Zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej – najczęstsza przyczyna zespołu bolesnego barku

179

Zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej – najczęstsza przyczyna zespołu bolesnego barku
KAROL SZYLUK, ANDRZEJ JASIŃSKI, BOGDAN KOCZY, WOJCIECH WIDUCHOWSKI, JERZY WIDUCHOWSKI
Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej w Piekarach Śląskich, Oddział VI Chirurgii Rekonstrukcyjnej Ręki, kierownik Oddziału: dr med. A. Jasiński

Zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej – najczęstsza przyczyna zespołu bolesnego barku Szyluk K., Jasiński A., Koczy B., Widuchowski W., Widuchowski J. Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej w Piekarach Śląskich, Oddział VI Chirurgii Rekonstrukcyjnej Ręki, e-mail: karol.szyluk1@neostrada.pl Dolegliwości bólowe okolicy barku są częstym powodem wizyt u lekarza. Postęp wiedzy na temat budowy i biomechaniki barku pozwala, w oparciu o szczegółowe badanie, na precyzyjną lokalizację przyczyn dolegliwości. Zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej (ZCPP) jest najczęstszą przyczyną bólów i ograniczenia funkcji okolicy barku. W wyniku źle rozpoznanego i leczonego ZCPP może dojść do poważnych uszkodzeń struktur znajdujących się w świetle przestrzeni podbarkowej, w tym pierścienia mięśni rotatorów, które wraz z mięśniem naramiennym odpowiedzialne są za ruchy kończyny górnej w stawie ramiennym. Bagatelizowanie problemu może doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń skutkujących silnymi bólami i znacznym ograniczeniem zakresu ruchomości części wolnej kończyny górnej. Słowa kluczowe: bark, wyrostek barkowy, staw barkowo-obojczykowy Pol. Merk. Lek., 2008, XXV, 146, 179

Subacromial impingement syndrome – most frequent reason of the painful shoulder syndrome Szyluk K., Jasiński A., Koczy B., Widuchowski W., Widuchowski J. Independent Public Provincial Hospital of Traumatic Surgery, Piekary Śląskie, Poland, VI Department of Reconstructive Hand Surgery, e-mail: karol.szyluk1@neostrada.pl Painful shoulder syndrome is a frequent cause of visit at physician. The development of knowledge about the anatomy and biomechanics of the shoulder allows, based on detailed examination, to precise localization of the shoulder dysfunction. Subacromial impingement syndrome is the most common cause of pain as well as of limited motion of the shoulder region. Misdiagnosis and mistreatment can lead to serious damage of the structures placed in the subacromial space including the rotator cuff, which along with the deltoid are responsible for movements of the upper limb in the shoulder joint. If not taken seriously, the problem can cause irreversible damages which will result in pain and limitations of upper limb movements.

Key words: shoulder, acromion, acromioclavicular joint Pol. Merk. Lek., 2008, XXV, 146, 179

Przestrzeń podbarkowa jest integralną częścią barku, ograniczoną od góry wyrostkiem barkowym, więzadłem kruczobarkowym oraz stawem barkowo-obojczykowym, od dołu zaś górną powierzchnią guzka większego kości ramiennej. Zespołem ciasnoty przestrzeni podbarkowej (ZCPP) nazywa się dysfunkcję barku spowodowaną przewlekłym uciskiem struktur znajdujących się w świetle przestrzeni podbarkowej: kaletki podbarkowej, pierścienia rotatorów, ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego. Przyczyną ucisku jest zmniejszenie wymiarów przestrzeni podbarkowej lub zwiększenie ciśnienia w jej świetle [2, 5, 24, 26, 32]. Zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej jest obecnie często rozpoznawaną przyczyną dolegliwości bólowych w okolicy barku. Szacuje się, że około 40-60% bólów barku spowodowanych jest ZCPP. Pierwsze dostępne na łamach piśmiennictwa doniesienia, próbujące wyjaśnić mechanizm powstawania dolegliwości, to prace Meyera z 1931 r. Przedstawił on teorię, według której przyczyną wystąpienia choroby jest zmniejszenie odległości pomiędzy wyrostkiem barkowym a guzkiem większym kości ramiennej. Kierując się podobnymi przesłankami, inni autorzy w leczeniu operacyjnym ZCPP wykonywali akromiotomię (całkowite wycięcie wyrostka barkowego), jednak wykorzystywanie tej metody nie przynosiło dobrych wyników [1, 2, 21, 22, 34, 35]. Po 40 latach od doniesień Mayera, w 1972 r. Neer dowiódł, że za ucisk struktur zawartych w przestrzeni podbarkowej odpowiedzialna jest nie tylko budowa wyrostka barkowego, ale również zmiany morfologii: więzadła kruczo-barkowego, stawu barkowo-obojczykowego i dalszego końca

obojczyka. Zachęcające wyniki plastyki przestrzeni podbarkowej, wykonywanej metodą Neera, potwierdziły zasadność jego koncepcji. Neer jest również autorem podziału ZCPP na trzy stopnie. · Stopień I charakteryzuje się występowaniem odwracalnych zmian zapalnych kaletki podbarkowej i pierścienia rotatorów, podatnych na leczenie zachowawcze, dotyczy chorych poniżej 25 roku życia · Stopień II to zmiany o charakterze nieodwracalnym, np. zwłóknienie mięśni rotatorów bez cech ich rozerwania; II stadium choroby stwierdza się najczęściej w przedziale wiekowym pomiędzy 25 a 40 rokiem życia. · Stopień III charakteryzuje się częściowym lub całkowitym uszkodzeniem (rozerwaniem) mięśni wchodzących w skład pierścienia rotatorów; najczęściej dotyczy chorych po 40 roku życia [13, 21, 22, 25]. W połowie lat 80. ubiegłego stulecia pojawiły się pierwsze doniesienia o dobrych wynikach leczenia ZCPP metodą artroskopową. Za sprawą zachęcających doniesień Ellmana i innych autorów metoda artroskopowa jest obecnie coraz częściej wykorzystywana w leczeniu operacyjnym ZCPP [2, 11, 29]. Zespół bolesnego barku jest często spotykanym rozpoznaniem. Niestety rzadko na skierowaniach, kartach wypisowych i innych formach dokumentacji medycznej spotyka się bardziej precyzyjne rozpoznania opisujące rzeczywistą przyczynę dolegliwości bólowych okolicy barku. Zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej jest częstą przyczyną bólów barku, jego złe lub zbyt późne rozpoznanie oraz nieodpowiednie leczenie może prowadzić do poważnego upośledzenia funkcji kończyny górnej.

33]. Więzadło kruczo-barkowe. Neer udowodnił. więzadło kruczo-barkowe. Jak wynika z przedstawionej anatomii. 34. Zmiany zwyrodnieniowe dolnej powierzchni wyrostka barkowego. Najczęściej są to wyrośla kostne zlokalizowane w bocznej części wyrostka barkowego [15. Types of acromion: I – flat. 28. III – hooked ETIOLOGIA Przyczyny wystąpienia zespołu ciasnoty przestrzeni podbarkowej dzieli się na: · pierwotne: – związane z zaburzeniami anatomii struktur ograniczających przestrzeń podbarkową. 12. osłabienie siły mięśniowej. zaś otwór tylny jest wolną przestrzenią pomiędzy brzegami przyśrodkowymi łopatek. a kostno-stawowym sklepieniem przestrzeni podbarkowej oraz więzadłem kruczo-barkowym – narażona jest na ciągłe powtarzające się urazy. podgrzebieniowy. 17]. zakrzywiony – typ II i haczykowaty – typ III – objawy choroby rozwijają się najczęściej u chorych z wyrostkiem haczykowatym (ryc. 34]. 13. ramienno-łopatkowym. Osłabienie siły mięśniowej występuje u osób wykonujących pracę wymagającą długotrwałego trzymania kończyn górnych ponad głową. Wyjątkowo duży zakres ruchomości części wolnej kończyny górnej jest wypadkową ruchów w stawach: mostkowoobojczykowym. jest 1/3 przednia dolnej powierzchni wyrostka barkowego i więzadło kruczo-barkowe [2. Migracja głowy kości ramiennej ku górze prowadzi do zmniejszenia przestrzeni podbarkowej [10. choć funkcjonalnie pełni jego rolę. więzadłem kruczo-barkowym. Newralgiczną okolicą. 20. Szyluk i wsp. Do przyczyn niezwiązanych z dysfunkcją tkanek miękkich tworzących zawartość przestrzeni podbarkowej zalicza się: zapalenie kaletki podbarkowej. I II III Ryc. 27]. zmiany zwyrodnieniowe dolnej powierzchni wyrostka barkowego. 32]. Rotatory wspólnie z mięśniem naramiennym odpowiadają za ruchy w stawie ramiennym [2. podłopatkowy i obły mniejszy. Przestrzeń podbarkowa jest ograniczona od góry wyrostkiem barkowym. III – haczykowaty Fig. stawem barkowo-obojczykowym i więzadłem kruczo-barkowym. Do najczęściej stwierdzanych przyczyn pierwotnych. doprowadzając do zmian degeneracyjnych najczęściej w obrębie przyczepu mięśnia nadgrzebieniowego [14. że największy ucisk na kaletkę występuje w momencie zgięcia i rotacji wewnętrznej kończyny górnej. 4. ale stłuczenie lub zwichnięcie stawu ramiennego lub ramienno-łopatkowego. i Kessela z 1977 r. Przewlekłe drażnienie kaletki podbarkowej doprowadza do stanu zapalnego. 16. co powoduje jej podrażnienie i może prowadzić do stanów zapalnych kaletki i uszkodzenia rotatorów [2. ponieważ takiego stawu nie ma. 32]. że typ wyrostka barkowego jest czynnikiem ryzyka wystąpienia zespołu ciasnoty podbarkowej. Pierścień rotatorów jest grupą czterech mięśni mających swoje przyczepy początkowe na powierzchni łopatki. niekiedy nazywana stawem.. zmiany zwyrodnieniowe stawu barkowo-obojczykowego. rozpoznania i leczenia zespołu ciasnoty podbarkowej w kontekście własnych doświadczeń. związanych z zaburzeniami anatomii. 3. stawem nie jest. której zrąb tworzą kości obręczy kończyny górnej oraz koniec bliższy kości ramiennej. zalicza się: kształt wyrostka barkowego. 30]. II – zakrzywiony. pierścień rotatorów odpowiada za ruchy w stawie ramiennym. 5. W tym miejscu autorzy pracy chcą zwrócić szczególną uwagę na terminologię. że główną przyczyną zespołu ciasnoty podbarkowej jest przewlekłe drażnienie kaletki podbarkowej przez więzadło kruczo-barkowe. I tak z trzech typów wyrostka opisanych przez Neera – prosty – typ I. 10. ANATOMIA I PATOGENEZA Bark jest okolicą anatomiczną. Obecnie jest to teoria powszechnie akceptowana [10. Są to mięśnie: nadgrzebieniowy. kaletka i mięśnie tworzące pierścień rotatorów ulegają uszkodzeniu w wyniku tarcia o wymienione struktury kostne i więzadło kruczo-barkowe. Zmiany zwyrodnieniowe stawu barkowo-obojczykowego. 10. Badania przeprowadzone przez Nirschla wykazały. Uszkodzenie kaletki oraz pierścienia rotatorów jest najczęstszą przyczyną wystąpienia dolegliwości. W wyniku zmniejszenia odległości pomiędzy guzkiem większym kości ramiennej a wyrostkiem barkowym. Położona w newralgicznym miejscu pomiędzy rotatorami – strukturami poruszającymi się. przeciążenie mięśni rotatorów. . – neuropatie. od dołu zaś górną powierzchnią guzka większego kości ramiennej. 20]. Obręcz kończyny górnej jest otwarta zarówno z przodu. a typem wyrostka barkowego. nazwy: staw ramienny lub staw ramienno-łopatkowy. że w takich przypadkach dochodzi do migracji głowy kości ramiennej ku górze w wyniku niewydolności pierścienia rotatorów spowodowanej zmianami degeneracyjnymi i ich rozciągnięciem. 18. 1. Kształt wyrostka barkowego.180 K. Jako pierwszy różne typy budowy wyrostka barkowego opisał Goldthwalt w 1909 r. łopatkowo-żebrowym oraz w przestrzeni podbarkowej [5. · wtórne: – nawrotowa niestabilność stawu ramiennego. – związane z dysfunkcją tkanek miękkich tworzących zawartość przestrzeni podbarkowej [2. 11. Kaletka ułatwia przesuwanie się mięśni rotatorów w przestrzeni podbarkowej. w której najczęściej dochodzi do konfliktu. Przyczyną wystąpienia dolegliwości są zmiany zwyrodnieniowe powstałe w wyniku długotrwałego przeciążenia i napięcia mięśnia nadgrzebieniowego. Podobnie przestrzeń podbarkowa. 7. 36]. Zmiany te występują najczęściej pod postacią wyrośli kostnych okolicy stawu penetrujących do przestrzeni podbarkowej. 12]. Podobnie badania przeprowadzone przez Bigilianiego i Toiromena wykazały istotną zależność pomiędzy wystąpieniem ZCPP. a III typem wyrostka barkowego [2. 1). Często spotykane określenie „staw barkowy” nie jest zasadne. 21. stawem barkowo-obojczykowym. Tak więc nie ma stłuczenia czy zwichnięcia stawu barkowego. Burns i Whiple wykazali. Obaj autorzy potwierdzili odnotowaną przez Neera koincydencję pomiędzy wystąpieniem ZCPP. 10. Typy budowy wyrostka barkowego: I – płaski. co z kolei wywołuje zwiększenie ciśnienia w przestrzeni podbarkowej. 1. Zamiast potocznie używanego określenia „staw barkowy” należy stosować. 26]. a końcowe na guzku większym kości ramiennej. 22. obojczykowo-barkowym. 22. II – curved. 9. Otwór przedni wypełnia mostek. 10. Celem pracy było przedstawienie wiedzy dostępnej na łamach piśmiennictwa na temat etiologii. Część autorów uważa. pierścień rotatorów oraz ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego. zgodnie z mianownictwem anatomicznym. jak i z tyłu. Zawartość przestrzeni podbarkowej to: kaletka podbarkowa. Zapalenie kaletki podbarkowej. W 1972 r. – wady postawy [2. Pierwsze doniesienia na temat udziału w etiologii ZCPP zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawu barkowoobojczykowego to doniesienia Neera z 1972 r.

Test Neera Fig. 6. 22. 28. dolegliwości najczęściej ulegają zaostrzeniu w nocy. Test Joba Fig. Test Ludingtona Fig.Zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej – najczęstsza przyczyna zespołu bolesnego barku 181 Przeciążenie mięśni rotatorów najczęściej występuje u młodych aktywnych osób intensywnie uprawiających sport. 2. 5.) – badany w pozycji siedzącej splata ręce za szyją – wystąpienie dolegliwości bólowych interpretuje się jako wynik dodatni. – Ludingtona (ryc. narażonych na częste urazy okolicy barku. Według większości autorów leczenie ZCPP powinno się zacząć od leczenia zachowawczego. na przebyte urazy okolicy barku oraz na charakter dolegliwości bólowych. 3. 26]. Badaniem fizykalnym stwierdza się bolesny łuk czynnego odwodzenia w zakresie od 70° do 120°. bocznej (Y) i osiowej (ryc. podczas wykonywania testu Neera bardzo przydatne jest przeprowadzenie go po raz drugi po uprzednim podaniu do stawu barkowo-obojczykowego lignokainy (w celu weryfikacji wyniku testu). Ponadto. 6. X-ray Picture: A – PA view.). jedną ręką stabilizuje obręcz barkową. C – osiowej Fig. – Joba (ryc.) – badany unosi kończyny wbrew oporowi badającego. 2. Test Apleya Fig. Występuje także bolesność palpacyjna w rzucie stawu barkowo-obojczykowego. 34]. Wystąpienie dolegliwości bólowych świadczy o uszkodzeniu mięśnia nadgrzebieniowego [2. 4. Neers test II I II III Ryc. I Ryc. Chorzy zgłaszają również dolegliwości bólowe podczas odwodzenia kończyny i zmniejszenie siły mięśniowej [2. Zdaniem autorów. 24. ROZPOZNANIE Podczas przeprowadzania wywiadów lekarskich chorzy skarżą się na bóle przednio-bocznej okolicy barku. zmiany zwyrodnieniowe stawu barkowoobojczykowego. jeśli ruch ten powoduje ból. C – axis view Ryc. 15. Jobs test Badania dodatkowe Zdjęcia rentgenowskie (rtg) w trzech projekcjach przedniotylnej (P-A). Na podstawie doświadczeń własnych. rodzaju wykonywanej pracy. Apleys test Leczenie zachowawcze. Autorzy pracy chcą zwrócić szczególną uwagę na dokładne odnotowanie podczas przeprowadzania wywiadów: wieku chorego (ZCPP najczęściej występuje po 40 roku życia). 3. B – Y view. 3. LECZENIE Ryc. Ustąpienie dolegliwości podczas ponownego wykonywania testu po podaniu środka znieczulającego dodatkowo potwierdza diagnozę. 6. – Apleya (ryc.) – chory w pozycji stojącej. z tendinitis calcarea pozwalają też ustalić część przyczyn powodujących chorobę: typ wyrostka barkowego. 5. 4. przebytych urazów. . w celu dokładnego zobrazowania ewentualnych uszkodzeń w obrębie tkanek miękkich. Nasilenie dolegliwości często występuje w nocy. Przyczyną dolegliwości jest stan zapalny kaletki podbarkowej [10. lekarz za plecami badanego. chorzy podają. Ponadto stwierdza się dodatnie testy: – Neera (ryc. drugą ręką wykonuje energiczne zgięcie i przywiedzenie badanej kończyny . np. że nie mogą spać na boku. B – Y. pozwalają na różnicowanie dolegliwości.) – badany proszony jest o dotknięcie palcem wskazującym kąta łopatki. 14.test interpretuje się jako dodatni w przypadku wystąpienia dolegliwości bólowych. Zdjęcia rentgenowskie w projekcjach: A – P-A. Ludingtons test W celu poszerzenia diagnostyki przydatna jest również tomografia komputerowa z rekonstrukcją trójwymiarową. 6. Ryc. wskazane jest wykonanie badania z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego [2. wynik testu jest dodatni. U chorych przed 40. 5. 6. 2. rokiem życia należy zawsze zebrać wywiad odnośnie: aktywności sportowej. 22]. 36]. 4. 34.

W sytuacji. 197-200. 2007.B. Burns W. 1997.L. 1997.: Kości części wolnej kończyny górnej.. J. Am. J. Oczywiście w miarę upływu czasu i popularyzacji metody wielu badaczy wnosiło własne modyfikacje do leczenia operacyjnego. Hamada K. resekcji stawu barkowo-obojczykowego oraz tenodezy ścięgna głowy długiej bicepsa [21. PODSUMOWANIE Rozpoznanie zespołu bolesnego barku oraz leczenie tej choroby jedynie lekami przeciwbólowymi i rehabilitacją to w wie- .. Shoulder and Elbow Surg..R. An anatomic study.S.: Anterior acromioplasty: effect of litigation and workers compensation.. 18. Butters K. Operacja polega na resekcji 1/3 przedniej wyrostka barkowego i przecięciu więzadła kruczo-barkowego. Terrier F. i wsp. Zehnder R. stosuje się leczenie operacyjne – metodą otwartą (klasyczną) lub zamkniętą (artroskopową).. PZWL. W razie niepowodzenia leczenia zachowawczego wskazany jest zabieg operacyjny. Clin.L.. Bone Joint Surg. 3. 228-232. Neer C. 9. Fukuda H. 21. Chang H.. Flatow E.182 K.: The morphology of the acromion and its relationship to rotator cuff tears. 1993.A.: Excursion of the rotator cuff under the acromion. Na podstawie doświadczeń własnych autorzy chcą zwrócić uwagę na duże znaczenie określenia zakresu operacji.: Arthroscopic subacromial decompression: analysis of one to three-year results. 254. Leczenie zabiegowe.. Czas trwania leczenia zachowawczego nie powinien przekraczać 6 miesięcy. Levine W. 1987.. 20.: The painful arc syndrome. że leczenie nie może obejmować usprawniania ruchowego. Arthroscopy. Warszawa. Staw barkowy. Ellman uzyskał 88% wyników dobrych i bardzo dobrych. 1990.: Office evaluation and and management of the shoulder impingement syndrome. 249. Obecnie wyniki leczenia obiema metodami są porównywalne [2. 67.. 1987.). zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej. Reicher M. Bone Joint Surg.. A preliminary report. Bone Joint Surg.: Excision of the acromion in treatment of the supraspinatus syndrome. Neviaser zaproponował metodę „cztery w jednym”.. Bigliani L. Duke P. W 1982 r. 779-788. Orthop. Res. Orthop. (red. fizjoterapię. Veenstra M. wstrzykiwanie do przestrzeni podbarkowej steroidów. North Am. J. Rockwood C.A.. 13. Lim K.. prowadzonego przez okres od 6 do 12 miesięcy. O przydatności metody artroskopowej świadczą doniesienia wielu autorów porównujących wyniki leczenia metodą otwartą i artroskopową.: The subcoracoid space. 436-442. Bigliani L. 19.U. aby zdawać sobie sprawę z tego. Res. Warszawa. Tan J. 6. Buckup K. Pierwsze doniesienia o artroskopowej dekompresji przestrzeni podbarkowej to praca Ellmana z 1987 r. Bone Joint Surg. możliwość wyboru metody otwartej na każdym etapie operacji. Res. Doniesienia Neera potwierdzały badania innych autorów.J. 1991. 304... Patterns of subacromial contact. co wynika z naszych obserwacji. Clin. J.L. Przeprowadzając wywiady odnośnie wcześniej stosowanego leczenia. i wsp. Clin Orthop Relat Res.R. 5. W: Testy kliniczne w badaniu kości. 215. Kessel L.M. Arthroscopy. Flatow E. lu przypadkach zbyt mało. Clinical classification as a guide to management.. 10..N. 22. ponieważ intensywne ćwiczenia.. Autorzy pracy w większości przypadków wykorzystują metodę artroskopową. jak i przestrzeni podbarkowej. tenodezę ścięgna mięśnia dwugłowego. April E. 51-69. Zdaniem autorów największe znaczenie w pierwszym etapie leczenia ma szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia zachowawczego. Watson M. i wsp. Saunders Company Ltd. 1994. Za artroskopowym odbarczeniem przestrzeni podbarkowej w opinii autorów przemawia: – możliwość dokładnej eksploracji stawu ramiennego.. Clin.L. Orthop. W: Anatomia człowieka tom I (red. 173-181..: The role of the coracoid process in the chronic impingement syndrome.. Orthop. Codman E. 15. stawów i mięśni.. 3-9. – mniejsze blizny pooperacyjne. Ticker J. Bohenek A. 18. Nakajima T.. 22.: The relationship of acromial architecture to rotator cuff disease. 79. 14. Relat.: Arthroscopic subacromial decompression for stage-II impingement. Sports Med. Na podstawie doświadczeń własnych stwierdzamy. 12.U.. Sports Med. Relad. Ellman H. „oszczędzanie” kończyny. London. bocznej i Y. Soslowsky L. Clin. 1997. 1993. Szczególnie po długotrwałym intensywnym usprawnianiu ruchowym funkcja kończyny ulega pogorszeniu a dolegliwości bólowe nasileniu. Armstrong J. dalszej części obojczyka. Ganz R. Metodę otwartą zaś rezerwujemy dla przypadków.G.W. którzy za każdym razem proponują reseksję stawu barkowoobojczykowego. Clin. Gerber C. fizykoterapię [8. i wsp. 54..P. że podczas ćwiczeń dolegliwości ulegały nasileniu. 2002. – szybszy powrót funkcji kończyny. 9. J.. 1986. 175-181.. Techniki otwarte rozpowszechnione były w latach 70. kiedy leczenie zachowawcze nie przynosi efektów.U. 29]. Orthop.. The exposure and treatment of tears with retraction. 16.: Lesions of the musculotendinous cuff of the shoulder. 1854-1868. 31. Res.. J.: Anterior acromioplasty for the chronic impingement syndrome in the shoulder. 96-102. 1949. podaje. 7. Naszym zdaniem procedury te powinno się wykonywać jedynie w przypadku stwierdzenia patologii w obrębie tych struktur. McLaughlin H. 22. 19. stawem barkowo-obojczykowym lub dalszym końcem obojczyka. Bigiliani L.A. 1985.L... – mniejsze uszkodzenie mięśnia naramiennego. Clin. 15(2). 4. 10. zbliżającym lekarza do sukcesu terapeutycznego. 755-765. Szyluk i wsp. – mniejszy ból pooperacyjny. Terrier F.K. Wykonywał on jednocześnie: przecięcie więzadła kruczo-barkowego. – mniej rozległy dostęp operacyjny. 823-838. odnotowujemy stosowanie uporczywej rehabilitacji. Frieman B.C. Łasiński W. Najczęstszą z nich jest. przedniej akromioplastyki. Nie zgadzamy się z doniesieniami niektórych autorów.. Relat.. 446-453. 23. 10. 60-67.). 1972. Fenlin J. W tym czasie stosujemy niesteroidowe leki przeciwzapalne..: Rupture of the supraspinatus tendon.: Arthroscopic decompression of shoulder impingement secondary to os acromiale. 41-50. 2. 31]. i wsp.. 28-32. Ticker J. ubiegłego wieku. 703-708. w których: wcześniej zastosowane leczenie metodą artroskopową nie przyniosło skutku. 1995. Pierwsze doniesienia zaprezentowane przez Neera w 1972 r. 17.C. jak wspomniano we wstępie. 1988. że przyczyn dolegliwości bólowych barku jest wiele.: Pathophysiology of Impingement. Wallace W.: Anatomic relationships in the shoulder impingement syndrome. Relat. 59. 166-172. 1990. 3. Report of ninety-fife excisions. iniekcje steroidów. Już sam fakt wzięcia pod uwagę takiego rozpoznania jest krokiem milowym.A. Bone Joint Surg. 28]. J. prowadzą do ciągłego drażnienia kaletki podbarkowej i pierścienia rotatorów. 4. 171-178. dowodziły przydatności akromioplastyki metodą otwartą. możliwość rekonstrukcji uszkodzonych struktur zarówno stawu ramiennego. w przypadku zmniejszenia odległości pomiędzy guzkiem większym kości ramiennej a wyrostkiem barkowym. nie ma możliwości bezpiecznego wprowadzenia instrumentarium do przestrzeni podbarkowej (przeważnie ze względu na stopień zaawansowania choroby). Trans.. 19. 3-26. Bardzo ważne jest.B. 11. 132-138. Gerber C. Naszym zdaniem kierowanie chorych z ZCPP na rehabilitację może doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia. Orthop. Morrison D. 11.: Pathology and pathogenesis of the intratendinous tearing of the rotator cuff viewed from en bloc histologic sections.). J. 1994. niesteroidowe leki przeciwzapalne.. PIŚMIENNICTWO 1. mniejsze dojścia operacyjne. mniejszy ból pooperacyjny. Na jej korzyść przemawia: możliwość dokładnej eksploracji stawu ramiennego. Copeland S.S.. PZWL.. zwłaszcza odwodzenie. aby osiągnąć sukces. Whipple T. Surg. 1994. Hutchinson M. Większość z tych chorych. Orthop. Buckup K. In: Shoulder surgery (ed. Sahstrand donosi o 77% chorych z wynikiem dobrym i bardzo dobrym po zastosowaniu przedniej akromioplastyki. Autorzy w leczeniu operacyjnym polecają metodę artroskopową.: Subacromial impingement syndrome. 8. W tym czasie stosuje się: modyfikację trybu życia. Wywiad i badanie fizykalne powinno być poparte radiogramami zawsze w trzech projekcjach: P-A.

11.. van der Windt D. Garretson R. Studium Kliniczno-Dydaktyczne. Adres: Karol Szyluk. 1995. 34.J. Orthop. 143-148. Antti-Poika I. 1999.F. de Jong B.: Shoulder disorders in general practice: incidence. Ogata S. dr hab.: Shoulder pain in a community-based rheumatologic clinic.F.pl Płatność: kurs bezpłatny Uwagi: miejsce zajęć: Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego. medycynie ratunkowej. Marymoncka 99.L. Ryszard Gellert Zgłoszenia na kurs: Wyłącznie na formularzu zgłoszenia na kursy w ramach programu dydaktycznego CMKP. 26. 29.T. Dla lekarzy nefrologów w ramach kształcenia ustawicznego oraz dla lekarzy specjalizujących się w anestezjologii i intensywnej terapii. 440-442. Grana W. Reumatol. 70-77. Arthroscopy.B.. i wsp..A.. Otrzymano 31 stycznia 2008 r. Ziółkowski M.S. Plotkin E. med. 1992. Orthop. 5. 45-48.: Arthroscopic subacromial decompression versus open acromioplasty. Relat. 959-964.: 032 266 51 92. 28. (red. Konttinen Y. Koes B. 111. Relat.P. Neer C. 1995.. 1989. 23-29. Res.: Acromial enthesopathy and rotator cuff tear. medycynie rodzinnej. Arthroscopy. 376-383. J. 174. 1989. Acta Orthop.. 01-813 Warszawa. e-mail: karol... Neviaser T. 27.: Glenohumeral cinematics in a muscle fatigue model a radiographic study. Early results in 52 patients. Scandinavica. Trauma Surg. Clin.Zespół ciasnoty przestrzeni podbarkowej – najczęstsza przyczyna zespołu bolesnego barku 183 23. 01-809 Warszawa. 36. Sachlstrand T.S.H. 01-813 Warszawa. Orthop. 37.A.. Bytomska 62.K. Res. Klinika Nefrologii. 35. ul. 301-306. Oddział VI Chirurgii Rekonstrukcyjnej Ręki. Wrocław. ul. 1982. Hazleman B.K. Med. A radiologic and histologic postmortem investigation of the coracoacromial arch.: Impingement lesions. 321-323. 1995. 173. Wickiewicz T. 178-179.: Acromial structure and tears of the rotator cuff. 33. Br. Marymocka 99 . 1994. Santavirta S. Neviaser J. W: Anatomia topograficzna człowieka.: The measurement of subacromial contact pressure in patient with subacromial impingement. Toivonen D.: Kończyna górna. 1995. 102. Nordt W.: The four-in-one arthroplasty for the painful arc syndrome.. 18. 373-392. 1994.pl Ostra niewydolność nerek 03. Orvin J. Arthroscopy. 32. and management.szyluk1@neostrada.L. 163. Studium Kliniczno-Dydaktyczne..: Ruptures of the supraspinatus tendon. 24.. 1990.. Organizator: Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego..). Orthop. Clin. Roye R.. 39-48. Ann Rheum Dis. J. Yates C.. 121-125.. Am. chorobach wewnętrznych.J.10.: 0 22 569 38 07. Trans. Warszawa Charakter kursu: Kurs doskonalący. Volumed. Uhthoff H. xx-xxx Piekary Śląskie. Reveille J. Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej. Neviaser R. 336-340. tel... 0692 433 623. 31. i wsp.: Soft-tissue rheumatism: diagnosis and treatment. Kavanagh R. Relat. e-mail: kursy-4@cmkp. Schumacher G.2008 r. Orthop. ul. Relat. Clin. Cegłowska 80 Kierownik naukowy: prof.. 1997.: Arthroscopic subacromial decompression: two to seven years follow-up.J. 60. Arch.: Inflammation of the subacromial bursa in chronic shoulder pain. houlder and Elbow Surg. Clin..A. 2. Orthop. Res. 1983.E. ul.. 30. Tuite M. Vecchio P. faks: 0 22 569 38 09.J. patient characteristics. i wsp.. The significance of distally pointing acromioclavicular osteophytes..: Operations for the impingement of the shoulder. 54. 107-112. 34.W. pediatrii toksykologii klinicznej. Res.. Petersson C. 1983. Gentz C.edu. tel. 12.D. Norlin N. 25.A. J.. 4.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful