BOB FINGERBILD

Samoleczenie wzroku metodą dr Bates’a
(-) (Tłum. Jerzy Wnuk)

WSTĘP
Mamy przyjemność oddać na Państwa ręce wyjątkową książkę, która pozwoliła wielu osobom na polepszenie jakości wzroku, a także w przeważającej liczbie przypadków, na całkowite wyleczenie wzroku, czy też, co jest bardziej właściwym określeniem, przywrócenia stanu normalnego widzenia. O powodzeniu i skuteczności tej metody może zaświadczyć, niezbyt może chlubny przykład przedwojennych Niemiec, gdzie poborowych z wadą wzroku kierowano najpierw do ośrodków reedukacji wzroku stosujących metodę Batesa, a ewentualnie później do optyka dla doboru odpowiednich szkieł. Innym słynnym przykładem jest przypadek światowej sławy filozofa i pisarza A. Huxley'a, który pod kierownictwem uczennicy Batesa, M. Corbett, ze stanu graniczącego ze ślepotą, po kilku miesiącach doszedł do możliwość czytania bez okularów. Metoda reedukacji wzroku dr Batesa, znana i stosowana w Stanach Zjednoczonych i w zach. Europie od blisko 100 lat, u nas w Polsce stosowana od niedawna pod nazwą “Sztuka świadomego widzenia", oparta jest na założeniu, że narząd wzroku, podobnie jak inne narządy człowieka (ruchu, krążenia itd.) posiada zdolności adaptacyjne, regeneracyjne i podlega skutecznej rehabilitacji. Wzrok można ćwiczyć, doskonalić, doprowadzać do stanu normalnego widzenia w wypadku wad wzroku, niektórych chorób i konieczności noszenia okularów, jednakże w przypadkach poważnych wad wzroku, chorób oczu, przed przystąpieniem do ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, należy się skonsultować z prowadzącym lekarzem okulistą. Jednym z podstawowych założeń dr Batesa było stwierdzenie, że podobnie jak złamana kończyna w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych może być doprowadzona do stanu pełnej sprawności, tak i narząd wzroku można, w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych, doprowadzić do stanu pełnej sprawności, czyli ostrości widzenia, bez konieczności używania okularów. Zgodnie z założeniami dr Batesą, okulary i sztuczne soczewki są tym samym dla oczu, czym kule dla osoby ze zrośniętą po złamaniu nogą. Osoba, która nie odrzuci kuli i nie zacznie normalnie chodzić (często za pomocą zabiegów rehabilitacyjnych i usprawniających), nigdy nie odzyska sprawności w niegdyś złamanej kończynie. Podobnie osoba z wadą wzroku, jeżeli nie odrzuci swoistych kuł dla oczu — czyli sztucznych soczewek — okularów i nie podejmie zabiegów rehabilitacyjnych, czyli reedukacji i usprawniania narządu wzroku, poprzez stosowanie systematycznych ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, nigdy nie uzyska efektu poprawy wzroku, a wręcz przeciwnie

może liczyć jedynie na pogorszenie jakości widzenia i noszenie co raz to mocniejszych szkieł przepisanych przez okulistę. Trzeba zatem stwierdzić z całą jasnością tego faktu, że przepisywanie okularów w wypadku wad wzroku, jest jedynie łagodzeniem objawów choroby — porównywalnym do podawania środków przeciwbólowych w wypadku złamania ręki, zamiast jej nastawienia i unieruchomienia w opatrunku gipsowym. Zatem oczy poprzez zaopatrzenie w parę dodatkowych soczewek, mogą widzieć z pierwotną ostrością, lecz nie jest to w żadnym przypadku oddziaływanie na przyczynę wady wzroku, czy schorzenia. Jest to krótko mówiąc oszukiwanie receptorów wzrokowych w mózgu za pomocą odpowiednio wygiętego szkiełka. Okuliści i optycy proponujący tego rodzaju pomoc osobom z wadą wzroku dalecy są od maksymy medicus curat, natura sanat, czyli: “lekarz leczy natura uzdrawia". W tym wypadku trudno mówić o leczeniu (chyba że protezę uznamy za lekarstwo), a szklanej soczewce w plastikowej obudowie niezmiernie jest daleko do natury, a tym samym do jej uzdrawiającej mocy. Te vis medicatrix naturae, to siły naturalne organizmu, które są obecne w każdym i są pobudzane bądź to poprzez ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne stymulujące naturalne siły obronne organizmu i mechanizmy samoregulacji, bądź to poprzez zastosowanie odpowiedniego lekarstwa. Okulary i odpowiednio dobrane soczewki korygują konkretne odchylenia refrakcji, którą uważa się za przyczynę danej wady. W Większości przypadków następuje natychmiastowa poprawa możliwości widzenia. Jednakże czy wskutek tego narząd wzroku ulega poprawie? Czy zostaje wyeliminowana przyczyna wady wzroku? Działanie sztucznych soczewek to działanie objawowe. Oczy wspomagane okularami stają się coraz słabsze i z upływem lat będą potrzebowały coraz silniejszych szkieł dla zwalczania symptomów.

ROZDZIAŁ L LECZMY PRZYCZYNY, A NIE OBJAWY!
Jeżeli można mówić o spojrzeniu na wady wzroku, to należy rozpoznać dwie postawy: Pierwsza — pesymistyczna, zakłada, że organy wzroku nie są w stanie samoistnie się uzdrowić, brakuje im vis medicatrix naturae, a więc wadliwy wzrok jest praktycznie rzecz biorąc nieuleczalny. Można go jedynie wspomóc okularami. Powyższe stwierdzenie przeczy naszemu doświadczeniu życiowemu, albowiem każdy organ ciała, po spełnieniu odpowiednich warunków; jak podanie odpowiednich lekarstw, zabiegi lecznicze, lepsze odżywianie, właściwa terapia itd., jest uleczalny. Wynikałoby zatem

Organizm człowieka stanowi jedną całość. że poprzez przyswojenie sobie technik edukacyjnych stan napięcia w organie wzroku. To napięcie oddziaływuje w równym stopniu na ciało. Dlatego też podstawowym działaniem zmierzającym do poprawy jakości widzenia. także narząd wzroku jest uleczalny. druga zaś prawidłowość to zauważalne zmniejszenie się poziomu lęku. że człowiek poprzez złe używanie narządu wzroku. jak również w całym organizmie ulega zmniejszeniu.nerwowego z napięciem mięśniowym jest tak duże. powoduje napięcie mięśni w rejonie szyi. że podobnie jak choroby i nabyte wady naszych wszystkich narządów. Sprzężenie i powiązanie napięcia. szyi i ramion. jak i na ducha. mających zastąpić niepoprawne przyzwyczajenia odpowiedzialne za wadliwy stan wzroku i w wielu . Złe nawyki używania oczu są zawsze ściśle powiązane ze stanem ich nadwyrężenia i napięcia. Metoda dr Batesa zakłada. pobudzonych przez odpowiednie ćwiczenia reedukacji wzroku. Można zauważyć. Dr Bates doszedł do wniosku. możliwe jest więc uleczenie przyczyn wad wzroku dzięki vis medicatrix naturae. Następowało to po przyswojeniu sobie przez jego pacjentów metod relaksowania oczu i umysłu.z tego “pesymistycznego" punktu widzenia. Napięcie nerwowe spowodowane np. Pierwsza to bóle mięśniowe w okolicach szyi spowodowane stałym napięciem. że jedynie wzrok jest jakimś dzi-wadłem i odstaje od reszty naszego ciała w sposób niespodziewanie negatywny. że terapeuci leczący znerwicowanych pacjentów. jest ponowna nauka świadomego widzenia. relaksu. spowoduje po kilku tygodniach skurcz mięśni. że większość wad wzroku spowodowana jest nieprawidłowym używaniem narządu wzroku. doprowadza ten delikatny narząd do rozstroju i wad. czyli reedukacja. jeżeli w wyniku masażu. co bezpośrednio powodowało poprawę wzroku i odchylenia refrakcji. Aldous Huxley w swojej książce “The art of seeing" pisze: “Praktykowanie technik reedukacji służy wyrobieniu sobie nawyków dobrego widzenia. lękiem. o dużym poziomie lęku zaobserwowali dwie prawidłowości. przez co nie będzie mógł wyprostować nogi i dopiero długotrwałe ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne pozwolą mu na pełne wyprostowanie przykurczonej nogi oraz ponowną naukę prawidłowego chodzenia — czyli reedukację. że człowiek kulejący na jedną nogę. zabiegów fizykoterapeutycznych udało się doprowadzić do rozluźnienia mięśni karku. czasami przerost mięśni karku i spowodowany tym lekki garb u góry kręgosłupa. tak jakbyśmy chcieli ochronić głowę od uderzenia z tyłu (oczywiście w odpowiednio mniejszym stopniu). Drugi sposób widzenia — sformułowany po raz pierwszy przez dr Batesa jest optymistyczny i zakłada. Dr Bates odkrył.

Dla każdego. jak stwierdza dr Bates. Jednakże. lecz prawdziwie etiologiczna. jaki upłynął odkąd poznano techniki dr Batesa. która nie poprzestaje na neutralizowaniu wad. lecz dąży do całkowitego usunięcia psychologicznych i fizycznych przyczyn choroby. która jest nie tylko symptomatyczna. aby jeszcze powątpiewał w istnienie metody leczenia wadliwego wzroku. W wielu przypadkach wraz z polepszeniem funkcjonowania następuje kompletny powrót sił zdrowotnych i organiczna integracja chorego oka. i do momentu swej śmierci pracował nad udoskonaleniem swojej metody. Oko.przypadkach powrotowi funkcji doprowadzających do kompletnej i stałej normalizacji. mężczyzn i dzieci zostały z powodzeniem zredukowane do normalności lub przynajmniej do tego stanu zbliżone. że poprawa funkcjonowania idzie w parze z poprawą stanu napięcia tkanek." . pozostają one nie uznane przez profesjonalnych optometrów i lekarzy. Dr Bates zmarł w 1931 r. niemożliwe jest. Poprzez przyswojenie sobie tych technik wszelkiego rodzaju cierpienia u wielu kobiet. kto przestudiował selekcję tych przypadków. nie stanowi żadnego wyjątku od tej zasady. Jest ogólnie przyjętą zasadą fizjologiczną. pomimo tak długiego okresu czasu. lub osobiście przeszedł przez proces reedukacji wizualnej. Każdy pacjent po nauczeniu się sposobów relaksowania napiętego wzroku i przyswojeniu sobie prawidłowego nawyku widzenia. Metody. Ponadto jego uczniowie rozsiani po całym świecie opracowali masę nowych zastosowań sformułowanych przez niego zasad. otwiera przed sobą możliwość sprawdzenia w praktyce vis medicatnx naturae.

czego przykładem są jan-try i mandale. To na co Bates jako pierwszy zwrócił uwagę. łatwo można zauważyć. takie jak: plamy (czerwone lub czarne). brak ostrości widzenia. ROZDZIAŁ 2 PATRZEĆ TO JESZCZE NIE ZNACZY WIDZIEĆ. żeby go włączyć i obejrzeć film. nie ma głębszej potrzeby teoretycznego uzasadniania tego co funkcjonuje i zdaje egzamin w praktyce. wzruszenia. podobnie jak nie ma potrzeby poznawania zasad działania telewizora. że w procesie widzenia współdziałają na równorzędnych zasadach partnerstwa oczy.e. CZYLI CZYM JEST PROCES WIDZENIA W czasach dr Batesa powszechnie akceptowaną hipotezą tłumaczącą zdolność akomodacji oczu do widzenia bliskiego i dalekiego. czy środków działających na układ nerwowy. czyli oka. Jakiekolwiek zakłócenia któregoś z tych elementów powodują zakłócenia w ostrości widzenia. znano i doceniano wzajemne powiązania zmysłu wzroku i umysłu. dlatego też Bates doszedł do wniosku. Eksperymenty przeprowadzone przez Batesa wykazały. albo jesteśmy pod wpływem silnego stresu. lub nawet utratę wzroku w poważniejszych zaburzeniach. był fakt. która tę zdolność wyjaśniała działaniem mięśnia (obwódki) rzęskowego otaczającego soczewkę oka. Tak więc począwszy od pierwszego elementu. Wpatrywanie się w centralny punkt tej mandali przez 3-7 minut. Kolejnym elementem jest układ nerwowy. system nerwowy i umysł. którego komórki przekazują obraz powstały na siatkówce do odpowiednich obszarów mózgu.CZĘŚĆ L TROCHĘ TEORII W starożytnych Indiach już 2000 lat p. falowanie obrazu. że zmęczenie oczu. że głównym narzędziem akomodacji jest nie soczewka.n. że akomo-dacja gałki ocznej i ostrość widzenia jest prawidłowa. obce ciało w oku. Jednakże ta hipoteza nie wyjaśniała wszystkich okoliczności wad wzroku. Ponieważ ta książka zajmuje się praktyczną stroną zastosowania sztuki świadomego widzenia dr Batesa i ma na celu przedstawienie metody skutecznie poprawiającej działanie zmysłu wzroku. jak również jej ogniskowa zarówno dla bliskich jak i oddalonych obiektów obserwacji dzięki skracaniu i wydłużaniu osi gałki ocznej jako całości. lub inne fizyczne uszkodzenia powodują utratę pełnej ostrości widzenia. powoduje znakomity relaks dla oczu i umysłu. łatwo możemy zauważyć zaburzenia w procesie widzenia. . była hipoteza Helmholtza. Jeżeli jesteśmy zmęczeni. ale zewnętrzne mięśnie gałki ocznej.

W znacznym uproszczeniu można powiedzieć. To na co skierowany jest wzrok usytuowane jest z reguły w centralnym punkcie siatkówki. Po postrzeganiu następuje grupowanie plam. gdzie znajduje się okolica najostrzejszego widzenia i jest to zarazem przedmiot. Zatem. Po spostrzeżeniu i selekcji kolorowych plam na te bardziej i mniej ważne następuje końcowy etap procesu widzenia —rozpoznawanie.Umysł chociaż jest niemożliwy do oddzielenia od układu nerwowego. W tym miejscu wkracza nasz potężny komputer. Lecz nie jest to jeszcze widzenie. został tutaj wyodrębniony. gdzie poszczególne ich zbiory podlegają rozróżnieniu i selekcji. poprawi automatycznie część postrzegania i selekcjonowania widzianego obrazu. który poszczególnym bardziej i mniej ważnym zbiorom kolorowych plamek nada znaczenie i nazwę. umysł musi zinterpretować i przetworzyć. ponieważ jest tym elementem na który możemy świadomie wpływać i poprzez który możemy oddziaływać zarówno pośrednio na układ nerwowy. w okolicy plamki żółtej i fovea centralis. o takich czy innych kolorach. czego najlepszym przykładem niech będzie utrata wzroku na skutek wstrząsającego przeżycia. Pogrupowane plamy zaczynają przybierać postać przedmiotów. Huxley'em. obraz tego co widzimy. Podzieli grupy plam na przedmioty bliżej i dalej oddalone. czy postać. Można zatem stwierdzić za cytowanym już A. w jakiejś sensownej formie. zgodnie z doświadczeniem jakie przechowujemy w pamięci. a więc postrzeganie. aby do naszej świadomości dotarł. jak i bezpośrednio na narząd wzroku. Jakiekolwiek usprawnienie możliwości rozpoznawania przyczyni się do usprawnienia towarzyszącej sile postrzegania. która skupia naszą uwagę i odróżnia się od pozostałego pola widzenia. zbiór kolorowych plamek odbity na siatkówce naszego oka. pomimo sprawnego układu nerwowego. czyli umysł. jak również oczu. Każde działanie poprawiające umysłową część procesu widzenia. Na tej regule nierozerwalności i zwrotnego sprzężenia oczu i umysłu oparta jest zasada metody dr Batesa. ponieważ na siatkówce pojawia się jedynie zbiór różnokolorowych plam i tę część procesu widzenia można określić jako postrzeganie. Także i tutaj są możliwe zaburzenia. że: Wyraźnie widzenie jest efektem właściwego postrzegania i poprawnego rozpoznawania. Zatem proces widzenia jest ciągłą kooperacją oka i umysłu przy współudziale i przewodnictwie układu nerwowego. że proces widzenia rozpoczyna się pojawieniem się obrazu na siatkówce oka (przy udziale odpowiedniej ilości światła widzialnego). produktu postrzegania i rozpoznawania. czy uderzenia w głowę. . Te wszystkie trzy procesy. selekcjonowanie i rozpoznawanie przebiegają praktycznie jednocześnie i bezustannie (o ile mamy otwarte oczy).

potrafi czasami wyprowadzić nas z równowagi i doprowadzić do wybuchu złości czy chwilowej depresji. kierują się do okulisty. a co za tym idzie irytację dziecka. który przepisuje okulary nie badając przyczyn choroby. długotrwałych napięć na organy ciała. to dziedzina medycyny. napięć emocjonalnych. Tak więc całościowy. holistyczny sposób patrzenia na zdrowie człowieka. które w normalnych warunkach wydawałoby się bez znaczenia. Wówczas najgorszym z możliwych rozwiązań jest przepisanie okularów. albo wyglądzie innego organu. że czasami rzecz.które razem stanowią widzenie. Bardzo często te zaburzenia objawiają się właśnie wadami wzroku. która może mieć miejsce w np. Jeżeli w takich przypadkach ten stan się przedłuża. o tyle osoby wysilające swój wzrok. trzustki czy migdałów. Takim częstym przykładem są trudności z czytaniem i nauką czytania. niemożność skupienia uwagi i całą serię narastających skutków powodujących pogarszanie się wyników w nauce czytania i brak postępów. gdzie niedomagania jednego narządu mogą znaleźć odbicie w zmianie funkcjonowania. Wszyscy dobrze wiemy. jakie organy człowieka zostały zaatakowane przez chorobę. wytrzeszczanie i zmęczenie oczu. Irydiologia. na uwagę zasługują również często nie zauważane przyczyny leżące w chorobach nerek. odczuwają pogorszenie jakości widzenia w sposób wyraźny. Podobnie jest z organem wzroku. O ile u osób prawidłowo używających tego organu zmiany jakości widzenia są niemal niezauważalne. czy wydarzenie. W takich przypadkach trudności w widzeniu to jedyna informacja jaką rodzice i naucyciele otrzymują od dziecka. aspektów psychosomatycznych. Organizm stanowi jedną nierozerwalną całość. wskazuje na fakt. a nawet u osób wrażliwych — meteopatów. czy nawet . emocjonalnych zaburzeń. zwiększonej ilości sresów dnia codziennego. Niewłaściwe używanie wzroku powoduje napięcia. Szczególnie u dzieci spotykamy się z łatwością przeniesienia napięć psychicznych. Poza omówionymi przypadkami zaburzeń psychicznych. widzialność jest rzeczywiście lepsza. że gorsze funkcjonowanie organizmu może być także przyczyną pogorszenia się jakości widzenia. Wiele łagodnych chronicznych zaburzeń. a nawet czasami widoczny regres. aby ten problem załatwić. zmiany pogodowe. Mówimy wówczas o zaburzeniach psychosomatycznych. która pozwala odczytać ze zmian w wyglądzie tęczówki oka. stanów chorobowych. Po krótkiej adaptacji do sztucznych soczewek. czasami bez uświadomionej przyczyny funkcjonuje po prostu gorzej. po czym wyruszają do okulisty. ale wada wzroku zostaje utrwalona na długi okres czasu z tendencją do pogarszania się tego stanu.

Jak wykazał w dziesiątkach tysięcy przypadków osobistej praktyki dr Bates. Aleksander większość krótkowzrocznych pacjentów. powoduje także usunięcie napięć w mięśniach gałki ocznej. Przypadłości takie jak krótkowzroczność. Liczba ćwiczeń i technik usprawniających wadliwy wzrok może być równa ilości ludzi z wadami wzroku i niemal w każdym przypadku konieczne okazują się niewielkie modyfikacje stosowanego ćwiczenia. ale także i skutkiem nieprawidłowej sylwetki. charakteryzowało się przygarbieniem oraz wysunięciem i pochyleniem głowy ku przodowi. i linii lotniczych przechodzą kursy świadomego widzenia w celu poprawy wzroku. W wielu przypadkach okazuje się. Aleksander notował przypadki (niestety jedynie wśród dzieci). Warto przy tym podkreślić fakt. plus przyjęcie prawidłowej postawy ciała. że techniki Aleksandra są stosowane głównie w celu wyeliminowania napięć psychicznych poprzez redukcję napięć w układzie mięśniowo. W Stanach Zjednoczonych piloci sił zbrojnych. dzieciom krótkowzrocznym powracał prawidłowy wzrok.wad postawy. czy kłopoty w realizacji. astyg-matyzm i nadwzroczność (dalekowzroczność) mogą być w pełni skorygowane. Tak więc krótkowzroczność może być przyczyną. oraz relaks umysłu. wzrok zarówno prawidłowy jak i cechujący się wadami może zostać usprawniony. Jak zauważył F. Ponadto jak stwierdził Bates. którzy poddawali się jego leczeniu poprzez korektę wad postawy ciała. Zatem ogólna umiejętność rozluźniania mięśni. tak że podczas jego wykonywania może wystąpić mniej lub bardziej świadomy stres (stan napięcia) należy . nie powodując organicznych uszkodzeń oczu. gdyż było nieświadomym zastosowaniem podstawowych technik metody dr Batesa. w których poprzez naukę prawidłowego trzymania głowy i szyi w stosunku do całego tułowia. a później w przypadkach liczonych w setkach tysięcy — jego następcy. jest to uzależnione od warunków indywidualnych. musiało przynieść korzyść u krótkowzrocznych dzieci. a co za tym idzie usunięcie napięć psychicznych i relaksacja umysłu. jeżeli któreś z wykonywanych ćwiczeń sprawia trudności. lub przynajmniej można osiągnąć znaczącą poprawę. W metodzie dr Batesa umiejętność pasywnego i dynamicznego relaksu zarówno oczu jak i umysłu jest pierwszą i podstawową techniką pozwalającą na stosowanie ćwiczeń przynoszących poprawę widzenia. co na dłuższą metę skutkuje wadą wzroku. motywacji. oraz wrodzonych zdolności przystosowawczych procesów postrzegania wzrokowego. że pacjenci znając ogólną zasadę sami opracowują najkorzystniejsze dla siebie techniki.M. przyczynia się do ich wadliwego funkcjonowania.szkieletowym człowieka. Wyleczenie wad wzroku w znaczącej większości przypadków jest całkowicie możliwe. Tak więc rozluźnienie mięśni.

Napięcie psychiczne. co powoduje wyparcie i zastąpienie szkodliwych wzorców patrzenia zestresowanym okiem. który staje się samoleczącą aktywnością pozwalającą na wytworzenie i rozszerzenie nowych ścieżek neuronowych w mózgu. Innymi słowy terapia wzroku polega na wykształceniu trwałego nawyku naturalnego sposobu patrzenia. lękowe i stresy powodują napięcie naszych mięśni. Dlatego też dzięki odpowiedniemu używaniu naszego umysłu jesteśmy w stanie opanować sztukę świadomego widzenia i poprzez to wpłynąć na poprawę jakości naszego widzenia. rozumu. aż staną się one podświadome. ROZDZIAŁ 3 DLACZEGO ŹLE WIDZIMY — CZYLI O PRZYCZYNACH Jak to zostało stwierdzone w poprzednim rozdziale. oraz na stan naszego wzroku. Skuteczna terapia polega na uświadomieniu sobie złych nawyków. bez nabycia podstawowych technik ogólnej relaksacji ciała i umysłu. że będzie to od razu komfortowa i rekreacyjna przejażdżka). uspokajając go i nauczając rozluźniania nie tylko mięśni gałki ocznej. oddziaływu-ją na cały organizm. Praktyka systemu reedukacji wzroku — wizjonetyki. stany nerwicowe. Leczenie wzroku nie jest więc sprawą wykonywania codziennych półgodzinnych ćwiczeń. siłą nierozerwalnej całościowej natury człowieka. odpowiedzialnych za jakość i ostrość widzenia. jak zwykło się określać ostatnimi czasy ten coraz bardziej rozbudowany i skuteczny system. . Z drugiej strony techniki metody dr Batesa. doświadczeń i dociekań. proces widzenia jest zależny w głównej mierze od naszego umysłu. Wszystko należy weryfikować za pomocą własnego umysłu. przekształcenia ich w taki sposób. Jak stwierdził dr Bates dopiero powtórnie nabyta umiejętność zrelaksowanego widzenia przy użyciu rozluźnionego wzroku (tę umiejętność posiadają wszystkie niemowlęta). w tym także mięśni gałki ocznej. Pomimo tego co zostało tutaj powiedziane. jest kwestią rozwinięcia prawidłowych nawyków widzenia i zintegrowania ich z normalnym codziennym życiem. a następnie powrotu do starego szkodliwego rodzaju percepcji. prosimy nie brać niczego — “na wiarę". w tym także na system nerwowy. aby stały się prawidłowymi przyzwyczajeniami poprzez powtarzanie ich na tyle długo. Jednakże jest prawie niemożliwe nabycie umiejętności rozluźniania mięśni gałki ocznej. jakkolwiek przewidziane dla zmysłu wzroku. pozwala na korektę wad wzroku.zarzucić wykonywanie tego ćwiczenia i przejść do następnego wykonywanego swobodnie i w stanie rozluźnienia (co nie znaczy.

smutek. czy.lecz także całego ciała. ze szczególnym uwzględnieniem systemu nerwowego. powodują nie tylko wrzody żołądka. O wpływie stanów psychicznych na jakość widzenia mówią takie powiedzenia jak: “być ślepym z wściekłości". czyli rozpoznawanie. że u osób mocno znerwicowanych. ale także upośledzenie wzroku. Kolejnym czynnikiem. wybujała ambicja. niemalże namacalny i rzeczywisty. rozpoznawania bez udziału umysłu. które pozwalają w niedostatecznie oświetlonych miejscach zauważać nieistniejących bandziorów. sens i znaczenie. oraz określić zakres pola widzenia. złość. Zatem zastosowanie metod dr Batesa ma zbawienny wpływ nie tylko na narząd wzroku. a tym samym jesteśmy w stanie nad nim panować to uwaga. Uwaga jest elementem niezbędnym w procesie widzenia. czyli końcowego etapu tj. ale również na końcową fazę procesu widzenia. czy choroby serca. To uwaga pozwala wyodrębnić i wyselekcjonować przedmiot widzenia. osoby) w polu widzenia. odnaleźć je w pamięci. o dużym poziomie lęku. wielkość. Warto zwrócić uwagę na dostrzegalne sprzężenie pomiędzy napięciem nerwowym. a czasami nawet niemożliwa. charakterystycznego szczególnie dla dalekowidzów i osób z rozbieżnym zezem. który wpływa na złą jakość widzenia i jest zarazem zależny od naszego umysłu. a co skutkiem takiego stanu. trudno po pewnym czasie zorientować się co jest przyczyną. ale na cały organizm. a właściwie jej brak i rozproszenie. która z kolei jest przyczyną zwiększonego napięcia mięśni gałki ocznej. W tym kole wzajemnie napędzającego się napięcia. Dla potrzeb sztuki świadomego widzenia uwagę można podzielić na uwagę . barwę i znaczenie. Stan psychiczny w jakim się znajdujemy oddziaływuje nie tylko na funkcjonowanie mięśni gałki ocznej. Nie ma możliwości widzenia. że “świat stał się szary i ponury". w formie niekończącego się koła ciągle wzrastającego napięcia. ponieważ wzrok jak żaden inny organ jest związany z umysłem i od niego zależny. a napięciem organu wzroku. nauka rozluźniania mięśni i ogólnego relaksu jest bardzo utrudniona. nadać im odległość. która określonym postrzeganym i wyselekcjonowanym obiektom przypisuje odległość. Negatywne stany psychiczne jak żal. Uwaga pozwala wyselekcjonować i odseparowć określone przedmioty (zjawiska. “pociemniało w oczach". Niemożność dostrzeżenia jakiegoś obiektu powoduje zdenerwowanie i irytację. Z drugiej strony należy zauważyć. ale także ważną rolę odgrywają w prawidłowym widzeniu nasze emocje. zawiść. pająki czy węże w sposób realny. W rozpoznawaniu główną rolę gra pamięć. co w konsekwencji powoduje wtórne obniżenie jakości widzenia i tak dalej.

umysł i myśli krążą wokół tematu w nieustannym.spontaniczną i uwagę świadomą. rozwiązywanie krzyżówek. który stwierdził. pogorszenie krążenia krwi w nieprawidłowo użytkowanym organie ciała. powoduje nienaturalną pracę oczu i jest sprzeczna zarówno z naturalnym procesem widzenia jak i z naturalnym stanem uwagi. gdzie łucznik dopiero wtedy ma szansę oddania celnego strzału. że podczas prawidłowego widzenia. Na tym poziomie sztukę świadomego widzenia można porównać do innych sztuk.Takie zatrzymanie oczu powoduje ich napięcie. bez potrzeby koncentrowania się na tym. Psychologowie stwierdzili. gałka oczna podlega ciągłym minimalnym ruchom. jak nawlekanie nitki na igłę. który . Dziecko uczące się wiersza na pamięć będzie wykazywać uwagę świadomą. czy nauka. Zatem ciągły ruch oczu przy powstrzymywaniu poruszaniem ciała jest zasadą prawidłowej uwagi w sztuce świadomego widzenia. zgodnym z tym na co aktualnie nakierowana jest uwaga umysłu. Napięte mięśnie gałki ocznej nie są w stanie prawidłowo zadziałać. a zwłaszcza japońskiej sztuki strzelania z łuku. Ten sam rodzaj uwagi spontanicznej pozwala lwu czatować u wodopoju. że krawężnik poiożony jest wyżej od jezdni. Chęć lepszego widzenia poprzez wytężanie i unieruchomienie wzroku powoduje jedynie pogorszenie sytuacji. na nieświadome jego obecności zwierzęta. Inny przykład to chiński. zmrużenie powiek. Zatem widzenie powinno odbywać się spontanicznie. wytrzeszczenie oczu. Próba powstrzymywania tych minimalnych ruchów oka. tak jakby to ona sama odleciała w kierunku niewiadomego. czy czegoś. To co jest istotne w ćwiczeniu świadomego widzenia. Uwagą spontaniczną dysponujemy od czasów dzieciństwa i jest ona wspólna dla całego królestwa zwierząt. a stan wytężania się i związanego z tym psychicznego napięcia powoduje dodatkowe napięcie mięśni pogarszające i tak już nie najlepszą sytuację. że stan uwagi jest stanem dynamicznym. a więc czyn. to jakby nieobecność świadomego “Ja". Uwaga świadoma pozwala nam skupić się na określonej czynności. aczkolwiek niewielkim ruchu. czy też konieczności ujrzenia kogoś. szycie na maszynie. który oznacza działanie bez działania. taoistyczny termin wu-wei. bez napięć wynikających z naszej chęci. a zarazem skutecznie trafionego celu. ale to samo dziecko bawiące się na podwórku wykazuje uwagę spontaniczną. o swoim “ja" i w sposób spontaniczny pod koniec długiego wydechu wypuszcza strzałę. uczucie napięcia psychicznego. Ten rodzaj uwagi pozwala nam podnosić nogę przy przechodzeniu ulicy i wkraczaniu na chodnik. Tę właśnie właściwość umysłu i oka zauważył w swoich badaniach dr Bates. jak na przykład do sztuk walki. gdy zapomina o swojej osobie.

analizą działania w stylu: o. Jeśli rozpoczniemy taki proces myślowy. W praktyce może to być na przykład uchwycenie spadającego ze stołu przedmiotu (szklanki lub butelki z drogocennym płynem). lecz zamiast tego przepisuje się człowiekowi okulary? Przecież to tak jakby człowiekowi cierpiącemu na zaparcia. Na tym prostym przykładzie można zauważyć. W ten sposób wyleczenie jelit z kolki. Zatem nie jest to “nie-działanie". Gdy jednak wysiłek naszego “ja" ulegnie rozproszeniu i przestajemy wysilać się w pocie czoła. i pomimo tego (a może właśnie z tego powodu) jest właściwa i skuteczna. w znaczeniu bezczynności. czy uporczywych zaparć za pomocą lekarstw czy innych zabiegów jest jedynie powrotem do stanu normalnego funkcjonowania. wiec “Ja" powinienem ruszyć się do przodu. Dopóki wysilamy swój umysł i czynimy wysiłek aby sobie coś przypomnieć. Żądza widzenia. zamiast . gdy czyn nie będzie poprzedzony świadomym zamiarem. Można zauważyć. oraz upośledza proces widzenia. chęć zadziałania i cały skomplikowany proces myślenia. czy zdarzeń. gdzie czynnik tzw. przywróceniem normalnego funkcjonowania zmysłu wzroku w organizmie.nie powstaje intencja. Sztuka świadomego widzenia jest często nazywana metodą reedukacji wzroku i tego też terminu bardzo często używał twórca tej metody. tylko akcja. dopóty nasze starania są bezowocne. Taką spadającą rzecz uda się schwytać. czy jakimś planem. leci butelka. jelita. przy jednoczesnym dynamicznym rozluźnieniu zmysłu wzroku i jednoczesnym optymalnym napięciu systemu nerwowego. Dlaczego więc w leczeniu wad wzroku nie dąży się do przywrócenia stanu normalnego oka. świadomej i mocno odczuwanej chęci osiągnięcia celu. wyciągnąć rękę. które uniemożliwiają zrealizowanie celu. powoduje zarówno napięcie psychiczne jak i napięcie narządu wzroku i w znacznym stopniu uniemożliwia. że podobnie rzeczy się mają z procesem przypominania sobie faktów. To w jaki sposób taki stan osiągnąć jest przedmiotem i treścią drugiej praktycznej części tej książki. “ja". a butelka w tym czasie rozbije się o podłogę. proste czynności mogą być wykonywane w sposób naturalny i bezbłędny.nie jest poprzedzany myślą. nierozproszonej uwagi. że gdy nasze świadome “ja" nie jest zaangażowane. nagle po takim “odpuszczeniu sobie". miał być czymś innym dla organizmu niż organ trawienia jakim są np. zauważenia czegoś na czym zależy naszemu “ja". która wyprzedza myśl. to nie zdążymy się nawet ruszyć. że reedukacja jest jedynie sposobem powrotu do stanu normalności. przypominamy sobie tę pozornie niemożliwą do przypomnienia rzecz. otworzyć dłoń i ją pochwycić. Nie ma powodów dla których organ wzroku jakim jest oko. twierdząc. Sztuka świadomego widzenia wymaga zatem świadomej. Sztuka widzenia jest więc porównywalna na tym poziomie do szeregu innych dziedzin szeroko pojmowanej sztuki. powoduje napięcia.

W 1939 r. Huxley po kilku miesiącach intensywnych ćwiczeń reedukacji wizualnej. w celu rozwiązania tego problemu. Z tego też powodu. czy instruktora będzie lepszy od najlepiej napisanej książki. ma tendencję do dostosowywania się do zmienionej przez tę sztuczną soczewkę perspektywy widzenia. w wieku 46 lat stało się niemożliwe. że jakakolwiek książka z instrukcjami nie zastąpi doświadczonego instruktora. który w wyniku długotrwałej i ciągle pogarszającej się wady wzroku. protezy. zaś niemal niewidzące oko rozpoznawało na tablicy Snella literę wielkości 3 centymetrów z odległości 30 cm. pomimo stosowania coraz mocniejszych szkieł. na czas podjęcia próby poprawy widzenia poprzez zastosowanie tych ćwiczeń. o 1-2) liczbie dioptrii. Warto także podkreślić w tym miejscu. gdy używanie okularów nie jest niezbędne do wykonywania np. mogą się posiłkować szkłami o zmniejszonej (np. Zawsze bezpośredni kontakt doświadczonego lekarza. osoby. czy inwalidzkiego wózka. który ułatwia doraźnie widzenie.Batesa. muszą zrezygnować z noszenia okularów. Przy czym widzenie powodowało bezustanne zmęczenie i napięcie. a mogą poprawić jakość widzenia. . Wzrok stymulowany dodatkową szklaną soczewką okularu. Jego jedno oko było w stanie rozróżnić jedynie światło i ciemność. mógł czytać bez okularów. przy jednoczesnym ciągłym noszeniu sztucznej protezy. Najbardziej znanym przykładem jest historia wybitnego pisarza. gdy jego podstawowe zajęcie — czytanie. aż do osiągnięcia stanu normalnego i na pewno spowodują poprawę samopoczucia osób stosujących metodę dr Batesa. utrwalając jednakże stan wady wzroku i nie pozwalając na jego poprawę. Tak więc wykonywane ćwiczenia. Huxley'a. Dlatego dobrze jest rozpocząć ćwiczenia w trakcie urlopu.leczenia wstawić jakąś rurę w miejsce jelit z ewentualnie podłączonym na końcu odkurzaczem. Osoby o dużej wadzie wzroku. Okulary jedynie stanowią rodzaj zewnętrznej pomocy. Opisane tutaj ćwiczenia w żadnym wypadku nie mogą pogorszyć wad wzroku. zawodu. jednakże książka wydaje się być czymś lepszym od niczego i mam nadzieję będzie stanowić zachętę do samodzielnej pracy. Techniki metody dr Batesa są pożyteczne we wszystkich przypadkach złego funkcjonowania zmysłu wzroku i przyniosły poprawę widzenia dziesiątkom tysięcy osób na całym świecie. czyli powrót do normalności. drugie zaś przy pomocy bardzo silnych okularów i ciągłym zakrapianiu atropiny pozwalało rozróżniać znaki wielkości 25 centymetrów z odległości niecałych 3 metrów. filozofa A. które podejmują ćwiczenia wg metody dr. doskonalonej następnie pod okiem instruktora. Okulary jak już zauważyliśmy nie leczą wzroku. doszedł do stanu. nie doprowadzą wzroku do pierwotnego stanu naturalnego. zwłaszcza w przypadku poważnych wad wzroku1.

cywilizowanych. wyłącznie wśród gatunku ludzkiego i przejawia się od lat sześćdziesięciu noszeniem ciemnych plastikowych zasłaniaczy. Ten strach można zaobserwować tylko w tzw.CZĘŚĆ II TROCHĘ PRAKTYKI ROZDZIAŁ 4 WIĘCEJ ŚWIATŁA! W naszych czasach. czyli tzw. pomijając fobię spowodowaną opowieściami o zagrożeniu dziurą ozonową. wysoko uprzemysłowionych krajach. okularów przeciwsłonecznych. daje się zauważyć strach przed światłem. Trudno znaleźć racjonalne .

Nie czas i miejsce na doszukiwanie się przyczyn tej nienaturalnej mody. zaś stan lękowy przekazywany jest do mięśni gałki ocznej i powoduje efekt wzmocnienia napięcia i niedogodności. można śmiało stwierdzić. krótko mówiąc zwiększonym napięciem narządów wzroku. które są przemęczone i uszkodzone i z tego powodu oczy i umysł nie potrafią właściwie reagować na silne światło. reagują w sposób nienaturalny i ulegają napięciu i natężeniu.5-1 dioptrii wadę wzroku). W tym miejscu zostaje błędnie zdiagnozowana przyczyna1. a może atawistyczny lęk przed “złym" spojrzeniem. czy jest to efekt kampanii reklamowych sprytnie przeprowadzonych przez firmy okularnicze. czy też lęk przed spojrzeniem drugiemu człowiekowi prosto w oczy. jest jednym z podstawowych sposobów postępowania w sztuce świadomego widzenia. a potem poprzez stopniowe przybliżanie się do takiej stresującej sytuacji (np. jazda windą) z ciągłym zwróceniem uwagi na rozluźniony tonus mięśni. Z drugiej strony wiele osób wskutek niewłaściwego używania narządu wzroku ma stałe napięte mięśnie gałki ocznej (być może cierpi już na lekką 0. Takie doświadczenie bólu powoduje lęk przed światłem.uzasadnienie dla konieczności noszenia ciemnych szkiełek na nosie w słoneczne dni. że jest to objaw i manifestacja powszechnego lęku przed światłem. Bez względu na to jaka jest prawdziwa przyczyna tego stanu rzeczy. Istotą ćwiczeń ze światłem słonecznym jest właśnie nabycie umiejętności biernego relaksu zmysłu wzroku w obliczu świecącego słońca i następne płynne przeniesienie tego . Od tysięcy lat słoneczne dni nie stanowiły dla gatunku ludzkiego żadnej przeszkody. najpierw poprzez wyobrażenie sobie takiej sytuacji. czy też tęsknota do ukrycia się w mrok bezpiecznej jaskini. Tak samo postępujemy w przypadku zwalczania lęku związanego z obawą przed zbyt silnym światłem. Tak jak wyeliminowanie lęków natury psychicznej można przeprowadzić poprzez naukę rozluźniania mięśni w sytuacjach stresujących. JAK POZBYĆ SIĘ LĘKU PRZED ŚWIATŁEM? Proces przyswojenia sobie prawidłowych reakcji na światło. które jest przyczyną dolegliwości odbieranych przez człowiekajako zły wpływ działania światła słonecznego na oczy. mrużeniem oczu. przymykaniem powiek. a i dzisiaj w wielu krajach człowiek za ciemnymi szkiełkami wzbudza powszechne zdziwienie. który można także zauważyć u wielu osób charakteryzujących się grymasami twarzy. zaobserwowanie napięć i rozluźnienie mięśni. które w takich warunkach sprawia ból napiętym i przemęczonym narządom wzroku. Odzwyczajone od normalnego natężenia światła oczy. jeśli nie śmiech i politowanie. Można sobie tylko zadać szereg pytań.

umieszczoną na wysokości wzroku. Tak więc osoba obawiająca się światła słonecznego i uzależniona od ciemnych okularów nie będzie w stanie doprowadzić swojego wzroku do normalnego widzenia. wykonując niewielkie. Poruszaj lekko głową w prawo i w lewo. można skierować twarz na krótki czas do słońca. twarzą do słońca. który to lęk uniemożliwi jej dynamiczne odprężenie — warunek niezbędny zdrowego widzenia. Te ćwiczenia można także przeprowadzać przed lampą-reflektorkiem (skupiona wiązka światła. zamknij oczy i kierując się odczuciem zwiększającego się ciepła i coraz większej jasności. lub na leżaku. w odległości maximum 2 m. szyi i barków. czy noszenie słonecznych okularów. Światło nie jest szkodliwe Osoby o odmiennej opinii. Historia “Łyska z pokładu Idy" z powieści Gustawa Morcinka. starając się utrzymać efekt rozluźnienie mięśni i relaksu w całym ciele. Postaraj się rozluźnić (ćwiczenia relaksacyjne). Po czym można kontynuować ćwiczenie. Poruszaj głową swobodnie i lekko. aby nie dopuścić do zbyt długiego naświetlenia jednej tylko części siatkówki. Dopiero po pewnym czasie. 2 1 . dopóki nie pozbędzie się lęku przed światłem. jak bardzo szkodliwy jest dla wzroku brak światła i niedostateczne oświetlenie. a nie żyrandol) z żarówką o mocy 150 W. że powieki są bardzo ciężkie i same opadają. nawet wyrażanej nieświadomie poprzez mrużenie oczu. bez dostępu do naturalnego światła jest przykładem na to. będą musiały przekonać się o tym w sposób stopniowy. a gałki oczne to kulki wody. ale dosyć szybkie ruchy. Konie pociągowe nie wychodzące na powierzchnię ziemi po pewnym czasie po prostu traciły wzrok. który jest warunkiem koniecznym do uzyskania idealnego widzenia. Usiądź wygodnie na krześle. W wypadku odczucia jakichkolwiek dolegliwości. które zupełnie swobodnie sobie pływają w zagłębieniach oczodołu. czy innych skurczów będących objawem napięcia. należy głowę odwrócić od słońca. a także jego współtowarzyszy — koni eksploatowanych w kopalniach. skieruj twarz i oczy w kierunku słońca odchylając głowę do tyłu2. Dla osób zbyt wrażliwych na światło słoneczne zaleca się rozpoczynanie kąpieli słonecznych od skierowania twarzy na niebo zamiast bezpośrednio na tarczę słońca. Nieustanny ruch głowy jest bardzo ważny. gdy uda się już wykonać kilka kąpieli bez napinania mięśni i mrużenia powiek.stanu w stan dynamicznego relaksu narządu wzroku. zaś oczy zasłonić na chwilę dłońmi. Pamiętaj. ze szczególnym uwzględnieniem mięśni twarzy. Naświetlanie Przyzwyczajenie do światła słonecznego rozpoczynamy od ćwiczeń przy oczach zamkniętych.

że potrafią wykonywać kąpiel słoneczną z zamkniętymi powiekami bez jakichkolwiek napięć mięśniowych. zakrywamy jedno oko dłonią. nie przekraczając pięciu minut na jedno oko. Staramy się przy tym pamiętać o swobodzie. Stanowią także wstępny etap nauki relaksacji pasywnej i dynamicznej oczu. z ewentualnymi przerwami na zasłanianie oczu dłońmi w razie potrzeby. Powtarzać kilka razy (3-6) w ciągu dnia. spadek czułości na oślepiające i jaskrawe oświetlenie. Zdaniem dr Batesa. relaksie i rozluźnieniu całego ciała. Hipotetycznie jest to spowodowane właśnie brakiem światła i wynikającym stąd niedoborem wytwarzanej w szyszynce melatoniny. mrużenia oczu i noszenia okularów słonecznych. tę metodę. likwidują lęk przed światłem. konieczność marszczenia brwi. mrugając przy tym szybko i swobodnie powiekami. Po minucie powtarzamy ćwiczenie z drugim okiem. Osoby. Przy zachowaniu możliwie pełnego relaksu i rozluźnienia. minutę. kąpiele słoneczne. dzięki bakteriobójczym właściwościom promieni słonecznych. przejeżdżamy okiem tam i z powrotem przez tarczę słońca. Zmieniamy i zasłaniamy kolejno oczy co ok. kręcąc głową tak jak poprzednio. z użyciem specjalnych lamp (i oczywiście Słońca) stosuje się w leczeniu depresji nasilającej się w okresach zimowych. Powodują ponadto rozluźnienie szkodliwego napięcia mięśni gałki ocznej. Ćwiczenie można wykonywać do 3 minut. zakrywając to. niezbędnym warunkiem reedukacji wzroku. działają leczniczo na różne stany zapalne oczu i powiek. które przed chwilą było poddawane kąpieli słonecznej. nasłonecznianie przy zamkniętych i półotwartych oczach skutecznie eliminują napięcie i stres wynikający z lęku przed światłem. powodującym . drugie pozostawiając otwarte. a zwłaszcza mięśni gałki ocznej. aż do momentu gdy nie ustąpi poświata.W ostatnich latach. co jest jak już powiedzieliśmy. Ćwiczenia takie jak naświetlanie. mogą spróbować kąpieli w wariancie z jednym okiem otwartym. które stwierdzą.

na zewnętrznych stronach siatkówki. ale to co będzie widziane z zadowalającą ostrością. ale także skupienie uwagi. świadoma uwaga ma charakter dynamiczny i jest . Uwaga: nigdy nie patrzeć unieruchomionym wzrokiem bezpośrednio w słońce. a więc. który jakby “dodaje" brakujące elementy ostrości i kolorystyki czerpiąc z zasobów pamięci. szczególnie zaś leki psycho-• tropowe. tylko jedna litera. Okrąg o średnicy jednego centymetra w tym przykładzie. W nocy przy minimalnym oświetleniu. Dlatego też. jak np. Opisane zjawisko jest różnie określane w literaturze. Oczywiście dotyczy to normalnych warunków słonecznego dnia i nie odnosi się do specyficznych warunków lodowo-śniegowych przestrzeni. W takiej sytuacji nie należy naświetlać oczu. obraz padający na macula lutea. by zogniskować się w fovea centralis. lekarstwa. to widzenie peryferyjne. CZYLI ZEŚRODKOWANIA. czy promieni światła. idealnie wyraźny obraz rejestrowany jest tylko w centralnej części siatkówki macula lutea w punkcie najostrzejszego widzenia — fovea centralis. to obszar widzenia. ROZDZIAŁ 5 FOCUSING. Należy przesuwać wzrok poniżej lub powyżej tarczy słońca. barbiturany i niektóre krople do oczu (atropina). mają mniej wyraźne kształty i mniej intensywne kolory od tych zarejestrowanych w części centralnej — fovea centralis i muszą być w związku z tym dodatkowo obrabiane przez umysł. będzie stanowić okrąg o średnicy jednego centymetra. np. Jak już to zostało powiedziane. to co dostrzegamy “kątem oka". nie rejestrowane przez naszą świadomą uwagę. czyli zogniskowanie. niż to na co bezpośrednio patrzymy. w nocy lepsze jet widzenie “peryferyjne". odbijających w każdym krysztale lodu promienie słońca. Obrazy zarejestrowane zewnętrzną częścią siatkówki. najlepsze postrzeganie można odnotować. że ze względu na budowę oka. ALBO CENTRALNA FIKSACJA Bates stwierdził. Zwiększona wrażliwość na światło bardzo często jest spowodowana spożytymi substancjami. przy dobrym oświetleniu. ześrodkowanie. to obraz padający na punkt fovea centralis. gdyż ilość światła jest niedostateczna. możemy zarejestrować i zauważyć wzrokiem całą stronę. Pozostała część widzianej kartki.mrużenie oczu. Jeżeli kartka stanowi zadrukowaną stronę. zaś najostrzej widziana litera. w niektórych pozycjach stosuje się nazwę: “focusing". to najbardziej precyzyjnie widoczna będzie sylaba złożona z co najwyżej trzech liter. a przy większych literach. Patrząc na kartkę papieru z odległości 30 centymetrów.

minińąalne i trudne do określenia pod względem ilości i kierunków ruchy. Aby obserwować obiekt z maksymalną wyrazistością. pacjentom nader rzadko udaje się odnotować takie spostrzeżenie. Przy problemach ze wzrokiem. jej dolna część powinna być gorzej widoczna od szczytu. jest zaprzeczeniem stanu normalnego czucia i prawidłowego widzenia. Swobodny ruch oka jest jego naturalnym stanem i jest niezbędny dla prawidłowo funkcjonującego zmysłu wzroku. Naturalny stan ruchu jest spontanicznie wykazywany przez małe dzieci i niemowlęta. z którego dostrzeżesz. tak że następuje nieuświadomiony focusing oczu na obserwowanym detalu. lub kogoś. czyli promienie światła odbijane przez obserwowany w danym momencie element obrazu padają bezpośrednio na macula i fovea centralis. to stan w którym nasze przystosowane do nieustannych minimalnych ruchów gałki oczne są unieruchomione! Unieruchomienie oczu musi być nierozerwalnie związane ze stanem napięcia i pogorszenia się wizji. Gdy występuje brak takich przesunięć. Patrz dookoła litery i znajdź taki punkt widzenia. z błędami refrakcji włącznie. w końcu zniekształcenia tego narządu zmysłu. zostaje zagubiona przez dorastającego i dorosłego człowieka. czyli z centralną fiksacją. Podobnie wzrok i naturalny sposób patrzenia ma charakter dynamiczny i polega na ciągłych mniejszych. Ponieważ umysł przemieszcza nieustannie swoją uwagę na poszczególne części obserwowanego obiektu. niemniej w późniejszym okresie życia człowieka. niewłaściwe jego używanie. Bez tej swobody występuje napięcie i usztywnienie mięśni gałki ocznej. lub większych ruchach oka i związanym z tym faktem świadomej uwagi. oczy podążają automatycznie za wskazaniami umysłu. a nie widzimy. ba nawet się intensywnie wpatrujemy w coś. Ten stan można także dla naszych potrzeb określić nazwą centralnej fiksacji. oko musi wykonywać nieustanne. Nieprzypadkowo słowa: “gapienie się". Ćwiczenie usprawniające centralną fiksację Patrząc na szczyt największej litery na tablicy. staje się niemożliwe widzenie poszczególnych części przedmiotu z centralną fiksacją. są odpowiednikiem stanu w którym patrzymy. To tak jakbyśmy próbowali zjeść hot-doga za pomocą nosa. Gapienie się i wytrzeszczanie oczu. co wywołuje napięcia w narządzie wzroku. czy “wytrzeszczanie oczu". czy obiektu. co powoduje nieostrość widzenia całości obrazu.powiązana z mikroruchami oka. zmęczenie. co może być przyczyną wady wzroku. Bez zmienności i opanowania (czy też nie-zagubienia) centralnej fiksacji niemożliwe jest prawidłowe widzenie. ta wrodzona umiejętność centralnej fiksacji. przesuwające spojrzenie z jednego na drugi punkt obserwowanego przedmiotu. że szczyt .

To z kolei powoduje większą relaksację. że ich punkt centralnej fiksacji przy oddaleniu 20 stóp od tablicy umiejscowiony jest kilka stóp od niej! Zdobycie świadomości tego co się widzi jest podstawowym narzędziem prowadzącym do odzyskania prawidłowego wzroku. że dopuszczamy do świadomości fakt. iż większość dostrzeganego pola widzenia może być niewyraźna. co nie może być prawdą. Bardzo ważnym aspektem centralnej fiksacji jest paradoksalne zjawisko polegające na tym. skutkującą powrotem lepszego wzroku w całym polu widzenia. że wszystko co widzą jest w równym stopniu niewyraźne. Techniki pośrednie pozwalają oczom i umysłowi przyswoić nawyk ruchu. Po zlokalizowaniu punktu największej ostrości przesuwaj płynnie wzrok w dół i w górę litery do miejsca najlepiej widzianego. Stopniowo dystans pomiędzy tym na co patrzysz i punktem o najlepszej ostrości stanie się coraz krótszy i zacznie się ogniskować na plamce żółtej. jakiejś płaszczyzny z tą samą dokładnością i ostrością widzenia. Powtarzaj ten cykl tak długo jak długo nie będzie to dla ciebie męczące. metodami przesuwania obszaru najostrzejszego widzenia. Gdy patrzysz prosto na daną literę. W takich przypadkach pomocne jest nauczenie się w pierwszym rzędzie rozwijania zdolności widzenia umysłem (wizualizacji). że niemożliwe jest na przykład postrzeganie każdej części. możesz spróbować tej właśnie metody. Jeżeli widzisz wszystko rozmazane w takim samym stopniu i nie udało ci się osiągnąć większych sukcesów w odnalezieniu twojego punktu o największej ostrości.największej litery widziany jest najostrzej. że któraś z innych liter wykonuje podskoki w twoim kierunku. Przy wysokim stopniu bliskowzroczności. z jednego elementu na kolejny. Niektórzy uważają. możesz spostrzec. Dostrzeżenie delikatnych różnic w polu widzenia wymaga intymnego i bliskiego kontaktu z własnym umysłem. w sposób bezpośredni pozwalają na zauważenie i doświadczenie faktu. Niektórzy osiągają to poprzez patrzenie się w jedno miejsce i równoczesne obracanie głową. które nauczają centralnej fiksacji. W niektórych trudniejszych przypadkach Bates stosował punkty świetlne zamiast liter w celu zwiększenia efektu przyciągnięcia uwagi umysłu. ROZDZIAŁ 6 TECHNIKI URUCHAMIAJĄCE OCZY I UMYSŁ Techniki. Inni stwierdzają. lepiej jest czasami podjąć próbę odnalezienia punktu najostrzejszego widzenia z bliska poprzez patrzenie na zadrukowaną stronę. tego samego . Wykonaj to ćwiczenie sześć razy i zastosuj palming przez minutę.

Staramy się rozluźnić. Bujanie krótkie Należy wybrać sobie dwa przedmioty w polu widzenia. opuszczamy ramiona. ok. jeden przedmiot blisko. Stajemy w szerokim rozkroku. nie na próbie osiągnięcia efektu centralnej fiksacji. drugi zaś w oddaleniu. Przy przechyleniu w prawo przedmiot bliski (framuga) przesuwa się w lewo w . spowodują dodatkowe zbędne napięcie oczu. Patrzymy prosto przed siebie nie starając się widzieć ostro ani przedmiotu bliskiego (np. mają one na celu przekonanie uczących się sztuki widzenia. patrzeć. l m przed oknem. okienna framuga). o pozornym ruchu obiektów świata zewnętrznego. Zakres ruchu . czy róg naprzeciwległej kamienicy lub bloku). co pomaga również odczuwać stan znieruchomienia oka.szerokość balansu głowy nie powinien być większy niż trzydzieści centymetrów. ale nie widzieć. barki i szyja rozluźnione i zaczynamy łagodnie kołysać ciałem. najlepiej pionowe i niezbyt szerokie (np. przerzucając ciężar ciała z jednej nogi na drugą. stojąc w oknie może to być framugai oddalone drzewo w ogrodzie. ale na metodach pośrednich mających za zadanie zwiększenie ruchliwości oczu i umysłu. Początkowo należy skoncentrować się. drzewo).obserwowanego obiektu. gdyż takie próby jeżeli będą nieskuteczne (a w większości wypadków początkowo takie właśnie są). Głowa pozostaje nieruchoma w stosunku do ramion i wraz z nimi wykonuje ruch podobny do wahadła zegara. a poprzez to ułatwienie odczucia i zrozumienia istoty ruchu. rytmicznie i niezbyt szybko. Bujanie się Kilka poniżej przedstawionych technik dr Bates nazwał “bujaniem się". ani przedmiotu oddalonego (np.

trzymany pionowo w odległości piętnastu centymetrów przed nosem. długopis. można obserwować pozorny ruch ołówka w poprzek bardziej oddalonych przedmiotów. Przy tym bujaniu obiektem bliskim może być ołówek. czy też własny palec. tułowia i głowy. a potem z powrotem w prawo. najpierw w lewo. Następnie otwieramy oczy i ponawiamy obserwację ruchu bliższego przedmiotu — w naszym przypadku framugi. I odwrotnie przy skręcie w prawo lewa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. drzewa). Bujanie ołówkowe Bujanie ołówkowe jest odmianą bujania krótkiego i może być praktykowane w małym pomieszczeniu podczas siedzenia. Oczy należy co pewien czas zamykać i kontynuować ten pozorny ruch wewnętrznym okiem wyobraźni. Przy skręcie w lewo ciężar ciała zostaje przesunięty na lewą stopę. Bujanie długie Stajemy w lekkim rozkroku. zamknąć oczy i wyobrazić sobie ten pozorny ruch framugi okiennej w poprzek drzewa. Podczas otwarcia oczu można spoglądać kolejno na ołówek. Ćwiczenie należy wykonywać od 1-5 minut podczas jednej sesji. zaś prawa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. Po kilkunastu takich przechyleniach. pióro. przez kilkanaście buj-nięć. jak i na bardziej oddalone przedmioty w poprzek których ołówek odbywa pozorną drogę. czy w przerwach w pracy. po czym znowu zamykamy oczy i bujając się oczyma wyobraźni obserwujemy pozorny ruch framugi. przy przechyle w lewo przedmiot bliższy pozornie wędruje na tle oddalonego w stronę prawą. Bujając głową z jednej strony na drugą. należy nie przerywając bujania. ręce na biodrach i wykonujemy pełny skręt bioder. .stosunku do przedmiotu odległego (np.

Trzymając po jednej piłce w każdej ręce. Oczy podążają swym ruchem za ruchem piłeczki. dla samego aktu patrzenia. podążając za nią wzrokiem. Doświadczamy wówczas faktu. czynią to nie tylko po to.Ruch rozpoczynamy oczami. Po rozpoczęciu ruchu wzrok pozostaje nieruchomy. ale o poprawę ruchliwości wzroku i centralnej fiksacji. śledzimy tor lotu piłeczki. W tym ćwiczeniu nie chodzi bynajmniej o sprawność rąk. bez najmniejszych prób zobaczenia tego co się aktualnie przesuwa. podrzucamy jedną z nich do góry i w tym czasie przekładamy drugą do pustej ręki i tak dalej. pozwalając oczom na patrzenie się. W ten sposób pozwalamy wypocząć umysłowi. lub na przykład pudełkami zapałek. Siedząc nieruchomo. Dzieci bawiące się w “bąka". Żonglowanie Żonglowanie można wykonać jedną. a więc kręcące się w koło. co pozwala odetchnąć naszej psychice i zrelaksować umysł. biodra i całe ciało. Nie wolno patrzeć w górę oczekując pojawienia się piłeczki w polu widzenia. Ćwiczenie to można też wykorzystać w plenerze. Oczy wykonują wędrówkę po okręgu i należy całkowicie biernie pozwolić przesuwać się obrazom. Nie należy zwracać uwagi na jakiekolwiek rzeczy. dla poprawienia tolerancji wzroku . że można patrzeć. dodajemy jedynie swobodne mruganie oczami. a jeszcze lepiej dwoma piłeczkami. aby odczuć zawroty głowy. ale w ten sposób instynktownie pozwalają wypocząć zmysłom wzroku. w poruszającym się polu widzenia wzroku. a nie widzieć. po czym podąża tułów. bez szkody dla naszego samopoczucia.

lub cztery kości. gdyż trudno dać odpoczynek oczom poprzez rozluźnienie ich mięśni. lub zamknąć oczy i wypowiedzieć liczby zauważone na górnym boku. Pod głową niewielka poduszka (ideałem jest twarde podłoże. oddech jest zwolniony i pogłębiony. . przerzucić szybko wzrokiem z jednej na drugę. rzucić je na stół. nauczyciel i dzieci). trzeba najpierw wspomnieć o sposobie relaksacji i odprężenia całego organizmu. pod kolanami). jeśli całe ciało pozostanie napięte. W trakcie głębokiego relaksu organizm wypoczywa na tyle mocno. ROZDZIAŁ 7 ODPOCZYNEK DLA OCZU. kończąc podrzucanie krótką sekwencją przy twarzy zwróconej do słońca. Zamykamy oczy i oddychamy swobodnie. Aby opisać stan relaksu pasywnego oczu wg metody Batesa. Istnieje cały szereg innych objawów. Należy wziąć trzy. że 15 minut relaksu zastępuje z powodzeniem 3-godzinną drzemkę. na niezbyt miękkim (i nie zapadniętym) łóżku. rozluźnienie się można podzielić na dwa rodzaje: relaks (odprężenie) pasywny i relaks (odprężenie) dynamiczny. Aby doświadczyć stanu relaksu należy wykonać następujące ćwiczenie: Relaksacja ogólna Kładziemy się na plecach. ale także jak się okazuje do ćwiczeń usprawniających nasze widzenie. to rzucający powinien po sekundzie zakryć kostki i pytać o te liczby. ćwiczenia centralnej fiksacji i kąpieli słonecznej zarazem. częstotliwość skurczów serca ulega spowolnieniu. kilka książek pod głową i gruby wałek np. Zaczynając podrzucanie i obserwację lotu piłek na ciemnym tle np. lub materacu. po sekundzie spojrzeć w bok. Ta technika udoskonala szybki ruch oczu i uwagę. które charakteryzują ten stan. ale nie ma to dla nas praktycznego zastosowania. drzew. W ten sposób możliwe jest połączenie dynamicznego relaksu. zmienia się oporność skóry.na obecność światła słonecznego. w którym mięśnie człowieka ulegają rozluźnieniu. szybko mrugając powiekami. Relaks to stan organizmu. itd. z koca. stopniowo skierowujemy się w stronę bardziej oświetlonej części nieba. Jeżeli zabawę wykonuje dwoje lub więcej osób (np. a zwłaszcza do wykształcenia poprawnego nawyku centralnej fiksacji. czyli odprężenie. CZYLI PODWÓJNY RELAKS Dla potrzeb sztuki widzenia relaks. Kostki Kostki mogą służyć nie tylko do gry.

a nawet do nóg. że całe ciało staje się coraz to bardziej ciężkie. Nie musimy ruszać klatką piersiową. czy też przelatując przez płuca. które potem w opróżnione płuca samo wpada. Próbujemy rozluźnić te mięśnie. Jeśli nam się to udaje chociażby częściowo. że w ogóle poczuliśmy istnienie naszych mięśni i kończyn (co w codziennym życiu jest jakby niezauważalne. Następnie przechodzimy naszym wewnętrznym okiem w rejon naszej twarzy. czy też zęby jedynie lekko się dotykają. że nasza lewa noga staje się coraz bardziej miękka i ciężka. Następnie staramy się zaobserwować wewnętrznym okiem. Powietrze po pewnym czasie powinno nawet dochodzić dalej. szyi i karku. powinno wpaść do brzucha. pozwalamy. Po takim wydechu powietrza nie trzeba wdychać — ono samo wpada do płuc. pozwalamy opaść ciężkim policzkom. jakby własnym istnieniem sam dla siebie wydychał powietrze. co możemy sprawdzić w ten sposób. 4 wydech. a więc dla naszych potrzeb powiedzmy w brzuchu. Wyobrażamy sobie. Powoli staramy się przedłużyć wydech przy liczbie parzystej. parzysta liczba wydech. Chodzi o to. tak że praktycznie nie jesteśmy w stanie jej unieść. jakby omijając. Po kilku dziesiątkach. czyli okolicą barków. Wyobrażamy sabie. aby nie twierdzić. l wdech. 2 wydech. Aby zająć czymś umysł zaczynamy liczyć oddechy. pozwalający na uświadomienie sobie pracy . czy brwi są ściągnięte. To samo powtarzamy z nogą prawą i z rękami. że to ja oddycham. chyba że przy uderzeniu się). staramy się odczuć kontakt i dotyk całego naszego ciała. wydychamy powietrze właśnie z brzucha. Następnie próbujemy zaobserwować co dzieje się wokół naszych oczu. kończymy nasz relaks poprzez powolne i jak najbardziej świadome tego ruchu. która znajduje się poniżej klatki piersiowej. Oddychanie to praca przepony. otwarcie powiek. 3 wdech. Następnie zaczynamy obserwować co robi nasz oddech. czy podniesione w zdziwieniu. i tak dalej do 10. ale że oddech. Akt ruchu i wstawania powinien być bardzo powolny. Wydech powinien być długi równy i mocny. na której znajduje się wielka ilość prawie zawsze napiętych mięśni mimicznych. Nieparzysta wdech. aby powieki stawały się coraz to cięższe i swoim własnym ciężarem opadały na dół. każdego centymetra powierzchni z podłożem na którym leżymy. że powoli od tego ciężaru zaczynamy zapadać się lekko w materac. o ile nie zapomnieliśmy o liczeniu. zauważamy czy mamy zaciśnięte szczęki. Jakby była zrobiona z miękkiego ołowiu. to już jest dobrze i może być tylko lepiej. stan rozluźnienia mięśni naszych kończyn i to samo próbujemy zrobić z najtrudniejszym miejscem do rozluźnienia. Przy wydłużonym wydechu.ręce wzdłuż tułowia lub oparte na kolcach biodrowych.

rozluźnienie się. tak.szkieletu i mięśni. stwierdzą. aby nie naciskać gałek ocznych i żeby było umożliwione mruganie. Osoby o wypoczętym organie wzroku. oraz związanych z tym napięć psychicznych. aby do otwartych oczu uniemożliwić dostęp światła. relaks. Cała rzecz w tym. opierając łokcie na kolanach. Palce powinny spoczywać na czole. Osoby u których funkcjonowanie wzroku jest nieprawidłowe będą miały z początku poważne trudności z osiągnięciem efektu pełnej czerni przed oczyma. że ich obszar widzenia jest w całości wypełniony jednolitą czernią. Zasłanianie można również wykonać siedząc na krześle. jest technika nazwana przez Batesa zasłanianiem. krawędzie zaś stykaję się bez nacisku z nosem. Po kilku tego rodzaju sesjach będziemy mniej więcej wiedzieli. będzie . Palming albo zasłanianie Najważniejszą techniką odprężania pasywnego. co to znaczy odprężenie. Pole widzenia wskutek napięć w obrębie gałki ocznej. dolna część dłoni oparta na kości policzkowej. przy braku dostępu światła. oprzyj na nim łokcie i zasłoń oczy dłońmi. Usiądź przy stole (biurku).

oraz mięśnie np. Aby jednakże tego dokonać należy w takim przypadku postąpić następująco: • nie staraj się “na siłę" zobaczyć czerni (ani czegokolwiek). 5 minut i można je zastosować tak często jak to jest nam potrzebne. ruchem świateł i kolorów. zacznij liczyć oddech od jeden do dziesięciu. Osoba wytężająca wzrok. poprawa jakości oddychania i nawet sama świadomość oddechu. tworzy jeszcze gorsze warunki widzenia i wpada w błędne koło osoby wysilającej wzrok. że osoby z wadami wzroku cechują się podwyższonym stopniem napięcia nerwowego. • po pewnej liczbie prób (a nawet przy pierwszej) odczucie widzenia czerni przyjdzie samo z siebie i będzie oznaczało nabycie umiejętności pasywnego relaksu. Oczy zużywają 1/3 ilości tlenu. a co skutkiem. ze szczególnym uwzględnieniem karku. ani daleko. oraz późniejsi badacze tematu zauważyli. oraz okolic oczu. a zwłaszcza powiek. Z drugiej strony patrząc. barków. plus krótka kąpiel słoneczna na godzinę. • patrząc przed siebie. W tym łańcuchu wzajemnych powiązań różnych napięć. . gdyż jest to najlepszy spośród znanych sposobów odpoczynku dla zmęczonych oczu. nie starając się niczego zobaczyć. przypomnij sobie ćwiczenie relaksacyjne i spróbuj rozluźnić mięśnie. bezwiednie wstrzymuje oddech powodując utratę naturalnego rytmu oddychania i pogorszenie krążenia w mięśniach gałki ocznej. oraz samego narządu wzroku. czyli wytrzeszczająca oczy. A zatem jakość i sposób oddychania są ściśle powiązane z jakością widzenia. jaka jest potrzebna do pracy serca.wypełnione szarymi chmurami. Dwie sesje relaksu. Ćwiczenie pasywnego relaksu wzroku stosujemy przez ok. co jest warunkiem niezbędnym do uzyskania poprawy widzenia. a co za tym idzie mięśniowego. że jeżeli usunie się skutecznie jedno z tych napięć. system nerwowy. trudno czasami jest dociec co jest przyczyną. Wraz z osiągnięciem pasywnego odprężenia oczu. zmniejsza stany napięcia zarówno mięśniowego jak i nerwowego. które powinny swobodnie opadać i podnosić się. U osoby u której mięśnie gałki ocznej. oraz nieprawidłowy sposób oddychania. obręczy barkowej są nieustannie napięte. pozwala przedłużyć niemal dwukrotnie czas pracy przy ekranie komputera! Oddychanie Bates. ciemnością w świetliste prążki. tak jak to zostało opisane w technice relaksu. te niekorzystne wrażenia ulegną zanikowi. Dla nas najważniejszy jest fakt. wpłynie to bez wątpienia korzystnie na pozostałe upośledzone funkcje organizmu w tym także na proces widzenia. ani zbyt blisko. ma prawo bez najmniejszych wątpliwości wystąpić wada wzroku. szyi.

nie koncentrując się na żadnym z jego elementów. jest jednoznaczne z uświadomieniem sobie. aby powietrze samo wpadło do twoich płuc. Wydech powinien być długi i mocny. że w wyniku nienaturalnego . gdyż dobre oddychanie jest podstawą nie tylko właściwego widzenia. staraj się oddychać brzuchem czyli przeponowe. Następnie w pozycji stojącej ćwicz samą świadomość oddychania. Wbrew pozorom wiele osób o tym nie wie i zamiast mrugać powiekami. a ta z kolei jest uzależniona od pracy serca i właśnie od oddychania. a potem zrobimy długi i pogłębiony wydech to podczas wydechu litery tego tekstu będą wyraźniej widoczne. gdyż głównie zwracasz uwagę na to. Znajdując się na świeżym powietrzu stań w lekkim rozkroku i zacznij wydychać powietrze. a wdech krótki. czy “puścić oko". że jeżeli podczas czytania tego tekstu weźmiemy głębszy wdech. jednocześnie w sposób automatyczny (zwłaszcza w otoczeniu zieleni) dokonuje się odprężenie dynamiczne zmysłu wzroku. o tyle poprawne oddychanie możemy uzyskać i z powodzeniem stosować. Gdy wydech będzie się miał ku końcowi i w płucach pozostanie niewiele powietrza. Po głębokim wydechu powietrze samo “wpada" do płuc i nie ma potrzeby “brać" wdechu. ale głównie jest podstawą dobrego zdrowia. ale właśnie brzuch. aby je wykonywać przez 24 godziny na dobę. Powoli prostując się. zrób lekki skłon. Jest godne zauważenia. że mamy powieki. W tym czasie obserwuj krajobraz. tak jakby wypełniało nie klatkę piersiową. Postaraj się. obserwując wewnętrznym okiem drogę oddechu aż w okolice pępka. ale nic nie stoi na przeszkodzie. O ile na pracę serca nie mamy bezpośredniego wpływu. By lepiej oddychać. Jest to skutek chwilowej poprawy jakości krążenia w głowie wskutek większej ilości tlenu w krwi i nieznacznego skurczu żył szyjnych podczas wydechu. aby doszło aż do brzucha. Mruganie Mrugnąć do kogoś okiem. Ćwiczenie świadomego oddychania trzeba wykonywać co najmniej przez pięć minut dziennie. Oddychamy zawsze przez nos. To znaczy obserwacja wewnętrznym okiem jak działają nasze płuca i przepona. jak twój organizm oddycha. pozwól.Jakość widzenia zależy w dużej mierze od jakości krążenia. naciera oczy pięściami tylko z tego powodu. Powtórz to ćwiczenie trzy razy. wystarczy sama świadomość oddechu. oprzyj dłonie o uda i za pomocą przepony i mięśni brzucha wypchnij z siebie resztę powietrza.

przy pracy z komputerem. Należy wykonać 6-10 szybkich swobodnych mrugnięć. Aby nabyć nawyku prawidłowego mrugania. l minutę. jest to stan w którym widzimy. nie dopuszczając powiek do spełniania ich funkcji. jak również całego zmysłu wzroku rozwija technika nazwana przez dr Batesa “błyskiem". istnieje tendencja do zbyt rzadkiego mrugania i do pracy powiek w naprężeniu. po czym wykonać kilkusekundowe zasłanianie zamkniętych lekko oczu. Błysk jest przeciwieństwem wytrzeszczania oczu. a więc u osób z wadą wzroku. " Błysk" to sposób nauczenia się i wykorzystywania w praktyce nieuświadomionego widzenia. następnie 10-20 mrugnięć i ponowne kilkusekundowe zasłanianie. ale także na powierzchni naszych oczu. warto powtarzać to krótkie ćwiczenie co godzinę. bez udziału procesu rozpoznawania przez umysł i analitycznego myślenia. Ta technika podobnie jak zasłanianie jest szczególnie cenna dla relaksu zmęczonych oczu np. Motyl Osoby mrugające zbyt rzadko i ze zbyt dużym napięciem. Obecne w powietrzu tony kurzu osadzają się nie tylko na szybach. Niestety. spadającej dachówki i w tym samym czasie nasze ciało . Ćwiczenie jest bardzo proste. Błysk Zwiększenie ruchliwości oraz możliwości rozpoznających i analizujących umysłu. a właściwie jego mięśnie reagują bezpośrednio na zaobserwowaną sytuację. zaś narząd wzroku w tym sposobie widzenia jest bardziej świadomy od rozpoznającego umysłu. Funkcje i zadania mrugania to: nasmarowanie i oczyszczenie łzami oczu oraz chwilowy odpoczynek pasywny (zasłanianie) poprzez odgrodzenie od źródła światła. muszą świadomie przyswoić sobie nawyk częstego i swobodnego mrugania. Tak więc idąc ulicą nasz wzrok może zaobserwować niebezpieczeństwo w postaci np. tam gdzie występuje napięcie.używania wzroku napinali wytrzeszczone oczy. Osoby używające wzroku w sposób naturalny mrugają często i bez trudu. W połączeniu z zasłanianiem. dlatego częste i swobodne mruganie jest niezbędne do oczyszczania i nawilżania powierzchni oczu. nie wymaga wysiłku i stanowi jednocześnie formę dynamicznego relaksu narządu wzroku. Rozpoznawanie i cała praca analityczna umysłu jest w znacznej mierze ograniczone i wyłączone. nie zdając sobie z tego sprawy. Widzenie nieuświadomione to stan w którym nasze ciało. daje potężny efekt relaksu i odpoczynku dla zmęczonych oczu. Całość wykonujemy przez ok.

a nawet tylko i wyłącznie przypuszczenie i wyobrażenie tego co mogłoby być zobaczone. . Jednakże obraz postrzeganego przedmiotu. Wykonaj 2-5 minutowe zasłanianie ( str . Jest to częstokroć bardzo słaby i niewyraźny obraz. a więc w stanie dynamicznej relaksacji wzroku. Fakt. Inny. że na coś nie zwracamy uwagi. Gdybyśmy w tym czasie włączyli do działania świadomy. może mnie stuknąć.wykonuje ruch. wybieramy karty bez figur) i rozsypać w zasięgu ręki. bez angażowania rozpoznającego umysłu. Czasami jest nam dane przypomnieć sobie coś czego “nie widzieliśmy" w sposób świadomy. przy szybkim i swobodnym mruganiu. które nie przyciągnęły naszej uwagi. że ich przypuszczenia były trafne i zgodne z rzeczywistością.. nie znaczy że tego nie widzimy. pozwala ku zdumieniu patrzącego rozpoznać i odtworzyć normalnie niewidziane przedmioty w stanie pasywnego odprężenia. lub odbierają ich obraz jako niewyraźną. lub zamknięciu oczu może pojawić się spontanicznie w wyobraźni. krótkie i szybkie spojrzenie. Przy nabytej wadzie wzroku. przy “zasłanianiu". często po prostu ich nie widzą. trzebaby się uchylić". nie zdążylibyśmy wykonać żadnego ruchu i otrzymalibyśmy cios w czaszkę. Następnie natychmiast zamknij oczy.. mniej lub bardziej kolorową plamę. Osoby z wadami wzroku patrząc na różne obiekty. rzuć na nią błyskawiczne spojrzenie (tylko jedno).. które następuje chwilę potem. wyprostowanej ręce. a następnie co w dolnej. niewykorzystywany powszechnie rodzaj nieuświadomionego widzenia. korzystamy w sposób “automatyczny" z naszego nieuświadomionego widzenia. Jeżeli takie osoby nie będą “na siłę" próbowały sobie wyobrazić obserwowanego przedmiotu. aby wejść na stopień. to w wielu przypadkach okaże się. który pozwala nam uniknąć obrażeń. “ o leci dachówka. Przy zamkniętych oczach powiedz sobie co widziałeś w górnej części domina.) Nie otwierając oczu wybierz losowo którąś z kostek domina i trzymając ją pionowo w wyciągniętej. po odwróceniu się. czy chodnik. czy nawet mijane wystawy sklepów. Jednak w chwili w której podnosimy nogę. rozpoznający i analizujący umysł. lecz po prostu z zamkniętymi oczami rozluźnią się i okiem wyobraźni “zmaterializują" w umyśle ten przedmiot. to obrazy mijane za szybą samochodu (gdyż kieowca patrzy głównie na drogę przed sobą). Świadczy to o możliwościach naturalnego widzenia przez organy wzroku i o możliwościach poprawy każdej wady wzroku. w typie np. Ćwiczenie “błysku" Domino Należy zaopatrzyć się w kostki domina lub karty do gry (gorszy wariant.

to też doskonale. Niech zaraz zamknie oczy i w wyobraźni chwyci ten przedmiot (literę) rączką w powietrzu. lub część liter. Dla naszych celów domino można wykonać samemu z białego kartonu. zabawki). te które są pokazywane). z której dziecko nie widzi wyraźnie. ale bawimy się w zgaduj-zgadulę. oklasków. Pamiętajmy. niech przybliży zamkniętą rączkę ze “złapaną" np. Następnie wykonując ruch ręką i “łapiąc" w zamkniętą dłoń. jak na białej kartce. że dorosły doskonale się razem z nim bawi. Nie gramy o pieniądze. Czasami wynik może pojawić się nawet po kilku sekundach. możemy rozpocząć próby widzenia na odległość. to nie jest nauka. “dom". Dla dziecka sama świadomość. Ćwicz 5-10 minut. Można eksperymentować z odległością patrzenia i wielkością domina. pamiętaj chodzi o relaks zarówno twój jak i (tym samym) twoich oczu. ani zawody! Zły wynik to też jest dobry wynik! Należy traktować to ćwiczenie jako zabawę. tzn. W tej zabawie z dzieckiem należy powstrzymać się nie tylko od wyrażania naszego zawodu. gdyż oczekiwanie na nagrodę (czy nie daj Boże karę) spowoduje u dziecka efekt napięcia przeniesiony automatycznie do narządu wzroku i zniweczy cel wykonywanego ćwiczenia. Jako rodzice też powinniśmy się poddać atmosferze zabawy. Wariant dla dzieci (plus ewentualna nauka liter 5-7 lat) Z takiej odległości. Przede wszystkim nie wolno się wysilać i poprzez to napinać i wytrzeszczać oczu. literą do twarzy. krótki wyraz np. nadmiernej radości. czy jakiejkolwiek formy nagradzania (czekoladki. tak jak by tam była napisana. zły wynik to też dobry wynik. “kot") na krótkie otwarcie oczu. cukierki. W miarę. Zabawa powinna być wartością sama dla siebie. ale także od naszego entuzjazmu. jak czas rozpoznawania będzie coraz krótszy. I jeszcze jedna ważna uwaga. Rezultaty są zdumiewające ! Przede wszystkim jednakże należy pamiętać: żadnych stresów. pokaż dziecku literę (domino. jak zgaduj-zgadulę. co 10 “losów" wykonaj krótkie zasłanianie. jest . Jeśli się pomyliłeś. Jeśli trafiłeś i wynik jest prawidłowy. (Dziecko powinno już znać alfabet. musimy uwolnić się od jakichkolwiek napięć i oczekiwania na wynik. gdy coś nie wyjdzie (“zły wynik to też dobry wynik").Następnie otwórz oczy i sprawdź trafność odczytu. Próbuj dalej. to świetnie. otworzy oczy i dłoń i niech “przeczyta" literę z otwartej dłoni. (początkowo graniczną) z jakiej dziecko dotychczas w ogóle nie rozpoznawało liter.

żeby zobaczyć dziób. Na mostku kapitańskim wydano rozkazy do odpłynięcia. osobom z wadą wzroku trudniej przychodzi precyzyjne “zbudowanie w wyobraźni" danego obiektu. Najprostszym tego przykładem jest następujące ćwiczenie: Odpływający statek Usiądź wygodnie w fotelu. to nie korzystamy z tych absolutnych możliwości naszego umysłu. czy też nie pojawi się w naszej wyobraźni. żeby podnieść i opuścić powieki. Fizjologiczny proces widzenia nie jest do końca zbadany. To co jest pewne to fakt. Niektórzy trzymają nerwowo w rękach papierosa. naprzeciw przycumowanego wielkiego transatlantyka w połowie jego długości. następnie zamykamy oczy i sprawdzamy. czy obraz przedmiotu pojawi się. tak jakby oczy rzeczywiście widziały. zamknij oczy. czy też wytrzeszczania oczu. To krótkie spojrzenie musi być bezwiedne. Nie rozpamiętujmy tego “błysku". Ćwiczenie “błysku" możemy przeprowadzać w każdej chwili i o każdej porze (pominąwszy prowadzenie samochodu). inni piją ze szklanek i butelek napoje chłodzące. Proces wizualizacji działa także w drugą stronę. Okna i postacie ludzi są coraz mniejsze. musisz skręcić głowę w lewą stronę. Prawdopodobnie widzimy i pamiętamy absolutnie wszystko. musisz skręcić głowę w prawo. bez wysilania się. Daje to automatyczne sprzężenie zwrotne takie. rozluźnij się. po prostu tyle ile trzeba. że stoisz na nabrzeżu portu. że jeżeli będziemy pracować nad procesem widzenia w wyobraźni. Wyobraź sobie. będą pracować tak. bez intencji zobaczenia tego przedmiotu. w ten sposób. Powoli ogromny statek odbija od brzegu. ot błysnęło. Wokół statku zaczyna rozpościerać się coraz większa przestrzeń zajęta przez morze. Na kilku pokładach widzisz rozmawiających pasażerów.wystarczającą nagrodą i radością. że większość wad wzroku jest wynikiem napięć psychofizycznych przeniesionych do narządu wzroku. Idźmy dalej. zobaczyło się przy zamkniętych oczach. Żeby zobaczyć jego rufę. że nasze oczy zaczynają pracować tak jak chce tego nasza wyobraźnia i nasz umysł. Statek stopniowo coraz bardziej . niektórzy stoją patrząc na ląd. jakby obraz “wyobrażony" był rzeczywiście widziany przez oczy. czy też nie. że rzucamy spojrzenie na jakiś przedmiot będący poza zasięgiem naszego wzroku. inni przechadzają się po pokładach. Jednak z czasem proces wizualizacji ulega stopniowej (czasem radykalnej) poprawie. to ośrodki odpowiedzialne w mózgu za widzenie. Świeci słońce. ale ponieważ nie jest to nam potrzebne. Pamiętajmy. W miarę jak się oddala widzisz coraz mniej szczegółów na pokładach. to zupełnie nieważne.

gdzie wielka niebieska przestrzeń nieba łączy się z zieloną powierzchnią morza. Stanowi także znakomity relaks. Przeciwieństwem ruchu jest bezruch. w miejscu. Jest niemalże jego synonimem. stając się coraz większym. Bez ruchu nie ma życia. Za każdym razem statek musi dopłynąć do linii horyzontu i stać się ledwie dostrzegalnym. Regułą jest wyobrażanie sobie obiektów i scen przynoszących nam przyjemne odczucia (byle nie za bardzo — gdyż wywołamy niepożądane napięcie). Stan bezruchu gałki ocznej. Osoby z wadami wzroku. podczas uważnej obserwacji jakiegoś obiektu. można i należy . Bez ruchu nie ma widzenia. malutkim punkcikiem. doprowadzają do ograniczenia takich ruchów i zaczynają przez to wytrzeszczeć oczy. proces poprawnego widzenia i uwagi składa się z minimalnych. bezustannych aktów ruchu. Powtórz w myślach kilka razy oddalanie się i zbliżanie statku. To ćwiczenie. utrzymują oczy w takim położeniu.się oddala. znajduje się na pełnym morzu. to “wybałuszone gały". Oczywiście “statek" może być zastąpiony jakimkolwiek obiektem w ruchu. stąd powiada się: “zamarł w bezruchu". narządu wzroku. powoli staje się malutkim punkcikiem na horyzoncie. Na koniec statek jest już bardzo daleko. Ten tak potrzebny i niezbędny do prawidłowego widzenia ruch oczu. Jak już zostało powiedziane. załzawiony i mętny wzrok. Teraz spróbuj odwrócić kierunek zdarzeń i niech statek powoli przypłynie z daleka w twoim kierunku. że te przesuwają się w sposób ciągły. minimalny i nieświadomy z jednego punktu tego obiektu na kolejny punkt (z szybkością do 70 razy na sekundę). Staje się coraz mniejszy i widać coraz więcej morza. gapiowatość. niemożność poprawnego widzenia. zagubionego w trakcie życia człowieka. czyli ze wzrokiem uszkodzonym. Ćwicz przez 5 minut. chociaż odbywa się przy zamkniętych oczach wpływa znakomicie na mięśnie i refrakcję gałki ocznej. Ludzie o prawidłowym wzroku. ROZDZIAŁ 8 RUCH I JESZCZE RAZ RUCH Ruch jest nierozerwalnie związany z życiem. Stopniowo przyspieszaj ten proces. spróbuj zaobserwować jak ta wizualizacja wpływa na twoje gałki oczne i na ich faktyczny ruch. Stąd staje się w takim przypadku niezbędne przyswojenie sobie nawyku drobnych przesunięć wzroku. używanym w sposób nienaturalny. Nie przerywając wyobrażenia odpływającego i przybliżającego się statku. a ilość szczegółów w miarę powtórzeń może stopniowo narastać.

na której jednocześnie mieściłyby się oznaczenia literowe dni tygodnia (wt. przy założeniu że nie wywołuje najmniejszych stresów u ćwiczącego. itd). może spełnić bardzo dobrze funkcje kalendarza w ćwiczeniach przesuwania spojrzenia. ale większymi (najlepiej dwukrotnie) cyframi i literami. że do wykonywania tego ćwiczenia znakomicie nadaje się kalendarz. Jednym z najlepszych ćwiczeń mających na celu usprawnienie przesuwania spojrzenia zostało wymyślone i opisane przez Margaret D. aby można było bez trudu dojrzeć największe cyfry. Większe powinny mieć ok. “How To Improve Yours Eyes" i zostało nazwane: Kalendarz z uwagi na fakt. oraz dni od 1-30 (31) poprzedzającego miesiąca małymi literami i cyframi (np. Corbett w jej książce pt. mniejsze o połowę mniejsze. Tak więc pożądana byłaby kartka z kalendarza.ćwiczyć podobnie jak i inne elementy sztuki świadomego widzenia. czy stopniem nasycenia koloru. Pracę z kalendarzem rozpoczynamy od relaksu. Bardzo ważne jest aby były naklejone (lub namalowane) równo i nie różniły się odcieniami. Kalendarz należy zawiesić w dobrze oświetlonym miejscu (nawet bezpośrednio w świetle słońca). Litery i cyfry (oczywiście po powiększeniu) najlepiej wykonać z gotowych i dostępnych liter do naklejania na kartce formatu A3. do testowania wzroku u okulistów. 1. oraz miesiąc następny o wielkości czcionek jak ubiegły — u dołu kartki kalendarza.2-2. Dla osoby siedzącej. lub poziomej A4. kalendarz powinien znajdować się na wysokości oczu. śr. Taki arkusz z różnej wielkości literami i cyframi odpowiada z wyglądu tablicy Snella. . w odległości takiej. u góry kartki kalendarza). Jednak zawieszenie tablicy Snella na ścianie we własnym mieszkaniu mogłoby powodować niepotrzebne napięcia. wywołane wspomnieniem stresu związanego z każdorazową wizytą u okulisty. Zwykłe światło żarówki zawieszonej u sufitu nie wystarczy. dlatego należy nań skierować dodatkowe bezpośrednie źródło światła. Należy jednakże dodać. oraz że ćwiczący bardzo dobrze zapoznał się ze wszystkimi znakami na tablicy. możemy wykonać przyrząd pomocny w naszych ćwiczeniach według poniżej przedstawionego rysunku. podobnie jak przed ćwiczeniami z dominem. podobnie zapisany byłby miesiąc bieżący..5 cm wysokości (jest to uzależnione od możliwości wzrokowych ćwiczącego).. który posiada cyfry i litery o różnej wielkości. że tablica Snella. czyli od zasłaniania.. czw. tego samego kroju czcionki. czy też tablicy Snella. Przy braku odpowiedniego kalendarza.

gdy wzrok napotka cyfrę “2". tak jakbyś chciał spoglądać przez swoje lewe ramię.Po wstępnym 3-5 minutowym zasłanianiu oczu. delikatnie i niezbyt szybko. aż do momentu gdy wzrok napotka cyfrę “l" dużych liter “kalendarza". Następnie zamknij oczy. tak aby nie wypaść z rytmu. aż zobaczysz swoje prawe ramię. po czym przekręć głowę z powrotem. Po kilku sekundach przekręć głowę. Oddychaj spokojnie i głęboko. Zapamiętaj widok tej cyfry. ćwicz w następujący sposób: Przekręć głowę w lewo. otwórz oczy i przekręcaj z powrotem głowę (oczy przesuwaj ą się równo z głową). Zamknij ponownie oczy. aż do momentu. przekręć głowę w lewo i następnie z . bujając jednocześnie miarowo głową.

przez trzy. Załóżmy. pogłębia. jak oddychasz? Ponownie otwórz oczy na dużej cyfrze “l" i zjedź na dół w prawo do małej “l". Po czym równo. oddychaj równomiernie. Otwórz je ponownie na dużej “siedemnastce" i spuść wzrok na odpowiednią małą cyfrę po prawej stronie. cztery wahnięcia głowy. W tym ćwiczeniu powracamy do drobnych przesunięć spojrzenia. lecz płynnym ruchem oczu obserwuj biały obszar tuż pod linią druku. jak tylko to potrafisz. nie przerywaj. skierowanych na litery i cyfry. Teraz zwróć oczy na cyfrę “l" drukowaną dużymi literami. a następnie do 30. że pomyślałeś sobie o liczbie numer “siedemnaście". po czym skieruj wzrok jeszcze raz na szczyt i ponownie na podstawę przez cały czas natężając umysł. Na początku zwróć uwagę na jej szczyt. w górę i w dół. Otwórz więc oczy tak szybko. których uczymy się poprzez wykonywanie systematycznych i krótkich. Z zamkniętymi oczyma. W czasie wszystkich ćwiczeń zwracaj uwagę na oddychanie. oddech. można przystąpić do następnej fazy tego ćwiczenia. Znowu zamknij oczy. pomyśl sobie o jakiejś innej liczbie i powtórz z nią to samo ćwiczenie. dwa lub trzy razy. Powtarzaj ćwiczenie z kolejnymi liczbami w ten sam sposób. zamknij oczy. zlokalizuj swoją “siedemnastkę" wpierw na kalendarzu drukowanym dużymi cyframi. W górę i w dół. Jeśli tylko zwraca się nań uwagę — oddychanie samo się poprawia. a następnie na “kalendarzu z małymi cyframi po lewej stronie". . ćwicz do 10. potem na podstawę. Zamknij oczy. spokojnie oddychając. Odpręż się. Ponownie zamknij oczy. rytmicznych ruchów wahadłowych oczu. zrelaksuj się. Po krótkiej przerwie biernego relaksu-zasłanianie. następnie popatrz na małą “2" po lewej stronie. Popatrz tylko przez chwilę i zamknij oczy. potem do 20. Proszę zwrócić uwagę na sposób oddychania.powrotem do “3" i tak dalej według podanego wzoru. Ponownie spójrz na dużą “2" i przesuń wzrok na małe “2" po prawej stronie. Spójrz na wielką “jedynkę". Gdy dojdziesz spojrzeniami do ostatniej cyfry w dolnym rzędzie. ustala swój równy rytm. zaś narząd wzroku i całe ciało ulega rozluźnieniu — pamiętaj o oddechu. cały czas równomiernie oddychaj . następnie skieruj wzrok w dół na lewo na małą “l". pomyśl sobie o jakiejś liczbie od jeden do trzydziestu jeden. Jeśli ćwiczenie byłoby zbyt męczące. odpręż się. Następnie zasłoń oczy na jedną minutę. Nie musi być perfekcyjne. Po dziesięciu lub dwunastu powtórzeniach możesz przejść do kolejnego etapu tego cyklu ćwiczeń. Teraz otwórz oczy na dużej “2". Jeszcze raz zamknij oczy.

Dobrym uzupełnieniem ćwiczeń z kalendarzem jest sposób patrzenia “analitycznego". z rogu do rogu. i tak dalej. jako całości. Zamiast podejmowania takich nieudanych prób. Z tego też powodu jest szczególnie wskazane. Podobnie możemy postępować z mniejszymi od domu obiektami otaczającej nas rzeczywistości. czy zauważasz różnicę w postrzeganiu. Litery i liczby należą do najbardziej znanych nam obiektów w naszym sztucznym świecie. z równą wyrazistością jest skazana na niepowodzenie. włącznie z mijającymi nas osobami. co jest ważne w życiu.. ale łagodnie. Wt. Można ćwiczyć zarówno na dużych obiektach jak na przykład budynki. czasie i miejscu. te przesunięcia skłonią oczy i umysł do wykonywania swych zadań z centralną fiksacją i w ten sposób doprowadzą do poprawy naszego spostrzegania i rozpoznawania. Ćwicz również z takimi oznaczeniami skrótów dni i tygodni jak . Po przejściu w ten sposób przez “pół miesiąca". oraz do przedmiotów o największym dla nas znaczeniu i dlatego też musimy je wyraźnie widzieć. wzdłuż. w pionie. abyśmy nabyli nawyk drobnych przesunięć wzroku podczas obserwacji. nie ograniczaj się wyłącznie do liczb. Świadome praktykowanie tych właśnie opisanych wahadłowych przesunięć doprowadzi do automatyzmu w postrzeganiu.Po zrobieniu tego zamknij oczy. Zastanów się. przerzucając wzrok z jednej strony danej liczby na drugą. Śr. Wykonaj drobne. próbuj “obrysowywać" wzrokiem zewnętrzne Krawędzi okien.Pon. będziemy nieświadomie i automatycznie zmierzali do wykonywania drobnych przesunięć spojrzenia. popatrz jak jest ułożona dachówka. drzwi. powinniśmy w tym samym czasie trenować zdolności ruchu naszego zmysłu wzroku. Przy bliższym kontakcie patrząc . skieruj wzrok na cyfrę drobno drukowanego “kalendarza" i zacznij od początku. Następnie otwórz ponownie oczy i powtórz całe ćwiczenie na wielkiej “dwójce". co z kolei wpływa na jakość efektu końcowego — naszego widzenia. Poza tym.. Ten sposób patrzenia jest możliwy do przeprowadzania w dowolnej chwili. przesuń wzrokiem po obrysie zewnętrznym całego budynku. rynny. Po takiej szczegółowej analizie spróbuj ponownie popatrzeć na całość budowli bez wytężania wzroku. litery. piorunochrona itd. oraz na małych elementach jakimi są np. Metodę tę należy urozmaicać ruchem poziomym. jeśli zaistnieje potrzeba — przysuń bliżej krzesło. Kiedykolwiek będziemy patrzeć na litery lub cyfry. Można tego dokonać w następujący sposób: oglądając budynek kieruj swój wzrok kolejno na jego okna. pionowe przesunięcia wzroku od szczytów do podstaw tych liter i z jednej na drugą ich stronę w poziomie. rozluźnij się i oddychaj głęboko. a w przypadku szerszych i bardziej kanciastych znaków przekątnie. Każda próba obejrzenia dużego budynku we wszystkich jego szczegółach. zamiast w górę i w dół. ile ma kominów.

“E". tekstu i czytania. To samo można robić z innymi literami i cyframi jak np. górnej prawej powieki na lewe ucho. oraz do prawidłowego widzenia z “centralną fiksacją". kilkanaście sekund. z podbródka na czoło. itp. z czoła na drugie oko itd. Wybierz możliwie dużą literę. które możemy bardzo często wykonywać jako np. np. Zauważ.analitycznie na twarz swojego rozmówcy. “H" z nagłówka gazety. poza literami i naokoło nich. przy przesuwaniu spojrzenia z np. później w jej dolnej części. ponownie spojrzyj rozluźnionym wzrokiem na całość twarzy i spróbuj uchwycić różnicę w ostrości widzenia. ale i na poznanie alfabetu. ale z nieco mniejszego nagłówka i powtórz cały proces raz jeszcze. ale powoduje dodatkowe zakodowanie kształtu litery w pamięci. Później wydłużają się do kilku minut. jest analityczny “rozbiór" liter. Zdarza się to nawet na wczesnym etapie nauki . następnie rzuć okiem ponownie na podstawę tej kreski i znowu na całą jej długość. Twarz nie jest wielkim obiektem. czy cyfry. z ucha na podbródek. Podczas patrzenia na litery i cyfry można przejechać wzrokiem po konturach litery. zaobserwować jaką przestrzeń wypełniają sobą te litery. środkowej i górnej. “B". której normalnie w całości nie widziałeś w sposób dostatecznie ostry i wyraźny. obserwuj kolejno elementy twarzy przerzucając wzrok z jednego punktu na inny. który nie tylko usprawnia nasz wzrok. Inne ćwiczenie. to analityczne patrzenie na znane litery. Następnie wybierz również duże “H". Takie częste patrzenie “uruchomionym" wzrokiem spowoduje powrót zmysłu wzroku do naturalnego stanu ciągłych mikroruchów gałki ocznej. “3". Takie przebłyski normalnej wizji mogą trwać początkowo tylko kilka. Po pewnym czasie dojdziesz do zaskakującego wniosku. twoje oczy nie będą sprawiały wrażenia “rozbieganych". ile i jakich jest w danej literze kątów. Teraz powtórz to samo ćwiczenie z prawą kreską litery “H". jak jest zagospodarowana pozostała powierzchnia. co wydatnie usprawnia proces widzenia liter. górnymi i dolnymi kreskami i brzuszkami. Ćwiczenie z literą Dobrym ćwiczeniem nie tylko na ruchliwość wzroku. Po takim “analitycznym" obejrzeniu twarzy twojego rozmówcy. najpierw na całej jej długości. a poprzez to lepsze “rozpoznawanie" w umyśle. Popatrz najpierw na lewą pionową kreskę. W stanach relaksu wzroku i dynamicznego odprężenia może przejawiać się spontaniczny przejaw ostrego widzenia bez okularów. z ich poziomymi. że lewa kreska sprawia wrażenie wyraźniejszej i ciemniejszej od prawej. że widzisz bez okularów połowę litery. przerwę w czytaniu.

gdyż właśnie te “przebłyski" dają wiarę w powodzenie stosowania metody i ćwiczeń oraz pozwalają na wytrwałą i systematyczną pracę. iż wraz z opanowywaniem umiejętności dynamicznego relaksu wzroku. może wytworzyć w sobie nieświadomie stan podwyższonego napięcia. że już po kilku dniach wstępnych ćwiczeń rozluźniających. a wraz z nim ostrość widzenia. redukujący napięcia w zmyśle wzroku i w samym oku. lub zgoła niewidoczne. Jak z tego wynika. zaświadcza o tym. Odwróć głowę i popatrz na lewy palec. Jednakże w większości przypadków te “przebłyski" normalnego widzenia trwają na tyle krótko. Spójrz na prawy palec. spontaniczna zdolność widzenia rozluźnionym zmysłem wzroku. 60 cm od twarzy. mogą zostać w sposób ostry i wyraźny zobaczone. powinien być wyraźniej i ostrzej widoczny od palca prawego w tej chwili. Będzie on widoczny wyraźniej od lewego. będzie zanadto “pazerny" na osiągnięcie szybkiegi o trwałego rezultatu. Czasami takie przebłyski mogą wywołać euforię i stan wzruszenia połączonego z płaczem. aż do naturalnego ciągłego stanu poprawnego widzenia. Proszę podnieść do góry wskazujące palce obu dłoni w odległości ok. Oto kolejne proste ćwiczenie służące poprawie ruchliwości wzroku. przebłyski wyraźnego widzenia będą występowały coraz częściej i będą stawały się coraz dłuższe. zaś fakt że przedmioty. . Mogą także. powraca pierwotna. 40 cm. który zniweczy jego wysiłki.relaksacji. Nie należy jednak lekceważyć doniosłej roli takich przypadków dla powodzenia terapeutycznego w procesie reedukacji wzroku. które normalnie pozostają zamglone. mięśniowego. że jakkolwiek z początku krótkotrwały i tymczasowy stan relaksu psychofizycznego. Powoli zbliżaj palce do siebie. wady wzroku nie są stanem nieodwracalnym. Notowane są nieliczne przypadki. niestety wywołać nadzieję na osiągnięcie błyskawicznych efektów i jeżeli praktykujący sztukę świadomego widzenia. Tym niemniej należy stwierdzić ze spokojem. a zwłaszcza po osiągnięciu pewnego stopnia dynamicznego odprężenia wzroku. objętego wyłącznie widzeniem peryferyjnym. wpływa w efekcie na poprawę funkcjonowania oczu i tymczasową poprawę refrakcji. na ile pacjent potrafi utrzymać stan dynamicznego relaksu. Takie przebłyski są częstym i bardzo cennym doświadczeniem osób praktykujących sztukę świadomego widzenia. Odstęp pomiędzy palcami powinien wynosić ok.

Palec na który aktualnie spoglądasz (nawet po zetknięciu się). wszystkie ćwiczenia które będą usprawniać nasze wyobrażenie widzenia. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt. Powtórz ćwiczenie 10 razy. Następnie w wyobraźni naciśnij palcem wskazującym i kciukiem na boki krążka. a także na jego funkcjonalne i organiczne niedomagania. Zwolnij rękę z uścisku i patrz na boki krążka powracające do swojej pierwotnej formy okręgu. automatycznie wpływają na poprawę funkcjonowania i sprawność narządu wzroku. że trzymasz elastyczny gumowy krążek. Proszę nie rezygnować z wyobrażenia sobie naciskającej ręki. aby przekształcił się w elipsę ułożoną poziomo. że łatwo przyjmuje formę elipsy (wydłużonego “jajowego" kółka) po jego ściśnięciu. Spójrz przez chwilę na tę elipsę. Ćwiczenie dr. Tak więc doskonalenie widzenia w wyobraźni i w pamięci powoduje polepszenie samej funkcji rozpoznawania. w którym się zetkną. następnie rozluźnij rękę i pozwól krążkowi powrócić do swojej poprzedniej formy. Arnau. Teraz przesuń kciuk i palec wskazujący z boków krążka na jego górę i dół i naciśnij tak. naciśnij. powinien być za każdym razem wyraźniej widoczny od tego drugiego. w sposób który nie występuje w przypadku wahadłowego przesuwania wzroku. chociaż wydaje się logiczne. dr R.W trakcie zbliżania spójrz po sześć razy na każdy palec. który można zginać tak. to pozorne uproszczenie ćwiczenia. Jest to rodzaj przesuwania spojrzenia za pomocą umysłu wpływający na fizyczny narząd akomodacji. psuje znaczną część . że proces widzenia kończy się aktem rozpoznawania przedmiotu przez umysł. przebiegając wewnętrznym okiem wokół jego formy. Arnau Wyobraź sobie. Znakomite ćwiczenie wpływające na usprawnienie czynności gałki ocznej poprzez pracę w sferze wyobraźni zaproponował uczeń dr Batesa. zmień ułożenie i tak dalej 10-15 razy cykl zmian. Zaniknij oczy i obserwuj swój wymyślony krążek. oraz że po zaprzestaniu nacisku natychmiast wraca do swojej postaci okręgu. rozluźnij dłoń. aż do momentu (włącznie). ROZDZIAŁ 9 TECHNIKI POPRAWIAJĄCE RUCHLIWOŚĆ WZROKU POPRZEZ PRACĘ WYOBRAŹNI Ponieważ wzrok i jego sprawność zależą w równej mierze od oczu jak i od stanu umysłu. tak aby uformowała się pionowo ułożona elipsa. Następnie znowu zmień ułożenie swojej ręki.

że kropka. teraz przesuń (w wyobraźni) spojrzenie na prawą stronę kropki. gdy przesuwasz wzrok w lewo. cały czas nie otwierając oczu trzy-cztery razy (oprócz pierwszego). pióro. czy kółka. których normalnie. znaku. Następnie. Przesuwaj rytmicznie spojrzenie tam i z powrotem. podobnie jakby to miało miejsce w rzeczywistości. Usiądź przy stole. Ćwiczenie dr R. stopniowo powiększając litery. oraz że potrafisz pisać literki. Powtórz ćwiczenie na nowej czystej kartce. że stopniowo pismo staje się coraz wyraźniejsze. lub biurku. sprawia wrażenie ruchu . To ćwiczenie pozwala nam dodatkowo uzmysłowić sobie. (dlatego najlepszy jest rysik. napisz pod spodem to samo zdanie trzy-cztery razy. aż do normalnie pisanych rozmiarów. lub cienki pędzelek i w swojej wyobraźni. albo cienkopis. jak silne i nieprzerwane są ruchy mięśni podczas trwania cyklu “uzmysławiania" sobie. Przygotuj sobie dużą (A4) białą kartkę i pióro. Staraj się napisać pod spodem to samo zdanie ciągle pomniejszając litery. aż do najmniejszych mikroskopijnych rozmiarów.przesuwania się. Zauważ. w dalszym ciągu nie otwierając oczu. mając zamknięte oczy na środku pierwszej kartki papieru narysuj okrągłą czarną kropkę. nie potrafisz odczytać bez okularów. Zauważ. Wyobraź sobie. Pisanie i rysowanie z zamkniętymi oczami Ćwiczenia pisania i rysowania przeprowadzane w wyobraźni z zamkniętymi oczami. 3-4 razy. . Zamknij oczy i napisz dowolne krótkie zdanie u góry strony. możemy rozpocząć od faktycznego pisania z zamkniętymi oczami. Teraz możemy odłożyć nasze przybory do pisania i rozpocząć pisanie i rysowanie wyłącznie w sferze wyobraźni. Skoncentruj się na białym tle przylegającym do lewej strony kropki. gdy przesuwasz wzrok w prawo i w prawo. W lewo. lub jeszcze większych. że siedzisz przy biurku. ze względu na ich mały rozmiar. a w szczególności w przypadkach krótkowzroczności. lub cienkopis). masz przygotowany papier do pisania. wszystkie mięśnie odpowiedzialne za refrakcję i akomodację działają i to działają w sposób prawidłowy w stanie dynamicznego relaksu. Chociaż oczy są zamknięte i “nie widzą". To samo ćwiczenie można wykonywać poprzez rysowanie jakiegoś powtarzanego tego samego wzoru. Na przykład “Ala ma kota". Arnau jest odpowiednie do stosowania we wszystkich wadach wzroku.terapeutycznego aspektu tego ćwiczenia.

Płynnie przekręcaj głową od jednego do drugiego ramienia i przejedź po tym znaku 10-15 razy. Na pewno szyja nie jest tak sprawna jak pisząca ręka. że na czystej kartce papieru namalowałeś dwie kropki oddalone o ok.5 cm. ślimaka. pomiędzy nimi. Dojedź do środka okręgu — miejsca przecięcia się tych dwóch linii i po skosie poprowadź do góry kolejną linię do granic okręgu. . Okrąg w twojej wyobraźni powinien być bardzo mocno czarny. Następnie. weź (w wyobraźni) kolejną czystą kartkę. zakończ rysunek wbiciem ołówka w miejsce przecięcia się tych czterech linii. Spróbuj teraz twoim nowym piszącym organem. namalowałeś okrąg o średnicy ok 1. Na pewno kolejne kółka będą coraz bardziej okrągłe. Gdy masz już podzielone kółko na osiem części przez cztery średnice. w prawo i kilka razy po niej przeciągnij. 2-3 cm poniżej. czy też nie. Zakończeniem twojego nowego nosa jest ołówek. Tak więc twój nos (w wyobraźni) przybrał formę dwudziestocentymetrowego ołówka. Zauważ. 10 cm jedna od drugiej. Spróbuj to (możliwie duże) koło obrysować 6-10 razy. Te ćwiczenia można i należy kontynuować poprzez ćwiczenie pisania różnych liter. Nie otwierając oczu i nie rezygnując z tworzenia dzieł swoim nowym instrumentem do rysowania. Później wyprowadź odpowiednią linię w lewo do góry i na dół. Powtarzaj rytmicznie przesunięcia kilkanaście razy. stosując utrudnienia poprzez stopniowe zmniejszanie wielkości liter. swojego podpisu. że okrąg będzie się “przesuwał" w kierunku przeciwnym do ruchu twojej uwagi. rozpocząć rysowanie okręgów na wyobrażonej kartce papieru. Kolejne ćwiczenie przypomina nieco wyobrażenie kłamiącego Pinokia. możliwie jak największą (jak tablica szkolna) i narysuj olbrzymią leżącą na boku ósemkę — znak nieskończoności. przez środek na dół po przekątnej. że twój nos uległ przedłużeniu o około 20-25 cm. Teraz swoim okiem wyobraźni przesuń spojrzenie z kropki po lewej stronie do kropki po prawej stronie okręgu. Wyobraź sobie. a obwód po którym rysujesz coraz grubszy. nie odrywając “ołówkonosa" od rysunku. ale ok. więc początkowo rysowane kółka będą lekko kanciaste. słów. Potem przejedź po obwodzie \ okręgu i zrób taką samą linię z góry do dołu i z dołu do góry. czy sprali.Następne ćwiczenie umysłowego uruchamiania zmysłu wzroku wygląda następująco: Wyobraź sobie. zaś biała przestrzeń w środku intensywnie śnieżno-biała. Doskonale sprawdza się rysowanie nosem klucza wiolinowego. sprawdź czy czubek “ołówkonosa" przesuwa się po narysowanych liniach. przejedź kilka razy linią prostą przez środek okręgu zaczynając od prawej strony do lewej i z powrotem. a potem z powrotem.

mogą i powinny być stosowane przy wszystkich wadach wzroku. analityczny. Poważne stresy i problemy emocjonalne mogą być przyczyną przejściowego pogorszenia się wzroku w tym zakresie. które zostały już w tej książce opisane. Fizjologia tego zjawiska polega na tym. że wytworzony w oku obraz zostaje zogniskowany przed siatkówką. tylko podążaj wzrokiem za ich obrysem. Widzenie peryferyjne jest stosowane do umiejscowienia siebie w czasie i w . co bywa spowodowane także zbyt wielkim ciśnieniem w oku. pozostawiając zamazany widok padający na plamkę żółtą (macula). W kategoriach emocjonalnych krótkowzroczność jest rodzajem zamknięcia się w sobie i wycofaniem się. Nieliczne przypadki są spowodowane genetycznymi wadami pigmentacji siatkówki. Książki i gazety — ćwiczenie opracowane przez Meir Schneider. na co należy zwrócić szczególną uwagę przy reedukacji wzroku. Poniżej zostanie podane to. Krótkowzroczność często wskazuje na utratę poczucia bezpieczeństwa i uogólnionym zbyt wielkim dążeniu do zobaczenia. Nie próbuj rozpoznawać liter. Odwróć książkę odwrotnie niż normalnie przy czytaniu i śledź wzrokiem krawędzie liter. ze szczególnym uwzględnieniem krótkowzroczności. Koncentrują ponadto światło na plamce żółtej pozbawiając pozostałą część siatkówki udziału w procesie widzenia. Soczewki krótkowidzów mają wartość ujemną i tak też pozwalają im się czuć. osądzający i mający zbyt wielką skłonność do przywiązywania wagi do szczegółów. Przyczyny tego zjawiska mogą być różne: wydłużona oś gałki ocznej na linii pomiędzy soczewką. jest wbrew pozorom niezwykle skuteczne w metodzie reedukacji wizualnej. Jest wyrazem niedowierzania w to co się widzi i sposobem patrzenia na świat wypełnionym lękiem (mniej lub bardziej uświadomionym). albo soczewki. ROZDZIAŁ 10 KRÓTKOWZROCZNOŚĆ Techniki i ćwiczenia. Zakończ ćwiczenia kilkuminutowym zasłanianiem. a siatkówką (najczęściej wymieniana przyczyna). Same soczewki mogą ulec nieznacznemu przemieszczeniu.Chociaż to ćwiczenie może się wydać zabawne i dziecinne. Krótkowzroczność wskazuje także na umysł krytyczny. Znanym powodem jest cukrzyca i ogólnie zły stan zdrowia. lub może być zmieniony stopień zakrzywienia rogówki. oddychaj często i jeszcze częściej mrugaj. soczewka może wykazywać nadmierną akomodację.

oraz chęcią otrzymywania dobrych ocen (bądź unikania złych). jak również źle zaprojektowane dla narządu wzroku podręczniki. sunący po nieskończenie długich szynach aż do granic horyzontu. Te elementy nie występują w przyrodzie jako naturalny składnik otoczenia.przestrzeni. ale ich rozstawienie. Ta wada wzroku u dzieci ma swoje przyczyny w kilku niekorzystnych zjawiskach. grubość. Głównym elementem wydaje się być czynnik psychologiczny stresu związanego zarówno z nauką. Dla krótkowidza ogólnie i powszechnie stosowana technika zasłaniania. nienaturalnych i wysoce abstrakcyjnych. zostanie przeprowadzona pod kontrolą doświadczonego instruktora sztuki świadomego widzenia. ćwiczenie “Statek"). Krótkowzroczność. jak i (w głównej mierze) z faktem nauki czytania i pisania oraz przyswajania w związku z tym zupełnie nowych w dużej mierze abstrakcyjnych elementów wizualnych jakimi są litery i cyfry. gdyż to właśnie tym narządem w głównej mierze. szczególnie w skomplikowanych przypadkach. dziecko pracuje w szkole. Ten proces nauczenia się nowych. Dla krótkowidzącego jest to częstokroć jedyna droga do uruchomienia. które w krótkim okresie czasu występują niemal jednocześnie. dlatego też. początkowo w ograniczonym zakresie. Do tego można dodać częstokroć niedostateczne oświetlenie sal lekcyjnych. niezmiernie mały punkcik na samym końcu wizualizacji. ale nie ulega wątpliwości. Bez wątpienia najbardziej efektywna praca reedukacyjna wzroku. Dzieci w przypadku porzucenia i odrzucenia mają tendencję do rozwijania wysokiego stopnia krótkowzroczności. akomodacji prawidłowej dla normalnie widzącego oka. ale także w procesie rozpoznawania pamięć i techniki skojarzeń. gdy stoimy na wiadukcie i obserwujemy przejeżdżający pod nami i później oddalający się pociąg. który z kolei w łatwy i bezpośredni sposób może się przekształcić w wadę wzroku. oraz jest to sposób na pozbycie się barier i ograniczeń narzuconych przez dotychczasowy upośledzony ogląd świata. gdyż to nie wielkość liter decyduje o komforcie pracy wzroku. z reguły w okresie dzieciństwa. oraz umownych obiektów musi wytwarzać stan napięcia psychicznego. Zatem można sobie wyobrażać sytuację. nawet znikający za horyzontem. przyswajaniem wiedzy. to prawie zawsze stan nabyty. po pewnym okresie wpatrywania się w intensywne zaczernienie powinna być połączona z wyobrażaniem sobie oddalających się obiektów (np. elementem współzawodnictwa występującym wśród uczniów. że każdy może czerpać korzyści z zaprezentowanych tutaj ćwiczeń i technik. dziecko jest zmuszone zaprząc nie tylko spostrzeganie. stopień zaczernienia i kontrast. .

dla tej wady wzroku. należy (jeżeli jest to akurat możliwe) przeprowadzić krótką kąpiel słoneczną i przejść do ćwiczeń określonych w poprzedniej części pozycji jako bujanie (zarówno krótkie jak i długie). To zapoznawanie zostanie połączone z ćwiczeniem ruchliwości narządu wzroku. To oko. Niezbędne stanie się bardzo dobre zapoznanie się z graficznym ułożeniem cyfr poszczególnych 12 miesięcy. Po kilku dniach regularnych (5-10 razy dziennie) ćwiczeń. tym dłuższe powinny być okresy odpoczynku. Należy zacząć od takiej odległości. Taka forma kalendarza jest nam znana .). rybacy na łodziach wyruszający na połów itd. Z tego powodu należy wykonać. przesuń swoje miejsce siedzenia o 30-60 centymetrów od kalendarza i kontynuuj ćwiczenia z tej zwiększonej odległości. Nie należy jednakże zapominać o odpoczywaniu poprzez zasłanianie. czy osób można modyfikować na różne sposoby np. W ostateczności możemy zaopatrzyć się w mały reklamowy kalendarzyk wielkości i tej strony książki. tak jak to zostało opisane w ćwiczeniach z kalendarzem. Po krótkim czasie (2-3 min. które widzi gorzej wymaga więcej pracy i odpowiednio dłuższego okresu ćwiczeń. zaś małe proporcjonalnie mniejsze. jak i ćwiczenia usprawniające ruch oka. z której bez specjalnego wysiłku będą widoczne duże cyfry. chodzenie po zatłoczonych ulicach itp. należy zakryć jedno oko opaską lub chustką i rozpocząć ćwiczenie od nowa każdym okiem osobno. oraz przyzwyczajania oczu i umysłu do widzenia bez pomocy okularów. Przypominam też o nie noszeniu okularów po rozpoczęciu regularnych ćwiczeń. Po kilku minutach takiej pracy wizualizacyjnej. prowadzenie samochodu. Im większe wydaje się zmęczenie. Oczy krótkowidza wymagają częstych ćwiczeń pozwalających na zmianę ogniskowej z bliskiej na daleką. Ćwiczenia analitycznego patrzenia. pływacy. Ćwiczenia z kalendarzem wymagają niewielkiego dostosowania. chyba że tego wymaga wyjątkowość sytuacji jak np.Ten rodzaj wyobrażonego widzenia oddalających się i przybliżających się przedmiotów. Ćwiczenia należy rozpoczynać obydwoma oczami. gdzie duże litery i cyfry będą wielkości cyferek na ręcznym męskim zegarku.: zawody sportowe — biegacze. można stosować bez modyfikacji dla tej wady wzroku. oraz nawyk centralnej fiksacji (focusingu). Po kilku tygodniach powinno być możliwe ćwiczenie z jeszcze większej odległości. lub zakupić mały model naszego “kalendarza". znikający za horyzontem tabun koni.

odszukując ją w kolejnych słupkach (np. a która 31. Dzięki temu. tak aby widzieć cyferki na granicy ostrości. ku naszemu zdziwieniu bardzo łatwe stanie się rozpoznawanie cyferek z odległości. Teraz ćwicz przerzucanie spojrzenia z dowolnie wybranej cyfry miesiąca.). żeby cyferki oznaczające kolejne dni miesiąca stały się lekko rozmazane i nieostre. w styczniu. że jednak zauważasz. czy później zostanie i tak przyswojone przez wzrok. 7. Ćwiczenie na dwa kalendarze Ćwiczenie na dwa kalendarze ma na celu usprawnienie akomodacji oka krótkowidzącego i zmiany ogniskowej. To że nie widzisz. że wiesz jak wygląda “l" pomimo niewyraźnego obrazu będzie to stosunkowo proste zadanie. na literę “E" w każdym z miesięcy. Jednakże nasz umysł i nasza pamięć podpowiadają nam kształt poszukiwanych cyferek. Najpierw jak najdalej po przekątnych. z której przy pierwszej próbie wydawałoby się niemożliwe dostrzeżenie czegokolwiek na tak małym kawałku kartonika. w którym się ona znajduje (podobnie z innymi literami). Co pewien czas wykonuj przerwę na zasłanianie. czy 31 (29-28) nie ma najmniejszego znaczenia. w dobrze oświetlonym miejscu na wysokości oczu. a potem po coraz bliżej od siebie leżących miesiącach. trzy przerwy spójrz na nazwę miesiąca i dokonaj analitycznego patrzenia np. Należy je wykonywać zarówno dwojgiem oczu. a następnie przybliż się do kalendarzyka. Ku twojemu zdziwieniu może się okazać. 16 itd. To samo powtórz z cyfrą 30 i 31. potem po prostych możliwie daleko. W celu zapoznania się z małym kalendarzykiem przy zachowaniu jednoczesnego dynamicznego relaksu wzroku wykonaj następujące ćwiczenie: Postaw kalendarzyk na podwyższeniu. w takiej odległości. gdyż usytuowana jest po lewej stronie na początku słupków z dniami miesiąca. a co dwie. Wykonaj relaks przez zasłanianie. dlatego też. Spróbuj zobaczyć cyfrę “l" w pierwszym miesiącu np. gdyż wyostrzone widzenie wcześniej. jak i .). czy to jest 30. gdyż jest równie łatwa do zlokalizowania — na końcu słupka. przez co nasz wzrok nie wytęża się i pozostaje rozluźniony. co pozwala nam na zobaczenie na wpół w wyobraźni. Nie ma tutaj znaczenia fakt. Następnie zacznij przerzucać spojrzenie po jedynkach kolejnych miesięcy. zamieszczonej w książce “Naturalne leczenie wzroku". Można także stosować odpowiednie ćwiczenia z tablicą Snella (np. nie zatrzymując wzroku na żadnej z nich na dłużej niż i sekundy. W takich kalendarzykach jedynkę jest z reguły najłatwiej odnaleźć. która cyfra to 30. na wpół w rzeczywistości cyferek normalnie niedostrzegalnych. czy ten obraz jest podpowiadany przez umysł.podobnie jak cyfry na nim wydrukowane. chodzi o ruch oczu.

jednakże bez przesadnego forsowania się. Wielu ludziom ćwiczenie to może wydawać się przesadnie dokładne i z tego powodu osoby te odczuwają przed nim podświadomy opór. Mały kalendarzyk trzymaj na tyle blisko oczu. jak i z jednym okiem zasłoniętym (na zmianę). Popatrz na duże “l" na małym kalendarzu. zakończyć ćwiczenie. Przy pierwszych objawach zmęczenia i napięcia w oczach. Usiądź na przeciw “kalendarza dużego". a więc z okien autobusu. z wymalowanym czarnym flamastrem znakiem X na środku każdej znich. Czarną kartkę przypinamy do ściany i na jej środku mocujemy jedną z białych kartek ze znakiem X. który powinien znajdować się na wysokości oczu w odległości będącej granicą “ostrego" widzenia. należy zrobić przerwę na zasłanianie. a gdy to już nie pomaga. Można także zastosować metodę kilkukrotnego obejrzenia tego samego filmu w kinie. gdyż techniki stosowane przy napiętym i zmęczonym wzroku nie są skuteczne. aż dokładnie opanujemy jego wykonanie. praktykowanie techniki “Błysku". Swobodne patrzenie Do wykonania tego ćwiczenia1 potrzebne są dwie kartki papieru formatu A5. Zakładamy. Jeżeli nie jest to możliwe należy kogoś poprosić. Korzystnym urozmaiceniem w rekonwalescencji krótkowidzów. oraz czarna kartka papieru formatu A4. pamiętaj o prawidłowym oddychaniu. a następnie spójrz na dużą jedynkę z dużego “kalendarza". Jeśli żadna z tych możliwości nie wchodzi w rachubę. czy tramwaju. przy zachowanym stanie dynamicznego odprężenia. jak i mały. Zamknij oczy i odpręż się. by w trakcie jego wykonywania odczytywał nam pomału zamieszczony poniżej opis — do czasu. Powtarzaj to ćwiczenie z kolejnymi cyframi. aby cyfry były wyraźnie widoczne. Należy ćwiczyć tak często jak to jest możliwe (3-10 razy dziennie). także w warunkach codziennego życia. przy stopniowym (co kolejny seans) przesuwaniu się o kilka rzędów krzeseł do tyłu. Ćwiczenie to bowiem składa się z wielu szczegółowych instrukcji i jedynie dokładne ich wykonanie może zagwarantować sukces.z jednym zasłoniętym. niż kontynuować je czując wzrastające . Stopniowo zwiększaj odległość od dużego kalendarza. Początkowo przezwyciężenie tego oporu wydaje się niemożliwe i lepiej jest zdobyć się na cierpliwość i przerwać ćwiczenie. Tekst tego ćwiczenia warto nagrać sobie na taśmę. warto przed rozpoczęciem ćwiczenia nauczyć się go na pamięć. mogą być próby czytania podejmowane z większej niż zazwyczaj odległości (i bez okularów). że masz "kalendarz" zarówno duży. zarówno równocześnie dwojgiem oczu.

Zmieszczona poniżej szczegółowa instrukcja jest pomyślana dla krótkowidzów. na przkład zastosować podkład muzyczny w tle . Ćwiczenie można wykonywać stojąc lub siedząc. Wydaje się.) i poruszamy głową lekko w górę i w dół. Następnie . Drugą kartkę papieru ze znakiem X trzymamy w ręku. gitarę klasyczną lub muzykę barokową. Jest to dowód na prawidłowe wykonanie ćwiczenia. Również kartka na ścianie powinna sprawiać wrażenie jakby poruszała się w kierunku przeciwnym do ruchów głowy. Następnie kartka na ścianie — powtórzenie dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. Utrzymując rytmiczny ruch głowy przenosimy wzrok na lewą krawędź białej kartki umocowanej na czarnym tle na ścianie. Przy każdym następnym wykonaniu z pewnością uda się posunąć o krok naprzód. tak aby znak X wydawał się już lekko rozmyty. gdyż dalekowidze wykonują to ćwiczenie dokładnie odwrotnie. że na krawędzi kartki powstaje bardzo jasna pionowa kreska. Następnie ustawiamy kartkę trzymaną w ręku tak by widzieć ostro znak X (normalny wzrok: — ca 35 cm. Teraz otwieramy oczy i rozpoczynamy ćwiczenie z górną krawędzią. że kartka przesuwa się pionowo w przeciwną stronę. Kręcimy dziesięć razy głową i wydaje się. lewa krawędź dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. Korzystnie jest wprowadzić element odprężający w trakcie wykonywania tego ćwiczenia. Następnie unosimy rękę z drugą kartką papieru nieco poniżej linii oczu. Czubkiem nosa zakreślamy dziesięciokrotnie jej lewą krawędź. Powtarzamy całe ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach. Teraz widzimy to. Prowadzimy czubek nosa delikatnie z lewa na prawo i z prawa na lewo wzdłuż poziomej krawędzi. Kartka w ręce. szybkim ruchem przywodzimy ją do samego nosa. co również powinniśmy dostrzec przy omiataniu wzrokiem kartki trzymanej w ręku. przy czym wzrok powinien przesuwać się po lewej krawędzi kartki. odsuwamy ją od siebie maksymalnie. że kartka przesuwa się w przeciwnym kierunku.napięcie i złość. aż do pełnego wyprostu ręki. a następnie. Teraz kierujemy wzrok na kartkę na ścianie i powtarzamy śledzenie górnej krawędzi kręcąc łagodnie dziesięć razy głową — w efekcie krawędź się rozjaśnia. Na ścianie na wysokości oczu mamy kartkę czarnego papieru na której centralnie jest usytuowana biała kartka z czarnym znakiem X. Ponownie widzimy białą kreskę. Utrzymujemy ruch głowy. Oddalamy się od kartki na ścianie dokładnie na odległość granicy ostrości naszego wzroku. Oddychamy głęboko i mrugamy oczkami. Powinno się przy tym wydawać. Ćwiczenie z przesuwaniem powtarzamy również dziesięciokrotnie. Jeśli jesteś dalekowidzem — przeczytaj szczegółowy aneks zamieszczony na końcu opisu. Koncentrujemy wzrok na literze X znajdującej się na kartce trzymanej w ręku. nie odrywając wzroku od znaku X. następnie głęboko oddychamy i mrugamy. Ćwiczenie powtarzamy dziesięć razy.spokojne odprężające utwory na harfę.

Powtarzamy dziesięć razy. z rzadka dłużej niż kilka sekund. Zamykamy oczy i końcem nosa rysujemy czarny znak w powietrzu. by na koniec odtworzyć to ćwiczenie przy zamkniętych oczach. jest to dowodem na skuteczne przeprowadzenie ćwiczenia i jednocześnie podstawą do wyciągnięcia wniosku. utrzymując jednak skręty głowy w lewo i w prawo. Powinno się wydawać. Następnie to samo wykonujemy z dolną krawędzią kartki umocowanej na ścianie. Zamykamy oczy i wyobrażamy sobie znak X znajdujący się na ścianie i w myślach sprowadzamy go bliżej. Znak widziany przed zamkniętymi oczyma powinien być intensywnie czarny. lecz raczej na białej krawędzi lub poniżej. Następnie w identyczny sposób postępujemy z kartką na ścianie. otwieramy ponownie na krótko oczy. przechytrzając tym samym dotychczasowe. że obramowana jaśniejszymi liniami kartka papieru każdorazowo przesuwa się w przeciwnym kierunku. by nie koncentrować spojrzenia bezpośrednio na znaku. kręcąc przy tym dalej głową. Ważne jest przy tym. Powtarzamy całość omiatając wzrokiem dolną krawędź kartki trzymanej w ręku. Nie zapominamy przy tym o głębokim. na jaką jesteś w stanie się zdobyć. Aneks dla dalekowidzów . Jeśli udało się osiągnąć przebłysk ostrego widzenia. wyraźnego. Otwieramy oczy i kilka razy mrugamy. lepiej ćwiczenie przerwać. oczy rzucając przelotne spojrzenie na znak X znajdujący się na kartce trzymanej w ręku. możemy zacząć od początku lub przełożyć wykonanie tego ćwiczenia na następny dzień. które poprzednio przy zamkniętych oczach byli sobie w stanie wyobrazić. Otwieramy oczy i omiatamy wzrokiem (i końcem nosa) wszystkie cztery krawędzie kartki trzymanej w ręku — przez cały czas utrzymując ruch głowy z prawa na lewo i z powrotem. Niektórzy widzą ostro jedynie fragmenty obrazu. nieprawidłowe nawyki świadomego postrzegania (i niepostrzegania). spoglądając na znak trzymany w ręku. Następnie otwieramy. głęboko czarnego znaku X przed oczyma. Jeśli mamy kłopoty z przypomnieniem sobie dokładnego obrazu znaku X.zamykamy oczy i powtarzamy to w pamięci. otwieramy je i przelotnie patrzymy na znak na ścianie. by spojrzeć na znak X trzymany w ręku. Jeżeli jednak udało się ostro i wyraźnie wyobrazić sobie głęboko czarny znak X przed oczami. spokojnym oddychaniu. Jeśli w tym momencie nie możemy sobie wyobrazić ostrego. że jesteśmy w stanie ponownie nauczyć się odprężonego i swobodnego patrzenia. Teraz otwieramy oczy. Potem znowu powtarzamy to ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach i utrzymanych ruchach głowy. Powinniśmy go zobaczyć równie ostro i wyraźnie. Zazwyczaj ostre widzenie znaku X na ścianie osiąga się na mniej niż jedną sekundę. Te mianowicie. Nie należy się jednak denerwować — stosujemy krótki relaks — na przykład ćwiczymy krótkie kołysanie i jeśli mamy ochotę. Zamknij oczy i wyobraź sobie ten znak z taką dokładnością.

Dla dalekowidzów sposób wykonywania tego ćwiczenia jest zasadniczo identyczny, jednak z jedną ważną różnicą: dalekowidz ustawia się w takiej odległości od ściany, by znak X widzieć ostro i wyraźnie, natomiast znak X trzymany w ręku przybliża do granicy ostrości wzroku tak, aby był rozmyty i niewyraźny. Na koniec ćwiczenia należy spojrzeć na kartkę trzymaną w ręku — ostry i wyraźny znak X jest dowodem, że ćwiczenie się powiodło.

ROZDZIAŁ 11 DALEKOWZROCZNOŚĆ
Hipermetropia, albo nadwzroczność. Jest to wada, w której oko wykazuje tendencję do ogniskowania obrazu poza siatkówką. Z reguły nie stanowi problemu przy niewielkich wadach i może być przezwyciężona za pomocą akomodacji. Większość ludzi rodzi się dalekowzrocznymi. Przyczyny powstawania tej wady nie są dobrze zrozumiane, podobnie jak wszystkie inne zagadnienia związane z problemami widzenia. Najczęściej wymienianą przyczyną jest niedostateczna długość gałki ocznej, inne możliwości to odklejenie siatkówki, niedostateczna ako-modacja itd. itd. W wymiarze psychicznym nadwzroczność jest rodzajem zdystansowania się od czasu teraźniejszego i kwestii ważnych tu i teraz. Dalekowzroczność może być także rodzajem patrzenia poprzez filtr lęku. Uwaga dalekowzrocznych jest kierowana w przyszłość i na zewnątrz. Wadę dalekowzroczności można podzielić na dwa rodzaje: Hipero-pia, która występuje u młodych ludzi i trwa do późnej starości, oraz presbiopia inaczej zwana starczowzrocznością, występującą i ujawniającą się u ludzi po czterdziestce, a nawet później. Zgodnie z doświadczeniami i pozytywnymi wynikami stosowania sztuki świadomego widzenia przez dr Batesa i jego następców można stwierdzić, że wszystkie formy dalekowzroczności można częściowo, lub całkowicie doprowadzić do stanu normalnego widzenia. O tym jak bardzo wady wzroku mogą wpływać na cały organizm człowieka, niech świadczy fakt, że hiperopia (dałekowzroczność) bardzo często wywołuje złe samopoczucie i bóle w okolicy skroniowej, zaś gdy jest połączona z chociażby minimalnym zezem rozbieżnym np. w jednym oku, staje się przyczyną bólów i zawrotów głowy oraz nudno-ści. Sztuczne soczewki i lekarstwa mogą czasami zmniejszyć powyższe dolegliwości, ale notowane są przypadki wieloletniego występowania wymienionych objawów, które zostały usunięte dopiero wraz z przyczyną tzn. po skutecznym zastosowaniu metody reedukacji

wzroku dr Batesa. Presbiopia, czyli starczowzroczność jak sama nazwa wskazuje, zwykło się uważać za jeden ze skutków ubocznych ogólnego starzenia się organizmu i postępującego pogorszenia się funkcjonowania wszystkich organów człowieka. Z drugiej strony rzecz ujmując, żyje znaczna liczba osób w podeszłym wieku, które nie zgłaszając potrzeby noszenia okularów, przeczą tezie nieuchronnego pogarszania się wzroku, wraz z postępującym wiekiem. Jakkolwiek trudno zaprzeczyć tezie, że w podeszłym wieku następuje w mniejszym, lub większym stopniu utwardzenie się i zmętnienie soczewki oka, jak również pogorszenie stanu mięśni gałki ocznej, to należy stwierdzić, że techniki metody dr Batesa stanowią skuteczne antidotum, na te niekorzystne zmiany. W reedukacji stanu dalekowzroczności, w tym przypadku hipero-pii, pomocne są wszystkie techniki i ćwiczenia, które wprowadzają oczy i umysł w stan dynamicznego relaksu, a więc: zasłanianie, bujanie, ćwiczenia zwiększające ruchliwość wzroku, ćwiczenie “błysku" na bliską odległość. Do tych wymienionych i opisywanych już ćwiczeń konieczne jest dołączenie ćwiczeń w wyobraźni, oraz technik usprawniających refrakcję i “focusing" (czyli centralną fiksację). Techniki usprawniające refrakcję są analogiczne do tych, które zostały opisane w rozdziale o krótkowzroczności, tylko jakby “odwrócone" w drugą stronę. Na przykład: spoglądamy na duży “kalendarz" z dużej odległości, tak że jest wyraźnie widoczny, a następnie przerzucamy spojrzenie na mały kalendarzyk trzymany na granicy nieostrego widzenia. Oczywiście w obu przypadkach chodzi o odnalezienie tej samej cyfry. Większość ćwiczeń z kalendarzem opisanych w rozdziałach o usprawnieniu ruchu oka, oraz o krótkowzroczności można wykonywać z powodzeniem, z tym, że te dotyczące krótkowzroczności należy niejako przestawić o 180 stopni dla potrzeb dalekowidza. Jak należy przestawiać ćwiczenia przedstawię na pierwszym przykładzie ćwiczenia wyobraźni. Tak jak krótkowidz, stojący na wyobrażonym wiadukcie kolejowym obserwował oddalające się po niekończącym się torze pociągi, znikające za horyzontem, tak dalekowidz powinien obserwować nadjeżdżający i zbliżający się do niego z bardzo daleka pociąg, który w miarę jak się przybliża ujawnia coraz więcej szczegółów, włącznie z tymi najdrobniejszymi. Na przykład: jednym ze szczegółów może być coraz wyraźniej i bliżej widoczny reflektor pociągu, który najpierw jest białą (nie zapaloną) plamką, później daje się w nim wyróżnić metalowe obramowanie i płaskie okrągłe szkło, później można dostrzec za szkłem żarówkę, a w tej żarówce wyróżnić druciki podtrzymywane przez bardziej sztywne pręciki. I tak dalej, ze wszystkimi dostrzegalnymi elementami. Ważne, żeby pociąg się

zbliżał, a w miarę jego zbliżania się nie zmniejszała się ostrość i wyrazistość “widzenia". Sposób widzenia dalekowidza powoduje, że czytany przez niego tekst, sprawia wrażenie szarego i niewyraźnego. W wyniku stosowania podstawowych metod sztuki świadomego widzenia takich jak zasłanianie, słoneczne kąpiele, bujanie, ćwiczenia usprawniające ruchomość wzroku, w sposób pośredni ten stan rzeczy ulega zmianie. Na poprawę tej wady w sposób bezpośredni wpływamy poprzez zastosowanie technik ćwiczenia w pamięci i w wyobraźni. Metoda pracy z “kalendarzami" dalekowidza powinna wyglądać następująco: Wybierz jedną z dużych cyfr, lub liter dużego kalendarza, zamknij oczy i rozluźnij się. Zwróć uwagę na intensywność czerni druku i zauważ, że ten sam kolor, z taką samą intensywnością, został zastosowany przy druku małego “kalendarza", które są widzialne jako szare i niewyraźne. Teraz wyobraź sobie którąś z małych liter, lub cyfr, małego “kalendarza" i postaw na szczycie tej dotychczasowo szarej literki (lub cyferki) czarną kropkę, na dole tego znaku umieść taką samą, a może (jeśli to możliwe) jeszcze czarniejszą kropkę. Przejedź swoim wewnętrznym okiem wyobraźni po tej literce z góry na dół i z dołu do góry kilkakrotnie. Czarne kropki na dole i na górze powinny rozmazywać się po kształcie litery, powodując jej coraz głębsze zaczernienie. Po pewnym czasie mała literka (cyferka) w wyobraźni powinna być wyraźnie widoczna, przekształcić się z szarej i rozmazanej w kontrastujący z białym tłem czarny symbol, przy nie zmienianiu swej wielkości. To ćwiczenie w wyobraźni spróbuj powtórzyć w rzeczywistości z jedną z literek, lub cyfr małego “kalendarza". Być może będziesz widział wyraźnie tylko przez krótki moment, po czym widok cyfry ulegnie ponownemu rozmazaniu. Wtedy powtórz ćwiczenie w pamięci i wyobraźni. Ćwicz 10-20 razy. Następne ćwiczenie jest w pewnym sensie odwrotnością poprzedniego i polega na wyobrażeniu białej przestrzeni, która pozostaje pomiędzy czarno odwzorowanymi formami liter. Spróbuj na chwilę, w wyobraźni skoncentrować się na czerni liter, czy cyferek małego “kalendarza", następnie przerzuć wzrok twojej wyobraźni na białą przestrzeń, która znajduje się wewnątrz litery, czy cyfry, a także zaobserwuj białe tło pomiędzy, oraz pod i ponad literami. Staraj się wyobrazić te białe przestrzenie jako coraz bielsze i coraz jaśniejsze. Bielsze niż mogą być w rzeczywistości. Po krótkiej koncentracji na efekcie pogłębionego dostrzegania bieli tła pomiędzy i

wewnątrz liter, otwórz oczy i kontynuuj ćwiczenie postrzegania białego tła na małym “kalendarzu" pomiędzy, wewnątrz, ponad i pod cyframi, czy literami. Zauważ, czy podczas tego ćwiczenia pogłębiła się automatycznie czerń niejako pomijanych liter i cyfr, oraz czy dostrzegasz kontrast na granicy czarnego druku i białego tła. Ćwiczenia polegające na dostosowywaniu umysłu i oczu do zmiany refrakcji, ogniskowej przy oglądaniu przedmiotów z bliskiej i dalekiej odległości są przydatne i pożyteczne zarówno dla krótko- jak i dla dalekowidzów i zostały opisane w poprzedniej części poświęconej ćwiczeniom na krótkowzroczność. Starczowzroczność, jak wynika z doświadczeń osób stosujących metodę dr Batesa, jest uleczalna i większość osób stosujących tę metodę zanotowało znaczną poprawę jakości widzenia, aż do uzyskania stanu normalnego widzenia. Starczowzroczność, której przejawem jest niemożność wyraźnego i dokładnego widzenia blisko ustawionych przedmiotów, powinna być reedukowana poprzez stosowanie niemalże wszystkich technik sztuki świadomego widzenia, dobieranych według indywidualnych potrzeb i upodobań (oprócz tych na krótkowzroczność). Oprócz technik opisanych powyżej, poprawiających jakość widzenia w przypadku dalekowzroczności, warto w tym przypadku położyć nacisk na ćwiczenia polepszające warunki i możliwości czytania. W warunkach uzyskania (poprzez odpowiednie ćwiczenia) umiejętności osiągnięcia i utrzymania stanu dynamicznego odprężenia zmysłu wzroku, staje się możliwe (początkowo przez krótki okres czasu) rozpoznawanie i czytanie liter bez pomocy okularów. Ponieważ takie czytanie może szybko okazać się męczące, gdy tylko pojawi się napięcie, należy natychmiast przerwać ćwiczenie i wykonać relaks poprzez zasłanianie. Uwaga! Nigdy nie należy wykonywać ćwiczeń w stanach napięcia zmysłu wzroku i zmęczenia. Niezbędnym warunkiem skuteczności ćwiczeń jest wykonywanie ich w stanie dynamicznego odprężenia! Próby czytania tekstu poprzez “wysilanie" wzroku, jego wytężanie i napięcie mogą spowodować nawet pogorszenie się wady. Tak więc podczas prób czytania tekstu bez okularów, należy robić częste przerwy w celu zasłaniania, nasłoneczniania i bujania. Ćwiczenie czytania należy wykonać w następujący sposób: Przeprowadzamy serię ćwiczeń relaksujących narząd wzroku, po czym umieszczamy książkę z drobnym drukiem, w bardzo dobrze oświetlonym miejscu. Patrz na stronę spokojnie, bez najmniejszego wysiłku, równomiernie oddychając i nie zapominając o mruganiu oczyma.

Pozwól oczom wędrować wzdłuż białej przestrzeni pomiędzy liniami druku. Jeżeli w trakcie tego ćwiczenia litery. można je do czegoś prowizorycznie przymocować. Początkowo trzymaj książkę w wyprostowanych rękach i stopniowo ją przybliżaj do odległości ok. patrząc na te dwie oddzielone na odległość granicy ostrego widzenia. gdy promień krzywizny rogówki nie jest równy we wszystkich południkach. Dla osób astygmatycznych najlepsze są ćwiczenia z zakresu ćwiczeń poprawiających ruchliwość wzroku. a następnie w dolnych. by były widoczne. weź książkę z dużymi literami (np. dlatego trzeba . odprężenie. Należy pamiętać. nie próbuj ich jeszcze czytać! Jeżeli w trakcie ćwiczenia jakieś słowo staje się bardziej widoczne. Wykonaj krótkie zasłanianie. wszystkie tak. ani żaden inny rodzaj wyczynu. albo przykleić. po odłożeniu na bok okularów. Przebiegaj wzrokiem po białych pasach tak jakbyś czytał te linie. Stopniowo zwiększaj skalę trudności. lub słowa stały się bardziej widoczne. godne polecenia są następujące techniki. nie zapominając o podstawowych warunkach. które już zostało opisane. wymagające zaopatrzenia się w komplet domina o możliwie największym zestawie kostek. czytanki dla dzieci) i starając się zachować sposób widzenia w stanie dynamicznego odprężenia przeczytaj jeden-dwa wersy. ROZDZIAŁ 12 ASTYGMATYZM Astygmatyzm występuje wtedy. że nie są to zawody sportowe. jak oddech. 30 cm. Co pewien czas rób przerwy na zasłanianie i kąpiel słoneczną. wymawiaj liczby w górnych połówkach pierwszego rzędu domina. 30 cm postaw luzem dwie kostki. Stan ten w wielu przypadkach nie jest stały i podlega wahaniom. mruganie. a następnie w kolejnych rzędach. Nie próbuj widzieć liter czy słów. Następnie oddal się od kostek domina. po czym w górnych i dolnych połówkach na przemian. zaś w tym przedziale ćwiczenia z dominem. Okulary usztywniaj ą rogówkę w takim akurat zmienionym stanie w jakim znajdowała się w chwili badania u okulisty. po czym tak szybko. Obok w odległości ok. jak to jest możliwe. Promienie świetlne przechodzące przez to zniekształcone środowisko skupiają się w sposób nieprawidłowy. Ustaw na wysokości wzroku (np. Dla astygmatyka nauczenie się sztuki pasywnego i dynamicznego relaksu wzroku i takiego właśnie sposobu widzenia. wydaje się być jedyną alternatywną drogą prowadzącą do poprawy stanu narządu wzroku. na brzegu stołu) trzy poziome rzędy domina po 8-10 sztuk w rzędzie. Oprócz ćwiczenia.

oddychamy równo i swobodnie i równie swobodnie mrugamy. Po jednej-dwóch minutach należy zmienić kierunek na pionowy. karton).zachować zrelaksowany umysł i wzrok. Jaka jest suma górnych połówek? A jaka dolnych? Teraz popatrz na pierwszą kostkę i spróbuj przypomnieć sobie jakie liczby są na górnych połówkach kostek następnych. od końca do końca. Pomyłki nie mają istotnego znaczenia. rozpoczynamy pionowy ruch kostkami domina. 6. tak szybko jak to jest możliwe z lewej strony rzędu na prawą. 12 kostek domina ustawiamy na krawędzi stołu. Sprawdź. A oto jeszcze jedno proste ćwiczenie wpływające na poprawę ruchliwości wzroku. Przejedź teraz wzrokiem jeszcze trzy razy i . Trudniejsza wersja tego ćwiczenia wymaga przytwierdzenia rzędów domina do jakiegoś podłoża (np. Siadamy naprzeciwko w zasięgu naszego widzenia i rozpoczynamy “bujanie" oczami. Nie należy starać się dostrzegać pojedynczych kropek. kartonik w górę — głowa w dół. przekręć głowę w lewą stronę i na odwrót. Trzymając kostki domina w dogodny sposób przed oczami. poruszaj nim poziomo tam i z powrotem w zakresie ruchu 15-20 cm. może sprawiać wrażenie niepoważnego. Należy spróbować podczas tego ruchu policzyć liczby górnych połówek. policz ilość kropek w 3. lub zawroty głowy. zabawne. praktycznie jest to niemożliwe. Być może to ćwiczenie jest śmieszne. po prostu należy rozluźnić wzrok i poddać się widokowi jaki się sam ukazuje. najlepiej jest to wykonać w jednym “przejeździe". odpowiednio poruszając głową także w górę i w dół. tak aby można było je trzymać i poruszać w powietrzu. to na dolne. to na górne połówki. Po każdym rzędzie wykonaj zasłanianie. Następnie robimy to samo z dolnymi połówkami. w odległości 8-10 cm. W czasie. tak upośledzoną u osób astygmatycznych. Oczy swobodnie przesuwają się z jednej kostki domina na drugą. ale w rytmie przeciwnym tzn. 12 kolejnych połówkach domin itd. gdy kartonik z dominem przesuwa się w prawo. Trzymając kartonik 8-10 cm przed oczami. ale wbrew pozorom wymienione tutaj ćwiczenia pomogły wielu osobom dotkniętym astygmatyzmem. W ten sposób przesuwające się kropki domina tworzą przed oczami mniej lub bardziej nieprzerwaną linię. w górę i w dół. tym razem pionowo. Zastosuj modyfikacje polegające na spoglądaniu na kostki po przekątnej. a wrażliwe osoby z poważnym astygmatyzmem przyprawiać o chwilowe nudności.

nie chodzi tutaj o pamięć. Popatrz teraz na linie blisko środka. ale my proponujemy użycie koloru jasno żółtego i jasno pomarańczowego. abyś mógł rozróżnić większość linii bez okularów. Powtórz to samo z dolnymi i górnymi połówkami na raz. Rysunek nr 3 należy dwukrotnie powiększyć na dobrej jakości kserografie i pokolorować fluoryzującymi pisakami służącymi do podkreślania tekstu. Spróbuj przejść wzrokiem poza koło. Kolory nie są najważniejsze. Jasne kolory pomagają uaktywnić umysł i stymulują wszystkie meridiany oka. że linie w niektórych kierunkach wydają się być ciemniejsze niż w innych. Wykonaj następujące doświadczenia: spróbuj poruszać głową. albo ziewnąć. można nawet zostawić rysunek czarno-biały. Co zauważasz? Jeżeli jesteś astygmatykiem stwierdzisz. Nie przejmuj się błędnymi wynikami. Podkreśl każdą “szprychę" koła pomarańczowym pisakiem i wypełnij przestrzeń pomiędzy szprychami kolorem żółtym. albo dwie palming. Wewnętrzne koło pozostaw białe. czy o stopień z matematyki. Zasłaniaj każde z oczu osobno i sprawdź czy jest różnica w widzeniu poszczególnymi oczami. ale o twój wzrok. Wykonaj przez minutkę. Spróbuj pomrugać. .sprawdź w pamięci jakie są kolejne liczby w dolnych połówkach kostek patrząc na pierwszą kostkę w rzędzie. Próbuj patrząc obwieść spojrzeniem wewnętrzne i zewnętrzne koło. Zapamiętaj co widziałeś w każdym z tych przykładów. LUSTRO DO LECZENIA ASTYGMATYZMU “Lustro" jest niezastąpionym narzędziem pomocnym w leczeniu przypadków astygmatyzmu. albo patrzeć na “lustro" z boku. Zawieś go na oknie na wysokości oczu i odsuń się na taką odległość. Teraz rysunek jest podobny do tęczówki.

wówczas wszystkie linie powinny być równie czarne. Ćwiczenia z “lustrem" Lustro do leczenia astygmatyzmu daje bezpośredni i pełny obraz twojej wady. Znajdź linię. aby ciemniejsze stały się linie pionowe. W niektórych przypadkach można stwierdzić. Jeżeli twoje okulary nie korygują prawidłowo astygmatyzmu. Powtarzaj sobie. Jeżeli jesteś “typowym" astygmatykiem. że linie poziome wydają się być dla ciebie ciemniejsze. Zacznij od zdjęcia sztucznych soczewek. Lustra — w którym wszystkie zmiany. jakie uda ci się uzyskać i jakie nauczysz się wytwarzać będą się natychmiast odbijać. która jest najbledsza i poruszaj okiem powoli i dokładnie w górę i w dół tej linii wyobrażając sobie. Jeżeli twoje okulary w pełni korygują astygmatyzm. że wewnętrzne koło nie jest idealnie okrągłe. Możesz używać go jako narzędzia działającego na zasadzie sprzężenia zwrotnego. że jesteś . a odległości pomiędzy nimi identyczne. że przestrzeń pomiędzy liniami zbliżonymi do poziomu jest większa niż odległości pomiędzy pionowymi “szprychami". Twoim zamiarem jest sprawić. wówczas nadal niektóre spośród linii będą ciemniejsze od innych.Diagram do ćwiczenia “lustro". Spróbuj popatrzeć na “lustro" w swoich okularach. że staje się ona coraz ciemniejsza i czarniejsza. Mrugaj i oddychaj w naturalnym rytmie. Możesz także zauważyć. linie poziome powinny wydawać się wyraźniejsze i ciemniejsze od linii pionowych. Powiedzmy. rozluźnienia się i kilku głębszych oddechów.

że będą one pracować z korzyścią dla ciebie. Jeżeli jesteś bliskowzroczny. nieznaczne zaburzenie równowagi mięśni oczu może być przyczyną złego samopoczucia. że metody i ćwiczenia relaksu zarówno pasywnego jak i dynamicznego są ze wszech miar zalecane. Nie znaczy to. “Lustro" astygmatyczne pozwoli ci przekształcić twoje zwyczajowe wzrokowe zniekształcenia w taki sposób. że techniki dynamicznego i pasywnego relaksu mogłyby być źle zastosowane i wykonane. nawet w najcięższych przypadkach schorzeń wzroku. jaki efekt na twój wzrok ma zabawa z kółkiem. Podkreślić jednakże należy. zarówno jak chodzi o napięcie zmysłu wzroku. w domu. że linia w dowolnie wybranym przez ciebie kierunku jest ciemniejsza od pozostałych ale twoim celem jest uczynienie ich wszystkich równie ciemnymi. to znaczy rozbieżność jednego lub obu oczu. Huxley'a “The Art of Seeing": Zrelaksuj się poprzez zakrycie dłońmi oczu. to warto zawiesić kółko w oknie. z bólem głowy i nudnościami włącznie. wrażenie odczuwania dynamicznego relaksu może być mylnie zinterpretowane i niewłaściwie zastosowane. aby w czasie przerw w pracy można było wykonać serię ćwiczeń i sprawdzić co w rzeczywistości dzieje się z oczami. Oto bardzo dobry przykład ćwiczenia stosowany w przypadku zeza opisany w książce A. Wówczas te ćwiczenia nie polepszyły sytuacji praktykującego sztukę świadomego widzenia. aby uzyskać większy kontrast pomiędzy czernią i fluoryzującymi kolorami twojego “lustra". gdyż przy tego rodzaju wadach. ROZDZIAŁ 13 ZEZ Dla osób z bardziej skomplikowanymi rodzajami zeza. możesz także sprawdzić rzutem oka za okno. ale że następujące po nich ćwiczenia mogłyby być wykonywane przy nie usuniętym w dostatecznym stopniu napięciu zmysłu wzroku. Po pewnym czasie praktyki. Mała. Kluczowym zagadnieniem jest zrelaksowanie twoich oczu na tyle na ile potrafisz. następnie weź ołówek i trzymaj go . Pomocne jest także zawieszenie kółek w pracy. że linia staje się coraz to ciemniejsza. Być może zechcesz rozpocząć to ćwiczenie od masażu twarzy wokół oczu i kilku minut palmingu. często niedostrzegalna wada wzroku. niezbędna jest pomoc wykwalifikowanego instruktora.zrelaksowan(a)y (oby tak było naprawdę) i wyobrażaj sobie. jak i ogólnego samopoczucia. będziesz w stanie sprawić.

ale zachowają swoją odległość od siebie. Te dwa obrazy ołówka będą sprawiały teraz wrażenie ruchu w przeciwnym kierunku do ruchu głowy. “odpuścić sobie" i wyobrazić. Po czym przybliżaj ołówek coraz bliżej siebie normalnie mrugając oczami. jeśli . tym razem wyobrażając sobie jednak. Gdy oczy pozostają skupione na tym oddalonym obiekcie. potem spojrzeć ponownie przez szczyt ołówka na jakiś oddalony przedmiot w drugim końcu pokoju. tak jak to robimy zazwyczaj — i oczywiście nie przestawać patrzeć na ten oddalony przedmiot. na wysokości oczu. l znowu zamknij oczy i powtórz ten cały proces. (A jeśli chodzi o silnego zeza.) Gdy te dwa obrazy będą widziane zbyt blisko siebie. Dla równolegle ustawionych oczu. z czubkiem skierowanym w stronę nosa. Rób to dalej. Należy wykonać to pół tuzina razy. Gdy to zostanie już osiągnięte. to te dwa obrazy ołówka. Ćwiczenie to można powtarzać często w przeciągu całego dnia. ołówek umiejscowiony bliżej oczu będzie sprawiał wrażenie rozdwojonego. po czym ponownie otwórz oczy i zweryfikuj swoją wyobraźnię. że ciągle jeszcze patrzymy na ten oddalony przedmiot. to zmień jego pozycję z poziomej na pionową. to należy zacząć bujać delikatnie z jednej na drugą stronę głową. Ale tam. dystans między dwoma obrazami ołówka okaże się dużo mniejszy. to zjawisko to w ogóle nie da się zaobserwować. jakby były oddalone od siebie o około dziesięciu centymetrów. w którym będą mogły zaopatrzyć umysł w środki do widzenia właśnie takiego obrazu. poprzednio widziane w mniejszym odstępie. gdy otworzymy ponownie oczy i spojrzymy jeszcze raz w rzeczywistości na ten oddalony przedmiot.na odległość wyciągniętej ręki. to oczy automatycznie zmierzać będą do takiego położenia. Należy skupić się na ołówku i aby uniknąć wytrzeszczania oczu. W związku z tym. Gdy wyraźnie wyobrazimy sobie normalny obraz. Kiedy ołówek będzie już blisko twarzy. będą teraz sprawiały wrażenie (oczywiście jeśli twój obraz wyobraźni był czysty i dokładny) dalej od siebie oddalonych. spokojnie i regularnie mrugając oczyma i oddychając. należy zamknąć oczy. przy czym odległość między tymi dwoma obrazami ołówka powinna zostać trochę zwiększona. że będą odpowiadały obrazom rzeczywiście oddalonych obrazów ołówka. że ołówki są jeszcze dalej od siebie oddalone. gdzie występuje brak równowagi mięśni. Trzymaj go tak bezpośrednio na wysokości nosa po prawej jego stronie w odległości około dziesięciu centymetrów od twarzy. gdy obydwa obrazy będą od siebie mniej więcej tak oddalone. aż do czasu. trzeba przesuwać szybko uwagę ze szczytu do jego podstawy. te dwa ołówki będą wyglądały.

to szczególnie podczas czytania nachodzą nas silne pokusy. jak już to było wspominane jest niezmiernie trudną czynnością dla naszego wzroku. które okażą się o wiele wyraźniejszymi niż były w trakcie czytania. musimy ograniczyć swoją niecierpliwość i intelektualną żarłoczność. Po tym możesz powrócić do . Często jest też praktykowane nawet przez kilkanaście godzin dziennie. Czytanie. Pierwszą rzeczą. Zainteresowanie tym co czytamy pogłębia nasze. a długotrwałym następstwem będzie stopniowa poprawa dawno nabytych nawyków nierównowagi mięśni. Niewłaściwe funkcjonowanie staje się nawykiem. którego tak usilnie potrzebują. relaks jest jedną z elementarnych zasad. W związku z tym. a którego ich bezustannie pozbawiamy poprzez nawyki niewłaściwego używania. Kolejny rozdział prezentuje krótki esej autorstwa cytowanego już A. dzięki którym moglibyśmy to osiągnąć. bez częstego odpoczynku i odprężenia się. co może rodzić napięcia w organach wzroku i rzeź to powodować wady tego narządu. którą powinniśmy uczynić to zdać sobie sprawę. dążenie do posiadania wytyczonego celu. jakże ludzkie. “Odpuść sobie" i wyobraź ostatnie przeczytane słowo i następujące po nim znaki przestankowe. Przyswajając sobie następujące proste zasady. oczy. Następnie.wprowadzeniem do niego będzie odprężenie poprzez przykrycie oczu dłońmi i towarzyszyć mu będzie swobodne mruganie i regularne oddychanie. Tak bardzo chcemy przeczytać jak najwięcej w możliwie jak najkrótszym czasie. wyraźne i nie wymagające wysiłku czytanie nie może być niestety osiągnięte. lecz odprężenie i rozluźnienie mięśni. W początkowych etapach reedukacji wzroku. powinniśmy ograniczyć naszą niecierpliwość i zachłanność w celu dostarczenia oczom i umysłowi odprężenia. Natychmiastowym rezultatem będzie nie zmęczenie. którym jest odczytanie jak największej ilości jakiegoś pisma w jak najkrótszym czasie i z możliwie najmniejszym stopniem zmęczenia. aby nieprawidłowo używać oczu i umysłu. podczas każdego czytania. na sekundę lub dwie. i że takie usilne dążenie do wytyczonego celu jest tylko samoośmieszaniem się. że kompletnie zaniedbujemy prawidłowe i naturalne metody. Innymi słowy. ROZDZIAŁ 14 CZYTANIE Gdy jesteśmy dotknięci jakąś wadą wzroku. dzięki której możemy zrealizować swój cel. a przez to osłabiamy nasz wzrok. z pewnością dostarczymy naszym oczom i umysłowi odpowiedniego odprężenia: Pierwsza: Na końcu każdego lub co drugiego zdania zamykaj. Huxley'a dotyczący czytania. ale za to z największym stopniem sprawności intelektualnej. Po ponownym otworzeniu oczu spójrz na to słowo i znaki przestankowe. że podczas czytania bardzo chcemy osiągnąć cel.

Trzecia: Jeżeli jest osiągalne światło słoneczne. później otwarte i powtórz to jeszcze raz. Po dwóch lub trzech powtórzeniach zakryj na chwilę oczy dłońmi i powróć do czytania. jak te. aby spojrzeć analitycznie na litery lub cyfry tego kalendarza. wziąć wymyślone pióro i postawić kropki intensywnej czerni na jej szczycie i u jej podstawy. ale powinni oni zdać sobie sprawę z tego. Jeżeli natomiast czytasz przy świetle dziennym. używać tej metody. przed i w czasie czytania. przypomnieć sobie właśnie widzianą literę. Alternatywnie możesz zamknąć oczy.swego zadania. Od czasu do czasu odrywaj wzrok od swojej książki. to spraw im taką kąpiel pod silną. po czym otwórz oczy i wyobraź sobie. to przed przykryciem oczu dłońmi nastaw je do niego. Następnie wyobraź sobie. że to tło jest jeszcze bielsze niż było w rzeczywistości. Ćwiczenie to nie ogranicza się tylko do starszych ludzi z uszkodzonym wzrokiem. spójrz na biel wokół i w środku tych liter i spróbuj widzieć je tak białym. Ktokolwiek. zaś pewne specyficzne “upokorzenie" ich zniecierpliwienia okaże się prawdopodobnie bardzo budujące dla charakterów. Przesuwaj teraz uwagę z kropki na kropkę pół tuzina razy. Druga: Przerywaj czytanie na końcu każdej lub co drugiej strony na kilka minut. to spoglądaj na jakiś oddalony obiekt za oknem. zakryj oczy dłońmi i możesz kontynuować czytanie. Chciwym łowcom sukcesu z pewnością będzie się to wydawało na j nieznośni ej szą przeszkodą i niewygodą. abyś dogodnie mógł widzieć zawieszony na przeciwległej ścianie kalendarz lub jakiś inny dobrze znany arkusz papieru zapisany dużymi literami. że widzisz idealnie takie same kropki intensywnej czerni na tej prawdziwej literze i kilkakrotnie powtórz całe ćwiczenie. że przerwy te łatwiej i szybciej doprowadzą ich do celu. które sobie poprzednio wyobraziłeś z zamkniętymi oczyma. Obserwuj je swym wewnętrznym okiem na płaszczyźnie białego tła. Jeszcze raz zamknij oczy i powtórz to ponownie. Piąta: Do pomocy lepszego czytania mogą zostać zaangażowane pamięć i wyobraźnia. lub na jej prawym i lewym boku. dzięki którym dalekowidzowie mogli poprawić swój wzrok podczas czytania poprzez swobodne patrzenie na mikroskopijny druk — przede wszystkim na białe przestrzenie między kolejnymi wierszami. kto odczuwa trudności przy czytaniu może z korzyścią. Otwórz ponownie oczy. elektryczną lampą. aby móc zakryć oczy dłońmi. Jeżeli jednak słońca nie ma. Przerwij czasami czytanie. Szósta: w rozdziale poświęconym dalekowzroczności podano kilka sposobów. . wpierw zamknięte. Czwarta: Podczas czytania usiądź tak. “odpuść sobie" i zapamiętaj przeczytaną pojedynczą literę lub całe słowo.

gdy znajdują się. poprzez częste akty rozmyślnego powstrzymywania się od niego. Lecz po krótkim czasie stwierdzimy. Marszczenie brwi jest oznaką nerwowego napięcia mięśni w obrębie oczu i nieprawidłowo skierowanej uwagi wraz z wysiłkiem poświęconym widzeniu. może sprawić wrażenie czegoś niepokojącego. Druga: Nie wytrzeszczaj oczu i nie staraj się równie dobrze widzieć wszystkich części całej linii lub frazy. Z osiągnięciem dynamicznego odprężenia i prawidłowego funkcjonowanią mięśni. a psychiczne i fizyczne napięcie usunięte. że to w niemałym stopniu przyczyniło się do wyraźnego i nie wymagającego wysiłku czytania. są też łatwiej odbierane jako przerwy w jednolicie białym tle. tak jak i we wszystkich innych sytuacjach widzenia. nawyk marszczenia brwi zniknie. Często mrugaj i oddychaj łagodnie. Rozważmy teraz odpowiedni sposób samego aktu czytania. Najlepiej ci się powiedzie. w locie. Poprzez przymykanie powiek ograniczamy wielkość naturalnego pola widzenia i w ten sposób pozbawiamy się niektórych z wywołanych bodźców (i części rozproszonego światła). skoncentruj się raptownie na czole i przyłap mięśnie twarzy na tym zabronionym triku. Odmiennie do marszczenia brwi przymykanie powiek ma swój sens. Ale jego odejście może zostać jeszcze przyspieszone. Wyrazy i litery będą tak dostrzegane. który aktualnie jest odczytywany. nieprawidłowo pokierowana uwaga i wytrzeszczanie oczu. W środku czytania. niż gdy pozostają unieruchomione przez niewzruszone gapienie się. Utrzymuj nieprzerwany ruch oczu i uwagi. tak powiedziawszy. a w ten sposób wprowadzisz do gry centralną fik-sację. Trzecia: Podczas czytania nie marszcz brwi. W celu zlikwidowania tych przeszkód należy w trakcie czytania pieczołowicie przestrzegać następujących prostych zasad: Pierwsza: Nie wytrzeszczaj oczu i nie trzymaj sztywno i przez długi czas bez ruchu powiek. głęboko i rytmicznie. Tutaj. Na początku technika czytania. Potem zamknij na moment oczy “odpuść sobie wszystko" i umyślnie pogłaszcz brwi. jak na rzeczy istniejące tylko dla samych siebie i wymagające w dodatku odszyfrowania. którymi każda sesja z książką powinna być rozpoczynana i przerywana. największymi wrogami są napięcia. niż gdy patrzy się na nie. dochodzących do oczu z nie obserwowanej części czytanej . Litery i słowa będą widziane o wiele łatwiej. gdy pozwolisz oczom na nieprzerwane przebieganie w tą i z powrotem wzdłuż białej przestrzeni pod linią druku. Czwarta: Nie przymykaj powiek podczas czytania. polegająca na szybkich ruchach oczu po białych przestrzeniach pomiędzy wierszami. jakby były między krótkimi następującymi po sobie przesunięciami wzroku.Tyle o tych prostych technikach odprężania.

Częściowe przymknięcie powiek sprawia.strony. połóż czarny papier na otwartej stronie książki. musimy likwidować je w samym źródle — na drukowanej stronie. Dlatego też. ale tendencja ta jest szczególnie zauważana wśród tych. Gdy dojdziesz już do końca jednego wiersza przesuń otwór w dół do następnego i tak dalej. Wszystko co do tego potrzebujemy. to arkusz grubego. Patrzenie spomiędzy wpółprzymkniętych powiek jest niewątpliwie sposobem na natychmiastowe polepszenie wzroku. Na szczęście. Prawdopodobnie wzrok będzie przez to jeszcze gorszy niż był w przeszłości. tak aby pozostawały nienapięte i otwarte na swą normalną szerokość. u których występuje zmętnienie rogówki lub innych. przez którą trudne jest wyraźne widzenie. gdy osiągniemy oczekiwaną szerokość. linijka i ostry nóż. ale za to natychmiastowe polepszenie trzeba będzie zapłacić w przyszłości — podniesionym napięciem. W środku kartki wytnij otwór trochę dłuższy od przeciętnego wiersza i wystarczająco szeroki. a w ten sposób zostaje jednocześnie zredukowana gęstość mgły spowodowana rozproszeniem światła. Zamiast likwidować braki skupienia i niepotrzebne oświetlenie w odbiorniku tzn. czarnego papieru. tak że przez zwykłą samoobronę musielibyśmy powrócić do naszych starych i złych nawyków. w oku. poniżej aktualnie czytanego wiersza. aby przykryć. rozpraszają światło w rodzaj świetlnej mgły. Można to osiągnąć za pomocą paska czarnego papieru. komu . Nieprzejrzysto-ści takie powstają w analogiczny sposób do parujących cząsteczek wody zawieszonych w powietrzu jesiennego poranka. zmęczeniem i postępującym. Świadome odprężenie powiek. W tym też miejscu przymocujemy ten pasek spinaczami biurowymi). aby pomieścił w sobie dwa wiersze (szerokość tego otworu może być dostosowana do indywidualnych życzeń i do różnych rozmiarów liter. Weź wystarczającą ilość czarnego papieru. Ten absurdalnie prosty pomysł okaże się z pewnością pomocny każdemu. dzięki której można osiągnąć ten sam efekt co przy przymkniętych powiekach. Większość osób z wadami wzroku czyta przez wąską szparkę między rzęsami. aż do momentu. dalszym osłabieniem zdolności widzenia. jest bardzo istotne znalezienie jakiejś metody korygującej tą niepożądaną tendencję. istnieje jednak bardzo prosta mechaniczna metoda. mniej więcej trzy milimetry. Skurcz ten zwiększa napięcie wkoło oczu i odbija się wzmożeniem napięć psychologicznych w umyśle. że duża część oświetlonego pola widzenia zostaje zredukowana. powiedzmy. nie będzie niestety wystarczające. Gdy wszystko zostało już przygotowane. przesuwanego od góry tego otworu. dolną krawędzią otworu. połowę przeciętnej wielkości strony książki. Ale zwężenie szczeliny między powiekami wymaga ciągłego skurczu mięśni. przejrzystych tkanek oka. w normalnych przypadkach.

polegającą na szybkim przesuwaniu w tą i z powrotem naszego wzroku po białej przestrzeni bezpośrednio pod linią druku. a czytanie z jego pomocą będzie na początku prawdopodobnie raczej irytujące. Tym.czytanie sprawi jakąkolwiek trudność. zadanie fantazyjnego widzenia białych przestrzeni pomiędzy wierszami bielszymi niż są w rzeczywistości zostanie ułatwione. Cząsteczki kurzu rozpędzone w polu elekrostatycznym monitora. Taka praca bardzo męczy wzrok. gdy te białe przestrzenie będą obserwowane (następnie zapamiętane) wspólnie z tworzącą kontrast czarną ramką. tym bardziej jeśli się myśli. W ten sposób pobudzony zostanie centralny obszar siatkówki i doprowadzony do takiego funkcjonowania. ROZDZIAŁ 15 NIE TRAĆ OCZU PRZY KOMPUTERZE Rozdział ten jest kierowany głównie do osób. które godzinami patrzą w ekrany komputerów. Wyraźna krawędź czarnego papieru działa. ile może zostać przyjęte przez macula lutea. monitory. Ponadto. Promieniowanie monitora. W szczególnych przypadkach nawyk próbowania jednoczesnego zobaczenia zbyt dużej ilości tekstu można błyskawicznie skorygować poprzez używanie nie dłuższego. niż dwa centymetry otworu. Aby tę niedogodność ograniczyć do minimum. 3. etc. Otwór taki pozwoli osobie z niego korzystającej widzieć tylko tyle z danej linii. jaki jeszcze nigdy mu się nie przydarzył. podwoi to wyrazistość odczytywanego tekstu — i to wtedy. gdy podejmowano próby jednoczesnego widzenia całych fraz i wersetów z taką samą wyrazistością. zmieniaj kolejno otwór z długiego na krótki. Skupianie wzroku ciągle na tej samej odległości. 2. którzy cierpią na nieprzejrzystość rogówki lub innej tkanki oka. że dzięki niemu będzie możliwe nabycie pozytywnych nawyków funkcjonowania wzroku. warto więc wiedzieć jak wynikające stąd zagrożenia można zmniejszyć. Ten mały otworek powinien być w miarę szybko przesuwany z jednego na kolejne słowo wzdłuż jednej linii. Czytanie przez otwór ułatwi metodę stosowaną przeciwko wytrzeszczaniu oczu. Szkodliwe czynniki A oto uproszczona lista szkodliwych czynników: 1. po której spokojnie i głęboko przejeżdżać mogą oczy. . a szybkie przesuwanie wzroku wewnątrz tej ograniczonej przestrzeni wprowadzi do gry fo-vea. gdy powieki zostaną całkowicie otwarte i odprężone. Nie powinno sprawić większych trudności podjęcie na krótki czas jakiegoś przykrego zadania. jak pewnego rodzaju szyna. o której przed chwilą mówiłem.

4. Szczególnie polecane są wszystkie ćwiczenia odprężające i poprawiające ruchliwość wzroku opisane w rozdziałach 68. salicylany. Otóż praca przy komputerze nie uchodzi za ciężką. Ad. W rezultacie oko jest bombardowane tysiącami drobinek kurzu. niekiedy pomaga zmiana rozdzielczości (jeśli pracujemy w trybie graficznym). Możemy łatwo poznać czy nasz komputer posiada monitor stanowiący zagrożenie pod tym względem. Wystarczy zbliżyć do ekranu kartkę papieru.. Drgania obrazu. 5. ale także o te. olejki syntetyczne. 1. Takimi lekami są: epinefryna. Ad.. pracujemy często nawet wtedy.. . sulfonamidy. etc. Naładowane cząsteczki kurzu ulegają przyspieszeniu w polu elektrostatycznym monitora i uderzają w oko. środki znieczulające miejscowo. któreś z opisanych wcześniej ćwiczeń.. których na pozór nie widzimy. Jeżeli monitor umieszczony jest na tle jasnego okna to musimy go mocno rozjaśnić. Powinna się zsunąć pod własnym ciężarem. Przy nowszych monitorach taki ochronny ekran nie jest już potrzebny. Monitory nowej generacji charakteryzują się bardzo niskim poziomem szkodliwego promieniowania. a to z kolei podnosi poziom promieniowania. tetracykliny. sulfonamidy. Ad. Radą na to jest dobra karta graficzna i dobry monitor. cyklaminiany. estrogeny. które wywołują uczulenie na światło: pochodne tiazydu. Wymienione zagrożenia można nazwać bezpośrednimi. ale nie jest dla wzroku całkiem naturalne. Wszystko to służy łatwiejszemu skupianiu uwagi na ekranie. Niestabilność obrazu bardzo szybko daje się we znaki. Szczególnie dokuczliwie promieniują monitory starego typu. Nie idzie tylko o wyraźne drgania. Niekorzystne relacje świetlne. 4. Dodatkowe ćwiczenia dla pracujących przy komputerach umieszczono na końcu książki. to nie jest dobrze. kiedy chorujemy: bo nie ma nas kto zastąpić. Radą na to jest stosowanie uziemianych ekranów ochronnych. Można temu stosunkowo prosto zaradzić wykonując co jakiś czas. kortykosteroidy. Nie wyczerpuje to całej listy. Istnieją też leki. których skutki uboczne uwidaczniają się jako stany uczuleniowe powiek i spojówek. Jeżeli przylgnie ona do jego powierzchni. które mają przyciągnąć wzrok — wciągnąć siedzącego przed komputerem w wirtualną przestrzeń na płaszczyźnie. ale zahacza o grupę często używanych środków. Ad. bo czas nagli. Firmy produkujące oprogramowanie wymyślają coraz to nowe rozwiązania plastyczne. Promieniowanie to można osłabić ekranami ochronnymi. penicyliny. ale trzeba wspomnieć o jeszcze jednym problemie. 5. Ad. barwniki. 3. Ale w tym okresie zażywamy często leki. 2.

przerywników graficznych. Okulista stwierdził niewielką krótkowzroczność i przepisał okulary.. wręcz banalnym — nieprawdaż? Dlaczego w takim razie większość osób odwołuje się do terapii zastępującej miast regulacyjnej? Dwa podejścia do terapii A teraz przykład “z życia wzięty". Pogorszyła się ostrość widzenia.coś. tam siedlisko od urodzenia2 pojawiły się inne bakterie. Od pewnego czasu dokuczały mu oczy. Wydaje się to naturalnym myśleniem. . Jakie mogą być konsekwencje przeciążania wzroku przy komputerze? Różne. które miały •'Istnieje też możliwość. że wszystkie te wymienione szkodliwe czynniki przyspieszają proces starzenia się wzroku. Ustaliła się nowa równowaga. niekorzystna. Zaczęło się dosyć typowo. że przeciążył wzrok. Pomogło na pewien czas i to radykalnie. Tymczasem Nowak zareagował jak przy infekcji. Nasilają one bowiem różne przemiany fizykochemiczne.Musimy sobie zdać sprawę z tego. Krople zastąpiły wysiłek organizmu. więc ktoś mu podrzucił krople. A przecież wszystkie te dokuczliwe objawy były informacją. jest grafikiem komputerowym. Pan Nowaic pracuje w telewizji. które mogą prowadzić do uszkodzenia komórek oka. że była to reakcja uczuleniowa na aspirynę i światło monitora. część obsady studia rozchorowała się na dobre. odczuwamy rozmaite dolegliwości. Uruchomione zostały mechanizmy naprawcze. Jakoś przetrwał przeziębienie — pomogła aspiryna i mocna kawa. Sezon grypowy. ale niektórych niestety nie potrafimy odwrócić. dopóki organizm jest w stanie zachować równowagę w tym obszarze. zależy to od naszych predyspozycji. denerwowały zaczerwienione brzegi powiek. doskwierało uczucie piasku pod powiekami. aby nie przeciążać wzroku. przekrwienie wzmagało metabolizm1. niektórym możemy zapobiegać dbając o odpowiednie składniki w pożywieniu. Krople do uczu zażywane przez dłuższy czas skutecznie wyjałowiły środowisko i w miejsce bakterii.. Pan Nowak wybrał drogę terapii zastępującej. Warto jednak podejść do tej problematyki w następujący sposób: wszystkie te szkodliwości nie dają o sobie znać. Część tych zmian jest odwracalna. Dopiero kiedy mechanizmy adaptacyjne są niewystarczające. Sulph. a wszystko to na określoną porę — “na wczoraj". biochemiczne. albo grzyby. ale po kilku tygodniach krople przestały pomagać. Jego praca polega na przygotowywaniu różnego rodzaju “zajawek". Nowak został praktycznie sam i spędził kilkadziesiąt godzin w pracy. Co prawda oczy miał jak królik. trzeba było obciąć końcówkę. takie kapsułki.

nie stanowią one dlań zagrożenia. zmiana trybu życia4. Odróżnia to home-opatię od innych. w których pobudza się cały organizm licząc na to. niespecyficznych metod regulacyjnych. klimatoterapię. Dlatego trzeba uważnie zanalizować swoje odczucia. To bardzo dobrze określa sposób postępowania. która przekłada się na bardzo skomplikowany ciąg reakcji i bodźców. Otóż choremu podaje się taki środek. które “popychają" organizm w tę samą stronę. Środki homeopatyczne nie działają bezpośrednio na czynnik chorobotwórczy. który u zdrowej osoby wywołuje objawy podobne tym. zaledwie zarys idei. To i owo o homeopatii Homeopatia zaliczana jest do metod regulacyjnych. które nasilają lub osłabiają objawy. Idea jest następująca. balneoterapię. szczególną uwagę zwracając na czynniki. że dziecko po urodzeniu kładzie się matce na brzuchu — pozwala to miedzy innymi na skolonizowanie skóry noworodka przez bakterie mające siedlisko na skórze matki. aby szybciej mógł pokonać potrzebną drogę3. Niektórzy może wiedzą o tym. W homeopatii określa się to mianem modalności. pchnąć go we właściwym kierunku. Samo pojęcie równowagi (homeostazy) jest bardzo złożone. Ponieważ organizm sam wie. Wyróżnia się jednak tym. Jej środki mają za zadanie pobudzić organizm. Takich bodźców dostarcza metoda homeopatyczna. albo chemioterapia. Co należy więc zrobić. Przy doborze środka homeopatycznego ważne jest aby rzeczywiście był podobny. Wraz z mlekiem matki noworodek otrzymuje informację o tych bakteriach. może to być terapia regulacyjna. pathos = cierpienie. zalecona przez lekarza. Rolę takiej nieswoistej terapii regulacyjnej bardzo często może odegrać. Tym samym nie wywołuje skutków ubocznych5. ich zadaniem jest pobudzić oraganizm. że znajdzie siły na zwalczenie procesu chorobowego. Jeżeli pojawiają się jakieś objawy. gdzie jest “właściwy kierunek" to źle dobrany środek po prostu nie zadziała. itp.Na czym polega podejście regulacyjne. wręcz przeciwnie. Traktujemy organizm jako autorytet w swoich sprawach. Ale wróćmy do homeopatii — nazwa tej metody leczenia pochodzi od greckich słów Homoios = podobny. *Gdyby pan Nowak zaraz po tym długim dyżurze wyjechał na dwutygodniowy urlop prawdopodobnie zmiany chorobowe nie zdążyłyby się utrwalić. jakie obserwujemy u chorego. Jeżeli idzie o fitoterapię to w zależności od sposobu stosowania ziół. Do tych metod zaliczyć można leczenie dietą. że dobór środków jest specyficzny dla rodzaju zaburzenia. Otóż zastosować takie bodźce. 3 Oczywiście jest to bardzo grube uproszczenie. Niekiedy jedna taka modalność pozwala wybrać odpowiedni środek z trzech na 2 . jest to prawdopodobnie najszybszy sposób przywrócenia równowagi. Niekiedy granica pomiędzy metodami regulacyjnymi a zastępującymi bywa bardzo płynna.

wysuszenie śluzówek. acetylocholina odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu fizjologicznej wilgotności błon śluzowych. Ochotnicy zażywają środek nie wiedząc o nim nic. następnie analizuje się objawy jakie się u nich pojawiają. Karoten jest przetwarzany w aktywną witaminę w miarę 5 . oczy suche. Tego typu badań nie należy się obawiać ponieważ w homeopatii stosuje się bardzo duże rozcieńczenia wyjściowych substancji. źrenice miała rozszerzone. W ten sposób prowadzi się zresztą homeopatyczne badania leków i gromadzi wiedzę zawartą w opisach działania środków homeopatycznych. Przede wszystkim profilaktyka Chińskim medykom płacono. Jeżeli byśmy jednak taki środek zażywali wiele tygodni mogłyby się pojawić niektóre objawy charakterystyczne dla danego środka. zaobserwowała u siebie natępujące objawy: nie mogła wręcz znieść światła monitora. samej witaminy A zwanej retinolem i prowitaminy zwanej B-karotenem. wcale nie musi pracować przy komputerze. przeciąg. spojówki jasnoczerwone. a wszystko zaczęło się “wczoraj po południu". Objawy powyższe znajdziemy w opisie środka Belladonna i rzeczywiście kilka dawek Belladonna D6 wyeliminowało chorobę w ciągu dwóch dni. przeszkadzało jej bardzo światło świetlówek. lecytyny. aby tak chorować. że pani M. stosuje się go w leczeniu. kiedy dla ochłodzenia atmosfery w pracy kilkakrotnie otworzyła okno. W nowoczesnym społe-czeńswie oczywiście takie “absurdalne" pomysły są niedopuszczalne. że procesy starzenia się komórek są przyspieszane jeżeli brakuje naturalnych antyutleniaczy. witaminy C. które cofają się natychmiast po odstawieniu środka. być może to prawda. nie był chętny do płacenia. Coś jeść musimy W pożywieniu nie powinno brakować choliny. Ta ostatnia występuje właściwie w dwóch formach. że będzie regularnie otwierać okno. Naturalne antyutleniacze to witaminy C. gwałtowne pojawienie się objawów. A. i witamin B — czyli substancji. Trzeba także pamiętać o tym. palące. Jeżeli kogoś dopadła choroba. Wszystkie wymienione objawy przyczyniły się do wyboru środka. jakby wypełnione krwią. ale będzie jej się to zdarzać częściej niż innym — jeżeli przeciąża wzrok. Oprócz wpływu na koncentrację. kiedy wszyscy byli zdrowi. zaczerwienienie spojówek. procesy zapamiętywania.. Nadwrażliwość na światło. które wspomagają naturalne enzymy komórkowe w walce z wolnymi rodnikami.. często niemierzalne analitycznie. Oczywiście ktoś może powiedzieć. Lekarz prowadzi przecież interes oparty na istnieniu chorych. Cóż. Wystarczy. Pani M. A że choruje podobnie — cóż.pozór odpowiednich. substancji. od których zależy synteza acetylo-choliny. Na podstawie tych objawów. E. informatycy mają oczy jak wszyscy.

to najlepszym wyjściem wydaje się “suplementacja". np. Substancji. Profilaktyka ziołowa i homeopatyczna i. fixów. Istotnym źródłem witaminy C są także ziemniaki. produktach mlecznych. wątroba cielęca. Niektóre rośliny mogą działać ochronnie na wzrok — zmniejszają przykre dolegliwości. Zioła te można łatwo zakupić w aptekach. brokułach. Ale musi to być robione “z głową"6. Jakie zioła warto tu wziąć pod uwagę? Przede wszystkim ziele świetlika i koszyczki rumianku pospolitego. rybach i jajkach. których nie może braknąć w pożywieniu jest znacznie więcej. Zajmuje się tym dietetyka. ale nie ma tu miejsca na ich opis. melonach. orzeszki ziemne.. czarnej porzeczki. Granulki te. jogurt. W jaki sposób sporządzamy napar — najprościej jest zalać zioła wrzątkiem w termosie. Jeżeli idzie o środki homeopatyczne to w profilaktyce sprawdzają się się następujące środki Ruta D6 i Euphrasia D6. morelach. dzikiej róży. więc niewielki jego nadmiar nie jest szkodliwy. gorący i aromatyczny. Po około pół godzinie napar jest gotowy. które ułatwiają robienie naparów. Cholina — źródłem choliny są kiełki pszenicy. pełnoziarniste pieczywo.. Wiele osób zażywa witaminę C w tabletkach. to sacharoza nasączona odpowiednim środkiem. może się znajdować w serze. odczekać minutę i zakryć termos. Sprzedaje się je w postaci kropli — taka ciecz zawiera około 40% alkoholu etylowego — dostępne są także w postaci granulek. sklepach Herba-polu. Jeżeli jednak nie mamy ochoty się tym zajmować z różnych powodów. Kompres z wacika nasączonego odpowiednim naparem może sprawić naszym oczom wielką ulgę. łagodzą podrażnienia. torebek. Witamina C — jej źródłem są przede wszystkim owoce. Witamina B^ jest syntetyzowana przez mikroorganizmy. kiwi. Witamina E — dobrym źródłem tej witaminy są migdały. kiełki pszenicy. pestki słonecznika. W takim jednak przypadku jest to źródło samej tylko wyizolowanej witaminy. aby były przestrzegane. a sam też odgrywa rolę wygaszacza wolnych rodników. orzechy włoskie.. działają przeciwza-palnie. soja. Poniżej zestawiono niektóre najważniejsze substancje z ich najbogatszymi źródłami.. Niekiedy dostępne są w postaci tzw. Inne sposoby przygotowywania są z reguły zbyt absorbujące. Zwykle wystarcza zażywać po 10 kropli w odrobinie .potrzeby. B-karoten znajduje się w marchwi. pełnoziarniste pieczywo. laskowe i ziemne. owoce cytrusowe. dynii. Odpowiednie proporcje to łyżka ziół na szklankę wody. Witaminy B — bogatym ich źródłem są drożdże piwne. pestki słonecznika.

tzn. • suche. obrzęknięte i wrażliwe na zimne powietrze. niekiedy podrażnieniem mechanicznym. które “bardzo pomogły koleżance". rumianku. • powieki stwardniałe. W każdym razie nie należy sobie wkraplać do oczu kropli. Najlepiej wypraktykować. dopóki się same nie rozpuszczą7. Niektórzy homeopaci uważają ten sposób za szybszy. Nie stosować ich do wkraplama do oczu. jeżeli w oku tkwi jakieś obce ciało nie powinniśmy odwlekać wizyty u lekarza. lub odwaru z nasion kopru włoskiego. doustnie dwa razy dziennie. najlepiej około pół godziny przed jedzeniem. Zanurzamy twarz w wodzie i kilkakrotnie otwieramy i zamykamy oczy. Granulki innych firm mają zwykle zakrętkę-dozownik. która pozwala odmierzyć odpowiednią jednorazową dawkę. na pusty żołądek. Granulki te są stosunkowo duże. która za pomocą sieci bezpośrednich dystrybutorów rozprowadza miedzy innymi przetwory z Aloe barbadensis — leczniczej odmiany aloesu. a potem schować w szufladzie biurka. Wykonanie ich jest proste — trzeba mieć tylko czystą wodę. Niekiedy bardzo skuteczne są kąpiele oczu. jeżeli w ciągu kilku dni nie nastąpi zdecydowana poprawa. gorące i zaczerwienione spojówki. • zimny okład (nawet z samej wody) zmniejsza chwilowo ból. Jeżeli nie mamy (powinna to być zwykła woda. firma FOREVER LIVING PRODUCTS. przeciążeniem oczu. me jest to ani pożyteczne. Co do granulek zażywa się zwykle po 5. • częste mruganie. Nie trzeba zażywać ich ciągle. Zamiast czystej wody możemy używać wody z dodatkiem naparu ze świetlika. który z tych środków najbardziej nam odpowiada. niegazowana) to możemy wkropić sobie bezpośrednio na język 6-10 kropli. Oczywiście zażywamy je także na “pusty żołądek". Najważniejsze objawy to: • gwałtowne pojawienie się objawów. • bóle oczu (piekące i uciskowe) — nasilają się przy poruszaniu okiem. ani przyjemne. wystarczy w okresach nasilonej pracy i spowodowanego tym zmęczenia oczu. aby był pod ręką. a rzadko występujące substancje opracowała np. 7 6 ROZDZIAŁ 16 LECZENIE ZAPALENIA SPOJÓWEK Niektóre środki homeopatyczne Samoleczenie ma swoje granice. bo środek wchłaniany jest już w jamie ustnej. przetrzymując pod językiem Cały system uzupełniania pożywienia o niezbędne. Aconitum napellus Stosuje się przy chorobach wywołanych zimnym ale suchym wiatrem. . Dotyczy to granulek firmy Boiron.wody.

duże pragnienie i szybkie. przeciągiem. • bóle palące. tętno. Zwykle pojawienie się potu sprawia ulgę. niekiedy sprawiają wrażenie wyładowania. promieniowaniem UV. • silne zaczerwienienie. niekiedy lekki wytrzeszcz. Najważniejsze objawy: • znaczne obrzęki (tak spojówek. W takich przypadkach stosujemy go podobnie jak przy zapaleniu spojówek.• jeżeli pojawiają się łzy. • rozszerzone źrenice. Aconitum stosujemy w potencji D6 (10 kropli) lub CHS (5 granulek). umyciem włosów lub ścięciem ich na krótko. twarde Dobrym wprowadzeniem do homeopatycznego leczenia grypy jest książka “Homeopatyczne leczenie chorób przeziebieniowych". 1 . • początkowa suchość może się przerodzić w obfity łzotok. nadmiarem światła słonecznego (np. Atropa Belladonna Stosuje się przy chorobie wywołanej głównie wilgotnym zimnym wiatrem. jak i powiek).). W takich przypadkach charakterystyczna jest wahającą się wysoka gorączka. Jest to także jeden z najczęściej stosowanych środków w początkowym okresie grypy1. wysoka gorączka przy suchej na ogół skórze. Z reguły poprawa jest szybko widoczna. • początek choroby często około 15. przez 3-5 dni. Belladonna podobnie jak Aconitum jest stosowana w chorobach przeziębieniowych. Dawkowanie podobne jak w przypadku zapalenia spojówek. Apis mellifica Przyczyną może być uczulenie jak również infekcje. • bóle palące. bez odpowiednich okularów). Charakterystyczny jest wtedy niepokój. Niekiedy stan zapalny może pojawić się bardzo szybko. jazdą na nartach w wysokich górach. zaczerwieniona i spocona twarz oraz wysuszone śluzówki. pięć razy dziennie. • silnie zaczerwienione spojówki. 21. przez okres trzech do pięciu dni. Dawkowanie: zwykle 5 x dziennie po 10 kropli (D6) lub po 5 granulek (CHS). Najważniejsze objawy: • bardzo szybkie wystąpienie objawów. lub wieczorem (ok. • wrażliwość na światło i dotyk. to na ogół nocą. • silna nadwrażliwość na sztuczne światło. kłujące.

CH15. jak i przewlekłych. przez kilka dni lub dłużej. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). Jest to środek stosowany także w katarze siennym czy zapaleniu zatok czołowych. Pulsatilla pratensis Przyczyną choroby może być uczulenie. przemoczenie. nie znoszą przegrzanych. Dawkowanie 3x dziennie po 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). swędzące. infekcje. dusznych pomieszczeń. palące. • uczucie piasku pod powiekami. Rhus toxicodcndron Przyczyną choroby na ogół jest wilgotne zimno. • spojówki lekko obrzęknięte i zaczerwienione. powikłania po niektórych chorobach wirusowych. że osoby podatne na leczenie tym środkiem na ogół lepiej czują się na świeżym powietrzu. • powieki obrzęknięte. Przyczyną może być przeciążenie. • źrenice przeważnie zwężone. • wrażenie piasku w oczach — nasilające się w cieple. warto dlatego zwrócić uwagę na to. D12. niekiedy piekące — nasilające się wieczorem. Najważniejsze objawy: • wrażliwość na światło nasilająca się w miarę upływu dnia. Pulsatilla jest środkiem stosowanym w wielu schorzeniach. Stosuje się go w stanach ostrych. • z czasem wydzielina z oczu może stać się ropna. poprawa w chłodzie. Jeżeli dodatkowo pokrywają się objawy natury ogólnej lepiej może zadziałać wyższa potencja np. CH9. • obfity łzotok. Częściej stosuje się go u kobiet. działa głęboko. • bóle uciskowe. a wtedy rano oczy są sklejone wydzieliną. przemęczenie. • objawy nasilają się w cieple. ulgę przynosi pocieranie powiek. łzy są ostre i drażniące. Środek stosowany profilaktycznie. . Zasadnicze objawy: • łzotok z wrażeniem suchości zwiększający się na świeżym powietrzu. alergia. przeciążenie. także infekcje. • nadwrażliwość na światło. łatwo zmieniają nastroje. przez okres kilku do kilkunastu dni. Dawkowanie: Euphrasia stosowana jest przeważnie 3-5 x dziennie po dziesięć kropli (D6) lub 5 granulek (CH9).• obfity łzotok. Euphrasia officinalis Bodajże najczęściej stosowany środek. zmuszają do mrugania.

Niekiedy ból zdaje się promieniować do zębów. Profilaktycznie: w okresach nasilenia pracy. przez kilka dni. Ruta graveolens Środek ten wskazany jest po przemęczeniu wzroku. Bóle mają charakter piekący i nasilają się przy poruszaniu oczami. Staphysagria jako środek profilaktyczny u osób ze skłonnościami do jęczmienia stosowana jest zwykle w wysokich potencjach (CH30). Środek bywa także skuteczny przy doleczeniu mechanicznych podrażnień oka. przez kilka. trzeba się niezwłocznie udać do specjalisty. często ropna wydzielina — obfite i bardzo drażniące — powieki bolą jak pokaleczone. Często pomaga przy gradówkach. Główne objawy to: • uczucie bolesnego przemęczenia wzroku. • łzotok. kilkanaście dni. trzy razy dziennie. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). nasilają się w ruchu. Staphysagria Środek jest bardzo skuteczny w przypadku jęczmienia. przez tydzień. np. Zwykle obserwuje się łzotok przy wrażeniu suchości oczu nasilającym się rano i wieczorem. Niektóre zioła Jest cały szereg ziół. Jeżeli nie ma wyraźnej poprawy w ciągu 3-4 dni lub jeżeli przyczyną jest uraz. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). Trzeba jednak mieć świadomość. • ulgę przynosi ciepło. stwardnieniach brzegów powiek. • bóle oczu palące. Likwiduje zarówno stan zapalny towarzyszący jęczmieniowi. • pryszczyki i owrzodzenia na spojówkach. Dawkowanie: 2x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH7). dwa. • spojówki zaczerwienione. jak i zapobiega nawrotom choroby. Z wielu ziół leczących stany zapalne spojówek wybraliśmy kilka — kierując się ich . które mogą być skuteczne w leczeniu zapaleń spojówek. przy sztucznym świetle. Kiedy choroba ma charakter nawrotowy najlepszym rozwiązaniem wydaje się konsultacja z homeopatą. ciepły okład. nasila się przy natężaniu wzroku. • ból piekący.Najważniejsze objawy: • światłowstręt. Najlepiej zaraz po przebudzeniu się i przed snem. że istnieją granice samo-leczenia. • rano oczy sklejone.

Klasycznym środkiem jest ziele świetlika łąkowego. Teraz popatrz na tło i zauważ. nie sprawia kłopotów. Możemy stosować napar sporządzony z łyżki ziół zalanych w termosie szklanką wrzątku. 2 Trzeba jednak zwrócić uwagę na to. że twój kciuk podzielił się na dwa obrazy. 3 powinniśmy znaleźć czyste stanowisko. nie trzeba wtedy przecedzać naparu. Bardzo skutecznym środkiem jest odwar z liści babki lancetowatej. Po pięciu minutach odstawiamy odwar na kwadrans i przecedzamy. jak i do kompresów. Babka szerokolistna ma nieco słabsze działanie. widząc go dokładnie i ostro na tle pozostałego niewyraźnie postrzeganego pola widzenia. Warto uprawiać w domu aloes drzewiasty. jak dla liści babki. Można go stosować do kompresów lub przemywań — zużyć w ciągu dnia3. Kieruj wzrok naprzemiennie na kciuk i odległe tło. Można go stosować zarówno do przemywań. Spójrz na kciuk. Już nazwa rośliny wskazuje na jej działanie. Jednym z najskuteczniejszych środków jest miąższ ze świeżego liścia aloesu. Do sporządzenia odwaru trzeba wziąć l łyżkę kwiatów na szklankę wody. Odwar ten ma także działanie przeciwbólowe. pod przykryciem. Sposób przygotowywania odwaru jest podobny. Nie wszystkie mają tak wyraźne Babka lancetowata jest bardzo popularną rośliną. ROZDZIAŁ 17 DODATKOWE ĆWICZENIA WZROKU PRZYDATNE W PRACY PRZY KOMPUTERZE Zoom przy użyciu kciuka Wyciągnij przed siebie rękę z podniesionym kciukiem. Bardzo często stosuje się napar z kwiatów rumianku pospolitego. wystarczy jednak utrzymywać wrzenie przez 2-3 minuty. Napar stosowany jest do przemywania oczu i do kompresów. Jedną łyżkę ziół zalewa się trzema szklankami wody i powoli ogrzewa doprowadzając do delikatnego wrzenia.skutecznością i dostępnością. to działanie lecznicze. ale jeżeli chcemy ją zebrać sami. a jego działanie lecznicze jest wręcz zadziwiające2. Innym cennym środkiem jest kwiat bzu czarnego. Stosujemy go głównie do okładów. Można używać zgniecionych świeżych liści babki lancetowatej. Wygodniejszy jest rumianek w torebce. z daleka od miasta i drogi. . jaki to aloes. Napar taki można łatwo przyrządzić nawet w pracy. zalewając łyżeczkę kwiatów szklanką wrzącej wody i odstawiając na kwadrans pod przykryciem.

lub zeza. Skieruj wzrok na lewą dłoń i szybko ją przybliż na odległość kilku centymetrów od prawego oka. Mruganie Pamiętaj o częstym mruganiu. Metoda “czarnej kropki" była jedną z najbardziej lubianych i skutecznych metod stosowanych przez Batesa w leczeniu swoich pacjentów. metoda czarnej . Zmuszaj prawe oko do szybkiej zmiany ogniskowej. Wykonaj to ćwiczenie kilka razy i zmień ćwiczące oko i rękę. po otworzeniu oczu obrazu czarnej kropki jest po prostu chwilą. gimnastykuje zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. że potrafił wyraźnie zobaczyć tę (i inne) literę. w której wzrok pracuje normalnie. a następnie nałożył ją na literę na tablicy testowej.Szybka ręka To ćwiczenie jest zalecane przez Lisette Scholl jako szczególnie pomocne w stanach napięcia obwódki (mięśni) rzęskowej. uwolniony od nawykowego stanu napięcia. tak aby stała się tobie doskonale znajoma. aby przypomnienie sobie jej czerni i kształtu było możliwe w każdej chwili. nawilża rogówkę. Moment utrzymania w pamięci. Gdy tylko obraz dłoni się wyostrzy natychmiast powróć dłonią do pozycji wyjściowej. Praca przy monitorach komputerowych powoduje wysuszenie oka i w tej sytuacji częstsze mruganie pomaga nawilżyć prawidłowo rogówkę. Zamknij oczy i ponownie wyobraź sobie swoją czarną kropkę. czy też nie? Powtórz z innymi literami. Prawidłowe mruganie daje odpoczynek oczom. otwórz oczy i raz jeszcze postaw ją na fragmencie litery. Czarna kropka Narysuj czarną kropkę za pomocą najbardziej czarnego z dostępnych tuszy (atramentu). Popatrz na jakąś (niewyraźnie widzianą) literę na tablicy i “połóż" na jej fragmencie swoją kropkę. to okazywało się. masuje gałkę oczną i zmusza źrenicę do zwężania się i rozszerzania. Porównaj różnicę w kolorach. Badaj kolor tej kropki. wnętrzem dłoni do siebie. Czy intensywność czarnego koloru kropki zmienia się. przesuwając ją w lewo na tyle na ile pozwala na to zakres widzenia"prawego oka. Zakryj swoją prawą ręką lewe oko i wyciągnij przed siebie lewą rękę. Bates odkrył zadziwiające sprzężenie zwrotne związane z możliwością wyobrażenia i wywoływania z pamięci idealnie czarnej kropki. Ludzie z wadami refrakcji wykazują tendencję do mrugania w rytmie rzadszym niż 20 mrugnięć na minutę. Niektórzy stosują umieszczanie karteczek przy klawiaturach komputerów przypominających o częstym mruganiu. Jeżeli pacjent potrafił po otworzeniu oczu utrzymać jej idealnie czarny kolor i kształt (z reguły jednak w początkowym okresie leczenia kropka “bladła"). Nie musisz widzieć wyraźnie litery. Zbyt mała częstotliwość mrugania prowadzi do gapienia się. Ponieważ wraz ze zmysłem wzroku umysł także podlega relaksacji.

że możesz widzieć dobrze. aby jej czerń nie zbladła i nie zszarzała. na ich spontaniczne i “samoistne" nadejście. Tak jak gdyby to była tarcza zegara. że gdy umysł-oko nie jest zogniskowane. Wyobraź sobie. Wyobraźnia opiera się na pamięci i jej sposób zastosowania w procesie odzyskiwania dobrego wzroku jest podobny. czy zdarzenia. a ona nie straciła swojego głęboko czarnego koloru. przy nadal zamkniętych oczach obrysuj krawędź litery O tam i z powrotem pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinie 12 i 8. tak jakby słońce wpadło do niego. wyobraź sobie swoją czarną kropkę i koncentrując się na tym. umysł-mózg także znajduje się w rozproszeniu. Czasami sarno przywołanie z pamięci wyobrażenia czarnej kropki powoduje nagły i dokładny przypływ pożądanych wspomnień. zamknij oczy i oddychaj swobodnie. Usiądź wygodnie. Cierpliwość jest kolejnym ważnym czynnikiem pomagającym w stosowaniu metody Bates'a. Droga koloru Ćwiczenie opracowane przez Martin Sussman. Ćwiczenia percepcji wzrokowej Widzenie jest w głównej mierze funkcją umysłu. Kładąc nań obraz swojej kropki. Jeżeli nie możesz sobie czegoś przypomnieć. Napięcie wytworzone w związku z oczekiwaniami szybkich postępów jest szkodliwe. później przesuń światło w prawo i wzdłuż prawego nerwu optycznego powróć do prawego oka. powoli zaczną pojawiać się wszystkie potrzebne chwilowo zapomniane szczegóły. o wiele lepiej jest użyć wyobraźni i pozwolić na dokonanie się zmian w swoim własnym czasie. Widzenie jest naszą interpretacją wrażeń odbitych na siatkówce. Traktując swój nos jak długi ołówek. postaw dużą czarną kropkę na miejscu godziny 12 i 6. iż potrafisz wyraźnie odczytać tę literę! 0 — wahadło Ćwiczenie opracowane przez Margaret Corbett. . Bates stwierdził. Zamknij oczy i wyobraź sobie okrągłą. Jeżeli uda ci się umiejscowić kropkę na literze. Jeżeli ci się to uda. Powoli przemieszczaj to żółte słoneczne światło do tyłu. spróbuj przesuwać kropkę po konturach tej litery. w którym podejrzewasz istnienie tymczasowo zapomnianego faktu. że twoje lewe oko jest wypełnione jasno-żółtym światłem. Powtórz ten cykl sześć razy. dużą czarną literę O. Następnie powtórz ten wahadłowy ruch pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinom 3 i 9.kropki znalazła zastosowanie w procesie przypominania sobie zapomnianych faktów. Wyobrażanie sobie. skieruje twój umysł w tym kierunku. wzdłuż nerwu wzrokowego do centrum wzrokowego w lewej tylnej części kory mózgowej. staraj się nakierować ją w ten region umysłu. to być może ze zdumieniem spostrzeżesz.

niż inne. Wypowiedz w pamięci słowo “ruch" i obejrzyj swoje otoczenie próbując dostrzec w nim ruch. To wszystko może stać się naprawdę przyjemnym doświadczeniem. wyobrażeń. postrzeganie formy. linii i struktury obiektów. Wraz z drugim oddechem powtórz “kształt" i dodaj świadomość kształtu. za i wokół niego (odległość. a szczególnie w uaktywnianiu i używaniu naszych ciał.. Każdy ma prawo do posiadania swojego indywidualnego zbioru metafor. postrzeganie koloru i percepcja objętości. Przy trzecim oddechu powtórz “kolor" i dodaj percepcję koloru. Na koniec wraz z czwartym oddechem wykonaj krótką powtórkę wszystkich trzech poprzednich spostrzeżeń i odnieś je do wszystkiego innego co pozostało. Terapia reedukacji wzroku polega na użyciu zewnętrznych środków w taki sposób.Integracja percepcji John Selby zaproponował doskonałe ćwiczenie służące do rozszerzania postrzegania. przenośni) odzwierciedla się w naturze twoich psychofizycznych problemów i vice versa. Selby wyróżnił cztery rodzaje percepcji: postrzeganie ruchu. Ten zabieg można stosować w stosunku do każdego obiektu i można go z łatwością wykonywać co godzinkę. Natura twoich metafor (zespołów wierzeń.. Krótki test • Co działo się z tobą i twoim otoczeniem w czasie. że któryś z tych zbiorów jest bardziej prawidłowy i bardziej właściwy od innych. czego nie chcesz zobaczyć? • Co jest ukryte przed tobą przy twoim obecnym stanie wzroku? . przekonań. niektóre po prostu mogą być bardziej przystające do określonych uwarunkowań. sposobów postrzegania. oraz sposób w jaki odbieramy i odczuwamy świat przedstawiony naszym zmysłom. które stosujemy w życiu. szerokość. jak również uświadom sobie samą przestrzeń zarówno zajmowaną przez obiekt jak i rozciągającą się przed. by umożliwić wgląd wewnątrz siebie samego. gdy pierwszy raz założyłe(a)ś okulary? • Dlaczego chcesz poprawić swój wzrok i widzenie? • Jak wyglądały pierwsze kontakty z twoim okulistą? • Czego się obawiasz? Jak poszczególnego rodzaju lęki wpływają na to. Często ograniczamy naszą świadomość nie korzystając z niej w pełni i koncentrując się wyłącznie na jednym lub dwóch jej rodzajach. Ale nikt nie ma prawa twierdzić. po czym umiejętnie zlokalizuj te wrażenia w przestrzeni. Emocjonalna natura widzenia Każdy z nas postrzega świat jako zbiór metafor. czy formy. wysokość). albo przestrzeni. lub jego brak. swoich emocji i metafor. Te metafory reprezentują nasz system przekonań i wierzeń. Systemy przekonań są relatywne w stosunku do każdej jednostki. aż nie stanie się nieświadomym nawykiem.

• Jakie odnosisz korzyści z twojego obecnego stanu wzroku? • Jak wyglądały twoje doświadczenia z nauką czytania? • Jaki masz stosunek do swoich okularów? • Jaki wzrok mają twoi rodzice? Życzę Tobie wytrwałości. Autor.. powodzenia.. możesz wierzyć lub nie — dzięki tej książce wiele osób usprawniło i wyleczyło swój wzrok. Powodzenia. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful