P. 1
Hubert Kuberski Sojusznicy Hitlera 1941-45

Hubert Kuberski Sojusznicy Hitlera 1941-45

|Views: 575|Likes:

More info:

Published by: Hubert Kuberski on Nov 23, 2011
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/23/2011

pdf

text

original

MILITARIA

SUMMARY

Politically German's European allies were rather strange of bad-fellows only common bond was their attitude towards the Soviet Union. Finland was a parliamentary democracy, Hungary was democratic too, (only with vacant throne). Romania was ostensi bly a monarchy with mili tary ruler, who suppressed the Fascist Party with Hitler's tactret apperoral. Tsarist Bulgaria was ruled by Boris III regime and remaind loyal to Germany until the Tsarist's mysterious death in 1944. The nationalIy-independent Slovakia shared Franco's system of governing, but not the Nazi ideology. Croatia presented strange, political system which was a mixture of Italian and Spanish experience. All of the Minor Axis powers shared a mutual suspicion each other, stemming largely from old squabbles over teritory following the earlier scattering of their people and divisions of Austro-Hungarian Empire or ending monarchy of Romanov House and Hohenzollern after the Great War (in which Bulgaria and Romania fought on opposing sides). Moreover, most of these states were also internally divided socially and politically due to their mix of nationalities and numerous competing ethic groupings. National conension was further eroded by regional language differences, and all suffered from weak economic systems aggravated by the disunity. The Finnish Army In 1941 standard Finnish division had 16.384 soldiers organized into three infantry regiments (of tbree battalions eacb). In support was an artillery regiment and recce unit. After "Winter War" Finnish Army was expanded to 16divisions. As well, there was a cavalry brigade, which was mechanized and two Jager Brigades. Captured Soviet equipment and supplies from Germany greatly strengthened the AT, AA and field artillery support. Armoured forces were also expanded and reorganized into armoured division with two tank brigades (witb T-26s, T-34s, KW-Is and PzKpfw IVs) and assault gun brigade (witb BT-42s and StuG 40s and attacbed Jager brigade. The "Continuation War" started at 26 June 1941. Finnisb Army would not advance beyond its original pre-Winter War frontier and in the end of 1941 Finns were caught Eastern Karelia, some territories in nortb of Lake Onega nad Karelian Isthums. The long period inactivity beetwen late 1941 and mid-1944 was ending on 9th June 1944 - opeing of tbe mass Sovi et offensi ve. The Finns stabilized fron t, more or less along the 1940 frontier, supported by with Germans units aOO emergency supplies of armament. By the time two, opposite nations agreed to a cease-fire, the Finns had lost some 95.000 men killed aOO wounded in the "Continuation War". The Hungarian Army Hungary was one of the first small nation to join the Axis block. Hungary annexed R utheni a and Southern Slovakia in October 1938 and March 1939, picked up a piece of Transylvania in 1940 and participated in the invasion of Yugoslavia in April 1941. The basic field unit was a Ligbt Division (two infantry regiments, and a battalion of

artillery, cavalry troop and AA company). Three divisions made up a corps, each of which was to have a motorized infantry battalion, but mounted on ...bicyc1e. Only the "Rapid Corps" with the 1st Mountain aOO 8tb Frontier brigades opening attack on Soviet Union. Hungaria participated in tbe battle of the Uman. In December 1941 after advanoed 1000 kilometres "Rapid Corps" was withdrawn to home. In its place were created five "Security" divisions, which were guarding communication in the nortb-eastern Ukraina against partisans. The 2nd Hungarian Army was established in the spring 1942 when Germans requested more troops from their allies. It had contained eight divisions and 1st Armoured Division. Hungarian units fought in the German summer offensive and the end of 1942 held the front near Voronesh. The great Soviet offensive of January 1943 crossing the frozen Don, smashed 200 Hungarian Army. There was a cri tical lack of AT guns to stop Soviet armoured units advance. The Hungarians lost some 148.000 casaulties aOO thereafter saw little front-line serice. In October 1944 Regent Miclos Horthy signed a provisional cease-fire with Soviet Union. The Germany, however, with the lesson of Romania still before in August, launched a coup and put in place a pro-German puppet goverment. Hungarian forces fought on under German control, seeing action in northern Hungary and Austria until April 1945. The Romanian Army The Romanians not only fought against Germany during the First World War, but were also threatened by pro-German Hungary and Bulgaria. When the Soviet Union occupied the provinces of Besarabia and northern Bukowina by force, Romania found itself isolated. And next Rumania lost half of Transylwania to the Hungary and Southern Dobrudja to the Bulgaria. The forces were organized into three armies and 21 infantry divisions (there were three di sbanded due to the territorial concesions) and the elite Guard and Frontier divisions, six reserve divisions, four mountain brigades and six cavalry brigades. Romanian's forces were used against Soviet Union. The 3rd Army fought in Bukovinaand the central Ukraine and the 4th Army saw action at the siege of Odesssa, where was conquered in October 1941. The 3rd Army remeined at the front under the German control. The Mountain Corps was sent to Crimea, where fought at the bastions of Sevastopol. The Romanian armies took over the front of Stalingrad (3rd on north, 4th on south-east). But Romanians collapsed facing of the Soviet offensive. About 155.000 men were lost. The remains were condensed into at hoc groups and withdrawn for refitting in February 1943, leaving just eight Romanian division in the Kuban bridgehead and in the Crimea. They were used for coastal defense and anti-partisan operations throughout 1943. During Soviet offensive in April 1944 and retreat from the Crimea Romanian lost 25.800 dead. Now remained in the Rumanian army was largely deployed in Besarabia. By mid-1944, the 3rd aOO4th armies were back at the front (under overall Romanian command). The Red Army approached the Romanian frontier in the summer contined on the back cover

Hubert J. Kuberski

Armie sojusznicze Niemiec nafroncie wschodnim ina Balkanach

'w._.&'wl1ictwo lIIilitdrid
Warszawa 1993

Archiwum Dokumentacji Mechanicznej i Wojskowe Archiuwum Fotograficzne. Warszawa ul. Bartlomieja 7/47 Polska Sklad i lamanie: NO FUTURE Warszawa ul.Okladka. strona tytulowa i sylwetki zolnierzy . Warszawa ul. ©Copyright by Wydawnictwo All rights MILITARIA.No part of this book may be reproduced or transmitted in any means. All rights reserved. 84 tel.Artur Winiarski Zdjecia Photo Credits: Zbiory wlasne autora via JerzyWeiss. recording or any information storage and retrieval system without written permission from copyright owner. Zajaczka 9/11 tel.Warszawa ul. dodatkowe informacje.Jaroslaw Wrobel Rysunki czolgow . Sedziowska 4 Druk i oprawa: SCRYPTIO.Wojciech Karwowski. Warszawa Wszelkie prawa zastrzezorie. Warszawa ul. 628-45-33 Wyciqgi r wyciagi barwne: ABIX. Kuberski 02-683 Warszawa ul. Wynalazek 2 PROMART. including photocopying. gen. Hannover-Speyer-Warszawa Wydawnictwo . Ciolka 35 paw.Grzegorz Jackowski Mapki w tekscie . 36-82-92 PELTA.itvnski Konsultacja . ksiqzki i gazety poruszajqce nizej opracowany temat. Jacek Kijak Opracowanie redakcyjne . electronic or mechanical. Wszelkie materialy po wykorzystaniu zostana zwrocone wlascicielom. Wilcza 8/28 tel.Leszek Erenfeicht. Zadna czesc tej ksiazki nie rnoze bye kopiowana w zadnej formie ani zadnyrni metodami mechanicznymi ani elektronicznymi. 39-02-36 Dystrybucja: RPM. Warszawa 1993 reserved Autor prosi aby przekazywac na jego adres wszelkie uwagi merytoryczne na temat pracy. lacznie z wykorzystaniem systernow przechowywania i odtwarzania informacji bez pisemnej zgody wlasciciela praw autorskich.Warszawa ul. J. 27-66-14 Wydawca: MILITARIA. zdjeciafotograficzne. E. Swietokrzyska 16 tel. Adam Kostyra i Andrzej l. Uklad graficzny okladki oraz tytul zastrzezone. Hubert J.

zajecie Klajpedy (1939) oraz likwidacja niezaleznej Czechoslowacji (1939). Wybor Niemiec jako sojusznika nie oznaczal wcale automatycznie poparcia dla nazizmu. Finlandia. Krolestwo SHS. zdobyly sie na wspolny wysilek utworzenia miedzynarodowego forum konsultacyjnego . Uklad w Rapallo (1922) i traktat 0 neutralnosci z 1926 wskazywaly na niebezpieczenstwo mogace sie pojawic w niedalekiej przyszlosci ze strony krajow nie objetych wspolpraca w ramach Ligi Narodow. "Pakt o nieagresji" stal sie bezposrednia przyczyna wybuchu II wojny swiatowej. wykorzystali we Wloszech faszysci. faszystowskich partii i ugrupowan.Na tie zmagan moearstw podezas drugiej wojny swiatowej pozostaja na uboezu nieraz burzliwe dzieje malyeh panstw sprzymierzonyeh z Niemeami. Koniec pierwszej wojny swiatowej i podpisanie traktatow pokojowych z pokonanymi paristwami centralnymi zmienily oblicze Europy. W~gry to kraje. Brak uregulowari prawnych ijasnych koncepcji dotyczacych zasad budowania zbiorowego bezpieczenstwa (nieudane proby w postaci paktu Brianda-Kelloga 1928. Elementy tego ekspansjonizmu to: przylaczenie Zaglebia Saary (1935). Wyrazne zrniany w ukladzie sil zaczely sie pojawiac po dojsciu Hitlera do wladzy (1933). Wielka Brytania obawiala sie supremacji Francji na kontynencie europejskim. wrecz przeciwnie. ktore przyjelo oficjalnie nazwe Jugoslawii). Habsburgow i Hohenzollernow powstaly nowe pans twa (Finlandia. Lotwa. Warto przytoczyc informacje 0 niecheci do "strzalokrzyiowcow" lub marszalka Antonescu do gwardzistow Archaniola Michala. aneksja Sudetow (1938). niechec do zalozen ideologii komunistycznej.Ligi Narodow. Waznym czynnikiem okreslajacym zakres suwerennosci tych krajow byla niezalezna i samodzielna polityka zagraniczna i wewnetrzna. spowodowane wynikami I wojny swiatowej i ciezkimi stratami. Znany jest negatywny stosunek k61 rzadzacych do lewicowych. chcac ugruntowac nowy porzadek. obawa przezd agresywna polityka Zwiazku Soejalistyeznych Republik Sowieckich (ZSRS). Ententy Balkanskiej i Paktu Wschodniego). Zwycieskie mocarstwa. Anschluss Austrii (1938). Wspolnym mianownikiem byly obustronne porozumienia z Niemcami. Dalszymi konsekwencjami byly uklady 0 "wzajemnej pomocy" Zwiazku Sowieckiego z Estonia (20 wrzesnia 1939). Chorwaeja. Jednoczesnie postanowienia pokojowe zmienialy ksztalt terytorialny Wegier. Rumunia. Bulgaria. Jednoczesnie rewizjonistyczne dazenia dwoch poteg: Niemiec i Rosji Sowieckiej (od 1922 Zwiazku Sowieckiego) wplywaly na erozje systemu wersalskiego. Polska. Jednakze sprzecznosci w polityce panstw Ententy uniemozliwily wykorzystanie tego elementu zbiorowego bezpieczenstwa. Estonia. ktorzy w 1922 roku zdobyli wladze i rozpoczeli realizacje swojego populistycznego programu. Rumunii i Bulgarii. Na gruzach monarchii Romanowow. laponia skupila swe zainteresowania na kontynencie azjatyckim. Slowacja. ktore w tym kontlikcie przyj~ly orientacje pronlemlecka. napasci na Polske i jej podzialu. Czechoslowacja. protokolu Litwinowa 1929 oraz konwencji 0 definicji agresora 1933) niekorzystnie wplywal na rozwoj wydarzen w Europie.: Rumunia-Wegry). Uwienczeniem tych dzialan stalo sie podpisanie porozumienia porniedzy Zwiazkiem Sowieckim a Niemcami w Moskwie (uklad Molotow-Ribbentrop z 23 sierpnia 1939 roku) 0 rozgraniczeniu stref wplywow w Europie Srodkowo-Wschodniej. zas III Republika nie potrafila wykorzystac swej pozycji dla utworzenia sojuszu z panstwami Europy Srodkowej (fiasko koncepcji Malej Ententy. Lotwa (5 pazdziernika 1939) i Litwa (10 pazdziernika 3 . wkroczenie do zdemilitaryzowanej Nadrenii (1936). oiekiedy dzielily je wrecz kontlikty i sprzecznosci (np. Stany Zjednoczone wycofaly sie z aktywnej polityki miedzynarodowej. Sytuacja w centralnej i wschodniej czesci kontynentu europejskiego byla bardzo skomplikowana. Litwa. Duze niezadowolenie. Prowadzil on polityke faktow dokonanych i zmierzal do podwazenia porzadku wersalskiego. Nie stworzyly one bloku wojskowego ezy systemu sojuszy. prowadzona mimo naciskow ze strony Niemiec (przeczy to twierdzeniu 0 zaleznosci satelickiej wspomnianych panstw).

Najczesciej obawa przed komunizmem powodowala wybor z dzisiejszego punktu widzenia. a pierwszy z wymienionych krajow zyskal dodatkowo Transnistrie. W~grzy nie uznawali samodzielnego bytu panstwowego kraju. Niekorzystna sytuacja. bedacego niegdys czescia skladowa korony sw. ze wspomniane panstwa znalazly sie w okresie II wojny swiatowej w gronie sojusznikow Niemiec. rewindykacje terytorialne. Pierwszy arbitraz wiedenski (1938) umozliwil egzystencje Republice Slowacji. Inna byla sytuacja panstw. Osamotnione w swych poczynaniach. fatalny i niekorzystny. dzieki sojuszowi z Niemcami. w ktorej jedynie Niemcy mogly przeciwstawic sie wegierskim probom przejecia terytorium slowackiego. w Zwiazku Sowieckim stanowily wojska krajow sprzymierzonych z Niemcami). twarde warunki traktatow pokojowych dotyczace kwestii terytorialnych. Oto mozaika przyczyn. co zmuszalo Bratyslawe do podporzadkowania sie polityce niemieckiej. 4 . Pamietac nalezy 0 wysilku zbrojnym tych panstw.. w naturalny sposob dazyly do Niemiec postrzegajac w nich sojusznika w walce z postanowieniami traktatu wersalskiego. przynajmniej czesciowe. Stefana. Przegrana w I wojnie swiatowej. finansowych oraz suwerennosci sprawialy. brak gwarancji ze strony mocarstw zachodnich oraz realne zagrozenie panstwowosci przez ZSRS zmusilo Finlandie oraz Rumunie do zorientowania swojej polityki na Berlin. zajecie spornych terytoriow finskich. Wlosi domagali sie calego wybrzeza dalmatynskiego. Umocnienie takiej opcji politycznej nastapilo po przegraniu wojny zimowej i podpisaniu niekorzystnego traktatu pokojowego (Finlandia) oraz utracie czesci swojego terytorium na rzecz sasiadow (Rumunia). Neuilly. Jednak niebezpieczenstwo ze strony W~gier istnialo nadal. Los Polski oraz republik nadbaltyckich. wkroczenie Armii Czerwonej do panstw baltyckich (Litwa 14 czerwca 1940 oraz Estonia i Lotwa 17 czerwca 1940) i ich aneksja przez Kraj Rad (14-15 lipca 1940) oraz odebranie Rumunii Bukowiny Polnocnej. zagrozone wczesniej Rumunia i Finlandia odzyskaly utracone terytoria. wojna zimowa z Finlandia (30 listopada 1939-12 marca 1940). Podobnie. Natomiast Serbowie nie godzili sie na zaistniala sytuacje i krytykowali status panstwowy sasiada. Inna grupe panstw walczacych u boku Niemiec tworzyly Slowacja i Chorwacja. Niewatpliwie orientacja pro niemiecka umozliwila. . Okupacyjna administracja niemiecka w Serbii i mniejszosc niemiecka z Banatu jedynie tolerowala istnienie Niezaleznego Pans twa Chorwackiego. ktore sprawily. Rozpad Czechoslowacji doprowadzil do powstania sytuacji. ktora zostala przekazana w rumunski zarzad. ze naturalnymi sojusznikami III Rzeszy stawaly sie rowniez Wegry i Bulgaria.1939). ktory byl znaczny (25% wojsk zaangazowanych w koncu 1942 r.. a niejednokrotnie zagrozenie niezawislosci kierowalo polityke Ante Pavelica w kierunku wspolpracy z Niemcami. Tendencje rewizjonistyczne po ratyfikacji ukladow w Trianon. tworzyly glowna linie polityczna tych krajow na arenie miedzynarodowej. ktore podjely wspolprace z Niemcami. Wyklucza to ideologiczne zacietrzewienie i wykorzystywanie epitetow charakterystycznych dla dotychczasowego pismiennictwa dotyczacego problemu wspolpracy politycznej i wojskowej niektorych panstw srodkowoeuropejskich z Niemcami. Na arenie miedzynarodowej pojawily sie w wyniku dyplomatycznych zabiegow Niemiec. Dlatego potrzeba wywazonych ocen ukladu politycznego i militarnego w owczesnej Europie wydajac ocene zaangazowania sie tych panstw po stronie Niemiec. Upadek Jugoslawii umozliwil spelnienie niepodleglosciowych aspiracji Chorwatow. chociaz mlode pans two borykalo sie z niechecia i pretensjami terytorialnymi wielu sasiadow. Wtedy byla czesto jedyna mozliwosc odzyskania odebranych terrorystow lub zachowania niepodleglego bytu panstwowego. Skomplikowane byly poczatki pans twa chorwackiego.

W~gry. 4 .Komisariat Czech i Moraw. 6 . d .Serbia.Stowacja.. ~ ~ • Ankara Europa Srodkowa i Wschodnia w latach 1941 -1943 5 . 2 . Rzeszy Wsch6d.Protektorat zarzqdem wojskowym 1 . 3 . ~ .Finlandia.s ! I i ~.Butgaria.Komisariat e .Generalna Rzeszy Ukraina.Chorwacja Tereny okupowane Gubernia. b .Rumunia.tereny pod 1941 roku (1941) i zalezne: a . c . Na mapie pokazano przebieg linii frontu wschodniego i we wrzesnlu 1942 roku (1942) 5 . w grudniu f .

Zachodnia. Premierem rzadu. Po podpisaniu traktatu pokojowego w Lozannie (24lipca 1923 roku). Odpowiedzia bulgarska bylo popieranie ruch6w narodowosciowych w Tracji i Macedonii. Napiecia zaostrzal rowniez lewicowy charakter rzadow Aleksandra Stam6 bolijskiego. Obsluga dziala nosi bulgarskie helmy wz. Lata 1912-1913 to utrata poludniowej Dobrudzy.gier) przyczynily sie takze Rumunia. Stad w polityce bulgarskiej okresu miedzywojnia bral sie silny nurt rewindykacyjny. Artillerymen are wearing Bulgarian helmets M 36 BULGARIA Bulgaria po pierwszej wojnie swiatowej W wyniku dw6ch wojen balkanskich (1912-1913) oraz pierwszej wojny swiatowej Bulgaria utracila czesc swojego terytorium. zostal profesor Aleksander Can- . kt6rych dzialalnosc byla wyrnierzona przeciw istniejacemu status quo. sprawujacego wladze w latach 1919-1923. Sofia 1938. 36 Bulgarian 88 mm AA gun Flak 18 with Italian prime-mover Pavesi-ToUotti Type P4-100. Jugoslawia i Czechoslowacja tworzac W latach 1920-1921 Mala Entente oraz Grecja przez nieprzejednanie wrogi stosunek wobec p6lnocnego sasiada. kt6ry nie uwzglednil zadan terytorialnych Bulgarii. nie wolno bylo Bulgarii tworzyc floty wojennej i posiadac lotnictwa).Bulgarskie dziala przeciwlotnicze Flak 18 kalibru 88 mm z wloskim ciagnikiem Pavesi-Tolotti typ P4-100. (27listopada 1919 roku). po negocjacjach z carem Borysem III. Do izolacji Bulgarii (rowniez W<. Sofia 1938 rok. Polityka Stambolijskiego doprowadzila do powstania silnej opozycji.czesci Macedonii Wardarskiej i Macedonii Egejskiej. Bulgaria stracila Tracj<. Po pierwszej wojnie swiatowej. glownym zadaniem polityki zagranicznej paiistwa stala sie ochrona mniejszosci bulgarskiej w krajach sasiedzkich i kwestia roszczeii finansowych wobec Grecji. Taki kierunek polityki spowodowal brak uregulowaii w kontaktach z sasiadami oraz w stosunkach ze zwycieskirni mocarstwami. Rumunii i Jugoslawii. Obciazeniem dla kraju byly takze reparacje wojenne. w wyniku postanowien traktatu z Neuilly-sur-Seine. kt6ra przeprowadzila udany zamach stanu (9-14 czerwca 1923 roku). zas czesciowa dernilitaryzacja oznaczala znaczne oslabienie paiistwa (sily zbrojne nie mogly przekraczac lirnitu 35 000 zolnierzy.

uklad sowiecko-niemiecki z sierpnia 1939 roku. oznaczajacy oslabienie Ententy . Bulgaria z duzym zainteresowaniem przygladala sie polityce niemieckiej. zmusil bulgarskie kola rzadowe do zaprzestania formulowania postulat6w rewindykacyjnych. Brak perspektyw realizacji postulat6w terytorialnych w drugiej polowie lat dwudziestych i w pierwszej polowie lat trzydziestych. Grecje. Wlochy. na mocy kt6rego przekazywala Bulgarii Dobrudze Poludniowa w granicach z 1912 roku. Od roku 1933. premierem zostal Kirnon Georgiew. W 1932 uwolniono Bulgarie od splat reparacji. rozpoczela sie wyrazna erozja systemu wersalskiego. zdecydowaly sie zaspokoic bulgarskie zadania dotyczace remilitaryzacji. Efektem tego byla odmowa przystapienia Bulgarii w 1934 roku do Ententy Balkanskiej (obejmujacej Jugoslawie.Balkanskiej . a przede wszystkim silna pozycja Niemiec na terenie Balkanow. Greckie ustepstwa mialy sklonic Bulgarie do podjecia wspolpracy. przy pomocy niemieckiej. rezygnacji z klauzul militarnych traktatu z Neuilly oraz likwidacji stref zdemilitaryzowanych w Tracji. Bulgaria odmawiajac wspolpracy regionalnej. zmienila mape polityczna tego obszaru. podpisala w Craiowej porozumienie (7 wrzesnia 1940). Tym niemniej Bulgaria starala sie wykorzystac sprzecznosci wsrod sasiadow i zwycieskich mocarstw. Jednakze propozycje angielskie i francuskie nie byly atrakcyjne (og61nikowe stwierdzenia dotyczace Dobrudzy Poludniowej). dokonala zamachu stanu (18-19 maja). zainteresowana byla jednak nawiazaniem przyjaznych kontakt6w z Jugoslawia. kt6ry wystapil zdecydowanie przeciwko lewicowemu radykalizmowi. Uklad monachijski sprawil. jednakze utrzymano klauzule wojskowe. W 1934 roku organizacja wojskowa . Uklad zostal uznany oficjalnie przez Niemcy. ze w polityce zagranicznej Bul- garii zn6w pojawily sie silne dazenia rewindykacyjne. Rastenburg 25th of March 1942 7 .Grupa "Zwieno". po dojsciu nazist6w do wladzy w Niemczech. Tymczasem rowniez mocarstwa oferowaly pewne zmiany terytorialne. 31 lipca 1938 roku w Salonikach bulgarski premier Kioseiwanow i grecki szef rzadu Metaksas podpisali porozumienie obejmujace trzy zagadnienia: powstrzymania sie od uzycia sily we wzajemnych stosunkach. Marszalek Rzeszy Hermann Goring z carem Borysem III. ZSRS i Wielka Brytanie. Rumunia. zas projekty sowieckie odrzucono (obawa przed komunizmem). pod pisano w 1937 roku bulgarsko-jugoslowianski pakt 0 wieczystej przyjazni. Nastapilo zaciesnienie wiezi bulgarsko-niemieckich na polu politycznym i ekonomicznym. "Wilczy Saniec" 25 marca 1942 Reichsmarschall Hermann Goring with Tschar Boris m.kow. oslabiona zajeciem Besarabii i Bukowiny przez ZSRS. W ten spos6b zdolano przeszkodzic dalszemu rozwojowi partii komunistycznej. jednakze car Borys pozos tal na stan 0 wisku dalszego zaciesniania kontakt6w z III Rzesza. Mala aktywnosc mocarstw zachodnich w regionie. Anglia i Francja zaniepokojone rozwojem sytuacji. W konsekwencji. Rumunie i Turcje). po licznych negocjacjach z konserwatywnymi kregami politycznymi. Pierwszy sukces bulgarska polityka odniosla juz po wybuchu II wojny swiatowej.

4. Wojna na Balkanach rozpoczela sie 6 kwietnia 1941 roku od uderzenia niemieckiego na Jugoslawie. Do konca maja Bulgarzy otrzymali dodatkowo Morawsko (pld. zgodnie z ustaleniarni poczynionymi ze strona niemiecka. wschodniej czesci Macedonii Egejskiej. Ostatecznie przylaczone obszary podzielono na trzy okregi: skopijski z centrum w Skopje. jedna brygade pancerna. Ogolem sily zbrojne liczyly 230 000 zolnierzy. Na wyspach przyznanych Bulgarii rozlokowano 1.Armia bulgarska w latach Drugiej Wojny Swiatowej Naciski niemieckie zmusily cara Borysa III do przystapienia w marcu 1941 roku Bulgarii do Paktu Trzech. Liczbe zwiazkow taktycznych zwiekszono do dwudziestu jeden dywizji piechoty. Stan liczebny armii wyuosil 103000 zolnierzy. Po pokonaniu Jugoslawii i Grecji. po porozurnieniu salonickim. wsch. Kres6w Zachodnich. 3/20. Mimo nacisk6w niernieckich Borys III nie zgodzil sie na bezposredni udzial Bulgarii w wojnie przeciwko Zwiazkowi Sowieckiemu. a 2. 4 dziala 105 mm. dziesiec pulkow kawalerii). 4 haubice 105 mrn). Prowadzac realistyczna polityke i myslac o przyszlosci swojego kraju utrzymal przez caly okres wojny stosunki z ZSRS. Wspolpraca Bulgarii z Niemcami skomplikowala polozenie miedzynarodowe kraju.in. to Sowieci kilkakrotnie bombardowali miasta bulgarskie. Wiosna 1941 roku zmobilizowana armia bulgarskia liczyla szesnascie dywizji piechoty. co doprowadzilo do wypowiedzenia Bulgarii wojny przez Wielka Brytanie i Stany Zjednoczone. wojska bulgarskie wkroczyly do Macedonii Wardarskiej. Batalion Strazy Granicznej. 19 kwietnia 1941 roku 5. Baterie Artylerii Nadbrzeznej "Zerber" (4 ar- Kawaleria bulgarska wkracza do Poludniowej Dobrudzy. czesc Serbii) oraz wyspy Tassos i Samotraki. chcac wymusic przystapienie Bulgarii do wojny. bulgarskie miasta. Spowodowalo to wkroczenie 680 000 zolnierzy niemieckich. Lacznie 1263 zolnierzy. jednej brygady pancernej. 1940 rok Bulgaraian cavalary entering the Southern Dobrudza. przewidzianych do ataku na Grecje i Jugoslawie. dziewietnascie pulkow artylerii. 1940 maty 105 mrn i 4 haubice 105 nun) oraz 14. Brygady Pancernej. szybko odbudowywano. Utworzono cztery annie i osiem dywizji piechoty (okolo czterdziesci pulkow piechoty. bitolski z glownym rniastem Bitola oraz bialomorski ze stolica w Ksanthi. kt6ra w odpowiedzi na agresje zbombardowala m. Mimo. jedna dywizje kawalerii. oraz dwie brygady strazy granicznej oddzialy specjalne i sluzby tylowe. dwie brygady kawalerii. dw6ch samodzielnych brygad kawalerii i dw6ch brygad granicznych. Jednoczesnie car Borys III nie wyrazil zgody na wyslanie ochotniczej jednostki na front wschodni (wzorem hiszpariskiej "Blykitnej Dywizji"). Umowa pomiedzy bulgarskim i niemieckim dow6dztwem wykluczyla jednak uzycie wojsk bulgarskich przeciwko Grecji. Batalion Piechoty Morskiej. Baterie Artylerii Nabrzeznej "Witosza" (2 dziala 75 mm. Armia ziem greckich. Macedonii Kawalskiej oraz do Tracji Zachodniej. do Bulgarii. 8 . W 1940 roku dostawy niemieckie (36 czolgow PzKpfw 35 (t) oraz 38 zdobycznych. francuskich Renault R-35) umozliwily zorganizowanie I. Car Borys III 25listopada 1941 roku zdecydowal sie na przystapienie do Paktu Antykominternowskiego. Bulgarskie sily zbrojne. zas cZySCMacedonii wlaczono do okregu sofijskiego. kt6rej dowodca zostal pulkownik Genow. Armia rozpoczela zajmowanie ziem jugoslowianskich. Zakupione czolgi Vickers i wloskie tankietki CV 33 posluzyly do sformowania dw6ch kompanii pancernych.

maj 1942. The tanks crews are wearing leather Italian tank helmets M 35 9 .Bulgarscy kawalerzysci byli uzbrojeni w karabinki Mannlicher M 95 Bulgarian troopers with Mannlicher M 95 carbines Bulgarskie czolgi Vickers 6-ton i PzKpfw 35 (t) w Sofii. in May 1942. 35 Bulgarian tanks Vickers 6-tons and PzKpfw 35 (t) in Sofia. ZaJogi nosza wJoskie sk6rzane hebny broni pancernej wz.

(dow6dca . zabijajac kilkunastu policjant6w i urzednikow bulgarskich. Dywizja Piechoty .dow6dcca general Marinow . Dywizji Piechoty. Efektem starcia bylo kilkunastu zabitych i rannych po obu stronach i dopiero arbitraz niemiecki spowodowal przerwanie walki. (dow6dca . Niepowodzenia na froncie wschodnim zmusily Niemc6w do przekazania Bulgarom (w grudniu 1941 roku) obszaru pohidniowo-wschodniej Serbii. Opr6cz wojska (14.pulkownik Bedczew) dywizje piechoty. Dywizja . Duze znaczenie rzad bulgarski przywiazywal do Bielomorieta. Doszlo do konfliktu granicznego. doliny rzeki Ibar.W Macedonii Wardarskiej wprowadzono administracje cywilna. (dow6dca .dow6dcca general Popdimitrow .generala Nedica. szkolnictwie i administracji. spoleczna. Ludnosci przyznano bulgarskie obywatelstwo.stacjonowala w Skopje.byla rozmieszczona w okregu bitolskim) rzad premiera Filowa skierowal na Kresy Zachodnie oddzialy policyjne. a nastepnie Sofia dokonala zmian wustawodawstwie. Na przejetym terytorium rozmieszczono 1. mimo sprzeciw6w szefa rzadu serb skiego .pulkownik Welczew). zas 15. W jego sklad wchodzily 7. 24. Wybuchlo powstanie w Dramie (28-29 wrzesnia 1941 roku). W efekcie pacyfikacji zginelo od 3 000 (wedlug Bulgarow) do 7 000 Grek6w (wg danych niemieckich). (dowodca . Grecy opanowali powiat dramski. Jednak napieta sytuacja pomiedzy "sojusznikarni" utrzymala sie. W ramach podjetych srodkow bezpieczenstwa na terenie Tracji Zachodniej roz- mieszczono 2. W sierpniu 1942 roku nastapilo pogorszenie stosunk6w z Wlochami. Spotkalo sie to z oporem ludnosci greckiej. Najwyzsza range przyznano okregowi nad Morzem Egejskim. Korpus Bielomorski pod dow6dztwem generala Sirakowa.pulkownik Balitnow). ze Niemcy. 16. Dwustu zolnierzy albanskich wspartych przez wloski batalion zaatakowalo pozycje 14. 25. kt6re po jednodniowych walkach zlikwidowaly rozruchy. gospodarcza i kulturalna podporzadkowano nadrzednernu celowi: bulgaryzacji nowych i nowo odzyskanych teren6w. (dow6dca . poszerzyli w 1942 roku zasieg bulgarskiej strefy okupacyjnej po rzeke Drine. Piechota bulgarska Bulgarian Inflantry 10 . Korpus Okupacyjny dowodzony przez generala Nikolowa skladal sie z 22. Bulgarzy wzmocnili w6wczas sily wojskowe na terenie Serbii 0 jedna dywizje.pulkownik Simonow). Brak sukces6w w wake z partyzantka sprawil. W obawie przed represjami okolo 100 000 os6b pochodzenia greckiego przenioslo sie do strefy okupacyjnej niemieckiej i wloskiej. 28.general major Grozdanow) i 27. Sofia skierowala do Tracji Zachodniej regularne jednostki wojskowe.pulkownik Kozarow) dywizji piechoty. (dow6dca . (dow6dca . Polityke narodowosciowa.pulkownik Rafejlow).

badz na wyspach Morza Egejskiego). Grozbe inwazji na Polwyspie Balkanskim pr6bowali wykorzystac Niemcy. W tym czasie. co szybko doprowadzilo do likwidacji zagrozenia ze strony partyzantki. Dostawy obejmowaly: 46 czolg6w PzKpfw IV. i 12. jednak nie zgodzili sie na ustepstwa wobec strony niemieckiej. Brygada Pancerna. i 4. 88 mm) dywizjon artylerii przeciwpancernej (dziala 50 rom i 75 mm) oraz batalion lacznosci. Brygada Kawalerii. 3.Powstala w ten spos6b jednostka spelniajaca wymogi nowoczesnego pola walki. pozwolila na rozbudowanie 1. W jej ramach dzialaly: trzy batalionowy pulk czolgow (140 czolg6w PzKpfw. 28 sierpnia 1943 roku zmarl w niewyjasnionych okolicznosciach car Borys (wkro- tee po wizycie w Niemczech). SHy okupacyjne skladaly sie w wiekszosci z rezerwist6w. Brygady Pancernej. trzybatalionowy zmotoryzowany pulk piechoty. Elewi uzbrojeni w karabiny Mannlicher wz. Korpus Armijny pod dow6dztwem generala porucznika Nakowa skladal sie z l. 95 Bulgarian Prince-Regent Kyrill during the -independence Day (17 March 1944) officers' scholl graduation. niezdyscyplinowanych i slabo wyposazonych. haubice. Jednak mimo wspomnianych niedostatk6w Bulgarzy aktywnie zaangazowali sie w dzialania pacyfikacyjne. armie bulgarska tworzylo siedmiu korpus6w armijnych. Dzief Nlepodleglosci 17 marca 1944 roku. I. Zagrozenie ze strony azjatyckiego sasiada bylo znaczne. Z powodu daleko posunietej nieufnosci wladz bulgarskich uniemozliwiono wykorzystanie najlepszych sil wojskowych w walkach na terytorium Serbii. a potem siedem dywizji piecchoty) byly skoncentrowane na granicy z Turcja. dywizja piechoty oraz 2. IV) . Wreszcie w lipcu 1943 roku zasieg terytorium kontrolowanego przez Bulgarow siegnal do linii Dunaju. 20 samochodow pancernych SdKfz 222. kt6rzy chcieli przejac kontrole nad armia bulgarska i pro ponowali wsp61ne dow6dztwo. W sklad 2.. wchodzila 2. 35(t) i PzKpfw. W ten spos6b 1. doborowe jednostki bulgarskie (piec. Wiosna 1943 roku Niemcy nie mogac wyslac dodatkowychjednostek wojskowych dostarczyli Bulgarom nowoczesne uzbrojenie. The officers-candidates armed with Mannlicher M 95 rifles Patrol zolnierzy bulgarskich z 1. dziala przeciwpancerne i inny sprzet. Korpus kontrolowal wiekszosc obszaru Serbii. Korpusu Armijnego (dow6dca general porucznik Stojczew).Bulgarzy mimo zaangazowania w walki z partyzantami. Bulgarzy. 25 dzial szturmowych StuG III. kt6ry pragnal wycofac kraj z wojny. It. i 10. w wyniku zmobilizowania nowych oddzialow. Korpus armijny (dowodca byl general major Christow) tworzyly 3. dywizji piechoty oraz 1. Ta dostawa jak i wczesniejsze. obawiali sie inwazji sprzymierzonych (zwlaszcza sowieckiego desantu na wybrzezu Morza Czarnego lub angloamerykanskiego desantu w Tracji. 37 mrn. dywizje piechoty oraz Ksiaze regent Bulgarii Cyryl promuje oflcerew. Jednoczesnie. dywizjon artyle'rii przeciwlotniczej (dziala 20 mm. zmotoryzowany pulk artylerii. Korpusu Okupacyjnego podczas oslony linii kolejowej w poludniowej Serbii Bulgarian troops from 1st Ocupation Corps patroling the railroad in Southern Serbia II .

W tych warunkach nastapil zamach stanu inspirowany przez coraz silniejszych komunistow. na przestrzeni wiekow byla uzalezniona od swych poteznych sasiadow. tureckiego. Pozniej jednak Chorwacja. Mimo.. bowiem samodzielne pans two istnialo juz w X wieku. i 2. ktory skladal sie z 14. Niemcy. byla wykorzystywana przez Niemcow jako kraj tranzytowy. W jej sklad wchodzily : trzy trzybatalionowe pulki piechoty. Traktat wersalski uniemo:i:liwil spelnienie dazen niepodleglosciowych 12 . Amerykanie zbombardowali trzykrotnie Sofie i Plowdiw.2. Zmobilizowano nowe roczniki rezerwistow. Frontu Ukrainskiego. W obliczu nacierajacego 3. Bulgarska dywizja piechoty liczyla 16 666 zolnierzy. Bulgarskie dzialko przeciwlotnicze Oerlikon 20 mm Bulgarian Oerlikon 20 mm AA Gun CHORWACJA Historia panstwa Chorwacja posiada dluga historie. Sotiw Janes (przewodniczacy komisji spraw zagranicznych w parlamencie) i pulkownik Pantew (szef policji). i 9. zas jednostki bulgarskie skierowano do walki przeciw Niemcom. Dywizji Policyjnej SS walczacej w lugoslawii. probowali bezskutecznie wymusic na Bulgarii wyslanie nowych dywizji w celu okupacji dodatkowych obszarow w polnocnej Grecji i A1banii. 5 wrzesnia 1944 roku Zwiazek Sowiecki wypowiedzial wojne Bulgarii. przejsciowo weneckiego i austriackiego. Od listopada 1943 roku nastapily naloty Sprzymierzonych namiasta bulgarskie. w wiekszosci slabo uzbrojonych i wyekwipowanych. Jednoczesnie w czasie wojny. Dywizja Kwalerii. Dowodztwo niemieckie obawialo sie jednak coraz bardziej wystapienia Bulgarii z wojny. W zamachach komunistycznych zgineli jednak general Lukow. 15. batalion lacznosci i bateria artylerii przeciwlotniczej. czterodywizjonowy pulk artylerii (dziala 75 mm i haubice 105 mm). dywizje piechoty. a slaba obrona przeciwlotnicza nie byla w stanie przeszkodzic tym nalotom. ktore stano wily dodatkowo porty dla jednostek niemieckich i bulgarskich plywajaccych na Morzu Czarnym. polityke niezaangazowania prowadzil dalej regent Cyryl (rzadzacy w imieniu siedmioletniego cara Symeona). majace na celu zastraszenie spoleczenstwa bulgarskiego i doprowadzenie do wycofania sie Bulgarii z wojny. na terenie Bulgarii etnicznej dzialala. 6. Korpusy Okupacyjne (0 ktorych wspomnielismy wczesniej).. W Burgas i Warnie stworzono bazy morskie. Wchodzila w sklad panstwa wegierskiego. dywizjon artylerii przeciwpancernej. Przejscie Rumunii na strone sprzymierzonych zmusilo Bulgarie do rozpoczecia rozmow z dotychczasowymi przeciwnikami. ze Bulgaria nie wysylala wojsk na front wschodni. pozbawionych wystarczajacego wsparcia broni pancernej i nowoczesnego lotnictwa. Ponadto istnialy jeszcze l.pfw IV i dziala przeciwlotnicze 88 mm) przekazano 4. dlatego tez nowa dostawe uzbrojenia (czolgi Pzk. W Macedonii Wardarskiej wlaczonej do Bulgarii stacjonowal 5. 4 000 bojownikow). Po smierci cara Borysa. W ramach 4. Brygady Kawalerii. po kapitulacji Wloch. dywizji piechoty oraz 1. skutecznie zwalczana przez zandarmerie i policje. Korpus Armijny (dowodca general porucznik Bojdew ). rzad Bulgarii podjal decyzje 0 zerwarniu stosunkow dyplomatycznych z Niemcami (6 wrzesnia) i wypowiedzeniu im wojny (8 wrzesnia). Bulgaria miala 450000 zolnierzy. i 17. slabo wyszkolona i uzbrojona partyzantka lewicowa (ok. Od 1867 roku byla czescia skladowa Austro-Wegier. Korpusu Armijnego (dowodzil general porucznik Stefanow) dzialaly 5.

Chorwacja zostala uznana przez Niemcy. Lacznie terytorium 0 powierzchni 99 000 km2 zamieszkiwalo 6. co spotkalo sie z oporem partii chlopskiej dr. kraje sprzymierzone z Osia. Wladze sprawowal rzad oraz (w jego sklad wchodzili m. a od 1929 roku byla czescia skladowa Krolestwa Jugoslawii. W okresie miedzywojennym Belgrad prowadzil polityke centralistyczna. Chorwatow i Slowericow. Hercegowine i czesc Wojwodiny (Srem). Zolnierze wyposai:eni austriackie helmy wz. (szczegolnie chorwackiej inteligencji. a takze przez Hiszpanie. Na czele panstwa stal wodz (poglavnik) Ante Pavelic.kwestia samodzielnego panstwa chorwackiego pojawila ponownie. 1941 parading in their old WW I Austrian and German M 17 helmets. armed with K 98k rifles 13 . W trakcie rokowan w Pees i Ljubljanie Niemcy i Wlochy zdecydowaly (25 kwietnia 1941 r.) 0 utworzeniu Niezaleznego Pans twa Chorwackiego (Nezavisna Drzawa Hrvatska . obejmujacego Chorwacje. Szwajcarie i Watykan. NOH podpisala traktat 0 przyjazni i liczne porozumienia gospodarcze z Rzymem. W listopadzie 1918 roku Chorwacja weszla w sklad Krolestwa Serbow. Japonie.: wice- Zolnierze chorwaccy w Zagrzebiu. W sierpniu 1939 roku Chorwacja na podstawie ukladu z rzadem Jugoslawii uzyskala autonomie. Organizacja niepodleglosciowa ustaszow oraz VMRO (Wewnetrzna Rewolucyjna Organizacja Macedonska) dokonywaly aktow przemocy wymierzonych w jugoslowianska (serbska) polityke i administracje.6 kwietnia 1941 . ktory poczatkowo mial duze wplywy w Zagrzebiu.Chorwatow. 98 Croatian troops in Agram. Zmiana orientacji na proniemiecka nastapila po wloskiej aneksji Dalmacji. chlopstwa).V.3 min mieszkancow.NOH). Macka i ustaszow pod dowodztwem Slavko Kvaternika. W chwiIi wybuchu wojny . Organizacja ustaszow osiagnela dominujaca pozycje w NOH i byla wspierana przez partie chlopska i partie muzuhnanska.in. 17. opowiadajacych sie za Wielka Chorwacja. 1941. Wlochy. polaczona z Bosnia i Hercegowina. 17i niemieckie helmy wz. uzbrojenie karabiny Mauser wz. Bosnie.

skladajacej sie ze zmobilizowanych cywilow (okolo 7 500 ludzi) oraz dwudziestotysieczna paramilitarna "Ochotniczl! Milicje Antykomunistyczna". Na przelomie Iipca i sierpnia Legion Chorwacki bral udzial w ciezkich walkach o przeprawe w poblizu Kalacza nad Donem. Zorganizowana byla w pieciu. przystapil do tworzenia sit zbrojnych (Hrvatsko Domobranstwo). Pulk bral udzial w ofensywie letniej w kierunku Stalingradu. reprezentujacy interesy muzuhnanskiej ludnosci Bosni oraz minister wojny S. a potem pietnastu siedmiusetosobowych batalionach piechoty. Korpusu (Brod) i 3. Dywizji Strzelcow na poludniowym sektorze frontu wschodniego. Istotna role w panstwie odgrywala trzydziestotysieczna Milicja ustaszowska. zostali powolani do odrebnych formacji. Pozycja armii byla drugoplanowa w porownaniu z formacjami ustaszowskimi. Annii. Legion osiagnal duze sukcesy w wa1ce z partyzantami w rejonie Poltawy. W czasie zimowej ofensywy sowieckiej Chorwaci odznaczyli sie w walkach obronnych w rejonie Stalino. Kvaternik wraz ze swoim synem Dido. Poglavnik podpisal dekrety . 25 sierpnia Chorwaci wraz z 100. Sily Zbrojne NDH Podstawowym problemem Chorwacji byla wojna partyzancka i walka z nieregularnymi oddzialarni Mihajlovica i Tity. chief of the state Ante Pavelic (on the left) and C-in-C Slavko Kvaternik telling with a rookie. skladajacych sie z trzech trzybatalionowych pulkow.premier D. 369. Legion oznaczony jako 369. Korpusu (Sarajewo). ktore doprowadzily do masowych represji wobec Cyganow.0 ochronie krwi aryjskiej i honorze ludu chorwackiego". w dwoch batalionach kolejowych. Arrnia chorwacka zlozona byla z 1. oddzial samochodow pancernych oraz sluzby tylowe. minister wojny marszalek S. a takze cztery bataliony saperow. Korpusu (Zagrzeb). byla wzorowana na doswiadczeniach annii austro-wegierskiej. Z chwila powstania NDH. Dywizja Strze- Przyw6dcy panstwa chorwackiego w rozmowie z rekrutem. Kulenovic. K vaternik mianowany marszalkiem. fanatyczna i swietnie wyszkolona. 31 maja 1942 rolru w rozkazie specjalnym niemieckie OKW gratulowalo wziecia do niewoli 5 000 zolnierzy sowieckich. 1941 14 . (a nastepnie w brygadzie) strazy przybocznej poglavnika. (chorwacki) Pulk Piechoty po przygotowaniach w Dollersheim. Jednostka skladala sie z trzech czterokompanijnych batalionow piechoty. oddzialy milicji. w pewnej mierze. Kadre stanowili zreszta byli oficerowie austriaccy i z bylej arrnii jugoslowianskiej. 2. 1 lipca1941 r. Z lewej szef panstwa Poglavnik Ante Pavelie i dowOdca sil zbrojnych Slavko Kvaternik. dwanascie "batalionow" artylerii (kazdy tylko z czterema haubicami kalibru 105 mm). a nastepnie zostal skierowany do Charkowa. kompanii sztabowej. Sformowano piec dywizji. Sily chorwackie byly zaangazowane na froncie wschodnim. Serbow i Zydow. w elitarnym Czarnym Legionie i w batalionie. pulk kawalerii. Organizacja armii. zostal skierowany do 100. formacja paramilitarna 0 wysokim morale. Ante Pavelic wezwal ochotnikow do tworzenia legionu chorwackiego. Stworzono rowniez cztery pulki zandarmerii (6 000 zolnierzy). Niemcy zamieszkujacy NDH. Jeden batalion sformowano z muzulmanow z Bosni i Hercegowiny. kompanii przeciwpancernej i kompanii artylerii ciezkiej. Poczatkowo Iiczyly one 55000 ludzi. Nie osiagnela ona szczegolnych sukcesow w waIce z partyzantami.. Nastepnie w skladzie niemieckiej 6. W Chorwacji obowiazywaly ustawy ograniczajace prawa mniejszosci narodowych. 1941 rok Croatian Poglavnik.).

in. potem zas pr6bowali przeciwdzialac przenikaniu partyzantki z Czarnog6ry (bastion generala Mihajlovica) do zachodniej Bosni. Note the gun is ex-Czechs mountain gun M 28 L/15 75 mm 15 . Pavelic wyslal na front wschodni jeszcze jed en. w drugiej polowie 1942 roku do Dalmacji sprawilo. Jednoczesnie Pave lie nakazal aresztowanie chorwackich nazist6w z tzw. Dow6dztwo nad armia przejal general Prpc. Chorwaci poniesli duze straty zima 1942/43 roku. Operacje chorwackie wspomagaly wloskie 5. w slynnej Fabryce Traktor6w im. batalionu mozdziezy 81 mm i baterii dzial przeciwpancerynch. Dlatego wiekszosc sil chorwackich byla zaangazowana w dzialania skierowane przeciwko partyzantce serbskiej (nacjonalistycznej i komunistycznej). Czerwonego Pazdziernika). ochotniczy legion. Armii. co spowodowalo rozpoczecie walk w Bosni. Skladal sie z dwukompanijnego batalionu piechoty. "Grupy S". Jednakze wycofanie sie Wlochow. kt6ry walczyl w ramach wloskiej 8. Doswiadczenia wyniesione z walk przeciwpartyzanckich doprowadzily do przeformowania klasycznych dywizji piechoty w cztery brygady g6rskie (kazda skladajaca sie z dw6ch czterobatalionowych pulkow piechoty wyposazonych z duza ilosc mozdzierzy i broni maszynowej). Chorwacka artyleria gorska w walkach w Hercegowinie (1943). 1928/ LI5 kalibru 75 mm Croatian mountain artillery in action in Hercegowina. Korpus Armijny oraz niemiecka 718. Pulk walczyl na najtrudniejszych odcinkach frontu (m. Powstala takze dwupulkowa zmotoryzowana brygada zandarmerii oraz Ustaszowska Brygada Ochrony. reszta dostala sie do niewoli sowieckiej. Dzialajac na Donem. w efekcie poglavnik Pavelic zdymisjonowal obu Kvaternik6w . Dywizja. Na przelomie 1941-1942 Niemcy zlikwidowali partyzantke w Serbii. 1943. Wiekszosc ochotnik6w chorwackich zginela po zamknieciu kotla stalingradzkiego. ze NDH utracilo kontrole nad Bosnia i Hercegowina. i 6. W styczniu 1942 roku Chorwaci wa1czyli we wschodniej Bosni.Jc6w zostali skierowani do Stalingradu.ojca i syna. 369. na zdjeciu armata gorska wz. Niepowodzenia doprowadzily do zmian w rzadzie.

dla wybrzeza. do walki zpartyzantka. Dywizja skladala sie z 369. pusow Ustasza. zlozona z 383. Niemcy uzywala ex-wloskich tankietek CV-33 i CV-35 dokonali zmian w systernie policyjnym. do roku 1944 wyniosly wykonawcza na obszarze dzialan operacyjnych 20 000 czlonkow milicji ustaszowskiej i zolprzejal dowodca wojsk niemieckich. ale zostala skierowana dztwem ustaszowskim wycofal sie do Austrii.W rezultacie szeroko zakrojonej ofensywy przeca sie z 846. W grudca 1943 roku rozpoczeto tworzenie 369. Byla tian Legion's commander colonel Markolj chatting with a German liason officer to 392. Dywizje Piechoty "Tygrys". ale w Zadarze nadal rezydowal przedstawiciel utworzonej przez Benito Mussoliniego Republiki Salo. styArtylerii. Jed~akZe wladze Straty chorwackie rosly. Kammerhofer stworzyl niei rozpadu arrnii w obliczu ofensywy partyzancmiecko-chorwacka "Zandarmeri~ SS". i 370. pulkow piechoty i 392. W 1944 roku nastapily dalsze zrniany w orDowodca Legionu Chorwackiego pulkownik Markolj ganizaeji armii ehorwackiej. ze wiekszosc stanowisk dowodszalku von Weiss. Sily zbrojne podzielono na dywizjonowego 369. a dowodca zostal general nisei nadal jednak odnosili sukcesy: w lutym Nieholdt. Dowodca jednostki zostal niemiecki general Zellner. pulkow piechoty oraz 373. skladaja- 16 . Pod koniec 1943 roku sformowano 373. Komuczych objeli Niemcy. ktore tworzyly piec Korcernych.. przejal general Lohr. dokonano ostatniej reorganizacji. batalionu lacznosci i sluzb tylowych. wladze objal tam general RenduNastepne zmobilizowane roczniki Chorwalie. z planami jednostka miala bye wyslana do Kilka dni wczesniej Ante Pave lie wraz z dowoZwiazku Sowieckiego. Bataliony ustaszowskie przeformowano . Dowodztwo wojsk niemieckieh na terenie bylej Jugoslawii objal marszalek von Weiss. 1945 roku zajeli kopalnie boksytu w Mostarze. W trakcie walk na terytorium Brak dostatecznej liczby wyszkolonych oficeNDH dowodztwo wojsk niemieckich po marrow sprawil. W maju Pavelic oglosil stan wyjatkowy Liiters. ochrony oraz brygada zmotoryzowana (ktora w osiem cztorobatalionowych brygad. Pulku Artylerii.). Pulku ciwpartyzanckiej (kryptonim "Weiss". w tym osiemnastotysieczna zandarrneria.). Dywizji niu 1944 roku armia chorwacka dostala sie pod Ochotniczej. batalionu samochodow panboczna Poglavnika. zas dowodztwo armii chorwackiej dysponowalo 92 000 zolnierzy. ktora wprowadzono do walk przeciwczen-Iuty 1943) udalo sie wyprzec komunistyczpartyzanckieh na terenie Bosni i Chorwaeji.-20. Niemcy wspolorrozmawia z niemieckim oficerem lacznikowym Croaganizowali trzecia chorwacka jednostke. jedna brygada kieh). We wrzesniu 1943 roku pod kontrola niemiecka znajdowalo sie 170 000 zolnierzy. eztery brygady zapasowe (21.-24. pulkow piechoty i 369. Zgodnie a do Zagrzebia wkroczyli 10 maja 1945 roku. ktora kontynuowala tradyeje trzykontrole ustaszy. przedoraz francuskich czolgow Hotchkiss H-39). Pulku. na partyzantke z Chorwacji. osobowych batalionow oraz grup artyleryjsdwie brygady strazy kolejowej. 13 markiej. Po kapitulaeji Wloch Dalmacje przekazano Chorwacji.847. i 384. Wobec postepujacego procesu oslabienia stawiciel Himlera. general nierzy. Pulku Artylerii. dywizjonu artylerii siedemnascie dywizji piechoty oraz Straz Przyprzeciwpancernej. "Bl~kitna" Dywizja Piechoty. W efekcie zagrozenia w miejsce starych tow posluzyly do utworzenia czterech brygad struktur powstalo dwadziescia brygad piechoty strzelcow (kazda zlozona z czterech piecset(1.

Zycie poIityczne w kraju ksztaltowalo kilka partii: najsilniejsza byla Partia Agrarna oraz wspierajace ja: Koalicja Narodowa. FINLANDIA Finlandia w latach 1917-1941 Rewolucja lutowa w Rosji umozliwila spelnienie nadziei niepodleglosciowych narodu finskiego. Wiekszosc z nich zostala zamordowana. Szwedzka Partia Ludowa i Partia Socjaldemokratyczna. Od pierwszych chwil niezaleznego bytu narastal konflikt pomiedzy lewica socjalistyczna (wspierana przez oddzialy rosyjskie i Czerwona Gwardie) a silami konserwatywnych "bialych" (popieranymi przez Niemc6w i Gwardie Cywilna). Poczatek dekady lat trzydziestych zaznaczyl sie wzmozona aktywnoscia komunist6w (pr6ba zamachu stanu w 1932). Mimo nacisk6wwojskowych zwiazanych z generalem Mannerheimem i pulkownikiem (a pozniej generalem)Carlem Wilkmanem rzad finski nie zgodzil siena wsparcie ofensywy generala Judenicza na Piotiogrod. stlumili powstanie "czerwonych" w Helsinkach. Walki pochlonely okolo 9000 ofiar po obu stronach oraz 12000 zmarlych z glodu i chor6b. W styczniu 1931 roku Finlandia podpisala traktat 0 nieagresji ze Zwiazkiem Sowieckim. popieranie przez Moskwe zdelegalizowanych organizacji komunistycznych). Heinrichs (z lewej) Marshall Mannerheim and chef of staff of Finnish army general Heinrichs (on the left) 17 . opracowanie systemu obronnego (Akt Sluzby Wojskowej) i zwalczanie wywrotowej dzialalnosci komunist6w.i mach "Orientacji Skandynawskiej". Finlandia przyjela zasade neutralnosci. matyke uregulowania praw mniejszosci szwedzkiej. Jednakze stosunki zewschodnim sasiadem pozostaly napiete przez caly okres dwudziestolecia miedzywojennego (sprawa autonornii dla Karelii Wschodniej. kt6ra charakteryzowala jej polityke zagraniczna. W styczniu 1918 roku wybuchla wojna domowa. Niebezpieczeristwo. 6 XII 1917 parlament Wielkiego Ksiestwa Finlandii proklamowal niepodleglosc.Za nim wyruszyla kolumna wojsk NDH. wymuszone sytuacja w Europie i zmniej- Marszalek Gustav Mannerheim i szef sztabu armii finskiej gen.E. Finska polityka wewnetrzna byla zdominowana przez proble-. zas pozostalych wyslano do oboz6w pracy przyrnusowej. Mannerheima zlikwidowanli zagrozenie ze strony oddzialow rosyjskich stacjonujacych w Finland ii. Nie powiodla sie tez interwencja bolszewicka. ktora zatrzymano pod Tampere (15 marca-5 kwietnia 1918 roku) i Viipuri (24-30 kwietnia 1918 roku). Pierwsze wybory wygrala partia socjaldemokratyczna (Vaino Tanner). Liczaca 100 000 ludzi grupa (trzy dywizje piechoty oraz czlonkowie milicji ustaszowskiej) dostala sie do niewoli komunistycznej partyzantki Tity. "Biali" pod dow6dztwem generala Carla G. W 1934 roku nastapilo zblizenie ze Szwecja. zas prowadzone rokowania z bolszewikami zakonczyly sie podpisaniem 14 pazdziernika 1920 w Tartu (Estonia) traktatu pokojowego z Rosja Sowiecka. W grudniu 1920 Finlandia stala sie czlonkiem Ligi Narod6w i czynnie uczestniczyla w regionalnej wspolpracy w ra. kt6ry zostal w 1934 przedluzony do roku 1945. kt6rej Brytyjczycy nie wpuscili na terytorium austriackie. zwiazane z agitacja bolszewicka zostalo zazegnane.

Do Finlandii przybywali ochotnicy z calego swiata (rowniez Po lacy) oraz wysylano sprzet wojskowy. Rowniez i ta propozycja zostala odrzucona przez Finow. Zwiazek Sowiecki zadal: oddania obszarow lezacych na Przesmyku Karelskim. 12 pazdziernika 1939 roku rozpoczely sie sowiecko-finskie rozmowy dotyczace konkretnych problemow politycznych. W nastepstwie niekorzystnej sytuacji politycznej rzad finski postanowil nawiazac blizsza wspolprace z Niemcarni. Zadania strona sowiecka kilkakrotnie ponawiala. Finowie zmobilizowali 295 000 zolnierzy. Finom sprzyjaly ciezkie warunki zimowe. wymusila na Finacb podjecie rozmow pokojowych. Podpisany 13 marca 1940 r. Zolnierze nosza zimowe kombinezony. Zajecie Oanii i Norwegii przez Niemcow sprawilo. Armie przelamujaca Linie Mannerheima). (z ktorych 120 000 znajdowalo sie na Przesmyku Karelskim). Po Anschlussie Austrii nastapily pierwsze naciski na Finlandie ze strony sowieckiej. uzbrojenie karabiny VKT Mosin wz. bazy na polwyspie Hanko. Efektern wspolpracy bylo podpisanie w lipcu 1938 roku porozumienia dotyczacego remilitaryzacji Wysp Alandzkich.x1. Zwiazek Sowiecki widzac nieskutecznosc swojej polityki naciskow. ale beda wystepowaly w obronie swego terytoriurn. zaaranzowal "incydent W Mainile" (26. 27 Finnish AT gun 3. Rozmowy nie przyniosly rozwiazania konfliktu. W dokumencie stwierdzano. ze Finlandia znalazla sie w jeszcze wiekszej izolacji na arenie miedzynarodowej. Caly swiat z podziwem i sympatia spogladal na niewielki kraj walczacy ze Zwiazkiem Sowieckirn. zostali wykluczeni z Ligi Narodow.7 em Pak 35/36 (37 mm). zachodniej czesci Kalastajasaarento w Arktyce w zamian za obszary we wschodniej Karelii oraz oplaty za dzierzawe plw. Praktycznie oznaczalo to dyktat.szajacym sift!znaczeniern Ligi Narodow. obszarow we wschodniej Laponii i wydzierzawienie plw. Hanko. W Salzburgu podpisano umowe 0 wspolpracy finsko-niemieckiej (25-27 maja 1941).in. W kwietniu 1939 z sugestia ukladu 0 nieagresji wystapil Hitler. Oznaczalo to calkowite osamotnienie kraju "tysiqca jezior". Trzy dni pozniej Sowieci zerwali stosunki dyplomatyczne z HeJsinkarni. a 30 listopada wybuchla wojna. Konflikt trwal trzy miesiace. Finowie postanowili bronic suwerennosci swojego kraju. w Moskwie traktat przewidywal oddanie Sowietom Przesrnyku KareJskiego. Dzialania wojenne toczyly sift!glownie na Przesmyku Karelskim. gdzie Finowie w oparciu 0 Linie Mannerheima skutecznie odpierali ataki Sowietow. unie- mozliwiajace skuteczne wykorzystanie przez Annie Czerwona broni pancernej.1939). Jednoczesnie Finowie wyrazili zgode na stacjonowanie niemieckich jednostek gorskich w Laponii. Sowieci potraktowanijako agresor. Dzialko przeciwpancerne Pak 35/36 kalibru 37 mm obslugiwane przez zolnierzy finskich. Sowieci proponowali gwarancje bezpieczenstwa w zarnian za podpisanie tajnego ukladu o wspolpracy i wydzierzawieniu ZSRS wysp w Zatoce Finskiej. dostawy broni przeciwlotniczej i przeciwpancernej) oraz spolecznosci miedzynarodowej. Jednakze miazdzaca przewaga liczebna Arrnii Czerwonej. W tym czasie Finlandia otrzymala liczne oznaki poparcia ze strony Szwecji (m. Postawa delegacji finskiej byla jednoznaczna. Crew in winter suits. Przeciwko nim Sowieci wystawili 365 000 zolnierzy (w tyrn dwustutysieczna 7. ze Helsinki nie beda rozpoczynaly wojny. Pakt Ribbentrop-Molotow z 23 sierpnia 1939 roku uznawal Finlandie za sowiecka strefe wplywow. Hanko na baze wojskowa. ktora przelamala glowne linie obronne. The rifles are Finnish M 27 VKT Mosin 18 .

25 czerwca nastapila eskalacja dzialan . Kronsztadu oraz kanalu im.. a szczeg61nie narastajacy konflikt w stosunkach nierniecko-sowieckich spowodowaly reorganizacje finskich sil zbrojnych. Sily finskie i niemieckie rozdzielala linia biegnaca wzdluz Oulu-Kajaani-Sotkano-Luvajarvi..J . Armia Czerwona przeprowadzila kilkanascie prowokacji granicznych. Rosjanie w odpowiedzi na niemiecka agresje dokonali bombardowan lotniczych terytorium Finlandii.. gdyz pozycje obronne Sowieci przelamali dzieki koncentracji duzych sil na malym odcinku frontu (chociaz przy ogrornnych stratach). Zachow ano odrebnosc organizacyjna lekkiej brygady strze1c6w tzw. Mobilizacja glownych sil finskich rozpoczela sie 17 czerwca 1941 r. Ich zadaniem mialo bye bombardowanie Leningradu. Finlandia zostala podzielona na dwa obszary: Front Poludniowy (finski) i Polnocny (znajdujacy sie pod kontrola niemieckiego ArmeeoberkomandoNorwegen). tworzacych odrebne punkty obronne. Finskie okrety podwodne oraz niemieckie stawiacze min rozpoczely rninowanie Zatoki Finskiej. vr' ~' \ r. t \ i <' t• . Utworzono szesnascie nowych batalion6w artylerii ciezkiej wlaczonych w sklad zreorganizowanych dywizji. Jednoczesnie przeprowadzono redukcje armii finskiej. Stalina. "Jagers" oraz brygady kawalerii. natorniast pozostale trzy dywizje stano wily rezerwe.r: \.... opierajac obrone na pojedynczych fortyfikacjach.'-( " ZWIAZEK FINLANDIA 2 Siraty lerylorialne 1939 . Niemcy rozpoczely dzialania wojenne przeciwko Zwiazkowi Sowieckiemu.~ \ I / / ". Dywizje koncentrowano nad granica wschodnia.. Niemieckie samoloty zostaly rozlokowane na lotniskach w Finlandii. Zmiana sytuacji miedzynarodowej.. Liczace w marcu 1940 r. przeksztalcono w dywizje. Finowie zestrzelili 25 samolot6w sowieckich. Finowie prowadzili prace nad umocnieniem nowej granicy (wokol Petsamo. ./. v I . a ich ilosc zwiekszono do szesnastu._ . \. tworzyla piec korpus6w arrnijnych. kilkakrotnie artyleria sowiecka ostrzelala oddzialy finskie.. I .500 samolot6w dokonalo nalot6w na glowne rniasta finskie. Finowie wystawili sily ladowe skladajace sie z 16 dywizji piechoty (kazda liczyla 16 384 19 . dokonujac wypad6w malymi oddzialami.1 I' 1.).(J\. 22 czerwca 1941 r. Zwiekszono ilosc batalion6w artylerii polowej z 34 do 77./'.. Dotychczasowe trzynascie brygad piechoty.. Wiekszosc (12)..1940 1 nia Finlandii po Wojnie Zimowej Potwysep Hanko 2 Przesmyk Karelski i Karelia Wschodnia 3 .~ . jedna przeznaczona zostala do oslony przed atakiem z polwyspu Hanko.JlJ1~ . ..Wschodnia Lapo- Fitiskie sily zbrojne II' okresie II wojny swiatowej "Wojna zimowa" wykazala slabosc koncepcji obronnej polegajacej na ufortyfikowaniu granicy. Ten przejaw agresji stal sie przyczyna wypowiedzenia przez Finlandie wojny Zwiazkowi Radzieckiemu (26 czerwca 1941 r. .. Parlament uchwalil przedluzenie obowiazkowej sluzby wojskowej do dwoch lat. 365 000 zolnierzy sily zbrojne zmniejszono w styczniu 1941 do 109000zolnierzy. Do oddzialow przydzielono dodatkowe wsparcie w postaci dzial przeciwpancernych i mozdzierzy. a jeziorem Pielinem). przesmyk miedzy Saimaa..

Korpusem generala Feite w skladzie: 169. Dywizja Piechoty. i 7. Na kierunku murmanskim operowal niemiec. a 24 lipca stara granice finsko-sowiecka i rzeke Tuulosjoki. Annie (piec dywizji piechoty). Armie (cztery dywizje piechoty). 10.kierunku na wschod od jeziora. I.kiej 163. tworzacych 3.• I Wolchow ! I Ofensywa armii finskle] -1941 rok Cyframi oznaczono dywizje K . 4. Brygady Ochrony Wybrzeza oraz odwodu sztabu generalnego.bryqade piechoty. Lacznie sily finskie Iiczyly 475 000 zolnierzy.. dywizje piechoty. dywizje piechoty) ktorego dowodca zostal general Laatikainen postawiono zadanie zdobycia Vipurii i Przesmyku Karelskiego. 5. brygady kawalerii. Atak zostal zatrzymany z powodu niklych postepow na polnocy. Arrnia Karelska pod dowodztwem generala-porucznika Heinrichsa skladala sie z 7.ki Korpus Gorski generala Dietla.. "lagers".. dywizje piechoty pod dowodztwem generala Hagglunda). Dywizji Pie- 3 • Kajoani Nurmes • ARMIA KARElSKA VII Korpus II Korpus / { / / LENINGRADZKI __ 1. ktore przed "wojnq zimowa" nalezaly do Finlandii. 32. kawalerii 1J i 2J . dwoch brygad strzelcow..dywizje Jagers. dywizje piechoty oraz 2. Annie (trzy dywizje piechoty).2. Na obszarze na polnoc od jeziora Pielinen operowala 14. Dywizja Gorska SS "Nord". Brygada Strzelcow tzw. Dywizja Piechoty oraz 3.. Korpusem Armijnym (8. Glownym kierunkiem ofensywy finskiej byl obszar na polnoc od jeziora Ladoga. Brygada Strzelcow) oraz niemiec. 16 lipca Finowie osiagneli brzeg jeziora Ladoga. Dywizji Piechoty rezerwowej. Arrnie (piec dywizji piechoty) oraz 26. Dywizja Piechoty i 6. Te sily mialy przeprowadzic natarcie na polnoc od jeziora Ladoga i kontynuowac je w. 7.zolnierzy). Korpusem Armijnym (18. 1. 6. Brygada Ochrony Wybrzeza) pod dowodztwem generala Oesch a i 2. czyli Przesmyk Olonets. Annie do odwrotu. i 12.. Korpusu Armijnego (19. 10 lipca 1941 roku Armia Karelska rozpoczela natarcie zrnuszajac Sowiecka 7. zas 20 . Sowieci przeciwstawili silom finskim 23. Dywizje Piechoty waJczyly pod kornenda niemiecka i wspoldzialaly z niemieckim 36. 6 Korpusu Armijnego (11. Przed 4. Sytuacja na lewej flance poprawila sie po wprowadzeniu do walki uzupelnien w postaci niemieckiej 163. ktorym dowodzil general Talvela) i grupy Oinonem (brygada kawalerii i 2. Korpus Armijny (general Siilasvuo) skladajacy sie z Grup 1 i F. 15.

T-26 Band T-26 C. T-26 model 1937 (T-26 C) oraz na pierwszym planie T-26 model 1933 (T-26 B). Czoigiarmii finsklej w akcji. Najdalej dwa Vickersy T-26E. Armia Kare1ska rozpoczela ofensywe. Najwieksza operacja okrazajaca z udzialem zolnierzy finskich zakonczyla sie pelnym sukeesem. zmusily do wyeofania sie dywizje sowieekiej 23. Maszerujacy poboczem cyklisci nosza w~gierskiehelmy wz. blizej T-26 model 1931 (dwuwiezowy). Note cyclists are wearing Hungarian M 38 helmets 21 . 4 wrzesnia 1941. Energiezne dzialania. Armii. 4. Korpus zniszczyl jednostki sowieckiej 7. wspierane przez prawe skrzydlo Armii Karelskiej. Osiagniecie zamierzonych celow na Przesmyku Karelskim skierowalo uwage dowodztwa finskiego na obszar znajdujacy sie pomiedzy jeziorem Ladoga a jeziorem Onega.ehoty oraz jednostek finskich przetransportowanyeh spod Hanko. Arrnii w wyniku dwoch operacji okrazajacych. Na Przesmyk Karelski zostal przerzucony I. 21 sierpnia wysuniety najbardziej na poludnie. W momeneie dotareia do jeziora Ladoga marszalek Mannerheim rozkazal 2. Rozkaz dowodztwa sowieckiego wyrazajacy zgode na wycofanie. ktory mial posluzyc do rozpoczecia nowego natarcia w kierunku Tychwina. 38 Finnish tanks in action. W miedzyczasie dowodztwo Arrnii Karelskiej objal general Talve1a. Korpus Armijny zajal miejscowosc Lotinapelto oraz przerwal linie kolejowa do Murmanska. po pieciogodzinnym przygotowaniu artyleryjskim. Dzialania ofensywne na kierunku leningradzkim zostaly zatrzymane w zwiazku z planowanym odzyskaniem terytorium oddanego Sowietom w 1940 r. wspomagajacy natarcie w kierunku starej granicy. Korpus Arrnijny rozpoczal natarcie. Finowie szybko osiagneli zatoke Viipuri oraz odcieli drogi odwrotu oddzialorn sowieckim broniacyrn miasta. 6. ex-Soviet T-26 A. Korpus Arrnijny. do ktorej dotarto we wrzesniu. Various models of the tanks: Vickers 6 ton (T-26 E). ktory zastapil Heinrichsa przeniesionego na stanowisko szefa sztabu generalnego. Straty fin skiego 4. Tymczasem 7. Do niewoli wzieto 16 000 czerwonoarmistow. ktore czesciowo ewakuowano jednostkami FlotyUi Ladoskiej. aby rozpoczal 31 lipea dzialania ofensywne w kierunku obszaru Hiitola. Korpusu Armijnego nie przekraczaly 3000 ludzi. zdobyto ponad 500 dzial i mozdzierzy. przyszedl za pozno i uniemozliwil odwrot. a nastepnie skierowal sie w kierunku Petroskoi. Korpusowi Annijnemu. W ciagu trzech dni Finowie dotarli do rzeki Swir i utworzyli przyczolek o szerokosci 100 km i glebokosci 20 km. 55 czolgow i 4500 koni.

). e .Brygada G6rska Waffen 88 "Nord".) 22 . .. Droga Palarna linie kolejowe e o Niemiecko-finska c .169. j ·~·ti\ \ \. b . Korpus (fin.Batalion jednastki niemieckie jednostki finskie przemarsze kierunki ataku przemarsze kierunki ataku ofensywa w laponii -1941 rok a . f . Korpus (niem.Petsamo".~.Korpus G6rski.36. DPiech. . ~ r· .V. d .

Grupa bojowa "P" w sile brygady wspierana przez lotnictwo. wiekszosc sil blokujacych Hanko wycofano. W lipcu gdy minelo najpowazniejsze niebezpieczenstwo ataku.ktore zostalo zdobyte I pazdziernika. uniemozliwil przeprowadzenie zima 1942 operacji majacej na celu calkowite przeciecie linii kolejowej z Munnanska do Archangielska i odciecie tym samym tego strategicznego portu nad Morzem Arktycznym. Dzialala ona na zapleczu oddzialow finskich broniacych okolic jeziora Seesjarvi.. i 4. Pozostajaca pod komenda dowodztwa finskiego 14. Sowieci wyslali takze na tyly wojsk finskich 1. nacierajac po lodzie. Note the captured Soviet leather headphones and leather jackets Finska armata przeciwpancerna Pak 40 kalibru 75 mm na stanowisku bojowym. dwoch brygad strzelcow i dwoch brygad ochrony wybrzeza. Niebezpieczenstwo sowieckiego ataku z bazy Hanko zmusilo dowodztwo do wydzielenia do ochrony 17. Z nadejsciem lata 1942 powazniejsze dzialania wygasly. W 1942 r. a obroricy sowieckiej bazy ewakuowali sie w grudniu 1941 do Leningradu. ktore tworzyly trzy Korpusy Annijne (5. Dywizja Piechoty. Powaznym sukcesem finskim bylo zdobycie 27 marca 1942 Suursaari. zas amunicyjny w szwedzkim helmie wz. Ofensywa byla kontynuowana przez utworzony w' tym celu 2. dywizji piechoty (przerzuconych z Przesmyku Karelskiego) oraz z 1. Ubrani Sll w zdobyczne sowieckie skorzane kurtki i helmofony Finnish tankers beside their T -26/1933 (T -26 B) tank. Brygady Strzelcow."(::.) stan liczebny armii do ok. Kwiecien zaznaczyl sift! ktywnoscia sowiecka na poludnie od rzeki a Swir. Obsluga w niemieckich helmach wz.. wspolpracujac z Grupa Oinonen osiagnela 15 lipca 1941 Rukajarvi. '>J~ ~ :. dlatego tez nie wykonywala zadnych przeciwuderzeii. 35. Spowodowalo to deficyt sily roboczej w rolnictwie i przemysle. Po wyczerpujacej ofensywie w 1941 r. Czolglsc] finscy przed czolgiem T -26 model 1933. zajela te wazna strategicznie wyspe. Nacisk politykow obawiajacych sie deklaracji wojny ze strony USA. Obie strony dokonywaly tylko akcji rozpoznawczych i wysylaly patrole. The crews is wearing old WW I German M 17 helmet and M 35 helmets soldier on the right side has a Swedish helmet M 26 23 . Jedynymi problemami Finow byly: wydluzona linia obrony oraz problemy z zaopatrzeniem wojsk spowodowane brakiem dreg w lesnych terenach Karelii. a miejscowoscia Povensta. 6 i 7). Do 8 grudnia zajeto obszar porniedzy jeziorem Seesjarvi. W pazdzierniku 1942 roku Armi finska skladal sie z czternastu dywizji piechoty. Finlandia mocno odczula zmobilizowanie niemal 500 000 mezczyzn. Do maja trwaly walki na linii frontu . 26 Finnish AT gun 715 em Pak 40 75 mm on position. skladajacy sie z 8. Korpusy Arrnijne (na polnoc od jeziora Onega). Dywizji Piechoty. Armia Czerwona byla zwiazana przez sily niemieckie. 400 000. 17 i wz. Korpus Armijny. aby zmniejszylo (uczyniono to latem 1942 r. Brygade Partyzancka. i 3. glowne sily armii finskiej przegrupowaly sie do obrony zajetych terenow. Rzad i prezydent zmusili dowodztwo. gdzie przegrupowala sie i pozostawala w obronie. Armia Czerwona dokonala kilku lokalnych przeciwuderzen.zajmowanej przez 2.

1942. 17 oraz sowiecki wz. 40 Defensive posts on the bank ofSwir river in eastern Karelia. Uzbrojenie stanowi karabin maszynowy Maxim wz.Zdobyczny ex-sowiecki samochod pancerny BA-6 na przesmyku Karelskim kolo Wyborga (Viipuri) podczas ofensywy letniej w 1941 Ex-Soviet captured armoured car BA-6 in Kareliau Isthmus near Viipuri during summer Finnish campaign. 24 (produkcji finskiej) i reczny karabin maszynowy Lahti Saloranta wz. 1942. 26. Note mixed helmets Hungarian M 38 and WW I Austrian M 17 and captured Soviet M 40 24 . On the right Finnish MG Maxim M 24. 38 i austriacki wz. Continuation War 1941 Pozycja obronna wojsk finskich nad rzeka Swir we wschodniej Karelii. on the left side Finnish LMG Lahti Saloranta M 26. Zolnierze posiadaja rozne typy helmow (od lewej) w~gierski wz.

W 1943 r. zaplacenie 600 milionow dolarow kontrybucji. jednakze przekazane przez nich zadania Stalina byly wowczas nie do przyjecia: powrot do granic z 1940 roku. brygady czolgow (wyposazonej w zdobyczne radzieckie czolgi T-26.) oraz 1.. W sferze gospodarczej zmieniono strukture wlasnosci reprywatyzujac kolchozy i sowchozy. Kotilainen. Na jej czele stal pplk. Na Przes. 21.. sytuacja strategiczna Finlandii pogorszyla sie. W chwi!i przerwania blokady Leningradu. DPanc.. zolnlcrz posrodku uzbrojony jest w pistolet maszynowy Suomi wz. rozpoczeto prace fortyfikacyjne nad umocnieniem pozycji obronnych. Zolnicrze ubrani sq w biale kombinezony. podwyzszono stan osobowy finskich sil zbrojnych do 450000 zolnierzy. rozpoczeto formowanie dywizji pancernej. zdemobilizowanie sil zbrojnych i wypowiedzenie wojny Niemcom. Powstal tez odwod operacyjny Sztabu Generalnego w sklad. skladajacej sie z 1. i 2. T-34. do poczatku 1944 umocniono finskie linie frontu na Przesmyku Karelskim oraz na linii Karhumaki. rozpoczeto tworzenie systemu oswiatowo-kulturalnego realizujacego program bliski narodowym aspiracjom Karelczykow. Odtworzono Brygade Kawalerii. 20. 3l Finnish recce ski troop. Dzialania ofensywne umozliwily Finlandii odzyskanie utraconych w 1940 r. terytoriow. na ktorych przywrocono dawn'! strukture administracyjna. wzmocniono wojska obrony wybrzeza przez utworzenie trzeciej brygady tego typu. Finowie zajeli tez Karelie Wschodnia (Daleka). ktora zarzadzala administracja wojskowa. W koncu 1943 r. W efekcie szeroko zakrojonych robot. KW-l orazzakupione w Niemczech PzKpfw IV). na poczatku 1944 r. W Sztokholmie probowano nawiazac rozmowy z sowieckimi dyplomatami. Poznajesienia 1943 r. Karelskim znajdowalo sie szesc dywizji i dwie brygady. Note white winter clothing and Suomi M 31 SMG on the trooper in the middle 25 . porniedzy Ladoga a Onega skoncentrowano piec dywizji i dwie brygady. brygady wsparcia (dziala samobiezne BT-42 i Sturmgeschutz III). ktorego wchodzily: trzy dywizje piechoty. oraz batalionow artylerii i broni przeciwpancernej. trzy brygady piechoty (19. brygady strzelcow. Oddzial narciarzy armii finskiej.

Dywizje Piechoty i 3. ktora mial przeprowadzic Front Leningradzki. Dywizuja Piechoty (i 19. 9 czerwca 1944 rozpoczelo sie uderzenie sowieckie.23. Brygada Piechoty) oraz 4. Nowo przybyle jednostki albo blokowaly przelamane pozycje. Ich przybycie na front zmniejszylo dysproporcje w ukladzie sil. bylo skoncentrowanie przeciwko Finlandii czterdziestu jeden dywizji. skladajace sie z 7. Brygade.L. Jednoczesnie wzmocniono sily na Przesmyku wysylajac tam dodatkowo trzy dywzje piechoty i Bry- Obstuga finskiego dzialka przeciwpancernego VKT Solothurn kalibru 20 mm. kt6ry wymogl na Mannerheimie dodatkowe wzmocnienie w postaci Brygady Kawalerii i I. Oescha. Po lewej stronie stoi zolnierz uzbrojony w pistolet maszynowy Suomi wz. Note on the left is a soldier with Finnish made Suomi SMG M 31 with drum magazine 26 .21.Tampila. Dywizje Piechoty. i 32 arrnii. Przewaga sowiecka w zolnierzach wynosila 6: 1.. Finom nie udalo sie utrzymac pierwszej linii umocnieii. dywizje piechoty). 1000 czolg6w i dzial samobieznych. Pierwszego dnia oddzialy Armii Czerwonej wtargnely 15 km w glab pozycji finskich. lacznie Iiczyly 450 000 zolnierzy.Perkjarvi .. Zolnierze nosza w~gierskie hebny wz. Dywizji Pancernej (generala Rubena Lagusa). 15 czerwca finskie korpusy dostaly sie pod dow6dztwo generala-porucznika K. i 10. 17 czerwca Finowie wycofaJi sie na umocniona linie obronna Humaljoki . Z odwodu Sztabu Generalnego przyslano 18. pieciu brygad. okolo 260000 zolnierzy sowieckich wspieranych przez 630 czolgow. Sily finskie skladaly sie z 3. 200 dzial i mozdzierzy.Sily finskie na Przesmyku Karelskim zostaly wzmocnione dywizja piechoty i dywizja pancerna. 1000 samolot6w i okrety Floty Basltyckiej zaatakowalo Przesmyk Kawelski (na 1 km frontu przypadalo 180-220 dzial i 18 batalion6w piechoty). a w srodkach wsparcia 20: 1. The gun crew are wearing Hungarian helmets M 38 Zolnierze finscy podczas szkolenia w obsludze "Panzer· fausta". Plany sowieckie przewidywaly of ensywe na Przesmyku Karelskim. Front Leningradzki (dow6dca marszalek Goworow). Korpusu Armijnego generala Laatikanena (2.. albo zajmowaly nowe umocnienia. Finskie umocnienia nad rzeka Swir mial przelamac Front Karelski. front Karelski (dow6dca marszalek Miereckow). 38 Finnish soldiers with their VKT Solothurn AT 20 mm gun.Kaukjaarvi . Mimo to Finowie szybko opanowali poczatkowe objawy paniki i wycofali sie na Iinie Vammelsuu-TaipaIe. Korpusu Armijnego generala Siilasvuo (15. Odpowiedzia sowieckiego dow6dztwa. Marszalek Mannerheim przerzucil z Karelii Wschodniej 4. 31 z magazynkiem bebnowym Finnish soldier is being given an instruction on the German "Panzerfaust".

finskicn dywizji piechoty czerwiec . \ Crupa Raappana • Joensuu 21 II Korpus VI Korpus 7 ARMIA UDERZENIOW A Ofensywa karelska Armii Czerwonej.-.01· '"\\. kontrllderzenie wojsk Jiliskich JI.lipiec 1944 roku Cyframi oznaczono rozmieszczenie 27 .

za odniesione sukcesy zostal mianowany marszalkiem. Zazadal on dalszego prowadzenia wojny przez Finlandie. a Juustila. 25 czerwca Sowieci skierowali do walki 97. 5 sierpnia 1944 prezydentem Finlandii zostal marszalek Mannerheim. L. Pomimo osiagniecia przez Annie Czerwona. jednakze opoznienie w wykonywaniu zadan przez sowiecka piechote morska. Korpus6w Armijnych opieraly sie na umocnieniach linii Pitkaranta-Syskyjaffl rvi-Loimola. Dezorganizacja wprowadzana w szeregach przeciwnika powodowala zahamowanie ofensywy Na poezatku sierpnia po przegrupowaniu silutworzono Grupe "R". Korpus Armijny generala A. W czasie odwrotu z Karelii Wschodniej Finowie wykorzystali doswiadczenia z "wojny zimowej". Dzieki skoncentrowaniu dziesieciu dywizji przelamali finski front i wdarli sie na glebokosc 6 km. uniemozliwilo odciecie drogi odwrotu jednostkom finskim z pozycji na polnoc od jeziora Onega. Dow6dca Frontu Leningradzkiego. i 6. 82 mozdzierze. kt6re dokonaly udanych kontratak6w. Ciezkie walki trwaly 72 godziny. Nastepnego dnia przybyl do Helsinek minister spraw zagranicznych Niemiec Joachim von Ribbentrop. Sily finskie liczace cztery dywizje i dwie brygady walczace w skladzie 5. Dywizja Piechoty i pulk artylerii samobieznej. i 32. Natorniast pozycje finskie nad rzeka Swir i na polnoc od jeziora Onega (tzw. Finowie wskazywali na ustabilizowanie sytuacji na froncie i mozliwosc osiagniecia dogodnego rozejmu. Po pieciu dniach wa1kiniedobitki oddzial6w sowieckich wycofaly sie na wsch6d i front ustabilizowal sie. doprowadzily jedynie do zajecia wysp w Zatoee Viipuri. Zaplanowany odwr6t umozliwil Finom wycofanie sie bez wiekszych strat i zajecie pozycji Pisi-Suurimaki-Sammatus. Korpus Armijny i 30. w tym czasie sily obroncow wzmocnily jednostki niemieckie: 122. Wyczerpane strony przeszly do obrony swoich pozycji. Goworow. kt6re okazywaly sie bezskuteczne wobec silnej obrony finskiej. 22 czerwca Finowie rozpoczeli nieoficjalne rozmowy ze Zwiazkiem Sowieckim. kosztem duzych strat. Svenssona. Armii rozpoczely nowa ofensywe na wsch6d od Viipurii. Finowie zdobyli 94 dziala. eskadra bombowc6w Ju 87 D oraz przyslanie kilkunastu tysiecy "Panzerfaust6w". Sowieci wystawili osiem dywizji i szesc brygad. chociaz powstrzymalo to ich ofensywe na wschod od Viipuri. Sztab generalny wprowadzil do walki 5. dwa spieszone pulki kawalerii i cztery dywizjony artylerii pod dowodztwem generala Raappana. Osiem dni pozniej Fino- 28 . Ponawiane do 9 lipca ataki sowieckie. ale brak odwod6w uniemozliwil wykorzystanie powodzenia i grozna sytuacje Sowieci zazegnali wprowadzajac nowe oddzialy do waIki. Okrazono szturrnujace dywizje sowieckie. Kiedy sytuacja Finlandii stala sie bardzo krytyczna Stany Zjednoczone (kt6re nie zerwaly dotad stosunk6w dyplomatycznych z polnocnoeuropejskim sprzymierzericem Niemiec) poprosily fin skiego charge' d'affaires 0 opuszezenie kraju. W rejonie zatoki Viipurii i linii Tali-Ihantala rozpoczela sie najwieksza bitwa w historii kraj6w skandynawskich. Pozycje finskie (kanal Saima) bronione przez trzy dywizje i jedna brygade nie zostaly przelamane. kt6ry wzmocnil obrone pomiedzy Kanalem Saimaa. Korpus Armijny Gwardii.gade Piechoty. przyczolkow lima frontu ustabilizowala sie wzdluz rzeki Vuosalmi. Finowie zaskoczyli Sowiet6w okrazajac dwie dywizje pod llomantsi i zadajac im duze straty. kt6ry stworzyl szybko nowy rzad i 25 sierpnia rozpoczely sie oficjalne rozmowy ze Zwiazkiem Sowieckim. Bardzo grozny okazal sie desant sowieckiej piechoty morskiej w Tuulos. Armii. linia Kar- humaki) zostaly zaatakowane 20 czerwca 1944 roku przez jednostki 7. 18 lipea dow6dca Frontu Leningradzkiego wstrzymal dalsze ataki. Przelamanie obrony spowodowalo zgrupowanie wszystkich sil finsko-niemieekich (dziewiec dywizji i trzy brygady). dokonujac licznych atak6w na oddzialy sowieckie posuwajace sie jedynie po drogach. 20 czerwca padlo pod naporem Sowiet6w Viipuri. dziewiec batalion6w piechoty. 22 czerwca cztery korpusy armijne sowieckiej 21. Sowieci w nastepstwie swych bezskutecznych wysilkow rozpoczeli przerzucanie sil na poludniowy brzeg Zatoki Finskiej.

Rumunia zaangazowala sie w utrwalanie systemu wersalskiego. Grecja i Turcja). W sumie finskie straty wyniosly 45 800 zabitych i zaginionych oraz 50 000 rannych i trwale okaleczonych. W wyniku traktatow pokojowych z Austria i Bulgaria w 1919 r. Bukowine. ktore 19 wrzesnia stalo sie podstawa dla tymczasowego traktatu pokojowego. Po jego smierci wladze przejela Rada Regencyjna w imieniu maloletniego ksiecia Michalao W czerwcu 1930 r. po wybuchu wojny niemiecko-polskiej Rumunia zachowala neutralnosc. W 1936 r. a rok pozniej Zwiazek Sowiecki zrealizowal postanowienia paktu Stalin-Hitler i zmusil Rumunie do oddania Besarabii i Bukowiny Polnocnej (czerwiec 1940). Nowy rzad. zas Zelazna Gwardie rozwiazano w 1938 roku. W 1922 r. wieksza czesc Banatu. poludniowa Dobrudze oraz Besarabie. stanowiace podstawe dla "Malej Ententy" skierowanej przeciwko Bulgarii i Wygrom. Michala). podjal walke z radykalnymi partiami lewicowymi. i z Wegrami w 1920 r. Partia komunistyczna byla zdelegalizowana od 1924 roku i pozbawiona wszelkich wplywow. W tej sytuacji Rumunia w lipcu 1940 r.liczaca 300 000 km2 i 17 milionow mieszkancow. RUMUNIA HI dwudziestoleciu mifdzywojennym Koniec I wojny swiatowej przyniosl Rumunii liczne korzysci terytorialne. Finlandia musiala takze przekazac dodatkowo Sowietom region Petsamo. odnowiono uklad sojuszniczy z Francia. dokonano uroczystej koronacji Ferdynanda I jako krola zjednoczonej Rumunii. podpisano sojusz wojskowy z Polska. Okres miedzywojenny charakteryzowal sie stalym zaciesnianiem zwiazkow z Polska (na KroleHlstHlo Rumunii plaszczyznie politycznej i militarnej) oraz z "Mal~ Ententa". a kilkunastu jej przywodcow (wraz z Corneliu Zelea-Codreanu) zostalo zastrzelonych podczas ucieczki. W listopadzie aresztowano kierownictwo tej faszyzujacej organizacji. Jugoslawia. w obliczu niekorzystnej sytuacji miedzynarodowej i wewnetrznej. W ten sposob powstala "Wielka Rurnunia" . W 1937 r. Krel Rumunii Michal I podczas przejazdzki "Kiibelwagenem" King Michael I enjoys a ride in "Kiibelwagen" 29 . 4 wrzesnia podpisano zawieszenie broni.wie zgodzili sie z sowieckim zadaniem przerwania wspolpracy z Niemcami i: wycofania wojsk niemieckich z Finlandii. przejal wladze i koronowal sie jako Karol II. w okresie konfrontacji politycznej pomiedzy liberalami a stronnictwami chlopskimi. ksiaze Karol (nota bene ojciec ks. Niemcy jednak stopniowo podporzadkowywaly sobie gospodarczo Rumunie. ktory objal teke ministra spraw wojskowych w rzadzie . W odwecie gwardzisci zastrzelili premiera Calinescu. W 1921 r."Romania Mare" . ktorej przynaleznosc do Rumunii mocarstwa potwierdzily w 1920 r. Rumunia otrzymala Siedmiogrod. Dzialalnosc zaczela wowczas intensyfikowac faszyzujaca Zelazna Gwardia wywodzaca sie z Legionu Michala Archaniola. pojawia sie na rumunskiej scenie politycznej general Antonescu (w latach 1933-1937 pelnil funkcje Szefa Sztabu Generalnego). utworzono "Entente Balkanska" (Rumunia. a takze uklady z Czechoslowacja i Jugoslawia.jednosci narodowej" patriarchy Mirona Cristea. W 1934 r. bazy w Hanko i Porkkala oraz zaplacic kontrybucje w wysokosci 300 milionow dolarow. W 1939 roku. Powrocono w nim do granic z 1940 r.

Rumunia przystapila do paktu antykorninternowskiego. Sformowano tez cztery brygady gorskie (poiniej przeksztalcone w dywizje) tworzace Korpus Gorski. Wysilek zbrojny Rumunii HI latach 1941-1944 Arrnia rumunska w 1939 roku liczyla dwadziescia jeden dywizji piechoty i szesc dywizji rezerwowych. przeznaczony do walki w trudnych warunkach zimowych oraz w gorach.wystapila z Ligi Narodow. W styczniu 1941 r. dwoch pulkow artylerii (dziala 75 nun. posiadajac trzy bataliony (trzy kompanie piechoty. doprowadzily do rozmow rumunsko-wegierskich (poczatkowo rue osiagnieto porozumienia). batalionu saperow i lacznosci. Nastapila reorganizacja rzadu pod kierownictwem "conducatorula" Antonescu. Gigurtu. a Horia Sima uciekl do Niemiec. rezygnujac tym samym z gwarancji angielskich (wtedy bedacych jedynie fikcja).4. Dziafania wojsk rumunsklch na froneie wschodnim w latach 1941 . Nacisk nowego rzadu oraz niepomyslna sytuacja wewnetrzna (strata 30% terytorium i zamieszkujacej tam ludnosci) zmusily Karola II do abdykacji na rzecz syna Michala. szwadron kawalerii. kompania wsparcia z 47 dzialami pancernymi). Widac to na przykladzie dywizji.1945 30 . ale w efekcie postanowien drugiego arb itrazu wiederiskiego (30 sierpnia 1940) Rumunia utracila Maramuresz. Pulk piechoty mogl dobrze pelnic zadania obronne . Organizacyjnie byly one przydzielone do trzech dowodztw armijnych (1. zolnierzy) skladala sie z dwoch trzybatalionowych pulkow strzelcow gorskich oraz batalionu rozpoznawczego. natorniast baony 25-26 odbywaly trening do dzialan na nartach. W tym czasie Wlochy i Niemcy popierajace polityke wegierska. Kriszane i polnocny Siedmiogrod (43 500 km-). grupy rozpoznawczej (czesciowo zmechanizowanej). Karola II nie uratowal rzad J.3. haubice 100 mm). Natomiast we wrzesniu w Craiowej zawarto uklad.17 500 zolnierzy.Dobrudzy Poludniowej. 4 wrzesnia 1940 szefem rzadu zostal Ion Antonescu (wicepremierem byl Horia Sima z Zelaznej Gwardii). Skladaly sie one z trzech pulkow piechoty. Istnialy tez elitane jednostki. gwardzisci zostalijednak odsunieci od wladzy. W listopadzie 1940 r. kompania karabinow maszynowych. W pazdzierniku oddzialy niemieckie zaczely obsadzac strategiczne rejony kraju. ktore byly doraznie wzmacniane pulkiem artylerii (dziala gorskie 75 mm ihaubice 100 mm Skody). rnimo wlaczenia sie w prace gabinetu Antonescu przygotowywala jednoczesnie zamach stanu. jak Dywizja Graniczna oraz Dywizja Gwardii. Zelazna Gwardia.. Bataliony 1-24 byly szkolone niezaleznie od siebie. w ktorym Rumunia zrzekala sie na korzysc Bulgarii .). Rosnace wplywy niemieckie znalazly swoje odbicie rowniez w strukturze organizacyjnej wojska.. Brygada Gorska (12 tys. opartym na trakcji jucznej. Dywizja osiagala stan .

tworzac w 1940 r.Powazna sile stanowila kawaleria.. 31 King Michael I and marshall Ion Antonescu inspecting the infantry regiment equipped with ex-French light artillery prime-movers Renault UE Mle 31 31 . 35. saper6w oraz dywizjonu rozpoznawczego. byly wykorzystywane poczatkowo wedlug wzor6w francuskich. Wojska pancerne i zmotoryzowane. pulku artylerii (dwa bataliony). Batalionu Pancernego).. 27. opr6cz jednostek liniowych zmobilizowano rowniez wojska pozostajace w rezerwie.. Istnial tez samodzielny 2. Specjalny rodzaj wojsk obsadzal. W 1941 r. Soldiers are wearing Roumanian helmets (Dutch helmets made in Roumania under licence) Krel Rumunii Michall i marszalek Ion Antonescu dokonuja inspekcji pulku piechoty wyposazonego m. dywizje rezerwowe. Pulku Strzelc6w Zmotoryzowanych oraz 1. Wojska te staly sie podstawa dla 1. Dywizji Ochronnej. Pulku Pancernego (126 czolgow Skoda R-2). Tworzyly je 25. fortyfikacje w Besarabii. kt6re mialy podobna strukture organizacyjnajak liniowe dywizji piechoty. brygady kawalerii (6 500 zolnierzy) skladaly sie z dw6ch pulkow kawalerii.. i 4. 37 na podstawie przeciwlotniczej Zolnlerze nosza rumunskie helmy (byIy to helmy holenderskie produkowane w Rumunii na podstawie Iicencji) Roumanian CZ vz 37 machine gun as an AA weapon. Pulk Pancerny wyposazony w roznorodny sprzet pancerny (czesc czolgow pozyskano w wyniku internowania w Rumunii polskiego 21. 32. tworzaca szesciobrygadowy (pozniej dywizyjny) Korpus Kawalerii. Skladala sie ona z 1. kornpanii przeciwpancernej (dziala 47 mm). 1. Zmotoryzowanego Pulku Artylerii. rozbudowano je. lecz posiadaly uzbrojenie wycofane z jednostek pierwszorzutowych. Dywizje Pancerna.. 30. 3. pulku zmotoryzowanego.in w ciagnikl artyleryjskie Renault UE wz. 31. Dywizji Fortecznej i 2. Rumunski karabin maszynowy CZ wz. utracone pozniej na rzecz ZSRS. Czesc z dwudziestu pieciu pulkow kawalerii byla przydzielona do oddzialow rozpoznawczych w dywizjach piechoty. W 1941 r.

brygada fortyfikacyjne pod dowodztwem generala dywizji lana Aureliona i 5. Rumuni przekroczyli Prut Iarniac opor sowieckiej 9. w sklad ktorego wchodzily 9. Korpus Armijny (dowodca general dywizji Nicolae Macici). Korpusu Armijnego (1. dywizje piechoty). i 2. Dywizji Piechoty). Oywizji Piechoty zwiekszylo efektywnosc ofensywy w Besarabii.. Na terenie Bukowiny Polnocnej dzialala 3. Brygada Kawalerii oraz 1.. Ofensywa rozpoczela sie 4 lipca 1941 r. Rumuni wspoldzialali z nierniecka 11. i 8. Armia (dowodca general armii Petre Dumitrescu) skladajaca sie z Korpusu Gorskiego (I i 4 brygad gorskich oraz 7. Dywizja Graniczna) dowodzonego przez generala dywizji Leventi Ghearghe oraz 11. Dywizji Pancernej i 13. 5. a takze Korpusu Kawalerii (5. 14.. Armie (dowodca general armii Nicolae Ciuperdi) skladajaca sie z 3. 1. a wprowadzenie do akcji 1. Dywizji Gwardii) pod dowodztwem generala dywizji Vasile Atanasiu. Dywizja Piechoty. terytorium. W sierpniu 1941 r. Korpusu Armijnego (15. Rumunia wypowiedziala wojne Zwiazkowi Sowieckiemu. W ciagu miesiaca Rumunia odzyskala zaanektowane przez ZSRS w 1940 r. Dywizji Piechoty). Rumunska 3. Zmobilizowano 4.00. 35. okrazajac i niSZCZqCieprzyjacielskie jednostki znajdujqce si~ n l ~l Zolnierze rumuascy defiluja w wyzwolonym Kiszyniowie Roumanian troops are parading in libertated Kiszyniov 32 . do opuszczenia polnocnej Bukowiny juz 9 lipca. Dzialania oslonowe w de1cie Dunaju zapewnial2. Mimo zacieklego oporu Sowieci wycofywali sie. 0 godzinie 13.22 czerwca 1941 r. brygad kawalerii). Armia gleboko przeniknely w glab ugrupowania sowieckiego Frontu Poludniowego. 6. 7. zas do 26 Jipca Sowieci opuscili calkowicie Besarabie. dywizje piechoty. Korpusu Armijnego (21. wojska rumunskie rozpoczely dzialania ofensywne na Ukrainie. i 10. Armia generala pulkownika Eugena von Schoberta (podporzadkowane mu byly rumunskie 6. 8. Armia wraz z niemiecka 11. Blyskawiczna ofensywa rumunsko-niemiecka zmusila sily sowieckie. W polowie miesiaca zajeto stolice regionu Kiszyniow. Armii. Wspoldzialac z Rumunami mial niemiecki 54. Oddzial Piechoty Morskiej. Korpus Armijny. Dywizja Piechoty. Dywizja Rezerwowa i 1.

Atak zmusil Sowietow do wycofania sie na druga linie obrony. Utworzono sily policyjne pod dowodztwem podpulkownika Niculescu.. W ich sklad wchodzily 3. ktore byly wspierane przez okrety Floty Czarnomorskiej. 7. Po tygodniu walk rozpoczelo sie oblezenie Odessy .. trzech batalionow zandarmerii. 30 wrzesnia rozpoczela sie ewakuacja Odessy. przekroczyla 7 sierpnia Dniestr.. zwany Transnistria przekazano administracji rumunskiej. i 2. Podobnie atak 28 sierpnia nie spowodowal powazniejszych zmian. Kolejny rumunski szturm (11 wrzesnia 1941) przy udziaIe niernieckich wojsk inzynieryjno-saperskich przeprowadzil nowy dowodca 4. Rumuni stracili 17 729 zabitych. Stolica regionu zostala Odessa. October 1941. Miasto zarnienione w twierdze. brygady forteczne. 11. Korpusu Armijnego (general Aurelian Son). 35. 21. bylo bronione w oparciu 0 przygotowane przed wojna fortyfikacje.glownego sowieckiego portu handlowego nad Morzem Czarnym. 3. 9. ktory przy ogromnych stratach rumunskich nieznacznie tylko zmienil linie frontu (zajeto Fontanke i wzieto 7 000 jencow). W twierdzy zamknely sie: Samodzielna Armia Nadmorska. po przelamaniu pozycji sowieckich pod Dalnikiem dotarIy do Odessy. 5. 18 sierpnia przeprowadzono pierwszy szturm. Wladze rumunskie przejely odpowiedzialnosc za bezpieczenstwo wewnetrzne tego terytorium.. slabego batalio- nu rozpoznawczego oraz batalionu artylerii). Dywizja Gwardii. a takze Korpus Lotniczy Focsani. Armii. Armii general Iosif Iacobici. Armia (dowodca general Petre Dumitrescu). Ciezarowka to zdobyczny ZIS-S Roumanian troops in Odessa. 63 345 rannych oraz 11471 zaginionych. Dywizja Pancerna... Komendantem wojskowym byl general Gineraru. skladajaca sie z pieciu dywizji piechoty. Ustanowiono cywilny zarzad z profesorem Alexianu na czele. Korpusu Armijnego (general Vasile Atanasiu). The truck is a captured Soviet ZJS-S Zdobycie zmiany kierunki sierpnia Odessy linii frontu - 1941 Na mapie (sierpleri zaznaczono 1941). Korpusu Armijnego (dowodca general Teodor Ionescu). W dalszym ciagu aktywna operacyjnie byla 3. dywizje ochronne (dywizja ochrony skladala sie z trzybatalionowego pulku piechoty. Od konca wrzesnia ubezpieczala tyly sit niemieckich atakujacych Krym Zolnierze rumunscy w Odessie. Dywizja Rezerwowa. Walki 0 miasto trwaly do 16 pazdziemika 1941 r. Armia zlozona z 1. oddzialy NK WD. 2.miedzy Dniestrem a Donem. 3. Dywizja Forteczna oraz l. 7. Wzmocniona 4.pazdziernik (DPiech. 5. 10 . dywizje piechoty. W efekcie umow miedzypanstwowych z Niemcami. a 6 pazdziernika pierwsze oddzialy rumunskie. brygady kawalerii oraz 1. tymczasowo byla podporzadkowana niemieckiej 11. Dywizja Graniczna. dwoch brygad kawalerii oraz dwoch brygad fortecznych. Korpusu Armijnego (general Constantin Constantinescu). Podlegaly mu 1.. pazdzlernik 1941 roku. 15.) atak6w wojsk rurnunsklch rumunsklch 1941 roku i rozmieszczew dniu nie jednostek 33 . I. obszar znajdujacy sie pomiedzy Dniestrem a Bohem.

Brygady Gorskiej) oraz 1. rumunski Korpus Gorski (1. oraz 18. Nastepnie wymienione jednostki zostaly przerzucone 26 grudnia na Polwysep Kerczenski. W maju rumunski 7.! Cukru" system bastionowy II wzgorza i gory Kegel oraz wzieli 10 000 jencow podczas zajmowania Balaklawy. Nastepnie wiekszosc 3. Brygada Kawalerii wspomagaly walki 11. gdzie walczyly z sowieckim desantem spadochronowym. w operacji krymskiej byly wysoko oceniane przez generala von Mansteina. Armii wykorzystano do obrony wybrzeza czarnomorskiego. Armii na Krymie. 1942 rok. 42 uzbrojeni w zdobyczne karabiny Mosin wz. a nastepnie wzmocniono ich stan osobowy. Dywizji Gorskiej na wzgorze Sapun (28/29 czerwca 1941 roku). dywizje piechoty oraz 8. brygady gorskie. Pelnym sukcesem zakonczyl sie brawurowy nocny atak 1. lecz pomoc niemiecka zniweczyla poczatkowy sukces. i 4. w czasie ktorego Rumuni zajeli wazne strategicznie wzgorze zwane "Glow. wspoldzialajac z niemieckimi 30. 1942. 91/30 i reczny karabin maszynowy DP Roumanian troops wears German M 42 helmets and armed with captured Soviet M 91/30 Mosin rifles and DP machine gun i znajdowala sie na obszarze pomiedzy Dniestrem a Dnieprem. 7 czerwca 1942 r. i 54. Brygada Gorska. W drugim szturmie Sewastopola trwajacym od 17 listopada brat udzial "Rumunski Oddzial Wydzielony Pulkownika Korne" (skladajacy sie z 6. Oddzialy rumunskie biorace udzial. 4lipca Sewastopol zostal zdobyty. Jedynie 1. Dywizja Kawalerii) wspomagal niemiecki atak na przyczolek kerczenski. W marcu 1942 r.Podczas przemarszu na Kaukazie zolnierze rumunscy u:i:ywali takze wielbladow. Korpusami Armijnymi wzial udzial w szturmie Sewastopola. Note Roumanian soldier is wearing a white painted helmet Zolnierze rumunscy w niemieckich helmach wz. Korpus Armijny (10. Dywizja Piechoty). brygady gorskie i kawalerii przemianowano na dywizje. i 4. i 19. Na Krymie Rumuni utracili 1 874 zabitych i zaginionych oraz 6 580 rannych. Uwage zwraca zolnierz w helmie pomalowanym na bialo Camels at war! Roumanian troops riding them during adwance on Caucasus. Podjety kontratak sowiecki zmusil sily rumunskie do czesciowego cofniecia sie. 18 pazdziernika 1941 sily niemiecko-rumunskie przelamaly Przesmyk Perekopski. Brygada Gorska zajmowala odcinek wybrzeza pomiedzy Feoidozja a Alusta. W listopadzie rurnunska 1. Doswiadczenia z walk 0 Odesse i Sewastopol spowodowaly reorganizacie armii rumunskiej. Pulku Zmotoryzowanego i Dywizjonu Zmotoryzowanego z 5. dywizje gorskie. oraz 8. Dywizjom piechoty (zmuiejszonym do poziomu 34 .

13 500 zolnierzy) odebrano trzy bataliony piechoty, wzmocniono bataliony saperow, rozpoznawczy oraz kompanie broni przeciwpancernej. 1. Dywizja Pan cerna, po powrocie z frontu (sierpien 1942 r.) uzupelnila straty . w sprzecie dostawa dziesieciu PzKpfw III oraz dziesieciu PzKpfw IV. Przemysl zbrojeniowy Rumunii, byl oparty na licencjach (m.in. produkcja znakornitej broni strzeleckiej czechoslowackiej finny Zbrojovka), rozwijal rowniez samodzielne konstrukcje. Od 1941 r. Rumuni produkowali granaty, miny, reczne i ciezkie karabiny maszynowe, mozdzierze kalibru 60 mm i 81 mm, dziala przeciwlotnicze 37 mm i 75 mm oraz wiele rodzajow amunicji. W 1942 r. rozpoczeto produkcje pistoletu maszynowego 9111111 "Orita", mozdzierza 120111111 dziala przeciwlotoraz niczego 75 111111 "Re~ita". Naciski niernieckie spowodowaly intensyfikacje wysilku wojennego Rumunii. Marszalek Antonescu przyrzekl Niemcom udzial 500 tysiecy zolnierzy rumunskich w dzialaniach na froncie wschodnim. Miedzy styczniem a kwietniem

1942 r. 6. Korpus Armijny (1.,2.,4.,20. dywizje piechoty) znajdowal sie w skladzie niemieckiej Grupy Armii "Poludnie". Majowa sowiecka ofensywa na poludnie od Charkowa spowodowala straty w szeregach 1. i 4. dywizji piechoty. Niemcy przygotowali odpowiedz w postaci poteznej ofensywy letniej. Skoncentrowano czterdziesci dywizji piechoty, szesnascie dywizji pancernych oraz sily sojusznicze. 22 czerwca 1942 r. rozpoczela sie blyskawiczna kampania, ktora w zalozeniu miala zniszczyc ekonomiczne podstawy Zwiazku Sowieckiego (odciecie od bakijskiej ropy i sojuszniczych dostaw z Iranu). Rumunski 6. Korpus Arrnijny zostal podporzadkowany niemieckiej 4. Armii Pancernej. Udzialem Rumunow byly ciezkie walki nad rzeka Aksai w sierpniu 1942 r. W poczatkach wrzesnia 6. Korpus Armijny zostal przesuniety do zadan obronnych na poludniowym skrzydle wojsk niemieckich szturrnujacych Stalingrad. Pozniej zostal wzmocniony przez rumunski 7. Korpus Armijny (5. i 8. dywizje kawalerii) i 18. Dywizje Piechoty. W polowie

Rumuilska 1. Dywizja Pancerna "Romania Mare" podczas defiJady w Bukareszcie w 1942 roku, 126 czolgow Skoda R-2 zostato zakupionych w Czechoslowacji w latach 1937-39 Roumanian 1st Armoured Division "Romania Mare" is parading in Bucharest 1942, Skoda R-2 tanks. Roumania bought in 1937-39 126 Skoda R-2 tanks in Czechoslovakia .

35

listopada sily rumunskie polaczono i stworzono 4. Annie. Sytuacja wojsk rumunskich znajdujacych sie na poludnie od Stalingradu byla ciezka. Mirno podniesienia stanow osobowych oraz przydzielenia dodatkowych jednostek artylerii sytuacja nie poprawila sie, Dywizje rumunskie obejmowaly 25-40 km linii frontu. Lokalne ataki sowieckie byly odpierane. Nierncy pozbawieni odwodow nie mogli jednak wesprzec sojusznika. Natomiast na kierunku stalingradzkim dzialala rumunska 3. Arrnia, (dowodca byl doswiadczony general Durnitresen, ktora skladala sie z I. Korpusu Arrnijnego (7. ill. dywizje piechoty), 2. Korpusu Arrnijnego (9. i 14. dywizje piechoty), 4. Korpusu Arrnijnego (13. Dywizja Piechoty i 1. Dywizja Kawalerii) oraz 5. Korpusu Armijnego (5. i 6. dywizje piechoty). W odwodzie znajdowaly sie: 15. Dywizja Piechoty, 7. Dywizja Kawalerii oraz 1. Dywizja Pancerna. Oddzialy obejmowaly srednio 20-24 km Iinii frontu, jednakze Rumunorn brakowalo

broni przeciwpancernej. Korpus kawalerii (5., 6. i 9. dywizje kawalerii) w czasie letniej ofensywy 1942 r. walczyl na prawyrn skrzydle wojsk niernieckich atakujacych w kierunku Kaukazu. (poczatkowo w jej skladzie byla 3. Annia, ktora we wrzesniu zostala przeniesiona do niernieckiej Grupy Annii "B").

Rumunskie dzialko przeciwpancerne Resita kalibru 47 mm w rejonie Stalingradu, 1942 rok Roumanian AT gun Resita 47 mm on position near Stalingrad, 1942

Rumnnski podwojnie sprzezony, przeciwlotniczy wielkokalibrowy karabin maszynowy Hotchkiss wz. 30 kalibru 13,2 mm oslania lotnisko polowe w rejonie Stalingradu, 1942. Zolnierze posiadaja helmy typu Adrian wz. 15 z plakietkami krola Ferdynanda (z okresu I wojny swiatowej) i krola Karola oraz typowe rumunskie bermyce futrzane Roumanian dual AA Hotchkiss M 30 13,2 mm on position on an airfield near Stalingrad, 1942. Note Roumanian Adrian M 15 helmets with King's Ferdinand and King's Charles sign and traditional Roumanian fur hots 36

Jednostki kawaleryjskie zdobyly port w Jezsku (7-9 sierpnia) i Temruk. Pozniej kawaleria zajela Anape, Noworosijsk i Polwysep Tamanski. 2. DOor. (gen.Dumitrache) walczyla w Grupie Armii "A". Od 22 sierpnia do 2 wrzesnia dywizja walczyla pod Bakssanem, pozniej trzymala odcinek frontu pod Kara-Kora. Razem z niemieckimi 13. i 23. DPanc nacierala na N alczik (zdobyty 30 pazdziernika). 2. DOor. Bronila rej. Alagir-Ordzonikidze. W skladzie 17. Armii byla 3. DOor., brala udzial w walkach pod Terekiem i natarciu na Tuapse. W wyniku poniesionych strat jednostka przeszla do obrony. Dzialania byly zdominowane przez Niemeow, dlatego tez Rumunii mie1i problemy z zaopatrzeniem dla wlasnych jednostek (opartym na transporcie konnym, a czesciowo motorowym). Brakowalo amunicji do broni reeznej, granatnikow, armat przeciwpancernych Bofors (ex-polskich), Breda i Bohler oraz dzial polowych. Problemem bylo zdobycie wystarczajacej ilosci benzyny. W obliczu zblizajacej sie of ensywy sowieckiej wojska rumunskie budowaly umocnienia polowe i tworzyly pola min owe. Jednakze dysproporcja sil byla ogromna. Sowieci skoncentrowali nad Donem sily pod dowodztwem generalow Rokossowskiego - Front Donski (atak w kierunku poludniowym na Kalacz) i Watutina - Front Poludniowo-Zachodni (uderzenie w kierunku poludniowo-zachodnim na Lichaja). Na poludniu naprzeciwko 4. Armii stal Front Staligradzki generala Jeremienki (atak na Abganerowo). Calosc koncepcji opracowal marszalek Zukow i general Wasi1ewski. Ofensywa sowiecka rozpoczeta 19listopada o godzinie 5.30 nie byla zaskoczeniem dla Rumunow, ktorzy stali na liniach uderzenia. Jednakze pozycje rumunskie zostaly przelamane, zas kilka kontratakow (15. Dywizja Piechoty i 7. Dywizja Kawalerii) zostalo odpartych. Sowieci odcieli 5., 6., 15. dywizje piechoty oraz cz~sc 13. i 14. dywizji piechoty. Utworzyly one grupe "Lascar" (od nazwiska dowodcy 6. Dywizji), ktora walczyla odizolowana od niernieckiej 6. Armii. Proby przebicia nie powiodly sie

i grupa "Lascar" poddala sie 24 listopada. Z silami niemieckimi w Stalingradzie polaczyla si~ 1. Dywizja Kawalerii. Pozostale sily rumunskie utworzyly w grudniu 1942 r. 2. Korpus Arrnijny (1. Dywizja Pancerna, 7. Dywizja Kawalerii oraz 14. i 15. dywizje piechoty) podporzadkowane dowodztwu niemieckiemu. 20 listopada rozpoczela sie ofensywa na potudnie od Stalingradu. Sowieckie czolgi poniosly ciezkie straty na rumunskich polach minowych. Front Stalingradzki przelamal obrone rumunska w rejonie Iwanowski, jeziora Saupa i Caca oraz miasta Caca i Barmancak. J ednak R umuni zostali zmuszeni do wycofania sie pod impetem uderzenia. 20. DywizjaPiechoty zostala odcieta w Stalingradzie. Ocalona czesc I., 2. i 18. dywizji piechoty (6. Korpus Armijny) oraz cala 4. Dywizja Piechoty wraz z 5. i 8. dywizjami kawalerii (7. Korpus Arrnijny) wycofaly sie na linie rzeki Aksai. Kleska pod Stalingradem zmusila Rumunow do wycofania zajetych pozycji gorach Kaukazu. 4 grudnia 1942 roku 2. DOor. otrzymala rozkaz odwrotu. Panowaly wtedy ciezkie warunki, temperatura spadala do - 40oC. W styczniu 1943 roku 3. DOor. rozpoczela wycofywanie razem z niemiecka 17. Armia w kierunku PIw. Tamanskiego. Wlutym obie jednostki gorskie osiagnely rzeke Kuban. Jednostki gorskie i kawaleryjskie nie poniosly strat podczas odwrotu, dlatego tez zachowaly wysokie morale (np. 8. DKaw. dowodzona przez gen. Korne): Jednak oddzialy rumunskie po klesce stalingradzkiej nie przedstawialy wiekszej wartosci bojowej. Do konca grudnia jednostki 3. i 4. Arrnii zostaly wycofane z frontu i wyslane do kraju w celu reorganizacji. Letnia ofensywa 1942 roku pochlonela 155 000 zolnierzy rumunskich. Po powrocie do kraju oddzialy ponownie wzmocniono. Dywizja piechoty skladala sie teraz z trzech trzybatalionowych pulkow piechoty, dwoch dwubatalionowych pulkow artylerii oraz oddzialow tylowych. Rozpoczeto formowanie dywizji treningowych (0 podobnej numeracji do jednostek pierwszej linii), skladajacych sie z trzech dwubatalionowych pulkow

37

Sowieci odcieli Krym oraz wysadzili desant na Polwyspie Kerczenskim.C. w Transnistrii rozmieszczono dodatkowo.. dowodztwo konczylo reorganizacje i powiekszanie arrnii rumunskiej. dywizje gorskie. Polwysep zajmowala wowczas niemiecka 17. Nadciagajace wojska sowieckie zmusily Rumunow do opuszczenia Odessy (10 kwietnia 1944) i wycofania sie za Dniepr. Dywizje Pancerna wzmocniono dostawa sprzetu niemieckiego (90 PzKpfw IV Ausf. i 4.. Przeksztalcono formacje kawaleryjskie. zblizajaca sie do granic Rumunii.. i 19. Pozostawiono tylko jedna "klasyczn'!" . W lutym 1943 r. budowanie na podwoziu czolgu Skoda R-2. Przeformowano l. W 1943 r.. skladajaca sie z pieciu dywizji niemieckich i siedmiu jednostek rumunskich (1. Dzieki marynarce rumunskiej udalo sie odeslac morzem 42 000 Rumunow 12 maja 1944 r. jedynie podoficerowie posiadaja pistolety maszynowe MP-40 1 st Airborne Battalion of Roumanian Army on parade. dywizje gorskie) stacjonowala na Krymie. i 3. Latem 1943 r. dywizja gorska) stano wily lacznie 40% sil znajdujacych sie na Kubaniu i polwyspie Tamanskim. ktore Niemcy wykorzystywali do obrony wybrzeza i dzialan przeciwpartyzanckich. Wojska sowieckie przygotowywaly sie przez miesiac do szturmu swojej dawnej twierdzy (brak ciezkiej artylerii)..M.A. a takze zdobycznych T-60. przeciwko ktoremu skierowano 6. dywizje piechoty). oddzialy Armii Czerwonej przekroczyly po lodzie Siwasz omijajac niemieckie umocnienia na Przesmyku Perekopskim. dywizje kawaleryjskie staly sie zwiazkami piechoty. general Almedingen (nowy dowodca 17. Uzbrojenie stanowia karabiny Mannlicher wz. w ramach uzupelnienia znajdujacych sie tam sil wojskowo-policyjnych 3. Czesc oddzialow (1. W nastepstwie sowieckiego uderzenia sily rumunsko-niemieckie wycofaly sie na Krym. Dywizja Kawalerii oraz 10. 2. 1943.1.A. W grudniu walczyly one pod Eltingen. ktora patrolowala polnocne wybrzeze Morza Azowskiego. only NCO's are armed with MP-40s na ewakuacje czesci odcietych wojsk. Soldiers are armed the old Mannlicber M 93 rifles. Impet ofensywy sowieckiej przy jednoczesnej biernej postawie 17. Dywizje Gorska. 9. Dywizje Kawalerii przefonnowano w jednostke zmotoryzowana. w niezmienionym schemacie organizacyjnym. Dywizje Kawalerii. Armii). i 4. W okresie zmagan z Armia Czerwona. H. Lacznie 6 500 zolnierzy. skapitulowal. Dywizja Gorska w okresie od pazdziernika 1943 do kwietnia 1944 roku osiagnela duze sukcesy walczac z sowiecka partyzantka w Gorach Krymskich. utworzono 24. 1943. Niebezpieczenstwo natarcia sowieckiego i duze straty zmusily nowo sformowana jednostke do wycofania sie za Dniepr. Wojska sowieckie w wyni- 38 . na froncie wschodnim byly zaangazowane Korpus Kawalerii i Korpus Gorski. Armia pod dowodztwem generala Janecke.piechoty oraz slabego batalionu artylerii (dziala 75 rom). stojacy na czele resztek sil niemiecko-rumunskich. 2. W grudniu 1943 r. Dywizje Pancerna. StuG III oraz SdKfz 222). as. i 24. Batalion Spadochronowy podczas defilady. wycofujace sie z kierunku kaukaskiego oddzialy rurnunskie (Korpus Kawalerii oraz 2. W listopadzie 1943 r. Dywizje Piechoty. 8 kwietnia 1944 r. dywizje piechoty). 15. 6. ktora wyposazono w czolgi PzKpfw. Armii zmusily sily rumunsko-niemieckie do wycofania sie w kierunku Sewastopola. 1. co pozwolilo Rumunski 1. 38 (t) oraz w dziala samobiezne czesciowo rodzimej konstrukcji T. Dywizje Kawalerii i 3. 8.. Zwiekszono stan dywizji kawalerii do poziomu 8 700 szabel. 93. 6. 3. Jeden z batalionow piechoty tej jednostki wyposazono w transportery opancerzone SdKfz 250 i 251. Korpus Armijny (8. W latach 1943-44 podjeto wysilki zmierzajace do unowoczesnienia struktury jednostek piechoty.

i 13. w 1944 roku 39 .okreg ufortyfikowany Focsani-Dunaj. rozpoczal Z. W sklad Armi j nej Grupy "W ohler" wchodzila rumunska 4. W niemieckich zwiazkach wchodzacych w sklad 4. Dywizja Gorska wchodzily w sklad niemieckiego 29. Brygada Gorska) i 7. 8. Armii zlozonej z 3. i 7. i 15. Korpusu Armijnego (2. Front Ukrainski Malinowskiego. Armii i zaj'l123 sierprua Iasi. Korpusu Armijnego (Dywizja Gwardii i 4. dywizja piechoty). 5 dywizja Kawalerii i 103. i niemiecka 76. Marszalek Antonescu sugerowal kontrolowany odwrot na Iinie Karpaty . Korpusu Armijnego (6. Armii byla przydzielona rumunska 14. Armii znajdowaly sie 1. Armia zlozona z I. 7. Trzonem Armijnej Grupy "Dumitrescu" byly rowniezjednostki rumunskie. Dywizja Pancerna. 9. Skoncentrowane zostaly w 3. 5. co bardzo skrociloby i ulatwilo obrone. Dywizja Piechoty. Brygada Gorska) i niemiecki Korpus Armijny "Mieth" (w skladzie ktorego walczyla rumunska 11. 5. W odwodzie znajdowaly sie I. Dzialania zaczepne 20 sierpnia 1944 r. Armii. i 104. dywizje piechoty oraz 110. Malinowski uderzyl nastepnie na pozycje niemieckiej 8. Korpus Pancerny). Hitler odrzucil te koncepcje. Resztki 4. Korpusu Armijnego. dywizje piechoty (57. W niemieckiej 8. i 20.. dywizje piechoty oraz 101. Nie pomogly kontrataki 1. Brygada Piechoty). Dywizja Piechoty podJegala dowodztwu 2. i 18 Dywizje Piechoty oraz 1. Rumunska 21. dywizje piechoty. Szybko przelamano pozycje rumunskiej 4. DPiech).ku letniej ofensywy zatrzymaly sie na granicy z Rumunia. Dywizja Piechoty oraz 4. Armii operowal rumunski 4. Dywizji Pancernej (stosunek sill :6). motywujac to koniecznoscia obrony Besarabii. Korpusu Armijnego (103. Armii wycofaly sie w kierunku Karpat. Korpus Armijny (3. Dywizja Piechoty. SHy rumunskie byly podporzadkowane Grupie Armii "Poludniowa Ukraina" (dowodca jej byl general Friessner). W tym samym czasie wojska Ofensywa Armii Czerwonej w Rumunii. Korpusu Armijnego. brygady gorskie). Dywizja Kawalerii. Do niemieckiej 6.

Ograniczona byla swoboda dzialania i akredytowania przedstawicieIstw dyplomatycznych.. Wybrano. kt6ry zabezpieczal Slowacje przed interwencja wegierska. pr6bowala wyrwac sie z pulapki. System wladzy byl zblizony do frankistowskiego konserwatyzmu. 24 FeldmarschaU Wilhelm Keitel «:luring visit in Preszburg. Korpus Rezerwowy (6. Siowacka kompania honorowa uzbrojona jest w czeskie karabiny Mauser wz. The Slovakian honor guard is armed with the Czechs M 24 Mauser rifles 40 .15. Zarzadzona powszechna mobilizacja nie powiodla sie. Spowodowalo to przyspieszenie przystapienia Rumunii do koalicji antyniemieckiej. Dywizje Zmot. ale nie udalo sie jej przelamac pierscienia okrazenia. walczyla z przewazajacymi silami. i 8. Rozpoczeto rozmowy ze Sprzymierzonymi. 115. 1942. Slowacja mogla (w porozumieniu z Niemcami) zawierac uklady miedzynarodowe.. jednakze utrzyrnano elementy suwerennosci wpostaci funkcjonujacej granicy celnej. Skoncentrowano tam 106. Wefekcie gwaltownych walk Sowieci zlamali op6r 4. ktory zakonczyl sie przekazaniem spornych terytori6w sasiadowi.3. Kleska Grupy Armii "Poludniowa Ukraina" ujawnila tendencje opozycyjne wobec szefa rzadu marszalka Antonescu. slowackiej waluty.. kt6rzy ostro rywalizowali z Gwardia Hlinkowa Vojtecha Tukia i Alexandra Macha. brygade forteczna . Dominacja poteznego partnera byla oczywista. Armii. 23 sierpnia 1944 r. Dywizji G6rskiej oraz 21. Rumuni pr6bowali bronic sie na linii Focsani. Niemcyw obliczu zmiany frontu dotychczasowego sprzymierzenca zbombardowali Bukareszt. Natomiast wynikiem rozmow niemiecko-slowackich w Berlinie byl uklad obronny. ofiarowujac zerwanie sojuszuz Niemcami pod warunkiem zwr6cenia Rumunii. kr6l Michal. Dywizji Piechoty i znalezli sie na tylach rumunskiej 3.3. Jednak juz u zarania swej panstwowosci Slowacja znalazla sie w konflikcie granicznym z Wegrami. popierany przez czesc korpusu oficerskiego. Nastepnie 2. wyposazona w dziala przeciwlotnicze 88 mm.. Cala wladza skupila sie w rekach ludakow. de SLOWAClA Powstanie i historia panstwa Slowacja po roku 1918 mogla nadal nalezec do Wegier alba zwiazac sie zPolska (Slowacy prowadzili na ten temat rozmowy w Krakowie z Polska Komisja Likwidacyjna) lub z Ciechami. Frontu Ukrainskiego dowodzone przez Tolbuchina rozpoczely dzialania z przyczolka pod Grigopolem (naprzeciwko Tyraspola). Byl on prezydentem i przewodniczyl Radzie Panstwa. Na czele panstwa stal ksiadz Josef Tiso. i 3. obalil jego rzad i utworzyl nowy z generalem Siiniitescu na czele. aresztowal "conduciitorula". wsrod Slowak6w. Podczas konferencji monachijskiej (29 wrzesnia 1938) i w marcu 1939 r. Jednoczesnie marszalek Antonescu probowal pertraktacji z Sowietami. W tej sytuacji rnarszalek Antonescu probowal przegrupowac obrone. Pr6ba wycofania sie na umocniona linie Dunaju nie powiodla sie w wyniku blyskawicznych postepow sowieckichjednostek pancernych oraz desant6w w delcie Dunaju.21. lecz pozniejsza dominacja Pragi nie budzila jednak entuzjazmu Marszalek Wilhelm Keitel podczas wizyty w Bratyslawie. Panstwo slowackie nie zostalo wlaczone do Wegier. wlasnej. wzmogly sie tendencje separatystyczne Slowak6w. 1942. Front Ukrainski odciely ~. Wyrazicielem postulat6w autonomii byla Hlinkowa Slowacka Partia Ludowa (ludacy). Niemcy poparli slowackie aspiracje i 15 marca Wehrmacht wkroczyl do doliny Wagu. dywizje rezerwowe) oraz 8. Okrazona 3. Arrnia. utraconej w 1940 Transylwanii. i 121. stworzyla armie oraz rniala pewna swobode w polityce zagranicznej. Armie niemieckie. ostatnia opcje.

Uwage zwracaja oryginalne czeskie helmy wz. brygady lekkiej (czesciowo zmotoryzowanej z batalionem czolgow lekkich) i z oddzialarni wsparcia. uzbrojenie i nieco zmodyfikowane umundurowanie.wschodni Korpus Armijny. 32 (dwa zolnierze posiadaja helmy z oznakami slowackimi) Slovakian light howitzer M 39 L/30 (H. Zgrupowania piechoty "Janosik". i 3. 24listopada 1940 roku Slowacja przylaczyla sie do Paktu Trzech. Slowacja utworzyla trzy dywizje piechoty. karabiny maszynowe Zbrojovka ) uzywane byly na rowni z uzbrojeniem niemieckim (mozdzierze. DOor. Wspoldzialajac z 2. Note Slovak soldiers are wearing Czech helmet M 32 with Slovakian national badge and blue stripe 41 . i 2. September 1941.3) w czasie bitwy pod Humaniem. Dywizja piechoty byla klasyczna trzypulkowa jednostka z formacjami rozpoznawczymi oraz artyleria 0 ciagu konnym. wrzesien 1941 roku. zas miesiac poznie] rozpoczela sie realizacja planu "Fall Weiss". "Skultety" i "Razus" oraz zgrupowanie wojsk szybkich "Kalincak" (sie oddzialow cyklistow kawaleryjskich i zmotoryzowanych). Panstwo slowackie wyslalo na front . Lacznie zwiazek liczyl 40.Udziai wojsk slowackich w wojnie przeciwko Zwiqzkowi Sowieekiemu W 1939 roku rozpoczeto przy pomocy niemieckiej misji wojskowej formowanie pierwszych oddzialow i zwiazkow taktycznych armii slowackiej.3) during the Human battle. Ekwipunek i lekka bron pochodzace z zapasow ezechoslowackich (karabiny M 24 Mauser. 39 L/30 (H. W sierpniu 1939 roku Niemcy rozmiescili na Slowacji wojska przygotowane do wojny z Polska.393 ludzi (z 695 ciezarowkami Slowac.). Slowacy przejeli po czechoslowackich silach zbrojnych organizacje. W walkach wziely udzial jednostki z dwoch slowackich dywizji lekkich (1. dziala przeciwpancerne i przeciwlotnicze). W uznaniu zangazowania Slowacja otrzymala cz~sc Spisza i Orawy nalezacych do Polski.ka lekka haubica polowa wz. ktory skladal sie z: 1. Slowaccy oficerowie rekrutowali sie z poprzedniej armii. J ako jeden z pierwszych sprzymierzencow Niemiec przystapila do "krucjaty" przeciw bolszewizmowi (23 czerwca 1941 r. Slowacy zajeli Czorsztyn i J aworzyne.). dywizji piechoty.

Spisz i Orawa zajete w pazdzlerniku 42 . dowodca slowackiej Dywizji Szybkiej. pulk artylerii konnej. General Turanec. ale dowodztwo bylo slowackie. dwa pulki piechoty. ale pomysl Krakow General Turanec. Slabo wyposazone dywizje piechoty nie walczyly na froncie. wyposazonego w 32 czolgi PzKpfw 38(t) Ausf. W sierpniu 1941 roku dywizje powrocily na Slowacje i staly silt!podstawa dla powstajacych wowczas: Dywizji Ochlony (6000 zolnierzy. lednostki te znajdowaly silt!pod operacyjna kontrola Niemcow. batalionu rozpoznawczego i batalionu czolgow. zajete zajeta przez W~gry w marcu 1939 roku. E-Zaolzie D. commander of the Slovak Mobile Division POL S K A (1939) W~GRY Stowacja 1938 .S oraz 21 czolgow LT Vz 40. przez Polske w 1938 roku A . W 1942 roku Slowacy wystapili z inicjatywa wystawienia trzeciej dywizji.ziemie zajete przez 1939 roku.1939 (zmiany terytorialne) arbltraz wieder'lski). batalion rozpoznawczy i pluton samochodow pancernych) oraz Dywizji Szybkiej skladajacej sie z dwoch slabych pulkow piechoty zmotoryzowanej. Dywizja Szybka walczyla pod Kijowem gdzie odznaczyla silt! "mlt!stwem zolnierzy i dobra dyscyplina". Bardziej przydatna na froncie okazala silt!stworzona ad hoc "Brygada Szybka" (w jej sklad wchodzily: batalion czolgow. C . batalion artylerii i batalion saperow). co umozliwiloby stworzenie Korpusu Slowackiego.RU5 Zakarpacka W~gry w kwietniu 1939 roku (arbltraz).ziemie przekazane W~grom w listopadzie 1938 roku (I. trzybatalionowego pulku artylerii. natomiast byly wykorzystywane do ochrony linii komunikacyjnych. Wraz z Dywizja Zmot SS "Wiking" wziela udzial w zdobyciu Rostowa.i 2011 innymi pojazdami zmechanizowanymi). batalion piechoty zmotoryzowanej. B .

1942 Mieszany niemiecko-slowacki patrol w jednej z ukrainskich wsi. 24 A mixed Slovak-German patrol in some Ukrainian village. 98. 1942 rok Slovakian troops marching through the Ukraine.. Siowak wz. and the Slovak soldier has M 24 Czech Mauser with bayonet on 43 . Both carry German K 98k rifles.Zolnierze slowaccy podczas przemarszu przez Ukraine. Zolnierze uzbrojeni sl! w karabiny Mauser: Niemcy Mauser wz.

7 PzKpfw ill Ausf. sformowano tez dwanascie batalionow Obrony Krajowej. Dywizje Piechoty i przeznaczona do zadan ochrony wybrzeza. zas trzecia i czwarta pozostawiono na Slowacji. Po bitwie stalingradzkiej Dywizja Szybka oslaniala tyly podczas odwrotu z Kaukazu i mimo odeiecia w poblizu Krasnodaru udalo sie Slowakom przedrzecprzy duzyeh stratach wlasnych utracie calego sprzetu ciezkiego. 16 PzKpfw II Ausf. Niemcy niezgodzili si~ z sojuszniczymi sugestiami. N i 18 niszczycieli czolgow SdKfz 138 "Marder". Krym 1944 rok. Note Slovak soldier is wearing Czech helmet with white stripe 44 .-4. Slowacy zorganizowali dwie nowe dywizje piechoty i zaczeli formowac trzecia do obrony linii Karpat. Morale zolnierzy oslablo i nastapily dezercje.ten zostal odrzucony przez Niemcow. Wszystkie te jednostki wycofywaly sie z Niemcami. z ktorych ponad 16700 bylo na froncie. Uwage zwraca iolnierz w helmie z bialym pasem Slovakian AA artillerymen manning a German Flak 30 in Crimea. 1944. Armii Pancernej walczyla na Kubaniu i Kaukazie. a 23500 w kraju. We wrzesniu 1942 roku armia slowacka liczyla 40200 zolnierzy. 4 500 ludzi tworzylo trzydziesci kompanii Gwardii Hlinkowej. W 1943 roku Dywizja Szybka zostala przeksztalcona w 1. ewentualnie do kraju. W ramach uzupelnien Niemcy dostarczyli Slowakom 37 czolgow PzKpfw 38(t). Dywizja Szybka w ramach niemieckiej 1. W tej sytuacji ksiadz Tiso zaproponowal przeniesienie jednostek slowackich do Europy Zachodniej lub Wloch. Dywizja Szybka wchodzila w sklad Grupy Armii "Poludniowa Ukraina" znajdujac si~w jej odwodzie. Niemcy wykorzystali jeszcze Slowakow w pomocniczej sluzbie Luftwaffe (2 000 ludzi) oraz w jednostkach budowlanych (850 ludzi). Po zdlawieniu ognisk oporu wieme rzadowi ksiedzu Tiso jednostki wraz z Gwardia podporzadkowano Niemcom W lutym 1945 roku istnialy jeszcze: Korpus Techniczny. Pierwsza stacjonowala w poludniowej czesci W egier. W 1944 roku rozformowano Dywizje Ochronna piechoty przeksztalcajac jl! w bryga- de budowlana. Gdy wybuchlo powstanie w Slowacji. druga rozlokowano we Wloszech. Ocalila swe szeregi przed zniszczeniem w czasie letniej ofensywy sowieckiej w 1944 roku w Besarabii. Siowackie dzialko przeciwlotnicze Flak 30 na stanowisku ogniowym. F. skladajacy sie z czterech brygad (1. Niemcy wycofali z frontu Dywizje Szybka rozbroili jl! i nowo utworzone jednostki. W tym czasie Dywizja Ochrony stacjonowala na Ukrainie.).

Wegrzy wystepowali z roszczeniami wobec Austrii. W lutym 1920 roku powrocono do koncepcji Wegier jako monarchii.Hus Zakarpacka zajeta w marcu 1939 roku. Baczke. Dopiero interwencja sasiadow: Rumunii.Wojwodina zajeta w kwietniu-maju (II. a na jej gruzach powstaly w srodku i na poludniu Europy niezalezne panstwa. Slawonie oraz Burgenland (co stanowilo 71.8% dotychczasowego terytorium zamieszkiwanego przez 60. staral sie uzyskac oficjalne prawo do remilitaryzacji. kt6rego ciezkie warunki legly u podstaw pozniejszego rewizjonizmu wegierskiego. W okresie miedzywojennym nastapilo widoczne zblizenie Wegier z Wlochami i Niemcami. Traktat ponadto obciazal Wegry reparacjami wojennymi. arbitrai: wiedenskl W~GRY Historia polityczna Wegier IV latach 1918-1941 Gdy 11 listopada 1918 roku abdykowal cesarz Karol I. jednym z nich byly Wegry. Siedmiogr6d. Wegry podpisaly traktat w Trianon.Siedmiogr6d roku a-ziemie przekazane WE19rOmw wyniku I. Madziarzy utracili Slo- wacje.czesc Stowacji zajeta w kwietniu w 1940 roku). ograniczal handel zagraniczny. dualistyczna monarchia austro-wegierska przeszla do historii. Banat.W~gry 1938 -1941 (zmiany terytorialne) w listopadzie 1939 roku. odsuwajac grozbe bolszewizacji Wegier. pod pisano w Bled porozumienie miedzy Wegrami. zwiekszenie potencjalu obronnego kraju i rozw6j komunikacji niezbednej dla ce16w wojskowych.7% ludnosci). e . f . a panstwami "Malej Ententy". parlament uchwalil "program Gyor". W zamian za zgode na zbrojenia Wegrzy 45 . Chorwacje. na kt6rej czele stanal juz jako regent admiral Horthy. 4 czerwca 1920 r. Na te cele zostala przeznaczona kwota 1 000 000 000 pengo. arbitrai:u wiedenskiego 1941 1938 roku. c . Wegry poparly dzialania Hitlera. Podczas Anschlussu (marzec 1938). Rzad wegierski jawnie lamiac postanowienia traktatu trianonskiego. Jednak okres bezposrednio po zakonczeniu wojny swiatowej nie byl dla Wegrow szczesliwy. a takze wprowadzal kontrole zbrojen i okreslal stan liczebny armii. Epizod komunistyczny w postaci Wegierskiej Republiki Sowiet6w (dyktatura Beli Kuna) oraz rzady socjalistyczne Peidla doprowadzily do oslabienia pans twa. b . W wyniku dlugotrwalych negocjacji 23 sierpnia 1938 r. W marcu 1938 r. Ustawa XX przewidywala modernizacje armii. Czechoslowacji i Serbii oraz dzialalnosc opozycji pod przyw6dztwem admirala Miklosa Horthyego przywr6cila "konstytucyjnosc rzadow" w panstwie.

trzydziestu jeden szwadronow kawalerii. 46 . sformowano dodatkowo dwa . do ktorych wcieiano osoby podejrzane 0 dzialalnose komunistyczna. Istnialy samodzielne plutony i kompanie _: w pulkach artyierii . szwadron kawaierii.wyrzekali sie stosowania przemocy wobec wspolsygnatariuszy. 23 marca wojska wegierskie przekroczyly nowa granice wegiersko-slowacka.O obronie kraju". w Koszycach i 9. Napieta sytuacja na granicy wegiersko-rumunskiej trwala do poczatku 1940 roku Wiosna konflikt dypiomatyczny po miredzy Budapesztem a Bukaresztem nasilil sire. W kwietniu Wegry wystapily z Ligi Narodow. Prekumurji. bataiion saperow. ozywila rewizjonizm wegierski. Jednakze rnimo sprzeciwow premiera (w efekcie popelnil on samobojstwo). Umoz- liwilo to odebranie utraconych okregow: Baranji. W wyniku pierwszego arbitrazu wiedenskiego (2 listopada 1938) Wegry otrzymaly poludniowa czesc Slowacji (12 400 km2 z 1 100000 ludnosci) z miastami Koszyce i Mukaczewo. jednej dywizji kawalerii. dwoch dywizji pancernych. Dzialania wojsk wegierskich na froncie wschodnim W okresie miedzywojennym Wegry ze swoja niewielka armia (35 000 zolnierzy. ktory przewidywal do 1943 r. Jednoczesnie Teleki. Powstaly "powszechne bataliony robotnicze". wojska wegierskie wziely udzial w agresji na Jugoslawie. Aspiracje Madziarow do Banatu i czesci ·Chorwacji zostaly odrzucone przez Niemcow. 30 sierpnia w wyniku drugiego arbitrazu wiedenskiego (po odrzuceniu przez Rumunie brytyjskich gwarancji) przyznano Wegrom polnocna czesc Siedmiogrodu. batalion cyklistow. lecz spotkaly sirez przeciwdzialaniem armii slowackiej. a w szczegolnosci uklad monachijski umozliwily Wegrom wysuniecie zadan terytorialnych.8. W 1938 roku armia wegierskia liczyla juz 85332 zolnierzy. Jednak sytuacja w Europie.) prowadzil samodzielna polityke zagraniczna . Inkorporacji nowo objetych ziem dokonano dopiero w grudniu 1941 r. Wregrzy usilowali osiagnac dalsze korzysci terytorialne kosztem Slowacji. uchwalono II ustawe i. Kazdy stanowil podstawe dla trzech brygad. W Gyor uchwaiono piecioletni program rozbudowy sil zbrojnych. pulk strzelcow granicznych. powstanie dwudziestu pieciu dywizji lekkich. stu czternastu baterii artyierii. W marcu 1939 r. Jego nastepca hrabia Pal Teleki prowadzil polityke lawirowania porniedzy Zachodem. kompanie tankietek. a takze przedstawicieli mniejszosci narodowych (w tym i Zydow). Do 1938 r. bataion lacznosci dywizjon artylerii przeciwiotniczej. 1940 r. bez uzbrojenia ciezkiego i lotnictwa) oraz flotylla dunajska nie odgrywaly wiekszej roli w Europie Srodkowej. Dalsza intensyfikacja dzialan militarnych zostala zahamowana w wyniku naciskow Berlina. Konstrukcja "brygady rnieszanej" obejmowala dwa trzybataiionowe pulki piechoty. co dawalo lacznie 46 dzial). pulk artylerii polowej (jedenascie baterii oraz jeden pluton. a panstwami Osi. 15 marca rozpoczeto przylaczanie pozostalej czesci Rusi Podkarpackiej. w Ciuz-Napoka). Lipcowa aneksja Besarabii i Bukowiny Polnocnej przez Zwiazek Sowiecki. Medimurji. utworzono siedem korpusow armijnych (do poczatku 1941 r. Wegrzy obawiali sire ataku rumuriskiego. premier Imredy zgodzil sire na przystapienie Wegier do Paktu Antykominternowskiego. co umozliwilo bezposrednie sasiedztwo z Rzeczpospolita Polska. Skladala sire z czterdziestu dwoch batalionow piechoty oraz jednostek strzelcow granicznych i formacji cyklistow.). dwudziestu pieciu eskadr iotniczych i trzydziestu okretow flotylli rzecznej. Z chwila wybuchu wojny niemiecko-poiskiej ogloszono mobilizacje oraz postawiono wojska w stan gotowosci.utrzymywal poprawne stosunki z Zachodem oraz podpisal traktat o przyjazni z Jugoslawia (grudzien 1940 r. dziesieciu kompanii pancernych.wyposazone w karabiny i dziala przeciwpancerne. brygady flotyili rzecznej. aby zminimalizowac negatywne skutki przystapienia Wegier do Paktu Trzech (20 listopada. Baczki. dwoch brygad gorskich. Dopiero sprzyjajaca sytuacja miedzynarodowa (uklad w Bled) umozliwila zbrojenia. oraz takze eskadre lotnicza. W styczniu 1939 r.

Rozpoczeto organizacje "Grupy Karpackiej" pod dow6dztwem generala-pulkownika W~gierskie czolgi lekkie 38 M Toldi 1 i ciezarowka Manfred Weiss (Krupp) Kfz 69.92 mm dopiero w 1943 r. Po uzyskaniu zamierzonych zmian granicznych Wegry me byly zainteresowane udzialem w wojnie ze Zwiazkiem Sowieckim. Po niernieckiej aneksji Czech i Moraw (marzec 1939) Wegry zakupily od Niemc6w licencje czeskiego czolgu CKD V8H. Oddzialy pancerne. Madsen (M 1925 i M 1943) oraz Schwarzlose.Wyposazenie piechoty stanowily karabiny systemu Mannlichera oraz karabiny maszynowe systemu Solothurn.8 mm. ze 27 czerwca 1941 r. armaty g6rskie Skody. Munkacza i Raho. Na uzbrojeniu znajdowaly sie dziala polowe Krupp i RheinmetaIl. Wykorzystano do tego celu samoloty PZL-37 "Los" z zamalowanymi znakarni rozpoznawczyrni. Ukraine 1941 47 . Niemcy zniecierpliwieni bezczynnoscia Wegier. dziala przeciwlotnicze Boforsa (produkowane na licencji) i dziala przeciwpancerne Bohler. Sprzet artyleryjski byl niezwykle zroznicowany. kt6ry po nieznacznej modernizacji i przezbrojeniu produkowany byl jako 40 M "Turan". Sytuacje zmienilo zbombardowanie 26 czerwca 1941 roku trzech miast w Rutenii : Koszyc. zmusili Rumun6w do wystapienia w roli anonimowego (czytaj: sowieckiego) agresora. Po podpisaniu umowy ze szwedzkim kontrahentem. powstale po zniesieniu ograniczen traktatu z Trianon wyposazono we wloskie tankietki Fiat-Ansaldo L3/35. Problemem byl nietypowy kaliber broni recznej . Powstal 38 M "Toldi" (opracowany na podstawie szwedzkiego Strv m/38). zrnieniony na 7. Ukraina 1941 Hungarian light tank 38 M Toldi I and light truck Manfred Weiss (Krupp) Kfz 69. Wegry przystapily do wojny. skonstruowano takze samoch6d pancerny 38 M "Csaba". kt6ry produ- kowano seryjnie. Zrobiono to tak skutecznie. przygotowywano licencyjna produkcje lekkiego czolgu.

Pierwsze tygodnie walk uwidocznily niecelowosc istnienia formacji cyklistow. Grupa skladala sill! Korz pusu Szybkiego (w jego sklad wchodzily 1. Sily te byly przeznaczone do dzialan przeciwko ZSRS i zostaly dodatkowo wzmocnione przezjednostki lotnicze oraz wszystkie zmotoryzowane baterie artylerii przeciwlotniczej. Madziarzy szybko posuwali sill!przez Galicje Wschodnia i przekroczyli Dniestr. Wegierska grupa. Brygady Strzelcow Granicznych. brygady zmotoryzowane oraz 1. dzialajac w ramach W~gierski oddzial cyklistow z Grupy Karpackiej. Ukraine autumn 1941 W~gierskie dzialko przeciwlotnicze Bofors kalibru 40 mm.Ferenca Szombatheyi. zolnierze nosza belmy wz. Obsluga w letnim umundurowaniu polowym. Brygady Gorskiej. 38 Hungarian 40 mm Bofors AA Gun. i 2. Brygada Kawalerii). The crew is wearing summer uniforms and 38 M Hungarian 'helmets 48 . 8. Ukraina jesien 1941 roku Hungarian cyklists of the Carpathian Group. slabe nasycenie oddzialow artyleria oraz zaklocenia w dowodzeniujednostkami 0 roznej szybkosci posuwania sill!w terenie (kawaleria i oddzialy zmotoryzowane). 1.

Jej formowanie zakonczono wiosna 1942 roku.dwudywizjonowy pulk artyleni 16 lekkich haubic. kompanie lacznosci i saper6w. Wiosna 1942 r.. W zmotoryzowanym pulku artylerii byl tylko dwubateryjny dywizjon artylerii ciezkiej. W grudniu. 12.General Jamy mial podporzadkowane bezposrednio: dwubateryjny 101. batalion saper6w. Na terenie Galicji panowal nieformalny rozejm pomiedzy Armia Krajowa i antykomunistyczna partyzantka ukrainska a oddzialami wegierskimi. W sklad dywizji lekkiej wchodzi dwa trzybatalionowe pulki piechoty. 7. Lacznie Wegry wyslaly na front wschodni 200 000 zolnierzy. skladajacy sie ze 102. Wegrzy wzieli udzial w zwycieskiej bitwie pod Humaniem (10-12 sierpnia 1941 r.). Wedlug etat6w dywizja miala posiadac 47 czolgow srednich i az 232 czolgi lekkie. Doswiadczenia wojenne wykazaly potrzebe posiadania przez annie wegierska dywizji pancernej. Armii dotarla nad Dniepr. Za to 0 wiele slabszy byl dywizjon rozpoznawczego. dywizje lekkie. kt6rzy weszli w sklad niemieckiej Grupy Armii "B" (dow6dca general von Weichs). w por6wnaniu z niemiecka DPanc. zas pozos tale uzbrojenie wymagalo remontu. i 12. . Artillerymen are wearing Hungarian helmets M 38 -t-r- sarnobieznych. dwupulkowe jednostki (6000 zolnierzy) posiadajace dywizjon artylerii. Ponadto do 2 armii przydzielono 1. gdzie okrazono sowieckie 6. Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej oraz 52.. bataliony lacznosci. Korpusu Armijnego walczyly 10. kompania ar- 49 .. niepelny szwadron huzar6w. i 108. Korpus Armijny tworzyly 6. FH 18/1 kalibru 105 mm.. Spowodowalo to wycofanie z frontu jednostek wegierskich. Dywizja Lekka uzyta w walkach pod Charkowem poniosla wysokie straty. Podstawowa sil~ stanowil dwubatalionowy pulk czolgow.niemieckiej 17. co bylo spowodowane brakami w wyposazeniu. Byly to slabe.) czterobateryjny 101. 8 ciezkich haubic. Skladala sie ona z trzech korpus6w armijnych. 122. po tysiackilometrowym marszu. trzy baterie haubic 105 mm (121. Zupelnie nieskuteczne wobee T-34 i KW byly 40 mm armaty przeciwpancerne. W ramach 4. Armii. Wegierskie dywizje lekkie wzorowane byly na jednostkach wloskich.20. Na Ukraine skierowano w zamian 8. dywizje lekkie. dywizja wegierska miala 0 jeden pulk piechoty zmotoryzowanej wiecej. batalion cyklist6w. Dywizjon Artylerii Ciezkiej. Korpus Arrnijny. straty wynosily 80% pierwotnego wyposazenia i sprzetu motorowego. Kazdy batalion czolgow mial dwie kompanie czolgow lekkich (38M "Toldi I") i kompanie czolgow srednich (PzKpfw IV i 40M "Turan I"). i 9. Formacje wegierskie wykorzystywano do ochrony linii kornunikacyjnych w p6lnocno-wschodniej Ukrainie. gdyz przebywali tarn juz Rumuni). Obsluga w helmach wz. batalion lacznosci. i 53. Wegierska dywizja pancerna skladem przypominala niemiecka dywizje pancerna "wz6r 1941". i 23 dywizje lekkie.2. W rzeczywistosci jednak stan wyposazenia byl nizszy niz przewidywal etat tego typu jednostki. . FH 18/1 105 mm. rozpoczeto tworzenie z najwartosciowszych jednostek . W lutyrn 1942 r.. niemiecka haubica Ie. German howitzer Ie. 38 Hungarian artillery. Niedostateczne bylo nasycenie dywizji w jednostki techniczne i tylowe. Annie. 105. Dywizje Pancerna. 108. W sklad 7. 3.. dywizji lekkich. 123. W poczatkach pazdzierruka Wegrzy dotarli nad Doniec i do Nikolajewa (do miasta nie wkroczyli.. szwadron kawalerii. Korpusu Armijnego wchodzily 19. 13 samochod6w pancernych i 29 dzial Artyleria wegierska.

gdzie wraz z trzema dywizjami lekkimi i dwoma dywizjami rezerwowyrni operowaly na zapleczu frontu wschodniego.9 dzial oraz sluzby tylowe. Korpusu Arrnijnego. kt6re nie zostaly uzupelnione. 13. Samodzielny 18. Charkow Ataki wojsk sowieckich na linii Donu 1942 -1943 Arrnii .Armii Smierci". Pr6by przeciwnat. Laczne straty wyniosly 148 000 zolnierzy (w tyro 30 000 zabitych i 50 000 wzietych do niewoli). batalionu cyklist6w oraz kompanii samochod6w pancernych. Dzialania pozycyjne ograniczaly sie do przeciwdzialania pr6born sowieckich kontratak6w. Korpus Strzelecki i 4. Ilowskoje. Ponadto nadal nie wzmocniono dywizyjnej broni przeciwpancernej (nadal bylo to tylko czterdziesci dzial przeciwpancernych).tylerii przeciwlotniczej . pelniacych zadania zwiazane z ochrona linii komunikacyjnych. DPanc (pancelos Hadosztaly). Pozostale jednostki przeksztalcono w 2. Po zakonczeniu tych zmagan Niemcy umocnili wlasne pozycje wokol miasta. Jednakze Wygrzy obejmowali zbyt szeroka linie obrony. G (38 M (t) Pancelos Harckosi) tank of the Hungarian 1st Armoured Division 50 . byla najdotkliwsza porazka wegierska od czas6w zdlawieriia powstania narodowego Vi 1849 roku . Korpus Pancerny Frontu Woroneskiego (dow6dca marszalek Filip Golikow) uderzyly na odcinku zajmowanym przez wegierska 2. jak na stan liczebny swych dwupulkowych dywizji (batalion bronil 3.arcia ze strony niernieckiej (w ataku wziela udzial rowniez wegierska 1. czterech dywizjon6w artylerii oraz batalionu rozpoznawczego. Dywizje Kawalerii. 12 stycznia 1943 r. Pozos tale sily byly stopniowo wycofywane na Wegry. dywizji lekkich. Dywizja Pancerna) nie powiodly sie.. Cztery dni pozniej zostaly one zniszczone pod rniejscowoscia Kastornaja. Ostrogozsk. Armia Pancerna). kt6ra stacjonowala na Ukrainie. W 1944 r.. Resztki 2.. gdzie Czolg PzKpfw 38 (t) Ausf. Sowieci odcieli drogi odwrotu 10. Natarcie przeprowadzone po zamarznietym Donie doprowadzilo do przelamania pozycji 7. nastapila katastrofa. i 24 dywizjom lekkim. Natorniast Niemcy podporzadkowali dow6dztwu wegierskiemu 268. Armii wycofaly sie dzieki heroicznej postawie wegierskiego 3. Wygrzy uczestniczyli w walkach pod Kurskiem (28 czerwca) i w zacietej. 19. 2 Armia • wt:g. skladala sie ona z trzech pulk6w huzar6w. Annie Okupacyjna. Korpusu Armijnego. Latem i jesienia jednostki wegierskie poniosly straty.5 km linii frontu). Jesienia sformowano 1.. 1942 PzKpfw 38 (t) Ausf. dziesieciodniowej bitwie 0 Woronez (6-16 lipca). wiekszosc czolg6w i cary ciezki sprzet. kt6ra weszla w sklad 3. Annie w kierunku na Bogoslawke. Dywizje Piechoty. zas wegierska 2 arrnia zostala wysunieta na zachodni brzeg Donu w celu oslony skrzydla "Grupy Hoth" (6. Armia i 4. Kleska 2. i 12. ilosc wymienionych jednostek stopniala do trzech dywizji. G (38 M (t) Pancelos Harckosi) z w~gierskiej 1.

trzydywizjonowego pulku artylerii. dywizjonu artylerii przeciwlotniczej. batalionu lacznosci i batalionu saper6w). dwie brygady gorskie.) dywizje pancerna.. jedna brygade artylerii przeciwlotniczej i jedna brygade rzeczna. Korpusu. 67. pulk:) 27. 68. rumunskim..FRONT • Kantyrnirowka Rozbicie 2. i 2.. jedna dywizje Iotnicza.) oraz batalion6w strazy granicznej: 51 . Grupa Csikszereda. Ten nowy element sil zbrojnych powstawal w oparciu 0 Wegrow zamieszkujacych Siedmiogr6d. podporzadkowujac mu jednostki dzialajace w ramach 9. dwupulkowej (27. i 70 pulkow strzelc6w strzelc6w granicznych. batalion lacznosci i batalion saper6w oraz sluzby tylowe.dzielily sie na trzy trzybatalionowe pulki piechoty... slyczeli 1943 roku rozpoczeto stopniowa reorganizacje wegierskich sil zbrojnych. W marcu 1944 roku rozpoczeto rowniez tworzenie "siedrniogrodzkiego dow6dztwa obrony pogranicza". Dow6dztwu podporzadkowane byly 9. Glownym celem rozbudowywanych sil zbrojnych byla obrona granic przed niebezpieczenstwern sowieckim oraz .z trzech jednopulkowych dywizji lekkich) .jedna (2. dw6ch brygad gorskich (1. Sformowano w oparciu 0 jednostki stacjonujace w kraju osiern dywizji piechoty (zlozone. wazne bylo wzmocnieniie artylerii przeciwpancernej do ponad 60 dzial. czterodywizjonowy pulk artylerii wyposazony w 32 lekkie i 24 ciezkie haubice. DLekkiej. skladajaca sie z 65. batalion rozpoznawczy. Jednak nie wszystkie jednostki piechoty zdolano zrnobilizowac. pulku strzelc6w. wymuszona fiaskiem koncepcji "dywizji lekkich". (skladajace sie z pulku czolgow. i 57. 69. Armii w~gierskiej na linii Donu.

35 (35 M) Hungarian cavalry on Don river hank. uzbrojenie karabinki wz. 17 z modyfikacja dokonana w okresie miedzywojennym (zaczep). The tank is 40 M "Turan" II Kawaleria wegierska nad Donem. Z tylu czolg 40 M "Turan" U Hungarian lst Armoured Div. DPanc podczas przeprawy. Soldiers are wearing probably WW I Austrian helmets M 17 and are armed with Manlicher ritles 35 M (these were the old M 95 rechembered for the new cartidge). 35 zolnierze posiadaja prawdopodobnie austriackie helmy wz. Uzbrojenie stanowia karabiny i karabinki Mannlicher wz.Zolnierze wegierscy z 1. infantry crossing a river. The troopers are armed with 35 M carbines 52 .

Armia Wegierska. Zolnlerze nosza wegierskie helmy wz. 57. 52. w skladzie Grupy Armii "P61nocna Ukraina". 54. Wegrzy utworzyli osiem batalion6w dzial sarnobieznych. walczaca w 8.. Dywizja Kawalerii stacjonowala pod Lunincem oraz 5 i 23 dywizje rezerwowe. brygady g6rskiej. 16. Natomiast admiral Horthy prowadzil tajne rozmowy z przedstawicielami Wielkiej Brytanii i Stan6w Zjednoczonych. Oddzialy wegierskie wchodzily w6wczas w sklad Grupy Arrnii "Srodek" oraz Grupy Armii "P61nocna Ukraina". Jednakze po wycofaniu sie z rejonu Kamien Koszyrski-Wlodawa. 31. W !ipcu 8. Dywizji Piechoty 53 . Nad Prypecia byly rowniez rozlokowane jako odw6d wspomnianego zwiazku 2. Na Bialorusi w Grupie Arrnii "Srodek" znajdowaly sie 12. oraz 2. Dywizja Kawalerii w 4. Wiosna powstal oa Wegrzech nowy rzad pod kierownictwem D. 1944. 38 Hungaraian infantry manning a trench in Wesola near Warsaw. Armii niemieckiej. Korpusie Pancernym SS. Dywizja Rezerwowa. 20.. Dywizja Rezerwowa. Uzbrojenie stanowia karabiny Mannlicher wz. dlatego Wegrzy broniacy Polesia nie ponies Ii wiekszych strat i tylko og6lna sytuacja strategiczna zmusila ich do wycofania sie z zajmowanych stanowisk. Glowne uderzenie sowieckie w czasie letniej ofensywy 1944 r.. Korpus Armijny zostal przejsciowo podporzadkowany 4.. Ustabilizowanie frontu pozwolilo Niemcom na przegrupowanie i wzmocnienie sil. Reorganizacja armii wegierskiej obejmowala rowniez wzmocnienie artylerii dywizyjnej. Korpus Armijny (zlozony z 1. 55. Natomiast na Ukrainie. dotyczace podpisania przez Wegry rozejmu. Soldiers are wearing Hungarian helmets M 38 warszawskiego (lipiec-sierpien 1944) oddzialy wegierskie znajdowaly sie na lewym brzegu Wisly W oko!icach Warszawy (czesc w Lesie Kabackim)... zapoczatkowanych na Bialorusi. i 2. W czasie zacietych walk z sowieckim natarciem na kierunku warszawskim oraz w okresie powstania Piechota wegierska na stanowiskach bojowych w okolieach Warszawy (Wesola). Armii.15. Dywizja Rezerwowa w 8. Wegrzy w nastepstwie tragicznej sytuacji na poludniowym odcinku frontu zostali przetransportowani do kraju. zwiazek ponownie zostal podporzadkowany Grupie Armii "Srodek" walczac w ramach 9. elitarna 1. Szt6jaya. Korpus Armijny. The LMG is a Solothurn 31 M. 95 i reczny karabin maszynoWy Solothurn wz. W jej sklad wchodzily: 6. znajdowala sie. 31. W drugiej polowie kwietnia 1944 r. rowniez niemieckie PzKpfw III oraz PzKpfw IV.rodek". 61.. Dzieki dostawom niernieckiej broni pancernej zwiekszono sile bojowa 1.. W koncowym etapie walk. w czerwcu 1944 r.. 1. zatrzymala sie sowiecka ofensywa zimowo-wiosenna. dywizji pancernej. i 67 . zostalo skierowane na polnocne skrzydlo grupy Armii ). the rest soldiers have Mannlicher 95 M rifles.. Na ich wyposazeniu znalazly sie. kt6re uzbrojo00 w niemieckie Stunngeschiitz Il~ oraz wegierskie "Zrinyi".. w szczegolnosci przeciwpancernej i mozdzierzy. 5. 27. obok czolgow wlasnej konstrukcji 40 M "Turan" 1i 41 M "Turan" 2. 60. kt6ry zmuszony byi do wyrazenia zgody na wkroczenie wojsk niemieckich na terytorium Wegier. Armii: I. Korpusie Armijnym oraz w odwodzie 23. 53. w sklad niemieckiej Grupy Annii "Srodek" wchodzily trzy dywizje wegierskie podporzadkowane dow6dztwu niemieckiej 9. Armii Pancemej z Grupy Armii "P61nocna Ukraina". Korpusie 2..

Ofensywa sowiecka trwajaca do pierwszych dni sierpnia 1944 zmusila Wegrow do wycofania sie na "Liniy Hunyadego" (polnocnokarpacki odcinek granicy wegierskiej). gdzie dotarl 4. Dywizja Strze1c6w). Dywizje Piechoty. Nastapily zmiany w strukturze dowodzenia i dzialajaca dotychczas rownorzednie z niemieckirni. "Heinrici"). W sklad Armijnej Grupy "Heinrici" weszlo piec dywizji wegierskich. W niemieckim II. Korpusu G6rskiego przydzielono 13. Odw6d armijny zostal wzmocniony przez podporzadkowanie mu 7. Dywizja Piechoty. jednakze nastapily przegrupowania oddzialow: 6. 7. Korpusu Armijnego. a szesc dni pozniej Sowieci sforsowali Cise. Brygade Gorska oraz 27. W tym czasie 20. Natomiast 8. Korpus Armijny (z podporzadkowanymi: 16."Levente" kt6re obejmowaly osoby starsze niz objete obowiazkiem sluzby wojskowej. Jesienna ofensywa sowiecko-rumunska. Dywizja Piechoty oraz 2. Annie. batalion dzial samobieznych zniszczyl pod Aradem 67 sowieckich czolgow T-34) i zaangazowania przez Wegrow wszystkich rezerw. W dyspozycji armijnej znajdowala sie 2. Dywizje Piechoty. tworzac Armijna Grupe "Raus" (15 sierpnia przemianowana na Armijna Gr. Dywizja Pancerna tworzyly 1. Frontu Bialoruskiego. Natomiast do niemieckiego 11. nie utknela w Karpatach. dywizjami piechoty. 19. W polowie lipca 1944 do natarcia przeciwko Grupie Armii "P61nocna Ukraina" przeszly wojska l. I. Korpus Armijny mial tylko I. Korpus Armijny. Korpus Arrnijny (wraz z 24. 7. Front Ukrainski (dow6dca general Pietrow). Dywizji Piechoty oraz 2. Korpusie Armijnym walczyla 6. Wymienione korpusy wraz z odwodowymi 25. Dywizja Piechoty tworzyla 3. Dywizja Rezerwowa oraz niemiecka 101. W pazdzierniku 1944 r. 1. Korpusu Annij54 nego dolaczono niemiecka 169. Armia Wegierska nadal wchodzila w sklad Grupy Armii "P6lnocna Ukraina". Brygady G6rskiej. granice wegierska. Dywizje Piechoty. Front Ukrainski pod dow6dztwem marszalka Malinowskiego przekroczyl 5 pazdziernika 1944 r. 2. Dywizja Piechoty) oraz nierniecki 11. Pod koniec sierpnia front obrony ustabilizowar sie na linii Wisly i Pog6rza Karpackiego. Dywizja Pancerna. Dokonano zmian w skladzie armii. Dywizja Rezerwowa oraz utworzona z wegierskich volksdeutsch6w 18. Sowiecka ofensywa letnia 1944 r. Frontu Ukrainskiego oraz lewe skrzydlo 1. przeciwko Grupie Armii "P6lnocna Ukraina" doprowadzila do zdziesiatkowania jednostek wchodzacych w jej sklad oraz wymusila na Rumunach przejscie na strone Sprzymierzonych. 18. Dywizje Piechoty przydzielono do niemieckiego 59. i 25. Dywizja Piechoty oraz niemiecka 68. prowadzacy tajne negocjacje z zachodnimi aliantami proklamowal . Armii Pancernej. pomimo ciezkich strat wlasnych (np. Armia zostala podporzadkowana niemieckiej 1. W wrzesniu 1944 regent Horthy wydal rozporzadzenie 0 utworzeniu oddzialow strazy narodowej .Niemiecki podoficer szkoli :i:olnierzy i oficerow armii w\\gierskiej w obsludze "Panzerschrecka" German NCO is giving a lecture on using a "Panzerschreck" to the group of Hungarian soldiers and officers oraz niemieckiej brygady piechoty "Schlebriigge"). Krwawe walki toczyly sie tez w polnocnej czesci Wegier. Dywizja Grenadier6w Pancernych SS "Horst Wessel". admiral Horthy. do niemieckiego 49.

35 i pistolety maszynowe wz. ofieer rna niemiecka "FaUsehirmjager Bluse" Hungarian paratroops division "Szent Laszlo" "graduated" to fight as the ordinary infantry. Natomiast ze skladu Grupy Armii "A" ubylo kilka jednostek wegierskich: dowodztwo 3. dwoch dowodztw korpusow (2. lecz dzialaly w niemieckich zwiazkach. Do tego czasu zajeli Rumunie. rezerwowe pulki zwiadowcze i batalion artylerii przeciwlotniczej). Dywizja Rezerwowa i dow6dztwo 9. Dzialania zaczepne Sowieci prowadzili do stycznia 1945 r. i 9. Zolnierze nosza standardowe umundurowanie piechoty. dywizje piechoty. W odwodzie niemieckiej 8. i 10. Dywizja Strzelcow Granicznych. dywizje piechoty oraz 1. Korpusu Armijnego (16. i 2. Wystawiono dywizje spadochronowa "Szent-Laszlo" (w jej sklad wchodzil I. dywizjami rezerwowymi byly podporzadkowane grupie "Heinrici".Spadoehroniarze wegierscy z dywizji "Szent Laszlo". 24 grudnia 1944 r. l. only CO wears German jump smok and paras boots. l. Armia zlozona z dow6dztwa 2. 27. uzbrojenie kbk. ktorej dowodca byl general Friesner a pozniej general Woehler). Dywizji Piechoty. Armia skladajaca sie z 5. Korpusu Gorskiego SS przydzielono l. Korpusu Armijnego. ktora walczyla jako klasyczna dywizja piechoty. W reakcji na to "strzalokrzyzowcy" ("Nyilaskeresztesek" . i 2. W ramach tego zwiazku walczylo kilka jednostek wegierskich. zostal okrazony Budapeszt. W Armijnej Grupie "BaJck" operowala slaba 3. Weapons: 35 M rifles and 39 M SMG (CO also had FN type 1922 pistole). Wojska wegierskie wchodzily nadal w sklad Grupy Armii "A" (przemianowana 25 wrzesnia 1944 r. Skladaly sie one z dowodztwa armii (3. Brygada Gorska) oraz niemieckiego 17. ktore zostaly rozwiazane. Prowadzacy oficer rna pistolet FN wz. The rest of the soldiers wears standard infantry uniforms rozejm.narodowosocjalistyczna partia wegierska utworzona przez F. i 5. Nie tworzyly one odrebnych elementow ugrupowania operacyjnego. 1922. Armii znajdowaly sie: 9. 39.. rezerwowe pulki piechoty. rezerwowe pulki pancerne. Korpusu Armijnego i 6. 1. 8. 55 . wkroczyli do Bulgarii i na Wegry. Pod kontrola niemiecka tworzono dalsze oddzialy wegierskie. wz. l. i 13. i 24. Korpusu Armijnego) oraz dziesieciu dywizji piechoty. z Grupy Armii "Polnocna Ukraina"). Korpusu Armijnego oraz 25. Do niemieckiego 9. Silnie zostala zaakcentowana wegierska obecnosc w Grupie Armii "P6ludnie" (do 25 wrzesnia Grupa Armii "POhldniowa Ukraina". Batalion Spadochronowy. Korpusu Armijnego wraz z wegierskimi 2. i 2. Szalasiego) inspirowani i popierani przez Niemcow dokonali zamachu stanu. Armia).

Dywizji Pancernej. i 3. Korpusu Armijnego walczyla dywizja "Szent-Laszlo" oraz resztki 2. dywizji piechoty) bronil sie zaciekle. Okrazenie Budapesztu (24 grudnia 1944 r. Kompania "Strzalokrzyiowcow" maszeruje na pozycje. gdzie poddala sie w maju 1945 r. Budapest October 1944. Nie udalo sie jedoak ich do konca sformowac i do walki weszly tylko oddzialy kadrowe tych jednostek. Zas w skladzie niemieckiego 72. dywizja spadochronowa "Szent-Laszlo" walczyla na granicy austriacko-jugoslowianskiej. Podjete trzykrotnie przez Grupe Armii "Poludnie" dzialana zaczepoe w styczniu. wojskom brytyjskim. i 23. Styczniowe kontrataki. marszalek Malinowski zarzadzil masowe aresztowania i deportacje ludnosci cywiloej.in. ktore zaplanowano jako pelnowartosciowe jednostki zapasowe. ktore objely 100 000 mezczyzn. majac za sojusznika nieregularne. Batalionu Czolgow Ci!. Dywizji Piechoty.:ikich A company of "Nylaiskeresztesek" . Armia Czerwona zajela Budapeszt.) zamknelo w miescie znaczne sily niemiecko-wegierskie. 12. Dywizje Rezerwowa oraz resztki 23. oraz 10. Uzbrojenie karabiny wz. dywizjami pancernyrni i pozostalosciami 12. Frontu Ukrainskiego przeszly do natarcia na Wieden. lone oddzialy m.Dywizje Pancerne.Hungarian fascist organization . Budapeszt paidziernik 1944. "Wiking" nie powiodly sie. mimo zaangazowania doborowych dywizji pancernych SS : 3. B z 503. Schwere Panzer Abteilung. Natorniast wojska sowieckie 2. Korpus Gorski SS (wraz z l. "Totenkopf' oraz 5.is marching past "King Tiger" of 503. Z pozostalych oddzialow wegierskich czesc poddala sie Amerykanom w polnocnej Austrii. W styczniu pojawilo sie zarzadzenie 0 wystawieniu dywizji "Kossuth" i "Gorgey". Nierniecki 9. 43 (43 M). Hungarian soldiers are armed with 43 M rifles 56 . Fatalna pogoda oraz uksztaltowanie tereou (gory Lasu Bakoriskiego i Karpat oraz jeziora Balaton i Velene umozliwily ustabilizowaoie frootu. nie doprowadzily do zrnian w ukladzie sil. ale fanatyczne oddzialy milicji "strzalokrzyzowcow". Zdobywca stolicy Wegier. Po prawej czolg PzKpfw VI "Tiger II" Ausf. 13 lutego 1945 r. Rozwoj sytuacji spowodowal dalsze cofanie sie na zachod.

Kolejnym etapem zaciesniania stosunk6w z Niemcami byl podpisany 22 maja 1939 roku "pakt stalowy" 0 sojuszu i przyjazni. Somalia). 13 wrzesnia marszalek Graziani na czele 10. Krytyka przez Lige Narod6w spowodowala wystapienie przez Wlochy z tej organizacji (11 grudnia 1937 roku). Wlochy prowadzily aktywna polityke zagraniczna. Udzielana energicznej pomocy generalowi Francisco Franco. Wlochy dokonaly aneksji Albanii. Nastepnie wojska wloskie braly udzial w okupacji Dalmacji (pozniej zostala zaanektowana). co stalo w jaskrawym kontrascie z dyktatura partii komunistycznej w Zwiazku Sowieckim (ale tez nie mial takich mozliwosci jak Stalin). a faszystami).. wysylajac do Hiszpanii Korpus Ochotniczy (Corpo Truppo Volontaire). Zolnierze uzbrojeni w karabinki Carcano wz. Wenecje Julijska. W kwietniu 1939 roku. Jednak w 1919 roku zwycieskie mocarstwa chcialy przekreslic wczesniejsze postanowienia.adanym bagnetem. Istrie z Triestem. Benito Mussolini wybral droge stopniowego zdobywania wladzy. Przelom w polityce zagranicznej Wloch stanowila wojna w Etiopii (1935-1936). Armii rozpoczal ofensywe z Libii oelem zajecia Egiptu. Dopiero po sukcesach niemieckich w Europie Zachodniej 10 czerwca 1940 roku Mussolini wypowiedzial wojne Francji i Wielkiej Brytanii.WLOCHY Wlochy IV latach 1918-1941 Wlochy biorace udzial w pierwszej wojnie swiatowej po stronie panstw Ententy. W 1938 roku Wlochy zgodzily sie na Auschluss Austrii do Niemiec."os Berlin-Rzym". Etiopia. poczatkowo w ramach rzadu koalicyjnego. W wyniku dzialan wojennych Wlochy stracily 700 000 zabitych i 500 000 zmarlych zolnierzy. Dopiero podczas operacji "Marita" Grupa Armii "Albania" przeszla do ofensywy.. W Afryce Polnocnej i Wschodniej oddzialy wloskie wkroczyly na terytoria pograniczne w Kenii i Sudanu oraz zmusili Brytyjczyk6w do wycofania sie z Somali Brytyjskiej. W wyniku upadku III Republiki Wlosi zajeli poludniowa czesc Francji po Rodan (stan z 1942 roku) oraz Korsyke. Pelnie wladzy faszysci osiagneli dopiero w 1928 roku. kt6ra pozwolila utworzyc wloska Afryke Wschodnia (Erytrea. ltalian infantry on Don. Szczegolna troska objeto obszar Balkan6w i basen Morza Srodziemnego. 1942. znalazly sie w obozie panstw zwycieskich.Benito Mussoliniego. Albanii. 25 pazdziernika 1936 roku Wlochy zawarly z Niemcami pakt . Na mocy postanowien traktatu wersalskiego Wlochy otrzymyly poludniowy Tyrol. Both soldiers are armed with Carcano M 18 Ts carbines with foldin spike bayonets nowskiego. Jeszcze w 1934 roku Mussolini przeciwstawil sie pr6bie zajecia Austrii. Czarno- 57 . 29 pazdziernika 1940 roku Mussolini zaatakowal Grecje. a pozniej juz samodzielnie pod przyw6dztwem Duce . Wloskie apiracje terytorialne mialy bye zaspokojone w wyniku oddania Italii ziem przyrzeczonych przez Francje i Anglie w traktacie Iondynskim (1915). Skutecznie udalo sie przeciwstawic komunistycznym planom przejecia wladzy w tym rejonie. Po agresji Niemiec na Polske Wlochy nie przystapily do wojny oglaszajac "non belligeranza". Rok pozniej Wlochy przystapily do paktu antykominter- Piechota wloska nad Donem. Kryzys gospodarczy i rozgoryczenie spoleczenstwa z powodu "okaleczonego zwyciestwa" byly powodem rywalizacji partii lewicowych (szczeg61nie wyrazny byl konflikt pomiedzy socjalistami. Po kilku tygodniach walki toczyly sie juz na terytorium . 1942 roku. 28 pazdziernika 1922 roku faszysci objeli wladze we Wloszech. Szybko jednak wojska wloskie zaczely ponosic niepowodzenia. a w 1924 roku Fiume i Zara (Split i Rijeka). ktora po dw6ch miesiacach zakonczyla sie rozbiciem wojsk wloskich. za zgoda Niemiec. 18 TS z rozkl.

okolo 1000 dzial i mozdziezy. Przywodca niemiecki wyrazil zgode dopiero po tygodniu . Dywizja Piechoty . Dowodca korpusu zostal general Giovanni Messe.I.in. Moto Guzzi motocycle. Byly to 9.gory oraz wiekszej czesci Grecji (bez Aten i Salonik. Ogolna liczebnosc dywizji wynosila ponad 7000 ludzi.30 czerwca 1941 roku. motocykl Moto Guzzi. w 1500 karabinow maszynowych. podoficerow i oficerow..3/35 oraz 5550 sarnochodow. kompanii artylerii przeciwlotniczej (8 dzial 20 mm).). natorniast pulk bersalierow dwie kompanie motocyklistow i podporzadkowany doraznie batalion czolgow stanowily wzmocnienie dywi- Wloska piechota zmotoryzowana na niemieckim moscie pontonowym. lednostki wloskie mialy organizacje oparta 0 doswiadczenia z okresu I wojny swiatowej. tak aby usunac te mankamenty. 52 Dywizja Piechoty "Torino" (dowodca gneral Luigi Manzi) i 3 Dywizja Szybka im. Macedonii Kawalskieji oraz Tracji). 60 tankietek L. dalej wojska wloskie 58 . miejsce pulkow piechoty zajely odpowiadajace im sila jednostki kawalerii. ksiecia Amedeo d' Aosta (zwana potocznie "Celere"). batalionu rnozdzierzy (27 mozdzierzy kalibru 81 mm). przez Austrie do wschodnich Wegier. Pierwsze transporty na front wschodni wyruszyly z Wloch 10 lipca 1941 roku. Powyzsza organizacja i wyposazenie umozliwialy Wlochom prowadzenie samodzielnych dzialan operacyjnych. Trasa przemarszu wiodla z Rzymu i Werony. kompanii artylerii przeciwpancernej (8 armat 47 mm). Trzon sil stanowily oddzialy wydzielone ze stacjonujacej w polnocnych Wloszech 4.Pasubio" (dowodca . Lacznie Iiczyla 12979 zolnierzy. Armii. nie zostaly wzmocnione.S.I. Dywizja piechoty skladala sie z dwoch trzybatalionowych pulkow piechoty. W dywizji szybkiej. artylerii. inzynieryjno-saperskie oraz sluzby tylowe.general Vittorio Giovanelii). Walki wojsk wloskich w Afryce wykazaly jednak.R. Calosc sil otrzymala nazwe Korpusu Ekspedycyjnego w Rosji (Corpo Spedizione i Russia . Lacznie jednostki wloskie liczyly 62 000 ludzi uzbrojonych m.R.C. Przed wyjazdem do Rosji kazdej dywizji piechoty podporzadkowano dodatkowo batalion mozdzierzy 8 I mm. Note the dispatch-rider's carbine earring mode zji. ktorej dowodca zostal general Mario Marazzani i Brygada "czarnych koszul" "Tagliamento". Po wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej Mussolini przekazal Hitlerowi propozycje wyslania wojsk wloskich na front wschodni. lednostki C. Ponadto do Zwiazku Sowieckiego wyslano samodzielne oddzialy zmotoryzowane. ze wloska DPiech ma zbyt slab" artylerie dywizyjna i niedostateczne nasycenie bronia przeciwpancerna. Zwraca uwage sposob przewieszenia karabinka przez motocykliste Italian mechanized infantry crossing a river on German pontoon-bridge somewhere in the USSR. pulku artylerii (trzy trojbateryjne dywizjony razem 24 armaty 75 mm i 12 haubic 100 mm). kompanie artylerii przeciwpancernej (8 dzial47 mm) i dwubatalionowa kohorte milicji faszystowskiej (1258 ludzi).S.

spring 1942. Armii. The L6/40 light tank in the foreground is flanked by bersaglier (left in plummed helmet). linia frontu grudzien oZmot "Torino" szt.. bersalier (tylem z lewej)._lrontu IipM><: 1941 1941 . Doszlo tez do nieporozumien z dowodztwem niemieckim na tie prob wydzielenia z korpusu jednostek artylerii. Najsprawniej robily to dywizja "Pasubio" i "Celere" wykorzystujac samochody ciezarowe i konie. Chrzest bojowy jednostek wloskich nastapil ll-12sierpnia 1941roku. zandarm (w charakterystycznym kapeluszu zandarmerii wtoskiej przykrytym pokrowcem) i niemieccy goscie Italian troops receiving German Ost Medal from General Messe. 14 sierpnia Wlosi zostali podporzadkowani Grupie Pancernej "Kleist" atakujacej miedzy Dniepropietrowskiemi Zaporozem.I. zostal podporzadkowany dowodcy niemieckiej II. natorniast dywizja "Torino" pokonywala caly dystans forsownym marszem. i wazniejsze bitwy z udzialem wojsk wloskich osiagely 5 sierpnia rejon Suceava-Folticeni (polnocna Rumunia).S. na Ukrainie w 1941 roku Na mapie zaznaczono kierunki przernarszow jednostek . W walkach w Zaglebiu Donieckim korpus ubezpieczallewe skrzydlo grupy "Kleist".k K 50 100 150 Dziatania C.lipiec 1942 --'___. Jednostki wloskie w roznym tempie pokonywaIy ukrainskie stepy. Przed Wlochami postawiono nowe zadania obrony Dniepru. wiosna 1942 rok.. General Messe dekoruje :iolnierzy wloskich niemieckimi Medalami Wschodnimi.S.I. C. W wyniku trzydniowych (28-30 wrzesnia 1941roku) walk oddzialy wloskie wziely do niewoli blisko 10000 jencow. Po okrazeniu wojsk sowieckich pod Kijowem dywizja "Pasubio" oslaniala prawe skrzydlo 17. Wojska wloskie starlysie z probujacym wyjsc z okrazenia sowieckim 469. Dywizja "Torino" i brygada "Tagliamento" walczyly pod Dniepropietrowskiem.R. Jednostki wloskie stanowily odwod armii i podazyly za wysunietymi oddzialami pierwszoliniowymi. Armii. military policeman (center in hard hat) and the German guests 59 . Na pierwszym planie czolg lekki L6/40.R. W dniach 19-20 pazdziernika dywizja "Celere" brala udzial w ciezkich walkach 0 Stahno. Pulkiem Piechoty.

3. Dowodca zostal general Italo Gariboldi. Miesiac pozniej nastapila reorganizacja dywizji "Celiere". kt6ra zmusila Niemc6w do wycofania sire z Rostowa. 4.M. skladajacy sie z dwukompanijnego batalionu strzelcow. Mirno poczatkowych sukcesow atak sowiecki zalarnal sire.R. 2.general Luigi Reverbelli.general Umberto Riccando .general Carlo Pellegrini.(Armata Militaire Italiana i Russia . pulku artylerii. Dywizja Strzelcow Alpejskich "Tridentina" . Dywizja Piechoty "Cosseria" . Korpus Armijny (dowodca . Oddzialy wloskie byly zupelnie nie przygotowane do walki w trudnych warunkach. Sily wloskiej 8.S. Reczny karabin maszynowy Breda wz. The soldiers are armed with Breda M 30 LMG and Carcano M 91 rifle. 6. W lutym 1942 roku Wlosi otrzymali uzupelnienia: batalion narciarski "Monte Cervino". jesief 1942. kt6ry jednak przerwal okrazenie. W pierwszych dniach listopada wojska wloskie przeszly do obrony.W walkach nad rzeka Krynka wojska sowieckie otoczyly 80. i niemiecki 49. autumn 1942. Kaukaz (?).S. Korpus Gorski. 60 .I. dochodzilo tylko do stare patroli. Armii skladaly sire z trzech korpus6w.general Gabirele Nasci). pretty uncommon sight. batalionu mozdzierzy. Dywizja Piechoty "Ravenna" . ze udzial wojsk wloskich w zmaganiach z bolszewikami jest zbyt niski. Korpus Arrnijny byl to zreorganizowany C. Wloska piechota zmotoryzowana na Ukralnie. August 1941. a obie strony do umocnienia pozycji nad rzeka Mius. 3. Juz jesienia 1941 roku Benito Mussolini ocenil. W sklad "Alpini" wchodzily 2.l!. Pulk Piechoty "Roma" dywizji "Pasubio".). Powstaly 35. Z jednostek kawalerii utworzono Samodzielna Grupe Kawalerii dowodzona przez pulkownika Giuliano Barbo.Do 10 czerwca 1942 roku trwaly walki pozycyjne. kompanii artylerii przeciwpancernej i batalionu czolgow lekkich L. 91 Italian mechanized infantry on Ukraine. Dywizja Piechoty "Vincenza" .6/40 i wzmocnionego dywizjonem dzial samobieznych. since majority of the troops were armed with carbines -~~ ~ . Uwage zwracaja charakterystyczne kapelusze i sposob noszenia karabinkow Italian Alpini mowing to the new position. Pulk Bersalierow i jednostki artylerii. Symbolicznym wsparciem byl Legion Chorwacki.R.A. 171istopada sowiecki Front Poludniowy podjal ofensywe.I. Caucasus (?). Dywizja Piechoty "Sforzesca" .ioi • ~ Wloscy strze1cy gorscy (Alpini) w marszu na nowa pozyeje.general Eduardo Nebbia (a pozniej Francesco Dupon) oraz 5. Note Alpini's hats and carbine earring mode Trzecia czescia sil wloskich na froncie wschodnirn byl elitarny Korpus Alpejski (dow6dca .general Giovanni Cangeri) tworzyly 2.general Enrico Gazzale .general Etelvaldo Pascolini. Dywizja Strzelcow Alpejskich "Cuneense" . Polecil sformowanie calej armii przeznaczonej do walki w Rosji . Dywizja Strzelcow Alpejskich "Julia" . sierpieil 1941. 25 grudnia 1941 roku Armia Czerwona uderzyla na C. 30 i karabin Carcano wz.R. Dow6dca korpusu tlumaczyl to koniecznoscia uzupelnienia strat.general Emilio Battisti oraz 156. samodzielnego batalionu motocyklowego. Iiczne byly przypadki odmrozeii. ktora przeksztalcono w jednotke zmotoryzowana skladajaca sire z dw6ch pulkow bersalierow.I.R.

I. Dywizji Pancerna.batalionu mozdzierzy i baterii artylerii przeciwpancernej. W lipcu 1942 roku wojska wloskie zostaly przerzucone na Ukraine.). 294. Armii oddzialy wloskie zostaly skierowane do obrony linii Donu (od Bielogoria az po ujscie rzeki Chopior . liczyl 229.M. Pod koniec sierpnia Niemcy wzmocnili sily 8.R na pozycjach na linii Donu latem 1942 roku 61 .dlugosci 270 km.M. Korpus i dywizja "Sforzesca": Dywizja "Celere" walczyla w rejonie Serafimowicz nad Donem. Armii. Atakujace Stalingrad oddzialy 6. Armii zostaly zluzowane przez rumunska 3. Przyczolki sowieckie jednak pozostaly. kiedy Wlosi musieli podazac za oddalajacym sie frontem. Armiijednostkami odwodowymi: 62. Korpus Armijny umozliwil stabilizacje frontu. nie pornogla nawet interwencja wojsk niemieckich. W walkach bral udzial 35. Pomyslna sytuacja na froncie pozwolila na skierowanie wloskiego korpusu alpejskiego (pierwotnie przeznaczonego do dzialan w Kaukazie) do 8. posiadaly najnowsze modele uzbrojenia (co odbilo sie na dostawach broni do Afryki Polnocnej). Lacznie A. kt6re staly sie sasiadem Wlochow.R. 20 sierpnia 1942 roku sowiecka 63. Po przybyciu wojsk 8. Pr6by likwidacji przyczolkow poczatkowo zakonczyly sie niepowodzeniem.I.R. 8.R. Jednostki wloskie wyladowano w Charkowie i w Stalino. i 298 dywizja piechoty oraz 22. 14 pazdziernika 1942 roku Hitler wydal rozkaz 0 rozpoczeciu przygotowan do budowy umocnionych pozycji obronnych przeznaczonych dla kampanii zimowej.000 zolnierzy.. Annie. Armia zostala podporzadkowana Grupie Armii "Polvdnie". Armia zdobyla kilka przyczolkow na zachodnim brzegu Donu. Powtorzyla sie sytuacja z 1941 roku. Z powodu trudnosci zaopatrzeniowych prace nad budowa umocnien 2 ARMIA 2 Korpus --_---_--' o 1!i 30 45 8 ARMIA wtOSKA Rozmieszczenie wojsk A. Dopiero przejecie kontroli nad dywizjami "Pasubio" i "Ce1eri" przez niemiecki 17. Ofensywa. kt6ra rozpoczela sie 28 czerwca. lednostki wloskie byly dobrze wyekwipowane. rozbila sowieckie linie obronne pomiedzy Szygrami i Timem.

Armii i niemieckiemu 24. Jednostki wloskie zajmowaly nastepujace ugrupowanie obronne: na prawym skrzydle 29. Annienskaja i Pietrowska. walki trwaly do 13 stycznia 1943 roku. Nie zmienil sytuacji atak wojsk pancernych: 17. Atak sowieckich jednostek pancernych odcial drogi odwrotu wloskim jednostkom gorskim. Korpus Armijny (dywizje piechoty "Torino". "Celere" i "Sforzesca"). 28 grudnia resztki 29. i 25. Dywizja Piechoty przerwala okrazenie. Nie zmienily w sytuacji ataki brygad "czarnych koszul" wspieranych przez niemieckie czolgi. lewe skrzydlo zajmowal 2.R. Sowieci dokonali wlamania na glebokosc 20-25 kilometrow. Korpus Zmechanizowany). 19 listopada 1942 roku rozpoczela sie ofensywa Armii Czerwonej. Dywizja Piechoty oraz dwie brygady "czarnych koszul".postepowaly wolno. stanowiska dla artylerii i umocnienia polowe. Jednostki 2.R silami l. niewielkie sukcesy odniosl tylko 4. Armii. Resztki wojsk grupy polnocnej dotarly do znajdujacego sie w rekach Niemcow Bielowodska. i 318.M. Glowne dzialania skierowane byly przeciwko wegierskiej 2. po dwoch dniach walk wsparta niemiecka 298. Zmodyfikowany plan uderzenia zakladal uderzenie na A. Pulkiem Piechoty i dywizje piechoty "Ravenna" i "Cosseria" oraz dwie brygady "czarnych koszul") i Korpus Alpejski (dywizje strzelcow alpejskich "Tridentina". W nastepnych dniach Sowieci przelamali pozycje dywizji "Celere" i "Pasubio". dywiz- 62 . Gwardyjski Korpus Strzelecki. Pozwoliloby to na dotarcie do Rostowa nad Donem i odciecie Grupy Armii "A". 17. majacych na celu dotarcie do okrazonych w Stalingradzie jednostek niemieckich i rumunskich. lacznie tylko 55000 zolnierzy.I. Armii Gwardyjskiej generata Kuzniecowa i 3. Poczatkowo atak wojsk sowieckich zalamal sie w ogniu krzyzowym obrony wloskiej. Czolgi poniosly duze straty na minach i wyniku dzialalnosci samolotow szturmowych. Korpus ("Pasubio" i niemiecka 298. gdzie polaczyIy sie z oddzialami niemieckimi. Dywizja Piechoty wzmocniona 14. Armii. i 18. ktora zakonczyla okrazeniem niemieckiej 6. Operacja "Saturn" zostala jednak przerwana na skutek dzialan Grupy Armii "Don" feldmarszalka von Mansteina. "Pasubio" i "Cosseria" wycofywala sie w kierunku na Arbuzowke Czertkowo. korpusu pancernego.. Armii Gwardyjskiej generala Leluszenki. Juz 24 grudnia Sowieci operowali na tylach 8. dalej 35. Dopiero po wykonaniu przejsc w polach minowych. rankiem 27 grudnia sow ieckie jednostki pancerne zmusily do odwrotu dywizje "Ravenna" i "Cosseria" oraz niemiecki 318. Korpusowi Pancernemu. i 180. Wloskie oddzialy strzelcow alpejskich wycofywaly sie tOCZqC ustawiczne walki z przewazajacymi silami przeciwnika. DPanc) pozwolily na opanowanie sytuacji. 12. Korpusy Pancerne dotarly do Millerowa. Wykonano systemy pol minowych. Okrazone wojska wloskie przebijaly sie w dwoch grupach: polnocna skladajaca sie z dywizji "Ravenna". zas poludniowa skladajaca sie z dywizji "Celere". 22 grudnia grupa polnocna walczyla pod Arbuzowke. Wojska grupy poludniowej poniosly ciezkie straty w bojach pod Aleksiejewka. 26 grudnia wojska wloskie zostaly ponownie okrazone przez sowiecki 4. Armii i czesci 4. "Cuneeuse"). 13 stycznia ofensywe podjal Front Woroneski. Podczas walk nad Donem utracono wiekszosc wojsk 8. Pozos tal w zasadzie tylko Korpus Alpejski. Korpus Armijny) i Morozowsk (1. Korpusem Pancernych. 18. Pulk Piechoty. Korpusu wycofywaly sie w kierunku na Rossosz i Woroszylowgrad. "Torino" i "Sforzesca" w kierunku na Krasnojarki i Skosyrskuju. i 35. 160. Jednoczesnie Sowieci planowali uderzenie nad Donem i przelamanie pozycji wloskiej 8. Gwardyjski Korpus Strzelcow. Ataki sowieckiej 3. Armii Gwardii przelamaly pozycje prawoskrzydlowej grupy "Hollidt" i doszly na glebokie tyly wloskiego 29 Korpusu Armijnego. zajeto lotnisko w Tacynskaja (24. Armii Pancernej. Armii. "Julia". ill. Ostateczny atak wojsk sowieckich rozpoczal sie 16 grudnia 1942 roku (operacja "Maly Saturn"). Korpus (niemiecka 385. Kontrataki niemieckich sil pancernych (6. Korpusu przedarly sie do Skosyrskoj.

I. jesien 1942 roku. Uratowalo sie 144175 zolnierzy. ewakuacja 8. Gwardyjskim Korpusem Kawalerii w rejonie Nikitowki-Nikolajewki. obiecywali. Note the stripper-clip backpack on the back of the No 2 gun's crew in the foreground 63 . Niemcy prowadzili zreczna dyplornacje. W marcu 1943 roku pierwsze oddzialy wloskie wr6cily do ojczyzny. Wyb6r pomiedzy potega III Rzeszy i ekspansjonizmem bolszewickim prowadzil do uwiklania sie tych panstw w konflikty i sojusze. Po walkach nad Donem A. czy tez dalsze poparcie dla niedawno powstalych Wloski reczny karabin maszynowy Breda wz. Annii zakonczyla sie 22 maja 1943 roku. 27 stycznia doszlo do bitwy z sowieckim 6. ze wybory polityczne. Tragicznym epilogiem walk oddzialow wloskich na froncie wschodnim okazaly sie losy jencow wloskich osadzonych w lagrach na terenie calego Zwiazku Sowieckiego (od Ukra iny po Kazachstan). Armii od dnia 11 grudnia 1942 roku do 31 stycznia 1943 roku wyniosly 84830 zabitych i zaginionych i wzietych do niewoli. kt6rych dokonywaly byly spowodowane obawa przed komunizmem.R. leczjak sie okaza10. skladali oferty.jami strzeleckimi (bitwy pod Podgornoje. niosacych zaglade dotychczasowemu porzadkowi swiata. przynajmniej w poczatkowej fazie wojny. Odzyskanie straconych terytori6w (Finlandia. Oznaczal sprzeciw wobec niepojetych regul rewolucji bolszewickiej. utrzymanie niezawislego bytu paristwowego (Finlandia i Rumunia).M. Z 21274 zolnierzy wzietych do niewoli do kraju nie powr6cilo 4700 zolnierzy. Znamiennym przykladem byl los Polski po 17 wrzesnia 1939 roku oraz republik nadbaltyckich w czerwcu 1940 roku. przynosila pewne wymierne. Ostatnich Wlochow wypuszczono w 1954 roku! ZAKONCZENIE Dzieje miedzywojenne malych kraj6w Europy Srodkowo-Wschoduiej oraz ich dalsze wojenne losy pokazuja. Wegry. zostal wycofany z frontu (rejon Nizyn-Homel). Jednak taka obserwacja bylby niedoskonala i stanowi tylko 0 jednym z czynnik6w. nietrwale korzysci. 350-kilometrowy marsz przebylo 13 350 zolnierzy i oficerow (z czego 7571 bylo rannych) Og6lne straty 8.R. Annowka i Szeliakino). autumn 1942. Opcja niemiecka. kt6re determinowaly o postaci paristw srodkowo i wschodnioeuropejskich. Rumunia i Bulgaria). 30 na froncie wschodnim. Amunicyjny nosi na plecach tornister z lodkami na naboje Italian Breda M 30 LMG crew on Eastern Front. kt6rych czesto nie pragnely. Wyb6r Niemiec jako partnera i sojusznika byl tez w pewnej mierze wyborem cywilizacyjnym.

Obsluga wloskiego dzialka przeciwlotniczego Breda kalibru 20 mm nad Donem. 39 Italian 20 mm AA Breda gun during Donetz campaign. ani Finowie nie wiedzieli 0 ustaleniach "Wielkiej Trojki". Zrniany terytorialne (z lat 1938-1942) nie spowodowaly trwalych przeksztalcen granicznych. nie rownowazylo przewagi liczebnej i technicznej Sowiet6w. Zaangazowanie w walce. Blyskotliwe zwyciestwa niernieckie w poczatkowyrn okresie wojny. dla panstw sprzymierzonycb z Niemcarni. Jednak ani Wegrzy. Pierwsze zalamania na froncie wscbodnirn spowodowaly powazne straty w szeregach arrnii wegierskiej i rumuns- kiej walczacych w Rosji. obronnej i zagranicznej wyrnogorn sowieckiej racji stanu. strukturach (skostniale. luty 1942. skoriczyly sie wraz z narzuceniemjej komunistycznej dorninacji i podporzadkowaniem polityki wewnetrznej. W obliczu poniesionych klesk spadala wartosc bojowa formacji sojuszniczych. ale wspomniec nalezy tez o braku wsparcia ze strony mocarstw zachodnioeuropejskich. Dlatego rozpoczecie "krucjaty antyboJszewickiej" doprowadzilo do zaangazowania sie panstw srodkowo. GI6wne wady armii sojuszniczych tkwily w uzbrojeniu (niejednokrotnie przestarzale). Chorwacja). powiazaniach gospodarczych z Niemcami oraz naciskach politycznych i ekonomicznych Berlina. sprawiala. przy zachowaniu suwerennosci i niepodleglosci. zmiany orientacji. nieprzystosowane do wsp6lnego pola walki) oraz konserwatyzmie kadry dow6dczej. kt6re automatycznie przekreslaly dazenia kraj6w Europy Srodkowo-Wschoduiej do kontynuacji samodzielnego bytu panstwowego i niezaleznosci od Zwiazku Sowieckiego.paristw (Slowacja. Soldiers are wearing Italian M 33 helmets and Greek M 39 helmet (first soldier on right side of foto) . February 1942. Negocjacje prowadzone w sekrecie przed Berlinem. znlnierz pierwszy po prawej stronie rna grecki helm wz. Zyski ze wsp6lpracy wojskowej. dotyczyly podpisania rozejrnu. Wplywalo to na decyzje poszczeg6lnych kraj6w.i wschodnioeuropejskich w walkach na wschodzie. byly zas znikome. Zolnierze nosza helmy wz 33. dokonanych w Teheranie (a pozniej potwierdzonych i rozszerzonych w Jalcie). ani Rumuni. Skornplikowane i krotkotrwale dzieje walki 0 prawo do samookreslenia sie srodkowej i wschodniej czesci kontynentu europejskiego. zdawaly sie potwierdzac slusznose wybranej orientacji. politycznej igospodarczej. ze konieczne stawalo sie nawiazanie rozrn6w pokojowych z mocarstwarni zachodnimi oraz ze Zwiazkiem Sowieckim. kierowali oddzialy sojusznicze do dzialan przeciwpartyzanckich na tylach frontu wschodniego. Zblizajaca sie kleska Niemiec. polaczone czesto z mestwern i bra wura. ewentualnie pozwalali na ewakuacje wymienionych armii do kraju. a Niemcy tracacy z czasern zaufanie do sprzymierzencow. Sukcesy w walkach z Armia Czerwona przeslonily niedostatki w organizacji i wyposazeniu wojsk posilkujacych Wehrrnacht.

slowacka oznaka na czapke (oficerska) patka na kolnierz majora (major) artylerii slowackiej patka na kolnierz sierzanta (rotnik) piechoty armii slowackiej patka na kolnierz kaprala (desatnik) slowackich wojsk pancemych kapral wloskiej 50. Putku Artylerii. front wschodni 1942 rok starszy kapral (slobodnik) kawalerii slowackiej. DPiech front wschodni 1942 rok kanonier wloskiego 205. front wschodni 1941 rok .

Rumunia ozn aka piechoty (oficerska) naramiennik i patka na kolnierz kaprala (sergent) straZy granicznej naramiennik i patka na kolnierz porucznika (locotenent) wojsk pancemych naramiennik i patka na kolnierz pulkownika (colonel) piechoty szeregowy 13. front wschodni 1941 rok obsluga mozdzierza kalibru 60 mm z 1. DPiech. front wschodni 1944 rok . Dywizji Kawalerii.

W YgrY oznaka na czapce oficerskiej patka na kolnierz i naramiennik starszego sierzanta (szakaszvezeto) piechoty patka na kolnierz i naramiennik majora (ornagy) kawalerii sierzant (ormester) piechoty wegierskiej. 1944 rok sierzant sztabowy (torzsormester) piechoty wegierskiej. 1944 rok . 1944 rok sierzant (ormester) piechoty wegierskiej.

Pulku Zmeeh. DPiech.szeregowy finskiej granicznej. front wschodni zima 1941-1942 roku . 1941 rok szeregowy kawalerii slowackiej. Kaukaz lato 1942 rok porucznik (loeotenent) rumunskiej 10. DPane. 1. jesien 1941 rok strazy kapral (sergent) rumunskiego 9. front wschodni lato 1943 roku porueznik (loeotenent) rumunskiego 1. Pulku Pieehoty "Re!iiori".

lekkoatleta finski. Karelia lipiec 1941 roku .Finlandia oznaka noszona na czapkach wojskowych naramiennik i patka na kolnierz kaprala (korpraaJi) artylerii naramiennik i patka na kolnierzu porucznika (luutnantti) piechoty kapral (korpraali) 1944 rok piechoty finskiej. (kersantti) artylerii finskiej. olimpijczyk w 1936 roku. front wschodni 1942 rok porucznik (luutnantti) Esa Seeste .

front wschodni 1941 rok podoficer armii bulgarskiej. 1944 rok . 1941 rok porucznik (Iocotenent) rumunskiego 4. Batalionu Spadochronowego.szeregowy piechoty kr61ewskiej armii wegierskiej.

DPiech. 1944 rok czolgisci wegierscy w tankietce Siedrniogrod 1940 rok L3/CV 35.starszy sierzant (catnik) slowackiej 1. . 1942 rok zolnierz rumunski uzbrojony w miotacz plomieni. front wschodni 1943 rok general porucznik (vazerornagy) krolewskiej armii wegierskiej.

H (Sd Kfz 161/1) z rumunskiej 1. front wschodni 1941 rok PzKpfw 38 (t) Ausf. DPanc "Romania Mare". 1944 rok . G z wegierskiej 1. DPanc.. front wschodni (Don) 1942 rok PzKpfw IV Ausf.

The Bulgarian army reached a total of 21 infantry and two cavalry divisions and two frontier ones and one armoured brigade by the summer of 1944. It was Italian Army in Russia (A. To the A.) of three corps . In 1945 after the fall of Croat State.2nd Corps (divisions "Sforzesca". an artillery regiment and service uni ts. but this initial euphoria disappeared. binary divisions with two infantry regiments (motorized) and an artillery regiment each. In 1940. the new Slovak army initially maintained the high professsiona1 standard of the former Czech forces. it was three divisions. "Julia" and "Cuneense") plus furtber Blacksbirt units. all soldiers turned over communist regime of Tito by British. the Italians were unable to resist the massi ve armoured thrust (Soviet 17th.I. The Croatian Army The Independent State of Croatia was formalized on the 10th of April 1941. to counter any possible Allie']' invasion from tbat direction. By August 1944 bigger part of Slovak combat units were disarmed and used as construction troops or for security duty ("Hlinka Guard").M. The rest of the Croatian army was poor quality and was deployed in parts of Bosnia and Herzegovina against Serbian partisans. In August 1942 it was guarding the bank of the Don river nortb of Stalingrad.R. artillery and antitank weapons revealed the Corps to be illequipped for the fighting is was to encounter. nationalitsticand anti-Serbian. in the line divisions. armour. 373th and 392th under German command.000 soldier force became the Italian 8th Army.M. a Bersaglieri motorized regiment. These regions under Bulgarian administration were polioed with such efficiency that no significant partisan movement emerged there until 1944. The 2nd and 35th Corps crumbled almost immidiately leaving the Alpine stranded and opening up a huge gap in the Don defences. considering that they did declare war on the Soviets. In the middle of 1944 Tsar Boris III did and by mid-August danger . trucks. my wife is pro-Italian and onlymeis pro-Bulgarian". it fought "with a merciless tenacity which impressed and appalled friends and foes alike".I. In July 1941 the supposedly motorised C. The best troops. In 1943 four rifle brigades equipped for operations in hilly terrain were created and Ustashi battalions were reorganized into eight brigades. In August 1941 Slovak forces were reorganized into "Fast Division" and Security Division. Italian Fascist Party sent the Assault Legion "Tagliamento" to represent Blacksbirts.I.R. But by the 1942 the partisan controlled northern Bosnia. In December 1944. "Ravenna" and "Cosseria") and elite Alpine Corps (divisions "Vincenza". 18th. In August 1944 the Romanian forces joined the Red Army.. 3 tankettes. The Italian Army on Eastern Front M usssolini was convinoed that Italy would gain both prestige and booty by joiningin the German attack on the Soviet Union and sent the Italian Expeditionary Corps in Russia C. Their altitude to local population was usually positive (in particular to Maoedomans) but atrocious to Greeks. "Tridentina". Croats created three infantry di visions 369tb. 294th and 298th) and two independent infantry regiments (314tb and 318th) and 22nd Armoured Division.S. the Croatian Ustashi militia was also avaiable. Morale was high at the prospect of an easy campaign. The Bulgarian Army The Bulgarians were perhaps the most overt in pursuing their own interests.S. The 3rd Mobile Divison "Celere" had two mounted cavalry regiments. The Croat Blueshirt Legion gave valuable support to the Italian 8th Army and Croatian 369 Infantry Regiment served into German 6th Army and was lost at Stalingrad.R. This 229. were deployed along the frontier with Turkey until 1944. In September 1942 four mountain brigades were erected. was attached threee German infantry divisions (62th. .R. Yugoslavia and Romania) its leaders had to align wi th Berlin.R. now redesignated to 35th Corps.1944. The latter unit was served in the Ukraine. mainly on foot (in particular division "Torino"). which were joined to the C. Bymid-1943 due to heavy losses. Commanded by staunchly Catholic. the Slovaks served well. and Romanian 3rd and 4th Armies lost majority of their forces.R. The occupation forces contained mostly middle-age reseivists. Their Tschar Boris III said: "My people are pro-Russian. King Michael I and some members of the government took part in secret negotiations with the Soviets. two railway battalions and the elite "Black Legion" and Poglavnik Bodyguard Battalion (later Brigade). my army is pro-German. The Slovakian Army In 1939 the people of Slovakia were chose independent state. Throughout the first part of the war. "Pasubio" and "Torino" were typical.S. The new government (after hurried negotiations with Allies) followed Romania example and changed side and Bulgarian army was fallen into Soviet hands. The 1st and 3rd divisions participated in the invasion of Poland and next the 1st and 2nd divisions participated in the opening of Fall "Barharossa". the Ustashi were providing the main support. but not Nazi Ante Pave lie. but the disillusioned Germans sent them back to Italy. while "Fast Division" was virtually destroyed near Krasnodar covering German retreat from the Caucasus after Stalingrad collapse. Bulgarian army served in our anti-partisan role in Greece part of Trakia. Soviet Red Army approcached Bulgarian border. a light tank company with obsolete L. morale collapsed. 24th and 25th Armoured Corps) attacking on 16th of December 1942. In addition. By 1944.I.arrived off north. the entire mass plaoed under Ustashi command and all personnel were pooled to form 17 divisions. Although an attack had been expected. and the Germans were impressed. followed the German forces through the Ukraine. While only three divisions strong. In January 1943 tbe survivers regrouped in the Ukraine. and if Bulgaria was to achieve its territorial objectives (she had claims against Greece. Maoedonia and Serbia. Inadequate leadereship. Bulgarian forces did not participate in operation "Marita" against its own neighbour. lalter 15 battalions.I. Organized in five. plus other services. for instance Germany was the dominant force in the Balkans.R. In March 1942 Mussolini sent the new forces. The new army forces were raised by conscription to serve alongside the German and Italian armies.

Powyzej: pilot mysliwski i mechanik samolotu mysliwskicgo L\R 80 A. trzeci tomik z serii "Militaria" jest poswiecony wojskom panstw walczacych po stronie Niemiec na froncie wschodnim w latach 1941-1945. Opisane zostaly armie Bulgarii. Wegier i Wloch (tylko front wschodni). Rumunii. Finlandii. Slowacji. Chorwacji. W najblizszym czasie ukaza sie dwie dalsze ksiazki z serii "Militaria" omawiajace dzialania armii niemieckiej. Zaporozc 1942 rok Na okladce: kawalerzysci rumunskiej 1. Opis walk zostal poglebiony 0 dokladna analize sytuacji politycznej tych panstw.Kolejny. Ksiazka jest bogato ilustrowana. Brygady Kawalerii. front wschodni jesien 1941 roku .

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->