P. 1
Test Biologia Strunowce Maturalne

Test Biologia Strunowce Maturalne

|Views: 20,219|Likes:
Wydawca: rockgirl997

More info:

Published by: rockgirl997 on Jan 25, 2012
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/11/2015

pdf

text

original

Zadanie 3 (1 pkt

)
Na rysunku przedstawiono mechanizm wentylacji narządu wymiany gazowej u ryby
kostnoszkieletowej. Określ rolę jaką pe!nią wieczka "pokrywy# skrzelowe w
mechanizmie wentylacji skrzeli.
Zad. (5 pkt)
Na rysunku przedstawiono przekrój przez głowę ryby. Strzałki oznaczają kierunek
przepływu wody.
a) Podaj nazwę procesu, który zachodzi w skrzeach. ....................................................................................................................
b) Podaj nazwy dwóch opisanych na rysunku ee!entów budowy, które usprawniają przebieg tego procesu w "rodowisku
wodny!. ............................................................................................................................................................................................
c# Opisz mechanizm wentylacji u ryb.
....................................................................................................................................................................................
Z$%$N&' (). #okonaj anaizy
porównawczej gospodarki wodno $ !ineranej kostnoszkieetowej ryby !orskiej
i słodkowodnej. % ty! ceu skonstruuj i wypełnij tabee uwzgędniając&
a) reguację stę'enia wody w płynach ustrojowych,
b) reguację stę'enia jonów w płynach ustrojowych
(abea
Przeczytaj uwa'nie tekst i odpowiedz na pytania.
%iększo") gatunków !orskich ryb kostnoszkieetowych utrzy!uje ci"nienie os!otyczne krwi na pozio!ie *+, ci"nienia
os!otycznego wody !orskiej. Siny, wzrastający na zewnątrz gradient os!otyczny powoduje ciągłe odwodnienie organiz!u.
-ocz jest izooso!otyczny ub nieznacznie hiperos!otyczny w stosunku do krwi. %iększo") gonów i bezkręgowców
!orskich !a płyny ustrojowe izoos!otyczne z wodą !orską, więc spo'ywając je, ryby nie !ogą wyrównywa) strat wody tą
droga. .edyny! rozwiązanie! jest picie wody !orskiej i wydaanie nad!iaru jonów przez nerki i drogą aktywnego transportu
przez skrzea.
a) %ybierz wła"ciwe okre"enia da płynów ustrojowych ryby !orskiej w stosunku do "rodowiska& hiperos!otyczny,
hipoos!otyczny, izoos!otyczny. %ybór uzasadnij. / pkt.
b) %yja"nij, daczego ryby !orskie !ogą !ie) probe! z niedostatkie! wody w organiz!ie, a !orskie bezkręgowce nie. /
0
pkt.
c) %yja"nij, cze!u zjadanie gonów i bezkręgowców nie !o'e wyrówna) straty wody w organiz!ie ryb !orskich. 0 pkt
d) %yobra1 sobie, 'e opisywane ryby będą wydaa) hipoos!otyczny 2wzgęde! swojej krwi) !ocz. 3kre", jakie byłyby tego
skutki da biansu wodnego ryby. 0 pkt
Zadanie (5 pkt.) Organizmy zwierzęce wykształciły różne mechanizmy regulacji zawartości wody i soli mineralnych.
Poniższy rysunek miał przedstawiać ustalanie ilansu wodnego u morskiej ryby kostnoszkieletowej! jednak nie wszystkie!
zamieszczone na nim in"ormacje s# prawdziwe.
*rzeanalizuj go i zakreśl tylko te trzy in+ormacje kt,re
prawid!owo wyjaśniają mechanizm osmoregulacji u
morskiej ryby kostnoszkieletowej. Za ka-dym razem
uzasadnij sw,j wyb,r jednym argumentem biorąc pod
uwagę specy+ikę środowiska.
0....................................................................................................................................................................................................
/....................................................................................................................................................................................................
*................................................................................................................................................................................................
Zadanie .). (2 pkt)2008 probna Na sche!acie przedstawiono jeden ze sposobów os!oreguacji u ryb.
/zasadnij pos!ugując się dwoma argumentami -e na schemacie przedstawiono
spos,b osmoregulacji ryby s!odkowodnej.
0. 4.................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.. .....................................................................................................................................
...............................................................................................................................
Zadanie (10pkt.)2001 Mocz ryby słonowodnej jest zazwyczaj
hipertoniczny, zaś słodkowodnej – hipotoniczny względem
środowiska ich życia. Wyjaśni:
a !"pkt. w jaki spos#b ryby morskie $trzym$j% w swym
ciele stos$nkowo sta&% zawartoś' wody i soli:
................................................................................................................................................................
......................................
b) 2*pkt) w jaki sposób ryby słodkowodne utrzy!ują w swy! ciee stosunkowo stałą zawarto") wody i soi
.....................................................................................................................................................................................................
c) 2/pkt.) w jaki szczegóny sposób rekiny zapobiegają ucieczce wody ze swego ciała
......................................................................................................................................................................................................
d) 2/pkt.) w jaki sposób gospodarkę wodną prowadzą takie gatunki jak np. węgorz, z!ieniające w ciągu swego
'ycia "rodowisko słodko5 na słonowodne ub odwrotnie
......................................................................................................................................................................................................
Z$%$N&' (3 6yby spodouste jak np. rekiny obrały szczegóny sposób przystosowania się do "rodowiska, w który! 'yją.
7 podanych in8or!acji wybierz 8ałszywą9
:) 'yją w wodach słonych
;) płyny ustrojowe tych ryb i "rodowisko 'ycia są wzgęde! siebie izotoniczne.
<) =trzy!ują w płynach ustrojowych wysokie stę'enie !ocznika.
#) % utrzy!aniu się na pewny! pozio!ie w wodzie po!aga i! pęcherz pławny.
>) 3szczędzają energię, gdy' nie !uszą usuwa) nad!iaru soi z organiz!u.
6yby dwudyszne obok zdono"ci oddychania za po!ocą skrzei tene! rozpuszczony! w wodzie !ogą tak'e oddycha)
powietrze! at!os8eryczny! wykorzystując narząd, który powstał z przekształcenia &....................................................................
Zadanie(1. Na podstawie dowodów z 8izjoogii i bioche!ii !o'na wnioskowa) o pokrewie?stwie !iędzy organiz!a!i.
(abea zawiera zestawienie zawarto"ci pierwiastków w wodzie oceanicznej i płynach 8izjoogicznych ró'nych zwierząt, przy
czy! za 0@@ przyjęto io") Na, który jest charakterystyczny zarówno da wody oceanicznej, jak i da płynów ustrojowych.
Na podstawie anaizy danych zawartych w tabei przedstaw dwa wnioski
04444444444444444444444444444444444444444444444444
/ 4444444444444444444444444444444444444444444444444
Z$%$N&' 12. 7interpretuj ró'nice w znaczeniu inii bocznej da trzech wy!ienionych w tabei gatunków ryb.
Skaa warto"ci9 3 $ bez znaczenia, 0 $ nieistotne, / $ !ałe, * $ drugorzędne, A5 du'e, + $ zasadnicze.
/
0. <o to są kręgowceB
444444444444444444444444444444444444444444444444444
4444444444444444444444..........................................................................................................
/. .akie ryby nazywa!y ryba!i dwudyszny!iB
4444444444444444444444444444444444444.
A.Na podstawie rys.0 opisz pokrycie ciała ryb.
Zadanie3(. *rawid!ową r,-nicę między sercem ryb spodoustych i kostnoszkieletowych przedstawia zestaw3
spodouste kostnoszkieetowe
a sto'ek tętniczy jest nie !a
b iczba pęcherzyków tworzących serce * A
c poło'enie serca po stronie brzusznej po stronie grzbietowej
d iczba zastawek przedsionkowo 5 ko!orowych 0 /
7ad. Podaj zwięzłą charakterystykę gro!ady płazów
zad. %yja"nij pojęcie aro!or8ozy i wypisz z uzasadnienie! trzy takie cechy da płazów.
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
4444444444444444444444444444444444444444444.
7ad. <zaszka płazów połączona jest z kręgosłupe! za po!ocą&
a) jednego kłykcia potyicznego9 a) dwóch kłykci potyicznych9
a) kręgu obrotowego9 a) kręgu d1wigacza.
7ad. %y!ie? cechy przystosowujące płazy do 'ycia na ądzie
............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................................
Zad. %szystkie gatunki płazów i gadów krajowych objęte są ochroną9 !i!o to ich iczebno") stae !aeje. %y!ie? i o!ów
trzy czynniki, które według <iebie przyczyniają się do tego zjawiska.
0. 444444444444444444444444444444444444444
/. 4444444444444444444444444444444444444444
3. 444444444444444444444444444444444444444...
7ad. Napisz w jaki sposób "rodowisko 'ycia wpływa na kierunek z!ian przystosowawczych obserwowanych w trakcie
przeobra'ania się arwy 'aby w jej posta) dorosłą. 3dpowied1 uzasadnij * argu!enta!i.
Zadanie (0 – 3 pkt.) 3pisz wszystkie z!iany zachodzące w budowie narządów oddechowych 'ab podczas !eta!or8ozy
kijanek w osobniki dorosłe.
7ad. %y!ie? przedstawiciei płazów ogoniastych w Posce
7ad. % jaki sposób 'aba przystosowała się do drapie'nictwaB
7ad. <zyje to płucaB .aka ró'nica występuje w ich budowie i czy! jest spowodowanaB
7ad. Scharakteryzuj narządy z!ysłów 'aby i zaskro?ca
7ad. %yja"nij pojęcia&
:utoto!ia 44444444444444444444444444444.
*
Cerpetoogia 4444444444444444444444444444
:!onita 44444444444444444444444444444..
-i!etyz! 4444444444444444444444444444..
:tas 444444444444444444444444444444..
7ad. %entyacja płuc u płazów odbywa się w następujący sposób
%y!ie? wady sposobu oddychania płazów
.........................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................
Zad. Dady zdobyły niezae'no") od "rodowiska wodnego !iędzy inny!i dzięki oszczędnej gospodarce wody. Podaj i o!ów
trzy nowe cechy, które u!o'iwiły racjonaną gospodarkę wodną.
0. 4444444444444444444444444444444444444444
/. 4444444444444444444444444444444444444444
3. 4444444444444444444444444444444444444444
7ad. <zyje to serceB #orysuj obiegi, zaznacz !iejsca wy!iany gazowej zewnętrznej i wewnętrznej, opisz ich 8unkcje.
Zadanie . ".pkt.# 4ykres przedstawia wyniki pomiar,w dotyczących +unkcjonowania przysadki m,zgowej -aby "linia
ciąg!a# tarczycy "linia przerywana# oraz ilości jodu "s!upki# podczas metamor+ozy
kt,rej stadia przedstawiają rysunki. *rzedstaw jeden wniosek wynikający z analizy
powy-szych danych. 4yjaśnij na czym polega zjawisko kt,re mo-na zaobserwowa5 u
aksolotli a przyczyną kt,rego jest niski poziom hormon,w tarczycy.
Zadanie .1 Poni'szy wykres przedstawia wyniki
bada? nad wy!ianą gazową ropuch hodowanych w
ró'nych te!peraturach.
a# Podaj, w której z trzech te!peratur pobieranie tenu
przez płuca ropuch było większe ni' przez skórę. 20
pkt.)
b# %yja"nij, który z narządów wy!iany gazowej
2skóra czy płuca) !a u ropuch większe znaczenie da
wy!iany <3 / i w jakich te!peraturach. 2/ pkt.)
c# %yja"nij daczego przeprowadzenie takich bada?
nad jaszczurka!i nie
!iałoby sensu. 20 pkt.)
7ad. #aczego przegrzanie da gadów jest niebezpieczneB
7ad. 3pisz narządy z!ysłów występujące u gadów.
A
7ad. %yja"nij pojęcia&
Poikioter!y
-i!ikra
Neotenia
Narząd <ortiego
Catteria
:na!ia
7ad. Podaj sposoby ochrony poznanych kręgowców.
Zadanie (2 pkt) (e!po procesów 8izjoogicznych przebiegających u organiz!ów z!iennociepnych jest w du'ej !ierze
uzae'nione od te!peratury otoczenia. 7aobserwowano, 'e je"i wą' !o'e wybra) sobie poło'enie w stosunku do 1ródła
ciepła, to zbi'a się do niego w okresie trawienia, za" odsuwa się podczas głodu.
4yjaśnij co jest przyczyną takiego zachowania się wę-y podczas trawienia pokarmu a co w czasie d!ugotrwa!ej
g!od,wki.
7:#. .akie z!iany wystąpiły w budowie układu oddechowego u gadów w porównaniu z płaza!i i wyja"nij przyczyny
ewoucji.
7ad. Napisz jakie z!iany nastąpiły w rozwoju szkieetu płazów i
gadów
7ad. %y!ie? przystosowania do drapie'nictwa u wę'y
7ad. Podpisz rysunek i przedstaw roę zaznaczonych ee!entów.
7ad. Porównaj budowę skóry płazów i gadów ..aki widzisz związek z trybe! 'yciaB
7ad. Scharakteryzuj krokodye
7ad. 7adanie! o!oczni jest&
a) gro!adzenie substancji zapasowych9
a) gro!adzenie produktów prze!iany !aterii wydaanych przez zarodek9
a) gro!adzenie wody potrzebnej do rozwoju zarodka9
a) ochrona zarodka przed uszkodzenia!i !echaniczny!i.
Zad. 4sp,lną cechą gad,w i p!az,w jest3
a. mechanizm wentylacji a. typ rozwoju a. obecnoś5 ucha środkowego a. budowa sk,ry
zad.6ady mają3
a. dwa !uki aorty i dwa k!ykcie potyliczne a. dwa !uki aorty i jeden k!ykie5 potyliczny
a. jeden !uk aorty i dwa k!ykcie potyliczne a. jeden !uk aorty i jeden k!ykie5 potyliczny
Zadanie .7 (0 – 4 pkt.) $chemat przedstawia łony płodowe gadów.
+
*odaj nazwy b!on p!odowych oznaczonych na rysunku cy+rami "0 .#3
0 $ ...............................................................................
/ $ ...............................................................................
a# *rzedstaw dwie +unkcje owodni.
0 $ ................................................................................................................
/ $ ..............................................................................................
Zadanie 0 (0 – 2 pkt.)
Poniższe rysunki przedstawiaj# mózgi trzech kręgowców.
a# *rzedstaw tendencję ewolucyjną zauwa-alną w rozwoju tego narządu.
b# *odaj nazwę dziedziny biologii kt,ra bada podobie8stwa i r,-nice w budowie wewnętrznej roślin i zwierząt.
Zadanie ( ") 9 . pkt.#
Przedstaw po jedny! podobie?stwie i jednej ró'nicy w budowie ub 8izjoogii układów oddechowych
ptaka i ssaka, dokonując odpowiedniego porównania !iędzy ni!i.
Zadanie 7 (0 – 6 pkt.) %ymiana i transport gazów oddechowych w organizmie człowieka zachodzi na
dwóch poziomach& organów jakimi s# płuca i w tkankach.
a# *rzedstaw mechanizm i kierunek wymiany gaz,w oddechowych między pęcherzykami
p!ucnymi a krwią.
b# 4ybierz i podkreśl prawid!ową odpowied:3
Pęcherzyki płucne są zbudowane z nabłonka&
:. wieowarstwowego, b) jednowarstwowego sze"ciennego,
c# jednowarstwowego cyindrycznego,
d# d) jednowarstwowego płaskiego.
Z$%$N&' ; 6ysunki przedstawiają w sposób
nieuporządkowany, narządy oddechowe
charakterystyczne da płazów, gadów, ptaków, ssaków.
a# =szereguj przedstawione narządy oddechowe
zgodnie z koejno"cią gro!ad 2E,EE,EEE,EF)
b# 3kre" podstawowy kierunek w ewoucji budowy
płuc.
c# Podaj ich charakterystyczne cechy budowy, które ułatwiły rozpoznanie.
d# %y!ie? po dwóch przedstawiciei wy!ienionych gro!ad i podaj ich "rodowisko 'ycia.
G
Z$%$N&' (0. %yja"nij przyczyny ró'nic w
roz!ieszczeniu gadów w wybranych krajach
>uropy.
Z$%$N&' 00 Na podstawie rysunku wyja"nij, na
czy! poega wy!iana gazowa podczas otu ptakaB
Zadanie 0.. (2pkt)%yka' związek budowy z 8unkcją na przykładzie
'ołądka prze'uwacza i 'ołądka człowieka
Zadanie 03 (0 – 2 pkt.) Poniżej przedstawiono cztery wyrane cechy
charakteryzuj#ce przystosowania jednego organizmu do poierania
określonego rodzaju pokarmu.
• Posiada on zęby zaopatrzone w płaskie istewki ze szkiwa.
• -a du'y i wieoko!orowy 'ołądek.
• Posiada sy!biotyczne bakterie i orzęski w przewodzie pokar!owy!.
• Posiada stosunkowo długie jeito.
*odaj nazwę rodzaju heterotro+a do kt,rego mo-na zaliczy5 opisany powy-ej organizm. <w,j wyb,r uzasadnij jednym
argumentem.
Zadanie 01 (0 – 3 pkt.) Przystosowanie sposou trawienia do jakości poieranego pokarmu najlepiej jest widoczne
u zwierz#t roślinożernych.
a# *odaj pe!ną nazwę rodzaju -o!ądka kt,rego schemat przedstawiony jest na rysunku.
444444444444444444.
b# *rzedstaw +unkcje jakie pe!nią -wacz i trawieniec w sposobie od-ywiania się roślino-erc,w.
Zadanie 0( ") 9 ( pkt. Sche!aty przedstawiają układy pokar!owe ptaka i
ssaków. Podpisz rysunki podając przynaj!niej dwie cechy , które o ty!
"wiadczą do kogo nae'ą 3kre" jaki! pokar!e! 'ywią się organiz!y
podając argu!entację.
Zadanie 0= (0 – 2 pkt.)Na poni'szych sche!atach przedstawiono
przewody pokar!owe wybranych kręgowców.
a) Podaj dwie ró'nice w budowie przewodów pokar!owych
przedstawionych na sche!atach. 2/ pkt.)
b) %yja"nij adaptacyjne znaczenie ró'nic w budowie przewodów
pokar!owych psa i owcy 2/ pkt.)
Zadanie 07 %
kou!nach E 5 EF
zestawiono
charakterystyczne cechy
czterech typów dziobów u
ptaków.
H
*rzyporządkuj typy dziob,w do rodzaju zdobywanego pokarmu. ". pkt#
#ziób
E twardy krótki sto'kowaty EE !iękki, długi, spłaszczony
EEE twardy, ostry, zakrzywiony EF wąski, długi, rurkowaty
*taki posiadające takie dzioby mogą od-ywia5 się następującym pokarmem&
a) odcedzany! z wody b) nektare! kwiatowy!
c) !ięse! d) ziarne!
Zadanie 0; (2 pkt.) Pojedynczy osobnik reaizuje ró'ne czynno"ci 'yciowe nie da wa'no"ci własnego istnienia ecz, by !óc
pozostawi) po sobie !ateriał dziedziczny w postaci nowych 8or! 'ycia. 4yjaśnij dlaczego organizmy wytwarzające jaja
ob+icie wyposa-one w -,!tko produkują zwykle znacznie mniejszą iloś5 kom,rek jajowych ni- organizmy posiadające
jaja skąpo-,!tkowe. *odaj przyk!ad strategii rozmna-ania związanej z ochroną jaj przed drapie-nikami.
.........................................................................................................................................................................................................
Zadanie 02. (2pkt) Sche!at przedstawia zarodki gada i ssaka.
4yjaśnij zale-noś5 między +ormą rozrodu a rolą omoczni w rozwoju zarodkowym gad,w i ssak,w.
Zadanie .0 ") 9 0 pkt# Sa!ica pancernika zwyke wydaje na "wiat czworo identycznych !łodych, które są w dodatku jednej
płci.
*odaj prawdopodobną przyczynę prawid!owości występującej w rozmna-aniu się pancernik,w.
.....................................................................................................................................................................
Zadanie .3 (0 – 2 pkt.) 'ozmiar i kształt każdej komórki zwi#zane s# z "unkcj#! jak# ona pełni.
=zasadnij tę prawidłowo") na przykładach ko!órki jajowej i pe!ników, których
sche!atyczne rysunki przedstawiono obok.
Podaj charakterystyczne cechy trybu 'ycia i budowy ciała wę'y na podstawie
rysunków

7ad. #aczego '!ija jadowita czołga się rano z trude! i chętnie wypełza np. na suchy pieniekB
I
Z$%$N&' .) *rzeprowad: analizę zamieszczonych schemat,w dotyczących rozwoju b!on p!odowych u gad,w "0>3#
oraz b!on p!odowych u ssaka "1# i wykonaj polecenia "a b c d#.
a. 2/ pkt.) Nazwij błony płodowe oznaczone jako : .............., ; .............., < .............., # ..............
b. 2* pkt.) %yja"nij pojęcia& zwierzę jajorodne,
jajo'yworodne, 'yworodne.
...............................................................................
c. 2* pkt.) Przedstaw roę poszczegónych błon płodowych
w rozwoju zarodkowy! owodniowców 'yworodnych.
...............................................................................
d. 2/ pkt.) =zasadnij, 'e powstanie w ewoucji błon
płodowych stanowi wyraz adaptacji rozwoju zarodkowego
do warunków ądowych.
...............................................................................
Zadanie .( (0 – 4 pkt.)
4yjaśnij znaczenie poję5 i podaj po jednym
przyk!adzie zwierząt u kt,rych występuje dany typ
rozrodu.
Jajorono!"
..........................................................................................
..........................................................................................np.
..............................................
?yworodnoś5 ..............................................................
................................................................................................
...................... np. ..............................................
Zadanie .. (0 – 6 pkt. # $0 – 1 pkt)
Oecnie istniej#ce zwierzęta trójwarstwowe można podzielić na dwie duże grupy& pierwouste i wtórouste.
a# <pośr,d podanych poni-ej przyk!ad,w organizm,w wybierz i podkreśl wszystkie organizmy pierwouste.
J
!ysz, osa, gołąb, tasie!iec, d'd'ownica, rozgwiazda, karp, "i!ak, ancetnik.
b# Oce8 prawdziwoś5 poni-szych zda8 wstawiając znak @AB w odpowiedniej rubryce tabeli.
prawda +a!sz
0. = zwierząt wtóroustych !ezoder!a powstaje najczę"ciej ze "ci"e
okre"onych basto!erów.
/. Sposób tworzenia !ezoder!y u pierwoustych jest taki sa! jak u
wtóroustych.
*. = pierwoustych pragęba przekształca się w otwór gębowy dorosłego
osobnika.
A. = wtóroustych pragęba przekształca się w otwór odbytowy dorosłego
osobnika.
Zadanie .1 (2 pkt.) *rzedstaw dokonując odpowiedniego por,wnania dwie cechy r,-niące budowę lub +izjologię gamet
biorących udzia! w pokazanych powy-ej rodzajach rozmna-ania.
Zadanie .= ") 9 . pkt.# 7apłodnienie !o'e by) zewnętrzne ub wewnętrzne.
*ogrupuj wymienione organizmy ze względu na rodzaj zap!odnienia wpisując je do odpowiednich kolumn w tabeli.
rekin, 'aba, pies, karp, ropucha, kura, człowiek, '!ija
7apłodnienie zewnętrzne 7apłodnienie wewnętrzne
c# Podstawowymi "unkcjami kosmówki s#& ochrona zarodka i uczestniczenie w wymianie gazowej.
4ska- inną jej rolę specy+iczną dla rozwoju zarodkowego u większości ssak,w.
Zadanie .; (0 – 1 pkt.)
4ybierz i zakreśl wszystkie prawid!owe odpowiedzi3
%o owodniowc,w nale-ą3
a) ssaki c) owady e) ptaki g) gady
b) ryby d) kręgouste 8) płazy
Zadanie .2 (0 – 2 pkt.)
Pomimo olrzymiej różnorodności sposoów rozmnażania się organizmów! zasadniczo można wyróżnić dwa podstawowe
sposoy& rozmnażanie płciowe i ezpłciowe.
Napisz kt,ry z nich ma większe znaczenie w procesie ewolucji. Odpowied: uzasadnij jednym argumentem.
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Zadanie 3) %okonaj analizy danych zamieszczonych w tabeli.
0. <+ormu!uj wniosek wynikający z tej analizy
.. 4yjaśnij przyczyny dostrze-onej zale-ności
zwierzę <ię'ar
ciała
Eo") skurczów serca w
ciągu !inuty
%ieoryb 0+@ ton H
Kot 0,* kg /A@
Sło? * tony AG
Sikorka czarnogłowa Ig 0/@@
Lwinia H@ kg G@
Zadanie *0=sta i podaj z uzasadnienie!, który z poni'szych sche!atów 2: czy ;) przedstawia układ krą'enia ryb.
0@
$
C
Zadanie 3.. Przedstaw prawidłowo") ewoucyjną dotyczącą z!ian w budowie serca u kręgowców.
Zadanie 33 Strunowce posiadające otwarty układ krą'enia to &
a)ancetniki b)osłonice c)ryby d)krokodye
Zadanie 31. Przewody <uMiera tłoczą krew&
a) ubogą w ten do skrzei b) ubogą w ten do zatoki 'ynej
a) bogatą w ten ze skrze d) bogatą w składniki od'ywcze z jeita do wątroby
Zadanie 3= Poni'ej przedstawiono serce ryby $ rysunek : i serce płaza $ rysunek ; &
=zupełnij rysunki tak, aby powstały układy krą'enia tych kręgowców. Na sche!acie zaznacz kierunek
przepływu krwi, podstawowe struktury oraz !iejsca utenowania.
Z$%$N&' 37 = jakich zwierząt po raz pierwszy występuje układ krwiono"ny za!knięty&
a) pier"cienice b) ryby c) płazy d) ssaki
Z$%$N&' 3; <zyje to serceB #orysuj obiegi i opisz ich 8unkcje.
Z$%$N&' 32 Które serce nae'y do 'aby , konia , jaszczurki BB 2 6ysunek przez po!yłkę jest
odwrócony) %ska' ró'nice !iędzy ni!i
Z$%$N&' 1) % tabei wy!ieniono ró'ne rodzaje narządów wydaniczych zwierząt.
-etane8rydia
Pranerka
Protone8rydia
Nerka ostateczna
=porządkuj je w koejno"ci od najpry!itywniejszego narządu do najbardziej zaawansowanego ewoucyjnie, wstawiając w
wone poa cy8ry od 0 do A i podaj po jedny! przedstawicieu
Z$%$N&' 10 3znacz budowę jaja i podaj ich roę w 'yciu zarodkaB
7adanie A/. <echy budowy przystosowujące rybę do "rodowiska wodnego&
5 ...........................................................................................................................
5 ...........................................................................................................................
00
5 ...........................................................................................................................
5 ...........................................................................................................................
7adanie A*. 7 podanych cech podkre" tyko te pasujące do ssaków.
Stałociepno"), z!iennociepno"), ciało pokryte łuska!i rogowy!i, ciało pokryte włosa!i,
ko?czyny podpierające ciało, ko?czyny zawieszające ciało, serce *5działowe, serce A5działowe,
słabiej rozwinięty !ózg, siny rozwój !ózgu, obecna przepona, brak przepony, jajorodno"),
jajo'yworodno"), 'yworodno").
7adanie AA. 3pisz budowę jaja ptasiego wykorzystując następujące pojęcia&
błony perga!inowe, ko!ora powietrzna, skrętki, skorupka wapienna, tarczka zarodkowa,
białko, kua 'ółtkowa.
7adanie A+. 3pisz krótko "rodowisko 'ycia i pokrycie ciała u płazów.
............................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................
7adanie AG. Podpisz odpowiednio na sche!acie
poprzecznego przekroju ciała bezkręgowca&
układ nerwowy, układ krą'enia, pancerz
chitynowy, układ pokar!owy i narysuj podobny
sche!at da kręgowca.
Z$%$N&' 17 Porównaj budowę kręgowców z budową bezkręgowców.
............................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................
Z$%$N&' 1; 3kre" warunki "rodowiska 2woda, ąd) w jakich odbywa się rozwój zwierząt, których jaja przedstawiono
na rysunkach : i ; i uzasadnij odpowied1.
.........................................................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................................
Zadanie Na sche!acie przedstawiono wykres !ocznika w !oczu wytworzony! przez dwa ró'ne gatunki zwierząt& : i ;.
.eden z nich za!ieszkuje "rodowisko pustynne, a drugi występuje w asach >uropy Lrodkowej.
Określ koncentracje !ocznika w !oczu obydwu gatunków wydaony! ós!ego dnia
0/
......................................................................
Oblicz ró'nicę po!iędzy io"cią !ocznika wydaonego przez te dwa gatunki po ós!y! dniu diety bez wody
......................................................................
4yjaśnij, daczego koncentracja !ocznika w !oczu organizmu $ utrzy!uje się przez cały czas bada? na !niej więcej
stały! pozio!ie, a u gatunku C uega z!iano!B
..............................................................................................................................................................
Zadanie Podstawowy! ee!ente! strukturany! i 8unkcjonany! nerek jest ne8ron. .ego struktura zae'y !iędzy inny!i od
warunków "rodowiska, w jaki! 'yje dany organiz!. Poni'sze rysunki przedstawiają ne8rony pochodzące z nerek dwóch
gatunków ssaków. Podpisz ee!enty ne8ronu. 6ozpoznaj, który rysunek dotyczy ne8ronu bobra, a który szczuroskoczka
pustynnego. Na jakiej podstawie wyciągnąłe" 2a") takie wnioskiB
Z$%$N&' (.. Podaj nu!ery trzech zda? tekstu, które opisują cechy warunkujące stałociepno") ptaków. Swój wybór krotko
uzasadnij9
H. Płazy to zwierzęta dwóch "rodowisk. %ypisz po dwie cechy przystosowania do 'ycia w wodzie i na ądzie.
444444444444444444444444444444444444444444444444444
4444444444444444444444444444444444444444444444444
I. #aczego płazy nigdy nie zdołały całkowicie zerwa) więzów łączących je z wodąB
444444444444444444444444444444444444444444444444444
44444444444444444444444.........................................................................................................
J. %y!ie? dwie cechy przystosowania gadów do 'ycia na ądzie.
444444444444444444444444444444444444444444444444444
44444444444444444444444.........................................................................................................
0@. =niezae'nienie się od "rodowiska wodnego u!o'iwia gado! inna ni' u płazów budowa jaja. Na podstawie rysunku opisz
budowę jaja gada.
444444444444444444444444.
444444444444444444444444.
0*
444444444444444444444444.
444444444444444444444444.
444444444444444444444444.
444444444444444444444444.
0/. #opasuj nazwy do rodzajów piór&

44444444. 44444444444.
pióro puchowe, otka, pióro okrywowe.
0*. <o to są ko"ci pneu!atyczneB
4444444444444444444444444444444444444
0A. 7e wzgędu na rodzaj spo'ywanego jedzenia ptaki dziei!y na + grup. Przyporządkuj nazwy ptaków do podanych grup&
7E:6N3.:#N544444444444444444444444444444
3%:#3O>6N>54444444444444444444444444444
#6:PE>ON>5 44444444444444444444444444444..
P:#PEN3O>6N>5 444444444444444444444444444.
P3K:6- -E>S7:NN54444444444444444444444444.
.e'yk, dzięcioł, sokół, jastrząb, wróbe, gołąb, sęp, kondor, wrona, kawka.
0+. =zupełnij tabekę&
D6=P: P67>#S(:%E<E>P> 2 /)
stekowce 444444444444444444444444
444444444444 kangur, koaa
ło'yskowce 444444444444444444444444
0G. <o to są owodniowceB .akie kręgowce zaicza!y do owodniowcówB
444444444444444444444444444444444444444444444444444
4444444444444444444444444444444444444444444444444
0H. .akie zwierzęta nazywa!y stałociepny!iB
444444444444444444444444444444444444444444444444444
44444444444444444444444................................................................................................
0I. <zy! ró'nią się gniazdowniki od zagniazdownikówB Podaj przykłady. .
444444444444444444444444444444444444444444444444444
444444444444444444444444444444444444444444444444444
4444444444444444444444444444444444444444444444
7adanie <echy płazie i gadzie występują w budowie szkieetu wy!arłego kręgowca o łaci?skiej nazwie
..............................................................
7adanie 6ysunek przedstawia praptaka 2:rcheopteryQ ithographica).
Podaj trzy cechy charakterystyczne da& a) gadów, b) ptaków widoczne na rysunku praptaka.
a) 0.............................................. /................................................... *444444444. ....
b) 0 ............................................. /.................................................. *44444444.......
=zupełnij tabeę opisującą stanowisko syste!atyczne praptaka.
7adanie Na sche!acie ukazujący! skrócony rodowód ptaków w !iejsce wone nae'y wpisa)&
Kotyozaury → ..................................... → Ptaki
7adanie %y!ie? 'ywe ska!ieniało"ci w"ród bezkręgowców
0....................................................... / .............................................
* ...................................................... A .............................................
7adanie %y!ie? 'ywe ska!ieniało"ci w"ród kręgowców
0....................................................... / .............................................
* ...................................................... A .............................................
Zadanie 17. (3 pkt) 7akładając, 'e kasy8ikacja poprawnie oddaje 8iogenezę pięciu poni'szych rodzajów ssaków, przedstaw
w postaci drzewa rodowego reacje pokrewie?stwa ewoucyjnego !iędzy ty!i rodzaja!i.
0. rodzaj& jee?, rodzina& jeeniowate, rząd& parzystokopytne, podgro!ada& ło'yskowce, gro!ada& ssaki.
/. rodzaj& sarna, rodzina& jeeniowate, rząd& parzystokopytne, podgro!ada& ło'yskowce, gro!ada& ssaki.
*. rodzaj& dzik, rodzina& "winiowate, rząd& parzystokopytne, podgro!ada& ssaki wy'sze, gro!ada& ssaki.
0A
A. rodzaj& kangur, rodzina& kangurowate, rząd& torbacze, podgro!ada& ssaki ni'sze, gro!ada& ssaki.
+. rodzaj& ko?, rodzina& koniowate, rząd& nieparzystokopytne, podgro!ada& ło'yskowce, gro!ada& ssaki.
7adanie AI. () pkt*
<trunowce to typ zwierząt, do którego nae'y ok. +@ tys. gatunków. -ają one wiee cech wspónych "wiadczących o ich
przynae'no"ci do tego typu. Zaznacz dwie cechy, które nie są charakterystyczne da wszystkich przedstawiciei strunowców
oraz podaj uzasadnienie wyboru ka'dej z nich.
:. Poło'enie przewodu pokar!owego po stronie brzusznej.
;. %ykształcenie stałociepno"ci.
<. 3becno") struny grzbietowej przynaj!niej w pewny! okresie cyku 'yciowego.
#. Poło'enie układu nerwowego po stronie grzbietowej.
>. Powstanie otworu odbytowego w !iejscu pragęby.
R. 3becno") błon płodowych.
3dp. 0......................................................................................................................................................
3dp. /......................................................................................................................................................
Zadanie 10. "3 pkt# .))= <harakterystyczne cechy ptaków wią'ą się z ich zdono"cią do aktywnego otu. 4ymie8 cztery
cechy budowy szkieletu ptak,w będące przystosowaniem do lotu oraz określ jakie znaczenie adaptacyjne ma ka-da z
wymienionych cech.
......................................................................................................................................................
Zadanie "1 pkt# .))= pr,bna operon Sowy są drapie'nika!i, poują na gryzonie i inne drobne ssaki, ptaki, wę'e, jaszczurki,
'aby, a nawet owady i ryby. Kiedy tyko !o'iwe, sowy połykają zdobycz w cało"ci, raze! z sier"cią, pióra!i, ko")!i itp.
Następnego dnia czę"ci nie dające się strawi), zbite w kuskowatą wypuwkę, są usuwane z 'ołądka. %ypuwki są 1ródłe!
wieu in8or!acji naukowych, na przykład o diecie sów. *odaj inny ni- analiza diety s,w przyk!ad naukowego
wykorzystania analizy wypluwek.
Zadanie "2 pkt# .))= pr,bna operon
7wierzę :
-a dobry węch, wzrok i słuch. 7naczną czę") dnia spędza na enistwie, "pi kikana"cie godzin na dobę. Nie posia się
reguarnie, czase! nie je nawet kika dni. <hodzi na pacach i jest bardzo szybkie. Sier") na grzbiecie !a cie!niejszą barwę
ni' na brzuchu.
7wierzę ;
Spo'ywanie posiłku zaj!uje !u znaczną czę") dnia. Pokar! starannie rozciera zęba!i poiczkowy!i. Szybko biega i zawsze
jest czujne. 'yje w stadach, często się prze!ieszcza, a !łode, krótko po urodzeniu, zdone są do wędrówek.
Oce8 kt,re z opisanych zwierząt jest roślino-erne. Odpowied: uzasadnij dwoma argumentami s+ormu!owanymi na
podstawie wybranych z tekstu dw,ch cech zwierzęcia. *odaj przedstawicieli.
Zadanie na podstawie rysunków przedstaw etapy ewoucji ko?czyny kręgowców
Zadanie 6uch zarówno szkieetu zewnętrznego jak i wewnętrznego odbywa się
dzięki działaniu par !ię"ni antagonistycznych. <zy to jest przykład anaogii czy
ho!oogii , uzasadnij odpowied1
(adanie )* !" pkt
+o kregowc#w naleza nastep$jace gromady:
ryby, p&azy, gady, ptaki i ssaki.
,odaj dwa kryteria podzia&$ tych gromad, a nastepnie dokonaj
podzia&$ zgodnie z podanymi kryteriami.
7adanie 0G 2/ pkt) %ykorzystujac rysunki, przedstaw dwie róznice w budowie iSub
sposobie 8unkcjonowania zoładka krowy i zoładka człowieka.
0+

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->