P. 1
WODOLECZNICTWO

WODOLECZNICTWO

|Views: 248|Likes:
Wydawca: Tenarika

More info:

Published by: Tenarika on Mar 14, 2012
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/21/2015

pdf

text

original

WODOLECZNICTWO

to dział, który zajmuje się działaniem wody na organizm ludzki. Woda może znajdowad się w trzech stanach skupienia: gazowym, ciekłym, stałym. Podstawową rolę w zabiegach wodoleczniczych odgrywa czynnik termiczny . Wpływ bodźców termicznych na ustrój zależy od następujących czynników:  natężenia bodźca termicznego (różnica między temp. wody, a temp. organizmu),  okoliczności fizycznych towarzyszących oddziaływaniu na ustrój bodźca termicznego,  możliwości termoregulacyjnych ustroju,  czasu działania bodźca,  zmiany natężenia bodźca w czasie,  powierzchni, na którą działa bodziec termiczny,  właściwości fizycznych środowiska, które wchodzi w bezpośredni kontakt ze skórą Strefa komfortu (ciepła) wody – 33C Woda zimna: 0 - 20C (kilka sekund) Woda chłodna: 21 - 27C (5-15 min.) Woda letnia: 28 - 33C (10-20 min.) Woda ciepła: 34 - 37C (10-30 min., półkąpiel: 4-5 min.) Woda gorąca: 38-42C (półkąpiel: 10-15 min.) Układ Krótkotrwały zabieg zimny W pierwszej fazie skurcz/obkurcz naczynek krwionośnych, w drugiej fazie następuje rozkurcz Ciepła woda Gorąca woda Krótkotrwałe zwężenie, a potem rozszerzenie

Naczynia krwionośne

Rozszerzenie naczynek

Naczynia krwionośne głębokie Czynnośd serca Ciśnienie krwi Zwalnia Podwyższone

Zgodnie z prawem Dastre-Morata
Przyspiesza Obniżone Przyspiesza Obniżone Przy zabiegu ogólnym pozorne zwiększenie liczby białych i czerwonych krwinek, przy zabiegu miejscowym zagęszczenie krwi na skutek obfitego pocenia się Może, ale nie musi, wystąpid zmniejszenie wydzielania Znaczne zwiększenie Znaczne zmniejszenie
1

Krew

Przy zabiegu ogólnym zwiększa się liczba czerwonych i białych krwinek w naczyniach obwodowych, a przy zabiegu miejscowym zwiększa się liczba białych krwinek Wzmożona czynnośd wydzielnicza Zmniejszone lub zahamowane Wzmożenie napięcia

Zabiegi ogólne: bez zmian, przy zabiegach miejscowych zwiększa się liczba białych krwinek w miejscu zabiegu

Nerki

Wzmożona czynnośd wydzielnicza Zwiększenie wydzielania Zmniejszenie napięcia

Wydzielanie potu Mięśnie szkieletowe

napięcia Przemiana materii Wzmożenie przemiany materii (w celu wyrównania utraty ciepła) Zwiększenie pobudliwości obwodowych nerwów czuciowych i ruchowych Zwolnienie i pogłębienie oddechu Nieznaczne wzmożenie Wzmożenie Zmniejszenie pobudliwości obwodowych nerwów czuciowych Przyspieszenie i pogłębienie oddechu

Układ nerwowy

Zmniejszenie pobudliwości układu nerwowego Przyspieszenie i spłycenie oddechu

Układ oddechowy

Wybrane zabiegi wodolecznicze
Biorąc pod uwagę sposób wykonywania zabiegów wodoleczniczych ogólnie wyróżnia się zabiegi:  z wykorzystaniem ciśnienia hydrostatycznego  z użyciem bieżącej wody pod określonym ciśnieniem  za pomocą innych ciał higroskopijnych, zwilżanych wodą (np. gąbka)  w postaci okładów z lodu  przy użyciu pary wodnej o określonej temperaturze. Zabiegi: 1. Kąpiel – zanurzenie całego ciała lub jego części w wodzie o określonej temperaturze i na określony czas. 1. Kąpiel zimna czas trwania: do 1 min. temp.: 8-20C 2. Kąpiel chłodna - wykonuje się ją w specjalnych wannach lub basenach i poleca się pacjentowi wykonywanie gwałtownych ruchów (tarcia), żeby się za szybko nie wychłodził. czas trwania: 5-15 min. temp.: 20-27C Wskazania: otyłośd i cukrzyca Przeciwwskazania: choroby serca, naczyo krwionośnych, nerek, nerwica, nerwobóle. 3. Kąpiel letnia czas trwania: 10-20 min. temp.: 28-33C Wskazania: dychawica oskrzelowa, nadmierna pobudliwośd 4. Kąpiel ciepła czas trwania: 10-30 min. temp.: 34-37C Wskazania: stosuje się głównie jako zabiegi higieniczne oraz przy stanach wzmożonej pobudliwości i bezsenności. 5. Kąpiele kinezyterapeutyczne – wykonuje się w tzw. korytarzach wodnych, gdzie woda działa oporowo lub rozluźniająco 6. Kąpiele o temp. wzrastającej (wg. K. Schweningera-Hauffego) temp.: od 25 do 45C
2

7. Kąpiele parowe – w specjalnym pomieszczeniu czas trwania: 15-20 min. temp.: 40-45C po zakooczeniu kąpieli stosuje się natrysk Wskazania: zaburzenia przemiany materii, otyłośd, przewlekłe stany zapalne stawów, zapalenia okołostawowe, nerwobóle. Przeciwwskazania: niewydolnośd krążenia, , nadciśnienie, skłonnośd do krwawieo, pierwsze dni miesiączki, wszelkie stany ostre. 8. Kąpiel wirowa – tzw. „wirówka” stosuje się ją na KKD lub KKG. Woda jest wprowadzana w ruch wirowy, co powoduje rozluźnienie tkanek, zmniejszenie napięcia mięśniowego, poprawkę ukrwienia, złagodzenie bólu. czas trwania: 15-20 min. temp.: 34-40C Wskazania: przewlekłe stany zapalne, stany pourazowe, przewlekłe zapalenia stawów, zapalenia okołostawowe, przykurcze bliznowate. 9. Kąpiele mineralne (do opracowania samemu) 2. Natryski – zabiegi wykonuje się ze specjalnej katedry ciśnieniowej 1. Zabiegi o niskim ciśnieniu 1,5 atm (atmosfer) - 115 kPa 2. Zabiegi o średnim ciśnieniu od 152 do 202 kPa – 1,5-2 atm 3. Wysokie ciśnienie od 202 do 405 kPa – 2-4 atm Natryski wykonujemy specjalnymi nakładkami. Natrysk rozpoczyna się od części dystalnych (od nogi przez grzbiet do ręki) Rodzaje natrysków:  Natrysk płaszczowy  Natrysk parowy  Natrysk Aix-les-Bains  Natrysk podwodny  Natrysk nasiadowy Wskazania do natrysków: - nerwice, - stany wyczerpania psychicznego, - nerwobóle, - gościec stawowy, - przewlekłe schorzenia dróg oddechowych, - zaburzenia ukrwienia obwodowego. Przeciwwskazania: - niewydolnośd krążenia, - nadciśnienie, - choroba wieocowa, - padaczka, - stany wyniszczenia organizmu,
3

- zapalenie nerwów, - nerwica serca. 3. Polewanie – są to zabiegi przy użyciu bardzo niskiego ciśnienia wody. Strumieo wody jest docelowy. Większą rolę od czynnika mechanicznego ma temperatura wody. Wężyk, z którego wypływa woda jest umieszczony ok. 15 cm od miejsca zabiegu. Np.: a) polewanie karku: 1-3 min. pogłębia oddech, zmniejsza dusznośd przy dychawicy oskrzelowej; b) polewanie ramion: 2-3 min. Zabieg rozpoczyna się od dłoni, strumieo płynie ku górze, dociera do łopatki i wraca znów do dłoni, i znów do góry. Stosowanie: nerwice , bezsennośd, kurcz pisarski. c) Polewanie grzbietu: 1-2 min. rozpoczyna się od bocznej powierzchni grzbietu i dochodzimy do wysokości stawu barkowego. d) Polewanie klatki piersiowej i KKG: 2 min. (szczególną uwagę należy zwrócid na okolice serca- ostrożnie tam) e) Polewanie brzucha: działa na perystaltykę jelit i stosuje się: w nieżytach żołądka i jelit. W przypadku zapalenia pęcherza moczowego POLEWAO NIE STOSUJEMY. f) Polewanie kooczyn dolnych: 1 min. na jedną nogę Stosowanie przy: nerwobólach, rwie kulszowej, niektórych gośdcach, żylakach.

g) Polewanie całkowite – można porównad z prysznicem. Poleca się pacjentowi trzed ramiona i klatkę piersiową . Stosowanie: choroby przemiany materii, nerwice, w celu zahartowania 4. Zmywanie – gąbkę lub ręcznik moczymy w wodzie o temp. 15-20C. Zmywamy miejsce zabiegowe, następnie osuszamy i przykrywamy ciepłym kocem. Zmywania w łagodny sposób hartują, pobudzają układ krążenia i oddechowy. 5. Zawijanie – prześcieradło zamacza się w zimnej wodzie, wyżyma, owija całe ciało pacjenta, następnie owija się to wszystko ciepłym kocem . Czas trwania zabiegu: 20 min. (nawet do 2 godzin) – mówi się ogólnie, że zabieg powinien trwad do momentu ustąpienia potliwości. Zawijanie ma działanie uspokajające. 6. Okłady – wykonuje się zazwyczaj bawełnianą gazą, kawałkiem płótna. Okłady mogą byd ciepłe, letnie i zimne – mają działanie rozgrzewające i chłodzące.

4

Przygotowad na następne zajęcia: Kąpiele mineralne: - solanki, - wody gipsowe - wody glauberskie, - szczawy - kąpiele kwasowęglowe - kąpiele siarczowo-siarczkowodorowe - kąpiele ozonowe - kąpiele termalne - kąpiele perełkowe - kąpiele z dodatkiem pelodiów Po jednym zdaniu co się znajduje i jakie są wskazania (jakie ma zastosowanie?)

5

Praca domowa

Kąpiele mineralne
Solanki (wody chlorkowo-sodowe)
są to wody z przewagą jonów chlorkowych oraz jonów sodowych, o stężeniu w przedziale 2 – 5%. Temperatura kąpieli: 35-36C (w pierwszych zabiegach) do 38C (maksymalnie w kolejnych zabiegach) Czas trwania: 10-20 min. (w pierwszych zabiegach) do 20-24 min. (maksymalnie w kolejnych zabiegach). Wskazania: - przewlekłe choroby dróg oddechowych, - przewlekłe choroby zwyrodnieniowe i reumatyczne, - zmniejszona odpornośd na zakażenia, - rekonwalescencja po ciężkich chorobach, - otyłośd, - niektóre choroby ginekologiczne, - łuszczyca, - kąpiele kinezyterapeutyczne w stanach pourazowych. Przeciwwskazania: - choroby naczyo wieocowych z wysiłkową dusznicą bolesną - świeży zawał serca, - wady zastawkowe (zwężenia), - ostre choroby i zaostrzenia stanów przewlekłych, - choroby przebiegające z napadami, - ciężkie psychopatie i psychozy, - nadczynnośd tarczycy, - ciąża, - nowotwory, - czynna gruźlica.

Kąpiele kwasowęglowe i szczawy
Szczawy są to wody zawierające co najmniej 1g CO2 w 1 dm3 wody. Wody kwasowęglowe są to wody zawierające więcej niż 250mg i mniej niż 0,99g CO2 rozpuszczonego w 1 dm3 wody. Temperatura kąpieli: 31-34C Czas zabiegu: 20-30 min. UWAGA! Odpoczynek po zabiegu: 30-45 min. Wskazania: - łagodna postad nadciśnienia, - zwężające zapalenie tętnic,
6

- choroba Reynauda, - zaburzenia krążenia włośniczkowego, - zaburzenia krążenia żylnego, - choroby reumatyczne przewlekłe z jednocześnie występującymi chorobami serca, - choroba Sudecka, - dystonia neurowegetatywna, - polineuropatia, - sklerodermia, - niektóre choroby serca (serce sportowca, otłuszczone, osłabienie mięśnia sercowego). Przeciwwskazania: - niewydolnośd układu oddechowego, - ciężkie nadciśnienie, - świeży zawał serca, - zwężenie zastawki aortalnej i mitralnej, - wrodzone wady serca znacznego stopnia, - serce płucne, - choroby oskrzelowo płucne, - ostre choroby zapalne naczyo krwionośnych, - ciężkie zaburzenia ukrwienia mózgu.

Kąpiele siarczkowo- siarkowodorowe
są to wody lecznicze, zawierające rozpuszczony gazowy siarkowodór (H2S), jon wodorosiarczkowy (HS ) lub jon siarkowy (S ). Przed kąpielami konieczne jest wyleczenie ognisk utajonego zakażenia. Temperatura kąpieli: 33-38C (od wyższej się zaczyna) Czas zabiegu: 8-15min. (pierwsze zabiegi - czas krótszy). UWAGA! Należy zachowa odpowiednie warunki BHP. Wskazania: - choroby reumatyczne o charakterze zwyrodnieniowym, - stany pooperacyjne stawów, - choroby chrząstki stawowej (ZZSK) - artrozy – zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze stawów, - spondyloartrozy (zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa), - rwa kulszowa i barkowa, - stany po złamaniach i zwichnięciach, - zaburzenia krążenia obwodowego, - w dermatologii: łuszczyca, trądzik, dermatozy, sklerodermia, wypryski łojotokowe. - osteoporoza, - dna, - reumatyzm tkanek miękkich. Przeciwwskazania: jak w innych kąpielach.
2+

-

Kąpiel perełkowa
jest to kąpiel w wodzie, do której wtłaczane jest powietrze pod ciśnieniem (od 2 do 4 atm.) i przeprowadzana w wannach ze specjalnym rusztowaniem na dnie.
7

Temperatura kąpieli: 35-37C Czas kąpieli: 10-20 min. Wskazania: - ogólne osłabienie, - choroba zwyrodnieniowa stawów, - choroby mięśni, - zmiany na skórze, - stres, - zapalenia nerwów, - nerwice, - żylaki, - bezsennośd. Przeciwwskazania: - niewydolnośd krążeniowo-oddechowa, - choroby zakaźne, - stany zapalne i ropne skóry, - menstruacja, - ciąża, - ogóle jak w innych kąpielach.

Kąpiel z dodatkiem peloidów
gr. pelos = błoto Kąpiel z dodatkiem peloidów Jest to zabieg w specjalnej wannie, w czasie kąpieli możliwe jest wykonywanie dwiczeo fizycznych. Masa borowinowa zawiera 90% wody. W celu zwiększenia działania terapeutycznego kąpieli borowinowej stosuje się działanie prądu galwanicznego podczas zabiegu. Pacjent musi byd pod ciągłą obserwacją terapeuty. Temperatura kąpieli: 39-42C Czas kąpieli: 1-wszy zabieg 10 min., ostatni max. 20 min. Wskazania:
CHOROBY REUMATYCZNE

- stany zwyrodnieniowe i reumatyczne, - gościec pozastawowy, - choroba Bechterewa (ZZSK).
CHOROBY NARZĄDU RUCHU

- stany po urazach kości i stawów, - przewlekłe zapalenia kości, - stany pourazowe tkanek miękkich, - ostrogi piętowe, - przykurcz Duputrena (rozuięgna dłoniowego).
CHOROBY UKŁADU NERWOWEGO

- porażenia i niedowłady spastyczne, - choroba Heinego-Medina, - rwa kulszowa, - urazowe uszkodzenie nerwów obwodowych.
CHOROBY KOBIECE
8

- niedorozwój gruczołów mlecznych, - stany zapalne przydatków, pochwy i szyjki macicy, - niedoczynnośd hormonalna jajników, - bezpłodnośd, - nacieki pooperacyjne, - zespół klimakteryczny. CHOROBY WEWNĘTRZNE - choroby układu oddechowego, przewlekły nieżyt krtani, - przewlekłe choroby przewodu pokarmowego, wątroby i dróg żółciowych. Przeciwwskazania: - czynna gruźlica płuc i kostno-stawowa, - nowotwory, - niewydolnośd krążenia, - niewyrównane wady serca, - w przypadku zawałów, - nadciśnienie tętnicze oraz zbyt niskie ciśnienie, - miażdżyca, - choroby wrzodowe, - świeże złamania i urazy, - stany znacznego osłabienia i wycieoczenia, - ciąża, - zespół Sudecka, - czynne przetoki i odleżyny, - niewydolnośd oddechowa, - zakrzepowe zapalenie żył, - cukrzyca, - nadczynnośd tarczycy, - endometrioza, - wszystkie ostre i podostre choroby kobiece, - meno- i metrorrhagia, - mięśniaki macicy.

Kąpiele ozonowe
→ jak w kąpielach perełkowych, tylko pod ciśnieniem tłoczona jest mieszanka tlenu (95%) i ozonu (5%).

Kąpiele termalne
wody termalne – wody zawierające aktywne składniki biochemiczne, występujące w naturze, temperatura wody wynosi powyżej 20C. wody HIPOTERMALNE → 20 - 35C wody IZOTERMALNE → 35-40C wody HIPERTERMALNE → powyżej 40C

Wody glauberskie
są to wody lecznicze, mineralne, siarczano-sodowe, w których udział jonu siarczanowego (SO42-) i sodowego (Na+) wynosi co najmniej 20% mval.

Wody gipsowe
to wody mineralne z zawartością wapnia. Stężenie Ca2+ ok. 0,16%.
9

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->