,@

l

)

.W
!, I j -{-.,F?)11

Ud!J.

s^

r^s

I

Iiari.in

t\ i ^ . - ^ ^ U r:c a - L d L U r - \ l

f i t
I
L

I
Re2lnry t.u-"-1+-!1Ln: :t:ll:TitJi'l1'

ss o )-11 '

!

trtorvilc o ;ricti Jcrrio

I

i
I
I I

itbsoLut"!zr clespo't'y zmacn czy o tyrarnri,cii, iioioral'v'rr' ' i ,", te Iriai+ nlocne zabitrwienic i " r Y - Lcrtnir'4/ E,U,ty!'lnler i.,,,.; przy pisu;i1 totalit:rryici zrrttczeirr iaitle ;rr. / .. t/ Preul3l'1d 2e ii*rj'i oili Ila ny6Ii ludovtart ujavinieit termi.nowi lt'dertiolirzlcja zu j zatws slow o [iai't n nie tl'uitok;'ac ji ' Osta Ertie pew ien roiizai przywo(tcy}ur|u,utozsalnianizprzJ-v;cjd'ctrriiip.rLiiyT.,lJz.ccj' '"::-:: pravJal oc;'r" ilzi.lianl-a ciioti'zi o przepis Q'zY'bo
wiekiri$cir;ri<tvlladz/'IJi+oniZiJ.vJS:.:elautol(r<r1,oi.ar;1'i9v.j.j..r(1Cti.

.

ier!i:raLlyrni ii:i -ri.;:1r'r
i-,',.ti;fna jes-U W pewfVln

r-y )-lto Ot'"1
ijeIlSie

sar'\y,'tt::l:,,.:'-: ::"::".,::*:: . * t::
t-

';'Cl'rp-Ul-rC'J';;i'rJ-tvrr't'(rvui ""

-'tle.i-e

s t c';lic.tc zne g o spolc Tak w iac,

s i u'; tj 1'e " czelis t'r il i)i'z elriy o ciiilrlii<!e|Js iu tv c:i:nJ !t-.i:t- e'.li'ur'

gr'tj/ t:riritlzl

,,Lzialnosciprzedklrrri<r:Iv;iek'oytrtuLurYtoLaii'ilri'tii:1it'z!po'ii
' '-' :-'\n r'"' errt'tl'ttri:C'li' IUI€f izJ'i'ri; L|'-:L'-tI'Ji(

rlaJci\'JczcsJlaejszefor'rryautoi"ri'cjj-''Liv.t-er'iz:'irii;j';cirt':trt't'i

clylttaturutol"-riita'rlrajesi;,suij-6crier'lshisr'';r'yc;:rr'l.intio*trpI'ZLlii( iiucnoi'liltry cio v,lszelitie LiostiPn'e ilaktyl' CJ.t. Ilacii,rjqc
nania , s Ze,. t 'rs zy s t<'rrv kie
'- j ^

II

korrrutrls by c zne

dY ki;a-r"rrY

Lotir l'i!t

r

i

nes4.wzase]ciZietymstrrnyrnnlub2econi:rjilurie;r5qt.lar..izie. 'podobned'os.Luuleni2cio3.rKie.,1ltoiyii.cr,iiruiejior..,'yI.,1.10-ui] 'ce t'cz-" i ' t'iuj'e i iorrrr.lrrrl utitukr'tu.1 ( z wcztlbniejszY'tnr l'+cznie s"tzesobttscirlleporviqz.rne}n^Lc2yjepoiitiaw.ruri.U.|ii3rr:Li
bacianlu.
I

\i 'l-';':'', sig

' 1

onc

i s: rc i i l e

z

r ' f l t t : o l ' i-t

i " ' -w 2 1- ' 1 if i *'- :-i , ' - t r , ' ' - ''t ') z

'

':''-:

,'jytlt,",cur.-r

toL.iiiLarnir,

'faka

i'rKq

z c i ' ' ; t r t'

rl-Lu "t:t

z-t-ri"r'''ii;t -t jt,.

:)'iir

f ."f

';':

di'

l i r Z y ' w i t .jgrinoi. o z i e n i ....t r C Z D ci r o z t. i r i t t 5 1 3 p g r n L a n o mb e z o { l r i l l l l c z c f i r t . s u n i t u c i t tej teOrii.e l t o v r i .j obywirteli.iu. 1 c h w ? . C. J.-. r r r y l ' r! ' r u z i i r i t r r i .rlzmu.olnylit iego w k'on- Jak pj-s.i-':. ' ... . wyr6Zniltleli vtadzy to- slirwlclel talLtarnu-j deprawacjq dalej pel::.. fozpu*s-ecrrnionq teoria na celu ideologii lub ta teorlq rnusllqy rozwa2yc pewir. " .. .on'Lr.r i. p . I rnetody s:r Lrznawane zA kr/terl€r i ' i o z n a w y s u n .-cii. i rezlrru zgodnie jako triuj.o!{ra tycrii'rr' r'uci\} rewoh:cy jnc Jednalt zl).t3-l.liir L o i .-en..cltil-..t. .ru szut<ai !'l L'otirlne..-)''. e z e n w s L r . u zni z f ) ' .Ze:.'.l t i...lclch z jc6o ldeolo. Os i t ... w p r o w a d z .lyrili :-ycia sllolecznL'i. w J t r x l e . a 1 . ezy$CO praLi:cri.t ' . i r c j . -t'u czeka ich rozczarowanie n 1 1 ."i:r.y przcd.r/" v. tcorlq ittoZna jq total osr"erili6 antropolorjiczn4 ze 'resencjlrr re2inru lcfr rny$li. i i .. kontroll troll totalltaryzi. . Z t & l c c . Teorla rnLe2y muje. . lrr. r r iv ! ui. 1rolltycl. l C s z e r e 6 p o r ' r a z n y g | 1f .tLniqcic . l .y te polozenla.t.i.i{.: icir przyw<.titlgttrr..icztr ta utrzy- l(onccntruje prze bworzenie pod jego is[ot ludzklch. . t z L Y s l q i an'bykonstytucy jtr.rn't|ol1 tt - matyczny. : r r c i i r l .ty slnolclrlo sz. totalnej kie j ln'bencjif r.r i r 1 t i . siq na wysilkttciL kontrol. i. t c . anbytlei.€tzvtt i..zi:sie ro):ni}y vJ rd:inyCri.. telio lest j..".>izcirle 'Z \':fiTZ. l .16r: r. n i . 1 r r o f l i ..'ui'oi .t]c. .rdc. .. . slt zr\ticzIlii." oZ€r'rJko tobrlitaryzmu. n i z a c j a c.r7 czoi-ov.l.ll . r t o : 3 c i r j p o i r . Jait pisa3.alitilrystt':w jest osi..re irtterllzy i .eniu drugor'z4"dnyrn. . SpecV i Lczno. W zr:stitwiltiu r f e . ttszcze. ) u z o c . nad zyciern crjzlennym postaw pogl4du 1 2ss[owoii.orr. .1 / cjl poIIUycznej.: i-"iirl Ili r- e l:i11ni.irQ11 . Jego . r .i1r-' ivi-i. . n.: byi 2e sv. r u L r z .oll.i.r j"tcY glvalt i j. : a z c ' ' / : r ..t'. ttw'Lirza totalitarna twicrcizenietn. . j e s ' E p r z e i ( .lwet vJ sadftllr. .tlo /s7<>/ na cz'l-ov'tieku przez .o .e j lUCji j d. { {.riat i J{gO zyCie i $ l r O J .fproCerlury zrr. r-i.itrt ciriiriiK'Le1.eLjo tO L"rIn: j .ii-. PierwSZe Jeiili Zastr.

.rlll.1 lrortc. Lre w S.i.r}rie.:le ttprylrritywnyciirr retd6w trolr. r..wrlolrocici. . systotturcrt r'iIopos [rllowa-{.zuczl Z^i rezii !v 6redniovlieczriyeit. ' n v ar .rtc z-ii Ii Lu Iin zA iiit]ct"i-r .'i.t\.rko 'fot.:lor..O .i-trl . . te'ot<ra.i32 zasLrzczr.rr*tritl L. t .*ila 'tl"ays r.o1.il. prz'}..y r ./111.rvria SObic' zJ Cel I'(jiions|r'"k- spolecz--ris l .. :'J' "''! Liuwl-ttllc 'r tur'.tZfli D ' i l ( i i r ( j . i l r .ltie u. t r r r et .rszto:'uw wybl.i^Jw tf:aKtOWanlU tt-l.USUj.ltit:tr by ly ii. . sor.Ll.r.la . t C C r t i i r ' . :.n ograniczcnloln nalez.rr ze vrztil..-i....rilt/uz. l"ctj.. u . . r ' vlrill'.t on v.ls't.[y c-ne onc sw5j wyraz szczcl3alnic lrllr'J talisl<ie cz{ luuzulllrdJr. iticolo- giCznl.Ir -.olg Prowadzllo rys.ri"cj'.ranle troll nle Itleolo6icztiit-' z. i i a Z. l v . Nieporozlurtienia i.lrl -l. l .1t-rynialy za aq uolrracjg m1clrc6w..:oiicj )ptzez i my totaliLr-irrre stosowanycir celu n<t organ.t. )'ezi\ zi\slr.ty.r nis l./itriqte r. Cj V st.. ".lotywowcrrrLl j.<. totalrr'.l. roz.b l i . lt<.o. .:cir[iceilycij. r ' ^ i r ..a.1 i.raCji uprc.. il r ' r r j! ' ' c .rrr v r r ic x i f ' r u r t j u .{cerlic1 bot.t'.1 opowi.{-zac.-rdiliirc/rn r".IIylo ttt.<1rrrl.iicka.iWlSkif . t u $ o ' " " / o i r o .i. rr2ycie i lroclclane5c1sly.. l ' .i $ta'ii'i-ro.r riutoryczne.'le n.u' Ilnie6cr.r c l i i c l r k o r i ' u r u i i lrutc aa Le tjrinir.1i z 1roiitoc{ nowoczesrrifcii totalnej rrtcLoCacir liypracuwalrycll ufz"ldzct'r 'i.-eLenlcril pla6r. .ri(ij'. slt liit uilkze vr siytrni'ch ktclry u Plirtona.v spolccznotci Platona do traktowanir.ov.^ a b.r r.: Cale6o s1:oleczctistwa ee Strony po'braktovrac bl ty .skj.rirrJ. J ' il1 ' l .iiu LoLaii:. j cb ..ftlburr.bie Costri.rlita- re2irny Znajciowaly zoflcznyclr.uiy ni..L z& r'rurjr. i'. j. tzeezywLs'bosCl autoryi-f. r i i .'i. ciiirit..rt'tlr'r:- pr6by nJr'zL.idu na gcislq i:oIega na i11119v. talltarne wlsta rcizriiua i'ri.p6Z.lc . ruciltl i vrskrzcszeni..aliti:lrnyCilIr dzialcrlno6i peWIrJ(. .rnie rrirjbi'rrrlzicj w icir r.Lia rlil * \ irodtiarrJ$rrr ir. w irirrq Cubra i to a koLei porzqcikri '.tzttLrLtj.rfl. . 1 .a kfrtry konLroli ''r slui.--l '-') r}y i{<.rarci.:"'rerd. kontr.ri f ul"r. orr(l lrfir.tl.jako il? 'a*lsarlr1o.. r l tl.atoby jalto totalltarne lraris'hvatr..1gric-Lq szcze6t lcbaral(Ltjryzo:ti-\!y tak2e rczirny przeszlo6ci. polityczr)ei. iv koricu.

/ .J. r i . r ' 1. . l D & J i ' : r ' . "iu] uc.r'yzys<5w irie tna .nJt.)- utrlvliIoiryt. 2e i'.j i.:i.ice urvaza on re z.".Latlr$'LJ c rJne poir ii L.ilr'rrlclf S'LwofZeniA rrngvlc6O llcznynrl sv.c. e.rieie efekty.r oat. i .. . : ir i.l 'i-v'caJ.sKle ].r. .i11aj. 1 o r i ..ld.tr4lr tecrrnicznych... . l.yittCl(i. n[Jdl6f pollcg. .ruw:rrto6irt.s€r'i. toLii- gl..tr ale pr z J no- urr. ne w lstni. Ciiily kOilU6is Elcr.C zutianon" ..Jct i. 2a pr.Jn i 1 t 9 c .i/ ^lrlirtai Li:ra dla rcl llzacji zurnicrzcri vi or. .r.rri .ti. .'i. .i' 2e si.ti r.1ako no\cy typ CZlOvtlekartt Itach porityc. i z a r e ' r r r l o t J .. t .ir.tce ewr-rlrrcji. . rricr.. r r i . L :11 wa::ne i 5ys teilly reakcja kontr oll tar klej nie ustar r awiaJ. stlrlyrli torf.-I/ pOrlcLtric / .rri!/ Lu nie tott"r.lrunw . rrysilki riiajrlce na celu ' . . . . L.i.r criwili 1_rovieju by il:zrtili na .. aut..c 6lqbokich . " L r { u v J L u ' L i ' l i ' L r j r .L.r-iycil i DeklatfOvl.dtji. L r u t i . i clszys i.i.ri re.:nie n e j ko n trc.- OZi\. i .1srr. r r .. 2e nei one slrl nrl.i it.u1rrivroSci.i Lv".. znj-knn w . r t l. .tty.an - nilturarno6i frbardzo lV sumie.kir z obcyriri.\.:oz r l .i. v 1 . . r j t .... ! ustiJnofri..)I'zyc?.-il.rci-li-\r}ii.y $owycit..rw<1 g.ri'ne rz..rt-ne ulega . ..y. . uol.ji:sIi ni:r*'e i kryz. L.1.irr. rczim zost:ef. l)i. . r . ru .^3 I t. .t()Z|..i r I t ..rtc s.rdziwiajiice ..or-.. r .riv i najbardzlej r. c z r l / l i r i j c d r i ( ) 1 .itir zu Kl..rK v.'..irlroctvrarni.ii podlei.r'-.i onc forr. 1 1 a i r .r:'..yrriku !vrjwitt...5cLern jecinego z czoT-ovryclr autorytetrjvr nle.. zrealiz. s 1.!uJny I Ldre jtait ciot.-.i. CO rric cw "ro jll(j.bohie.r.r . 6dziu trwei dostatecznie talt jak w ir.r.c.rtdggTssnycir .t\h oV"t! przeksz-ttiicenierr. rv zndeznyrri st..r. . j t e l i .jti.r_rs Zgodnj-e z 1:o6l.{ t ..a. : . zaan{icizuJ...yj tej u. i ) .(i i . .rv . trn.i..-\ - kontroli rqyJli.iili.ocicn cL'cr\y Ros.alltar-na totaliLarnych ujawnla siV jako systclii vriacl. zrniany za "q. t ..noci:r. trvrale I lroci. i .ek ri .i.. . .i totalltii.i{r-r:r. -1 . 4 1 ..r L!. . .. . uciu'r'pi..r.. iitne iti-e i i iiysl.opnlu dlu6io.r(riicgao Zgcttinje Z 2. : j D e b . f*tit totali sirl rozpaxlily vr wy iii..t-- 1ir.rir-. ! r 1 .i_ tly tar.

'.. rJgiacien ciir4c- s troqy 6ClJarlstrra .ly bot.i"uo sj Niernicc 1 ouollowosciovre lrcfrirr. kapita rvy jasn j-c poivs tirrrie swojl r'olgr dy it u.iJ sig cz?o.iyniajlc/cfr inn'.l.!. u i .t ]l!c''.r Irirricri . roz{i.'-".rloae j.lrr L.1 3 L-. ./ r.i.Iil'Lcrr. 1je . Lcoric mentl/ gl. r..c- Orlu r.fe.'u.irflii irirf Lii i.iyc o Lrij-t:f'.rr:.na ni6.. i r:honolrtlczny z.tzC.rk i o flux.lnali tt cili'rili pow.i€.riek. t :5 .:r:.o j.. t . .jJ . ...rrt..zejlce6o irc.ury ... r r i t t ..'riiC]1 ze i .:1 -L.rr.-iy i.I Inu.:. r ' L e 6 o ..'r'r.ryir.1 p'.i tiic . insiy Cii. .J. i . ' jy i n a c r i tf nrlnius l-crriiu ci. w lta Lcgoliiictt u'l Uucji to tr)r'ucusuw r'. . g. i .'cr ri 1.ice jcst ty r.y.r'y iziluw " l-il)(:! Lyw 1 zf ozuil.trr.lr(r\J t)o l)ry.ri.-1.-u i.rralnJ.r u.ozur . { Lrrre citl. r r r y w s i .rl-. . ... r i i i . r 1' ..!rrri.i'- uouiri j-r.o.r konflg..'l..ir.ozt-trry cri proce- gir.nu. .ii li L. O ? a t L ..-rlr:/cii.i.li.i*t Ly . l Q / .i. czc6o$ LoL.l6rozerrie 'b.-. " r : j' .l.i.r.rlvo.r f.r.owsl{ic. ' i .rl.tLlvt! z? It.ir. r . 6ciwe llie rezuit:.:ri. i.r. t'. 1 " r . r w petni jcdnlc v. tzn.(iy czy]triik -yrz! topomocy talltarrte piidku kicgo skutkl.a 1loirr.... .0.oii(tz. ir l. .i l.'cii cic koricotr€i.rlir irrt:.r Lury cdl. czynriiki !/i. a O c i r z u c .rdu.i ::. . .Jopyz! kJ-.tdek rolt w ca?ej clucnowyCrr zakotrviCzeri wszystltle 'bc.rri. : t ' i i e r r .' j-ow icllu. t es i .rt"oduwegr. .1<iK oiie6r'.al riroriilne w tytl r.larurtiii riyrrLature" niu J.vc pUu uLrturrb urruii l'(j- czy U1l* t o ruziriy f..l-zcci tairiego byi-o ideoloiliczrrycrr - wy soct: w./.. ... zasati i d.L-2 frs. .i .tci.rIil]u'.i.rr.urucJl Salt Lylko i czynnli.J . ..rrir-ir.1.il'. Il la pr-rcisi.-ru vr-ti:- .'-5t s-1e nuse/c/r ctost Jl)n/c.iicc .rbe r:e j c dl'it ui.ej lidcrrtyrik&"ru j. 1 1 ' .' . r. .j-r.1 t|i'rr ..r.unjzlnu... Szys-t.ri-Ly u uttc4 .:.r.)rzr-rczrlolrcirf star.Sc.t VJersarlski kryzys Ii ztuu.iIiz.rriiiu i)i^zJro. 1 s-Lrult-uury. 'tieLaczynrrii(r.i-ntow ttr'i.fd cL o z3-y'. i. iiry Co na.rl.v w przyiri.'stkiclt nuwyit zjavliskicmi je j..1jru c. zT.r'1i.* vt lris L.o n'!nlkt.r2.i-Lulttlar 1 wg lEl U k i.rr.lu C r i o l ' { i i l r r i r .r'LuIj.tr vrs.t.c r .:. s taranci sig C-.uri olrric .je z. Surnujqc.:. i rrier.r .t. w ittz!riartty tiitlertr.zcrlzi.iy jan.1CL: 1 towar::yi. itieir ctit'e i.-ri... t'rirlr.r sariaclccLiu wukueu'c .

. Nle sig Poillqd Cd:-l:owicie wojny orl" . p-roir: Lcrliau'i1r kornun-i6ci LdY gr.r L-w i 'c I ol.r' lji" '.[.ie b1 i...6C.rist.o reakcgir konrUnist.tA1'clt i i.rwiirSclce Zr: ttj..Ji-ir':. . . wy zna j..: po'j. i. .-i ni.q-r'.'r.6 sig rucily szy s Lt...iu1'.rc 'ti-'it...11€scii-lri \ l-----.^: --{- \ \ \ \ \ _j ciovrccli:i1i..1 ttiir.e:i'.oiq/ w lij..-t 1-rc..rg4l.iIc odmawicr]1 2e ci clrudzy s o . 1 : i t O l l o t r rj .rcziruiir r"t'J . caikowicie'barltle celalnl j.J cZIru lvy Zvranie sre.ie i bis'Lor'.l j rr .i:l/. pr'o'Le$'Li-rnc tocLl li rcij.liles lro 'rrzyiit.ir:r-rj jalto zu$. ewy i.t llI tl''.lrtiri.cr g.'.l Ji ' t .. .Lt+ ic itri ry ch j es zc ze r'oa iil c i.!L! cilreL. cznln czelistwem t jako ncw. sr. I s tn i./Qje zciecycloirr.irr.rr..s i ! 1 e .-.s'i".loszcnyt/ni r.-.Llil...l.ji persl..ecz.O.y pozb. dy udy lta Lt.irr.u sobi'': 'tl z wZ a j e t r t n e ::tlisZCz.<l iit:- fasz. . C l $ LUutJJt'' jurr {.:niii Czy l-ilir..ij.rl.: Jakoj-.ctliu" r.iwdzi-vrytir kur.kr.. l r Z i l .y ud i Ztlarzt lo slg juz talt poprzc. .tiIj.()rzctIj. tt I oi./.terLi.ri. 1 e ' ./ .ic i r .crrlz j-d tr'.... o .lX6nrl{. I r ' r . ..r fa.T'c'. l c f r i o i ei i r i c i r r a c l r r z c s c i nle s..rrcjurrii. .lwion. w Z.iouoriio powszccrrl..6[ riwicrtowq ruwci]uc j! t..tnist. C i o y C r r i r zv. (. 'o.6ijnc I XV XVI XVI I rJa Ja n Jap i vrielru.Itoiiii.I-Le .* r-' .'l-'- lar j.-Lc.ini: dominiic. v ' c ' a .y'f-y r.zqnJtr cir z vt'1it<I2! "iutt.j iemy..itiicl v.f zr:tl s ta:v ii:iy \ryrosl-y -iV j.i.cioret. s t o \ . cz- kOrnUnl. t l I i L .reziliciiti klirsle zbaweer przecl vt Ros ji i Iioiritr. .1il 'sw lw6jffi* kLcif'' j: .riii'}.i r .:.bilr.l. L r Jc l r i j .' .l.'.rtisklrni /'h-*-! . Dyktrrtury czJ.. Z J .r-tj:. zLt ccI s iig r'rzajerlnic wro6oi. ocr)'w j-st. W i em Y r z olrecltej l.' j:-riro zL\i.J(lj o i. ..ir.T] ..-qi4. i i r ..Orrcrr. i u s t s I'/.o.szYi.. 1il'. jzJ.-st]'Czne po2ni./ r t .l.t.1 uci6niony Olra twi.u.1 itod wz6lquer.ektJwJ/r Ae o'lJa k o 6c l o lit -----'-_\-rs - /It / J .j . nych nil antecef{riencji. It'Lc.le konrunlst.() z r 1 ..litir pogJ-1ci r st.r.rii.ic $atne rozpovJsxcclmil w 5'banach ZjednoczL)n)rcn $19 znircztrle i w crkrt:sie 'liui'o1. o.11'-i-izorrc j ri-Lci. .-.irvsk.Llrrr-Li:ci. lntc. sai.slonego nalodu u$-t.:iZ tyt. 1 .oi'Jsitle -i i.l1 ce soD'! n l n li-c c ' r / s p ' 6 l r r u i .r tf iili'L{.tcit./ \l t I I I I I zirnne. \ '1 . ty czrt7 crr f u2:it r r * r z f l u 'j c t. zc rL'.:vliiilY wy ztvoi j cir-. l.v ta rri c sw il'Lc" r.' I r" o jiv s T.eld.rIir..u{ic.6g1 1..lciiij-e.1 t<tort|'1 2o sil jr.=J' rnvl .i rrilu f perlalistyCznej tiwlatelrr jr:gril rOQ i. i .y' sOt. prz!ritrJmniej w iir-j-rti: -:l-t przcd.lluw-i-.J."i) t'ir{)it} totir]-itarrl. w XVI i j.i okre. .:iiny.. 2e ijykti-rtury faszi'stowsi.

.lwlc istnlej4 miala w systeilracll konstybucyiqycn: centrulnie kierov. frorl4arri-cznychil rjyttetnach. .. klerowanej Sporiroci tycil co najrnnie. totillltarnycli nii o96l Syiidrotn crysklatla sit 11 zesi i.. .ol broni.louobner .'.rl 'b.t sit cirlkovilcic Lo:iitri...j t ./ szg$ri pyy:tr*ov/ych Is.tcegu riri 5'.. ldcoIoll1i rlci. / . t C l . a v l i t . jecin. .. cecirr $t6rc proponuic' ny .irr-: J'J korutylucyJ/ . .J' jedrri. c o n " i J l r r r r i c i i . l.rl't i..iin. kt<lru ..rgir:39-.k:i e o d w c z c s l r i .i'L.r..L ii l .ii:nie tu si.i .. itiie mo2n. dokonywa6 porownan w ocleryranlu AKI inrryC\. .{i1jt-r. 'nii'rO...lcznLa n1 nie Lylko UJ tr.. Lrii. C t s tI te rfriuScirii e plenvszyrrt totuli-b:-rrrrym d.i li c.it.t'.. czna iiryt.ri.i /: o.1l terrorystycznq tirjnil potiugQ. Szuzc. r:ltu. 1r u a w y z t t .r2.tu11cji.ine paristwa ria.'. l t i .'sty'cznej bronl i e rnbrtilnie policji..'L.. o i r .' J sz y c n -Lyp6w autoltracji.:tnj.yktatorernrr t c4 tolickl prak1yi. rC . rnononopolu kotriuniicaciir gosirodarkl. poclstalworvycit cech.o st.7tur totu-Litirrlycn.rilowo opritcowtirli:i fuiaoloi.11 rntlnol-.ili.r1' tO .iti'zviykle w icri ze 1'r L wzajernnie vlspler"rj*. cJartnej kiej kaZdy .iczni-L kontrolq clyhti''i. ) u l a ( . . J rt. g : i c i l .VJa.'rla a wszysLirie nowocze ..roit .r r . 1 t ) 1 1 ' ./ klirsl odrni systciiir...1:ri za rvsUrjlle_ clla dyktirtur totalitarni/crr.} po\4rictzanych cectr tlyktatur z ldeoloQli. r-r/irslroiL'ju.ri. z ..1s11i/rr.(. CZtOlelt jcs'b k b < i r ' .an% Sospodur[jzcrl. trrooel socjallsty kt.lirko 2. totalltirrnc j4 slq j 'Ltr'ofZ.itru S je Ol.] pl.i.ovr€rl icleolo.rjltug nas zblor ioK to CccII.r \li1c roapatryw. jerinej partii kierowarrej L)rzcz jeclttolilorlo- terror'. Wszlstltie 1. stkg.. trCezetr rozb.t szczegjlny k'Ltire r'.lc 'tuklctr lali.\ t .t s y i ' t i l i c . ... .'nr .rrk ttjJ6I i jako nych. .t ale :i1rt dost.. polu cech.tczJ llrli orllr chiliiiL.lt1ylia )-rg/rn o'irZUCCniU .iIu f i'r.. aspicirt/ itit^iz- c i o l t[ r ' y n y o b u .rycli. . i:.'.jt:ir- sllOlcCAer'rSl._!.. K 'ul'c .-.. 1 J ...li p. ) i n u j " 1 c e J i r s z y s i .:tl.u l ) r z y l . l l . ' L c l e J s ' L . 1 iif 6 . .iriajsce ciykttrtury r tvlorz$ 1il'Zc. tez.ury totirliturne deciluiui iti-t- nryf li. istotne cgzyl.

r u .Lrrsunkowo rr.ritpilrtl. . zarovtr\C s:tsssivr. stkq setka Jetlni:t muso.l(lei.'rAy.ri...rr.jecigrr"z..-. l : o v rj c 'l. ..us<ib .lm.nego lub kontrull czy psycirLczne6o sLo xt6ry za pofilocil partir Jak i kontroluj..r4..r- 2e kle_ruje ale on ni.it. kontroli taklcii 5.t rz. ponad lrj-urokracj.t l:ospo(liiri(i zarz. zirstrrizic siq .:po posluszny luiiricrici lair'o/./odc6w partil.ysten sduanego no wsplera czne.:. JeJ Lggl 1 orlclany j-d. zarc)rv- przyl.r nj. Ce.ych irtltc..ciyktator-. s.tci./ (j lf-t s t w a 1 p o < l b r . czy to flzyc.tuponrjest zel.o ocijest er.ro trtrzeciWko rnnicj lub te2 przeciw bar<i.nle terroru.l..{ 3. part. r ..) Q/.r1. i{l kontrolii obejiiiuje iloprzecinio ii.-tJ Ui j11.rt o..4lztinie przez b'lurokra-tyceirq koorydnacjq no$1.g{\nLzo!{cina t}u- i arkccptacjq.. rezimu.EZeZ uccirru- . ) z " l .rLna kontrola rcxl::irj6tt broni.lzu..Lq.tlow1 z ni.u azezeE.. i r rd r v i a t l r d l a 2. !.(bywnego uzyciil 6..l.: siq partyjnej.( . 6roclht-arr0aso!{euo przeir..zleJ arbltrulnle llyln i<iasoril ludno:3c j..1czonie nie lslni. w formle'naclsku stosowanoy.r novJego iaclu. i)rrlwie itonple'Lqy lnon<.lolecznego .lcznie.zt::. klcrovlaylg' lo.oI i'lznacrriany viszystk j ch efektyvrnych jak prril. tgrl .eolo1 il szechnlaniLr rarchlcznie lub jest gotow wsltlerui r-ulca 1xirtia 1 stol sp}eclona..r."o.l: ty J .$i..-S. w R.iogcl..r ogolu 1 skiadajilca /do i ze s.r' pollcjq . ijrjc6clu obecnie cccii c:ry zbioru su'crr tl i-. .rlrtcrystyJawnym flwro6ornrl cioLr. o !/y l. T a l t z . i oligarchlcznle komplcr...tLd! r. c.w z r n a c n l a r l y t e g i r n o l o g l c z n i e r wszelkich i priltvie' korrrirluLry monopol efg!.r- taltze wigKs zot}n zf.:y pf. Leciuoloa.ak L przelarviaj.\.:rric . r o z l i d . radio czy fj. wykorzy'stuje nowoczcsrrrl vjj. Cirar. i: nr.urio:st. ?errr.rktyvlnurlci " 1 .1e.Lezalezrycii..o nle 4.tzer\i wJ' .ecizq.l"ur.rtr. p6ychologir.

nys11. ...kiego przc..jJ.zuj.(i.l na bibrig I'r"erska-*ngelsa .a nlz oclg41vra nicpomierni-e .izku $orricckJ"e.c.tury cot. gdzle sfortrtulovrarll faszystowsklej w sensle $arnl przyw6cr.srcsujiicyrr dokonernie irrc5t. nor^Loug1g.nlej 6ospcd.liasnu. 2e lrcllj. ni2 itleorogi..1.k-Lurystycznl t. l.ori.. totaritai- \ -=-t==:--w r.est i tot.i. ograniczal4 w cirwill siq clo klrku ivybranych na ctrybil tr..uvirrrgTr:niil.ri.to zr4czys Ze ze lstnial nig.ne lrowszecirnie z.nistr.l liczne lvii2ne zroLrii cowania. l ka z os tar ]a yir6imy -b.ach zbioru poti._rzujcr . .u ona . uni a. .i.rnl(.izi<..ru.. poclobiry uo clykt.iiil przykladdwr sz'1 rcllq obecnej parti.szczegcilnle cztsto wskazywuno .wo plsarze l.r u t wska.si-r.l._eJ i:rzJt..: .u-i. 'dydaje je611 sit r r ./ ro. w Zw:.. pociczers Griy !.f i.. ktd. Ani ztutnyctt tt:Litrirell iirrtviiru ty... tu vry*riclnlone sq uznarv.l ulJ.cy.1cl6w jcst lon-ur.nzku sowieckltn .i . b.iri_ tttrnej.:rce prlvrof.r cs-. y r r i i u l .*.:rvtrr.lcych.lejjpocrjLl oflentarlnrl .riiu ci.i j. rlst w czasiicir st.._ cecrr. z r6lnych czernu cieij+ 6wiadec.i.. lstniej.iy vr rlrtacir w 6os.-r ( r1..ciy pfzecitern rzi1d..ivii.r .rcxl.rlittrryzlnu klero\.e .it.uitir.:e cucn.. 2c szesi .. osLrLnlcit 2e uclrnlnlstracyJne wyrnlarcrii {ij)rijrvieclllivoscl tvaznle ogririliczorrerr przcdyskutujelry ktorq slq czvs"to rvsltazuje ceciiy tak2e pr-obrern eksp'nuji.linai icieolo- i-:la Zw-ii.rt. \ty- chy dykt'1turv wodzqcy slri totirllterrnej. l i ) .1 vty rolnL.r".r_ v.biorstv/a pozost.r jaKo cecri! lLtaryzmu.du i._ littach vrsy.i wyrnlirnu sirr-iiwictirlwo6c i cilr irlc ewolucjlr tiiit:....tszyzr. yu t j .icznre z prsarzaml tradycJl. cay niemleckle6o f.. .lrzed. r w € r i : i r Z y p o r n i n a O n i ] i : r uL e $ r .i.cir.nychr n1u wysr.. . I)r-zynalt.i Zrviqzku oowleckir. . c'ur.i.. ze wzgl...rlitr-irne si1 hlstorycznq _ cio si.y zmuI I ! .scio i-n'i.lpuje vl rlis corryczrlic nyCil ..-. r c j r * irrze..criiz <io i:urrittu viy j6cla rezlry nle toti.lrrs Lwor.rcJ jna i u.o pewnych zaloLe{tt ologla wlosklego znacznLe Lli:.oblenstt^.jii:riiiJn.

nosl It sig k.lic4.rst Czy tzJ. L C Z r r ./' tak2e ter.":..olvaiisrr'y tila jcst r)or'/oozusn''1' iii\)ui-'1u LiU.rL{.zg iirilltiirrr'1 oi.-. t ] rL u C i l r t .irli"i.{ teJ kornblnacji I I v.r$ctvrych *"rfrnoItlQi$ totalitarnugu.ifi Oz<rati i Eitii<oruv'ri'tr'tia ' 2 t l . anl 6Lczrte urlieruo2etnl efektywnego monopolu.orrtrolq llwlaly cesarz koncentrowano zarovJno wlad.'broniik.-' { technolotiii' to.f w organlzaciq i .raniczenia tccirnolo nerd propagandq. l t .r e .L^i"'"el Itiul'o'nlrriir i". . ja}"o vritnrnek vtystarcziiji. J Q t L . ry rnct2Llwoiciilcli koni"roli cr'r'1 ci-t tlt".1 i. chocla2 ) \ r.rnadyktaturyl3onrparte[loranite|inneruliknig w)/[caczf poprzetlnleSo stulecia ) cJonalne ciyicLatury tego tri( cech..zw'azarriach traftt.ror-u r*t jncj 1roIlc.) ' ! o S { f i .. .siinsulmlllti.iuteclyceusze z I'Iorcrrcjl -a/ ona Xcinel icieologi'i' mi. i.rlriu z terrorem Cestiipo czy OGPU /po'lnLei iiK''rD L KGB/ ' Pociobnie jitit 1 1'e2.^(ieruns- navret tyrarnie miast-pr1rr$tr'J wlosltlc60 i. Z pewno6ci'.orituniltircji'tritl\IUtJjc.. .osirodlrrkat lvyl'ld{''i it'uhn icL{li 'ri ii'lrira '' t}.bo rniejsce ideolo6li vi tztl.L6ra by go wspleraZa t cz! . ' t v J r J r u l l l t o .i-i.rr=.ale nie Io stato .s-!qls. .uln.o u - JaK rri:r w nowoczestre.nov^roCZesnei Uuropy..zcze'oirric brzewicloczrvwrlzlcir.iele i'ry' l{a przyk}ad.. . 'Si . /..1. .i'i''1 ruchu lurinoici' i" 'lizt' tcchnicztric ' tralnie tlo .. sensle.ircL)i:t) Ili-t zd'|vJitl15t).ggnigcie rzylitskl. chociaz' rnoglet lv nicil vrysltpo!/arc zuJ.a. grrccy i <1otrscilodnlch ciespo'b6w. esl. ()L'}iczr:^" przci{irzi./ le [ j . lrl dotychcZ.l J jrl'.cy tota}ltiiryzlf|u powsLirniir ieiy+ irspekt . z u g c i u cecil . fyrani wl'oscJ L'o6- organlzoilaLti partle .J.wklad'arlo wielokrotnle tajnejpolicJi'alebyfytotlziccinneigraszklwporutvn. ani anl tyranle gfeCi{icii r:tii. uo lmperj. ju hrTkJr. ijartii.'ili. lra czy lru]a cecha charttltterystyczna.la \Nszystkich cuc(tr ktcire nerzywctli j'i tisz)rstl(im tvrtt re2lrnorn brak by1o tycn sq ziekorzcnio- ne w nowoczesnej l-. {. wieku nie monarcha absolutny xvIII ^Po"vrzc bor^ra} partil. : jaklegori ro<iztt .-. . cil i:'.

:C.c prz.iirt teiirup b..ryo}- br'zyn. ... .1 deriicriirircjq. .. . j'g nie ulajir urlk isuoi.ny iic\dne Dov i. r u 1 l ^ r v . cirle.irt1-.Lr. i 1 i l r ) ! ' J s s . : i L i z i . k i l i t o r r r . to&rlltarne logicznyrn. : u . riietil tcclrnoloi.: d n l . I o r t I I)ri. r ' .p:. 2. ' .r. l i ( I ti..iuL(.. rlL.lsttrpuje plutokratyczn"l m o i i r . . ) i i c r i k o n s h yL u c ! 1 ' r t 1 v : i .. : r r . l r r r .o . c i r n i c : : .-. p o s t ! ] r rozrost org.-rr1 ji"rito . [ 'i r.r ri'. L l ' i r r . J .I.dY l? tr. t i l .zec.l r ..i:artl-et li-L. . . 1 sf r l p i e n i a tr-:n ..tllliolg111i1 .rc"inle propiiganli.rzelt.-. W istocie dla \) 2 ..rIeJ.ia Istniu' sig.-rrizowiine Zauwairirit tu. c t l n o sL l r i .j . ' .I /- a .r i11. r . jcl.-.i t ' : i . r n { tj e c i n i r i t z b e z s t r o n i r e j jiiwi rx.utrklr riu 1r. e v r y.-o iiomuniricl.e1.uI1 fliu i .ii. s{ sLanu Z punntu tjllro vr1 spoleczcristvra v.Lzkow Zarlii-l I tirrna spolcczelis bvra. Ki t ' l s l v y c l t f . j . arle wy'iolbreyrnicniem ncgo nowoczesrtego i'labomlast z'Ni. u i r ! r ! ' s i .ritn. . tele6rui i i i l r i r t ) o I ) o . . .ri tra:kLc. .:ner o. u n l -< l. op{1rli 8ruple 1 przc kazie takinii bezpo6r..:1oi}y byC rt:.-. i l l s I I z j 'l'o s1.1!r(l. r ' u 1 t i e . oczl uti$cie t. .kri'c j i i ijrzcciws't.r i i r i i t .. ..ic:ltt"r. .fzu.J'Lrrcy jtie j . < 1j L .rnopolu kornttniltlcyjna6lo..1 .t ji rlct.tU2 i.1-/ i)otcci. i r : i 1 _ i .rbiu6rt rno{. r-i s'f..jest ]gdewyclr..rezltronqy wob.'niclri. . speinienie d€r'r.rii rli.rilqy . . pcr$lok-[ji. L .. u j 1 . .airo kluczoly przyszJ'odci i.it-rscirrnic lirt f i i d j . kt6rym j chinscy siq brak iroclit6vt lll. i .q proces tJur.. 1 .l- jaP. r ' z r L yc i \ i a la tnie je .reci'r cecll wlr. r c j r i . 1 y C r t . 1 .rj/ l. u I . iaie a. I. . u u ' I c wI z l t rna . g 5 1 1 .rns. rl i r . nie O cO :.t' i ..m r c o dotiel tirovr o stv.:i. u r .j. i t k c ..e f u n i .r.1ccj fzy cenLl. . coriiz c:'. : . l t . . .rla s Lo ltii. t ..L . oenirc. ni.i : r . . .1. c . it Lc.z i . r i r 1i. l r n i . t .l l i r r i j.o. .ytiirc. . L n b u d o t v .rs ob.rni technolo6ic .o pravld r-ivt.! czrly \i 1)ei.. r r . . Ideologia Przywoclcy tot t.:a.'jrizicl.roltr. t .ri{i-crc. i . l)rasy. / .. 2e bez cieitlyr.itll:trfjq l L 1 n ' .ry rrrli.1i.rrYzlnu sii viytvlorun traktugtl 'ktrirt'i go llovJsg2ssnej jako derrroknrc.-rnj.r"ir ol-ril jtil<cl .j s ziinrj t rnc.rs j)ilr Lic riouril. ldeo1o6. ' .l Obywit'beI jlrlio .11t. .li.i-r.r. ..ri* l-r- 'ze s L.yc.kszy V .. .l n o s l s .rnizacji. . j r . i . r l u r i / o c I ) r . " c L o t c l . r m c r .arza grupani rodziny. s y s i . d. . .l()cJ I t ' t6 r e j teIl.o potunc legalet nlczny dzenla . L i.ii.nj.asolle nirivr.lso'/. 'bcz vty rairry zi/ilzul( .1i u u ..

ale i r'r cznei\o konu.rujitt.-tro1.:Ii. ruchu zwylnt..icl.i..rlatforrny iii'i itleololllV iiieoloilicz.1 kry1"yoenycir lvyznavrc6w.j-. J.i-. z KLurcgo wyruJj.ia rzuCajclcil totalltarna zawj-era oficjalnt.o ' nak lch je lj. o. -L ) r r C i r2 i r r i L . .1 o...v. c e c i r r t z .iri.eiis-Lu.. w y w o i r r j . |esiiirzytt. rl u.-i. .ispi1 onil silnr-' el.ii.iu. c ' j l'. r r r r y c i i n i ..tt'.iussolini irioisll Stalln kimr w pociobrlym ciuchu. n . waly jawnie autory'barrny lioclel... .y'c. r62neLo ro-12i-r.. u 1s .Isa.i.rent rewolucyjnei. jakle ounajiiuje.rui. osczrL. . traKtovr. ubiecuje p e r .rr-. lltrrrrryClI pld.st <llir k w .. j r si i .r. rr ideologle totaiflfibl. .ir rowanycit witrr. r r " k so i t t ' u . F T z e c z y w l 6 c i e .. i .derzy. iu-r..ryi'.i5tu tistii.. poczynaj4c .rsowr a o totaU.ccIlitler 1 i. r r ( 1 i 'i u l. .by3 mawlai jalto o rrtlosltonaiej demokra'bycznegO LirilrtJcir Cz.i t ..r:anscemientnn. .. r i l r .tspekty i.ii r l y . u .irtla.u i-r v.i .t.ri. r c ) r r + j . przci{onriri i p o c i o i .r j t i r a. ldeoIol.icq ciolrLryrrg. g1.r. l i e n r c s t i z t ^ Jf i .)..tqrnyn dernokr.iy orgerrrlzoiraly sit dziaiiani:r. i duj. Czy tc '.jr.ernerity utopljne..lzek z relii. 1t i o t y c h .tieoiui-. l " r i 2e jes-L . ripraw4y lns'r. .iiri.ak i Zarciwno o6cllnor3wiatowe bruterstwo lnialy 2asttlpii proletolclaso- narotlowa wsp6lno&r spoleczefstw pelnl pociziaiy przeszlych )r.r- jc. r r r c r ideologii cirlllastyczne pseucioreligijrru wrir6d rnnlej po6wiqcenia aspekiy t o t .ic sowj..Ll i. a i r i 6 i:vri. j : r c e s e l n i c i1. Ftrrtj. . 6 L n o u .Lo .'ui. riatu . i Jak juz na przekonanj.i irii.ne 1 rolrir i lnirc forlry iclcolo.e r/ypr.ig1 ri-rczc j .u o wlasnej slusznoici.icznu[o totalltarne cel6w w parLiticl.ti. Ziri'. i ( " L u r ' . .r . . l t r l .or. L r n a z : i u r r i i .iedrroczeiiile od rilarksa I ljnre. : .l:uaclsklcril . j l .eczetis'i.r clernokratycznych. J.t o p i .4 spoleczer'rstwa Ytez- 1-r..r lstniajqce spoleczefstwo chilias'yj perspel<tywq no\/ego spol.rcojaKo jcci- jak.. oplurn -i. NLe tylko harmonj.rne w s z c z e [ ' .uczetis'Lvla. spoJ..:. \\ l 1 klasoweito.i- 116rny.rli jetko awarr6ard. r l .3 logle oparte w ogole.

l : i .i. t n i c j e l:ic.l ilfduliicn-L.1'. ' o i c i.C ir g liL C r i .+.i rr.tl< iiro2ira stltiz-i"c z.iri ccr'j-. .l J . .l:l:i:J.trc.ii...yc."' b:i'c trif icrl.ic] sl..1 t'rladzil.il.to t^rln v.jctii'iui.ja. r J . rrcliar).. kt6:'c :ianiltalti v. i l j1 r-rp:lcJ-i{i-.*'ri'dsr-.l: r u j o .C. pr.:1 r -taka or.t..v r e r s J ' / t c i u .)/ i-lr.oscvrane j i)Yzez .. .y oka z. . ' ..ir* tl'- j.iltr J. .u do j-rieo-- oznacza t Ze c?1q+!!oule ktorz_v poz..) r . t' .u. .:unomylS ln.r o n . f o l r r r i ) ..S si9 Zl'-Lttiz:a z tttir.i ' t .r"1r.j . o ' .lenle [.1dzil" \. zrr. a r ../ cir.i.i l.St.c ':: T':1)r'e .jog]'-.. t l . n j-J..t1ton1-sty cz.i t r n c ..e ziis.vch Ch:Lnach 1l:nujc' ze \! iicts"li.r.ri. o c z 0 l .t)Z rzac.t:it -i" chinsiti.c1'ori-trc]r tr"'. { e g o u n .zyj. J . . iL( r ! / c I r 1 / i r c ..i.ir pi:rrir j.''-'' -:i"-. "/ povi j-ni1.i. _ . _ kolg-qn-. \ d y s c l i .* p.. c r i .ticrs.el1i lr J:il...rcc !i.-uopicri . / . j .i v .i-.r()rrr j)rzy\\tolu j.O p r z .'.d\. r i ( ./-{ j . eL i l ' / / c .rrc. . l r o T r .rl'.u .1::31.ltycz.ai!v i'f uti.. i ilalo uioii'1.osLu sL0i_)riif_r l)r-oblr:. i p u i n l n i l \ ' / i l1 ' . ) .-ti.. r l .c.ct i.[ r .1 r r r r .1. p ) . l.c " Czl' [. scl wynir uu..l .i . I".. r r j c e i . . ( ) i _.:.i.o nir .1. .1 i j-czltr. .u .r ' i ir .ri1 rz.lci1 . .:it ic:gilezeliiy.i .nunlstlic $r-lfn I ::. ztu r.'..a.r.C): --l'.'-. stcjig co Itoncepcje rral-tzilc. 1-" l.l.r}. f ' r . ])'uyciloa'illl-tyczne" irrq:ri-s{-ii-.r.i| i.it" i .L.4. a vrj-€(l .' .r1. .z.ii Ucire r. / n c . u c \ . urji<er.- l-\ t' 'r i? l-cnlr: Illrlie j t J .1c r-icrvi s1.. e .--. i<rr'tziiuj. a Z ll.zr.. b.lzi cil... i i i'zt:c .ti(). . I ..je.r:.tiu ljoiv it:citint.-yivn.i-:-o . < r € c it ZScrJriosc.6i nie Cr-iy Citrus zcz{*r i-io. i r r t ..rlit. c1. () js tirLc..y iuc....1. L!:r -i..r..:r)'tJcir i r r ' 1 .ii -lticrololiu t t r .L'.'.r:j.lic rv L\'ti\. 1tr'z. E .:isen:.i:splg].!J[rr-: v.* . ktr. r - Zirs ttr]juj.lq lrvri)lli i)t. L r .:i: pr' oi-ruit: r.cl e'.r s Loprr.. 1 : ' L r z . .'. r v r i l t 1 .'-rlnj.. i r l r r . ' . .-11.:Itly'-:zil.--"-- C:-zJ../cll L .c i r l .l :i *' r'rz1<ity :r L u i ) O wj . .cri 1 .sol'./-i.. 'i zc o$.r ji-r. SJjoSObr n r ( i w.ig_w takiiir _przJ ny'6le niao Jrlo\'rirlilia 1 ciziahinl-a '. r j ..ivj tceni: crrvrili uvragJ_ pf.9_ei9!g-j- kor4igg:u. nyrnl zalil!ci. .-t<.y l_yc). Lti. il-i-r: :.i lrydajc s-it \i icle .-1 .z \ . soviitlcil" j..v1.. e ..i-j-irti.'i-'. .ta . l ..il. ....ri-ri. l u l .-.r n-i_.i o irspdTprirC)'.J ko. .)t'zccrZnc'{r-:-1}'o]'.ii:.: j .:.t. i ' i i e i n . c2.oivyl{l }lot. r i ' . ttrlj-riull-..' w irategcr-i-. autok::. .illo rvz-r. na p.rclzj-r: il.ijit f)o11[..millZ. p l l a t . ' C z e n j .6.. u r i l . ji .t'.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful