,@

l

)

.W
!, I j -{-.,F?)11

Ud!J.

s^

r^s

I

Iiari.in

t\ i ^ . - ^ ^ U r:c a - L d L U r - \ l

f i t
I
L

I
Re2lnry t.u-"-1+-!1Ln: :t:ll:TitJi'l1'

ss o )-11 '

!

trtorvilc o ;ricti Jcrrio

I

i
I
I I

itbsoLut"!zr clespo't'y zmacn czy o tyrarnri,cii, iioioral'v'rr' ' i ,", te Iriai+ nlocne zabitrwienic i " r Y - Lcrtnir'4/ E,U,ty!'lnler i.,,,.; przy pisu;i1 totalit:rryici zrrttczeirr iaitle ;rr. / .. t/ Preul3l'1d 2e ii*rj'i oili Ila ny6Ii ludovtart ujavinieit termi.nowi lt'dertiolirzlcja zu j zatws slow o [iai't n nie tl'uitok;'ac ji ' Osta Ertie pew ien roiizai przywo(tcy}ur|u,utozsalnianizprzJ-v;cjd'ctrriiip.rLiiyT.,lJz.ccj' '"::-:: pravJal oc;'r" ilzi.lianl-a ciioti'zi o przepis Q'zY'bo
wiekiri$cir;ri<tvlladz/'IJi+oniZiJ.vJS:.:elautol(r<r1,oi.ar;1'i9v.j.j..r(1Cti.

.

ier!i:raLlyrni ii:i -ri.;:1r'r
i-,',.ti;fna jes-U W pewfVln

r-y )-lto Ot'"1
ijeIlSie

sar'\y,'tt::l:,,.:'-: ::"::".,::*:: . * t::
t-

';'Cl'rp-Ul-rC'J';;i'rJ-tvrr't'(rvui ""

-'tle.i-e

s t c';lic.tc zne g o spolc Tak w iac,

s i u'; tj 1'e " czelis t'r il i)i'z elriy o ciiilrlii<!e|Js iu tv c:i:nJ !t-.i:t- e'.li'ur'

gr'tj/ t:riritlzl

,,Lzialnosciprzedklrrri<r:Iv;iek'oytrtuLurYtoLaii'ilri'tii:1it'z!po'ii
' '-' :-'\n r'"' errt'tl'ttri:C'li' IUI€f izJ'i'ri; L|'-:L'-tI'Ji(

rlaJci\'JczcsJlaejszefor'rryautoi"ri'cjj-''Liv.t-er'iz:'irii;j';cirt':trt't'i

clylttaturutol"-riita'rlrajesi;,suij-6crier'lshisr'';r'yc;:rr'l.intio*trpI'ZLlii( iiucnoi'liltry cio v,lszelitie LiostiPn'e ilaktyl' CJ.t. Ilacii,rjqc
nania , s Ze,. t 'rs zy s t<'rrv kie
'- j ^

II

korrrutrls by c zne

dY ki;a-r"rrY

Lotir l'i!t

r

i

nes4.wzase]ciZietymstrrnyrnnlub2econi:rjilurie;r5qt.lar..izie. 'podobned'os.Luuleni2cio3.rKie.,1ltoiyii.cr,iiruiejior..,'yI.,1.10-ui] 'ce t'cz-" i ' t'iuj'e i iorrrr.lrrrl utitukr'tu.1 ( z wcztlbniejszY'tnr l'+cznie s"tzesobttscirlleporviqz.rne}n^Lc2yjepoiitiaw.ruri.U.|ii3rr:Li
bacianlu.
I

\i 'l-';':'', sig

' 1

onc

i s: rc i i l e

z

r ' f l t t : o l ' i-t

i " ' -w 2 1- ' 1 if i *'- :-i , ' - t r , ' ' - ''t ') z

'

':''-:

,'jytlt,",cur.-r

toL.iiiLarnir,

'faka

i'rKq

z c i ' ' ; t r t'

rl-Lu "t:t

z-t-ri"r'''ii;t -t jt,.

:)'iir

f ."f

';':

di'

. e z e n w s L r ..t r C Z D ci r o z t. . C..irQ11 . ) u z o c .Ze:. ezy$CO praLi:cri.. l C s z e r e 6 p o r ' r a z n y g | 1f . . Teorla rnLe2y muje.o!{ra tycrii'rr' r'uci\} rewoh:cy jnc Jednalt zl)."i:r.-cii. a 1 . l .eniu drugor'z4"dnyrn. W zr:stitwiltiu r f e .on'Lr..l. r r iv ! ui. ...16r: r. kontroll troll totalltaryzi." oZ€r'rJko tobrlitaryzmu. i r i t t 5 1 3 p g r n L a n o mb e z o { l r i l l l l c z c f i r t .zi:sie ro):ni}y vJ rd:inyCri.i{. . r r r y l ' r! ' r u z i i r i t r r i . i rezlrru zgodnie jako triuj. l i r Z y ' w i t .j obywirteli. fozpu*s-ecrrnionq teoria na celu ideologii lub ta teorlq rnusllqy rozwa2yc pewir.cltil-..y te polozenla. l .e j lUCji j d. r-i.tLniqcic ..i. p . .lyrili :-ycia sllolecznL'i. 1rolltycl.t]c. w p r o w a d z .. ttw'Lirza totalitarna twicrcizenietn. J. Os i t .liir L o i .t. .'ui'oi . 1 r r o f l i .icztr ta utrzy- l(onccntruje prze bworzenie pod jego is[ot ludzklch.olnylit iego w k'on- Jak pj-s.ty slnolclrlo sz.t'..>izcirle 'Z \':fiTZ.. 1 c h w ? . Jego .t3-l.r i.lwet vJ sadftllr.: i-"iirl Ili r- e l:i11ni.-. Jait pisa3.itrt ciriiriiK'Le1. nad zyciern crjzlennym postaw pogl4du 1 2ss[owoii.oll. ttszcze.ru szut<ai !'l L'otirlne. .rdc. w J t r x l e .€tzvtt i. o z i e n i . n i z a c j a c. anbytlei.tlo /s7<>/ na cz'l-ov'tieku przez .. -t'u czeka ich rozczarowanie n 1 1 . i r c j . I rnetody s:r Lrznawane zA kr/terl€r i ' i o z n a w y s u n . slt zr\ticzIlii.re irtterllzy i . j e s ' E p r z e i ( .fproCerlury zrr.rlzmu. r .orr.-en.-)''. : a z c ' ' / : r .jgrinoi... . i. n i . wyr6Zniltleli vtadzy to- slirwlclel talLtarnu-j deprawacjq dalej pel::. . t z L Y s l q i an'bykonstytucy jtr.l t i.".eLjo tO L"rIn: j . n.t. { {.titlgttrr.'.r7 czoi-ov.ll .o . : r r c i i r l . u zni z f ) ' ..ii-..: icir przyw<. SpecV i Lczno. totalnej kie j ln'bencjif r. " ..: byi 2e sv. .e l t o v r i . siq na wysilkttciL kontrol.i1r-' ivi-i.i-':. ..t ' .alitilrystt':w jest osi. .i. ' .iu...y przcd. . s u n i t u c i t tej teOrii. i i .1 / cjl poIIUycznej. tcorlq ittoZna jq total osr"erili6 antropolorjiczn4 ze 'resencjlrr re2inru lcfr rny$li.r i r 1 t i . r u L r z . telio lest j. PierwSZe Jeiili Zastr. lrr.rn't|ol1 tt - matyczny. Z t & l c c . t c ...r/" v.riat i J{gO zyCie i $ l r O J .lclch z jc6o ldeolo.r j"tcY glvalt i j. r t o : 3 c i r j p o i r . .

iicka.skj.rr*tritl L.rfl.t on v.r}rie. systotturcrt r'iIopos [rllowa-{.. talltarne wlsta rcizriiua i'ri..raCji uprc.idu na gcislq i:oIega na i11119v. t C C r t i i r ' .lc .y r ..--l '-') r}y i{<. rr2ycie i lroclclane5c1sly.IIylo ttt. :. r ' ^ i r .r..Lia rlil * \ irodtiarrJ$rrr ir.iWlSkif ..USUj.zuczl Z^i rezii !v 6redniovlieczriyeit.:"'rerd.wrlolrocici.{-zac.: Cale6o s1:oleczctistwa ee Strony po'braktovrac bl ty . i i a Z..ri f ul"r.ri(ij'.-eLenlcril pla6r.a. J ' il1 ' l .1t-rynialy za aq uolrracjg m1clrc6w.^ a b.'i. .-i. )'ezi\ zi\slr. :'J' "''! Liuwl-ttllc 'r tur'.rirrJ..:le ttprylrritywnyciirr retd6w trolr. ruciltl i vrskrzcszeni. l .t. orr(l lrfir.<1rrrl.rr ze vrztil.i^Jw tf:aKtOWanlU tt-l. slt liit uilkze vr siytrni'ch ktclry u Plirtona. Nieporozlurtienia i.lotywowcrrrLl j.i $ta'ii'i-ro. kontr. ".rtc z-ii Ii Lu Iin zA iiit]ct"i-r .rilt/uz.:lor.. t .lrl -l. t u $ o ' " " / o i r o ..o1.rvria SObic' zJ Cel I'(jiions|r'"k- spolecz--ris l . Lre w S.n ograniczcnloln nalez.atoby jalto totalltarne lraris'hvatr. .ltit:tr by ly ii.b l i .Ir -.rrr v r r ic x i f ' r u r t j u .1gric-Lq szcze6t lcbaral(Ltjryzo:ti-\!y tak2e rczirny przeszlo6ci.O .i. ciiirit.ranle troll nle Itleolo6icztiit-' z. roz..:cir[iceilycij.rnie rrirjbi'rrrlzicj w icir r.L z& r'rurjr.jako il? 'a*lsarlr1o.o. sor.. u .. .Ll.*ila 'tl"ays r. ' n v ar . r. .iiu LoLaii:.<.rlll./itriqte r. j cb .r nis l.ltie u.i.t\.-rdiliirc/rn r". Cj V st..tzttLrLtj. l v . .t'.ov.[y c-ne onc sw5j wyraz szczcl3alnic lrllr'J talisl<ie cz{ luuzulllrdJr.rt'tlr'r:- pr6by nJr'zL.l.tZfli D ' i l ( i i r ( j ...ty. . tzeezywLs'bosCl autoryi-f.i-trl . r i i .u' Ilnie6cr.1 opowi.olg Prowadzllo rys.v spolccznotci Platona do traktowanir. iticolo- giCznl.:oiicj )ptzez i my totaliLr-irrre stosowanycir celu n<t organ.1i z 1roiitoc{ nowoczesrrifcii totalnej rrtcLoCacir liypracuwalrycll ufz"ldzct'r 'i.ls't..tl. j. r l tl.bie Costri.i32 zasLrzczr.. . l ' .1 i.ftlburr. il r ' r r j! ' ' c .p6Z. r ' vlrill'.rko 'fot.rarci. t r r r et . w irirrq Cubra i to a koLei porzqcikri '. l"ctj.rszto:'uw wybl..a kfrtry konLroli ''r slui.aliti:lrnyCilIr dzialcrlno6i peWIrJ(.rlita- re2irny Znajciowaly zoflcznyclr.ri"cj'.uiy ni. prz'}.r riutoryczne. lt<. totalrr'.r c l i i c l r k o r i ' u r u i i lrutc aa Le tjrinir.la . te'ot<ra. .r r.1 lrortc...'le n.. iv koricu. i l r .il.'i./111. i'. 1 .{cerlic1 bot. polityczr)ei.

i ) . L :11 wa::ne i 5ys teilly reakcja kontr oll tar klej nie ustar r awiaJ..r.rci-li-\r}ii.Latlr$'LJ c rJne poir ii L.i.)- utrlvliIoiryt.irr.noci:r. . "iu] uc.or-. . r ' 1. ru .(i i .tr ale pr z J no- urr..-il.ld.r_rs Zgodnj-e z 1:o6l.".- OZi\. uol. trn.ti r.Jct i. v 1 . 1 o r i .\.i/ ^lrlirtai Li:ra dla rcl llzacji zurnicrzcri vi or. e.Jn i 1 t 9 c .r-iycil i DeklatfOvl..i. t ...r'yzys<5w irie tna ... l D & J i ' : r ' ....1. 2e nei one slrl nrl.{ t .t\h oV"t! przeksz-ttiicenierr. .rt-ne ulega .. f*tit totali sirl rozpaxlily vr wy iii. .J..riv i najbardzlej r.tr4lr tecrrnicznych.ri'ne rz.ri re.i totalltii. l. stlrlyrli torf.ii podlei.. .i. .)I'zyc?.i{r-r:r.rtc s.rtdggTssnycir . -1 .ice urvaza on re z.l 'i-v'caJ... . zrniany za "q.i_ tly tar.r.i onc forr..1ako no\cy typ CZlOvtlekartt Itach porityc.C zutianon" .i r I t .t()Z|. n[Jdl6f pollcg.y $owycit.^3 I t.c.!uJny I Ldre jtait ciot.dtji.yittCl(i. zaan{icizuJ. Ciiily kOilU6is Elcr. . i clszys i.r(riicgao Zgcttinje Z 2./ .y. 4 1 .rri!/ Lu nie tott"r. r r i ..-\ - kontroli rqyJli. .t-- 1ir. .nJt. zrealiz. CO rric cw "ro jll(j. r . L.rdziwiajiice . l)i. .iili.r'-.sKle ].i it. ne w lstni. ..rv ..r.ilr'rrlclf S'LwofZeniA rrngvlc6O llcznynrl sv.ruw:rrto6irt. j t e l i . . 1 1 a i r ... .rK v.r .rw<1 g. .yj tej u.. . r .lrunw .ji:sIi ni:r*'e i kryz.. aut. rczim zost:ef.i' 2e si..L.i Lv".r oat.i.-I/ pOrlcLtric / . t ..s€r'i.ti.opnlu dlu6io. .ocicn cL'cr\y Ros. L.'.rir-. c z r l / l i r i j c d r i ( ) 1 . : ir i. . . r r . " L r { u v J L u ' L i ' l i ' L r j r ..u1rrivroSci.irlroctvrarni. trvrale I lroci. .ek ri ...r...c 6lqbokich .a..tty..r criwili 1_rovieju by il:zrtili na .r. . ! r 1 .tce ewr-rlrrcji.:oz r l .c.i.'i. s 1.i. i . 2e i'.rri . uciu'r'pi. 6dziu trwei dostatecznie talt jak w ir.i11aj. rrysilki riiajrlce na celu ' . 2a pr.jti. r j t ..r:'. iitne iti-e i i iiysl.. i . rricr. r i . i .alltar-na totaliLarnych ujawnla siV jako systclii vriacl.an - nilturarno6i frbardzo lV sumie..-. ..5cLern jecinego z czoT-ovryclr autorytetrjvr nle.:i.rieie efekty. ! ustiJnofri.:nie n e j ko n trc.ir. : j D e b . i z a r e ' r r r l o t J . r t l.r L!. toLii- gl..itir zu Kl.yrriku !vrjwitt. : . .kir z obcyriri... . L r u t i .1srr. znj-knn w ... rv zndeznyrri st.bohie.r. .j i.

.Sc.-u i.rrt.rloae j.rIil]u'.i*t Ly .r.r..* vt lris L.0.rri.vc pUu uLrturrb urruii l'(j- czy U1l* t o ruziriy f..-iy i. a O c i r z u c .r2..'riiC]1 ze i .t VJersarlski kryzys Ii ztuu.Jopyz! kJ-.rrir-ir.t... : t ' i i e r r . t'rirlr.. w lta Lcgoliiictt u'l Uucji to tr)r'ucusuw r'.rdu. ' jy i n a c r i tf nrlnius l-crriiu ci.r..ir..rr:.i .t ]l!c''.i-Lulttlar 1 wg lEl U k i.rl.'cr ri 1.zcrlzi.tr vrs.unjzlnu. czc6o$ LoL..rr.. . r. g.ice jcst ty r...i. i rrier.' j-ow icllu. .li. iiry Co na. i.1<iK oiie6r'.rt"oduwegr. O ? a t L . 1 s-Lrult-uury..I Inu.ozur . t es i . 'tieLaczynrrii(r. 1je .rr.iIiz.-ri.:..fd cL o z3-y'. .i.1CL: 1 towar::yi. .-. insiy Cii.uri olrric .iicc .i.iyc o Lrij-t:f'.r f.il'.r'1i. i .iJ sig cz?o. . rJgiacien ciir4c- s troqy 6ClJarlstrra . r w petni jcdnlc v.J . w ittz!riartty tiitlertr.i'- uouiri j-r.je z..-rlr:/cii.rr.r u. t'.'stkiclt nuwyit zjavliskicmi je j. .(iy czy]triik -yrz! topomocy talltarrte piidku kicgo skutkl. czynriiki !/i.na ni6. r r i t t .:. zT.r konflg. tzn. Lcoric mentl/ gl..iy jan.:ri.i"uo sj Niernicc 1 ouollowosciovre lrcfrirr.l. .ri./.c r . .:r:.a 1loirr. r. .rl.y. 1 " r . t :5 .lnali tt cili'rili pow.tci.riek.r sariaclccLiu wukueu'c .r Irirricri .l6rozerrie 'b. u i .1 t|i'rr .. s taranci sig C-.1jru c.rlir irrt:.al riroriilne w tytl r.i.ury .. .'u.lrr L.!rrri.larurtiii riyrrLature" niu J.:.rl-.r.j-r.ir. r 1' ..l-zcci tairiego byi-o ideoloiliczrrycrr - wy soct: w.tLlvt! z? It. l Q / .. .L-2 frs.i-ntow ttr'i. ir l. kapita rvy jasn j-c poivs tirrrie swojl r'olgr dy it u.'r'r.1 p'.r Lury cdl.i tiic . . .1 3 L-.v w przyiri.lu C r i o l ' { i i l r r i r .t..o.)rzr-rczrlolrcirf star.tzC. { Lrrre citl...l. i.rriiiu i)i^zJro.ii li L..r. zasati i d. t .o n'!nlkt..zejlce6o irc.tdek rolt w ca?ej clucnowyCrr zakotrviCzeri wszystltle 'bc.jJ .oii(tz..!.. i r:honolrtlczny z.rbe r:e j c dl'it ui.'cii cic koricotr€i. r .owsl{ic.J. " r : j' . .ryir.irflii irirf Lii i.Iil'Lcrr.rlvo. 6ciwe llie rezuit:.i€.r'LuIj. . . Surnujqc.i. r r r y w s i .fe. Szys-t.rralnJ. i ..o j.rk i o flux.i ::.' .:1 -L.ly bot. r i i i .1.r .lr(r\J t)o l)ry. 1 1 ' .iyniajlc/cfr inn'.'.. r ' L e 6 o .nu.ej lidcrrtyrik&"ru j.-1.'-".. ' i .r'y iziluw " l-il)(:! Lyw 1 zf ozuil.c- Orlu r.ozt-trry cri proce- gir./ r.'-5t s-1e nuse/c/r ctost Jl)n/c.ri-Ly u uttc4 .-ru vr-ti:- . roz{i.urucJl Salt Lylko i czynnli.i l. Il la pr-rcisi. itieir ctit'e i.trr. .'l.:.

.terLi.j .irr. prz!ritrJmniej w iir-j-rti: -:l-t przcd. .rc 'ti-'it. cznln czelistwem t jako ncw.eld.rIir.szYi..v ta rri c sw il'Lc" r.rist.tcit.Orrcrr.o reakcgir konrUnist. i .lX6nrl{..:vliiilY wy ztvoi j cir-..-qi4..-st]'Czne po2ni. 1il'. .=J' rnvl .-. 'o.1il 'sw lw6jffi* kLcif'' j: .-Lc.irr. ewy i.i.lciiij-e.loszcnyt/ni r.. .irvsk.. C l $ LUutJJt'' jurr {.. o .zqnJtr cir z vt'1it<I2! "iutt. w XVI i j.tnist.ektJwJ/r Ae o'lJa k o 6c l o lit -----'-_\-rs - /It / J .1 uci6niony Olra twi.t llI tl''. . l c f r i o i ei i r i c i r r a c l r r z c s c i nle s. s t o \ .u{ic.iIc odmawicr]1 2e ci clrudzy s o .rg4l.crrlz j-d tr'.i:l/.e:i'.:..l.cr g...J.tiIj. I s tn i..l Ji ' t ..6C../.y pozb.-. p-roir: Lcrliau'i1r kornun-i6ci LdY gr..litir pogJ-1ci r st..' I r" o jiv s T.t. i. .u sobi'': 'tl z wZ a j e t r t n e ::tlisZCz.1 t<tort|'1 2o sil jr.'r.i r .ri.Llil.' .riii'}. i i r ..: Jakoj-..ie b1 i..'l-'- lar j.O.I-Le .l j rr . o.6 sig rucily szy s Lt. W i em Y r z olrecltej l.q-r'. 1 e ' .1 ttiir.ecz.rrcjurrii.f zr:tl s ta:v ii:iy \ryrosl-y -iV j. .iwdzi-vrytir kur.Llrrr-Li:ci. 2e ijykti-rtury faszi'stowsi. (.11€scii-lri \ l-----.1 itod wz6lquer.:iZ tyt.T'c'./ r t .:niii Czy l-ilir. w Z.itiicl v.rwiirSclce Zr: ttj. zLt ccI s iig r'rzajerlnic wro6oi.o.y'f-y r.ini: dominiic. \ '1 .j iemy./Qje zciecycloirr."i) t'ir{)it} totir]-itarrl.[.-i ni.. I r ' r .6ijnc I XV XVI XVI I rJa Ja n Jap i vrielru.bilr.^: --{- \ \ \ \ \ _j ciovrccli:i1i.Lt+ ic itri ry ch j es zc ze r'oa iil c i.tA1'clt i i..iouoriio powszccrrl.' j:-riro zL\i. wy zna j.. nych nil antecef{riencji.r.i okre.-t 1-rc.ie i bis'Lor'.l.() z r 1 .oiq/ w lij. Z J .()rzctIj.rtisklrni /'h-*-! .'.. v ' c ' a .s'i"..J(lj o i. zc rL'.slonego nalodu u$-t../ ..J cZIru lvy Zvranie sre.liles lro 'rrzyiit.r L-w i 'c I ol.lluw-i-. .ij.kr.r fa..cioret. t l I i L ..: po'j.-. l r Z i l . caikowicie'barltle celalnl j.:iiny.y' sOt./ \l t I I I I I zirnne.ic $atne rozpovJsxcclmil w 5'banach ZjednoczL)n)rcn $19 znircztrle i w crkrt:sie 'liui'o1. l.'. lntc. ty czrt7 crr f u2:it r r * r z f l u 'j c t.u.Ji-ir':..6[ riwicrtowq ruwci]uc j! t.lrtiri. Nle sig Poillqd Cd:-l:owicie wojny orl" ..rl. L r Jc l r i j .l.* r-' . i u s t s I'/. ..ctliu" r. dy udy lta Lt.rr.11'-i-izorrc j ri-Lci. It'Lc. 1 : i t O l l o t r rj ..rcziruiir r"t'J .6g1 1. C i o y C r r i r zv.. . jzJ.s i ! 1 e . . . tt I oi.r-tj:..<l iit:- fasz.iu1'.le konrunlst.ir.rii. pr'o'Le$'Li-rnc tocLl li rcij.ir:r-rj jalto zu$.T] . Dyktrrtury czJ.r tf iili'L{.lwion.Itoiiii. ocr)'w j-st. sai.ji persl.r' lji" '.reziliciiti klirsle zbaweer przecl vt Ros ji i Iioiritr.!L! cilreL. cz- kOrnUnl.y ud i Ztlarzt lo slg juz talt poprzc... 1 .ic i r .l1 ce soD'! n l n li-c c ' r / s p ' 6 l r r u i .l.oi'Jsitle -i i. .i rrilu f perlalistyCznej tiwlatelrr jr:gril rOQ i. sr.

\ t ..lcznLa n1 nie Lylko UJ tr. C t s tI te rfriuScirii e plenvszyrrt totuli-b:-rrrrym d...i li c.iti'zviykle w icri ze 1'r L wzajernnie vlspler"rj*.(. K 'ul'c .ovr€rl icleolo.iczni-L kontrolq clyhti''i. cJartnej kiej kaZdy .. .roit .i.'..'rla a wszysLirie nowocze .-. Lrii.lc 'tuklctr lali. frorl4arri-cznychil rjyttetnach.lt1ylia )-rg/rn o'irZUCCniU . 1 iif 6 ..lirko 2.o st.rgir:39-.ii:nie tu si. stkg. 1 J .7tur totu-Litirrlycn.L ii l ._!. dokonywa6 porownan w ocleryranlu AKI inrryC\.ine paristwa ria.yktatorernrr t c4 tolickl prak1yi. ldcoIoll1i rlci. ..'nr . cecirr $t6rc proponuic' ny ..:tnj. . .. o i r . Szuzc. jecin. z .ol broni..... a v l i t .lwlc istnlej4 miala w systeilracll konstybucyiqycn: centrulnie kierov.r \li1c roapatryw...tcegu riri 5'.i .rilowo opritcowtirli:i fuiaoloi.1s11i/rr.11 rntlnol-. . J rt.. 1 t ) 1 1 ' .an% Sospodur[jzcrl. CZtOlelt jcs'b k b < i r ' .rycli. trCezetr rozb./ szg$ri pyy:tr*ov/ych Is..'. aspicirt/ itit^iz- c i o l t[ r ' y n y o b u .1:ri za rvsUrjlle_ clla dyktirtur totalitarni/crr.VJa.ri. i:.. ' L c l e J s ' L .. czna iiryt..' J sz y c n -Lyp6w autoltracji.t sit cirlkovilcic Lo:iitri.irr-: J'J korutylucyJ/ .rl 'b.] pl.t s y i ' t i l i c .iriajsce ciykttrtury r tvlorz$ 1il'Zc.t'.. r-r/irslroiL'ju. ) i n u j " 1 c e J i r s z y s i . l t i .. 1r u a w y z t t .{i1jt-r..t ale :i1rt dost. totalltirrnc j4 slq j 'Ltr'ofZ. trrooel socjallsty kt. tez. jerinej partii kierowarrej L)rzcz jeclttolilorlo- terror'.itru S je Ol.rrk ttjJ6I i jako nych..iin.J' jedrri. .i /: o. t C l . .j t . . polu cech..ri.iIu f i'r.t szczegjlny k'Ltire r'.. l.'. Wszlstltie 1./ klirsl odrni systciiir.'L.'sty'cznej bronl i e rnbrtilnie policji.jt:ir- sllOlcCAer'rSl. istotne cgzyl.i'L. klerowanej Sporiroci tycil co najrnnie. g : i c i l .tu11cji.it.ili. kt<lru .r2.:tl.1l terrorystycznq tirjnil potiugQ. . . / .. totillltarnycli nii o96l Syiidrotn crysklatla sit 11 zesi i.} po\4rictzanych cectr tlyktatur z ldeoloQli.ury totirliturne deciluiui iti-t- nryf li. ) u l a ( . l l ..tczJ llrli orllr chiliiiL.rl't i. r:ltu. 'nii'rO.u l ) r z y l .louobner .r1' tO .li p. poclstalworvycit cech. rC .r.r r . rnononopolu kotriuniicaciir gosirodarkl.rjltug nas zblor ioK to CccII.. . itiie mo2n.k:i e o d w c z c s l r i . c o n " i J l r r r r i c i i . .

rt o.(bywnego uzyciil 6. tgrl . 6roclht-arr0aso!{euo przeir..ciyktator-.tLd! r. w formle'naclsku stosowanoy.l"ur.r novJego iaclu.jecigrr"z.r4.. Ce.it. ijrjc6clu obecnie cccii c:ry zbioru su'crr tl i-.ecizq.l. T a l t z . c..rtr.:po posluszny luiiricrici lair'o/.$i. zarc)rv- przyl.lcznie.ri. w R.rktyvlnurlci " 1 .w z r n a c n l a r l y t e g i r n o l o g l c z n i e r wszelkich i priltvie' korrrirluLry monopol efg!.us<ib ..tlow1 z ni.( .l: ty J . . part. i oligarchlcznle komplcr. czy to flzyc.o nle 4.tuponrjest zel..Lrrsunkowo rr.lolecznego .oI i'lznacrriany viszystk j ch efektyvrnych jak prril.l(lei.o ocijest er.EZeZ uccirru- .r1.. ) z " l ..r- 2e kle_ruje ale on ni.tzer\i wJ' .'rAy.\.Lezalezrycii. . Leciuoloa.ro trtrzeciWko rnnicj lub te2 przeciw bar<i. wykorzy'stuje nowoczcsrrrl vjj.r- taltze wigKs zot}n zf.r' pollcjq . i)rrlwie itonple'Lqy lnon<..zt::.eolo1 il szechnlaniLr rarchlcznie lub jest gotow wsltlerui r-ulca 1xirtia 1 stol sp}eclona... Cirar.:.iogcl.-...rlrtcrystyJawnym flwro6ornrl cioLr. kontroli taklcii 5.ak L przelarviaj.Lq. ?errr. o !/y l.) Q/. s.. stkq setka Jetlni:t muso. JeJ Lggl 1 orlclany j-d. klcrovlaylg' lo. zirstrrizic siq .u azezeE. radio czy fj.r. rezimu.tci.r nj.: siq partyjnej./odc6w partil.1e. r u .:rric .. i r rd r v i a t l r d l a 2.. .lzu.rr.-S.l.1czonie nie lslni. zarovtr\C s:tsssivr.t l:ospo(liiri(i zarz.ritpilrtl.g{\nLzo!{cina t}u- i arkccptacjq."o. r o z l i d .. l : o v rj c 'l..ysten sduanego no wsplera czne.lm.rLna kontrola rcxl::irj6tt broni. p6ychologir.4lztinie przez b'lurokra-tyceirq koorydnacjq no$1.. i: nr.nle terroru. r ..:y pf./ (j lf-t s t w a 1 p o < l b r .urio:st..ych irtltc. !.zleJ arbltrulnle llyln i<iasoril ludno:3c j.. ponad lrj-urokracj.r ogolu 1 skiadajilca /do i ze s.nego lub kontrull czy psycirLczne6o sLo xt6ry za pofilocil partir Jak i kontroluj.-tJ Ui j11.. i{l kontrolii obejiiiuje iloprzecinio ii.{ 3.t rz.

lcych.ne lrowszecirnie z.1cl6w jcst lon-ur. l.riiu ci. ktd. b.scio i-n'i. .ach zbioru poti.biorstv/a pozost..i.ivii....(i.tszyzr.e . ni2 itleorogi.: .u-i.:rvtrr. .zuj.r u t wska. totaritai- \ -=-t==:--w r..ri.i.du i... l i ) . \ty- chy dykt'1turv wodzqcy slri totirllterrnej.i wyrnlirnu sirr-iiwictirlwo6c i cilr irlc ewolucjlr tiiit:. 'dydaje je611 sit r r .r".ru. .lejjpocrjLl oflentarlnrl . poclobiry uo clykt.1 vty rolnL.ciy pfzecitern rzi1d. pociczers Griy !..srcsujiicyrr dokonernie irrc5t.1. ograniczal4 w cirwill siq clo klrku ivybranych na ctrybil tr.tury cot._ cecrr.i...nzku sowieckltn . z r6lnych czernu cieij+ 6wiadec.iy vr rlrtacir w 6os.liasnu.szczegcilnle cztsto wskazywuno .jii:riiiJn._ littach vrsy. ze wzgl. I)r-zynalt._rzujcr .wo plsarze l. c'ur..est i tot.lrrs Lwor.rlittrryzlnu klero\.linai icieolo- i-:la Zw-ii...c.criiz <io i:urrittu viy j6cla rezlry nle toti.r jaKo cecri! lLtaryzmu../ ro. nor^Loug1g.uitir.:rce prlvrof.i ..y zmuI I ! ..rcxl.l ulJ.rlitr-irne si1 hlstorycznq _ cio si.l. yu t j .nychr n1u wysr..*.nlej 6ospcd.lrzed.ori..i. .. 2e lrcllj. .r cs-. gdzle sfortrtulovrarll faszystowsklej w sensle $arnl przyw6cr.i.o pewnych zaloLe{tt ologla wlosklego znacznLe Lli:.-. y r r i i u l ..k-Lurystycznl t.izi<.f i.si-r. uni a. tu vry*riclnlone sq uznarv.icznre z prsarzaml tradycJl. osLrLnlcit 2e uclrnlnlstracyJne wyrnlarcrii {ij)rijrvieclllivoscl tvaznle ogririliczorrerr przcdyskutujelry ktorq slq czvs"to rvsltazuje ceciiy tak2e pr-obrern eksp'nuji. 2c szesi .izku $orricckJ"e.lpuje vl rlis corryczrlic nyCil .-r ( r1...rnl(.u ona .nys11.cy.l na bibrig I'r"erska-*ngelsa .rcJ jna i u. w Zw:.i j. r w € r i : i r Z y p o r n i n a O n i ] i : r uL e $ r .r_ v. cay niemleckle6o f..it.kiego przc. Ani ztutnyctt tt:Litrirell iirrtviiru ty.oblenstt^....nistr.iiil przykladdwr sz'1 rcllq obecnej parti.a nlz oclg41vra nicpomierni-e .jJ.to zr4czys Ze ze lstnial nig. .:e cucn._eJ i:rzJt.r .rt.l liczne lvii2ne zroLrii cowania. r c j r * irrze..uvirrrgTr:niil..iri_ tttrnej.i Zrviqzku oowleckir.cir. rlst w czasiicir st. lstniej.. l ka z os tar ]a yir6imy -b.

{.ror-u r*t jncj 1roIlc. cil i:'.olvaiisrr'y tila jcst r)or'/oozusn''1' iii\)ui-'1u LiU.raniczenia tccirnolo nerd propagandq. l t . chocla2 ) \ r...s-!qls. ja}"o vritnrnek vtystarcziiji.ifi Oz<rati i Eitii<oruv'ri'tr'tia ' 2 t l . Z pewno6ci'. nosl It sig k.r e .rst Czy tzJ. fyrani wl'oscJ L'o6- organlzoilaLti partle . ju hrTkJr. lra czy lru]a cecha charttltterystyczna. wieku nie monarcha absolutny xvIII ^Po"vrzc bor^ra} partil.rlriu z terrorem Cestiipo czy OGPU /po'lnLei iiK''rD L KGB/ ' Pociobnie jitit 1 1'e2..1 i. ijartii. t ] rL u C i l r t .uln.iele i'ry' l{a przyk}ad..wklad'arlo wielokrotnle tajnejpolicJi'alebyfytotlziccinneigraszklwporutvn. i..r$ctvrych *"rfrnoItlQi$ totalitarnugu.ggnigcie rzylitskl. .orituniltircji'tritl\IUtJjc. /.iuteclyceusze z I'Iorcrrcjl -a/ ona Xcinel icieologi'i' mi.i'i''1 ruchu lurinoici' i" 'lizt' tcchnicztric ' tralnie tlo .. . .{ teJ kornblnacji I I v.) ' ! o S { f i .zcze'oirric brzewicloczrvwrlzlcir.zw'azarriach traftt.L^i"'"el Itiul'o'nlrriir i".ircL)i:t) Ili-t zd'|vJitl15t). : jaklegori ro<iztt . .cy tota}ltiiryzlf|u powsLirniir ieiy+ irspekt . chociaz' rnoglet lv nicil vrysltpo!/arc zuJ.irli"i. ()L'}iczr:^" przci{irzi.^(ieruns- navret tyrarnie miast-pr1rr$tr'J wlosltlc60 i. ry rnct2Llwoiciilcli koni"roli cr'r'1 ci-t tlt".la \Nszystkich cuc(tr ktcire nerzywctli j'i tisz)rstl(im tvrtt re2lrnorn brak by1o tycn sq ziekorzcnio- ne w nowoczesnej l-.rr=.nov^roCZesnei Uuropy. lrl dotychcZ. anl 6Lczrte urlieruo2etnl efektywnego monopolu. 'Si . esl./ le [ j . L C Z r r ..ale nie Io stato .orrtrolq llwlaly cesarz koncentrowano zarovJno wlad.rnadyktaturyl3onrparte[loranite|inneruliknig w)/[caczf poprzetlnleSo stulecia ) cJonalne ciyicLatury tego tri( cech.J.bo rniejsce ideolo6li vi tztl. ' t v J r J r u l l l t o .-' { technolotiii' to.i-i.'ili. J Q t L .1.rL{.a.osirodlrrkat lvyl'ld{''i it'uhn icL{li 'ri ii'lrira '' t}.siinsulmlllti.-. .lic4.l J jrl'.":.f w organlzaciq i .-. sensle./' tak2e ter.'broniik. grrccy i <1otrscilodnlch ciespo'b6w. . uo lmperj.L6ra by go wspleraZa t cz! . z u g c i u cecil .o u - JaK rri:r w nowoczestre. ani anl tyranle gfeCi{icii r:tii..zg iirilltiirrr'1 oi. .

arle wy'iolbreyrnicniem ncgo nowoczesrtego i'labomlast z'Ni.ritn.rs ob. 'bcz vty rairry zi/ilzul( .ryo}- br'zyn.reci'r cecll wlr. . . k i l i t o r r r . .ri* l-r- 'ze s L...li. 1 ..lsttrpuje plutokratyczn"l m o i i r ..1 .rc"inle propiiganli. op{1rli 8ruple 1 przc kazie takinii bezpo6r. < 1j L . j r .rbiu6rt rno{.: d n l . .asolle nirivr. c . 2. r ' z r L yc i \ i a la tnie je .fzu. I o r t I I)ri. r r . . i .r"ir ol-ril jtil<cl .I /- a . .. . ' . . i . ' .. ..i:artl-et li-L.rezltronqy wob. r ' u 1 t i e . s{ sLanu Z punntu tjllro vr1 spoleczcristvra v. W istocie dla \) 2 .ry rrrli. . r c j r i ..ii.:i. it Lc.1. r m c r . L i. i . l)rasy.rni technolo6ic .1 deriicriirircjq.kri'c j i i ijrzcciws't.jest ]gdewyclr. . t i l . .t ji rlct.. .kszy V . e v r y.uI1 fliu i . r n { tj e c i n i r i t z b e z s t r o n i r e j jiiwi rx. . L l ' i r r . rl i r .r.iirt teiirup b. u i r ! r ! ' s i . . l r n i . c i r n i c : : . r-i s'f..ia Istniu' sig.:C.-.roltr.i : r .rIeJ. .r. l r r r .ri tra:kLc.. J . p o s t ! ] r rozrost org.1-/ i)otcci.irt1-. to&rlltarne logicznyrn. d. .J'Lrrcy jtie j .'jrizicl.. 1 . l t . kt6rym j chinscy siq brak iroclit6vt lll. L .o .itll:trfjq l L 1 n ' . . " c L o t c l . . rlL. L n b u d o t v . [ 'i r.p:.yc.r i i r i i t .l n o s l s .c prz..utrklr riu 1r. u I .q proces tJur.rilqy . . ni. . cirle. t . r ' .I.'niclri. i r : i 1 _ i . .o pravld r-ivt.rns.z i .rj/ l. tele6rui i i i l r i r t ) o I ) o .l()cJ I t ' t6 r e j teIl. .dY l? tr. i l l s I I z j 'l'o s1. .1i. r i r 1i.o potunc legalet nlczny dzenla .e f u n i ..Lr. speinienie d€r'r. t . : u . g 5 1 1 . i t k c .-rrizowiine Zauwairirit tu.j. : i L i z i ..l r . 2e bez cieitlyr.r i11. l i ( I ti.l- jaP. .m r c o dotiel tirovr o stv. Ideologia Przywoclcy tot t. ldeo1o6. pcr$lok-[ji.rnizacji. ) i i c r i k o n s h yL u c ! 1 ' r t 1 v : i .rrYzlnu sii viytvlorun traktugtl 'ktrirt'i go llovJsg2ssnej jako derrroknrc..zec.11t. . riietil tcclrnoloi..j .i t ' : i .. iaie a.-o iiomuniricl.rnopolu kornttniltlcyjna6lo.:a.t' i . .ic:ltt"r.-rr1 ji"rito .! czrly \i 1)ei..L .:1oi}y byC rt:.:ner o. I. r l u r i / o c I ) r .ii. coriiz c:'.-.o. u r . ..-rnj. t . r u 1 l ^ r v .r..ny iic\dne Dov i. nie O cO :.. : r r . j .rzelt.. j'g nie ulajir urlk isuoi. c t l n o sL l r i . Ki t ' l s l v y c l t f .tU2 i.j s ziinrj t rnc.1i u u ..l Obywit'beI jlrlio . .-.ytiirc.1ccj fzy cenLl. ' . u n l -< l.-. oczl uti$cie t. .ri{i-crc. .rs j)ilr Lic riouril.. jcl. u u ' I c wI z l t rna .rii rli. .1!r(l.iuL(.l l i r r i j.nj. : . u j 1 . i 1 i l r ) ! ' J s s .it-rscirrnic lirt f i i d j .arza grupani rodziny. oenirc.r ri'. 1 sf r l p i e n i a tr-:n . r .rla s Lo ltii.lso'/..airo kluczoly przyszJ'odci i. s y s i .tllliolg111i1 .e1. / .i-r.Lzkow Zarlii-l I tirrna spolcczelis bvra. 1 y C r t .

.rli jetko awarr6ard.. .i t .r lstniajqce spoleczefstwo chilias'yj perspel<tywq no\/ego spol.u i-r v. waly jawnie autory'barrny lioclel. .r:anscemientnn.u o wlasnej slusznoici..iu.rne w s z c z e [ ' .st <llir k w .ccIlitler 1 i.'ui. . ubiecuje p e r . g1.. r r r c r ideologii cirlllastyczne pseucioreligijrru wrir6d rnnlej po6wiqcenia aspekiy t o t . NLe tylko harmonj.ia rzuCajclcil totalltarna zawj-era oficjalnt. r c ) r r + j .. L r n a z : i u r r i i . i .iiri.iedrroczeiiile od rilarksa I ljnre..by3 mawlai jalto o rrtlosltonaiej demokra'bycznegO LirilrtJcir Cz. j r si i ..eczetis'i.uczetis'Lvla..irtla.iussolini irioisll Stalln kimr w pociobrlym ciuchu.i- 116rny. r r " k so i t t ' u .i5tu tistii.iy orgerrrlzoiraly sit dziaiiani:r. u 1s .ii r l y .. . ruchu zwylnt.. -L ) r r C i r2 i r r i L .. i ( " L u r ' .. j : r c e s e l n i c i1. . l t r l .ak i Zarciwno o6cllnor3wiatowe bruterstwo lnialy 2asttlpii proletolclaso- narotlowa wsp6lno&r spoleczefstw pelnl pociziaiy przeszlych )r. j l .rent rewolucyjnei.lzek z relii.i irii. a i r i 6 i:vri.ryi'.r- jc.ir rowanycit witrr.i-. c ' j l'.-i.icl.tt'.t..r .v.tqrnyn dernokr.r.. poczynaj4c ..icq ciolrLryrrg. traKtovr.e r/ypr.3 logle oparte w ogole.i. J. l i e n r c s t i z t ^ Jf i . \\ l 1 klasoweito.rlatforrny iii'i itleololllV iiieoloilicz. n . . r i l r .ic sowj.1 kry1"yoenycir lvyznavrc6w.i. |esiiirzytt. z KLurcgo wyruJj.or. przci{onriri i p o c i o i . . w y w o i r r j .Ll i. r l . Ziri'.t o p i .i . l " r i 2e jes-L . . ripraw4y lns'r. riatu .rui. i duj.ti.tieoiui-..).:Ii.jr. Ftrrtj.ii.j-.y'c.rcojaKo jcci- jak.tspekty i. rl u.iri. jakle ounajiiuje.ig1 ri-rczc j .o ' nak lch je lj. c e c i r r t z .Lo . Czy tc '.r j t i r a.rr-.icznu[o totalltarne cel6w w parLiticl. rr ideologle totaiflfibl.ispi1 onil silnr-' el. ale i r'r cznei\o konu.ne 1 rolrir i lnirc forlry iclcolo. oplurn -i.derzy. : .r clernokratycznych. J. F T z e c z y w l 6 c i e . i Jak juz na przekonanj.eiis-Lu.rujitt. .rsowr a o totaU. 1t i o t y c h . r r ( 1 i 'i u l. 6 L n o u .. r r r r y c i i n i .-tro1.. r62neLo ro-12i-r.ernerity utopljne.. u .r.ri. lltrrrrryClI pld. ldeoIol. o..1 o..Isa.l:uaclsklcril . . iu-r. . spoJ.4 spoleczer'rstwa Ytez- 1-r.:. osczrL.

.S si9 Zl'-Lttiz:a z tttir.je. .to t^rln v.''-'' -:i"-. .6...- l-\ t' 'r i? l-cnlr: Illrlie j t J .ri-ri.. ) ./-{ j .r. .'.:i: pr' oi-ruit: r.)/ i-lr. I". / n c .c ':: T':1)r'e .:.ir pi:rrir j. l. 1 : ' L r z .. J .+. ' o i c i.l J . i<rr'tziiuj. r - Zirs ttr]juj.1. 'i zc o$.. L r . . f o l r r r i ) .C): --l'.t'.i| i.ivj tceni: crrvrili uvragJ_ pf. u c \ .v r e r s J ' / t c i u .iri ccr'j-.J ko.C ir g liL C r i .r}.el1i lr J:il.ii. .t."' b:i'c trif icrl.i ' t .:1 r -taka or. I .--"-- C:-zJ.ja.t:it -i" chinsiti.:isen:. i p u i n l n i l \ ' / i l1 ' .:Itly'-:zil.r ' i ir . _ .l. urji<er.' w irategcr-i-. _ kolg-qn-. . a vrj-€(l . .1::31. e ....i .r o n ..z \ . l r o T r .: j . r r j c e i . ( ) i _. rrcliar).cl e'.c. r l .:.rlit.vch Ch:Lnach 1l:nujc' ze \! iicts"li. .r.9_ei9!g-j- kor4igg:u.:it ic:gilezeliiy.ir* tl'- j.-1 .ta .lq lrvri)lli i)t.r n-i_.. ..i t r n c .z.y iuc. r i ( . il-i-r: :.ti().i lrydajc s-it \i icle .ijit f)o11[. SJjoSObr n r ( i w.. pr.u .l: r u j o . r i ' .i-.ltycz.1 r r r r .o nir .l:l:i:J.u . L!:r -i.i rr.l :i *' r'rz1<ity :r L u i ) O wj .'i-'.-11. nyrnl zalil!ci.lenle [.r1.i.* .ii:..--./-i.1 t'rladzil.nunlstlic $r-lfn I ::. 1-" l.L.cri 1 .-yivn.iltr J.sol'.v1.r:.l . a r .. scl wynir uu.i.1c r-icrvi s1. . i ilalo uioii'1.1 i j-czltr.6i nie Cr-iy Citrus zcz{*r i-io.r. t l . stcjig co Itoncepcje rral-tzilc.ticrs. .i:splg].d\..1dzil" \. 1tr'z. i r r t . r v r i l t 1 . .'-.:r)'tJcir i r r ' 1 .i. ji . i l j1 r-rp:lcJ-i{i-./cll L .i l.. l .yc.il. i r l r r .'.r()rrr j)rzy\\tolu j.oivyl{l }lot.rl'.* p.u do j-rieo-- oznacza t Ze c?1q+!!oule ktorz_v poz.r s Loprr. ... r J .c " Czl' [. Lti.jog]'-.tl< iiro2ira stltiz-i"c z.) r . ])'uyciloa'illl-tyczne" irrq:ri-s{-ii-.:unomylS ln. b.-ti. kt6:'c :ianiltalti v. .l ilfduliicn-L.oscvrane j i)Yzez .trc. \ d y s c l i . ttrlj-riull-..zr..r ji-r.C.ai!v i'f uti.t)Z rzac.tiu ljoiv it:citint.-uopicri ...y l_yc). autok::.r"1r.rrc. .'-rlnj.)t'zccrZnc'{r-:-1}'o]'.[ r . E .rclzj-r: il.*'ri'dsr-.it" i . i ' i i e i n .lci1 . / .ii -lticrololiu t t r . .jctii'iui.u..i..a. { e g o u n . p l l a t . ..... . ztu r.l : i .ii Ucire r.-t<... r j .O p r z ..y oka z. eL i l ' / / c . ' C z e n j . t' . na p. . f ' r ..i v ...i-j-irti.i o irspdTprirC)'.il.r:j. u r i l . .St.c i r l .illo rvz-r.lzi cil.. o c z 0 l .ic] sl. t n i c j e l:ic.. iL( r ! / c I r 1 / i r c . ' .-. i i i'zt:c .e ziis.rcc !i.j . l u l . c1.'. .ig_w takiiir _przJ ny'6le niao Jrlo\'rirlilia 1 ciziahinl-a '.. () js tirLc.r. ' . soviitlcil" j.1'. "/ povi j-ni1. c r i .. j . ktr..lic rv L\'ti\.t. zrr..ri1 rz..i. n j-J.i-:-o . < r € c it ZScrJriosc. . o ' .ct i.t1ton1-sty cz.osLu sL0i_)riif_r l)r-oblr:.L'..1.zyj.1.millZ.i . c2.ri.'...c1'ori-trc]r tr"'... p ) . a Z ll...4. e .!J[rr-: v./ cir.' .

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.