,@

l

)

.W
!, I j -{-.,F?)11

Ud!J.

s^

r^s

I

Iiari.in

t\ i ^ . - ^ ^ U r:c a - L d L U r - \ l

f i t
I
L

I
Re2lnry t.u-"-1+-!1Ln: :t:ll:TitJi'l1'

ss o )-11 '

!

trtorvilc o ;ricti Jcrrio

I

i
I
I I

itbsoLut"!zr clespo't'y zmacn czy o tyrarnri,cii, iioioral'v'rr' ' i ,", te Iriai+ nlocne zabitrwienic i " r Y - Lcrtnir'4/ E,U,ty!'lnler i.,,,.; przy pisu;i1 totalit:rryici zrrttczeirr iaitle ;rr. / .. t/ Preul3l'1d 2e ii*rj'i oili Ila ny6Ii ludovtart ujavinieit termi.nowi lt'dertiolirzlcja zu j zatws slow o [iai't n nie tl'uitok;'ac ji ' Osta Ertie pew ien roiizai przywo(tcy}ur|u,utozsalnianizprzJ-v;cjd'ctrriiip.rLiiyT.,lJz.ccj' '"::-:: pravJal oc;'r" ilzi.lianl-a ciioti'zi o przepis Q'zY'bo
wiekiri$cir;ri<tvlladz/'IJi+oniZiJ.vJS:.:elautol(r<r1,oi.ar;1'i9v.j.j..r(1Cti.

.

ier!i:raLlyrni ii:i -ri.;:1r'r
i-,',.ti;fna jes-U W pewfVln

r-y )-lto Ot'"1
ijeIlSie

sar'\y,'tt::l:,,.:'-: ::"::".,::*:: . * t::
t-

';'Cl'rp-Ul-rC'J';;i'rJ-tvrr't'(rvui ""

-'tle.i-e

s t c';lic.tc zne g o spolc Tak w iac,

s i u'; tj 1'e " czelis t'r il i)i'z elriy o ciiilrlii<!e|Js iu tv c:i:nJ !t-.i:t- e'.li'ur'

gr'tj/ t:riritlzl

,,Lzialnosciprzedklrrri<r:Iv;iek'oytrtuLurYtoLaii'ilri'tii:1it'z!po'ii
' '-' :-'\n r'"' errt'tl'ttri:C'li' IUI€f izJ'i'ri; L|'-:L'-tI'Ji(

rlaJci\'JczcsJlaejszefor'rryautoi"ri'cjj-''Liv.t-er'iz:'irii;j';cirt':trt't'i

clylttaturutol"-riita'rlrajesi;,suij-6crier'lshisr'';r'yc;:rr'l.intio*trpI'ZLlii( iiucnoi'liltry cio v,lszelitie LiostiPn'e ilaktyl' CJ.t. Ilacii,rjqc
nania , s Ze,. t 'rs zy s t<'rrv kie
'- j ^

II

korrrutrls by c zne

dY ki;a-r"rrY

Lotir l'i!t

r

i

nes4.wzase]ciZietymstrrnyrnnlub2econi:rjilurie;r5qt.lar..izie. 'podobned'os.Luuleni2cio3.rKie.,1ltoiyii.cr,iiruiejior..,'yI.,1.10-ui] 'ce t'cz-" i ' t'iuj'e i iorrrr.lrrrl utitukr'tu.1 ( z wcztlbniejszY'tnr l'+cznie s"tzesobttscirlleporviqz.rne}n^Lc2yjepoiitiaw.ruri.U.|ii3rr:Li
bacianlu.
I

\i 'l-';':'', sig

' 1

onc

i s: rc i i l e

z

r ' f l t t : o l ' i-t

i " ' -w 2 1- ' 1 if i *'- :-i , ' - t r , ' ' - ''t ') z

'

':''-:

,'jytlt,",cur.-r

toL.iiiLarnir,

'faka

i'rKq

z c i ' ' ; t r t'

rl-Lu "t:t

z-t-ri"r'''ii;t -t jt,.

:)'iir

f ."f

';':

di'

siq na wysilkttciL kontrol. : a z c ' ' / : r . SpecV i Lczno. .eLjo tO L"rIn: j .r7 czoi-ov.-. w p r o w a d z . .. s u n i t u c i t tej teOrii.ty slnolclrlo sz.-en. p .: icir przyw<. i r c j . r r iv ! ui. n.. . . tcorlq ittoZna jq total osr"erili6 antropolorjiczn4 ze 'resencjlrr re2inru lcfr rny$li.rn't|ol1 tt - matyczny. l C s z e r e 6 p o r ' r a z n y g | 1f . wyr6Zniltleli vtadzy to- slirwlclel talLtarnu-j deprawacjq dalej pel::.t ' . nad zyciern crjzlennym postaw pogl4du 1 2ss[owoii. 1 c h w ? .t]c. slt zr\ticzIlii. a 1 . i rezlrru zgodnie jako triuj.lyrili :-ycia sllolecznL'i.i-':..j obywirteli. ttw'Lirza totalitarna twicrcizenietn.lclch z jc6o ldeolo.. ) u z o c . Jego . . r-i.t r C Z D ci r o z t.t'.y przcd. { {. n i z a c j a c.on'Lr.. ." oZ€r'rJko tobrlitaryzmu.r/" v. i i .ll . 1rolltycl.-)''. fozpu*s-ecrrnionq teoria na celu ideologii lub ta teorlq rnusllqy rozwa2yc pewir. t c . e z e n w s L r . lrr... .t3-l.liir L o i .fproCerlury zrr.irQ11 . Teorla rnLe2y muje.. r r r y l ' r! ' r u z i i r i t r r i .: i-"iirl Ili r- e l:i11ni."i:r.r i r 1 t i . PierwSZe Jeiili Zastr. telio lest j. . C.: byi 2e sv. r t o : 3 c i r j p o i r . w J t r x l e ..oll.rlzmu.-cii..rdc.. i r i t t 5 1 3 p g r n L a n o mb e z o { l r i l l l l c z c f i r t . Jait pisa3. n i . . ' .o . " .tlo /s7<>/ na cz'l-ov'tieku przez ..Ze:. o z i e n i . l i r Z y ' w i t .alitilrystt':w jest osi.t.'.cltil-. : r r c i i r l .1 / cjl poIIUycznej.y te polozenla.olnylit iego w k'on- Jak pj-s.eniu drugor'z4"dnyrn.iu. r u L r z .l t i. anbytlei. . -t'u czeka ich rozczarowanie n 1 1 . . r . l ..titlgttrr. .i{.tLniqcic .ru szut<ai !'l L'otirlne.'ui'oi . I rnetody s:r Lrznawane zA kr/terl€r i ' i o z n a w y s u n ....itrt ciriiriiK'Le1..o!{ra tycrii'rr' r'uci\} rewoh:cy jnc Jednalt zl).". Os i t .l.r i.16r: r. W zr:stitwiltiu r f e . t z L Y s l q i an'bykonstytucy jtr.ii-.riat i J{gO zyCie i $ l r O J .€tzvtt i..lwet vJ sadftllr. ezy$CO praLi:cri.>izcirle 'Z \':fiTZ..t.e j lUCji j d. ttszcze..zi:sie ro):ni}y vJ rd:inyCri.r j"tcY glvalt i j. j e s ' E p r z e i ( .re irtterllzy i . . J. .i.. 1 r r o f l i ..i1r-' ivi-i. kontroll troll totalltaryzi. Z t & l c c . l .i. i..e l t o v r i .jgrinoi.icztr ta utrzy- l(onccntruje prze bworzenie pod jego is[ot ludzklch. totalnej kie j ln'bencjif r.orr. u zni z f ) ' .

tl. r./111.1i z 1roiitoc{ nowoczesrrifcii totalnej rrtcLoCacir liypracuwalrycll ufz"ldzct'r 'i..1 i.iWlSkif .rtc z-ii Ii Lu Iin zA iiit]ct"i-r ..tZfli D ' i l ( i i r ( j . t u $ o ' " " / o i r o . sor. .-eLenlcril pla6r.t on v.t'.:cir[iceilycij. Cj V st.'i.--l '-') r}y i{<..Ll.rko 'fot. .rlita- re2irny Znajciowaly zoflcznyclr.Ir -..-i.r}rie.:lor...ri(ij'.la .rr ze vrztil... j cb ..u' Ilnie6cr. slt liit uilkze vr siytrni'ch ktclry u Plirtona.y r . r l tl.'le n. systotturcrt r'iIopos [rllowa-{.'i.:"'rerd.:oiicj )ptzez i my totaliLr-irrre stosowanycir celu n<t organ. 1 .. t .ftlburr.wrlolrocici.iiu LoLaii:. ". rr2ycie i lroclclane5c1sly. iticolo- giCznl.l.r riutoryczne.r nis l.r r.r. l .rrr v r r ic x i f ' r u r t j u .i^Jw tf:aKtOWanlU tt-l..t\.rirrJ.1 lrortc.o.rilt/uz.{-zac.iicka. Nieporozlurtienia i.i-trl .tzttLrLtj..idu na gcislq i:oIega na i11119v.-rdiliirc/rn r". orr(l lrfir.1gric-Lq szcze6t lcbaral(Ltjryzo:ti-\!y tak2e rczirny przeszlo6ci.skj.. te'ot<ra.ty. .[y c-ne onc sw5j wyraz szczcl3alnic lrllr'J talisl<ie cz{ luuzulllrdJr.lotywowcrrrLl j. .: Cale6o s1:oleczctistwa ee Strony po'braktovrac bl ty . kontr..USUj.. il r ' r r j! ' ' c . j.ov.rvria SObic' zJ Cel I'(jiions|r'"k- spolecz--ris l .*ila 'tl"ays r.rfl.<1rrrl. J ' il1 ' l . :.n ograniczcnloln nalez./itriqte r.Lia rlil * \ irodtiarrJ$rrr ir. l"ctj.v spolccznotci Platona do traktowanir.raCji uprc..1 opowi..i. polityczr)ei.il.. i'. t C C r t i i r ' .:le ttprylrritywnyciirr retd6w trolr.rarci.rszto:'uw wybl.atoby jalto totalltarne lraris'hvatr. r ' vlrill'.rnie rrirjbi'rrrlzicj w icir r. u .O .zuczl Z^i rezii !v 6redniovlieczriyeit. totalrr'. i l r . tzeezywLs'bosCl autoryi-f.ltie u.L z& r'rurjr. .ri f ul"r. lt<..b l i .<. r ' ^ i r . ' n v ar .ri"cj'. ruciltl i vrskrzcszeni.IIylo ttt. .i32 zasLrzczr.{cerlic1 bot.bie Costri.p6Z.ls't. iv koricu. roz. t r r r et . r i i . .^ a b.rlll.t. i i a Z.i. )'ezi\ zi\slr. Lre w S.aliti:lrnyCilIr dzialcrlno6i peWIrJ(..1t-rynialy za aq uolrracjg m1clrc6w. .a kfrtry konLroli ''r slui.jako il? 'a*lsarlr1o. talltarne wlsta rcizriiua i'ri.r c l i i c l r k o r i ' u r u i i lrutc aa Le tjrinir.uiy ni.lrl -l.lc .. w irirrq Cubra i to a koLei porzqcikri '. :'J' "''! Liuwl-ttllc 'r tur'. l ' . prz'}.rt'tlr'r:- pr6by nJr'zL. ciiirit.o1.rr*tritl L.olg Prowadzllo rys.ltit:tr by ly ii.ranle troll nle Itleolo6icztiit-' z. l v .i $ta'ii'i-ro.a.

ti r. .i..rK v.(i i .r.alltar-na totaliLarnych ujawnla siV jako systclii vriacl...ti.rv . .. ..'.i.-.i Lv".or-.r(riicgao Zgcttinje Z 2...-\ - kontroli rqyJli.ri'ne rz. .ruw:rrto6irt. rrysilki riiajrlce na celu ' . .itir zu Kl.5cLern jecinego z czoT-ovryclr autorytetrjvr nle.r L!.. .rri!/ Lu nie tott"r. " L r { u v J L u ' L i ' l i ' L r j r . 2a pr.i' 2e si. 2e i'.ji:sIi ni:r*'e i kryz.)- utrlvliIoiryt. r j t .yittCl(i. r r ..ld..rci-li-\r}ii. .i11aj. t .ii podlei. 1 1 a i r . r ' 1.irr. . L. 1 o r i .lrunw . e.:i.bohie.r .c 6lqbokich . 6dziu trwei dostatecznie talt jak w ir.. toLii- gl..rt-ne ulega .i totalltii. zrealiz...i/ ^lrlirtai Li:ra dla rcl llzacji zurnicrzcri vi or.Latlr$'LJ c rJne poir ii L.r. j t e l i ..-I/ pOrlcLtric / . trn.. : ir i.r-iycil i DeklatfOvl. i . i z a r e ' r r r l o t J .yj tej u. ..i{r-r:r.. iitne iti-e i i iiysl. rricr. ne w lstni.. .y.- OZi\. .rieie efekty.. r r i .rtc s. zrniany za "q.u1rrivroSci. CO rric cw "ro jll(j.iili. r i . . r t l.ri re. r .r. uciu'r'pi.tty.i.. ! ustiJnofri.. Ciiily kOilU6is Elcr. s 1. -1 .Jct i.r. .. 4 1 .. t .rdziwiajiice .rir-. .kir z obcyriri.sKle ].{ t . 2e nei one slrl nrl.. v 1 . rv zndeznyrri st. rczim zost:ef..:nie n e j ko n trc..j i.irlroctvrarni.^3 I t.C zutianon" .i r I t .nJt.1ako no\cy typ CZlOvtlekartt Itach porityc.noci:r... L r u t i . uol. i . r . c z r l / l i r i j c d r i ( ) 1 .!uJny I Ldre jtait ciot. . znj-knn w .r.-il.rtdggTssnycir .a.opnlu dlu6io.\. ! r 1 .yrriku !vrjwitt.t-- 1ir. i clszys i.tr ale pr z J no- urr.i.i it.an - nilturarno6i frbardzo lV sumie. .ir. . "iu] uc.y $owycit. .". trvrale I lroci. l D & J i ' : r ' .'i.r oat. zaan{icizuJ. stlrlyrli torf. n[Jdl6f pollcg. f*tit totali sirl rozpaxlily vr wy iii.rw<1 g. : . . .i_ tly tar..r'-.i onc forr. : j D e b .jti..t()Z|..r..:oz r l .Jn i 1 t 9 c ..r'yzys<5w irie tna . . L :11 wa::ne i 5ys teilly reakcja kontr oll tar klej nie ustar r awiaJ. i . l.ice urvaza on re z. . L. .s€r'i. ..r:'.dtji. aut.)I'zyc?.riv i najbardzlej r.rri . i ) ..i.L.tce ewr-rlrrcji.ilr'rrlclf S'LwofZeniA rrngvlc6O llcznynrl sv.. l)i. .c.c.r_rs Zgodnj-e z 1:o6l...1srr.r criwili 1_rovieju by il:zrtili na ..t\h oV"t! przeksz-ttiicenierr.l 'i-v'caJ./ .1.tr4lr tecrrnicznych.i. ru .J..ocicn cL'cr\y Ros.ek ri .

tdek rolt w ca?ej clucnowyCrr zakotrviCzeri wszystltle 'bc.lr(r\J t)o l)ry. w lta Lcgoliiictt u'l Uucji to tr)r'ucusuw r'.r konflg. . Szys-t.trr.'cii cic koricotr€i. .rk i o flux..r. .vc pUu uLrturrb urruii l'(j- czy U1l* t o ruziriy f.fd cL o z3-y'..1 t|i'rr .L-2 frs.o.ice jcst ty r.i .J ..ej lidcrrtyrik&"ru j.....iIiz..-ru vr-ti:- ... t'.fe.iyc o Lrij-t:f'.li.l6rozerrie 'b.lu C r i o l ' { i i l r r i r .r sariaclccLiu wukueu'c .'riiC]1 ze i .Iil'Lcrr.tci..:.r. r i i i ...r f.'cr ri 1. .rr..' j-ow icllu.i.-u i.'. i.iJ sig cz?o. i.v w przyiri. r ' L e 6 o .rrir-ir.* vt lris L.lrr L.c- Orlu r.ii li L. 'tieLaczynrrii(r.'r'r.zcrlzi. czynriiki !/i. rJgiacien ciir4c- s troqy 6ClJarlstrra .zejlce6o irc.. t .rdu.i"uo sj Niernicc 1 ouollowosciovre lrcfrirr..0. .unjzlnu.rl.J. ir l. r .:. . zT.1jru c.1... .rrt. t :5 . i . iiry Co na.rloae j.o n'!nlkt. Surnujqc. i rrier. roz{i.:1 -L. Il la pr-rcisi. .'-".Jopyz! kJ-.y. 1 s-Lrult-uury.r'y iziluw " l-il)(:! Lyw 1 zf ozuil.r Lury cdl.urucJl Salt Lylko i czynnli.-rlr:/cii./. t es i . r.rr.r. r 1' . 6ciwe llie rezuit:.tr vrs.rr:.je z.-1.uri olrric . .na ni6.1CL: 1 towar::yi.-. zasati i d. { Lrrre citl.r.:r:.i.:.larurtiii riyrrLature" niu J.i.1<iK oiie6r'..i tiic . insiy Cii. .t.ly bot.nu.irflii irirf Lii i.!.rriiiu i)i^zJro.1 p'. . s taranci sig C-.i*t Ly .' ..ury . . w ittz!riartty tiitlertr.oii(tz.'-5t s-1e nuse/c/r ctost Jl)n/c.. g.ryir.ozur . r w petni jcdnlc v..r u.r'LuIj. .i-ntow ttr'i.jJ ...t VJersarlski kryzys Ii ztuu.rralnJ.i€..rbe r:e j c dl'it ui. r r i t t .i l... r.r . . kapita rvy jasn j-c poivs tirrrie swojl r'olgr dy it u.owsl{ic.il'.l. 1je .'u. ' jy i n a c r i tf nrlnius l-crriiu ci.rri.!rrri.ozt-trry cri proce- gir. 1 " r . Lcoric mentl/ gl.:ri.iicc . l Q / . 1 1 ' .a 1loirr.r Irirricri .rr. .tLlvt! z? It. t'rirlr. itieir ctit'e i.j-r.)rzr-rczrlolrcirf star. a O c i r z u c .. .lnali tt cili'rili pow..rlvo./ r.Sc.iyniajlc/cfr inn'. u i .l.c r .rlir irrt:. : t ' i i e r r .i-Lulttlar 1 wg lEl U k i. " r : j' .t ]l!c''. .i.'l. r r r y w s i ..i'- uouiri j-r.rIil]u'.rt"oduwegr.o j.r.:.'stkiclt nuwyit zjavliskicmi je j.r'1i.rl.tzC.ri-Ly u uttc4 .i.i ::. tzn.I Inu. i . O ? a t L . i r:honolrtlczny z.al riroriilne w tytl r.1 3 L-.r2.riek.iy jan.t.. ' i .-ri. czc6o$ LoL.(iy czy]triik -yrz! topomocy talltarrte piidku kicgo skutkl.ir.ri.ir.rl-.-iy i.l-zcci tairiego byi-o ideoloiliczrrycrr - wy soct: w.

. I r ' r . p-roir: Lcrliau'i1r kornun-i6ci LdY gr./Qje zciecycloirr. . .lluw-i-. l r Z i l ..11'-i-izorrc j ri-Lci..l.rii..j iemy.6[ riwicrtowq ruwci]uc j! t. .1il 'sw lw6jffi* kLcif'' j: .y pozb.rr. o."i) t'ir{)it} totir]-itarrl. tt I oi. (.rcziruiir r"t'J ..rrcjurrii.: po'j.v ta rri c sw il'Lc" r. zc rL'.i okre.. .ie b1 i. zLt ccI s iig r'rzajerlnic wro6oi. i u s t s I'/..ir. pr'o'Le$'Li-rnc tocLl li rcij.ini: dominiic. \ '1 .:niii Czy l-ilir.6C..Llrrr-Li:ci..rl.rIir.eld.i:l/.bilr.lrtiri.' ..J. .litir pogJ-1ci r st.6 sig rucily szy s Lt. I s tn i. s t o \ .s'i".()rzctIj. Dyktrrtury czJ.l Ji ' t .u{ic.t llI tl''. Nle sig Poillqd Cd:-l:owicie wojny orl" .tcit. t l I i L .=J' rnvl . 1 e ' .Llil.t.l.' I r" o jiv s T.oiq/ w lij.1 itod wz6lquer.. .'.irr.1 ttiir. ocr)'w j-st.l1 ce soD'! n l n li-c c ' r / s p ' 6 l r r u i .y' sOt. caikowicie'barltle celalnl j. prz!ritrJmniej w iir-j-rti: -:l-t przcd.T] .rtisklrni /'h-*-! .lX6nrl{./..lwion.r L-w i 'c I ol..cioret. jzJ..o. i.r-tj:.i. .iwdzi-vrytir kur.Itoiiii.s i ! 1 e .ctliu" r.-. L r Jc l r i j .e:i'. .ie i bis'Lor'. .:iZ tyt.-Lc.tnist. Z J .6ijnc I XV XVI XVI I rJa Ja n Jap i vrielru.lciiij-e. It'Lc..le konrunlst.l./ \l t I I I I I zirnne. w XVI i j.6g1 1.ri.-i ni..irvsk.. 1il'.f zr:tl s ta:v ii:iy \ryrosl-y -iV j.ic i r .irr. lntc.() z r 1 .szYi.J cZIru lvy Zvranie sre..q-r'.Orrcrr.rg4l. v ' c ' a ....itiicl v. o .ij.i rrilu f perlalistyCznej tiwlatelrr jr:gril rOQ i.riii'}.'r.r fa.r' lji" '.11€scii-lri \ l-----...1 t<tort|'1 2o sil jr.Ji-ir':. sr. ty czrt7 crr f u2:it r r * r z f l u 'j c t..terLi.u sobi'': 'tl z wZ a j e t r t n e ::tlisZCz.-..iIc odmawicr]1 2e ci clrudzy s o .kr..^: --{- \ \ \ \ \ _j ciovrccli:i1i.y'f-y r.u.iouoriio powszccrrl.rc 'ti-'it.-.y ud i Ztlarzt lo slg juz talt poprzc. sai..tiIj.[.Lt+ ic itri ry ch j es zc ze r'oa iil c i..zqnJtr cir z vt'1it<I2! "iutt. dy udy lta Lt.tA1'clt i i.. i i r .ji persl.T'c'./ r t .: Jakoj-.crrlz j-d tr'.' j:-riro zL\i.-t 1-rc. C i o y C r r i r zv. wy zna j.rwiirSclce Zr: ttj.slonego nalodu u$-t.iu1'.'l-'- lar j. C l $ LUutJJt'' jurr {.O..ic $atne rozpovJsxcclmil w 5'banach ZjednoczL)n)rcn $19 znircztrle i w crkrt:sie 'liui'o1..ecz. 1 : i t O l l o t r rj .l.<l iit:- fasz.1 uci6niony Olra twi. l c f r i o i ei i r i c i r r a c l r r z c s c i nle s.!L! cilreL.I-Le .'. . 2e ijykti-rtury faszi'stowsi.l j rr ./ . .rist.r tf iili'L{. nych nil antecef{riencji.liles lro 'rrzyiit...j ..* r-' . l. ewy i.reziliciiti klirsle zbaweer przecl vt Ros ji i Iioiritr.:iiny.i r . cznln czelistwem t jako ncw.r. 'o. w Z. W i em Y r z olrecltej l.o reakcgir konrUnist..J(lj o i.-qi4.:.cr g. 1 .loszcnyt/ni r..:vliiilY wy ztvoi j cir-.oi'Jsitle -i i.ektJwJ/r Ae o'lJa k o 6c l o lit -----'-_\-rs - /It / J .-st]'Czne po2ni.ir:r-rj jalto zu$. . i . cz- kOrnUnl.

.:tl.' J sz y c n -Lyp6w autoltracji..'.i .r2. 1r u a w y z t t . ) i n u j " 1 c e J i r s z y s i . 1 t ) 1 1 ' .. Szuzc.lt1ylia )-rg/rn o'irZUCCniU .} po\4rictzanych cectr tlyktatur z ldeoloQli.7tur totu-Litirrlycn..11 rntlnol-..'sty'cznej bronl i e rnbrtilnie policji.iIu f i'r. . .r. .1:ri za rvsUrjlle_ clla dyktirtur totalitarni/crr. tez.ury totirliturne deciluiui iti-t- nryf li.tu11cji.lirko 2... Wszlstltie 1.ine paristwa ria./ szg$ri pyy:tr*ov/ych Is.lwlc istnlej4 miala w systeilracll konstybucyiqycn: centrulnie kierov. o i r .'rla a wszysLirie nowocze .t'. kt<lru .] pl. . polu cech.yktatorernrr t c4 tolickl prak1yi. . / . ) u l a ( . czna iiryt..ol broni.ili.rrk ttjJ6I i jako nych.. l t i . g : i c i l . a v l i t .r1' tO .1s11i/rr. ' L c l e J s ' L . 'nii'rO. totalltirrnc j4 slq j 'Ltr'ofZ.itru S je Ol.. z . . r:ltu.'L.. .\ t .. itiie mo2n.rl't i.t sit cirlkovilcic Lo:iitri. istotne cgzyl.i'L. ._!. poclstalworvycit cech.lc 'tuklctr lali. 1 J .irr-: J'J korutylucyJ/ . trrooel socjallsty kt. l.... rnononopolu kotriuniicaciir gosirodarkl..u l ) r z y l .1l terrorystycznq tirjnil potiugQ.J' jedrri. K 'ul'c . ldcoIoll1i rlci..ii:nie tu si.i /: o. . J rt.rjltug nas zblor ioK to CccII.jt:ir- sllOlcCAer'rSl. klerowanej Sporiroci tycil co najrnnie. frorl4arri-cznychil rjyttetnach.r r .rilowo opritcowtirli:i fuiaoloi. cecirr $t6rc proponuic' ny ../ klirsl odrni systciiir.i.rgir:39-.r \li1c roapatryw. .(. c o n " i J l r r r r i c i i .t s y i ' t i l i c .VJa.roit .it.. . CZtOlelt jcs'b k b < i r ' . totillltarnycli nii o96l Syiidrotn crysklatla sit 11 zesi i..iin.j t .li p.t szczegjlny k'Ltire r'.. cJartnej kiej kaZdy . r-r/irslroiL'ju.iti'zviykle w icri ze 1'r L wzajernnie vlspler"rj*. C t s tI te rfriuScirii e plenvszyrrt totuli-b:-rrrrym d..lcznLa n1 nie Lylko UJ tr.. dokonywa6 porownan w ocleryranlu AKI inrryC\. stkg.{i1jt-r.rycli.ovr€rl icleolo.'nr . trCezetr rozb.o st. aspicirt/ itit^iz- c i o l t[ r ' y n y o b u .ri..L ii l .. i:. . 1 iif 6 .t ale :i1rt dost. l l ..'.'..iriajsce ciykttrtury r tvlorz$ 1il'Zc.an% Sospodur[jzcrl.ri.-. t C l . jerinej partii kierowarrej L)rzcz jeclttolilorlo- terror'..tczJ llrli orllr chiliiiL.:tnj.i li c.iczni-L kontrolq clyhti''i.rl 'b. rC . Lrii..tcegu riri 5'.k:i e o d w c z c s l r i .louobner . jecin.

lm..l: ty J .l.ciyktator-.ritpilrtl. Leciuoloa. w R.EZeZ uccirru- .us<ib .iogcl.1e.r nj... kontroli taklcii 5.\. T a l t z . Cirar.:y pf. i)rrlwie itonple'Lqy lnon<.nle terroru.l. zarovtr\C s:tsssivr.:po posluszny luiiricrici lair'o/.ysten sduanego no wsplera czne. zarc)rv- przyl..-S.nego lub kontrull czy psycirLczne6o sLo xt6ry za pofilocil partir Jak i kontroluj./odc6w partil.(bywnego uzyciil 6. .l"ur.rktyvlnurlci " 1 .Lrrsunkowo rr. wykorzy'stuje nowoczcsrrrl vjj.:rric . i{l kontrolii obejiiiuje iloprzecinio ii.o ocijest er.r' pollcjq .rr.w z r n a c n l a r l y t e g i r n o l o g l c z n i e r wszelkich i priltvie' korrrirluLry monopol efg!..ri.ak L przelarviaj.t l:ospo(liiri(i zarz.zleJ arbltrulnle llyln i<iasoril ludno:3c j.r novJego iaclu.4lztinie przez b'lurokra-tyceirq koorydnacjq no$1.. i: nr. w formle'naclsku stosowanoy.1czonie nie lslni.. o !/y l.. klcrovlaylg' lo.tlow1 z ni.o nle 4.lcznie..tci.-tJ Ui j11."o. i oligarchlcznle komplcr.. r u .-. tgrl .'rAy. ?errr..r ogolu 1 skiadajilca /do i ze s. zirstrrizic siq .ych irtltc.. s..it. r o z l i d .. r .. p6ychologir.{ 3.l(lei. Ce.zt::.r4.lolecznego . 6roclht-arr0aso!{euo przeir.rlrtcrystyJawnym flwro6ornrl cioLr.rLna kontrola rcxl::irj6tt broni.$i.r- 2e kle_ruje ale on ni. part. JeJ Lggl 1 orlclany j-d.jecigrr"z..Lezalezrycii. i r rd r v i a t l r d l a 2.ecizq.tuponrjest zel. . c.urio:st.: siq partyjnej..u azezeE.r.oI i'lznacrriany viszystk j ch efektyvrnych jak prril.) Q/.tzer\i wJ' . !.Lq. ) z " l .r1./ (j lf-t s t w a 1 p o < l b r . ponad lrj-urokracj..eolo1 il szechnlaniLr rarchlcznie lub jest gotow wsltlerui r-ulca 1xirtia 1 stol sp}eclona. l : o v rj c 'l.:.r- taltze wigKs zot}n zf. radio czy fj.( ... rezimu.ro trtrzeciWko rnnicj lub te2 przeciw bar<i..t rz.lzu.g{\nLzo!{cina t}u- i arkccptacjq.rt o. stkq setka Jetlni:t muso.. ijrjc6clu obecnie cccii c:ry zbioru su'crr tl i-. . czy to flzyc.rtr.tLd! r.

.oblenstt^. ktd.r u t wska.l na bibrig I'r"erska-*ngelsa . b.tury cot._ cecrr.ri.ne lrowszecirnie z.1 vty rolnL.rnl(.(i. l i ) ....jii:riiiJn.r .. pociczers Griy !./ ro. totaritai- \ -=-t==:--w r.iri_ tttrnej. c'ur. ni2 itleorogi. .iiil przykladdwr sz'1 rcllq obecnej parti.ciy pfzecitern rzi1d.:e cucn.1cl6w jcst lon-ur._rzujcr .l liczne lvii2ne zroLrii cowania.i Zrviqzku oowleckir.uitir..-.it. cay niemleckle6o f.e .to zr4czys Ze ze lstnial nig. I)r-zynalt.i. y r r i i u l . Ani ztutnyctt tt:Litrirell iirrtviiru ty.lcych.lrrs Lwor.:rvtrr. yu t j .izku $orricckJ"e. . z r6lnych czernu cieij+ 6wiadec. r c j r * irrze.ori. w Zw:.l ulJ.tszyzr.. l.izi<.nlej 6ospcd.c.y zmuI I ! .. ograniczal4 w cirwill siq clo klrku ivybranych na ctrybil tr..criiz <io i:urrittu viy j6cla rezlry nle toti.ru...r jaKo cecri! lLtaryzmu.scio i-n'i..jJ.i wyrnlirnu sirr-iiwictirlwo6c i cilr irlc ewolucjlr tiiit:.ach zbioru poti.rcxl...._ littach vrsy.k-Lurystycznl t.*. .rcJ jna i u. uni a.r_ v.icznre z prsarzaml tradycJl.. lstniej.o pewnych zaloLe{tt ologla wlosklego znacznLe Lli:...u ona . .si-r. rlst w czasiicir st.zuj.i j..liasnu.du i.ivii..nzku sowieckltn .r cs-..wo plsarze l.1.szczegcilnle cztsto wskazywuno .kiego przc. r w € r i : i r Z y p o r n i n a O n i ] i : r uL e $ r .i. l ka z os tar ]a yir6imy -b.nistr..nychr n1u wysr.rlittrryzlnu klero\. gdzle sfortrtulovrarll faszystowsklej w sensle $arnl przyw6cr....riiu ci.l..a nlz oclg41vra nicpomierni-e .: .biorstv/a pozost.i.:rce prlvrof. .. \ty- chy dykt'1turv wodzqcy slri totirllterrnej..lrzed. 2e lrcllj.est i tot..i . 2c szesi .f i. tu vry*riclnlone sq uznarv.cir.srcsujiicyrr dokonernie irrc5t.-r ( r1.iy vr rlrtacir w 6os.lpuje vl rlis corryczrlic nyCil .linai icieolo- i-:la Zw-ii.cy. ze wzgl.. osLrLnlcit 2e uclrnlnlstracyJne wyrnlarcrii {ij)rijrvieclllivoscl tvaznle ogririliczorrerr przcdyskutujelry ktorq slq czvs"to rvsltazuje ceciiy tak2e pr-obrern eksp'nuji.nys11.u-i.i.rt. 'dydaje je611 sit r r .rlitr-irne si1 hlstorycznq _ cio si._eJ i:rzJt.r".uvirrrgTr:niil.i.lejjpocrjLl oflentarlnrl . nor^Loug1g. poclobiry uo clykt.

ani anl tyranle gfeCi{icii r:tii.. cil i:'.uln.ale nie Io stato .r e .iuteclyceusze z I'Iorcrrcjl -a/ ona Xcinel icieologi'i' mi.rnadyktaturyl3onrparte[loranite|inneruliknig w)/[caczf poprzetlnleSo stulecia ) cJonalne ciyicLatury tego tri( cech.l J jrl'. .osirodlrrkat lvyl'ld{''i it'uhn icL{li 'ri ii'lrira '' t}. i.zg iirilltiirrr'1 oi. ja}"o vritnrnek vtystarcziiji. wieku nie monarcha absolutny xvIII ^Po"vrzc bor^ra} partil. Z pewno6ci'. . sensle. nosl It sig k.o u - JaK rri:r w nowoczestre. z u g c i u cecil ..orituniltircji'tritl\IUtJjc. anl 6Lczrte urlieruo2etnl efektywnego monopolu.rlriu z terrorem Cestiipo czy OGPU /po'lnLei iiK''rD L KGB/ ' Pociobnie jitit 1 1'e2.ifi Oz<rati i Eitii<oruv'ri'tr'tia ' 2 t l .bo rniejsce ideolo6li vi tztl.olvaiisrr'y tila jcst r)or'/oozusn''1' iii\)ui-'1u LiU.L6ra by go wspleraZa t cz! . ' t v J r J r u l l l t o .rr=.'ili.ror-u r*t jncj 1roIlc. grrccy i <1otrscilodnlch ciespo'b6w.":.^(ieruns- navret tyrarnie miast-pr1rr$tr'J wlosltlc60 i... . ijartii.rst Czy tzJ. /. ju hrTkJr.cy tota}ltiiryzlf|u powsLirniir ieiy+ irspekt . . l t . L C Z r r . ry rnct2Llwoiciilcli koni"roli cr'r'1 ci-t tlt".la \Nszystkich cuc(tr ktcire nerzywctli j'i tisz)rstl(im tvrtt re2lrnorn brak by1o tycn sq ziekorzcnio- ne w nowoczesnej l-.orrtrolq llwlaly cesarz koncentrowano zarovJno wlad.-.-./' tak2e ter.L^i"'"el Itiul'o'nlrriir i".iele i'ry' l{a przyk}ad..i'i''1 ruchu lurinoici' i" 'lizt' tcchnicztric ' tralnie tlo . esl./ le [ j .nov^roCZesnei Uuropy. lra czy lru]a cecha charttltterystyczna.-' { technolotiii' to.ggnigcie rzylitskl.f w organlzaciq i . 'Si .s-!qls. . : jaklegori ro<iztt .a. ()L'}iczr:^" przci{irzi..1 i. lrl dotychcZ.zcze'oirric brzewicloczrvwrlzlcir. uo lmperj.) ' ! o S { f i .ircL)i:t) Ili-t zd'|vJitl15t).wklad'arlo wielokrotnle tajnejpolicJi'alebyfytotlziccinneigraszklwporutvn.r$ctvrych *"rfrnoItlQi$ totalitarnugu.1.J. chocla2 ) \ r. J Q t L ..lic4.'broniik. .i-i. fyrani wl'oscJ L'o6- organlzoilaLti partle .siinsulmlllti.irli"i. {.raniczenia tccirnolo nerd propagandq. .. t ] rL u C i l r t .rL{.{ teJ kornblnacji I I v. chociaz' rnoglet lv nicil vrysltpo!/arc zuJ.zw'azarriach traftt.

. k i l i t o r r r . i l l s I I z j 'l'o s1. i 1 i l r ) ! ' J s s . r r . L i.o. cirle. 'bcz vty rairry zi/ilzul( . L ..11t. .. ) i i c r i k o n s h yL u c ! 1 ' r t 1 v : i . .jest ]gdewyclr. i .-rrizowiine Zauwairirit tu.:a. l)rasy. e v r y.. g 5 1 1 .l n o s l s . r m c r .t' i .rbiu6rt rno{.l- jaP..ytiirc. L l ' i r r . r ' z r L yc i \ i a la tnie je . 1 y C r t . .-. j r . jcl.r"ir ol-ril jtil<cl .rzelt..airo kluczoly przyszJ'odci i. i t k c .r i i r i i t . J .'niclri..1i u u . L n b u d o t v . t . ldeo1o6.rs j)ilr Lic riouril.I /- a . .kszy V .. r c j r i . . t .rIeJ.it-rscirrnic lirt f i i d j . s y s i . to&rlltarne logicznyrn.ryo}- br'zyn. .ri{i-crc. u u ' I c wI z l t rna . r n { tj e c i n i r i t z b e z s t r o n i r e j jiiwi rx.rns. Ki t ' l s l v y c l t f . ' .rla s Lo ltii.1 deriicriirircjq.r ri'. : r r . 1 .Lzkow Zarlii-l I tirrna spolcczelis bvra.rj/ l.yc.j.ny iic\dne Dov i. . 1 .ri* l-r- 'ze s L. I. : i L i z i . u i r ! r ! ' s i .rs ob. speinienie d€r'r. tele6rui i i i l r i r t ) o I ) o . d..ic:ltt"r. j ..rni technolo6ic .i t ' : i . riietil tcclrnoloi.reci'r cecll wlr..ia Istniu' sig.r.:1oi}y byC rt:.J'Lrrcy jtie j . arle wy'iolbreyrnicniem ncgo nowoczesrtego i'labomlast z'Ni.l r . .lso'/. coriiz c:'.r. s{ sLanu Z punntu tjllro vr1 spoleczcristvra v. r ' u 1 t i e .rezltronqy wob.. 1 sf r l p i e n i a tr-:n .irt1-. . u I .arza grupani rodziny.rii rli. .-rnj.ii.utrklr riu 1r.:ner o.-. ' . .i : r .i-r.ri tra:kLc.1ccj fzy cenLl.l l i r r i j. iaie a.iirt teiirup b.tllliolg111i1 .1 . r u 1 l ^ r v . t . W istocie dla \) 2 .l()cJ I t ' t6 r e j teIl. [ 'i r. it Lc.uI1 fliu i .-. .lsttrpuje plutokratyczn"l m o i i r . . oenirc. < 1j L .l Obywit'beI jlrlio .dY l? tr. nie O cO :.1!r(l.rnopolu kornttniltlcyjna6lo. .q proces tJur..1. 2e bez cieitlyr...li. ni. . .o potunc legalet nlczny dzenla . u n l -< l. .-.L .rnizacji.zec. ..j .. . . . oczl uti$cie t. kt6rym j chinscy siq brak iroclit6vt lll.t ji rlct. i .m r c o dotiel tirovr o stv.rilqy . ' . .-rr1 ji"rito . Ideologia Przywoclcy tot t. rl i r . i r : i 1 _ i .ry rrrli.-o iiomuniricl. : . pcr$lok-[ji. 2. c .'jrizicl.rc"inle propiiganli.c prz.! czrly \i 1)ei. j'g nie ulajir urlk isuoi.ritn.j s ziinrj t rnc.1-/ i)otcci.e f u n i .1i. . . i .o . c i r n i c : : . r-i s'f. . l r r r .fzu. . l i ( I ti. r i r 1i. ..r i11. l r n i ..rrYzlnu sii viytvlorun traktugtl 'ktrirt'i go llovJsg2ssnej jako derrroknrc.asolle nirivr.Lr.ii. p o s t ! ] r rozrost org.i:artl-et li-L. r . l t ...tU2 i.kri'c j i i ijrzcciws't.: d n l .. t i l . . .o pravld r-ivt. .roltr.p:. rlL.iuL(.. c t l n o sL l r i .itll:trfjq l L 1 n ' .nj. . u r .z i . . u j 1 . r l u r i / o c I ) r .I. : u .:i.e1.. / . op{1rli 8ruple 1 przc kazie takinii bezpo6r. " c L o t c l . r ' .:C..r. I o r t I I)ri..

rujitt..y'c. traKtovr. iu-r.-i. oplurn -i. .i .tqrnyn dernokr. rl u. ruchu zwylnt.. J.rsowr a o totaU.3 logle oparte w ogole.. jakle ounajiiuje.t.icq ciolrLryrrg. j r si i .ri. l t r l .rent rewolucyjnei..Ll i.iussolini irioisll Stalln kimr w pociobrlym ciuchu.v. r r " k so i t t ' u ..r.Lo .u i-r v. a i r i 6 i:vri. j l . . 6 L n o u . 1t i o t y c h .ryi'.uczetis'Lvla.ak i Zarciwno o6cllnor3wiatowe bruterstwo lnialy 2asttlpii proletolclaso- narotlowa wsp6lno&r spoleczefstw pelnl pociziaiy przeszlych )r.ig1 ri-rczc j .by3 mawlai jalto o rrtlosltonaiej demokra'bycznegO LirilrtJcir Cz.r- jc.t o p i .u o wlasnej slusznoici.ii.i5tu tistii.tspekty i.r lstniajqce spoleczefstwo chilias'yj perspel<tywq no\/ego spol.. . J.i t .i- 116rny. spoJ. F T z e c z y w l 6 c i e .iiri. -L ) r r C i r2 i r r i L .iedrroczeiiile od rilarksa I ljnre.r .ic sowj. l i e n r c s t i z t ^ Jf i . . ldeoIol.rlatforrny iii'i itleololllV iiieoloilicz.r:anscemientnn.j-.:. r r r r y c i i n i . u .jr.r j t i r a.st <llir k w . .i irii. ubiecuje p e r .tt'.ti.'ui. r c ) r r + j . r l .rli jetko awarr6ard. przci{onriri i p o c i o i . Czy tc '. i .ia rzuCajclcil totalltarna zawj-era oficjalnt..r clernokratycznych. i duj.:Ii. j : r c e s e l n i c i1. waly jawnie autory'barrny lioclel..eiis-Lu. L r n a z : i u r r i i . r62neLo ro-12i-r. u 1s . i ( " L u r ' .ne 1 rolrir i lnirc forlry iclcolo. : . NLe tylko harmonj.i-..4 spoleczer'rstwa Ytez- 1-r.iu.ispi1 onil silnr-' el. c ' j l'.iri..rne w s z c z e [ ' . poczynaj4c .. Ziri'. \\ l 1 klasoweito..1 o.or. g1.).. r r r c r ideologii cirlllastyczne pseucioreligijrru wrir6d rnnlej po6wiqcenia aspekiy t o t . osczrL.iy orgerrrlzoiraly sit dziaiiani:r.eczetis'i. riatu . . .o ' nak lch je lj..ii r l y . o.1 kry1"yoenycir lvyznavrc6w. rr ideologle totaiflfibl.Isa. c e c i r r t z .. n . |esiiirzytt.ir rowanycit witrr. l " r i 2e jes-L . i Jak juz na przekonanj. Ftrrtj. ..rr-. .r.i.icznu[o totalltarne cel6w w parLiticl. w y w o i r r j . . lltrrrrryClI pld. r r ( 1 i 'i u l. ale i r'r cznei\o konu.derzy. r i l r . z KLurcgo wyruJj.lzek z relii.i.rui...e r/ypr. .ernerity utopljne.tieoiui-. ripraw4y lns'r.icl.ccIlitler 1 i....l:uaclsklcril .irtla.-tro1.rcojaKo jcci- jak.

c i r l .i.rclzj-r: il.i| i. ji .6i nie Cr-iy Citrus zcz{*r i-io.l ilfduliicn-L. f ' r ..)t'zccrZnc'{r-:-1}'o]'.-.il.millZ. i p u i n l n i l \ ' / i l1 ' .''-'' -:i"-./ cir...:Itly'-:zil.cl e'.i o irspdTprirC)'. f o l r r r i ) .r s Loprr. ...lci1 .J ko.r.l.. stcjig co Itoncepcje rral-tzilc. u r i l . () js tirLc. E . j .r ' i ir .lenle [.--.ta . ])'uyciloa'illl-tyczne" irrq:ri-s{-ii-.!J[rr-: v.. L r .i.St.zyj. o c z 0 l . b. ztu r..ii:.ja.1::31..ii.ltycz..iltr J. r l .1 r r r r .t1ton1-sty cz.. t' .r()rrr j)rzy\\tolu j.. a Z ll. . / n c .i:splg]. . .l : i .t.C.ii -lticrololiu t t r .tiu ljoiv it:citint.' ./cll L .. ttrlj-riull-.:r)'tJcir i r r ' 1 . . nyrnl zalil!ci.osLu sL0i_)riif_r l)r-oblr:..e ziis.1..i. c2.r:.y oka z.) r .l: r u j o . ..ri-ri..1dzil" \.1'.t'.-ti.r n-i_.. ( ) i _.j . . L!:r -i.i. kt6:'c :ianiltalti v.'-.:. J .."' b:i'c trif icrl..el1i lr J:il.ticrs.u .lq lrvri)lli i)t.oivyl{l }lot. zrr. I . ' o i c i. .'.r..ir* tl'- j.u.i .tl< iiro2ira stltiz-i"c z.l ..i rr. na p.. .. n j-J..:i: pr' oi-ruit: r. . .'i-'. ktr.l:l:i:J.i l.'. .y iuc.--"-- C:-zJ.ai!v i'f uti..c ':: T':1)r'e . ' C z e n j .-uopicri .r1.-11. i ilalo uioii'1. 1 : ' L r z ./-i.. t n i c j e l:ic.ir pi:rrir j.i v .'. a r . p ) .o nir . . l r o T r .r:j.'-rlnj. r i ( .c1'ori-trc]r tr"'.to t^rln v.S si9 Zl'-Lttiz:a z tttir.9_ei9!g-j- kor4igg:u.. scl wynir uu./-{ j . "/ povi j-ni1.je.C ir g liL C r i ...:isen:.1. _ kolg-qn-. _ .l :i *' r'rz1<ity :r L u i ) O wj . 1-" l.vch Ch:Lnach 1l:nujc' ze \! iicts"li. l u l . o ' . urji<er. autok::.r}.L'.. < r € c it ZScrJriosc. l.ic] sl.rl'.r"1r.*'ri'dsr-. rrcliar). i l j1 r-rp:lcJ-i{i-..: j . .jctii'iui.r.. r v r i l t 1 . e . \ d y s c l i .-t<.yc.1 i j-czltr.ri.. i i i'zt:c .y l_yc).. .iri ccr'j-.lic rv L\'ti\. ) . i ' i i e i n .i .- l-\ t' 'r i? l-cnlr: Illrlie j t J .+.[ r .ivj tceni: crrvrili uvragJ_ pf.rlit.. / ..'.ig_w takiiir _przJ ny'6le niao Jrlo\'rirlilia 1 ciziahinl-a '.ti().t:it -i" chinsiti.d\. I".z \ . 1tr'z.1c r-icrvi s1.rcc !i..i ' t .ct i. i r l r r .l J .)/ i-lr.:unomylS ln. ' .trc. .-yivn.z.* .rrc.jog]'-.c. a vrj-€(l . .r ji-r.:it ic:gilezeliiy.' w irategcr-i-.zr.i. c1.il.t)Z rzac. .i-:-o . il-i-r: :.lzi cil.* p. r - Zirs ttr]juj.nunlstlic $r-lfn I ::.v1. i<rr'tziiuj.. soviitlcil" j.r o n .sol'.r.ri1 rz. eL i l ' / / c .c " Czl' [..1..4. Lti.it" i .L. u c \ . l . ' .a. r i ' .1 t'rladzil. pr. .i t r n c . ..O p r z .i lrydajc s-it \i icle .t.v r e r s J ' / t c i u ..ii Ucire r. iL( r ! / c I r 1 / i r c . e .illo rvz-r.:1 r -taka or.u do j-rieo-- oznacza t Ze c?1q+!!oule ktorz_v poz..ijit f)o11[.:. 'i zc o$.C): --l'.. { e g o u n .. p l l a t .. . i r r t . r r j c e i .-1 .oscvrane j i)Yzez . .cri 1 .6. SJjoSObr n r ( i w. r j ..i-j-irti. t l . r J .i-.. c r i .u .

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.