 4. Możesz przyjść do mnie teraz. will 7. 5. 6. will 9. ĆWICZENIE VIII 1. 3. ĆWICZENIE III 1. Mr. ĆWICZENIE VI 1. should 6. Kiedy będziesz musiał zwrócić te książki? ĆWICZENIE V 1. ponieważ jest zupełnie zdrów. Nie potrzebowaliśmy innego środka transportu. 4. You may go to the cinema. shall 5. 4. Czy rzeczywiście musisz pożyczyć tak dużo pieniędzy? 9. John didn't have to translate these letters into English. How dare you say he is a thief? 2. 10. Nie potrzebowaliśmy więcej pieniędzy. Nie potrzebowaliśmy szukać nowego klienta. ĆWICZENIE IV 1.1 can't listen to it. You will have to forget about these plans. 9. You may smoke a cigarette. Powinieneś był znać go lepiej. Niepotrzebnie przyszedłem w to miejsce. Kierowcy nie powinni zbyt szybko jeździć. 4. Will I be allowed to ask you one more question? 6. 3. ponieważ John zaofiarował się. I don't think he will ever be able to understand us. 9. He must have known all the details if he managed to write such a good article. should 8. John nie musi iść do lekarza. 2. We will have to ask Father for a loan. would 2. 7. 2. 8. should 10. Traffic regulations ought to be observed. Dyrektor nie powinien był zwalniać tylu robotników.1 mustn't listen to it. Mary powinna wiedzieć o czym mówi. Niepotrzebnie go odwiedziliśmy. Smith needn't work. Mary ought to have forgotten about that unpleasant incident. 8. Dlaczego nie zostaniesz z nami dłużej ? 6. 6. should. Nic mi się nie stało. Tom used to help us when we needed it. 7. 3. John can work all day long. 10. 5. Mr. You should understand our difficult situation. should 3. 6. will 3. Smith should not work. Can you understand it? 9. shall 8. 7. Nie potrzebowałem brać taksówki. The teacher has never had to explain these things twice. May I get another cup of tea? 5. would. On such beautiful days we are allowed to bathe in the sea. Musiałem zdawać dwa egzaminy wczoraj. 3. 9. should/would 5. Niepotrzebnie spieszyliśmy się. 10.

Neither are potatoes. had 8. during. from three to six 12. 7. 7.1 wish we were going to France in the summer. 14. in June 7. I wish you didn't talk so much! 4. Neither will he. down 12. So can Richard. above. Neither will my wife. in spring 9. I wish I had learnt to cook before I got married. Neither should you. would not put. at 13. had not begun 15. 8. My daughter is going to be married. I wish you were quiet at last. 8. into. by. Neither does Robert.1 wish I hadn't forgotten my money — I can't buy anything to eat. at 8. The Browns do not often give parties. before 18. 5. Przyimek — the Preposition ĆWICZENIE I 1. till June 16.1 like fresh air. in 2. ĆWICZENIE III 1. in time 6. on 10. at 2. had gone 13. answered 5. 3. between 5. So did we. from London to Exeter 19. The Blacks haven't been abroad for years. by 11. rang 7. demanded 9. You shouldn't be late. 6. So must second year students. in London. 278 . I wish you had followed my advice. from 16.6. since the day. I didn't agree with the speaker. 4. 10. had not married 11. I wish you knew my parents. 9. So was Keats. had read 5. 7. at 9.1 wish we didn't live so far from the town. were 2. 11. 5. did not put. 4. had been 2. during 15. French doesn't smoke. in front of 7. 6. 14. 11.30 9. 5. had known 4. Mr. had 8.5. at. behind 6. could 3. could 10. 2. ĆWICZENIE II Rozwiązania mogą być różne. 3. were 6.6. 7. on that day. at home. left 3. 13. You ought to work harder. at eight 2. out. had 12. 10. Niektóre przypadki szczególnego użycia czasów ĆWICZENIE I 1. Neither will Lucy. had not told 9. I don't like the circus very much. on. ĆWICZENIE I 1. 13. So is January. Zwroty o konstrukcji: So do I. to Bradford. 12. So does the director. in Exeter 4. 12. by the end 10. You must be patient. for a week. 2. on 15. Neither had Patrick. 6. beside. So do oranges. on Mondays 5. I wish I hadn't changed my job. ĆWICZENIE II 1. through. had never bought. 10. John wishes he had sold his car. in Bradford 20.45 11. in February. I will do my best. did 7. We must go now. 14. had locked 6. had never met 4. We are ready to go. 2. Neither (nor) do I. were 14. 6. He can do without her very well. for ages 13. at seventeen 3. to 3. 3.: 1. 9. in a minute 8. ĆWICZENIE II 1. 8. 9. over 4. about 14. np. came 10. after lunch 17.

Wypijmy za twoje powodzenie! Chciałbym wymienić swoje radio na magnetofon. as he doesn't like getting up early. This table is too big — it won't pass through the door. Translate . poproś o szklankę wody. Try to take full advantage of your stay in England — stay with an English family and speak only English. . 3. 2. 21. 15.. you will see them on the way from the town to our house. . Słucham cię. że zamierzam zrobić. I am not interested in space flights. . 9.. 5.. 15. The Browns' house stands between two much bigger houses. 14.. 14.. Nie pochwalam twego zachowania. If the boys go on foot. Do you object to . ĆWICZENIE V 1. Jeśli będziesz spragniony.. Spotkałem wczoraj Johna. 2... 16.. Can you come and see us on Monday at five? 12. 20. Smith came to our town in August.. 3. 8. . nie dając odpowiedzi na pytanie postawione na początku. 4. I came into this room an hour ago. The train from London to Exeter is just coming. ale to nie znaczy. Put these plates on the tray and carry them to the dining room. 3. During the day there is a lot of traffic in the streets of our town. 6. We will meet at the station at six. 17. 16.. I will see to it. 19. she takes after her father. Mary opiekuje się swoim braciszkiem i siostrzyczką. into English. 9.. 6.. 7. Dlaczego przeglądasz te stare papiery? Szukam zagubionego listu. 11. Tom always comes back home on foot. 8. 5. After work I usually go shopping. I never come home before three. 18. że . . pytał o ciebie. 12... Mamy nadzieję. 2. że będzie jak najlepiej. zabrudzisz ubranie farbą. 23. Nie śmiej się z Johna. Jeśli się oprzesz o tę ścianę. W odpowiedzi na Pana list mamy przyjemność poinformować. 10. These tape-recorders differ in price and in quality. 13. czego chcemy? Zgadzam się z tobą. for the independence of their country. 18. we couldn't make out what he was aiming at. 24. 5... Ten człowiek jest oskarżony o kradzież.. 9. The bus stop is behind our house. Mr. Get into the 114 bus and get off at the third stop. Czy godzisz się zrobić to. ale spróbuj mu pomóc. 7. . 10. Do you want to see Warsaw by night? 17..1 knocked at the door and went in. 7. Mary has a great influence over her husband. 6. 19. 11.. 22. Zajrzyj do torby — może tam znajdziesz twój klucz. Wszystkie moje obecne wysiłki zmierzają do nauczenia się angielskiego. . słyszę co mówisz.ĆWICZENIE III 1. 13. think over . 4.. 8. A delegation of English businessmen has come to Warsaw. John spent the whole evening in front of the TV set instead of studying for his examination. but he travels to work by bus. We are very grateful for everything you have done for us. ĆWICZENIE IV 1.. Wait for me at . Mówca wskazał na fakt. Jeśli będziesz miał kłopot. że powinniśmy mu pomóc. że zebranie trwało już dziesięć godzin. co zechcesz. zapytaj o mnie (wezwij mnie). I took you for a friend of mine by mistake. 4.

279 .

4. 3. ĆWICZENIE II 1.. 7.. Are there any clean handkerchiefs in the cupboard? 9. There was .. Is there . There aren't any . Is there.. 3.. It is. Is there .. 4.. It was .. There is some .... 2. Is there ... 4. 6.. There aren't any tall buildings in this small town. 3. There was .. Is there .... Zastosowanie konstrukcji: There + (be) ĆWICZENIE I 1. 5. 9.... It was . 12. 10. 2.. There will be . There will not (won't) be . 2.. 2. 2. ĆWICZENIE III 1. There will be a lot of people at the meeting tomorrow... There is a bus stop on the other side of the street... 6. 12. Is there.. 7..2. 5. 4.. It is.. 5. 8.. it is... There have been a lot of road accidents since the beginning of the year. 5. Is there. it is. There is .1... How much money is there ... It is.. 7.. there is. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja: It + (be) 8... 9. 13. There are . It was. there isn't.. 7... There haven't been . there are. 10. There are . 7.. 9. How many theatres are there ... 6... 8.. 2. There is.. 3...... Is there . It was . It is. 7..... How many rooms are there .. There isn't any . She won't listen to you. ĆWICZENIE II 1.. It is nice to see you again..8.. 8.. it will be... There is some .. 8. 6. 6.. Are there ... 11... It is.. 8. there was.. Porównanie ĆWICZENIE I 1. ĆWICZENIE IV 1. there will be . . There has been. How many mistakes are there . It is .. There is . 14. 10. Is there ... 9. There is some . It's no use trying to persuade her.... It is. 5. There were . 4. 13.. There is no . It is . Is there .. 2. Is there . 5. How much petrol is there . 6. there is. Konstrukcja: There + (be) i konstrukcja It + (be).. ĆWICZENIE in 1. There is .. There was . It was . there are.. There wasn't . 11.... 3. There aren't any . There was a very good concert in the park yesterday. There are no. How many plates are there . 12.. It is not always easy to experiment. 6. there are no. Is there .. It was .. How many restaurants are there . there is.. 4. 4. 14..... It's a pity Mary won't come and see us tomorrow.. 11. 8.. Is there. There aren't any .. There are no .. Is it. 7.. 8. 10. Are there . 5. There aren't. 3.. it is... Are there .. It was.. 10. 280 .. It is . How much bread is there .. 3.

.. just being written. Konstrukcje w stronie biernej ĆWICZENIE I 1. 6. 7. 5. The thief was noticed . 4.. ĆWICZENIE V 1. She told it to her husband. Some of the old narrow streets were widened. A new shopping centre was built . 4. He promised it to Peter. 6. 2.. 8. The facts are very well known.1 have bought him a book. 10. The answers must be written . Yes.. 9... That old clock ought to be repaired.. Those documents have been translated. I won't tell it to her. Butter should be kept..9. He bought her a ring. John has lent it to her. Struktura zdań z dwoma dopełnieniami ĆWICZENIE I 1. The recon struction was completed . 10. Show them to me.. they have been asked. just being made. He teaches them French. The police should be informed. 4. 4.1 lent it to my brother. it has been checked. 7. 9. 5. He ought to be paid.. Give them to him. The theatre was opened . they have been answered. 3. 2. All right. 3. This type of transistor radio is now being 281 . ĆWICZENIE IV Will be invited. I have shown it to him. No. 2. will be given. they have been told.. 6. they have been read.. He gave it to her yesterday.. ĆWICZENIE II 2. 8. are just being painted. Don't lend it to him. Two of my books have been taken away. The books ought to be returned . A lot of forms will have to be filled in. John gave them to me. will be delivered. 7. This article need not be translated.. 5. are just being typed. Their old car can't be sold.. ĆWICZENIE II 1. 3. 3. Coffee is being served now. 3. 6. 2. 3. 8. it has been prepared* 5.1 have bought them for John. 4.. 10. 2. 3. 7. ĆWICZENIE VI 1. just being built. 5. 5. 2. A school can be built.. will be decorated. 6. 4. 8. Cars must not be parked . ĆWICZENIE III 1. A telephone number can easily be forgotten. will be completed. Pass it to me. The whole affair will soon be forgotten. 3. 9. She told everything. The old cathedral was reconstructed. 10. 5.1 am going to give the apples to Jane and the oranges to Mary.

. The tree will be cut down. 4. Helen's novel will be finished by her husband. "Pygmalion" was written by . 9. Rice is eaten mostly in the East. Spanish is spoken in most South American countries.. Had Henry left before . Has the strike at the Heathrow Airport ended at last? 2.. 3. 14. The work must be finished . Konstrukcje pytające 11. it must be posted . it is cleared .. ought to be posted 3. 5.. 6. 15..produced . it hasn't been cleaned . 5. 14. My letter has been opened by. The prizes will be given away by .. The jewellery has been stolen by . My daughter's portrait was painted by a famous artist. 2. 4. Henry has been promised . Mary was handed . Will Jim be invited to the party? 12.. ĆWICZENIE VII 1. 12. 11. wasn't shown how to do it. Mary's photograph was taken by . The window had been opened by... The rooms are cleaned . 7. 5.. 16. This report was written by . Your book will be published next year. 4. Can your guest speak Spanish fluently? 4. can't be arrested.. it will be discussed ..1 will be asked to come. Was he driving .. hadn't been invited 5. The safe has been locked. was corrected 2. ĆWICZENIE X 1.... won't be offered that job. 5. was given a ring. ĆWICZENIE IX 1.. I was paid ĆWICZENIE XII 1... 8..... 6. Our car is being repaired by.... The police has been told .. Smith will be taken . This picture hasn't been paid for. 5. 11. The kitchen has been cleaned by . 13.... by ...1.. Are the children already asleep? 282 .. This parcel will be sent .1 wasn't told that the guests had already left. will be signed 4.. This book must be returned immediately. 4. 4.. 3...... has been paid. Passengers are requested to fasten their seat belts. 10. it must be held .. Mr. Is the conference being held in that building? 3. Why haven't the letters been typed yet? 9. They are opened at . by . The road to Winchester is being repaired... Dinner was just being served when we came in.. 7. Susan should be taught .. 6.? 7. The exhibition will be opened by . ĆWICZENIE VIII 1. The window had been opened before you went to bed. 7... 13. The best tea is made by .. 3.. General Questions — Pytania o rozstrzygnięcie ĆWICZENIE I 1... ĆWICZENIE XI 1. Jones was offered . 6. 2.. 11. Mr.. Breakfast is usually cooked by .. 10. 11. 2. Has Mary been playing the piano all the time? 6. 6. 14.. A big swimming pool is being built in our district....? 5.. 3. 13.. 12. Those goods are sent.... 15. The boys are usually taken ... 2. is being taught to swim. It has been announced that the president will arrive in Rome tomorrow. 8... 7. 2... John will be lent. 3.

How long can you stay with us? 2.? 9. What's your nationality? 5. Can't they come . Didn't you see her? 10..? 6. Who did you see? ĆWICZENIE VII 1. What can I do for you? 8. Whose cousin is he? 5.. Where can they stay? 10. Will your secretary book my air ticket? 10. Who did you meet? 4. Where are you going? 3.. Don't you like coffee? 8.2. What's he like? 2..? 11. Who will help me to unpack my bag? 14. Where does he work? 5. Why are you so angry? What's the matter? 3. What did you ask her to do? 9. Where did you find them? 4. Don't they go to bed too late? 4. Wouldn't it be better to buy a new one? 5.? 14. What is he like? 5. Where did he stay? 6... What's his job? ĆWICZENIE II 1. Did Jane like the ring you gave her for her birthday? ĆWICZENIE II 1. Who did he know? 7.. What are the children doing? 13. How long have you been waiting for Lucy? ĆWICZENIE VI 1. How long have you been learning English? 4.? 13. What's your permanent address? ĆWICZENIE III 1.8. Why must you leave so soon? 5.... Would you like to . How is he? 4. What's your passport number? 5. What did she sing? 10. What's your profession? 6.. What's your name? 2..? 2. Does Miss Wilson do her shopping . What did they offer you first? 2. Who is she? 3. Where did you lose it? 283 . Haven't you got a dictionary? 11. And what's his job? 2. What's her job? 4. How is she? ĆWICZENIE V 1. What's your first name? 3. Smith leave the office before you? 15. Isn't his name . Won't it be . When is Mary coming to London? 9. Where did you buy it? 2.? 12. What's your date of birth? 4. Does Jane always go . How much is it? 7.? 3. Where did you meet her? 7. What did he tell you? 6. What did you have next? 3. Did Robert visit .. Special Questions — Pytania o uzupełnienie ĆWICZENIE I 1.. Why has your watch stopped? 11.. Did Mr. Will the Browns bring . Who did he introduce you to? 8. What is your brother's new car like? 12.? 7.. How is your daughter? 15. Where are my glasses? 6... Shouldn't we buy her a present ? 9. Weren't you going to a dance . What is it like? 3.

Who painted "Mona Lisa"? 2. Why should I turn the radio off? ĆWICZENIE X 1. When is he leaving? ĆWICZENIE IX 1. Where does she spend her holidays? ĆWICZENIE xn 1. Who wrote "Othello"? 6. Which of you hasn't got a passport? 5. Inne konstrukcje pytające ĆWICZENIE I 1. then? 5. How do you clean the windows? 5. How does she get to work? 5. What were you talking about?. then? 7. Who left it open. Is this suitcase made of leather or of plastic? 4. Whose car did you put it in? 7. What brings rain? 4. then? 6. then? 4. Who invented the steam engine? 5. Who is she talking to? 6. then? ĆWICZENIE XUI 1. then? 2. Where does she work? 3. Whose car was left in the street last night? 7. Do you want to get a ball or a doll. Will you have a glass of wine ro some orange juice ? 2. or: What about? 4. How long does it take to bake a sponge cake? 4. Will the conference take place in May or in June? 5. Why is your sister going to Italy? 4. What causes environment pollution? 8. How much flour do you use to bake a cake? 2.ĆWICZENIE VIE 1. then? 3. Who has she borrowed it from? 284 . What's her job? 4. What countries export a lot of oil? 9. Who searched it. When did he tell you about them? 5. Why are you tired? 2. What does she spend it on? 3. How often do you wash the curtains? 7. or: Would you like to get a ball or do you prefer a doll? ĆWICZENIE II 1. When did he get it? 6. Why does he want to stay here? 5. When did you make that trip? 7. When will they move? 4. What is Jane like? 2. Who uses it. Who discovered America? 4. How long do you cook potatoes? 6. Who rang before dinner? 11. Who wants some more tea? 2. Why did they sell their car? 3. Who has drunk it. Where does she come from? 2. When should I telephone her? 3. How many eggs do you put in it? 3. What does she usually have for lunch? 7. Who is he waiting for? 5. Who has borrowed it. How many students have decided to spend their holidays in the mountains? 10. Who takes them. Whose cup is this? 2. How do you polish the furniture? ĆWICZENIE XI 1. Who won the battle of Austerlitz? ĆWICZENIE XIV 1. What time does she start work? 6. When did you pass it? 2. Who lost it. What made you so tired? 6.3. How does she spend the weekends ? 9. Have you taken your own umbrella or mine? 3. Who discovered penicillin? 3. What does she do in the evening? 8.

Joan likes her new job. Alan painted this picture himself. could we? 10. Black isn't going to speak now. for? 2. to? 7. aren't there? There aren't any good hotels in your town. do they? 5. is he? 4. What.. has he? 14. didn't he? Alan didn't paint this picture himself. What is she speaking about? 3. What is Mary looking at? 6. John is older than you. can't you? You can't come at five. There will be enough food for all of us.. did he? 11. Write down my question.. Who have you been waiting for? ĆWICZENIE V 1. aren't we? We aren't going to meet Walter at the party. was it? 10.. didn't they? 8.. will you? ĆWICZENIE vn 1. Your brother has already come home. 3. didn't you? You didn't have your house repainted. 2. Who are you going to the cinema with? 5... There are some good hotels in your town. have you? 9. What have you hurt yourself with? 10. Tell the time. won't you? 3. isn't he? John isn't older than you.ĆWICZENIE in 1. Take the medicine. won't there? There won't be enough food for all of us. is there? 2. We could meet here tomorrow... Dry your hands. from? 5. are there? 7. Black is going to speak now. What are you laughing at? 9. 285 . does he? 12. Which . 4. Which .. about? Who . Switch on (switch off) the television set. Larry always comes home so late. Who .. can you? 13.. did he? 16. did you? 3. 6.. Whose side will he be on? 7. didn't he? Your grandfather didn't live in Japan. wasn't she? 7. What. of? 6. wash) the window. What is Granny looking for? 5. Close (shut. Your children always tell the truth. open.. will there? 16. You had your house repainted last year. You can come at five. Who was the telegram addressed to? 2. will he? 13. shan't we? 9. have they? 15. about? Who . What (who) . don't they? Your children don't always tell the truth. are we? 8. What forms did you ask for? 4. doesn't he? Larry doesn't always come home so late. doesn't she? Joan doesn't like her new job. with? 4.. isn't he? Mr. What are you waiting for? 2. Mr.. did he? 15. You have got a temperature. doesn't he? 4. What have you been thinking about? 3. What did you buy that picture for? 8. There is some food left over. Who . hasn't he? Your brother hasn't come home yet. was there? 12. for? ĆWICZENIE VI 1. Are we going to meet Walter at the party. Your grandfather lived in Japan. Konstrukcje rozkazujące ĆWICZENIE I A) Przykładowo: 1. is he? 6. couldn't we? We couldn't meet here tomorrow. Answer my question. 5. isn't there? There isn't any food left over. does she? 12. has he? 14. at? 3. haven't you? You haven't got a temperature.. Who have you left your address to? ĆWICZENIE IV 1. Who are you going to have dinner with? 4. does he? 11. isn't it? 2. Who are you writing to? 6... about? 8. What. can't he? 5. Look at the time.. hasn't he? 6. Wash your hands.

The film is too bad to amuse us. My sister was the last to leave the room. Let the gardener plant .. 5. Let him wait. 13. Don't repeat my question. Let Miss Jones take . 2. Mary was too angry to look at me. .. 6.. 3. he'll be seven years old tomorrow. 6. 6.. Let Tom offer . The teacher was too kind-hearted to blame us. 7. 8. 5. 3. 13. Let my son look for them. .. . We were too bored to stay any longer. 2. 4 ____ not to have come .1. 3. I want to listen to the music... I think I left them in the car. don't wear) this dreadful hat. The Browns will be the only people to accept these conditions. 9..... Open your textbooks and read the passage about urban transport. 2. When did you last see her? Let me think . 2. 2. 286 .... Don't ask (don't answer) such silly questions. 3. ĆWICZENIE III 1. to have see . to have missed . I'm very thirsty — let John bring me a cool drink.. . John is sure to pass this examination successfully. Konstrukcje bezokolicznikowe 13. Don't eat (don't bring.. The police are sure to look for these men. I am too depressed to do anything... 4. 11. .. 4.. 10. John is too ill to leave his bed. Is it Tom's birthday tomorrow? Let me think — yes. . 10. 8. 10. Don't buy (don't put on. I can't speak to him now. The weather is fine — let's go for a walk. 5. Let Robert telephone. 7. to have neglected . 5. 5. Don't be impatient — let's repeat this song once again.. it was at Jane's party. 5. . Let Jim take . Don't switch off the radio. 14. 4. 4.. Let Jane correct .. Formy i funkcje bezokolicznika ĆWICZENIE I 1. Let them come . Let him wait. Are you clever enough to solve this problem on your own? 3. ... Don't shout at me. Tom was too intelligent to believe such lies. 8. Let Mr Clerk check . Ask him for advice. 6..B) Don't make so much noise.. ĆWICZENIE III 1. 9.. 3.. Let him clean his shoes himself. I have too little time to come to the cinema with you. I've got a headache — let's go for a walk.. ĆWICZENIE II 1.. Let the witness repeat . 7. Father was too pleased to be angry with us.. 2. The boss is sure to blame you for this. 4. don't buy) so many sweets... 9.. Don't tell so many lies. Where are your gloves ? Let me see. to have forgotten . 12. Don't go out in the rain. ĆWICZENIE II 1. .

. 7. 10. . 2. She felt her hands tremble. Travel is generally believed to broaden 287 . 2. . 2. 5. I saw the postman drop some letters in our letter-box.2. We believe her to be an extremely rich woman.m.1 saw Mary open your bookcase. The epidemic is said to be very serious.. What do you want me to do about it? 4. 13. to be produced. I noticed John enter the room. 3. to have received a box of chocolates. 14. 10. 11. 2. 7. 3. The chairman declared the meeting to be over.1 heard the door close. 5. 4. We expect the Joneses to return our lawn-mower. Nobody likes to be reminded of his mistakes. 5. . 8. The new administration is expected to make numerous reforms. to teach us as much as possible. 5. 6. ĆWICZENIE V 1. Don't make me do what I don't waht to do. 7. I saw the car skid. We judged him to be over sixty years old. We heard Jane speak to a stranger. to have given up that idea. The teacher hates his students to lie about their homework. 4. The police made him leave the town. 8. The two brothers are known to hate each other. The firm of Brown & Co is said to be in financial difficulties. The secretary knows her boss to be very busy. The earthquake is supposed to have caused much damage.. . to be missed. 3. The minister was reported to have come earlier than expected.. . 8. to forgive us. Konstrukcje zdaniowe z bezokolicznikiem ĆWICZENIE I 1.. The headmaster is said to approve of our plans for the summer. ĆWICZENIE II 1.. 4. 6. The conference is reported to be over. . No progress was reported to have been made. I want you to lend me some money. 7.. Everybody believes you to be an honest man. 7. 13. 6. Our team was reported to have won the football match. 2. 4. Let me have my own opinion on that matter. He was seen to leave this house at 5 o'clock p.ĆWICZENIE IV 1.. My wife made me write to Aunt Agatha. 9. to have been absent from the meeting (not to have been present at the meeting). 9. The public are requested not to smoke in the hall. 3. . He felt somebody touch his arm. 5. to have asked about it. 3. Many people believe money to be the most important thing in life... . 9 _______ to see us all soon. 9. 10. 6. ... 6. The conditions of the agreement are said to have been changed.1 heard the children sing. 2.. John expects the money to be sent next week. I heard you talk about me..1 want you to translate six sentences into English. 10. 9. We heard John play some Chopin on the piano.... 12.1 saw a man die in the tram..1 do not expect him to understand his mistake. Why do John's parents want him to marry Mary? ĆWICZENIE IV 1. 8. The police are believed to have caught the thieves two days later. 10. Mother made Mary go and see a doctor. 4. 5. Similar accidents are said to have happened before. to be trusted. ĆWICZENIE III 1. 3. I saw a car run over a dog. 8.

6. stopping 8. will cause us many difficulties. Mr. This is. The written examination will not be very long. confused 8. pick 10. exciting. to begin with. Where did you find the stolen things? 7. 6. Konstrukcje imiesłowowe 14. It is impossible for people to forget the war. 4. 3. 2. These matters. 10. 133. To be quite frank. 7. Was it difficult for you to get this information? 6. stand 3. 2. Konstrukcje zdaniowe z imiesłowem ĆWICZENIE I 1. I had to pay for the damage I had caused. 288 . uncorked. It was too late for the director to call a conference. written 6.the mind. 2. 8. staged 7.1. spoken. It is impossible for Jane to invite you to her wedding. We fully appreciate your efforts. 3. done. Green is known to have lost a lot of money at the races. so to speak. It is natural for young girls to think about love. we must give up many privileges. To begin with. The next problem for us to discuss is how to get credit. That man wants one hundred pounds a week. 7. The town seen from afar seems to be more beautiful and mysterious. singing 2. a temporary solution. The expected letter came this morning. The new system of prices is generally believed to be effective. shocked. laughing 5. suggested. rising 3. 2. entitled. It was a very tiring conference. 10. 6. To be sure. They are considered to be good partners in trade. Zwroty bezokolicznikowe ĆWICZENIE 1. ĆWICZENIE II 1. having sold 4. We are selling these goods at reduced prices. 5. 4. wounded. examined 7. 10. 5. we have nothing to worry about. 10. 14. to be sure. 9. we have no way out. Formy i funkcje imiesłowu ĆWICZENIE I 1. To tell the truth. numbered 9. The ministers are reported to have discussed the new economic reform. I wouldn't take too hasty decisions. redecorated 9. John and Mary are known to have once met in London. xeroxed 5. hearing 6. I want to stress that I am not going to criticise anybody. It was too late for the participants of the conference to stay any longer. shown. The growing number of starving people in the world should worry the governments of developed countries. It is difficult for us to see to everything at once. 8. sinking 10. 9. accepted 4. 14. 5. To be brief. 6. to say nothing of your generally known devotion to our case. ĆWICZENIE VI 1. To cut a long story short. 9. The film we saw yesterday was very exciting. 8. Do you want a boiled egg or a fried one? 4. My lost wallet was found yesterday.2. 3. It is necessary for food to be kept in a refrigerator. 7.

. The weather being fine. I .. Generally speaking. My daughter saw her friend leaving the garden in a hurry. 10. 3. the ministers left the room. 2. The car was seen running at great speed. we had to wait for another one. I never got it. 8. she.. Having translated the text. Henry . The inscriptions in the museum being in Polish... we could start production. Judging by his behaviour. we went to the seaside. Nobody noticed the children disappearing.1 observed the birds eating crumbs. waren't you making too much noise? 6. 4. 4. Our guide falling ill. Trying to solve the problem. he must feel offended.. 8.. . The plan having been approved. 5. 4. Mary . they had to walk. Mary . They were noticed taking some papers out of that box. we decided to walk.. Knowing nothing about the accident. 2. 19 — Język angielski 289 . 3. Frankly speaking. The storm being over. The letter having been wrongly addressed. The food being very expensive.. 7. 2. the foreign visitors couldn't understand them. the plan seems to be good. Shocked by her little brother's behaviour. ĆWICZENIE III 1.3.. Being very tired. 6.ĆWICZENIE II 1.. Considering his age. 2. he must be extremely gifted. I don't like your new dress.. John was heard quarrelling with his wife. 5. we decided to ask him to leave. I didn't promise you anything. We heard him discussing this offer. John was seen handling this apparatus. ĆWICZENIE IV 1. the travellers left their shelter. 4. 7. we had to stay home. There being no taxi. the teacher hurried home.. our firm decided to increase production. Entering the hall.. Did you see Jane doing her room? 2. 9. The agreement having been signed. Zwroty z imiesłowem ĆWICZENIE 1. 10. c) 1. 4. The man's manners being very unpleasant. 3. 6. 3. many people were starving. 6. we decided to have some coffee. Being angry with us. 3. We observed the workers repairing the bridge. Putting it mildly. Strictly speaking. accompanied by a group of officials. 9. Having found an envelope with money in it. everybody signed it. hoping to find the missing document.. Waiting for the train.. We heard somebody calling for help. he . 2. 14.. John was reading a newspaper. 2. 5.. There being no means of transport. The weather being very bad. we . 7.. I heard them laughing at me. I had my car painted green. 9. 10. 3. We had both rooms cleaned. 5.. we started looking for the owner. 4. I .. Having finished our work in the garden. 3.. The demand for the new model being very big. 4. ĆWICZENIE V a) 1. Being accused of lying. b) 1. The appeal having been read. Feeling very tired. 8.

to go. ĆWICZENIE IE a) 1. to look. drinking 7.1. listening 7. 2. Would you mind bringing me a glass of water? 15. 3. being caught. He was fined for not having paid the taxes in time. Would you mind leaving us for a few minutes? 6. listening 9. breaking 4. Some day you will be sorry for being so cruel to her. Would you mind translating this article into English? 7. Mary insists on my visiting her next week. to apologize 10. jumping. cutting 9. 5. ĆWICZENIE II 1. His not being successful in his work made him miserable. Would you mind taking this coat to the cleaners'? 5. talking. Would you mind looking at this picture? 2. I don't remember his having ever mentioned these facts. Our grandfather's getting weaker every day depressed the whole family. 290 . spelling 6. being.2. Would you mind copying this recipe for me? 4. Would you mind speaking a little louder? 10. Their being English explains everything. I don't remember ever having stayed in this hotel. 6. 2. 3. 7. laughing. accepting. Would you mind taking my daughter to the cinema? 3. 2. 8. to do 6. offering 8. 5. coming ĆWICZENIE H 1. mentioning 5. On coming to London we started looking (to look) for a cheap hotel 3. tell 3. Our meeting here after so many years is a great surprise. looking. 2. 4. Excuse my interrupting you but I must add one more detail. 4. saying 4.1 was tired of walking in the streets of the town and dreamt of drinking a nice cup of tea. talking. 6. writing. trying 8. to study.15. We all like discussing politics. disregarding 10. waiting 2. taking. 4. Mary is fond of baking cakes for the whole family. 5. Excuse my coming so late. to conciliate. holding 3. There is no harm in visiting that man. Would you mind switching on the radio? 9. Konstrukcje z rzeczownikiem odsłownym 15. Would you mind buying two tickets for the concert on Monday? 8. The manager is busy showing the clients round the factory. I must postpone paying off my debts till next year. John's refusing to answer my questions made me angry. b) 1. to have 5. Zdania z konstrukcjami gerundialnymi ĆWICZENIE I 1. reading. leaving. Formy i funkcje rzeczownika odsłownego ĆWICZENIE I 1.

which 6. 5. ĆWICZENIE n 1. go away? 13. 17. ĆWICZENIE II 1. 4. The palace our teacher is going to speak about is a historical monument. 2. whom you met at Zakopane. which was very painful. Na przykład: 1. Is this the place you told me about ? 9. it is necessary. 8. ĆWICZENIE IV 1. when 11. My brother. are invited 12. whom you have offended. That woman. We have a garden we can grow flowers in. John expressed an opinion we can rely on. asked me for help. will help us. The girls we are talking about will not attend the lessons. I know the man you are speaking of. 3. The house I should like to buy must be comfortable and not very expensive. see John 6. will never forgive you. The man in whose house we are going to stay is our neighbour's brother. 9. 3. All our family stayed in London for a month. who lives in England. as soon as. till 10. we start off 14. The dentist extracted one of my teeth. Mr. — 5. I will stay here till I finish my report. whose name is Mrs. — 10. 2. Gardiner. 3. When it gets warmer. make up your mind 10. ĆWICZENIE m 1. I will remember you as long as I live. fall off 11. 3. when 14. I'll go to the country. moves 8. — 7. you are well again 4. The doctor you sent for will arrive in half an hour. has been arrested. is ill. 7. who caused a car accident. as soon as 6. 10. will pay me a visit. George. Mary. whose 9. The plan you are working on seems unrealistic. Zdania czasowe ĆWICZENIE I Rozwiązania mogą być różne. The room I sleep in is cold. return 9. Smith. I'll believe you. 6. I come back 3. as soon as 12. The conference whose aim (the aim of which) was to discuss the problem of unemployment did not take place. comes 5. 7. we have time 2. The boy you see in front of the shop is my son's schoolmate. 8. As long as we 19« 291 .1 will tell him about it as soon as I see him. whom. 6. when 3. 5. My younger sister. 7. 4. 2. 4. 2. The man you are asking about was killed a few days ago. before 9.16. 5. Zdania przydawkowe ĆWICZENIE I 1. When I have seen it with my own eyes. arrive 15. leave 7. ĆWICZENIE III 1. when 7. when 13. until 8. before 5. whose husband is seriously ill. You must wait till the meeting ends. when 2. 4. The landscape you are looking at was painted by Rapacki.1 will send the documents you asked me for. 5. 6. before 4. whose 3. whose 8. which was extremely expensive. The parcel I had sent to London hasn't arrived yet. which 2. whose 4. 10.

can sleep. 4..1 gave him some money so that he could buy a new suit.. 14. so that everybody can .. The minister repeated his statement once more in order to avoid any misunderstanding.. I want to invite your brother for the holidays so that my son may have company. Send the telex at once so that our clients may know that the goods are ready... should not have to wait 4. 2..are together. your room will be waiting for you.. 9. The foreigner spoke very distinctly . 8. 10.. 16. The conductor gave a signal.. 3. The police did all they could to catch the thief... 5. 10. so that he should not. 10... We moved to the country so that the children should live in a healthier environment... 15. ĆWICZENIE IE 1. 9. ĆWICZENIE IV 1.. so that VQU should not. 7. The teacher told the pupils . We will sell this house before you come back from abroad.. to understand the world better 7. 4.. could have dinner 6.. ĆWICZENIE II 1. 17. I will recite it to you.. 2. should have time to take it down 3. As soon as you ring the bell. I have counted the money very carefully in order to be sure that there is no mistake. We must start right now in order to arrive in time.. 5. to buy a new radio 9.. so that we should . 11. we will all be ready.. 8.. 19.. He will bring his drawings as soon as he finishes them. Brown worked without a break for lunch in order to return home earlier. John was driving very slowly in order to see the numbers of the houses distinctly. 15. nothing wrong will happen. 3. 7.. 2. The boy collected all compositions . 13. I'll give up smoking so that my family may stop worrying about my health. can see your face clearly 10.. 14. may have everything he needs 8.. 18.. 7.1 let my sister know that you were coming so that she might get ready for your visit.. 4.. 10. 8.. When I have learned this poem by heart. 6.. Mary spoke in a low voice so that nobody might hear her.. so that the car should not . Bring the binoculars so that we may see what is going on there. 13..1 won't buy anything valuable till I earn more money.. I am giving you this map so that you should not lose your way. When you come back. 9.1 will come to say good-bye before I leave for America. 6. so that we might. might read it 5. Henry brought the flowers home .. 5. so that we may.. 11. Mr. They hid the document well . John sat aside in order to watch us... so that you should not. Put on a thick coat . Zdania celowe ĆWICZENIE I 1. 9. I invite you to dinner . 8. 6.. The teacher explained the problem once more so that all students should understand it. so that I can feel. John hurried to the bus so as not to be late for work. 20. 12... 3... 18. He spoke French .. so that the criminal should not . You should (ought to) buy more fruit so that each child may get at least two apples. I suggested a later conference so that everybody might consider the matter once more. 292 ... Close that door . may understand them 2.... 12. As long as you work in this firm you will have enough to live on.

. She said she would ring me up on Tuesday evening. remembered. But she told me she had an appointment with her dentist..1 thought you were writing a letter to Canada. But she said she had lectures until . would sing. would stay.. She said their friends had come. 4. couldn't. 5. I thought you had already forgotten me. 5.. 3. had seen. 2. She said she hoped to meet me on Wednesday. 10. 2. 4. 13. Mary said she was .. 2. didn't think. Father would leave. Następstwo czasów i mowa zależna 19. thought. would be able. had already prepared. 11. had. was sure. had been. She said they had had . She said they had had some drinks in the bar.. 4. She said they had done . 5. 7.. ĆWICZENIE m 1. thought. complained... I thought you were looking for a job.. 4. 293 . had left.. the week before. were. 5... Peter hoped he would get a better position.. 6. I didn't know you wanted to see me tomorrow. 3. believed. 3. was. 7. 5. thought. would pass. thought. She said she had spoken and . had understood . ĆWICZENIE II 1.. 2. . 18.1 believed you would never leave me. saw. was. 9. 6. knew.. hoped. ĆWICZENIE H 1. 3. thought. ĆWICZENIE Ul 1.. 7.. 9. She asked Ann how she liked it.19. She said there had been . was.. 12. 12... She asked Mary if she was .. heard. Mary told Ann that she had just bought . Mowa zależna ĆWICZENIE I 1.1. You could borrow. 3. she couldn't go out as her parents were coming to see her. Zasady następstwa czasów ĆWICZENIE I 1. I hoped your brother would pay me back £ 100. saw.. She said they had got.. 7. She said they had visited . He had met. 7. 4.. 11. 6.. 16. had written .. .. was afraid. 19. was... 17. 8... Would be open.. The judge wanted to know when you had last seen that man. She said they had found ...1 explained that the report would soon be ready.. 6.. 19.and had gone . 10. John had already left.. 4. saw. Jack had passed. had stayed..9... 14. had gone.. was sure. 15.. 2. She said she had met. would be. She said they had returned . She said they had decided . She said that was just why she had bought it. 8. she was going to her sister's birthday party. 20. Tom had.. was sure. 3. 6. and taken. 10.2. 2. she had to visit Aunt Helen. liked. had already finished.. Ann said it was . 5. He was sure he had never met you before. 8... hoped... 6.

2... 3.. ĆWICZENIE VI 1. 3. She said he had taken . 3... 6.. 5. 8....... 5. 11.. ... She said he had advised her . White answered that he was afraid he would have to go to town on Saturday to see Uncle Henry.. 2. 4.. 294 .... Mrs. He said he would telephone Uncle Henry and tell him he would visit him the following week.. 4.. . Mr. —C. 5. 7.. . 2. 6.. He said he thought he had left ..... two policemen had been shot .... he had been staying .. She said he had told her not to . She asked me when my wife was coming back.... 4. 6. 9. She asked me who I had met on Saturday.... 3.ĆWICZENIE IV 1. 2. he hadn't been. She said she had been trying . . Mr. 2. Mr.. ..... Peter would speak .. 12. 3. 8. She asked me what time I had dinner.. .. that the clock . She said he had told her .... She said he had told her .. She asked me where I wanted to go* on Sunday.. 5.. She said he had forbidden her . 3.. White agreed to stay at home. 5. ĆWICZENIE VII 1. Brown asked me what time I started work. .. he had tried..him. He said he wouldn't tell his wife he had lost them.. Mrs.... Tom had broken. She said he had been telling her .. she had just bought .. She said Sylvia wanted to meet .. . He said he didn't often lose things. she hoped Peter would have .. they would send .. ĆWICZENIE XI a) 1. 2. 5.... 6. Mrs. She asked me how much I had paid for my shoes. —D. 4.... 4. She asked me why Mary was looking so unhappy..... Mary had sent him . She asked me when the Smiths had come to Rome. 5.. He said he expected Mary would help him .... ĆWICZENIE V 1. .. She said he had asked her . She said he had ordered her . —D. White said to her husband that her friend Sylvia was coming for the weekend. .. —D.. ĆWICZENIE VIII 1. he would catch . ... White asked if he couldn't go another day. he would bring her. He said he believed he had put . she hadn't been told . 4. Peter would leave . She asked me how I had learnt about John's arrival. . b) 1. 3.. 10. though I had looked everywhere.... 2. the letters hadn't been posted.. the thief had taken 8. 7... ...... She asked me how many languages I knew. .. . 2. Smith said he was sure he hadn't left.. ĆWICZENIE X Mrs. . ... ĆWICZENIE IX 1.. he would write .. 9. he had never heard . She said he had been writing .. She said he had prescribed. what she thought ..... 4. Gold said the specialist had examined her .... . 7. had stopped. I hadn't found .. he would visit. She had come from Canada and wouldn't stay in England long... —B.. 4... 10. 3.

5.. 3. 4. The doctor advised him not to work too much 3. Black asked Mr. 7.. He told her to make up her mind soon if she wanted 3. 9. 2. 8. The passer-by advised me to ask a policeman.... . 3. ĆWICZENIE XIII 1. Henry asked the waiter to bring him .. 2. 9. 3. . 3. .. if his secretary had given him her message. — B. Mr.. Father asked me to wash the car..... 4.... The doctor told me to weigh myself every week and to drink no alcohol. if he had told . if he was feeling tired. ... My wife told me to buy a bottle of milk. ĆWICZENIE XVIII 1. ĆWICZENIE XIV 1. .. George asked both of us to his birthday party. ĆWICZENIE XV 1. if he worked . if his son would be able to study medicine. . 295 . . The policeman told me not to park my car in front of the house... 2. ĆWICZENIE XVII 1. — C. — D. I asked if you knew . 6. White told Robert not to be late again.. He told her to call him on Wednesday.... 2.. ... . Black asked Mr. if you smoked.. ... Black asked Mr. 4.1 was asked if I had come by plane.. 8..... if you liked ... if you often went to parties... White if he had ever been . .. . ĆWICZENIE XVI 1. The captain ordered the crew to leave the ship... Mrs. White if he often met. Mrs... if he would see her on Tuesday. if he found his new job .... 4..... 8. . if he had brought.. Mother asked Ronald not to smoke so much. if you always made people repeat.. if his director had left . if you felt tired. 6... Mrs.. 5. Mrs..... . 7. . 3... Lilian asked me to post her letter..... if you wanted a drink... 5. 2. White if he would have to look for ... . 3___ if he had heard .. 2. 4. 2.. The teacher told Helen to sit down. My teacher told me to write this exercise again. 5. if they were keen .. 4. 5. 3. 5. b) 1.. 5.. d) 1.... if he had met her husband.. 6. Tom asked Rose to come back soon. .... if he had ever read . . 5. . He told her she ought to see it.. if his daughter would marry .. Mother told me not to forget to pack my toothbrush. if people in my country were learning .. 2. c) 1.. 2.. which part of Britain I liked best. if the flight had been good. if I had got . 4. White if he had got.. Jane told him to come and fetch her on Friday at six. when I would return home. what I thought . He told her to let him know if she wanted ..... 6.. 9.. . The conductor asked the passenger to show his ticket.. . . — B... 4. 4. 7. The little girl asked her Dad to help her..... 5... which university I worked at. if his secretary would find time to type their report.. if his firm had got . Black asked Mr.. 3. . where I was going... Mother told the children to be quiet..ĆWICZENIE XII a) 1. 2... 7. . 10.... The commanding officer ordered the soldiers to cross the bridge...... 3. if he was going to tell his wife about their meeting. 10.. 10. ..

8. 7. 2. The teacher said the test questions had been prepared . Henry greeted Tom and asked when he had arrived in London. 2. The clerk said information could be obtained . Jane said she had to fly . ĆWICZENIE XXI 1. 5. 4. Brown told Mrs. the next day. The children said they were waiting for the school bus. 4. 6. I asked Tom if he had to do all . My father told me not to say anything to make Mother angry. 7. 9.. The teacher said to his class: "Don't make so much noise". Tom thanked him and said it was very kind of him. 2. 4. 5. Mrs.. The shopkeeper said the order couldn't be made out immediately. 11.. 2. 12.. ĆWICZENIE xxra 1. Jim said he would have to be . 8.. 6. Smith told us we must not come in without knocking. asked his wife if she was ready. Brown asked her son: "What have you been doing since morning?" Mrs Brown asked her son what he had been doing .. The man told me to get out of his way. Ann suggested giving a party (or: that they should give a party).... Helen told Jim not to smoke so much. John asked if I had ever seen a plane crash and I said I hadn't. Father told Jim he might have the car if he wanted it. Mrs... Mary said to her sister: "I have a cold". The professor said the examination would be taken by . 5. 4. Mr. 3. 10. 3. Mother told the children they must not play with knives. 4. My English teacher asked me if I had read Graham Greene's latest novel. The doctor stated the man had been killed the night before. Mary told her friend she was afraid they would miss their train. Jones: "My husband left on Friday". My friends said they would wait for me if I was late. 5.. Mary said to her friend: "I'm afraid we'll miss our train". 6. the following week. John asked if I would come to meet him at the station and I answered I would. I told Ann she could phone from my office. Mary told her sister she had a cold. 5.. He suggested staying there until the storm had passed. ĆWICZENIE XXH 1. He asked if I had to make so much noise. Brown asked Mrs.ĆWICZENIE XIX Mrs.1 told Jack I had a message for his brother. Tom asked Jim whether he would help him. S. 6. Lucy said Charles might have .. Brown said his car was being repaired. 7. 13. ĆWICZENIE XX 1.. 3. 296 . Jim asked Mary whether she often went to the Zoo and she answered she didn't. 6. The telephone operator asked who I wanted to speak to. 3. The teacher told me not to forget to put my name . 8. 7.. Ann asked Betty who she had given the money to. Tom asked his brother: "Have you taken my ball?" Tom asked his brother if he had taken his ball. 2.. Jones that her husband had left on Friday. The policeman asked if any of us had seen the accident happen. Another passenger came in and asked if that seat was taken. Her sister asked: "Why don't you call a doctor?" Her sister asked why she didn't call a doctor. Smith asked his wife: "Are you ready?" Mr. Mrs. Mr. 3. The teacher told his class not to make so much noise..

... And if I don't give. if John doesn't meet you? 3. 4...20. I'd buy .. 6.. 10.. . I'd visit ... ? Only if I get.. 2.. 3..... He'll bark.... 7.... if you don't get a lift? 5. I'll telephone .... I would read more. He'll try .? Only if he works hard.. . Will Peter join .. 2. 5. If she becomes ...? I'll stay . If my number was (were) .. He would feel better... If she worked ..... ĆWICZENIE II 1.. had.. 5. 5.1 won't be able.. 3.... I'd call. Will he pass. If he gets . wouldn't take.. ? He won't come. 12. If I had . I'd buy.... took.. it is. 5.. 2.. offered. 4. I'll try . If I go. 4..? Only if he gets ..... It will break.. 4.. if you can't find one? 4.. ? I'll pour.. 2... I'd call..7. We'll catch... .. she is.. . would drive. 9... Will you take .. you walk.... would buy. ĆWICZENIE VIH 1. I'll take . ... 3. Came... I'll go .. Will you spend.. he'll help us. I'll buy. If I lost .. wouldn't look . He'll miss . If I had.. ĆWICZENIE VI 1. . will you study.. 5. we'll go.. I'd offer .. 4. He'll go . 5. . And if you don't get.. I would come . I'll join.. would stay. 2.. 7. If he took ..... I'll take .. 2. If they cleaned. 6. you want.. I'll meet. were.? ĆWICZENIE V 1.... . I'll earn .... 3. And if you don't have .. 4. would lock.1 would (I'd) have new ones made. would become. gave.... And if he doesn't get. we leave.. If I could park .. 7. 3. I'd buy . find. would live. And if he doesn't.. will stay.. 11.. she will work . will let.... buys. . I would be able to direct you. Will you stay . If I could afford .. we won't wait.. 3. offered.. 8. doesn't come. ĆWICZENIE IX 1. if your boss doesn't pay you? 6. 4. it snows.. if she isn't.. 10.. he wouldn't be . ĆWICZENIE VH 1.. didn't drink.? I'll look for . she would earn . I don't feel.. If I had more . I'd go.. 13. 6... it doesn't seem..? Only if I have... 5. would have.. 2..... 7.. 6.. 4.. 8. ĆWICZENIE III 1. 8... 3. We'll go.. will you wash.. 6. If I had a map.. . 8.. If I were .1 cook. 6. . If I pay .... 5. If I eat less.... I'll lose .. 297 . 3.. he'll spend .. ĆWICZENIE IV And what will you do of you don't pass it? 2. I don't have.. I'd write . I'd take ... If I change .. 6. Okresy warunkowe ĆWICZENIE I 1. people would ring... I'd visit.. 2. If I could get.? He'll fail.. I'll learn. ... you become.. ? Only if you give ..

. had not lost. 7. would meet. She wouldn't have broken the mirror if she hadn't dropped it. .. they would have stayed . he did. 10... would visit.. ĆWICZENIE XIII 1.9.? I would take . .. if you smelt .. 2.. would improve.? I would go . wouldn't have married..? I would ring .? I would try . had not seen. wasn't (weren't). would have run.. 13.)..).). No. 298 ...... would have liked.. . 6... wouldn't have lost. if you saw . 4... if you had ... had not helped. Yes. . 4. had booked.. 8.... spoke. 3. They wouldn't have stopped him. if you noticed . I wouldn't have expressed . wouldn't have done..). would have had. (or: I would look . they were. We would have gone for a long walk. 3. 7. 3.. . would understand. you would have seen ... they did. 3.... 4.... would have lent. (or: I would open . b) 1. If you had read it.. (or: I would ask her to . would come.. hadn't rained. . had met. hadn't been. 4. 4. wouldn't have missed.. They would have meet the artist. would be. 5. 15. she didn't. Yes. 2. ĆWICZENIE XI a) 1. wrote.. got... 3. had known. she woud have heard .? I would run . Yes... Yes. ĆWICZENIE X 1.. 4. (or: I would look . 11. If they had liked it. had been. He wouldn't have done . (or: I would look . 2.. would answer. could. 2.. waited.... would have been. . 6. 6.. (or: I would run away). (or: I would consult . had gone wrong... 6. 2. .. Yes. he did.). 5. 9. 7. had had. got. 5. They wouldn't have had a drink if they hadn't been thirsty.. 5. I wouldn't have lent him any money if I hadn't been foolish. 5..? I would shout ..? I would ask somebody to . If she had taken it.).. 2. ĆWICZENIE XIV 1. 3. wouldn't have got. ĆWICZENIE XII 1.. Yes.. If we had got there . 14. ... if you saw . he did. what would you have done. §he would have gone ... 12. she would have got better. would never have happened.... it was.. We wouldn't have had to wait for the next train if we hadn't missed the earlier one. we would have watched .. Lily would have been angry... 7. We wouldn't have gone skating if the weather hadn't been frosty.. if a thief took . if you lost .. 5. If she had switched it on.. would have got. 10.

. I can get . 2. had known.. you must ask . 5. 5. would have gone. b) 1.. why don't you sell it? had... He will start looking for . could (might) catch. wouldn't have printed. 8. 3. had told.. If he hadn't stayed in a hotel. would grow. you should take . 299 . he wouldn't be here now.. 3. We would have spent . ĆWICZENIE XIX 1... you may find .. he wouldn't have married her... 3. If we come . 8. he wouldn't have had to stay in a hotel. 4. 8.. had. If he had got a large loan.. we would.. I could have stayed . — B. 6. He would have passed .. 2. If he hadn't gone to the hotel restaurant. c) 1. If he hadn't fallen in love with her. his financial situation wouldn't be difficult. 3. 4. unless you want him to accept it. had taken. unless you ask her. ĆWICZENIE XVI 1. I will. ĆWICZENIE XVII 1.. unless the government takes action. might win. You will hurt your feet unless you wear better shoes. If he hadn't met her. 10. he wouldn't have met Sylvia..... If I'm not mistaken. would have stayed.. John might have won .. 5.. b) 1.. He won't get . unless he telephones. 7. 5. If she had had a holiday. 3. You can't see the director unless you have . his father might have forgiven him. — A. 2. 5... 7.... might (could) get. 6. 9. hadn't been. — A. 2. we could have asked them to supper. will catch. comes. — A. 3. ĆWICZENIE XX a) 1. there will be. I could have visited him.. 5. he wouldn't have gone to the hotel restaurant... . might put on. 2. wouldn't be.. 4.. ĆWICZENIE XVIII a) 1. He wouldn't have arrived . 3. 2. — B. I would buy . He would oversleep... 3. 5. 2.. 6.. 7. 6. that must be . 4. would sell. We won't go to the pub unless we finish our work. don't take off. If we had come by car. 4. You'll lose your friends unless you pay your debts.. 4... she wouldn't look tired now. if you tell me . It won't rain unless the wind changes.. 4. If I had taken an umbrella. — C. were not. I wouldn't be wet through now. . unless he wants to. 4. we wouldn't have to look for a taxi. comes. 2. If you've got . he wouldn't have fallen in love with her. 5.. ĆWICZENIE XXI 1. If you telephone . 5. — A... unless he is told to. 2. — A. If he had caught his plane. 4.ĆWICZENIE XV If Robert hadn't missed the last train to London.. She will look for . . .. 2.

6. We could have left yesterday if you had got the tickets. you wouldn't be wet through now. 8. If I'm not at the bus stop at two o'clock.ĆWICZENIE XXH 1. If you had put your coat on. It won't rain if the wind changes. 9. If there is no train. 12. You could be in time if you went by plane. He would tell you the answer if he knew it. 2.1 can come if you telephone tomorrow morning. don't wait for me. Would you buy this record if you had enough money? 14. we'll go by bus. . I'll read you a story if you take the medicine. 5. She wouldn't have found those documents if the police hadn't helped her. 13. 11. 10.1 wouldn't have closed the window if it hadn't been cold. You'll have an accident unless you are more careful.1 would (I'd) write to him if I had time. 4. 7. 3.

Critical 9. Learner 5. Singer. Journalist 6. Economist 2. Rzeczownik 2. Criticize 8. Rzeczownik 14. Homeless — bezdomny 3. Useful — użyteczny. Przeczytać ponownie 20. Psychologist. Niewiarygodny 3. Player 10. Modernize 2. Writer 2. Compulsory. Hopeful — pełen nadziei. Satisfactory 6. Rzeczownik. ĆWICZENIE IV 1. Mobile 5. Inventor 3. useless — bezużyteczny 7. Dematerializować 9. Rzeczownik 4. Przedwczesny 17. harmless — nieszkodliwy 9. Przestarzały 21. Extravagant 2. Catholic 7. Wielożeństwo 12. Godziny nadliczbowe 22. Nadciśnienie 10. Deepen 6. Tolerant 10. Mathematician 5. Childless — bezdzietny. Meaningful — znaczący. Statistician 4. Beautiful — piękny 2. ĆWICZENIE vm 1. Recognize 6. Powojenny 16. ĆWICZENIE VII 1. Teacher 4. Kontrargument 18. Czasownik 11. Nie doceniać. Multiply 3. Satisfy 3. Constructor 6. Glorify. obiecujący. Baptist 7. Przymiotnik 9. Sentimental 4. ĆWICZENIE VI 1. meaningless — nic nie znaczący 10. Wielostronny 13. Niedociśnienie 11. Demolish 10. Antywojenny 19. Rzeczownik 3. hopeless — beznadziejny 5. Podwładny 15. Nieporozumienie 4. Harmful — szkodliwy. Przymiotnik 6. Quicken 5. Smoker 9. Przymiotnik 8. Rzeczownik 13. Historical 8. Enjoy 9. Przymiotnik 15. Niesmak 2. Endless — bez końca 8. Penniless — bez grosza 6. Professor 8.Słowotwórstwo ĆWICZENIE I 1. Satisfy 7. Educate 4. Tolerate 9. Niemożliwy 7. Create. Przymiotnik 7. Driver 8. Czasownik 10. Rzeczownik 12. Eliminate 2. Malkontent 8. Musician 7. ĆWICZENIE H 1. Monopolize 7. Humorist 9. Pianist 10. Glorify 5. Przymiotnik 5. Nieregularny 5. Economize 8. Possible 3. ĆWICZENIE V 1. helpless — bezradny 4. Creator 3. Dwustronny 14. 301 . ĆWICZENIE III 1. Helpful — pomocny. Nieprawny 6. Sweeten 4. Weaken 10.

Ten człowiek był leniem i pijakiem. Fryderyk Joliot-Curie był sławnym fizykiem francuskim. Czy masz ochotę się napić? 16. 4. Jadalnia w naszym nowym mieszkaniu jest trochę za mała. The shop was closed because of stock-taking. 19. ĆWICZENIE X 1. 17. 12. 29. ale gdy pije upija się bardzo szybko. Mój najmłodszy syn bardzo lubi czytać (czytanie) 2. Mała wskazówka zegara wskazywała godzinę jedenastą. 5. Picie na wielką skalę jest bardzo szkodliwe. 4. 18. 28. It's incredible how you have changed. Co zrobiłaś ze swymi włosami? 30. The invention of the radio had a world-wide importance. To jedzenie jest niejadalne! 15. 6. Know-how — znajomość rzeczy. Zostaliśmy wpuszczeni do budynku przez dozorcę. Jestem spragniona — czy jest coś do picia? 18. 13. Yesterday there was a great anti-war manifestation in our town. Shorthand — stenografia 8. I would rather be a journalist. 27. Stop! Czy nie widzisz znaku drogowego? 9. była dostępna w czytelni. Hairdo — uczesanie. Caretaker — dozorca 7. That man owes his position to bribery. Easygoing — niefrasobliwy 6. 3. You will have no trouble with your new colleague — he is an easygoing man. The Browns are a childless couple. fryzura 10. Zagraniczna delegacja będzie jadła obiad w ratuszu. 19. której potrzebowałem. 21. Please apply to the book-keeping department. 11. Shere Khan z "Księgi Dżungli" był tygrysem ludożercą. 10. 8. Would you like to be a mathematician? No. 9. Hot dog — kiełbaska w bułce na gorąco 5. 7. To nie jest mój podpis. 24.1 think (that) your joy is premature. . 17. I don't want any extra money and I will not work overtime. 23. 2. John seems to be very matter-of-fact. Zwyczaje tego kraju związane zjedzeniem są bardzo niezwykłe.1 am afraid you underestimate John — he is an extremely intelligent man. Książka. wtajemniczenie. 26. Typewriter — maszyna do pisania 3. Shopkeeper — sklepikarz 2. 16. Zaprosiliśmy sąsiadów na obiad. Nauczanie jest trudnym zawodem. Wielkie rabunki banków są zwykle dziełem złodziei-zawodowców. 15. Tom pije rzadko. 22. Strawberry — truskawka 12. Don't expect me to lend you any money — I am penniless. Proszę zajmij się dziećmi — muszę wyjść na jakąś godzinę. ĆWICZENIE XI 1. 20. 8. Czy możesz podpisać ten dokument? 10. Co zrobimy z pijanym marynarzem? (Początek popularnej angielskiej piosenki). Lekarze są zwykle nazywani doktorami. 7. Jarosz je głównie jarzyny. 13. The red-haired girl looked at me and smiled. Znajomość stenografii jest bardzo ważna dla sekretarki. 14. Please rewrite this text. 20. Copyright — prawo autorskie 4. 6. 25. 5. Jest za ciemno — nie mogę czytać.ĆWICZENIE IX 1. Warship — okręt wojenny 11. 12. 11. Tom jest zapalonym czytelnikiem kryminałów. To jest najnowsza fryzura. 3.1 am a newcomer in this town — I know nobody here. 14. Meet me at the airport. Dressmaker — krawcowa 9. My wife will find a counter-argument against anything I say. Tom went to the cinema with his sweetheart. ale niektórzy profesorowie lubią je.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful