P. 1
Opinia publiczna

Opinia publiczna

5.0

|Views: 6,231|Likes:
Wydawca: api-3726384

More info:

Published by: api-3726384 on Oct 18, 2008
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

MEDIA I ŚWIADOMOŚĆ SPOŁECZNA.

OPINIA PUBLICZNA

OPINIA PUBLICZNA, to termin powszechnie używany PUBLICZNA i zjawisko społeczne, które jest przedmiotem kształtowania, manipulacji. Jest to zjawisko powszechnie występujące i jest przedmiotem zainteresowania:  środowiska dziennikarskiego – ponieważ to oni zgodnie z etyką zawodową powinni umieć opinię publiczną przedstawiać, wyrażać w autentycznych wartościach,  środowiska politycznego,  w dobie współczesnej również producentów dóbr i usług – wpływanie na opinię w celu pozyskania klientów. Chęć wpływania na świadomość społeczną za pomocą mediów była i jest przejawiana przez każdą władzę, każdą grupę interesów, w każdym czasie i w każdym systemie – także w demokracji. Niezależnie od intencji wpływ ten przejawia się obiektywnie na różnych poziomach, niezbędne jest zatem poznanie najogólniejszych relacji pomiędzy mediami a ich odbiorcami i uwarunkowań, którym te relacje podlegają. Aby przyjrzeć się bliżej relacjom zachodzącym pomiędzy mediami a ich odbiorcami zdefiniujmy pojęcie opinii publicznej. Termin łaciński opinio oznacza pogląd, mniemanie, przekonanie.

Stąd opinia publiczna odnosi się do zbiorowych przekonań wyrażanych przez większe wspólnoty społeczne. Mimo istnienia wielu definicji jest to pojęcie niezbyt precyzyjnie definiowane w naukach społecznych. Mamy do czynienia ze swoiście rozumianym intuicyjnym wyczuwaniem przez dziennikarzy i polityków znaczenia opinii publicznej Polski socjolog Jan Szczepański uważa, iż opinia publiczna przejawia się „w ujawnianych postawach, poglądach i przekonaniach środowiska wobec zachowania się jego członków”. Ta definicja kładzie nacisk na oceny różnych zachowań. Definicja socjologa niemieckiego Johana Messnera kładzie nacisk na autentyczność wyrażanych opinii i ocen. Opinia publiczna ”jest to wyraz autentycznych przekonań i ocen wartościujących członków społeczeństwa, które mają wpływ na jego porządek i kierownictwo.” W katolickich naukach społecznych opinia publiczna to „zespół poglądów i przekonań oceniających, dominujących w jakimś środowisku społecznym lub całym społeczeństwie”. Ta definicja podkreśla cechę dominacji w danej wspólnocie, co jak podkreśla M. Iłowiecki nie oznacza, że nie istnieją równolegle inne poglądy, przekonania i oceny. W katolickich naukach społecznych opinia publiczna to „zespół poglądów i przekonań oceniających, dominujących w jakimś środowisku społecznym lub całym społeczeństwie”. Ta definicja podkreśla cechę dominacji w danej wspólnocie, co jak podkreśla M. Iłowiecki nie oznacza, że nie istnieją równolegle inne poglądy, przekonania i oceny.

Konkluzja I. Z powyżej zacytowanych definicji wynika, że poznawanie opinii publicznej przez polityków, (ale współcześnie również producentów) dzięki dziennikarzom i mediom ma zasadnicze znaczenie w prawidłowym i przynoszącym dobre rezultaty rządzeniu (zarządzaniu). Konkluzja II. Opinia publiczna musi mieć możność wystarczającego ujawniania się i musi ono być (to ujawnianie się) na tyle WYRAŹNE, by politycy i instytucje nie mogli udawać, że jej nie znają lub interpretować opinię publiczną zgodnie ze swym interesem.

Konkluzja III. PRAWDZIWA OPINIA PUBLICZNA jest jednym z niezwykle ważnych czynników KONTROLI SPOŁECZNEJ nad WŁADZĄ i wraz z WOLNOŚCIĄ SŁOWA stanowi PODSTAWĘ DEMOKRACJI. Konkluzja IV. Kategoria „prawdziwa” jest tu niezbędna, ponieważ opinia publiczna zawsze podlegała i podlega różnego rodzaju MANIPULACJOM ze strony tych, którzy chcieli z niej uczynić instrument utrwalania władzy oraz narzędzie walki o własne interesy (również albo szczególnie ekonomiczne). Konkluzja V. W XX wieku zorientowano się, że opinią publiczną można STEROWAĆ tj. narzucać jej przez propagandę, treści korzystne dla władzy czy danej grupy interesów, że można ją FAŁASZOWAĆ przedstawiać jako wyraz opinii publicznej poglądy wygodne dla władzy czy grupy interesów, czy wreszcie po prostu NIE DOPUSZCZAĆ jej do głosu. TREŚĆ opinii publicznej to wyraz opinii i ocen, dominujących w danym środowisku. Treści badają specjalnie do tego powołane instytucje państwowe i prywatne. W Polsce CBOS (Centym Badania Opinii Społecznej), OBOP (Ośrodek Badania Opinii Publicznej), firma DEMOSKOP, Sopocki Ośrodek Badań Społecznych i inne. Jedną z najstarszych i najsłynniejszych instytucji tego typu jest Instytut Gallupa założony w USA w 1935 roku przez socjologa Georga H. Gallupa.

W zjawisku określanym mianem opinii publicznej mamy do czynienia z pewnymi regułami. Reguły te nie są zbadane do końca choćby z tego powodu, że są zmienne w czasie. Niektóre z twierdzeń są już dostatecznie udowodnione i funkcjonują jako swoiste prawa. Znajomość tych reguł wydaje się niezbędna w pracy dziennikarz oraz wszystkich tych, którzy zajmują się kosztowaniem wizerunku firmy W zjawisku określanym mianem opinii publicznej mamy do czynienia z pewnymi regułami. Reguły te nie są zbadane do końca choćby z tego powodu, że są zmienne w czasie. Niektóre z twierdzeń są już dostatecznie udowodnione i funkcjonują jako swoiste prawa. Znajomość tych reguł wydaje się niezbędna w pracy dziennikarz oraz wszystkich tych, którzy zajmują się kosztowaniem wizerunku firmy. Wybrane reguły dotyczące opinii społecznej 1. Opinia publiczna jest zróżnicowana i zmienna. Opinia publiczna nie jest tylko sumą opinii jednostek, stanowi nową jakość, rządzącą się swoimi regułami (innymi, niż zasady rządzące opiniami jednostek). Opinia publiczna może zawierać (i często zawiera) przesądy, uprzedzenia, stereotypy, a nawet elementy nienawiści, wrogości, nietolerancji. Opinia publiczna odgrywa wyjątkowo ważną rolę w demokracji, jako istotny czynnik kontroli społecznej i wywierania nacisków w kierunku uznawanym za korzystny dla społeczeństwa przez nie samo. Opinią publiczną można manipulować i czynione jest to dość często i łatwo, różnymi metodami. Relacje pomiędzy opinią publiczną i mediami (które mają ją wyrażać) nie są ani proste, ani jednoznaczne i podlegają z kolei własnym prawo. Opinia publiczna ujawnia na ogół opinie dominujące w danym społeczeństwie czy danej wspólnocie (zawodowej, lokalnej, interesów itp.), ale nie musi tak być zawsze i wszędzie.

.

Media powinny wyrażać (artykułować i przekazywać) opinię publiczną, ale jednocześnie zawsze mają na nią wpływ i w pewnym istotnym zakresie ją współtworzą. Z tego m.in. wynika odpowiedzialność etyczna mediów i dziennikarzy. Prawidłowy rozwój i wyraz opinii publicznej może być uniemożliwiony przez nieobiektywną lub fałszywą informację. Opinia publiczna może być sterowana przez świadomą propagandę lub tzw. perswazję ukrytą, tj. wskazywanie przez media lub tzw. autorytety społeczne, których poglądy i oceny są w danej chwili „obiektywne”, „słuszne” i „moralne”, by za takie zostały przez ludzi uznane. Obiektywizm i prawidłowy rozwój opinii publicznej jest wyraźnie zwiększony przez pluralizm nośników opinii (mediów), a także przez ich obiektywizm i neutralność, zwłaszcza telewizji. Warunkiem swobodnego kształtowania się opinii publicznej (tj. jej odporności na manipulacje i „perswazje ukryte”) jest nie tylko dostęp do rzetelnej informacji i pluralizm mediów, ale także możliwość dialogu i dyskusji. W praktyce często zapomina się o bardzo istotnych kwestiach związanych z opinią publiczną. 1. Opinia publiczna jest subiektywna, może zawierać treści nieetyczne lub błędne. Sądy powszechne nie muszą być prawdziwe tylko dlatego, że są powszechne! Sąd powszechny czyli osąd opinii publicznej dowodzi wyłącznie, jakie opinie dominują w danym społeczeństwie. Niektóre sądy powszechne są zgodne z prawdą, wtedy mówimy, że są trafne, inne nie są mniej trafne, ale zawsze mają znaczenie społeczne. Swoboda wyrażania tych sądów jest bezwzględnym warunkiem istnienia kontroli społecznej wobec władzy. Władza ma możliwość wpływania na opinię publiczną i przekonania jej np. do nietrafności sądów. 2. Media w dużym stopniu mogą kształtować opinię publiczną i narzucać jej swoje opcje. I czynią to stale. Sam fakt takiego wpływu jest obiektywną cechą mediów i nie ma w tym nic złego. Jednak skutki takiego wpływu zależą w sposób oczywisty od świadomych działań dziennikarzy i wydawców. Etyka zawodu bezwzględnie nakazuje unikania manipulacji świadomych i minimalizowania wpływów, wynikających z różnych właściwości danego medium. Etyka nie wyklucza możliwości przekonywania odbiorców do zmiany ich opinii jeśli przynosi ona rzeczywiste szkody społeczeństwu lub państwu.

1.

Bardzo istotne jest twierdzenie, iż brak zdecydowanej i wyrazistej opinii publicznej jest niebezpiecznym schorzeniem społecznym. Stwarza bowiem pole do innych „schorzeń” np. korupcji, zaniku moralności politycznej, interesowności, nadużyć władzy oraz wszelkich zapędów totalitarnych. Ułatwia szerzenie się takich niebezpiecznych zjawisk społecznych jak: obojętność etyczna, bierność obywatelska, zanik własnych dobrych tradycji. Znaczenie opinii publicznej wynika więc z wagi, jaką ma ona dla procesów życia publicznego. W związku z tym przypada jej do spełnienia wiele funkcji, które nadają jej praktyczny wymiar.

1. Funkcja integracyjna. Wymiana poglądów jaka ma miejsce wśród publiczności przyczynia się niewątpliwie do przekształcania się zbiorowości politycznej w grupę polityczną. Pozwala na powstanie silnej więzi grupowej i zwiększa poczucie więzi politycznej. Ma to znaczenie w wykształcaniu się elektoratów związanych z określonymi opcjami politycznymi. Ta integracja może odbywać się w sensie pozytywnym, ale i negatywnym. Publiczność integruje się także przeciw czemuś lub komuś. 2. Funkcja opiniotwórcza – wykazuje rzeczywisty rozkład opinii wszystkim zainteresowanym podmiotom życia politycznego. Publiczność wypowiadając swe opinie oceniające dane fakty, niekiedy popełnia błędy, krzywdząc ocenianych (bezpośrednio lub pośrednio). 3. Funkcja kontrolna ma szczególne znaczenie dla społeczeństw demokratycznych. Opinia publiczna jest w stanie w dużej mierze zmuszać władzę do działań w oparciu o określone normy. Staje się w sposób nieformalny strażnikiem moralności. Opinia publiczna wykazuje znaczny stopień autentyczności i nawet tak powszechna opinia o możliwościach manipulacji poglądami napotyka na opór materii. 4. Funkcja konsultacyjna to przede wszystkim pytanie publiczności, jak ocenia to co władza już zrobiła i jaką wykaże postawę wobec zamiarów władzy. Najpowszechniejszą formą takich konsultacji jest badanie opinii publicznej. 5. Praktyczny wymiar opinii publicznej przejawia się w jej funkcji kreacyjnej. Destrukcyjna i konstruktywna rola opinii publicznej może dotyczyć ładu społecznego, politycznego, grup społecznych i politycznych, jednostek i struktur sformalizowanych. Ten obszar jest najczęściej źródłem manipulacji, ponieważ funkcja kreacyjna przyczynia się w największym stopniu do osiągania profitów politycznych i realizacji interesów

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->