BOB FINGERBILD

Samoleczenie wzroku metodą dr Bates’a
(-) (Tłum. Jerzy Wnuk)

WSTĘP
Mamy przyjemność oddać na Państwa ręce wyjątkową książkę, która pozwoliła wielu osobom na polepszenie jakości wzroku, a także w przeważającej liczbie przypadków, na całkowite wyleczenie wzroku, czy też, co jest bardziej właściwym określeniem, przywrócenia stanu normalnego widzenia. O powodzeniu i skuteczności tej metody może zaświadczyć, niezbyt może chlubny przykład przedwojennych Niemiec, gdzie poborowych z wadą wzroku kierowano najpierw do ośrodków reedukacji wzroku stosujących metodę Batesa, a ewentualnie później do optyka dla doboru odpowiednich szkieł. Innym słynnym przykładem jest przypadek światowej sławy filozofa i pisarza A. Huxley'a, który pod kierownictwem uczennicy Batesa, M. Corbett, ze stanu graniczącego ze ślepotą, po kilku miesiącach doszedł do możliwość czytania bez okularów. Metoda reedukacji wzroku dr Batesa, znana i stosowana w Stanach Zjednoczonych i w zach. Europie od blisko 100 lat, u nas w Polsce stosowana od niedawna pod nazwą “Sztuka świadomego widzenia", oparta jest na założeniu, że narząd wzroku, podobnie jak inne narządy człowieka (ruchu, krążenia itd.) posiada zdolności adaptacyjne, regeneracyjne i podlega skutecznej rehabilitacji. Wzrok można ćwiczyć, doskonalić, doprowadzać do stanu normalnego widzenia w wypadku wad wzroku, niektórych chorób i konieczności noszenia okularów, jednakże w przypadkach poważnych wad wzroku, chorób oczu, przed przystąpieniem do ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, należy się skonsultować z prowadzącym lekarzem okulistą. Jednym z podstawowych założeń dr Batesa było stwierdzenie, że podobnie jak złamana kończyna w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych może być doprowadzona do stanu pełnej sprawności, tak i narząd wzroku można, w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych, doprowadzić do stanu pełnej sprawności, czyli ostrości widzenia, bez konieczności używania okularów. Zgodnie z założeniami dr Batesą, okulary i sztuczne soczewki są tym samym dla oczu, czym kule dla osoby ze zrośniętą po złamaniu nogą. Osoba, która nie odrzuci kuli i nie zacznie normalnie chodzić (często za pomocą zabiegów rehabilitacyjnych i usprawniających), nigdy nie odzyska sprawności w niegdyś złamanej kończynie. Podobnie osoba z wadą wzroku, jeżeli nie odrzuci swoistych kuł dla oczu — czyli sztucznych soczewek — okularów i nie podejmie zabiegów rehabilitacyjnych, czyli reedukacji i usprawniania narządu wzroku, poprzez stosowanie systematycznych ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, nigdy nie uzyska efektu poprawy wzroku, a wręcz przeciwnie

może liczyć jedynie na pogorszenie jakości widzenia i noszenie co raz to mocniejszych szkieł przepisanych przez okulistę. Trzeba zatem stwierdzić z całą jasnością tego faktu, że przepisywanie okularów w wypadku wad wzroku, jest jedynie łagodzeniem objawów choroby — porównywalnym do podawania środków przeciwbólowych w wypadku złamania ręki, zamiast jej nastawienia i unieruchomienia w opatrunku gipsowym. Zatem oczy poprzez zaopatrzenie w parę dodatkowych soczewek, mogą widzieć z pierwotną ostrością, lecz nie jest to w żadnym przypadku oddziaływanie na przyczynę wady wzroku, czy schorzenia. Jest to krótko mówiąc oszukiwanie receptorów wzrokowych w mózgu za pomocą odpowiednio wygiętego szkiełka. Okuliści i optycy proponujący tego rodzaju pomoc osobom z wadą wzroku dalecy są od maksymy medicus curat, natura sanat, czyli: “lekarz leczy natura uzdrawia". W tym wypadku trudno mówić o leczeniu (chyba że protezę uznamy za lekarstwo), a szklanej soczewce w plastikowej obudowie niezmiernie jest daleko do natury, a tym samym do jej uzdrawiającej mocy. Te vis medicatrix naturae, to siły naturalne organizmu, które są obecne w każdym i są pobudzane bądź to poprzez ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne stymulujące naturalne siły obronne organizmu i mechanizmy samoregulacji, bądź to poprzez zastosowanie odpowiedniego lekarstwa. Okulary i odpowiednio dobrane soczewki korygują konkretne odchylenia refrakcji, którą uważa się za przyczynę danej wady. W Większości przypadków następuje natychmiastowa poprawa możliwości widzenia. Jednakże czy wskutek tego narząd wzroku ulega poprawie? Czy zostaje wyeliminowana przyczyna wady wzroku? Działanie sztucznych soczewek to działanie objawowe. Oczy wspomagane okularami stają się coraz słabsze i z upływem lat będą potrzebowały coraz silniejszych szkieł dla zwalczania symptomów.

ROZDZIAŁ L LECZMY PRZYCZYNY, A NIE OBJAWY!
Jeżeli można mówić o spojrzeniu na wady wzroku, to należy rozpoznać dwie postawy: Pierwsza — pesymistyczna, zakłada, że organy wzroku nie są w stanie samoistnie się uzdrowić, brakuje im vis medicatrix naturae, a więc wadliwy wzrok jest praktycznie rzecz biorąc nieuleczalny. Można go jedynie wspomóc okularami. Powyższe stwierdzenie przeczy naszemu doświadczeniu życiowemu, albowiem każdy organ ciała, po spełnieniu odpowiednich warunków; jak podanie odpowiednich lekarstw, zabiegi lecznicze, lepsze odżywianie, właściwa terapia itd., jest uleczalny. Wynikałoby zatem

Aldous Huxley w swojej książce “The art of seeing" pisze: “Praktykowanie technik reedukacji służy wyrobieniu sobie nawyków dobrego widzenia. powoduje napięcie mięśni w rejonie szyi.z tego “pesymistycznego" punktu widzenia. zabiegów fizykoterapeutycznych udało się doprowadzić do rozluźnienia mięśni karku. czyli reedukacja. Dr Bates odkrył. przez co nie będzie mógł wyprostować nogi i dopiero długotrwałe ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne pozwolą mu na pełne wyprostowanie przykurczonej nogi oraz ponowną naukę prawidłowego chodzenia — czyli reedukację. To napięcie oddziaływuje w równym stopniu na ciało. mających zastąpić niepoprawne przyzwyczajenia odpowiedzialne za wadliwy stan wzroku i w wielu . lękiem. że terapeuci leczący znerwicowanych pacjentów. pobudzonych przez odpowiednie ćwiczenia reedukacji wzroku. szyi i ramion. Złe nawyki używania oczu są zawsze ściśle powiązane ze stanem ich nadwyrężenia i napięcia. Organizm człowieka stanowi jedną całość. czasami przerost mięśni karku i spowodowany tym lekki garb u góry kręgosłupa. jak i na ducha. jak również w całym organizmie ulega zmniejszeniu. Dlatego też podstawowym działaniem zmierzającym do poprawy jakości widzenia. że większość wad wzroku spowodowana jest nieprawidłowym używaniem narządu wzroku. Można zauważyć. że człowiek poprzez złe używanie narządu wzroku. spowoduje po kilku tygodniach skurcz mięśni. że poprzez przyswojenie sobie technik edukacyjnych stan napięcia w organie wzroku. co bezpośrednio powodowało poprawę wzroku i odchylenia refrakcji.nerwowego z napięciem mięśniowym jest tak duże. także narząd wzroku jest uleczalny. o dużym poziomie lęku zaobserwowali dwie prawidłowości. że jedynie wzrok jest jakimś dzi-wadłem i odstaje od reszty naszego ciała w sposób niespodziewanie negatywny. Drugi sposób widzenia — sformułowany po raz pierwszy przez dr Batesa jest optymistyczny i zakłada. Dr Bates doszedł do wniosku. jest ponowna nauka świadomego widzenia. doprowadza ten delikatny narząd do rozstroju i wad. że podobnie jak choroby i nabyte wady naszych wszystkich narządów. że człowiek kulejący na jedną nogę. Następowało to po przyswojeniu sobie przez jego pacjentów metod relaksowania oczu i umysłu. możliwe jest więc uleczenie przyczyn wad wzroku dzięki vis medicatrix naturae. Pierwsza to bóle mięśniowe w okolicach szyi spowodowane stałym napięciem. Sprzężenie i powiązanie napięcia. Metoda dr Batesa zakłada. druga zaś prawidłowość to zauważalne zmniejszenie się poziomu lęku. jeżeli w wyniku masażu. tak jakbyśmy chcieli ochronić głowę od uderzenia z tyłu (oczywiście w odpowiednio mniejszym stopniu). Napięcie nerwowe spowodowane np. relaksu.

Jednakże. Poprzez przyswojenie sobie tych technik wszelkiego rodzaju cierpienia u wielu kobiet. która jest nie tylko symptomatyczna. Ponadto jego uczniowie rozsiani po całym świecie opracowali masę nowych zastosowań sformułowanych przez niego zasad. Dla każdego. mężczyzn i dzieci zostały z powodzeniem zredukowane do normalności lub przynajmniej do tego stanu zbliżone. która nie poprzestaje na neutralizowaniu wad. Każdy pacjent po nauczeniu się sposobów relaksowania napiętego wzroku i przyswojeniu sobie prawidłowego nawyku widzenia. lecz dąży do całkowitego usunięcia psychologicznych i fizycznych przyczyn choroby. otwiera przed sobą możliwość sprawdzenia w praktyce vis medicatnx naturae. pozostają one nie uznane przez profesjonalnych optometrów i lekarzy. Oko. lub osobiście przeszedł przez proces reedukacji wizualnej. aby jeszcze powątpiewał w istnienie metody leczenia wadliwego wzroku.przypadkach powrotowi funkcji doprowadzających do kompletnej i stałej normalizacji. Metody. pomimo tak długiego okresu czasu. W wielu przypadkach wraz z polepszeniem funkcjonowania następuje kompletny powrót sił zdrowotnych i organiczna integracja chorego oka. niemożliwe jest. jaki upłynął odkąd poznano techniki dr Batesa. i do momentu swej śmierci pracował nad udoskonaleniem swojej metody. nie stanowi żadnego wyjątku od tej zasady. że poprawa funkcjonowania idzie w parze z poprawą stanu napięcia tkanek. kto przestudiował selekcję tych przypadków. Jest ogólnie przyjętą zasadą fizjologiczną. lecz prawdziwie etiologiczna. Dr Bates zmarł w 1931 r." . jak stwierdza dr Bates.

Tak więc począwszy od pierwszego elementu. wzruszenia.CZĘŚĆ L TROCHĘ TEORII W starożytnych Indiach już 2000 lat p. że głównym narzędziem akomodacji jest nie soczewka. Jeżeli jesteśmy zmęczeni. była hipoteza Helmholtza. którego komórki przekazują obraz powstały na siatkówce do odpowiednich obszarów mózgu. albo jesteśmy pod wpływem silnego stresu. obce ciało w oku. ROZDZIAŁ 2 PATRZEĆ TO JESZCZE NIE ZNACZY WIDZIEĆ. Ponieważ ta książka zajmuje się praktyczną stroną zastosowania sztuki świadomego widzenia dr Batesa i ma na celu przedstawienie metody skutecznie poprawiającej działanie zmysłu wzroku. czyli oka. czego przykładem są jan-try i mandale. lub inne fizyczne uszkodzenia powodują utratę pełnej ostrości widzenia. system nerwowy i umysł. Eksperymenty przeprowadzone przez Batesa wykazały. żeby go włączyć i obejrzeć film. Kolejnym elementem jest układ nerwowy. . brak ostrości widzenia. łatwo można zauważyć. ale zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. Jednakże ta hipoteza nie wyjaśniała wszystkich okoliczności wad wzroku. falowanie obrazu. łatwo możemy zauważyć zaburzenia w procesie widzenia. takie jak: plamy (czerwone lub czarne). która tę zdolność wyjaśniała działaniem mięśnia (obwódki) rzęskowego otaczającego soczewkę oka. był fakt. że akomo-dacja gałki ocznej i ostrość widzenia jest prawidłowa. CZYLI CZYM JEST PROCES WIDZENIA W czasach dr Batesa powszechnie akceptowaną hipotezą tłumaczącą zdolność akomodacji oczu do widzenia bliskiego i dalekiego. lub nawet utratę wzroku w poważniejszych zaburzeniach. czy środków działających na układ nerwowy. powoduje znakomity relaks dla oczu i umysłu. nie ma głębszej potrzeby teoretycznego uzasadniania tego co funkcjonuje i zdaje egzamin w praktyce.e. że zmęczenie oczu. że w procesie widzenia współdziałają na równorzędnych zasadach partnerstwa oczy. Jakiekolwiek zakłócenia któregoś z tych elementów powodują zakłócenia w ostrości widzenia. dlatego też Bates doszedł do wniosku. To na co Bates jako pierwszy zwrócił uwagę. jak również jej ogniskowa zarówno dla bliskich jak i oddalonych obiektów obserwacji dzięki skracaniu i wydłużaniu osi gałki ocznej jako całości. Wpatrywanie się w centralny punkt tej mandali przez 3-7 minut. znano i doceniano wzajemne powiązania zmysłu wzroku i umysłu. podobnie jak nie ma potrzeby poznawania zasad działania telewizora.n.

Na tej regule nierozerwalności i zwrotnego sprzężenia oczu i umysłu oparta jest zasada metody dr Batesa. czego najlepszym przykładem niech będzie utrata wzroku na skutek wstrząsającego przeżycia. ponieważ jest tym elementem na który możemy świadomie wpływać i poprzez który możemy oddziaływać zarówno pośrednio na układ nerwowy. ponieważ na siatkówce pojawia się jedynie zbiór różnokolorowych plam i tę część procesu widzenia można określić jako postrzeganie. czyli umysł. W tym miejscu wkracza nasz potężny komputer. Jakiekolwiek usprawnienie możliwości rozpoznawania przyczyni się do usprawnienia towarzyszącej sile postrzegania. selekcjonowanie i rozpoznawanie przebiegają praktycznie jednocześnie i bezustannie (o ile mamy otwarte oczy). w jakiejś sensownej formie. obraz tego co widzimy. Każde działanie poprawiające umysłową część procesu widzenia. o takich czy innych kolorach. . że: Wyraźnie widzenie jest efektem właściwego postrzegania i poprawnego rozpoznawania. pomimo sprawnego układu nerwowego. Po spostrzeżeniu i selekcji kolorowych plam na te bardziej i mniej ważne następuje końcowy etap procesu widzenia —rozpoznawanie. umysł musi zinterpretować i przetworzyć. poprawi automatycznie część postrzegania i selekcjonowania widzianego obrazu. a więc postrzeganie. Można zatem stwierdzić za cytowanym już A. To na co skierowany jest wzrok usytuowane jest z reguły w centralnym punkcie siatkówki. która skupia naszą uwagę i odróżnia się od pozostałego pola widzenia. W znacznym uproszczeniu można powiedzieć. który poszczególnym bardziej i mniej ważnym zbiorom kolorowych plamek nada znaczenie i nazwę. Te wszystkie trzy procesy. Zatem proces widzenia jest ciągłą kooperacją oka i umysłu przy współudziale i przewodnictwie układu nerwowego. produktu postrzegania i rozpoznawania. aby do naszej świadomości dotarł. zgodnie z doświadczeniem jakie przechowujemy w pamięci. gdzie poszczególne ich zbiory podlegają rozróżnieniu i selekcji. w okolicy plamki żółtej i fovea centralis. Pogrupowane plamy zaczynają przybierać postać przedmiotów. czy uderzenia w głowę. Zatem. czy postać. Lecz nie jest to jeszcze widzenie. Huxley'em. Podzieli grupy plam na przedmioty bliżej i dalej oddalone. że proces widzenia rozpoczyna się pojawieniem się obrazu na siatkówce oka (przy udziale odpowiedniej ilości światła widzialnego).Umysł chociaż jest niemożliwy do oddzielenia od układu nerwowego. jak i bezpośrednio na narząd wzroku. gdzie znajduje się okolica najostrzejszego widzenia i jest to zarazem przedmiot. jak również oczu. zbiór kolorowych plamek odbity na siatkówce naszego oka. został tutaj wyodrębniony. Po postrzeganiu następuje grupowanie plam. Także i tutaj są możliwe zaburzenia.

aby ten problem załatwić. które w normalnych warunkach wydawałoby się bez znaczenia. odczuwają pogorszenie jakości widzenia w sposób wyraźny. Wówczas najgorszym z możliwych rozwiązań jest przepisanie okularów. holistyczny sposób patrzenia na zdrowie człowieka. Organizm stanowi jedną nierozerwalną całość. Wszyscy dobrze wiemy. Poza omówionymi przypadkami zaburzeń psychicznych. że gorsze funkcjonowanie organizmu może być także przyczyną pogorszenia się jakości widzenia. trzustki czy migdałów. czy wydarzenie. Takim częstym przykładem są trudności z czytaniem i nauką czytania. O ile u osób prawidłowo używających tego organu zmiany jakości widzenia są niemal niezauważalne.które razem stanowią widzenie. to dziedzina medycyny. po czym wyruszają do okulisty. Niewłaściwe używanie wzroku powoduje napięcia. a co za tym idzie irytację dziecka. widzialność jest rzeczywiście lepsza. długotrwałych napięć na organy ciała. wskazuje na fakt. wytrzeszczanie i zmęczenie oczu. Jeżeli w takich przypadkach ten stan się przedłuża. Bardzo często te zaburzenia objawiają się właśnie wadami wzroku. Szczególnie u dzieci spotykamy się z łatwością przeniesienia napięć psychicznych. gdzie niedomagania jednego narządu mogą znaleźć odbicie w zmianie funkcjonowania. zmiany pogodowe. a nawet u osób wrażliwych — meteopatów. o tyle osoby wysilające swój wzrok. niemożność skupienia uwagi i całą serię narastających skutków powodujących pogarszanie się wyników w nauce czytania i brak postępów. czy nawet . Wiele łagodnych chronicznych zaburzeń. ale wada wzroku zostaje utrwalona na długi okres czasu z tendencją do pogarszania się tego stanu. albo wyglądzie innego organu. jakie organy człowieka zostały zaatakowane przez chorobę. napięć emocjonalnych. czasami bez uświadomionej przyczyny funkcjonuje po prostu gorzej. kierują się do okulisty. stanów chorobowych. który przepisuje okulary nie badając przyczyn choroby. Irydiologia. która może mieć miejsce w np. która pozwala odczytać ze zmian w wyglądzie tęczówki oka. a nawet czasami widoczny regres. Podobnie jest z organem wzroku. Mówimy wówczas o zaburzeniach psychosomatycznych. Po krótkiej adaptacji do sztucznych soczewek. Tak więc całościowy. potrafi czasami wyprowadzić nas z równowagi i doprowadzić do wybuchu złości czy chwilowej depresji. zwiększonej ilości sresów dnia codziennego. aspektów psychosomatycznych. na uwagę zasługują również często nie zauważane przyczyny leżące w chorobach nerek. emocjonalnych zaburzeń. że czasami rzecz. W takich przypadkach trudności w widzeniu to jedyna informacja jaką rodzice i naucyciele otrzymują od dziecka.

jeżeli któreś z wykonywanych ćwiczeń sprawia trudności. plus przyjęcie prawidłowej postawy ciała. którzy poddawali się jego leczeniu poprzez korektę wad postawy ciała. Tak więc rozluźnienie mięśni. tak że podczas jego wykonywania może wystąpić mniej lub bardziej świadomy stres (stan napięcia) należy . czy kłopoty w realizacji. Wyleczenie wad wzroku w znaczącej większości przypadków jest całkowicie możliwe. dzieciom krótkowzrocznym powracał prawidłowy wzrok. Warto przy tym podkreślić fakt. a co za tym idzie usunięcie napięć psychicznych i relaksacja umysłu. Przypadłości takie jak krótkowzroczność. Aleksander większość krótkowzrocznych pacjentów. nie powodując organicznych uszkodzeń oczu. musiało przynieść korzyść u krótkowzrocznych dzieci. Ponadto jak stwierdził Bates. ale także i skutkiem nieprawidłowej sylwetki. że pacjenci znając ogólną zasadę sami opracowują najkorzystniejsze dla siebie techniki. charakteryzowało się przygarbieniem oraz wysunięciem i pochyleniem głowy ku przodowi. gdyż było nieświadomym zastosowaniem podstawowych technik metody dr Batesa. Liczba ćwiczeń i technik usprawniających wadliwy wzrok może być równa ilości ludzi z wadami wzroku i niemal w każdym przypadku konieczne okazują się niewielkie modyfikacje stosowanego ćwiczenia. co na dłuższą metę skutkuje wadą wzroku.M. w których poprzez naukę prawidłowego trzymania głowy i szyi w stosunku do całego tułowia. Jak wykazał w dziesiątkach tysięcy przypadków osobistej praktyki dr Bates. powoduje także usunięcie napięć w mięśniach gałki ocznej. Tak więc krótkowzroczność może być przyczyną. że techniki Aleksandra są stosowane głównie w celu wyeliminowania napięć psychicznych poprzez redukcję napięć w układzie mięśniowo. przyczynia się do ich wadliwego funkcjonowania. wzrok zarówno prawidłowy jak i cechujący się wadami może zostać usprawniony. motywacji. W metodzie dr Batesa umiejętność pasywnego i dynamicznego relaksu zarówno oczu jak i umysłu jest pierwszą i podstawową techniką pozwalającą na stosowanie ćwiczeń przynoszących poprawę widzenia. Zatem ogólna umiejętność rozluźniania mięśni.wad postawy. oraz wrodzonych zdolności przystosowawczych procesów postrzegania wzrokowego. Jak zauważył F. i linii lotniczych przechodzą kursy świadomego widzenia w celu poprawy wzroku. W wielu przypadkach okazuje się. lub przynajmniej można osiągnąć znaczącą poprawę. Aleksander notował przypadki (niestety jedynie wśród dzieci). a później w przypadkach liczonych w setkach tysięcy — jego następcy. jest to uzależnione od warunków indywidualnych. W Stanach Zjednoczonych piloci sił zbrojnych. astyg-matyzm i nadwzroczność (dalekowzroczność) mogą być w pełni skorygowane.szkieletowym człowieka. oraz relaks umysłu.

Skuteczna terapia polega na uświadomieniu sobie złych nawyków. Z drugiej strony techniki metody dr Batesa. a następnie powrotu do starego szkodliwego rodzaju percepcji. siłą nierozerwalnej całościowej natury człowieka. rozumu. przekształcenia ich w taki sposób. bez nabycia podstawowych technik ogólnej relaksacji ciała i umysłu. Napięcie psychiczne.zarzucić wykonywanie tego ćwiczenia i przejść do następnego wykonywanego swobodnie i w stanie rozluźnienia (co nie znaczy. stany nerwicowe. odpowiedzialnych za jakość i ostrość widzenia. że będzie to od razu komfortowa i rekreacyjna przejażdżka). Jak stwierdził dr Bates dopiero powtórnie nabyta umiejętność zrelaksowanego widzenia przy użyciu rozluźnionego wzroku (tę umiejętność posiadają wszystkie niemowlęta). . Leczenie wzroku nie jest więc sprawą wykonywania codziennych półgodzinnych ćwiczeń. jest kwestią rozwinięcia prawidłowych nawyków widzenia i zintegrowania ich z normalnym codziennym życiem. aż staną się one podświadome. Wszystko należy weryfikować za pomocą własnego umysłu. Innymi słowy terapia wzroku polega na wykształceniu trwałego nawyku naturalnego sposobu patrzenia. jak zwykło się określać ostatnimi czasy ten coraz bardziej rozbudowany i skuteczny system. ROZDZIAŁ 3 DLACZEGO ŹLE WIDZIMY — CZYLI O PRZYCZYNACH Jak to zostało stwierdzone w poprzednim rozdziale. Jednakże jest prawie niemożliwe nabycie umiejętności rozluźniania mięśni gałki ocznej. oddziaływu-ją na cały organizm. aby stały się prawidłowymi przyzwyczajeniami poprzez powtarzanie ich na tyle długo. który staje się samoleczącą aktywnością pozwalającą na wytworzenie i rozszerzenie nowych ścieżek neuronowych w mózgu. Pomimo tego co zostało tutaj powiedziane. uspokajając go i nauczając rozluźniania nie tylko mięśni gałki ocznej. jakkolwiek przewidziane dla zmysłu wzroku. w tym także mięśni gałki ocznej. lękowe i stresy powodują napięcie naszych mięśni. oraz na stan naszego wzroku. proces widzenia jest zależny w głównej mierze od naszego umysłu. Dlatego też dzięki odpowiedniemu używaniu naszego umysłu jesteśmy w stanie opanować sztukę świadomego widzenia i poprzez to wpłynąć na poprawę jakości naszego widzenia. Praktyka systemu reedukacji wzroku — wizjonetyki. prosimy nie brać niczego — “na wiarę". pozwala na korektę wad wzroku. w tym także na system nerwowy. doświadczeń i dociekań. co powoduje wyparcie i zastąpienie szkodliwych wzorców patrzenia zestresowanym okiem.

nauka rozluźniania mięśni i ogólnego relaksu jest bardzo utrudniona. Stan psychiczny w jakim się znajdujemy oddziaływuje nie tylko na funkcjonowanie mięśni gałki ocznej. Negatywne stany psychiczne jak żal. ponieważ wzrok jak żaden inny organ jest związany z umysłem i od niego zależny. czyli końcowego etapu tj. Niemożność dostrzeżenia jakiegoś obiektu powoduje zdenerwowanie i irytację. ale na cały organizm. nadać im odległość. powodują nie tylko wrzody żołądka. w formie niekończącego się koła ciągle wzrastającego napięcia. czy. a właściwie jej brak i rozproszenie. a napięciem organu wzroku. o dużym poziomie lęku. czyli rozpoznawanie. W tym kole wzajemnie napędzającego się napięcia. Uwaga pozwala wyselekcjonować i odseparowć określone przedmioty (zjawiska. sens i znaczenie. odnaleźć je w pamięci.lecz także całego ciała. ze szczególnym uwzględnieniem systemu nerwowego. a tym samym jesteśmy w stanie nad nim panować to uwaga. trudno po pewnym czasie zorientować się co jest przyczyną. a czasami nawet niemożliwa. wielkość. ale także upośledzenie wzroku. która z kolei jest przyczyną zwiększonego napięcia mięśni gałki ocznej. że “świat stał się szary i ponury". wybujała ambicja. Z drugiej strony należy zauważyć. Warto zwrócić uwagę na dostrzegalne sprzężenie pomiędzy napięciem nerwowym. rozpoznawania bez udziału umysłu. złość. Uwaga jest elementem niezbędnym w procesie widzenia. W rozpoznawaniu główną rolę gra pamięć. niemalże namacalny i rzeczywisty. Dla potrzeb sztuki świadomego widzenia uwagę można podzielić na uwagę . osoby) w polu widzenia. “pociemniało w oczach". które pozwalają w niedostatecznie oświetlonych miejscach zauważać nieistniejących bandziorów. co w konsekwencji powoduje wtórne obniżenie jakości widzenia i tak dalej. który wpływa na złą jakość widzenia i jest zarazem zależny od naszego umysłu. charakterystycznego szczególnie dla dalekowidzów i osób z rozbieżnym zezem. smutek. a co skutkiem takiego stanu. Kolejnym czynnikiem. oraz określić zakres pola widzenia. zawiść. ale także ważną rolę odgrywają w prawidłowym widzeniu nasze emocje. barwę i znaczenie. która określonym postrzeganym i wyselekcjonowanym obiektom przypisuje odległość. że u osób mocno znerwicowanych. czy choroby serca. pająki czy węże w sposób realny. O wpływie stanów psychicznych na jakość widzenia mówią takie powiedzenia jak: “być ślepym z wściekłości". Zatem zastosowanie metod dr Batesa ma zbawienny wpływ nie tylko na narząd wzroku. Nie ma możliwości widzenia. To uwaga pozwala wyodrębnić i wyselekcjonować przedmiot widzenia. ale również na końcową fazę procesu widzenia.

że krawężnik poiożony jest wyżej od jezdni. czy czegoś. Tę właśnie właściwość umysłu i oka zauważył w swoich badaniach dr Bates. umysł i myśli krążą wokół tematu w nieustannym. a stan wytężania się i związanego z tym psychicznego napięcia powoduje dodatkowe napięcie mięśni pogarszające i tak już nie najlepszą sytuację. to jakby nieobecność świadomego “Ja". gałka oczna podlega ciągłym minimalnym ruchom. Ten sam rodzaj uwagi spontanicznej pozwala lwu czatować u wodopoju. że podczas prawidłowego widzenia. Zatem widzenie powinno odbywać się spontanicznie. aczkolwiek niewielkim ruchu. Napięte mięśnie gałki ocznej nie są w stanie prawidłowo zadziałać. powoduje nienaturalną pracę oczu i jest sprzeczna zarówno z naturalnym procesem widzenia jak i z naturalnym stanem uwagi. To co jest istotne w ćwiczeniu świadomego widzenia. jak nawlekanie nitki na igłę. szycie na maszynie. Psychologowie stwierdzili. że stan uwagi jest stanem dynamicznym.spontaniczną i uwagę świadomą.Takie zatrzymanie oczu powoduje ich napięcie. który . gdzie łucznik dopiero wtedy ma szansę oddania celnego strzału. który oznacza działanie bez działania. czy też konieczności ujrzenia kogoś. Dziecko uczące się wiersza na pamięć będzie wykazywać uwagę świadomą. uczucie napięcia psychicznego. Ten rodzaj uwagi pozwala nam podnosić nogę przy przechodzeniu ulicy i wkraczaniu na chodnik. wytrzeszczenie oczu. bez potrzeby koncentrowania się na tym. pogorszenie krążenia krwi w nieprawidłowo użytkowanym organie ciała. a więc czyn. a zwłaszcza japońskiej sztuki strzelania z łuku. Inny przykład to chiński. na nieświadome jego obecności zwierzęta. czy nauka. Na tym poziomie sztukę świadomego widzenia można porównać do innych sztuk. Chęć lepszego widzenia poprzez wytężanie i unieruchomienie wzroku powoduje jedynie pogorszenie sytuacji. zmrużenie powiek. ale to samo dziecko bawiące się na podwórku wykazuje uwagę spontaniczną. bez napięć wynikających z naszej chęci. Uwaga świadoma pozwala nam skupić się na określonej czynności. Uwagą spontaniczną dysponujemy od czasów dzieciństwa i jest ona wspólna dla całego królestwa zwierząt. tak jakby to ona sama odleciała w kierunku niewiadomego. rozwiązywanie krzyżówek. Próba powstrzymywania tych minimalnych ruchów oka. zgodnym z tym na co aktualnie nakierowana jest uwaga umysłu. a zarazem skutecznie trafionego celu. taoistyczny termin wu-wei. który stwierdził. o swoim “ja" i w sposób spontaniczny pod koniec długiego wydechu wypuszcza strzałę. jak na przykład do sztuk walki. Zatem ciągły ruch oczu przy powstrzymywaniu poruszaniem ciała jest zasadą prawidłowej uwagi w sztuce świadomego widzenia. gdy zapomina o swojej osobie.

Zatem nie jest to “nie-działanie". Sztuka świadomego widzenia jest często nazywana metodą reedukacji wzroku i tego też terminu bardzo często używał twórca tej metody. przypominamy sobie tę pozornie niemożliwą do przypomnienia rzecz. Taką spadającą rzecz uda się schwytać. nagle po takim “odpuszczeniu sobie". Gdy jednak wysiłek naszego “ja" ulegnie rozproszeniu i przestajemy wysilać się w pocie czoła. lecz zamiast tego przepisuje się człowiekowi okulary? Przecież to tak jakby człowiekowi cierpiącemu na zaparcia. zauważenia czegoś na czym zależy naszemu “ja". miał być czymś innym dla organizmu niż organ trawienia jakim są np. Można zauważyć. dopóty nasze starania są bezowocne. analizą działania w stylu: o. Nie ma powodów dla których organ wzroku jakim jest oko. gdzie czynnik tzw. a butelka w tym czasie rozbije się o podłogę. twierdząc.nie powstaje intencja. powoduje napięcia. Dlaczego więc w leczeniu wad wzroku nie dąży się do przywrócenia stanu normalnego oka.nie jest poprzedzany myślą. przywróceniem normalnego funkcjonowania zmysłu wzroku w organizmie. że reedukacja jest jedynie sposobem powrotu do stanu normalności. oraz upośledza proces widzenia. tylko akcja. nierozproszonej uwagi. wiec “Ja" powinienem ruszyć się do przodu. przy jednoczesnym dynamicznym rozluźnieniu zmysłu wzroku i jednoczesnym optymalnym napięciu systemu nerwowego. że podobnie rzeczy się mają z procesem przypominania sobie faktów. Na tym prostym przykładzie można zauważyć. świadomej i mocno odczuwanej chęci osiągnięcia celu. Sztuka widzenia jest więc porównywalna na tym poziomie do szeregu innych dziedzin szeroko pojmowanej sztuki. To w jaki sposób taki stan osiągnąć jest przedmiotem i treścią drugiej praktycznej części tej książki. zamiast . “ja". czy jakimś planem. leci butelka. W ten sposób wyleczenie jelit z kolki. Żądza widzenia. w znaczeniu bezczynności. że gdy nasze świadome “ja" nie jest zaangażowane. które uniemożliwiają zrealizowanie celu. otworzyć dłoń i ją pochwycić. powoduje zarówno napięcie psychiczne jak i napięcie narządu wzroku i w znacznym stopniu uniemożliwia. jelita. gdy czyn nie będzie poprzedzony świadomym zamiarem. Sztuka świadomego widzenia wymaga zatem świadomej. Jeśli rozpoczniemy taki proces myślowy. Dopóki wysilamy swój umysł i czynimy wysiłek aby sobie coś przypomnieć. która wyprzedza myśl. czy uporczywych zaparć za pomocą lekarstw czy innych zabiegów jest jedynie powrotem do stanu normalnego funkcjonowania. proste czynności mogą być wykonywane w sposób naturalny i bezbłędny. to nie zdążymy się nawet ruszyć. chęć zadziałania i cały skomplikowany proces myślenia. W praktyce może to być na przykład uchwycenie spadającego ze stołu przedmiotu (szklanki lub butelki z drogocennym płynem). czy zdarzeń. i pomimo tego (a może właśnie z tego powodu) jest właściwa i skuteczna. wyciągnąć rękę.

przy jednoczesnym ciągłym noszeniu sztucznej protezy. na czas podjęcia próby poprawy widzenia poprzez zastosowanie tych ćwiczeń. Jego jedno oko było w stanie rozróżnić jedynie światło i ciemność. Osoby o dużej wadzie wzroku.leczenia wstawić jakąś rurę w miejsce jelit z ewentualnie podłączonym na końcu odkurzaczem. Huxley'a. Warto także podkreślić w tym miejscu. zawodu. ma tendencję do dostosowywania się do zmienionej przez tę sztuczną soczewkę perspektywy widzenia. zaś niemal niewidzące oko rozpoznawało na tablicy Snella literę wielkości 3 centymetrów z odległości 30 cm. doskonalonej następnie pod okiem instruktora. Tak więc wykonywane ćwiczenia. czy instruktora będzie lepszy od najlepiej napisanej książki. jednakże książka wydaje się być czymś lepszym od niczego i mam nadzieję będzie stanowić zachętę do samodzielnej pracy. Dlatego dobrze jest rozpocząć ćwiczenia w trakcie urlopu. drugie zaś przy pomocy bardzo silnych okularów i ciągłym zakrapianiu atropiny pozwalało rozróżniać znaki wielkości 25 centymetrów z odległości niecałych 3 metrów. Huxley po kilku miesiącach intensywnych ćwiczeń reedukacji wizualnej. protezy. mogą się posiłkować szkłami o zmniejszonej (np. o 1-2) liczbie dioptrii. który ułatwia doraźnie widzenie. zwłaszcza w przypadku poważnych wad wzroku1. że jakakolwiek książka z instrukcjami nie zastąpi doświadczonego instruktora. aż do osiągnięcia stanu normalnego i na pewno spowodują poprawę samopoczucia osób stosujących metodę dr Batesa. Okulary jak już zauważyliśmy nie leczą wzroku. który w wyniku długotrwałej i ciągle pogarszającej się wady wzroku. filozofa A. utrwalając jednakże stan wady wzroku i nie pozwalając na jego poprawę. mógł czytać bez okularów. W 1939 r. Wzrok stymulowany dodatkową szklaną soczewką okularu. Techniki metody dr Batesa są pożyteczne we wszystkich przypadkach złego funkcjonowania zmysłu wzroku i przyniosły poprawę widzenia dziesiątkom tysięcy osób na całym świecie. osoby. pomimo stosowania coraz mocniejszych szkieł. w celu rozwiązania tego problemu. czyli powrót do normalności. Okulary jedynie stanowią rodzaj zewnętrznej pomocy. Z tego też powodu. . gdy jego podstawowe zajęcie — czytanie. czy inwalidzkiego wózka. w wieku 46 lat stało się niemożliwe. które podejmują ćwiczenia wg metody dr. doszedł do stanu. Przy czym widzenie powodowało bezustanne zmęczenie i napięcie. Zawsze bezpośredni kontakt doświadczonego lekarza. nie doprowadzą wzroku do pierwotnego stanu naturalnego.Batesa. gdy używanie okularów nie jest niezbędne do wykonywania np. Opisane tutaj ćwiczenia w żadnym wypadku nie mogą pogorszyć wad wzroku. a mogą poprawić jakość widzenia. Najbardziej znanym przykładem jest historia wybitnego pisarza. muszą zrezygnować z noszenia okularów.

okularów przeciwsłonecznych. daje się zauważyć strach przed światłem. Ten strach można zaobserwować tylko w tzw. Trudno znaleźć racjonalne . wysoko uprzemysłowionych krajach. wyłącznie wśród gatunku ludzkiego i przejawia się od lat sześćdziesięciu noszeniem ciemnych plastikowych zasłaniaczy. cywilizowanych. pomijając fobię spowodowaną opowieściami o zagrożeniu dziurą ozonową.CZĘŚĆ II TROCHĘ PRAKTYKI ROZDZIAŁ 4 WIĘCEJ ŚWIATŁA! W naszych czasach. czyli tzw.

a potem poprzez stopniowe przybliżanie się do takiej stresującej sytuacji (np. można śmiało stwierdzić. W tym miejscu zostaje błędnie zdiagnozowana przyczyna1. Istotą ćwiczeń ze światłem słonecznym jest właśnie nabycie umiejętności biernego relaksu zmysłu wzroku w obliczu świecącego słońca i następne płynne przeniesienie tego . Tak samo postępujemy w przypadku zwalczania lęku związanego z obawą przed zbyt silnym światłem.uzasadnienie dla konieczności noszenia ciemnych szkiełek na nosie w słoneczne dni. Z drugiej strony wiele osób wskutek niewłaściwego używania narządu wzroku ma stałe napięte mięśnie gałki ocznej (być może cierpi już na lekką 0. Od tysięcy lat słoneczne dni nie stanowiły dla gatunku ludzkiego żadnej przeszkody. jest jednym z podstawowych sposobów postępowania w sztuce świadomego widzenia. czy też lęk przed spojrzeniem drugiemu człowiekowi prosto w oczy. który można także zauważyć u wielu osób charakteryzujących się grymasami twarzy. najpierw poprzez wyobrażenie sobie takiej sytuacji. a i dzisiaj w wielu krajach człowiek za ciemnymi szkiełkami wzbudza powszechne zdziwienie. Nie czas i miejsce na doszukiwanie się przyczyn tej nienaturalnej mody. krótko mówiąc zwiększonym napięciem narządów wzroku. czy jest to efekt kampanii reklamowych sprytnie przeprowadzonych przez firmy okularnicze. które w takich warunkach sprawia ból napiętym i przemęczonym narządom wzroku. Takie doświadczenie bólu powoduje lęk przed światłem. Można sobie tylko zadać szereg pytań. które jest przyczyną dolegliwości odbieranych przez człowiekajako zły wpływ działania światła słonecznego na oczy. zaś stan lękowy przekazywany jest do mięśni gałki ocznej i powoduje efekt wzmocnienia napięcia i niedogodności. Tak jak wyeliminowanie lęków natury psychicznej można przeprowadzić poprzez naukę rozluźniania mięśni w sytuacjach stresujących. Odzwyczajone od normalnego natężenia światła oczy. które są przemęczone i uszkodzone i z tego powodu oczy i umysł nie potrafią właściwie reagować na silne światło. JAK POZBYĆ SIĘ LĘKU PRZED ŚWIATŁEM? Proces przyswojenia sobie prawidłowych reakcji na światło. jazda windą) z ciągłym zwróceniem uwagi na rozluźniony tonus mięśni.5-1 dioptrii wadę wzroku). czy też tęsknota do ukrycia się w mrok bezpiecznej jaskini. jeśli nie śmiech i politowanie. że jest to objaw i manifestacja powszechnego lęku przed światłem. a może atawistyczny lęk przed “złym" spojrzeniem. mrużeniem oczu. zaobserwowanie napięć i rozluźnienie mięśni. reagują w sposób nienaturalny i ulegają napięciu i natężeniu. przymykaniem powiek. Bez względu na to jaka jest prawdziwa przyczyna tego stanu rzeczy.

gdy uda się już wykonać kilka kąpieli bez napinania mięśni i mrużenia powiek. jak bardzo szkodliwy jest dla wzroku brak światła i niedostateczne oświetlenie. które zupełnie swobodnie sobie pływają w zagłębieniach oczodołu. a także jego współtowarzyszy — koni eksploatowanych w kopalniach. twarzą do słońca. czy noszenie słonecznych okularów. nawet wyrażanej nieświadomie poprzez mrużenie oczu. umieszczoną na wysokości wzroku. dopóki nie pozbędzie się lęku przed światłem. Postaraj się rozluźnić (ćwiczenia relaksacyjne). ale dosyć szybkie ruchy. można skierować twarz na krótki czas do słońca. w odległości maximum 2 m. 2 1 . Naświetlanie Przyzwyczajenie do światła słonecznego rozpoczynamy od ćwiczeń przy oczach zamkniętych. starając się utrzymać efekt rozluźnienie mięśni i relaksu w całym ciele. szyi i barków. zaś oczy zasłonić na chwilę dłońmi.stanu w stan dynamicznego relaksu narządu wzroku. Po czym można kontynuować ćwiczenie. należy głowę odwrócić od słońca. skieruj twarz i oczy w kierunku słońca odchylając głowę do tyłu2. aby nie dopuścić do zbyt długiego naświetlenia jednej tylko części siatkówki. Nieustanny ruch głowy jest bardzo ważny. który jest warunkiem koniecznym do uzyskania idealnego widzenia. a gałki oczne to kulki wody. bez dostępu do naturalnego światła jest przykładem na to. czy innych skurczów będących objawem napięcia. wykonując niewielkie. lub na leżaku. Dopiero po pewnym czasie. Poruszaj głową swobodnie i lekko. a nie żyrandol) z żarówką o mocy 150 W. W wypadku odczucia jakichkolwiek dolegliwości. Historia “Łyska z pokładu Idy" z powieści Gustawa Morcinka. że powieki są bardzo ciężkie i same opadają. będą musiały przekonać się o tym w sposób stopniowy. Poruszaj lekko głową w prawo i w lewo. ze szczególnym uwzględnieniem mięśni twarzy. Te ćwiczenia można także przeprowadzać przed lampą-reflektorkiem (skupiona wiązka światła. Konie pociągowe nie wychodzące na powierzchnię ziemi po pewnym czasie po prostu traciły wzrok. zamknij oczy i kierując się odczuciem zwiększającego się ciepła i coraz większej jasności. Pamiętaj. Światło nie jest szkodliwe Osoby o odmiennej opinii. Dla osób zbyt wrażliwych na światło słoneczne zaleca się rozpoczynanie kąpieli słonecznych od skierowania twarzy na niebo zamiast bezpośrednio na tarczę słońca. który to lęk uniemożliwi jej dynamiczne odprężenie — warunek niezbędny zdrowego widzenia. Tak więc osoba obawiająca się światła słonecznego i uzależniona od ciemnych okularów nie będzie w stanie doprowadzić swojego wzroku do normalnego widzenia. Usiądź wygodnie na krześle.

Hipotetycznie jest to spowodowane właśnie brakiem światła i wynikającym stąd niedoborem wytwarzanej w szyszynce melatoniny. z ewentualnymi przerwami na zasłanianie oczu dłońmi w razie potrzeby. Zdaniem dr Batesa. Powodują ponadto rozluźnienie szkodliwego napięcia mięśni gałki ocznej. Przy zachowaniu możliwie pełnego relaksu i rozluźnienia. relaksie i rozluźnieniu całego ciała. zakrywamy jedno oko dłonią. spadek czułości na oślepiające i jaskrawe oświetlenie. że potrafią wykonywać kąpiel słoneczną z zamkniętymi powiekami bez jakichkolwiek napięć mięśniowych. kąpiele słoneczne. Po minucie powtarzamy ćwiczenie z drugim okiem. mrużenia oczu i noszenia okularów słonecznych. Ćwiczenia takie jak naświetlanie. drugie pozostawiając otwarte. które stwierdzą. aż do momentu gdy nie ustąpi poświata. powodującym . niezbędnym warunkiem reedukacji wzroku. konieczność marszczenia brwi. kręcąc głową tak jak poprzednio. nie przekraczając pięciu minut na jedno oko. Stanowią także wstępny etap nauki relaksacji pasywnej i dynamicznej oczu.W ostatnich latach. dzięki bakteriobójczym właściwościom promieni słonecznych. zakrywając to. przejeżdżamy okiem tam i z powrotem przez tarczę słońca. Osoby. Staramy się przy tym pamiętać o swobodzie. a zwłaszcza mięśni gałki ocznej. które przed chwilą było poddawane kąpieli słonecznej. nasłonecznianie przy zamkniętych i półotwartych oczach skutecznie eliminują napięcie i stres wynikający z lęku przed światłem. minutę. likwidują lęk przed światłem. działają leczniczo na różne stany zapalne oczu i powiek. tę metodę. mrugając przy tym szybko i swobodnie powiekami. Zmieniamy i zasłaniamy kolejno oczy co ok. mogą spróbować kąpieli w wariancie z jednym okiem otwartym. Ćwiczenie można wykonywać do 3 minut. z użyciem specjalnych lamp (i oczywiście Słońca) stosuje się w leczeniu depresji nasilającej się w okresach zimowych. co jest jak już powiedzieliśmy. Powtarzać kilka razy (3-6) w ciągu dnia.

że ze względu na budowę oka. najlepsze postrzeganie można odnotować. idealnie wyraźny obraz rejestrowany jest tylko w centralnej części siatkówki macula lutea w punkcie najostrzejszego widzenia — fovea centralis. Okrąg o średnicy jednego centymetra w tym przykładzie. ROZDZIAŁ 5 FOCUSING. a przy większych literach. a więc. to obraz padający na punkt fovea centralis. Opisane zjawisko jest różnie określane w literaturze. na zewnętrznych stronach siatkówki. nie rejestrowane przez naszą świadomą uwagę. szczególnie zaś leki psycho-• tropowe. przy dobrym oświetleniu. niż to na co bezpośrednio patrzymy. Dlatego też. ale to co będzie widziane z zadowalającą ostrością. będzie stanowić okrąg o średnicy jednego centymetra. barbiturany i niektóre krople do oczu (atropina). by zogniskować się w fovea centralis. jak np. W nocy przy minimalnym oświetleniu. Oczywiście dotyczy to normalnych warunków słonecznego dnia i nie odnosi się do specyficznych warunków lodowo-śniegowych przestrzeni. to widzenie peryferyjne. lekarstwa. CZYLI ZEŚRODKOWANIA. Zwiększona wrażliwość na światło bardzo często jest spowodowana spożytymi substancjami. Jeżeli kartka stanowi zadrukowaną stronę. świadoma uwaga ma charakter dynamiczny i jest . mają mniej wyraźne kształty i mniej intensywne kolory od tych zarejestrowanych w części centralnej — fovea centralis i muszą być w związku z tym dodatkowo obrabiane przez umysł. ale także skupienie uwagi. to obszar widzenia.mrużenie oczu. Patrząc na kartkę papieru z odległości 30 centymetrów. to co dostrzegamy “kątem oka". to najbardziej precyzyjnie widoczna będzie sylaba złożona z co najwyżej trzech liter. tylko jedna litera. zaś najostrzej widziana litera. odbijających w każdym krysztale lodu promienie słońca. czyli zogniskowanie. czy promieni światła. gdyż ilość światła jest niedostateczna. Obrazy zarejestrowane zewnętrzną częścią siatkówki. możemy zarejestrować i zauważyć wzrokiem całą stronę. w nocy lepsze jet widzenie “peryferyjne". np. Pozostała część widzianej kartki. W takiej sytuacji nie należy naświetlać oczu. w niektórych pozycjach stosuje się nazwę: “focusing". Jak już to zostało powiedziane. Uwaga: nigdy nie patrzeć unieruchomionym wzrokiem bezpośrednio w słońce. który jakby “dodaje" brakujące elementy ostrości i kolorystyki czerpiąc z zasobów pamięci. Należy przesuwać wzrok poniżej lub powyżej tarczy słońca. obraz padający na macula lutea. ALBO CENTRALNA FIKSACJA Bates stwierdził. ześrodkowanie.

jest zaprzeczeniem stanu normalnego czucia i prawidłowego widzenia. Naturalny stan ruchu jest spontanicznie wykazywany przez małe dzieci i niemowlęta. są odpowiednikiem stanu w którym patrzymy. co powoduje nieostrość widzenia całości obrazu. Podobnie wzrok i naturalny sposób patrzenia ma charakter dynamiczny i polega na ciągłych mniejszych. co wywołuje napięcia w narządzie wzroku. ta wrodzona umiejętność centralnej fiksacji. oko musi wykonywać nieustanne. niewłaściwe jego używanie. To tak jakbyśmy próbowali zjeść hot-doga za pomocą nosa. Przy problemach ze wzrokiem. co może być przyczyną wady wzroku. w końcu zniekształcenia tego narządu zmysłu. lub kogoś. zmęczenie. lub większych ruchach oka i związanym z tym faktem świadomej uwagi. Bez tej swobody występuje napięcie i usztywnienie mięśni gałki ocznej.powiązana z mikroruchami oka. czyli z centralną fiksacją. Ćwiczenie usprawniające centralną fiksację Patrząc na szczyt największej litery na tablicy. Bez zmienności i opanowania (czy też nie-zagubienia) centralnej fiksacji niemożliwe jest prawidłowe widzenie. to stan w którym nasze przystosowane do nieustannych minimalnych ruchów gałki oczne są unieruchomione! Unieruchomienie oczu musi być nierozerwalnie związane ze stanem napięcia i pogorszenia się wizji. Gdy występuje brak takich przesunięć. oczy podążają automatycznie za wskazaniami umysłu. niemniej w późniejszym okresie życia człowieka. czyli promienie światła odbijane przez obserwowany w danym momencie element obrazu padają bezpośrednio na macula i fovea centralis. zostaje zagubiona przez dorastającego i dorosłego człowieka. Aby obserwować obiekt z maksymalną wyrazistością. jej dolna część powinna być gorzej widoczna od szczytu. Patrz dookoła litery i znajdź taki punkt widzenia. Gapienie się i wytrzeszczanie oczu. ba nawet się intensywnie wpatrujemy w coś. czy “wytrzeszczanie oczu". a nie widzimy. Ponieważ umysł przemieszcza nieustannie swoją uwagę na poszczególne części obserwowanego obiektu. Ten stan można także dla naszych potrzeb określić nazwą centralnej fiksacji. z błędami refrakcji włącznie. czy obiektu. minińąalne i trudne do określenia pod względem ilości i kierunków ruchy. pacjentom nader rzadko udaje się odnotować takie spostrzeżenie. Swobodny ruch oka jest jego naturalnym stanem i jest niezbędny dla prawidłowo funkcjonującego zmysłu wzroku. przesuwające spojrzenie z jednego na drugi punkt obserwowanego przedmiotu. z którego dostrzeżesz. Nieprzypadkowo słowa: “gapienie się". że szczyt . staje się niemożliwe widzenie poszczególnych części przedmiotu z centralną fiksacją. tak że następuje nieuświadomiony focusing oczu na obserwowanym detalu.

metodami przesuwania obszaru najostrzejszego widzenia. co nie może być prawdą. możesz spostrzec. skutkującą powrotem lepszego wzroku w całym polu widzenia. że dopuszczamy do świadomości fakt. Wykonaj to ćwiczenie sześć razy i zastosuj palming przez minutę. że ich punkt centralnej fiksacji przy oddaleniu 20 stóp od tablicy umiejscowiony jest kilka stóp od niej! Zdobycie świadomości tego co się widzi jest podstawowym narzędziem prowadzącym do odzyskania prawidłowego wzroku. Dostrzeżenie delikatnych różnic w polu widzenia wymaga intymnego i bliskiego kontaktu z własnym umysłem. Niektórzy uważają. w sposób bezpośredni pozwalają na zauważenie i doświadczenie faktu. lepiej jest czasami podjąć próbę odnalezienia punktu najostrzejszego widzenia z bliska poprzez patrzenie na zadrukowaną stronę. Powtarzaj ten cykl tak długo jak długo nie będzie to dla ciebie męczące. Stopniowo dystans pomiędzy tym na co patrzysz i punktem o najlepszej ostrości stanie się coraz krótszy i zacznie się ogniskować na plamce żółtej. Jeżeli widzisz wszystko rozmazane w takim samym stopniu i nie udało ci się osiągnąć większych sukcesów w odnalezieniu twojego punktu o największej ostrości. tego samego . Inni stwierdzają. W niektórych trudniejszych przypadkach Bates stosował punkty świetlne zamiast liter w celu zwiększenia efektu przyciągnięcia uwagi umysłu. iż większość dostrzeganego pola widzenia może być niewyraźna. Niektórzy osiągają to poprzez patrzenie się w jedno miejsce i równoczesne obracanie głową. które nauczają centralnej fiksacji. Przy wysokim stopniu bliskowzroczności. możesz spróbować tej właśnie metody.największej litery widziany jest najostrzej. z jednego elementu na kolejny. Techniki pośrednie pozwalają oczom i umysłowi przyswoić nawyk ruchu. że wszystko co widzą jest w równym stopniu niewyraźne. W takich przypadkach pomocne jest nauczenie się w pierwszym rzędzie rozwijania zdolności widzenia umysłem (wizualizacji). To z kolei powoduje większą relaksację. ROZDZIAŁ 6 TECHNIKI URUCHAMIAJĄCE OCZY I UMYSŁ Techniki. że któraś z innych liter wykonuje podskoki w twoim kierunku. że niemożliwe jest na przykład postrzeganie każdej części. jakiejś płaszczyzny z tą samą dokładnością i ostrością widzenia. Gdy patrzysz prosto na daną literę. Bardzo ważnym aspektem centralnej fiksacji jest paradoksalne zjawisko polegające na tym. Po zlokalizowaniu punktu największej ostrości przesuwaj płynnie wzrok w dół i w górę litery do miejsca najlepiej widzianego.

patrzeć. a poprzez to ułatwienie odczucia i zrozumienia istoty ruchu. drugi zaś w oddaleniu. jeden przedmiot blisko. Zakres ruchu . Przy przechyleniu w prawo przedmiot bliski (framuga) przesuwa się w lewo w . Patrzymy prosto przed siebie nie starając się widzieć ostro ani przedmiotu bliskiego (np. Początkowo należy skoncentrować się. mają one na celu przekonanie uczących się sztuki widzenia. drzewo). o pozornym ruchu obiektów świata zewnętrznego. co pomaga również odczuwać stan znieruchomienia oka. Staramy się rozluźnić. rytmicznie i niezbyt szybko. ale na metodach pośrednich mających za zadanie zwiększenie ruchliwości oczu i umysłu. Bujanie krótkie Należy wybrać sobie dwa przedmioty w polu widzenia. ani przedmiotu oddalonego (np. Bujanie się Kilka poniżej przedstawionych technik dr Bates nazwał “bujaniem się". barki i szyja rozluźnione i zaczynamy łagodnie kołysać ciałem. ale nie widzieć. nie na próbie osiągnięcia efektu centralnej fiksacji.szerokość balansu głowy nie powinien być większy niż trzydzieści centymetrów. Stajemy w szerokim rozkroku. opuszczamy ramiona. okienna framuga). przerzucając ciężar ciała z jednej nogi na drugą. czy róg naprzeciwległej kamienicy lub bloku). spowodują dodatkowe zbędne napięcie oczu. Głowa pozostaje nieruchoma w stosunku do ramion i wraz z nimi wykonuje ruch podobny do wahadła zegara. gdyż takie próby jeżeli będą nieskuteczne (a w większości wypadków początkowo takie właśnie są). ok. stojąc w oknie może to być framugai oddalone drzewo w ogrodzie.obserwowanego obiektu. l m przed oknem. najlepiej pionowe i niezbyt szerokie (np.

. najpierw w lewo. pióro. Podczas otwarcia oczu można spoglądać kolejno na ołówek. ręce na biodrach i wykonujemy pełny skręt bioder. a potem z powrotem w prawo. Bujanie ołówkowe Bujanie ołówkowe jest odmianą bujania krótkiego i może być praktykowane w małym pomieszczeniu podczas siedzenia. Ćwiczenie należy wykonywać od 1-5 minut podczas jednej sesji.stosunku do przedmiotu odległego (np. Bujając głową z jednej strony na drugą. Po kilkunastu takich przechyleniach. przez kilkanaście buj-nięć. Przy skręcie w lewo ciężar ciała zostaje przesunięty na lewą stopę. przy przechyle w lewo przedmiot bliższy pozornie wędruje na tle oddalonego w stronę prawą. należy nie przerywając bujania. zamknąć oczy i wyobrazić sobie ten pozorny ruch framugi okiennej w poprzek drzewa. Oczy należy co pewien czas zamykać i kontynuować ten pozorny ruch wewnętrznym okiem wyobraźni. czy też własny palec. tułowia i głowy. można obserwować pozorny ruch ołówka w poprzek bardziej oddalonych przedmiotów. drzewa). długopis. jak i na bardziej oddalone przedmioty w poprzek których ołówek odbywa pozorną drogę. trzymany pionowo w odległości piętnastu centymetrów przed nosem. Przy tym bujaniu obiektem bliskim może być ołówek. po czym znowu zamykamy oczy i bujając się oczyma wyobraźni obserwujemy pozorny ruch framugi. Następnie otwieramy oczy i ponawiamy obserwację ruchu bliższego przedmiotu — w naszym przypadku framugi. czy w przerwach w pracy. Bujanie długie Stajemy w lekkim rozkroku. I odwrotnie przy skręcie w prawo lewa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. zaś prawa pięta zostaje lekko uniesiona do góry.

a jeszcze lepiej dwoma piłeczkami. podążając za nią wzrokiem. biodra i całe ciało. Ćwiczenie to można też wykorzystać w plenerze. Żonglowanie Żonglowanie można wykonać jedną. czynią to nie tylko po to. aby odczuć zawroty głowy. Oczy podążają swym ruchem za ruchem piłeczki. lub na przykład pudełkami zapałek. Po rozpoczęciu ruchu wzrok pozostaje nieruchomy. W ten sposób pozwalamy wypocząć umysłowi. Doświadczamy wówczas faktu. Siedząc nieruchomo. Nie należy zwracać uwagi na jakiekolwiek rzeczy. ale w ten sposób instynktownie pozwalają wypocząć zmysłom wzroku. podrzucamy jedną z nich do góry i w tym czasie przekładamy drugą do pustej ręki i tak dalej. pozwalając oczom na patrzenie się. Oczy wykonują wędrówkę po okręgu i należy całkowicie biernie pozwolić przesuwać się obrazom. Nie wolno patrzeć w górę oczekując pojawienia się piłeczki w polu widzenia. bez szkody dla naszego samopoczucia. dla samego aktu patrzenia. Dzieci bawiące się w “bąka". a nie widzieć. bez najmniejszych prób zobaczenia tego co się aktualnie przesuwa. a więc kręcące się w koło. W tym ćwiczeniu nie chodzi bynajmniej o sprawność rąk.Ruch rozpoczynamy oczami. ale o poprawę ruchliwości wzroku i centralnej fiksacji. co pozwala odetchnąć naszej psychice i zrelaksować umysł. że można patrzeć. Trzymając po jednej piłce w każdej ręce. dodajemy jedynie swobodne mruganie oczami. śledzimy tor lotu piłeczki. dla poprawienia tolerancji wzroku . po czym podąża tułów. w poruszającym się polu widzenia wzroku.

na niezbyt miękkim (i nie zapadniętym) łóżku. trzeba najpierw wspomnieć o sposobie relaksacji i odprężenia całego organizmu. itd. lub cztery kości. kończąc podrzucanie krótką sekwencją przy twarzy zwróconej do słońca. nauczyciel i dzieci). . lub materacu. które charakteryzują ten stan. z koca. Kostki Kostki mogą służyć nie tylko do gry. lub zamknąć oczy i wypowiedzieć liczby zauważone na górnym boku. Należy wziąć trzy. czyli odprężenie. kilka książek pod głową i gruby wałek np. W ten sposób możliwe jest połączenie dynamicznego relaksu.na obecność światła słonecznego. Zaczynając podrzucanie i obserwację lotu piłek na ciemnym tle np. Aby opisać stan relaksu pasywnego oczu wg metody Batesa. rozluźnienie się można podzielić na dwa rodzaje: relaks (odprężenie) pasywny i relaks (odprężenie) dynamiczny. gdyż trudno dać odpoczynek oczom poprzez rozluźnienie ich mięśni. przerzucić szybko wzrokiem z jednej na drugę. Pod głową niewielka poduszka (ideałem jest twarde podłoże. ROZDZIAŁ 7 ODPOCZYNEK DLA OCZU. częstotliwość skurczów serca ulega spowolnieniu. oddech jest zwolniony i pogłębiony. Istnieje cały szereg innych objawów. to rzucający powinien po sekundzie zakryć kostki i pytać o te liczby. ale także jak się okazuje do ćwiczeń usprawniających nasze widzenie. Relaks to stan organizmu. jeśli całe ciało pozostanie napięte. rzucić je na stół. a zwłaszcza do wykształcenia poprawnego nawyku centralnej fiksacji. stopniowo skierowujemy się w stronę bardziej oświetlonej części nieba. szybko mrugając powiekami. Zamykamy oczy i oddychamy swobodnie. Aby doświadczyć stanu relaksu należy wykonać następujące ćwiczenie: Relaksacja ogólna Kładziemy się na plecach. Ta technika udoskonala szybki ruch oczu i uwagę. po sekundzie spojrzeć w bok. w którym mięśnie człowieka ulegają rozluźnieniu. ćwiczenia centralnej fiksacji i kąpieli słonecznej zarazem. zmienia się oporność skóry. pod kolanami). W trakcie głębokiego relaksu organizm wypoczywa na tyle mocno. Jeżeli zabawę wykonuje dwoje lub więcej osób (np. ale nie ma to dla nas praktycznego zastosowania. CZYLI PODWÓJNY RELAKS Dla potrzeb sztuki widzenia relaks. drzew. że 15 minut relaksu zastępuje z powodzeniem 3-godzinną drzemkę.

jakby własnym istnieniem sam dla siebie wydychał powietrze. chyba że przy uderzeniu się). otwarcie powiek. czyli okolicą barków. ale że oddech. czy też przelatując przez płuca. która znajduje się poniżej klatki piersiowej. że nasza lewa noga staje się coraz bardziej miękka i ciężka. Nie musimy ruszać klatką piersiową. wydychamy powietrze właśnie z brzucha. pozwalamy. Następnie staramy się zaobserwować wewnętrznym okiem. jakby omijając. szyi i karku. l wdech. staramy się odczuć kontakt i dotyk całego naszego ciała. Po kilku dziesiątkach. a nawet do nóg. Aby zająć czymś umysł zaczynamy liczyć oddechy. 2 wydech. a więc dla naszych potrzeb powiedzmy w brzuchu. aby powieki stawały się coraz to cięższe i swoim własnym ciężarem opadały na dół. Wyobrażamy sobie. Próbujemy rozluźnić te mięśnie. Wydech powinien być długi równy i mocny. powinno wpaść do brzucha. Powietrze po pewnym czasie powinno nawet dochodzić dalej. tak że praktycznie nie jesteśmy w stanie jej unieść. że w ogóle poczuliśmy istnienie naszych mięśni i kończyn (co w codziennym życiu jest jakby niezauważalne. czy podniesione w zdziwieniu. Wyobrażamy sabie. co możemy sprawdzić w ten sposób. Jeśli nam się to udaje chociażby częściowo. każdego centymetra powierzchni z podłożem na którym leżymy. Nieparzysta wdech. czy brwi są ściągnięte. zauważamy czy mamy zaciśnięte szczęki. Oddychanie to praca przepony. Następnie próbujemy zaobserwować co dzieje się wokół naszych oczu. Jakby była zrobiona z miękkiego ołowiu. stan rozluźnienia mięśni naszych kończyn i to samo próbujemy zrobić z najtrudniejszym miejscem do rozluźnienia. to już jest dobrze i może być tylko lepiej. pozwalamy opaść ciężkim policzkom.ręce wzdłuż tułowia lub oparte na kolcach biodrowych. że całe ciało staje się coraz to bardziej ciężkie. Akt ruchu i wstawania powinien być bardzo powolny. Następnie przechodzimy naszym wewnętrznym okiem w rejon naszej twarzy. To samo powtarzamy z nogą prawą i z rękami. pozwalający na uświadomienie sobie pracy . czy też zęby jedynie lekko się dotykają. 4 wydech. parzysta liczba wydech. o ile nie zapomnieliśmy o liczeniu. na której znajduje się wielka ilość prawie zawsze napiętych mięśni mimicznych. aby nie twierdzić. 3 wdech. Powoli staramy się przedłużyć wydech przy liczbie parzystej. kończymy nasz relaks poprzez powolne i jak najbardziej świadome tego ruchu. Przy wydłużonym wydechu. Po takim wydechu powietrza nie trzeba wdychać — ono samo wpada do płuc. i tak dalej do 10. że powoli od tego ciężaru zaczynamy zapadać się lekko w materac. że to ja oddycham. Następnie zaczynamy obserwować co robi nasz oddech. Chodzi o to. które potem w opróżnione płuca samo wpada.

Cała rzecz w tym. dolna część dłoni oparta na kości policzkowej. będzie . oprzyj na nim łokcie i zasłoń oczy dłońmi. tak. przy braku dostępu światła.szkieletu i mięśni. rozluźnienie się. aby do otwartych oczu uniemożliwić dostęp światła. Zasłanianie można również wykonać siedząc na krześle. Palce powinny spoczywać na czole. relaks. stwierdzą. Usiądź przy stole (biurku). Osoby u których funkcjonowanie wzroku jest nieprawidłowe będą miały z początku poważne trudności z osiągnięciem efektu pełnej czerni przed oczyma. co to znaczy odprężenie. że ich obszar widzenia jest w całości wypełniony jednolitą czernią. jest technika nazwana przez Batesa zasłanianiem. oraz związanych z tym napięć psychicznych. krawędzie zaś stykaję się bez nacisku z nosem. Osoby o wypoczętym organie wzroku. opierając łokcie na kolanach. Po kilku tego rodzaju sesjach będziemy mniej więcej wiedzieli. Pole widzenia wskutek napięć w obrębie gałki ocznej. Palming albo zasłanianie Najważniejszą techniką odprężania pasywnego. aby nie naciskać gałek ocznych i żeby było umożliwione mruganie.

nie starając się niczego zobaczyć. ani daleko. Ćwiczenie pasywnego relaksu wzroku stosujemy przez ok. • patrząc przed siebie. a zwłaszcza powiek. Dla nas najważniejszy jest fakt. te niekorzystne wrażenia ulegną zanikowi. W tym łańcuchu wzajemnych powiązań różnych napięć. tak jak to zostało opisane w technice relaksu. co jest warunkiem niezbędnym do uzyskania poprawy widzenia. a co za tym idzie mięśniowego. szyi. jaka jest potrzebna do pracy serca. oraz późniejsi badacze tematu zauważyli. trudno czasami jest dociec co jest przyczyną. • po pewnej liczbie prób (a nawet przy pierwszej) odczucie widzenia czerni przyjdzie samo z siebie i będzie oznaczało nabycie umiejętności pasywnego relaksu. U osoby u której mięśnie gałki ocznej. że jeżeli usunie się skutecznie jedno z tych napięć. Dwie sesje relaksu. 5 minut i można je zastosować tak często jak to jest nam potrzebne. ze szczególnym uwzględnieniem karku. Aby jednakże tego dokonać należy w takim przypadku postąpić następująco: • nie staraj się “na siłę" zobaczyć czerni (ani czegokolwiek). ani zbyt blisko. oraz nieprawidłowy sposób oddychania. tworzy jeszcze gorsze warunki widzenia i wpada w błędne koło osoby wysilającej wzrok. obręczy barkowej są nieustannie napięte. zmniejsza stany napięcia zarówno mięśniowego jak i nerwowego. bezwiednie wstrzymuje oddech powodując utratę naturalnego rytmu oddychania i pogorszenie krążenia w mięśniach gałki ocznej.wypełnione szarymi chmurami. ciemnością w świetliste prążki. które powinny swobodnie opadać i podnosić się. system nerwowy. Wraz z osiągnięciem pasywnego odprężenia oczu. że osoby z wadami wzroku cechują się podwyższonym stopniem napięcia nerwowego. przypomnij sobie ćwiczenie relaksacyjne i spróbuj rozluźnić mięśnie. A zatem jakość i sposób oddychania są ściśle powiązane z jakością widzenia. Oczy zużywają 1/3 ilości tlenu. . gdyż jest to najlepszy spośród znanych sposobów odpoczynku dla zmęczonych oczu. Z drugiej strony patrząc. zacznij liczyć oddech od jeden do dziesięciu. barków. czyli wytrzeszczająca oczy. oraz okolic oczu. plus krótka kąpiel słoneczna na godzinę. wpłynie to bez wątpienia korzystnie na pozostałe upośledzone funkcje organizmu w tym także na proces widzenia. oraz mięśnie np. oraz samego narządu wzroku. ma prawo bez najmniejszych wątpliwości wystąpić wada wzroku. Osoba wytężająca wzrok. poprawa jakości oddychania i nawet sama świadomość oddechu. ruchem świateł i kolorów. a co skutkiem. pozwala przedłużyć niemal dwukrotnie czas pracy przy ekranie komputera! Oddychanie Bates.

jednocześnie w sposób automatyczny (zwłaszcza w otoczeniu zieleni) dokonuje się odprężenie dynamiczne zmysłu wzroku. aby powietrze samo wpadło do twoich płuc. gdyż dobre oddychanie jest podstawą nie tylko właściwego widzenia. ale nic nie stoi na przeszkodzie. Postaraj się. naciera oczy pięściami tylko z tego powodu. W tym czasie obserwuj krajobraz. Powoli prostując się. że mamy powieki. Jest godne zauważenia. Jest to skutek chwilowej poprawy jakości krążenia w głowie wskutek większej ilości tlenu w krwi i nieznacznego skurczu żył szyjnych podczas wydechu. Wydech powinien być długi i mocny. czy “puścić oko". gdyż głównie zwracasz uwagę na to. a wdech krótki. a potem zrobimy długi i pogłębiony wydech to podczas wydechu litery tego tekstu będą wyraźniej widoczne. ale głównie jest podstawą dobrego zdrowia. Mruganie Mrugnąć do kogoś okiem. oprzyj dłonie o uda i za pomocą przepony i mięśni brzucha wypchnij z siebie resztę powietrza.Jakość widzenia zależy w dużej mierze od jakości krążenia. jest jednoznaczne z uświadomieniem sobie. aby je wykonywać przez 24 godziny na dobę. a ta z kolei jest uzależniona od pracy serca i właśnie od oddychania. Ćwiczenie świadomego oddychania trzeba wykonywać co najmniej przez pięć minut dziennie. staraj się oddychać brzuchem czyli przeponowe. tak jakby wypełniało nie klatkę piersiową. że jeżeli podczas czytania tego tekstu weźmiemy głębszy wdech. aby doszło aż do brzucha. Gdy wydech będzie się miał ku końcowi i w płucach pozostanie niewiele powietrza. By lepiej oddychać. Oddychamy zawsze przez nos. Wbrew pozorom wiele osób o tym nie wie i zamiast mrugać powiekami. Następnie w pozycji stojącej ćwicz samą świadomość oddychania. że w wyniku nienaturalnego . ale właśnie brzuch. To znaczy obserwacja wewnętrznym okiem jak działają nasze płuca i przepona. nie koncentrując się na żadnym z jego elementów. wystarczy sama świadomość oddechu. Powtórz to ćwiczenie trzy razy. obserwując wewnętrznym okiem drogę oddechu aż w okolice pępka. pozwól. Znajdując się na świeżym powietrzu stań w lekkim rozkroku i zacznij wydychać powietrze. O ile na pracę serca nie mamy bezpośredniego wpływu. zrób lekki skłon. o tyle poprawne oddychanie możemy uzyskać i z powodzeniem stosować. Po głębokim wydechu powietrze samo “wpada" do płuc i nie ma potrzeby “brać" wdechu. jak twój organizm oddycha.

Błysk Zwiększenie ruchliwości oraz możliwości rozpoznających i analizujących umysłu. Obecne w powietrzu tony kurzu osadzają się nie tylko na szybach. nie wymaga wysiłku i stanowi jednocześnie formę dynamicznego relaksu narządu wzroku. Rozpoznawanie i cała praca analityczna umysłu jest w znacznej mierze ograniczone i wyłączone. po czym wykonać kilkusekundowe zasłanianie zamkniętych lekko oczu. Tak więc idąc ulicą nasz wzrok może zaobserwować niebezpieczeństwo w postaci np. Całość wykonujemy przez ok. przy pracy z komputerem. Błysk jest przeciwieństwem wytrzeszczania oczu. Ćwiczenie jest bardzo proste. Należy wykonać 6-10 szybkich swobodnych mrugnięć. a właściwie jego mięśnie reagują bezpośrednio na zaobserwowaną sytuację. daje potężny efekt relaksu i odpoczynku dla zmęczonych oczu. spadającej dachówki i w tym samym czasie nasze ciało . a więc u osób z wadą wzroku. jest to stan w którym widzimy. W połączeniu z zasłanianiem. Funkcje i zadania mrugania to: nasmarowanie i oczyszczenie łzami oczu oraz chwilowy odpoczynek pasywny (zasłanianie) poprzez odgrodzenie od źródła światła. Osoby używające wzroku w sposób naturalny mrugają często i bez trudu. dlatego częste i swobodne mruganie jest niezbędne do oczyszczania i nawilżania powierzchni oczu. jak również całego zmysłu wzroku rozwija technika nazwana przez dr Batesa “błyskiem". Motyl Osoby mrugające zbyt rzadko i ze zbyt dużym napięciem. następnie 10-20 mrugnięć i ponowne kilkusekundowe zasłanianie. l minutę. warto powtarzać to krótkie ćwiczenie co godzinę.używania wzroku napinali wytrzeszczone oczy. nie zdając sobie z tego sprawy. Widzenie nieuświadomione to stan w którym nasze ciało. bez udziału procesu rozpoznawania przez umysł i analitycznego myślenia. " Błysk" to sposób nauczenia się i wykorzystywania w praktyce nieuświadomionego widzenia. muszą świadomie przyswoić sobie nawyk częstego i swobodnego mrugania. Aby nabyć nawyku prawidłowego mrugania. istnieje tendencja do zbyt rzadkiego mrugania i do pracy powiek w naprężeniu. ale także na powierzchni naszych oczu. tam gdzie występuje napięcie. nie dopuszczając powiek do spełniania ich funkcji. zaś narząd wzroku w tym sposobie widzenia jest bardziej świadomy od rozpoznającego umysłu. Ta technika podobnie jak zasłanianie jest szczególnie cenna dla relaksu zmęczonych oczu np. Niestety.

po odwróceniu się. czy chodnik. że ich przypuszczenia były trafne i zgodne z rzeczywistością. nie zdążylibyśmy wykonać żadnego ruchu i otrzymalibyśmy cios w czaszkę. Czasami jest nam dane przypomnieć sobie coś czego “nie widzieliśmy" w sposób świadomy. które następuje chwilę potem. lub odbierają ich obraz jako niewyraźną. to w wielu przypadkach okaże się. aby wejść na stopień. korzystamy w sposób “automatyczny" z naszego nieuświadomionego widzenia. Osoby z wadami wzroku patrząc na różne obiekty. Fakt. czy nawet mijane wystawy sklepów. które nie przyciągnęły naszej uwagi. Przy zamkniętych oczach powiedz sobie co widziałeś w górnej części domina. to obrazy mijane za szybą samochodu (gdyż kieowca patrzy głównie na drogę przed sobą). Wykonaj 2-5 minutowe zasłanianie ( str . krótkie i szybkie spojrzenie. a więc w stanie dynamicznej relaksacji wzroku.. Jednakże obraz postrzeganego przedmiotu. rzuć na nią błyskawiczne spojrzenie (tylko jedno).. Przy nabytej wadzie wzroku. Ćwiczenie “błysku" Domino Należy zaopatrzyć się w kostki domina lub karty do gry (gorszy wariant. przy “zasłanianiu". pozwala ku zdumieniu patrzącego rozpoznać i odtworzyć normalnie niewidziane przedmioty w stanie pasywnego odprężenia. mniej lub bardziej kolorową plamę. trzebaby się uchylić". “ o leci dachówka. Jest to częstokroć bardzo słaby i niewyraźny obraz. niewykorzystywany powszechnie rodzaj nieuświadomionego widzenia. bez angażowania rozpoznającego umysłu. Następnie natychmiast zamknij oczy. wybieramy karty bez figur) i rozsypać w zasięgu ręki. w typie np. Jednak w chwili w której podnosimy nogę. Jeżeli takie osoby nie będą “na siłę" próbowały sobie wyobrazić obserwowanego przedmiotu. Inny. rozpoznający i analizujący umysł. często po prostu ich nie widzą. może mnie stuknąć. Świadczy to o możliwościach naturalnego widzenia przez organy wzroku i o możliwościach poprawy każdej wady wzroku. lecz po prostu z zamkniętymi oczami rozluźnią się i okiem wyobraźni “zmaterializują" w umyśle ten przedmiot. a następnie co w dolnej.. a nawet tylko i wyłącznie przypuszczenie i wyobrażenie tego co mogłoby być zobaczone. . nie znaczy że tego nie widzimy. lub zamknięciu oczu może pojawić się spontanicznie w wyobraźni. Gdybyśmy w tym czasie włączyli do działania świadomy. wyprostowanej ręce. że na coś nie zwracamy uwagi. przy szybkim i swobodnym mruganiu. który pozwala nam uniknąć obrażeń.wykonuje ruch.) Nie otwierając oczu wybierz losowo którąś z kostek domina i trzymając ją pionowo w wyciągniętej.

pamiętaj chodzi o relaks zarówno twój jak i (tym samym) twoich oczu. zabawki). Jeśli się pomyliłeś. (początkowo graniczną) z jakiej dziecko dotychczas w ogóle nie rozpoznawało liter. otworzy oczy i dłoń i niech “przeczyta" literę z otwartej dłoni. musimy uwolnić się od jakichkolwiek napięć i oczekiwania na wynik. co 10 “losów" wykonaj krótkie zasłanianie. tzn. ani zawody! Zły wynik to też jest dobry wynik! Należy traktować to ćwiczenie jako zabawę. gdyż oczekiwanie na nagrodę (czy nie daj Boże karę) spowoduje u dziecka efekt napięcia przeniesiony automatycznie do narządu wzroku i zniweczy cel wykonywanego ćwiczenia. Dla dziecka sama świadomość. W tej zabawie z dzieckiem należy powstrzymać się nie tylko od wyrażania naszego zawodu. z której dziecko nie widzi wyraźnie. Rezultaty są zdumiewające ! Przede wszystkim jednakże należy pamiętać: żadnych stresów. lub część liter. Dla naszych celów domino można wykonać samemu z białego kartonu. (Dziecko powinno już znać alfabet. czy jakiejkolwiek formy nagradzania (czekoladki. zły wynik to też dobry wynik. to świetnie. te które są pokazywane). Nie gramy o pieniądze. Niech zaraz zamknie oczy i w wyobraźni chwyci ten przedmiot (literę) rączką w powietrzu. pokaż dziecku literę (domino. nadmiernej radości.Następnie otwórz oczy i sprawdź trafność odczytu. jest . I jeszcze jedna ważna uwaga. “dom". gdy coś nie wyjdzie (“zły wynik to też dobry wynik"). ale także od naszego entuzjazmu. ale bawimy się w zgaduj-zgadulę. to też doskonale. W miarę. krótki wyraz np. Wariant dla dzieci (plus ewentualna nauka liter 5-7 lat) Z takiej odległości. cukierki. to nie jest nauka. “kot") na krótkie otwarcie oczu. niech przybliży zamkniętą rączkę ze “złapaną" np. tak jak by tam była napisana. jak na białej kartce. możemy rozpocząć próby widzenia na odległość. jak czas rozpoznawania będzie coraz krótszy. jak zgaduj-zgadulę. Zabawa powinna być wartością sama dla siebie. Następnie wykonując ruch ręką i “łapiąc" w zamkniętą dłoń. Jako rodzice też powinniśmy się poddać atmosferze zabawy. Jeśli trafiłeś i wynik jest prawidłowy. Ćwicz 5-10 minut. literą do twarzy. oklasków. Można eksperymentować z odległością patrzenia i wielkością domina. że dorosły doskonale się razem z nim bawi. Pamiętajmy. Czasami wynik może pojawić się nawet po kilku sekundach. Próbuj dalej. Przede wszystkim nie wolno się wysilać i poprzez to napinać i wytrzeszczać oczu.

to nie korzystamy z tych absolutnych możliwości naszego umysłu. w ten sposób. inni przechadzają się po pokładach. Najprostszym tego przykładem jest następujące ćwiczenie: Odpływający statek Usiądź wygodnie w fotelu. Prawdopodobnie widzimy i pamiętamy absolutnie wszystko. Ćwiczenie “błysku" możemy przeprowadzać w każdej chwili i o każdej porze (pominąwszy prowadzenie samochodu). Wokół statku zaczyna rozpościerać się coraz większa przestrzeń zajęta przez morze. ot błysnęło. że nasze oczy zaczynają pracować tak jak chce tego nasza wyobraźnia i nasz umysł. że jeżeli będziemy pracować nad procesem widzenia w wyobraźni.wystarczającą nagrodą i radością. naprzeciw przycumowanego wielkiego transatlantyka w połowie jego długości. Jednak z czasem proces wizualizacji ulega stopniowej (czasem radykalnej) poprawie. Statek stopniowo coraz bardziej . żeby podnieść i opuścić powieki. będą pracować tak. Na mostku kapitańskim wydano rozkazy do odpłynięcia. żeby zobaczyć dziób. Świeci słońce. musisz skręcić głowę w prawo. zamknij oczy. czy też wytrzeszczania oczu. Daje to automatyczne sprzężenie zwrotne takie. osobom z wadą wzroku trudniej przychodzi precyzyjne “zbudowanie w wyobraźni" danego obiektu. Nie rozpamiętujmy tego “błysku". Idźmy dalej. Na kilku pokładach widzisz rozmawiających pasażerów. rozluźnij się. że większość wad wzroku jest wynikiem napięć psychofizycznych przeniesionych do narządu wzroku. musisz skręcić głowę w lewą stronę. czy obraz przedmiotu pojawi się. czy też nie pojawi się w naszej wyobraźni. to ośrodki odpowiedzialne w mózgu za widzenie. tak jakby oczy rzeczywiście widziały. Żeby zobaczyć jego rufę. że rzucamy spojrzenie na jakiś przedmiot będący poza zasięgiem naszego wzroku. po prostu tyle ile trzeba. Powoli ogromny statek odbija od brzegu. Niektórzy trzymają nerwowo w rękach papierosa. następnie zamykamy oczy i sprawdzamy. W miarę jak się oddala widzisz coraz mniej szczegółów na pokładach. ale ponieważ nie jest to nam potrzebne. niektórzy stoją patrząc na ląd. jakby obraz “wyobrażony" był rzeczywiście widziany przez oczy. Pamiętajmy. że stoisz na nabrzeżu portu. inni piją ze szklanek i butelek napoje chłodzące. to zupełnie nieważne. Proces wizualizacji działa także w drugą stronę. czy też nie. To krótkie spojrzenie musi być bezwiedne. Wyobraź sobie. Okna i postacie ludzi są coraz mniejsze. bez intencji zobaczenia tego przedmiotu. To co jest pewne to fakt. bez wysilania się. zobaczyło się przy zamkniętych oczach. Fizjologiczny proces widzenia nie jest do końca zbadany.

gdzie wielka niebieska przestrzeń nieba łączy się z zieloną powierzchnią morza. można i należy . Jest niemalże jego synonimem. doprowadzają do ograniczenia takich ruchów i zaczynają przez to wytrzeszczeć oczy. Nie przerywając wyobrażenia odpływającego i przybliżającego się statku. ROZDZIAŁ 8 RUCH I JESZCZE RAZ RUCH Ruch jest nierozerwalnie związany z życiem. Za każdym razem statek musi dopłynąć do linii horyzontu i stać się ledwie dostrzegalnym. Stopniowo przyspieszaj ten proces.się oddala. Stąd staje się w takim przypadku niezbędne przyswojenie sobie nawyku drobnych przesunięć wzroku. Ludzie o prawidłowym wzroku. Osoby z wadami wzroku. Teraz spróbuj odwrócić kierunek zdarzeń i niech statek powoli przypłynie z daleka w twoim kierunku. spróbuj zaobserwować jak ta wizualizacja wpływa na twoje gałki oczne i na ich faktyczny ruch. To ćwiczenie. załzawiony i mętny wzrok. używanym w sposób nienaturalny. proces poprawnego widzenia i uwagi składa się z minimalnych. Bez ruchu nie ma widzenia. że te przesuwają się w sposób ciągły. bezustannych aktów ruchu. Regułą jest wyobrażanie sobie obiektów i scen przynoszących nam przyjemne odczucia (byle nie za bardzo — gdyż wywołamy niepożądane napięcie). znajduje się na pełnym morzu. podczas uważnej obserwacji jakiegoś obiektu. Stan bezruchu gałki ocznej. niemożność poprawnego widzenia. Ten tak potrzebny i niezbędny do prawidłowego widzenia ruch oczu. malutkim punkcikiem. Oczywiście “statek" może być zastąpiony jakimkolwiek obiektem w ruchu. stając się coraz większym. czyli ze wzrokiem uszkodzonym. a ilość szczegółów w miarę powtórzeń może stopniowo narastać. stąd powiada się: “zamarł w bezruchu". w miejscu. Powtórz w myślach kilka razy oddalanie się i zbliżanie statku. chociaż odbywa się przy zamkniętych oczach wpływa znakomicie na mięśnie i refrakcję gałki ocznej. Stanowi także znakomity relaks. Bez ruchu nie ma życia. Jak już zostało powiedziane. Przeciwieństwem ruchu jest bezruch. minimalny i nieświadomy z jednego punktu tego obiektu na kolejny punkt (z szybkością do 70 razy na sekundę). Staje się coraz mniejszy i widać coraz więcej morza. Ćwicz przez 5 minut. Na koniec statek jest już bardzo daleko. zagubionego w trakcie życia człowieka. utrzymują oczy w takim położeniu. narządu wzroku. to “wybałuszone gały". gapiowatość. powoli staje się malutkim punkcikiem na horyzoncie.

Corbett w jej książce pt. oraz miesiąc następny o wielkości czcionek jak ubiegły — u dołu kartki kalendarza. u góry kartki kalendarza). przy założeniu że nie wywołuje najmniejszych stresów u ćwiczącego. ale większymi (najlepiej dwukrotnie) cyframi i literami. oraz że ćwiczący bardzo dobrze zapoznał się ze wszystkimi znakami na tablicy. który posiada cyfry i litery o różnej wielkości. może spełnić bardzo dobrze funkcje kalendarza w ćwiczeniach przesuwania spojrzenia. do testowania wzroku u okulistów. oraz dni od 1-30 (31) poprzedzającego miesiąca małymi literami i cyframi (np. Większe powinny mieć ok. kalendarz powinien znajdować się na wysokości oczu.. 1. Zwykłe światło żarówki zawieszonej u sufitu nie wystarczy.ćwiczyć podobnie jak i inne elementy sztuki świadomego widzenia. Litery i cyfry (oczywiście po powiększeniu) najlepiej wykonać z gotowych i dostępnych liter do naklejania na kartce formatu A3. Pracę z kalendarzem rozpoczynamy od relaksu. czy też tablicy Snella. wywołane wspomnieniem stresu związanego z każdorazową wizytą u okulisty.. w odległości takiej. dlatego należy nań skierować dodatkowe bezpośrednie źródło światła. lub poziomej A4.. na której jednocześnie mieściłyby się oznaczenia literowe dni tygodnia (wt.5 cm wysokości (jest to uzależnione od możliwości wzrokowych ćwiczącego). Kalendarz należy zawiesić w dobrze oświetlonym miejscu (nawet bezpośrednio w świetle słońca). Taki arkusz z różnej wielkości literami i cyframi odpowiada z wyglądu tablicy Snella. podobnie zapisany byłby miesiąc bieżący. czy stopniem nasycenia koloru. czw. Bardzo ważne jest aby były naklejone (lub namalowane) równo i nie różniły się odcieniami. że do wykonywania tego ćwiczenia znakomicie nadaje się kalendarz. itd). Przy braku odpowiedniego kalendarza. śr. Należy jednakże dodać. aby można było bez trudu dojrzeć największe cyfry. Jednym z najlepszych ćwiczeń mających na celu usprawnienie przesuwania spojrzenia zostało wymyślone i opisane przez Margaret D. że tablica Snella. “How To Improve Yours Eyes" i zostało nazwane: Kalendarz z uwagi na fakt. . mniejsze o połowę mniejsze.2-2. możemy wykonać przyrząd pomocny w naszych ćwiczeniach według poniżej przedstawionego rysunku. Dla osoby siedzącej. tego samego kroju czcionki. Jednak zawieszenie tablicy Snella na ścianie we własnym mieszkaniu mogłoby powodować niepotrzebne napięcia. Tak więc pożądana byłaby kartka z kalendarza. podobnie jak przed ćwiczeniami z dominem. czyli od zasłaniania.

Zamknij ponownie oczy. aż do momentu. bujając jednocześnie miarowo głową. przekręć głowę w lewo i następnie z . tak aby nie wypaść z rytmu. ćwicz w następujący sposób: Przekręć głowę w lewo. po czym przekręć głowę z powrotem. aż do momentu gdy wzrok napotka cyfrę “l" dużych liter “kalendarza". Zapamiętaj widok tej cyfry. tak jakbyś chciał spoglądać przez swoje lewe ramię. Po kilku sekundach przekręć głowę. delikatnie i niezbyt szybko. Następnie zamknij oczy.Po wstępnym 3-5 minutowym zasłanianiu oczu. aż zobaczysz swoje prawe ramię. otwórz oczy i przekręcaj z powrotem głowę (oczy przesuwaj ą się równo z głową). gdy wzrok napotka cyfrę “2". Oddychaj spokojnie i głęboko.

lecz płynnym ruchem oczu obserwuj biały obszar tuż pod linią druku. Jeszcze raz zamknij oczy. W górę i w dół. w górę i w dół. . Załóżmy. ustala swój równy rytm. których uczymy się poprzez wykonywanie systematycznych i krótkich. oddech. odpręż się. Znowu zamknij oczy. Spójrz na wielką “jedynkę". zlokalizuj swoją “siedemnastkę" wpierw na kalendarzu drukowanym dużymi cyframi. pomyśl sobie o jakiejś liczbie od jeden do trzydziestu jeden. Gdy dojdziesz spojrzeniami do ostatniej cyfry w dolnym rzędzie. Po krótkiej przerwie biernego relaksu-zasłanianie. Popatrz tylko przez chwilę i zamknij oczy. że pomyślałeś sobie o liczbie numer “siedemnaście". następnie skieruj wzrok w dół na lewo na małą “l". skierowanych na litery i cyfry.powrotem do “3" i tak dalej według podanego wzoru. dwa lub trzy razy. potem do 20. Nie musi być perfekcyjne. ćwicz do 10. Powtarzaj ćwiczenie z kolejnymi liczbami w ten sam sposób. następnie popatrz na małą “2" po lewej stronie. Proszę zwrócić uwagę na sposób oddychania. Odpręż się. przez trzy. Na początku zwróć uwagę na jej szczyt. Po czym równo. oddychaj równomiernie. Z zamkniętymi oczyma. pomyśl sobie o jakiejś innej liczbie i powtórz z nią to samo ćwiczenie. Zamknij oczy. Jeśli tylko zwraca się nań uwagę — oddychanie samo się poprawia. potem na podstawę. cztery wahnięcia głowy. można przystąpić do następnej fazy tego ćwiczenia. Następnie zasłoń oczy na jedną minutę. Ponownie zamknij oczy. Po dziesięciu lub dwunastu powtórzeniach możesz przejść do kolejnego etapu tego cyklu ćwiczeń. jak oddychasz? Ponownie otwórz oczy na dużej cyfrze “l" i zjedź na dół w prawo do małej “l". rytmicznych ruchów wahadłowych oczu. cały czas równomiernie oddychaj . zrelaksuj się. nie przerywaj. W tym ćwiczeniu powracamy do drobnych przesunięć spojrzenia. zamknij oczy. Jeśli ćwiczenie byłoby zbyt męczące. Otwórz je ponownie na dużej “siedemnastce" i spuść wzrok na odpowiednią małą cyfrę po prawej stronie. Teraz otwórz oczy na dużej “2". pogłębia. Teraz zwróć oczy na cyfrę “l" drukowaną dużymi literami. a następnie na “kalendarzu z małymi cyframi po lewej stronie". zaś narząd wzroku i całe ciało ulega rozluźnieniu — pamiętaj o oddechu. Ponownie spójrz na dużą “2" i przesuń wzrok na małe “2" po prawej stronie. jak tylko to potrafisz. po czym skieruj wzrok jeszcze raz na szczyt i ponownie na podstawę przez cały czas natężając umysł. a następnie do 30. Otwórz więc oczy tak szybko. W czasie wszystkich ćwiczeń zwracaj uwagę na oddychanie. spokojnie oddychając.

Następnie otwórz ponownie oczy i powtórz całe ćwiczenie na wielkiej “dwójce". a w przypadku szerszych i bardziej kanciastych znaków przekątnie. Świadome praktykowanie tych właśnie opisanych wahadłowych przesunięć doprowadzi do automatyzmu w postrzeganiu. ile ma kominów. Każda próba obejrzenia dużego budynku we wszystkich jego szczegółach. oraz do przedmiotów o największym dla nas znaczeniu i dlatego też musimy je wyraźnie widzieć. co jest ważne w życiu. Litery i liczby należą do najbardziej znanych nam obiektów w naszym sztucznym świecie. Metodę tę należy urozmaicać ruchem poziomym. drzwi... te przesunięcia skłonią oczy i umysł do wykonywania swych zadań z centralną fiksacją i w ten sposób doprowadzą do poprawy naszego spostrzegania i rozpoznawania. Wykonaj drobne. przesuń wzrokiem po obrysie zewnętrznym całego budynku. Kiedykolwiek będziemy patrzeć na litery lub cyfry. Dobrym uzupełnieniem ćwiczeń z kalendarzem jest sposób patrzenia “analitycznego". abyśmy nabyli nawyk drobnych przesunięć wzroku podczas obserwacji. Podobnie możemy postępować z mniejszymi od domu obiektami otaczającej nas rzeczywistości.Pon. Ćwicz również z takimi oznaczeniami skrótów dni i tygodni jak . litery. Z tego też powodu jest szczególnie wskazane. jeśli zaistnieje potrzeba — przysuń bliżej krzesło. skieruj wzrok na cyfrę drobno drukowanego “kalendarza" i zacznij od początku. co z kolei wpływa na jakość efektu końcowego — naszego widzenia. Poza tym. piorunochrona itd. popatrz jak jest ułożona dachówka. Zastanów się. czasie i miejscu. jako całości. i tak dalej. z równą wyrazistością jest skazana na niepowodzenie. Po przejściu w ten sposób przez “pół miesiąca". zamiast w górę i w dół. Można ćwiczyć zarówno na dużych obiektach jak na przykład budynki.Po zrobieniu tego zamknij oczy. przerzucając wzrok z jednej strony danej liczby na drugą. Śr. będziemy nieświadomie i automatycznie zmierzali do wykonywania drobnych przesunięć spojrzenia. pionowe przesunięcia wzroku od szczytów do podstaw tych liter i z jednej na drugą ich stronę w poziomie. oraz na małych elementach jakimi są np. wzdłuż. Ten sposób patrzenia jest możliwy do przeprowadzania w dowolnej chwili. rozluźnij się i oddychaj głęboko. powinniśmy w tym samym czasie trenować zdolności ruchu naszego zmysłu wzroku. ale łagodnie. czy zauważasz różnicę w postrzeganiu. Po takiej szczegółowej analizie spróbuj ponownie popatrzeć na całość budowli bez wytężania wzroku. w pionie. z rogu do rogu. Przy bliższym kontakcie patrząc . Można tego dokonać w następujący sposób: oglądając budynek kieruj swój wzrok kolejno na jego okna. włącznie z mijającymi nas osobami. Zamiast podejmowania takich nieudanych prób. nie ograniczaj się wyłącznie do liczb. rynny. próbuj “obrysowywać" wzrokiem zewnętrzne Krawędzi okien. Wt.

z ucha na podbródek. oraz do prawidłowego widzenia z “centralną fiksacją". ile i jakich jest w danej literze kątów. zaobserwować jaką przestrzeń wypełniają sobą te litery. Po pewnym czasie dojdziesz do zaskakującego wniosku. to analityczne patrzenie na znane litery. Popatrz najpierw na lewą pionową kreskę. której normalnie w całości nie widziałeś w sposób dostatecznie ostry i wyraźny. ale i na poznanie alfabetu. tekstu i czytania. czy cyfry. co wydatnie usprawnia proces widzenia liter. Po takim “analitycznym" obejrzeniu twarzy twojego rozmówcy. z czoła na drugie oko itd. że widzisz bez okularów połowę litery. jest analityczny “rozbiór" liter. ale powoduje dodatkowe zakodowanie kształtu litery w pamięci. a poprzez to lepsze “rozpoznawanie" w umyśle. Twarz nie jest wielkim obiektem. twoje oczy nie będą sprawiały wrażenia “rozbieganych". później w jej dolnej części. Zdarza się to nawet na wczesnym etapie nauki . Inne ćwiczenie. To samo można robić z innymi literami i cyframi jak np. górnymi i dolnymi kreskami i brzuszkami. Wybierz możliwie dużą literę. górnej prawej powieki na lewe ucho. obserwuj kolejno elementy twarzy przerzucając wzrok z jednego punktu na inny. poza literami i naokoło nich. “E". że lewa kreska sprawia wrażenie wyraźniejszej i ciemniejszej od prawej. itp. “H" z nagłówka gazety.analitycznie na twarz swojego rozmówcy. Później wydłużają się do kilku minut. Teraz powtórz to samo ćwiczenie z prawą kreską litery “H". ponownie spojrzyj rozluźnionym wzrokiem na całość twarzy i spróbuj uchwycić różnicę w ostrości widzenia. “B". Zauważ. Ćwiczenie z literą Dobrym ćwiczeniem nie tylko na ruchliwość wzroku. Następnie wybierz również duże “H". kilkanaście sekund. przerwę w czytaniu. jak jest zagospodarowana pozostała powierzchnia. W stanach relaksu wzroku i dynamicznego odprężenia może przejawiać się spontaniczny przejaw ostrego widzenia bez okularów. który nie tylko usprawnia nasz wzrok. Takie przebłyski normalnej wizji mogą trwać początkowo tylko kilka. z ich poziomymi. przy przesuwaniu spojrzenia z np. które możemy bardzo często wykonywać jako np. Podczas patrzenia na litery i cyfry można przejechać wzrokiem po konturach litery. “3". najpierw na całej jej długości. następnie rzuć okiem ponownie na podstawę tej kreski i znowu na całą jej długość. z podbródka na czoło. środkowej i górnej. np. ale z nieco mniejszego nagłówka i powtórz cały proces raz jeszcze. Takie częste patrzenie “uruchomionym" wzrokiem spowoduje powrót zmysłu wzroku do naturalnego stanu ciągłych mikroruchów gałki ocznej.

przebłyski wyraźnego widzenia będą występowały coraz częściej i będą stawały się coraz dłuższe. Oto kolejne proste ćwiczenie służące poprawie ruchliwości wzroku. że już po kilku dniach wstępnych ćwiczeń rozluźniających. że jakkolwiek z początku krótkotrwały i tymczasowy stan relaksu psychofizycznego. a wraz z nim ostrość widzenia. Notowane są nieliczne przypadki. . lub zgoła niewidoczne. Powoli zbliżaj palce do siebie. wady wzroku nie są stanem nieodwracalnym. powraca pierwotna. Jednakże w większości przypadków te “przebłyski" normalnego widzenia trwają na tyle krótko. na ile pacjent potrafi utrzymać stan dynamicznego relaksu. Odstęp pomiędzy palcami powinien wynosić ok. redukujący napięcia w zmyśle wzroku i w samym oku. zaświadcza o tym. powinien być wyraźniej i ostrzej widoczny od palca prawego w tej chwili. mięśniowego. objętego wyłącznie widzeniem peryferyjnym. będzie zanadto “pazerny" na osiągnięcie szybkiegi o trwałego rezultatu. 40 cm. zaś fakt że przedmioty. które normalnie pozostają zamglone. aż do naturalnego ciągłego stanu poprawnego widzenia. Czasami takie przebłyski mogą wywołać euforię i stan wzruszenia połączonego z płaczem. może wytworzyć w sobie nieświadomie stan podwyższonego napięcia.relaksacji. a zwłaszcza po osiągnięciu pewnego stopnia dynamicznego odprężenia wzroku. spontaniczna zdolność widzenia rozluźnionym zmysłem wzroku. Mogą także. Tym niemniej należy stwierdzić ze spokojem. Proszę podnieść do góry wskazujące palce obu dłoni w odległości ok. 60 cm od twarzy. Takie przebłyski są częstym i bardzo cennym doświadczeniem osób praktykujących sztukę świadomego widzenia. Nie należy jednak lekceważyć doniosłej roli takich przypadków dla powodzenia terapeutycznego w procesie reedukacji wzroku. Spójrz na prawy palec. mogą zostać w sposób ostry i wyraźny zobaczone. który zniweczy jego wysiłki. iż wraz z opanowywaniem umiejętności dynamicznego relaksu wzroku. Będzie on widoczny wyraźniej od lewego. niestety wywołać nadzieję na osiągnięcie błyskawicznych efektów i jeżeli praktykujący sztukę świadomego widzenia. gdyż właśnie te “przebłyski" dają wiarę w powodzenie stosowania metody i ćwiczeń oraz pozwalają na wytrwałą i systematyczną pracę. wpływa w efekcie na poprawę funkcjonowania oczu i tymczasową poprawę refrakcji. Odwróć głowę i popatrz na lewy palec. Jak z tego wynika.

tak aby uformowała się pionowo ułożona elipsa. to pozorne uproszczenie ćwiczenia. Proszę nie rezygnować z wyobrażenia sobie naciskającej ręki. Znakomite ćwiczenie wpływające na usprawnienie czynności gałki ocznej poprzez pracę w sferze wyobraźni zaproponował uczeń dr Batesa. dr R. Spójrz przez chwilę na tę elipsę. powinien być za każdym razem wyraźniej widoczny od tego drugiego. Jest to rodzaj przesuwania spojrzenia za pomocą umysłu wpływający na fizyczny narząd akomodacji. Palec na który aktualnie spoglądasz (nawet po zetknięciu się). Ćwiczenie dr. chociaż wydaje się logiczne. psuje znaczną część . Powtórz ćwiczenie 10 razy. naciśnij. oraz że po zaprzestaniu nacisku natychmiast wraca do swojej postaci okręgu. że proces widzenia kończy się aktem rozpoznawania przedmiotu przez umysł. Arnau Wyobraź sobie. w sposób który nie występuje w przypadku wahadłowego przesuwania wzroku. rozluźnij dłoń. że trzymasz elastyczny gumowy krążek. który można zginać tak. a także na jego funkcjonalne i organiczne niedomagania. ROZDZIAŁ 9 TECHNIKI POPRAWIAJĄCE RUCHLIWOŚĆ WZROKU POPRZEZ PRACĘ WYOBRAŹNI Ponieważ wzrok i jego sprawność zależą w równej mierze od oczu jak i od stanu umysłu. następnie rozluźnij rękę i pozwól krążkowi powrócić do swojej poprzedniej formy. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt. zmień ułożenie i tak dalej 10-15 razy cykl zmian. Tak więc doskonalenie widzenia w wyobraźni i w pamięci powoduje polepszenie samej funkcji rozpoznawania. aby przekształcił się w elipsę ułożoną poziomo. wszystkie ćwiczenia które będą usprawniać nasze wyobrażenie widzenia. automatycznie wpływają na poprawę funkcjonowania i sprawność narządu wzroku. przebiegając wewnętrznym okiem wokół jego formy. że łatwo przyjmuje formę elipsy (wydłużonego “jajowego" kółka) po jego ściśnięciu. w którym się zetkną. Zaniknij oczy i obserwuj swój wymyślony krążek. Następnie w wyobraźni naciśnij palcem wskazującym i kciukiem na boki krążka. Teraz przesuń kciuk i palec wskazujący z boków krążka na jego górę i dół i naciśnij tak. aż do momentu (włącznie). Arnau. Zwolnij rękę z uścisku i patrz na boki krążka powracające do swojej pierwotnej formy okręgu.W trakcie zbliżania spójrz po sześć razy na każdy palec. Następnie znowu zmień ułożenie swojej ręki.

Przesuwaj rytmicznie spojrzenie tam i z powrotem. Wyobraź sobie. pióro. Teraz możemy odłożyć nasze przybory do pisania i rozpocząć pisanie i rysowanie wyłącznie w sferze wyobraźni. Następnie. Pisanie i rysowanie z zamkniętymi oczami Ćwiczenia pisania i rysowania przeprowadzane w wyobraźni z zamkniętymi oczami. Chociaż oczy są zamknięte i “nie widzą". Usiądź przy stole. lub jeszcze większych. mając zamknięte oczy na środku pierwszej kartki papieru narysuj okrągłą czarną kropkę. Zauważ. Arnau jest odpowiednie do stosowania we wszystkich wadach wzroku. ze względu na ich mały rozmiar. lub cienkopis). aż do najmniejszych mikroskopijnych rozmiarów. W lewo. Przygotuj sobie dużą (A4) białą kartkę i pióro. że stopniowo pismo staje się coraz wyraźniejsze. gdy przesuwasz wzrok w prawo i w prawo. że kropka. w dalszym ciągu nie otwierając oczu. napisz pod spodem to samo zdanie trzy-cztery razy. Zauważ. znaku. gdy przesuwasz wzrok w lewo. Powtórz ćwiczenie na nowej czystej kartce. oraz że potrafisz pisać literki.terapeutycznego aspektu tego ćwiczenia. Skoncentruj się na białym tle przylegającym do lewej strony kropki. aż do normalnie pisanych rozmiarów. podobnie jakby to miało miejsce w rzeczywistości. 3-4 razy. (dlatego najlepszy jest rysik. czy kółka. albo cienkopis. sprawia wrażenie ruchu . Na przykład “Ala ma kota". jak silne i nieprzerwane są ruchy mięśni podczas trwania cyklu “uzmysławiania" sobie. możemy rozpocząć od faktycznego pisania z zamkniętymi oczami. stopniowo powiększając litery. masz przygotowany papier do pisania. których normalnie. Zamknij oczy i napisz dowolne krótkie zdanie u góry strony.przesuwania się. . wszystkie mięśnie odpowiedzialne za refrakcję i akomodację działają i to działają w sposób prawidłowy w stanie dynamicznego relaksu. że siedzisz przy biurku. teraz przesuń (w wyobraźni) spojrzenie na prawą stronę kropki. To ćwiczenie pozwala nam dodatkowo uzmysłowić sobie. Ćwiczenie dr R. cały czas nie otwierając oczu trzy-cztery razy (oprócz pierwszego). lub biurku. a w szczególności w przypadkach krótkowzroczności. nie potrafisz odczytać bez okularów. To samo ćwiczenie można wykonywać poprzez rysowanie jakiegoś powtarzanego tego samego wzoru. lub cienki pędzelek i w swojej wyobraźni. Staraj się napisać pod spodem to samo zdanie ciągle pomniejszając litery.

a obwód po którym rysujesz coraz grubszy. Potem przejedź po obwodzie \ okręgu i zrób taką samą linię z góry do dołu i z dołu do góry. Gdy masz już podzielone kółko na osiem części przez cztery średnice. czy też nie. weź (w wyobraźni) kolejną czystą kartkę. w prawo i kilka razy po niej przeciągnij. nie odrywając “ołówkonosa" od rysunku. . zakończ rysunek wbiciem ołówka w miejsce przecięcia się tych czterech linii. ślimaka. rozpocząć rysowanie okręgów na wyobrażonej kartce papieru. Płynnie przekręcaj głową od jednego do drugiego ramienia i przejedź po tym znaku 10-15 razy. Doskonale sprawdza się rysowanie nosem klucza wiolinowego. Dojedź do środka okręgu — miejsca przecięcia się tych dwóch linii i po skosie poprowadź do góry kolejną linię do granic okręgu. Następnie. 2-3 cm poniżej. Te ćwiczenia można i należy kontynuować poprzez ćwiczenie pisania różnych liter. Zauważ. że twój nos uległ przedłużeniu o około 20-25 cm. że okrąg będzie się “przesuwał" w kierunku przeciwnym do ruchu twojej uwagi. Powtarzaj rytmicznie przesunięcia kilkanaście razy. Spróbuj to (możliwie duże) koło obrysować 6-10 razy.5 cm. sprawdź czy czubek “ołówkonosa" przesuwa się po narysowanych liniach. Zakończeniem twojego nowego nosa jest ołówek. Nie otwierając oczu i nie rezygnując z tworzenia dzieł swoim nowym instrumentem do rysowania. stosując utrudnienia poprzez stopniowe zmniejszanie wielkości liter. a potem z powrotem. swojego podpisu. przez środek na dół po przekątnej. ale ok. że na czystej kartce papieru namalowałeś dwie kropki oddalone o ok. Okrąg w twojej wyobraźni powinien być bardzo mocno czarny. Kolejne ćwiczenie przypomina nieco wyobrażenie kłamiącego Pinokia. zaś biała przestrzeń w środku intensywnie śnieżno-biała. Tak więc twój nos (w wyobraźni) przybrał formę dwudziestocentymetrowego ołówka. 10 cm jedna od drugiej. Na pewno kolejne kółka będą coraz bardziej okrągłe. Na pewno szyja nie jest tak sprawna jak pisząca ręka. więc początkowo rysowane kółka będą lekko kanciaste. namalowałeś okrąg o średnicy ok 1. Spróbuj teraz twoim nowym piszącym organem. Później wyprowadź odpowiednią linię w lewo do góry i na dół. czy sprali. przejedź kilka razy linią prostą przez środek okręgu zaczynając od prawej strony do lewej i z powrotem. słów. pomiędzy nimi.Następne ćwiczenie umysłowego uruchamiania zmysłu wzroku wygląda następująco: Wyobraź sobie. możliwie jak największą (jak tablica szkolna) i narysuj olbrzymią leżącą na boku ósemkę — znak nieskończoności. Wyobraź sobie. Teraz swoim okiem wyobraźni przesuń spojrzenie z kropki po lewej stronie do kropki po prawej stronie okręgu.

Same soczewki mogą ulec nieznacznemu przemieszczeniu. oddychaj często i jeszcze częściej mrugaj. Poważne stresy i problemy emocjonalne mogą być przyczyną przejściowego pogorszenia się wzroku w tym zakresie. Krótkowzroczność wskazuje także na umysł krytyczny. Jest wyrazem niedowierzania w to co się widzi i sposobem patrzenia na świat wypełnionym lękiem (mniej lub bardziej uświadomionym). W kategoriach emocjonalnych krótkowzroczność jest rodzajem zamknięcia się w sobie i wycofaniem się. tylko podążaj wzrokiem za ich obrysem. Nie próbuj rozpoznawać liter. a siatkówką (najczęściej wymieniana przyczyna). Zakończ ćwiczenia kilkuminutowym zasłanianiem. osądzający i mający zbyt wielką skłonność do przywiązywania wagi do szczegółów. co bywa spowodowane także zbyt wielkim ciśnieniem w oku. pozostawiając zamazany widok padający na plamkę żółtą (macula). Odwróć książkę odwrotnie niż normalnie przy czytaniu i śledź wzrokiem krawędzie liter. na co należy zwrócić szczególną uwagę przy reedukacji wzroku. Poniżej zostanie podane to. że wytworzony w oku obraz zostaje zogniskowany przed siatkówką. Znanym powodem jest cukrzyca i ogólnie zły stan zdrowia. Widzenie peryferyjne jest stosowane do umiejscowienia siebie w czasie i w . Soczewki krótkowidzów mają wartość ujemną i tak też pozwalają im się czuć. albo soczewki. jest wbrew pozorom niezwykle skuteczne w metodzie reedukacji wizualnej. mogą i powinny być stosowane przy wszystkich wadach wzroku. lub może być zmieniony stopień zakrzywienia rogówki. Krótkowzroczność często wskazuje na utratę poczucia bezpieczeństwa i uogólnionym zbyt wielkim dążeniu do zobaczenia. które zostały już w tej książce opisane. Nieliczne przypadki są spowodowane genetycznymi wadami pigmentacji siatkówki. Fizjologia tego zjawiska polega na tym.Chociaż to ćwiczenie może się wydać zabawne i dziecinne. Przyczyny tego zjawiska mogą być różne: wydłużona oś gałki ocznej na linii pomiędzy soczewką. analityczny. ROZDZIAŁ 10 KRÓTKOWZROCZNOŚĆ Techniki i ćwiczenia. soczewka może wykazywać nadmierną akomodację. Koncentrują ponadto światło na plamce żółtej pozbawiając pozostałą część siatkówki udziału w procesie widzenia. Książki i gazety — ćwiczenie opracowane przez Meir Schneider. ze szczególnym uwzględnieniem krótkowzroczności.

akomodacji prawidłowej dla normalnie widzącego oka. nienaturalnych i wysoce abstrakcyjnych. nawet znikający za horyzontem. gdy stoimy na wiadukcie i obserwujemy przejeżdżający pod nami i później oddalający się pociąg. grubość. Dla krótkowidzącego jest to częstokroć jedyna droga do uruchomienia. oraz chęcią otrzymywania dobrych ocen (bądź unikania złych). z reguły w okresie dzieciństwa. stopień zaczernienia i kontrast. Bez wątpienia najbardziej efektywna praca reedukacyjna wzroku. szczególnie w skomplikowanych przypadkach. Dla krótkowidza ogólnie i powszechnie stosowana technika zasłaniania. Krótkowzroczność. dlatego też. że każdy może czerpać korzyści z zaprezentowanych tutaj ćwiczeń i technik. ale ich rozstawienie. Dzieci w przypadku porzucenia i odrzucenia mają tendencję do rozwijania wysokiego stopnia krótkowzroczności. początkowo w ograniczonym zakresie. elementem współzawodnictwa występującym wśród uczniów. zostanie przeprowadzona pod kontrolą doświadczonego instruktora sztuki świadomego widzenia. Ten proces nauczenia się nowych. który z kolei w łatwy i bezpośredni sposób może się przekształcić w wadę wzroku. jak również źle zaprojektowane dla narządu wzroku podręczniki. to prawie zawsze stan nabyty. ale także w procesie rozpoznawania pamięć i techniki skojarzeń. gdyż to nie wielkość liter decyduje o komforcie pracy wzroku. oraz jest to sposób na pozbycie się barier i ograniczeń narzuconych przez dotychczasowy upośledzony ogląd świata. jak i (w głównej mierze) z faktem nauki czytania i pisania oraz przyswajania w związku z tym zupełnie nowych w dużej mierze abstrakcyjnych elementów wizualnych jakimi są litery i cyfry. oraz umownych obiektów musi wytwarzać stan napięcia psychicznego. Ta wada wzroku u dzieci ma swoje przyczyny w kilku niekorzystnych zjawiskach. ale nie ulega wątpliwości. po pewnym okresie wpatrywania się w intensywne zaczernienie powinna być połączona z wyobrażaniem sobie oddalających się obiektów (np. .przestrzeni. Te elementy nie występują w przyrodzie jako naturalny składnik otoczenia. dziecko pracuje w szkole. sunący po nieskończenie długich szynach aż do granic horyzontu. które w krótkim okresie czasu występują niemal jednocześnie. gdyż to właśnie tym narządem w głównej mierze. ćwiczenie “Statek"). Głównym elementem wydaje się być czynnik psychologiczny stresu związanego zarówno z nauką. dziecko jest zmuszone zaprząc nie tylko spostrzeganie. przyswajaniem wiedzy. Do tego można dodać częstokroć niedostateczne oświetlenie sal lekcyjnych. niezmiernie mały punkcik na samym końcu wizualizacji. Zatem można sobie wyobrażać sytuację.

Ten rodzaj wyobrażonego widzenia oddalających się i przybliżających się przedmiotów. Z tego powodu należy wykonać. Po kilku dniach regularnych (5-10 razy dziennie) ćwiczeń. zaś małe proporcjonalnie mniejsze. Po krótkim czasie (2-3 min. gdzie duże litery i cyfry będą wielkości cyferek na ręcznym męskim zegarku. lub zakupić mały model naszego “kalendarza". należy (jeżeli jest to akurat możliwe) przeprowadzić krótką kąpiel słoneczną i przejść do ćwiczeń określonych w poprzedniej części pozycji jako bujanie (zarówno krótkie jak i długie). chyba że tego wymaga wyjątkowość sytuacji jak np. Oczy krótkowidza wymagają częstych ćwiczeń pozwalających na zmianę ogniskowej z bliskiej na daleką. Należy zacząć od takiej odległości. To zapoznawanie zostanie połączone z ćwiczeniem ruchliwości narządu wzroku. oraz nawyk centralnej fiksacji (focusingu). należy zakryć jedno oko opaską lub chustką i rozpocząć ćwiczenie od nowa każdym okiem osobno. Ćwiczenia należy rozpoczynać obydwoma oczami. chodzenie po zatłoczonych ulicach itp. dla tej wady wzroku.). znikający za horyzontem tabun koni. prowadzenie samochodu. Ćwiczenia z kalendarzem wymagają niewielkiego dostosowania. rybacy na łodziach wyruszający na połów itd. można stosować bez modyfikacji dla tej wady wzroku. Niezbędne stanie się bardzo dobre zapoznanie się z graficznym ułożeniem cyfr poszczególnych 12 miesięcy. To oko. Po kilku minutach takiej pracy wizualizacyjnej. Im większe wydaje się zmęczenie. Ćwiczenia analitycznego patrzenia. W ostateczności możemy zaopatrzyć się w mały reklamowy kalendarzyk wielkości i tej strony książki. które widzi gorzej wymaga więcej pracy i odpowiednio dłuższego okresu ćwiczeń. oraz przyzwyczajania oczu i umysłu do widzenia bez pomocy okularów. Po kilku tygodniach powinno być możliwe ćwiczenie z jeszcze większej odległości.: zawody sportowe — biegacze. czy osób można modyfikować na różne sposoby np. tym dłuższe powinny być okresy odpoczynku. Taka forma kalendarza jest nam znana . przesuń swoje miejsce siedzenia o 30-60 centymetrów od kalendarza i kontynuuj ćwiczenia z tej zwiększonej odległości. pływacy. Przypominam też o nie noszeniu okularów po rozpoczęciu regularnych ćwiczeń. Nie należy jednakże zapominać o odpoczywaniu poprzez zasłanianie. tak jak to zostało opisane w ćwiczeniach z kalendarzem. jak i ćwiczenia usprawniające ruch oka. z której bez specjalnego wysiłku będą widoczne duże cyfry.

na wpół w rzeczywistości cyferek normalnie niedostrzegalnych. Można także stosować odpowiednie ćwiczenia z tablicą Snella (np. w styczniu. trzy przerwy spójrz na nazwę miesiąca i dokonaj analitycznego patrzenia np. czy ten obraz jest podpowiadany przez umysł. Spróbuj zobaczyć cyfrę “l" w pierwszym miesiącu np. nie zatrzymując wzroku na żadnej z nich na dłużej niż i sekundy. a następnie przybliż się do kalendarzyka.). chodzi o ruch oczu. że wiesz jak wygląda “l" pomimo niewyraźnego obrazu będzie to stosunkowo proste zadanie. Ćwiczenie na dwa kalendarze Ćwiczenie na dwa kalendarze ma na celu usprawnienie akomodacji oka krótkowidzącego i zmiany ogniskowej. Następnie zacznij przerzucać spojrzenie po jedynkach kolejnych miesięcy. gdyż jest równie łatwa do zlokalizowania — na końcu słupka. Najpierw jak najdalej po przekątnych. która cyfra to 30. w takiej odległości. jak i . Co pewien czas wykonuj przerwę na zasłanianie. Jednakże nasz umysł i nasza pamięć podpowiadają nam kształt poszukiwanych cyferek. Nie ma tutaj znaczenia fakt. 7. a co dwie. co pozwala nam na zobaczenie na wpół w wyobraźni. czy później zostanie i tak przyswojone przez wzrok.podobnie jak cyfry na nim wydrukowane. ku naszemu zdziwieniu bardzo łatwe stanie się rozpoznawanie cyferek z odległości. gdyż wyostrzone widzenie wcześniej. To samo powtórz z cyfrą 30 i 31. Należy je wykonywać zarówno dwojgiem oczu. gdyż usytuowana jest po lewej stronie na początku słupków z dniami miesiąca. że jednak zauważasz. w dobrze oświetlonym miejscu na wysokości oczu. Dzięki temu. w którym się ona znajduje (podobnie z innymi literami). tak aby widzieć cyferki na granicy ostrości. czy to jest 30. Wykonaj relaks przez zasłanianie. a która 31. a potem po coraz bliżej od siebie leżących miesiącach. zamieszczonej w książce “Naturalne leczenie wzroku". 16 itd. odszukując ją w kolejnych słupkach (np. W takich kalendarzykach jedynkę jest z reguły najłatwiej odnaleźć.). czy 31 (29-28) nie ma najmniejszego znaczenia. Teraz ćwicz przerzucanie spojrzenia z dowolnie wybranej cyfry miesiąca. dlatego też. To że nie widzisz. potem po prostych możliwie daleko. przez co nasz wzrok nie wytęża się i pozostaje rozluźniony. żeby cyferki oznaczające kolejne dni miesiąca stały się lekko rozmazane i nieostre. na literę “E" w każdym z miesięcy. Ku twojemu zdziwieniu może się okazać. W celu zapoznania się z małym kalendarzykiem przy zachowaniu jednoczesnego dynamicznego relaksu wzroku wykonaj następujące ćwiczenie: Postaw kalendarzyk na podwyższeniu. z której przy pierwszej próbie wydawałoby się niemożliwe dostrzeżenie czegokolwiek na tak małym kawałku kartonika.

a więc z okien autobusu. należy zrobić przerwę na zasłanianie. Mały kalendarzyk trzymaj na tyle blisko oczu. jednakże bez przesadnego forsowania się. praktykowanie techniki “Błysku". by w trakcie jego wykonywania odczytywał nam pomału zamieszczony poniżej opis — do czasu. czy tramwaju. Można także zastosować metodę kilkukrotnego obejrzenia tego samego filmu w kinie. przy stopniowym (co kolejny seans) przesuwaniu się o kilka rzędów krzeseł do tyłu. Czarną kartkę przypinamy do ściany i na jej środku mocujemy jedną z białych kartek ze znakiem X. Zamknij oczy i odpręż się. z wymalowanym czarnym flamastrem znakiem X na środku każdej znich. przy zachowanym stanie dynamicznego odprężenia. Należy ćwiczyć tak często jak to jest możliwe (3-10 razy dziennie).z jednym zasłoniętym. niż kontynuować je czując wzrastające . Przy pierwszych objawach zmęczenia i napięcia w oczach. zarówno równocześnie dwojgiem oczu. Stopniowo zwiększaj odległość od dużego kalendarza. pamiętaj o prawidłowym oddychaniu. który powinien znajdować się na wysokości oczu w odległości będącej granicą “ostrego" widzenia. Usiądź na przeciw “kalendarza dużego". Korzystnym urozmaiceniem w rekonwalescencji krótkowidzów. jak i mały. Popatrz na duże “l" na małym kalendarzu. zakończyć ćwiczenie. Początkowo przezwyciężenie tego oporu wydaje się niemożliwe i lepiej jest zdobyć się na cierpliwość i przerwać ćwiczenie. że masz "kalendarz" zarówno duży. Tekst tego ćwiczenia warto nagrać sobie na taśmę. jak i z jednym okiem zasłoniętym (na zmianę). Jeśli żadna z tych możliwości nie wchodzi w rachubę. Zakładamy. warto przed rozpoczęciem ćwiczenia nauczyć się go na pamięć. gdyż techniki stosowane przy napiętym i zmęczonym wzroku nie są skuteczne. Ćwiczenie to bowiem składa się z wielu szczegółowych instrukcji i jedynie dokładne ich wykonanie może zagwarantować sukces. także w warunkach codziennego życia. aby cyfry były wyraźnie widoczne. Wielu ludziom ćwiczenie to może wydawać się przesadnie dokładne i z tego powodu osoby te odczuwają przed nim podświadomy opór. aż dokładnie opanujemy jego wykonanie. Jeżeli nie jest to możliwe należy kogoś poprosić. Swobodne patrzenie Do wykonania tego ćwiczenia1 potrzebne są dwie kartki papieru formatu A5. a gdy to już nie pomaga. oraz czarna kartka papieru formatu A4. a następnie spójrz na dużą jedynkę z dużego “kalendarza". Powtarzaj to ćwiczenie z kolejnymi cyframi. mogą być próby czytania podejmowane z większej niż zazwyczaj odległości (i bez okularów).

odsuwamy ją od siebie maksymalnie. Czubkiem nosa zakreślamy dziesięciokrotnie jej lewą krawędź. na przkład zastosować podkład muzyczny w tle . Wydaje się. tak aby znak X wydawał się już lekko rozmyty. co również powinniśmy dostrzec przy omiataniu wzrokiem kartki trzymanej w ręku. że kartka przesuwa się w przeciwnym kierunku. Zmieszczona poniżej szczegółowa instrukcja jest pomyślana dla krótkowidzów. Przy każdym następnym wykonaniu z pewnością uda się posunąć o krok naprzód. nie odrywając wzroku od znaku X. Następnie kartka na ścianie — powtórzenie dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. że kartka przesuwa się pionowo w przeciwną stronę. przy czym wzrok powinien przesuwać się po lewej krawędzi kartki.spokojne odprężające utwory na harfę. Powtarzamy całe ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach. Również kartka na ścianie powinna sprawiać wrażenie jakby poruszała się w kierunku przeciwnym do ruchów głowy. Koncentrujemy wzrok na literze X znajdującej się na kartce trzymanej w ręku. Prowadzimy czubek nosa delikatnie z lewa na prawo i z prawa na lewo wzdłuż poziomej krawędzi. Utrzymując rytmiczny ruch głowy przenosimy wzrok na lewą krawędź białej kartki umocowanej na czarnym tle na ścianie. aż do pełnego wyprostu ręki. Ćwiczenie powtarzamy dziesięć razy. Ćwiczenie z przesuwaniem powtarzamy również dziesięciokrotnie. Utrzymujemy ruch głowy. Powinno się przy tym wydawać. że na krawędzi kartki powstaje bardzo jasna pionowa kreska. Teraz widzimy to. Na ścianie na wysokości oczu mamy kartkę czarnego papieru na której centralnie jest usytuowana biała kartka z czarnym znakiem X. Teraz kierujemy wzrok na kartkę na ścianie i powtarzamy śledzenie górnej krawędzi kręcąc łagodnie dziesięć razy głową — w efekcie krawędź się rozjaśnia. Ćwiczenie można wykonywać stojąc lub siedząc. Korzystnie jest wprowadzić element odprężający w trakcie wykonywania tego ćwiczenia. szybkim ruchem przywodzimy ją do samego nosa. Oddalamy się od kartki na ścianie dokładnie na odległość granicy ostrości naszego wzroku. Kręcimy dziesięć razy głową i wydaje się. Następnie unosimy rękę z drugą kartką papieru nieco poniżej linii oczu.) i poruszamy głową lekko w górę i w dół. gdyż dalekowidze wykonują to ćwiczenie dokładnie odwrotnie. a następnie. Jest to dowód na prawidłowe wykonanie ćwiczenia. lewa krawędź dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. gitarę klasyczną lub muzykę barokową. Ponownie widzimy białą kreskę.napięcie i złość. Jeśli jesteś dalekowidzem — przeczytaj szczegółowy aneks zamieszczony na końcu opisu. następnie głęboko oddychamy i mrugamy. Drugą kartkę papieru ze znakiem X trzymamy w ręku. Następnie . Teraz otwieramy oczy i rozpoczynamy ćwiczenie z górną krawędzią. Kartka w ręce. Następnie ustawiamy kartkę trzymaną w ręku tak by widzieć ostro znak X (normalny wzrok: — ca 35 cm. Oddychamy głęboko i mrugamy oczkami.

Teraz otwieramy oczy. Znak widziany przed zamkniętymi oczyma powinien być intensywnie czarny. że jesteśmy w stanie ponownie nauczyć się odprężonego i swobodnego patrzenia. oczy rzucając przelotne spojrzenie na znak X znajdujący się na kartce trzymanej w ręku. Otwieramy oczy i kilka razy mrugamy. przechytrzając tym samym dotychczasowe. wyraźnego. Nie zapominamy przy tym o głębokim. Zamykamy oczy i końcem nosa rysujemy czarny znak w powietrzu. Nie należy się jednak denerwować — stosujemy krótki relaks — na przykład ćwiczymy krótkie kołysanie i jeśli mamy ochotę. Następnie to samo wykonujemy z dolną krawędzią kartki umocowanej na ścianie. Zamknij oczy i wyobraź sobie ten znak z taką dokładnością. Powtarzamy całość omiatając wzrokiem dolną krawędź kartki trzymanej w ręku.zamykamy oczy i powtarzamy to w pamięci. Ważne jest przy tym. kręcąc przy tym dalej głową. otwieramy je i przelotnie patrzymy na znak na ścianie. Zamykamy oczy i wyobrażamy sobie znak X znajdujący się na ścianie i w myślach sprowadzamy go bliżej. Potem znowu powtarzamy to ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach i utrzymanych ruchach głowy. Powtarzamy dziesięć razy. nieprawidłowe nawyki świadomego postrzegania (i niepostrzegania). Te mianowicie. Powinniśmy go zobaczyć równie ostro i wyraźnie. że obramowana jaśniejszymi liniami kartka papieru każdorazowo przesuwa się w przeciwnym kierunku. otwieramy ponownie na krótko oczy. Następnie otwieramy. jest to dowodem na skuteczne przeprowadzenie ćwiczenia i jednocześnie podstawą do wyciągnięcia wniosku. lepiej ćwiczenie przerwać. Jeżeli jednak udało się ostro i wyraźnie wyobrazić sobie głęboko czarny znak X przed oczami. Jeśli w tym momencie nie możemy sobie wyobrazić ostrego. Jeśli udało się osiągnąć przebłysk ostrego widzenia. z rzadka dłużej niż kilka sekund. możemy zacząć od początku lub przełożyć wykonanie tego ćwiczenia na następny dzień. by na koniec odtworzyć to ćwiczenie przy zamkniętych oczach. Otwieramy oczy i omiatamy wzrokiem (i końcem nosa) wszystkie cztery krawędzie kartki trzymanej w ręku — przez cały czas utrzymując ruch głowy z prawa na lewo i z powrotem. Aneks dla dalekowidzów . które poprzednio przy zamkniętych oczach byli sobie w stanie wyobrazić. by spojrzeć na znak X trzymany w ręku. Niektórzy widzą ostro jedynie fragmenty obrazu. Jeśli mamy kłopoty z przypomnieniem sobie dokładnego obrazu znaku X. utrzymując jednak skręty głowy w lewo i w prawo. by nie koncentrować spojrzenia bezpośrednio na znaku. Zazwyczaj ostre widzenie znaku X na ścianie osiąga się na mniej niż jedną sekundę. Następnie w identyczny sposób postępujemy z kartką na ścianie. spokojnym oddychaniu. na jaką jesteś w stanie się zdobyć. spoglądając na znak trzymany w ręku. Powinno się wydawać. głęboko czarnego znaku X przed oczyma. lecz raczej na białej krawędzi lub poniżej.

Dla dalekowidzów sposób wykonywania tego ćwiczenia jest zasadniczo identyczny, jednak z jedną ważną różnicą: dalekowidz ustawia się w takiej odległości od ściany, by znak X widzieć ostro i wyraźnie, natomiast znak X trzymany w ręku przybliża do granicy ostrości wzroku tak, aby był rozmyty i niewyraźny. Na koniec ćwiczenia należy spojrzeć na kartkę trzymaną w ręku — ostry i wyraźny znak X jest dowodem, że ćwiczenie się powiodło.

ROZDZIAŁ 11 DALEKOWZROCZNOŚĆ
Hipermetropia, albo nadwzroczność. Jest to wada, w której oko wykazuje tendencję do ogniskowania obrazu poza siatkówką. Z reguły nie stanowi problemu przy niewielkich wadach i może być przezwyciężona za pomocą akomodacji. Większość ludzi rodzi się dalekowzrocznymi. Przyczyny powstawania tej wady nie są dobrze zrozumiane, podobnie jak wszystkie inne zagadnienia związane z problemami widzenia. Najczęściej wymienianą przyczyną jest niedostateczna długość gałki ocznej, inne możliwości to odklejenie siatkówki, niedostateczna ako-modacja itd. itd. W wymiarze psychicznym nadwzroczność jest rodzajem zdystansowania się od czasu teraźniejszego i kwestii ważnych tu i teraz. Dalekowzroczność może być także rodzajem patrzenia poprzez filtr lęku. Uwaga dalekowzrocznych jest kierowana w przyszłość i na zewnątrz. Wadę dalekowzroczności można podzielić na dwa rodzaje: Hipero-pia, która występuje u młodych ludzi i trwa do późnej starości, oraz presbiopia inaczej zwana starczowzrocznością, występującą i ujawniającą się u ludzi po czterdziestce, a nawet później. Zgodnie z doświadczeniami i pozytywnymi wynikami stosowania sztuki świadomego widzenia przez dr Batesa i jego następców można stwierdzić, że wszystkie formy dalekowzroczności można częściowo, lub całkowicie doprowadzić do stanu normalnego widzenia. O tym jak bardzo wady wzroku mogą wpływać na cały organizm człowieka, niech świadczy fakt, że hiperopia (dałekowzroczność) bardzo często wywołuje złe samopoczucie i bóle w okolicy skroniowej, zaś gdy jest połączona z chociażby minimalnym zezem rozbieżnym np. w jednym oku, staje się przyczyną bólów i zawrotów głowy oraz nudno-ści. Sztuczne soczewki i lekarstwa mogą czasami zmniejszyć powyższe dolegliwości, ale notowane są przypadki wieloletniego występowania wymienionych objawów, które zostały usunięte dopiero wraz z przyczyną tzn. po skutecznym zastosowaniu metody reedukacji

wzroku dr Batesa. Presbiopia, czyli starczowzroczność jak sama nazwa wskazuje, zwykło się uważać za jeden ze skutków ubocznych ogólnego starzenia się organizmu i postępującego pogorszenia się funkcjonowania wszystkich organów człowieka. Z drugiej strony rzecz ujmując, żyje znaczna liczba osób w podeszłym wieku, które nie zgłaszając potrzeby noszenia okularów, przeczą tezie nieuchronnego pogarszania się wzroku, wraz z postępującym wiekiem. Jakkolwiek trudno zaprzeczyć tezie, że w podeszłym wieku następuje w mniejszym, lub większym stopniu utwardzenie się i zmętnienie soczewki oka, jak również pogorszenie stanu mięśni gałki ocznej, to należy stwierdzić, że techniki metody dr Batesa stanowią skuteczne antidotum, na te niekorzystne zmiany. W reedukacji stanu dalekowzroczności, w tym przypadku hipero-pii, pomocne są wszystkie techniki i ćwiczenia, które wprowadzają oczy i umysł w stan dynamicznego relaksu, a więc: zasłanianie, bujanie, ćwiczenia zwiększające ruchliwość wzroku, ćwiczenie “błysku" na bliską odległość. Do tych wymienionych i opisywanych już ćwiczeń konieczne jest dołączenie ćwiczeń w wyobraźni, oraz technik usprawniających refrakcję i “focusing" (czyli centralną fiksację). Techniki usprawniające refrakcję są analogiczne do tych, które zostały opisane w rozdziale o krótkowzroczności, tylko jakby “odwrócone" w drugą stronę. Na przykład: spoglądamy na duży “kalendarz" z dużej odległości, tak że jest wyraźnie widoczny, a następnie przerzucamy spojrzenie na mały kalendarzyk trzymany na granicy nieostrego widzenia. Oczywiście w obu przypadkach chodzi o odnalezienie tej samej cyfry. Większość ćwiczeń z kalendarzem opisanych w rozdziałach o usprawnieniu ruchu oka, oraz o krótkowzroczności można wykonywać z powodzeniem, z tym, że te dotyczące krótkowzroczności należy niejako przestawić o 180 stopni dla potrzeb dalekowidza. Jak należy przestawiać ćwiczenia przedstawię na pierwszym przykładzie ćwiczenia wyobraźni. Tak jak krótkowidz, stojący na wyobrażonym wiadukcie kolejowym obserwował oddalające się po niekończącym się torze pociągi, znikające za horyzontem, tak dalekowidz powinien obserwować nadjeżdżający i zbliżający się do niego z bardzo daleka pociąg, który w miarę jak się przybliża ujawnia coraz więcej szczegółów, włącznie z tymi najdrobniejszymi. Na przykład: jednym ze szczegółów może być coraz wyraźniej i bliżej widoczny reflektor pociągu, który najpierw jest białą (nie zapaloną) plamką, później daje się w nim wyróżnić metalowe obramowanie i płaskie okrągłe szkło, później można dostrzec za szkłem żarówkę, a w tej żarówce wyróżnić druciki podtrzymywane przez bardziej sztywne pręciki. I tak dalej, ze wszystkimi dostrzegalnymi elementami. Ważne, żeby pociąg się

zbliżał, a w miarę jego zbliżania się nie zmniejszała się ostrość i wyrazistość “widzenia". Sposób widzenia dalekowidza powoduje, że czytany przez niego tekst, sprawia wrażenie szarego i niewyraźnego. W wyniku stosowania podstawowych metod sztuki świadomego widzenia takich jak zasłanianie, słoneczne kąpiele, bujanie, ćwiczenia usprawniające ruchomość wzroku, w sposób pośredni ten stan rzeczy ulega zmianie. Na poprawę tej wady w sposób bezpośredni wpływamy poprzez zastosowanie technik ćwiczenia w pamięci i w wyobraźni. Metoda pracy z “kalendarzami" dalekowidza powinna wyglądać następująco: Wybierz jedną z dużych cyfr, lub liter dużego kalendarza, zamknij oczy i rozluźnij się. Zwróć uwagę na intensywność czerni druku i zauważ, że ten sam kolor, z taką samą intensywnością, został zastosowany przy druku małego “kalendarza", które są widzialne jako szare i niewyraźne. Teraz wyobraź sobie którąś z małych liter, lub cyfr, małego “kalendarza" i postaw na szczycie tej dotychczasowo szarej literki (lub cyferki) czarną kropkę, na dole tego znaku umieść taką samą, a może (jeśli to możliwe) jeszcze czarniejszą kropkę. Przejedź swoim wewnętrznym okiem wyobraźni po tej literce z góry na dół i z dołu do góry kilkakrotnie. Czarne kropki na dole i na górze powinny rozmazywać się po kształcie litery, powodując jej coraz głębsze zaczernienie. Po pewnym czasie mała literka (cyferka) w wyobraźni powinna być wyraźnie widoczna, przekształcić się z szarej i rozmazanej w kontrastujący z białym tłem czarny symbol, przy nie zmienianiu swej wielkości. To ćwiczenie w wyobraźni spróbuj powtórzyć w rzeczywistości z jedną z literek, lub cyfr małego “kalendarza". Być może będziesz widział wyraźnie tylko przez krótki moment, po czym widok cyfry ulegnie ponownemu rozmazaniu. Wtedy powtórz ćwiczenie w pamięci i wyobraźni. Ćwicz 10-20 razy. Następne ćwiczenie jest w pewnym sensie odwrotnością poprzedniego i polega na wyobrażeniu białej przestrzeni, która pozostaje pomiędzy czarno odwzorowanymi formami liter. Spróbuj na chwilę, w wyobraźni skoncentrować się na czerni liter, czy cyferek małego “kalendarza", następnie przerzuć wzrok twojej wyobraźni na białą przestrzeń, która znajduje się wewnątrz litery, czy cyfry, a także zaobserwuj białe tło pomiędzy, oraz pod i ponad literami. Staraj się wyobrazić te białe przestrzenie jako coraz bielsze i coraz jaśniejsze. Bielsze niż mogą być w rzeczywistości. Po krótkiej koncentracji na efekcie pogłębionego dostrzegania bieli tła pomiędzy i

wewnątrz liter, otwórz oczy i kontynuuj ćwiczenie postrzegania białego tła na małym “kalendarzu" pomiędzy, wewnątrz, ponad i pod cyframi, czy literami. Zauważ, czy podczas tego ćwiczenia pogłębiła się automatycznie czerń niejako pomijanych liter i cyfr, oraz czy dostrzegasz kontrast na granicy czarnego druku i białego tła. Ćwiczenia polegające na dostosowywaniu umysłu i oczu do zmiany refrakcji, ogniskowej przy oglądaniu przedmiotów z bliskiej i dalekiej odległości są przydatne i pożyteczne zarówno dla krótko- jak i dla dalekowidzów i zostały opisane w poprzedniej części poświęconej ćwiczeniom na krótkowzroczność. Starczowzroczność, jak wynika z doświadczeń osób stosujących metodę dr Batesa, jest uleczalna i większość osób stosujących tę metodę zanotowało znaczną poprawę jakości widzenia, aż do uzyskania stanu normalnego widzenia. Starczowzroczność, której przejawem jest niemożność wyraźnego i dokładnego widzenia blisko ustawionych przedmiotów, powinna być reedukowana poprzez stosowanie niemalże wszystkich technik sztuki świadomego widzenia, dobieranych według indywidualnych potrzeb i upodobań (oprócz tych na krótkowzroczność). Oprócz technik opisanych powyżej, poprawiających jakość widzenia w przypadku dalekowzroczności, warto w tym przypadku położyć nacisk na ćwiczenia polepszające warunki i możliwości czytania. W warunkach uzyskania (poprzez odpowiednie ćwiczenia) umiejętności osiągnięcia i utrzymania stanu dynamicznego odprężenia zmysłu wzroku, staje się możliwe (początkowo przez krótki okres czasu) rozpoznawanie i czytanie liter bez pomocy okularów. Ponieważ takie czytanie może szybko okazać się męczące, gdy tylko pojawi się napięcie, należy natychmiast przerwać ćwiczenie i wykonać relaks poprzez zasłanianie. Uwaga! Nigdy nie należy wykonywać ćwiczeń w stanach napięcia zmysłu wzroku i zmęczenia. Niezbędnym warunkiem skuteczności ćwiczeń jest wykonywanie ich w stanie dynamicznego odprężenia! Próby czytania tekstu poprzez “wysilanie" wzroku, jego wytężanie i napięcie mogą spowodować nawet pogorszenie się wady. Tak więc podczas prób czytania tekstu bez okularów, należy robić częste przerwy w celu zasłaniania, nasłoneczniania i bujania. Ćwiczenie czytania należy wykonać w następujący sposób: Przeprowadzamy serię ćwiczeń relaksujących narząd wzroku, po czym umieszczamy książkę z drobnym drukiem, w bardzo dobrze oświetlonym miejscu. Patrz na stronę spokojnie, bez najmniejszego wysiłku, równomiernie oddychając i nie zapominając o mruganiu oczyma.

że nie są to zawody sportowe. mruganie. wydaje się być jedyną alternatywną drogą prowadzącą do poprawy stanu narządu wzroku. odprężenie. Nie próbuj widzieć liter czy słów. Przebiegaj wzrokiem po białych pasach tak jakbyś czytał te linie. nie zapominając o podstawowych warunkach. ROZDZIAŁ 12 ASTYGMATYZM Astygmatyzm występuje wtedy. Co pewien czas rób przerwy na zasłanianie i kąpiel słoneczną. Stopniowo zwiększaj skalę trudności. nie próbuj ich jeszcze czytać! Jeżeli w trakcie ćwiczenia jakieś słowo staje się bardziej widoczne. na brzegu stołu) trzy poziome rzędy domina po 8-10 sztuk w rzędzie. ani żaden inny rodzaj wyczynu. Wykonaj krótkie zasłanianie. a następnie w kolejnych rzędach. wymawiaj liczby w górnych połówkach pierwszego rzędu domina. patrząc na te dwie oddzielone na odległość granicy ostrego widzenia. Następnie oddal się od kostek domina. które już zostało opisane. Okulary usztywniaj ą rogówkę w takim akurat zmienionym stanie w jakim znajdowała się w chwili badania u okulisty. lub słowa stały się bardziej widoczne. wymagające zaopatrzenia się w komplet domina o możliwie największym zestawie kostek. Promienie świetlne przechodzące przez to zniekształcone środowisko skupiają się w sposób nieprawidłowy. 30 cm. 30 cm postaw luzem dwie kostki. czytanki dla dzieci) i starając się zachować sposób widzenia w stanie dynamicznego odprężenia przeczytaj jeden-dwa wersy. po czym w górnych i dolnych połówkach na przemian.Pozwól oczom wędrować wzdłuż białej przestrzeni pomiędzy liniami druku. Należy pamiętać. wszystkie tak. gdy promień krzywizny rogówki nie jest równy we wszystkich południkach. Oprócz ćwiczenia. zaś w tym przedziale ćwiczenia z dominem. godne polecenia są następujące techniki. można je do czegoś prowizorycznie przymocować. po czym tak szybko. po odłożeniu na bok okularów. by były widoczne. Początkowo trzymaj książkę w wyprostowanych rękach i stopniowo ją przybliżaj do odległości ok. dlatego trzeba . jak to jest możliwe. jak oddech. Dla osób astygmatycznych najlepsze są ćwiczenia z zakresu ćwiczeń poprawiających ruchliwość wzroku. a następnie w dolnych. Obok w odległości ok. weź książkę z dużymi literami (np. albo przykleić. Ustaw na wysokości wzroku (np. Jeżeli w trakcie tego ćwiczenia litery. Stan ten w wielu przypadkach nie jest stały i podlega wahaniom. Dla astygmatyka nauczenie się sztuki pasywnego i dynamicznego relaksu wzroku i takiego właśnie sposobu widzenia.

Trzymając kostki domina w dogodny sposób przed oczami. Po każdym rzędzie wykonaj zasłanianie. od końca do końca. Jaka jest suma górnych połówek? A jaka dolnych? Teraz popatrz na pierwszą kostkę i spróbuj przypomnieć sobie jakie liczby są na górnych połówkach kostek następnych.zachować zrelaksowany umysł i wzrok. to na górne połówki. rozpoczynamy pionowy ruch kostkami domina. po prostu należy rozluźnić wzrok i poddać się widokowi jaki się sam ukazuje. to na dolne. tak aby można było je trzymać i poruszać w powietrzu. policz ilość kropek w 3. Pomyłki nie mają istotnego znaczenia. najlepiej jest to wykonać w jednym “przejeździe". a wrażliwe osoby z poważnym astygmatyzmem przyprawiać o chwilowe nudności. Przejedź teraz wzrokiem jeszcze trzy razy i . zabawne. Nie należy starać się dostrzegać pojedynczych kropek. tak upośledzoną u osób astygmatycznych. Być może to ćwiczenie jest śmieszne. Oczy swobodnie przesuwają się z jednej kostki domina na drugą. tak szybko jak to jest możliwe z lewej strony rzędu na prawą. może sprawiać wrażenie niepoważnego. Zastosuj modyfikacje polegające na spoglądaniu na kostki po przekątnej. karton). Należy spróbować podczas tego ruchu policzyć liczby górnych połówek. Trudniejsza wersja tego ćwiczenia wymaga przytwierdzenia rzędów domina do jakiegoś podłoża (np. A oto jeszcze jedno proste ćwiczenie wpływające na poprawę ruchliwości wzroku. 12 kolejnych połówkach domin itd. W czasie. praktycznie jest to niemożliwe. lub zawroty głowy. w odległości 8-10 cm. odpowiednio poruszając głową także w górę i w dół. Sprawdź. kartonik w górę — głowa w dół. ale wbrew pozorom wymienione tutaj ćwiczenia pomogły wielu osobom dotkniętym astygmatyzmem. ale w rytmie przeciwnym tzn. Po jednej-dwóch minutach należy zmienić kierunek na pionowy. Następnie robimy to samo z dolnymi połówkami. poruszaj nim poziomo tam i z powrotem w zakresie ruchu 15-20 cm. gdy kartonik z dominem przesuwa się w prawo. 12 kostek domina ustawiamy na krawędzi stołu. oddychamy równo i swobodnie i równie swobodnie mrugamy. Siadamy naprzeciwko w zasięgu naszego widzenia i rozpoczynamy “bujanie" oczami. Trzymając kartonik 8-10 cm przed oczami. w górę i w dół. W ten sposób przesuwające się kropki domina tworzą przed oczami mniej lub bardziej nieprzerwaną linię. tym razem pionowo. przekręć głowę w lewą stronę i na odwrót. 6.

Rysunek nr 3 należy dwukrotnie powiększyć na dobrej jakości kserografie i pokolorować fluoryzującymi pisakami służącymi do podkreślania tekstu. Nie przejmuj się błędnymi wynikami. ale o twój wzrok. Teraz rysunek jest podobny do tęczówki. LUSTRO DO LECZENIA ASTYGMATYZMU “Lustro" jest niezastąpionym narzędziem pomocnym w leczeniu przypadków astygmatyzmu. że linie w niektórych kierunkach wydają się być ciemniejsze niż w innych. Zasłaniaj każde z oczu osobno i sprawdź czy jest różnica w widzeniu poszczególnymi oczami. można nawet zostawić rysunek czarno-biały. albo ziewnąć. Wykonaj przez minutkę. Popatrz teraz na linie blisko środka. nie chodzi tutaj o pamięć. albo dwie palming. ale my proponujemy użycie koloru jasno żółtego i jasno pomarańczowego. abyś mógł rozróżnić większość linii bez okularów. Wykonaj następujące doświadczenia: spróbuj poruszać głową. czy o stopień z matematyki. Zapamiętaj co widziałeś w każdym z tych przykładów. Co zauważasz? Jeżeli jesteś astygmatykiem stwierdzisz. Jasne kolory pomagają uaktywnić umysł i stymulują wszystkie meridiany oka. Spróbuj przejść wzrokiem poza koło. Zawieś go na oknie na wysokości oczu i odsuń się na taką odległość. . Podkreśl każdą “szprychę" koła pomarańczowym pisakiem i wypełnij przestrzeń pomiędzy szprychami kolorem żółtym. Kolory nie są najważniejsze. albo patrzeć na “lustro" z boku.sprawdź w pamięci jakie są kolejne liczby w dolnych połówkach kostek patrząc na pierwszą kostkę w rzędzie. Próbuj patrząc obwieść spojrzeniem wewnętrzne i zewnętrzne koło. Powtórz to samo z dolnymi i górnymi połówkami na raz. Wewnętrzne koło pozostaw białe. Spróbuj pomrugać.

że wewnętrzne koło nie jest idealnie okrągłe. jakie uda ci się uzyskać i jakie nauczysz się wytwarzać będą się natychmiast odbijać. Powiedzmy. Jeżeli jesteś “typowym" astygmatykiem. aby ciemniejsze stały się linie pionowe. Ćwiczenia z “lustrem" Lustro do leczenia astygmatyzmu daje bezpośredni i pełny obraz twojej wady. W niektórych przypadkach można stwierdzić. że przestrzeń pomiędzy liniami zbliżonymi do poziomu jest większa niż odległości pomiędzy pionowymi “szprychami". rozluźnienia się i kilku głębszych oddechów. Znajdź linię. Zacznij od zdjęcia sztucznych soczewek. która jest najbledsza i poruszaj okiem powoli i dokładnie w górę i w dół tej linii wyobrażając sobie. Spróbuj popatrzeć na “lustro" w swoich okularach. wówczas nadal niektóre spośród linii będą ciemniejsze od innych. Powtarzaj sobie. Możesz używać go jako narzędzia działającego na zasadzie sprzężenia zwrotnego. Twoim zamiarem jest sprawić. Możesz także zauważyć. Lustra — w którym wszystkie zmiany. że jesteś . a odległości pomiędzy nimi identyczne. Jeżeli twoje okulary nie korygują prawidłowo astygmatyzmu. wówczas wszystkie linie powinny być równie czarne.Diagram do ćwiczenia “lustro". Mrugaj i oddychaj w naturalnym rytmie. linie poziome powinny wydawać się wyraźniejsze i ciemniejsze od linii pionowych. że staje się ona coraz ciemniejsza i czarniejsza. Jeżeli twoje okulary w pełni korygują astygmatyzm. że linie poziome wydają się być dla ciebie ciemniejsze.

Być może zechcesz rozpocząć to ćwiczenie od masażu twarzy wokół oczu i kilku minut palmingu. że metody i ćwiczenia relaksu zarówno pasywnego jak i dynamicznego są ze wszech miar zalecane. że techniki dynamicznego i pasywnego relaksu mogłyby być źle zastosowane i wykonane. “Lustro" astygmatyczne pozwoli ci przekształcić twoje zwyczajowe wzrokowe zniekształcenia w taki sposób. zarówno jak chodzi o napięcie zmysłu wzroku. aby uzyskać większy kontrast pomiędzy czernią i fluoryzującymi kolorami twojego “lustra". nawet w najcięższych przypadkach schorzeń wzroku. ROZDZIAŁ 13 ZEZ Dla osób z bardziej skomplikowanymi rodzajami zeza. że linia w dowolnie wybranym przez ciebie kierunku jest ciemniejsza od pozostałych ale twoim celem jest uczynienie ich wszystkich równie ciemnymi. będziesz w stanie sprawić. z bólem głowy i nudnościami włącznie. że linia staje się coraz to ciemniejsza. Podkreślić jednakże należy. Mała. w domu. Nie znaczy to. Oto bardzo dobry przykład ćwiczenia stosowany w przypadku zeza opisany w książce A. często niedostrzegalna wada wzroku.zrelaksowan(a)y (oby tak było naprawdę) i wyobrażaj sobie. Jeżeli jesteś bliskowzroczny. Huxley'a “The Art of Seeing": Zrelaksuj się poprzez zakrycie dłońmi oczu. wrażenie odczuwania dynamicznego relaksu może być mylnie zinterpretowane i niewłaściwie zastosowane. to znaczy rozbieżność jednego lub obu oczu. że będą one pracować z korzyścią dla ciebie. jak i ogólnego samopoczucia. jaki efekt na twój wzrok ma zabawa z kółkiem. możesz także sprawdzić rzutem oka za okno. następnie weź ołówek i trzymaj go . nieznaczne zaburzenie równowagi mięśni oczu może być przyczyną złego samopoczucia. aby w czasie przerw w pracy można było wykonać serię ćwiczeń i sprawdzić co w rzeczywistości dzieje się z oczami. gdyż przy tego rodzaju wadach. Po pewnym czasie praktyki. Pomocne jest także zawieszenie kółek w pracy. niezbędna jest pomoc wykwalifikowanego instruktora. Wówczas te ćwiczenia nie polepszyły sytuacji praktykującego sztukę świadomego widzenia. to warto zawiesić kółko w oknie. ale że następujące po nich ćwiczenia mogłyby być wykonywane przy nie usuniętym w dostatecznym stopniu napięciu zmysłu wzroku. Kluczowym zagadnieniem jest zrelaksowanie twoich oczu na tyle na ile potrafisz.

to te dwa obrazy ołówka. trzeba przesuwać szybko uwagę ze szczytu do jego podstawy. że będą odpowiadały obrazom rzeczywiście oddalonych obrazów ołówka. Ćwiczenie to można powtarzać często w przeciągu całego dnia. (A jeśli chodzi o silnego zeza. “odpuścić sobie" i wyobrazić. gdy otworzymy ponownie oczy i spojrzymy jeszcze raz w rzeczywistości na ten oddalony przedmiot. te dwa ołówki będą wyglądały. że ciągle jeszcze patrzymy na ten oddalony przedmiot. tym razem wyobrażając sobie jednak. Po czym przybliżaj ołówek coraz bliżej siebie normalnie mrugając oczami. w którym będą mogły zaopatrzyć umysł w środki do widzenia właśnie takiego obrazu. ale zachowają swoją odległość od siebie. że ołówki są jeszcze dalej od siebie oddalone.na odległość wyciągniętej ręki. Gdy to zostanie już osiągnięte. Rób to dalej. jeśli . gdy obydwa obrazy będą od siebie mniej więcej tak oddalone. Trzymaj go tak bezpośrednio na wysokości nosa po prawej jego stronie w odległości około dziesięciu centymetrów od twarzy. Gdy wyraźnie wyobrazimy sobie normalny obraz. l znowu zamknij oczy i powtórz ten cały proces. poprzednio widziane w mniejszym odstępie. W związku z tym. dystans między dwoma obrazami ołówka okaże się dużo mniejszy. to zmień jego pozycję z poziomej na pionową. Kiedy ołówek będzie już blisko twarzy. będą teraz sprawiały wrażenie (oczywiście jeśli twój obraz wyobraźni był czysty i dokładny) dalej od siebie oddalonych.) Gdy te dwa obrazy będą widziane zbyt blisko siebie. z czubkiem skierowanym w stronę nosa. spokojnie i regularnie mrugając oczyma i oddychając. to zjawisko to w ogóle nie da się zaobserwować. po czym ponownie otwórz oczy i zweryfikuj swoją wyobraźnię. Te dwa obrazy ołówka będą sprawiały teraz wrażenie ruchu w przeciwnym kierunku do ruchu głowy. to oczy automatycznie zmierzać będą do takiego położenia. Ale tam. to należy zacząć bujać delikatnie z jednej na drugą stronę głową. tak jak to robimy zazwyczaj — i oczywiście nie przestawać patrzeć na ten oddalony przedmiot. na wysokości oczu. Należy wykonać to pół tuzina razy. Dla równolegle ustawionych oczu. ołówek umiejscowiony bliżej oczu będzie sprawiał wrażenie rozdwojonego. aż do czasu. Gdy oczy pozostają skupione na tym oddalonym obiekcie. należy zamknąć oczy. potem spojrzeć ponownie przez szczyt ołówka na jakiś oddalony przedmiot w drugim końcu pokoju. gdzie występuje brak równowagi mięśni. Należy skupić się na ołówku i aby uniknąć wytrzeszczania oczu. jakby były oddalone od siebie o około dziesięciu centymetrów. przy czym odległość między tymi dwoma obrazami ołówka powinna zostać trochę zwiększona.

Następnie. na sekundę lub dwie. jakże ludzkie. Przyswajając sobie następujące proste zasady. którego tak usilnie potrzebują. które okażą się o wiele wyraźniejszymi niż były w trakcie czytania.wprowadzeniem do niego będzie odprężenie poprzez przykrycie oczu dłońmi i towarzyszyć mu będzie swobodne mruganie i regularne oddychanie. podczas każdego czytania. dzięki której możemy zrealizować swój cel. którym jest odczytanie jak największej ilości jakiegoś pisma w jak najkrótszym czasie i z możliwie najmniejszym stopniem zmęczenia. którą powinniśmy uczynić to zdać sobie sprawę. i że takie usilne dążenie do wytyczonego celu jest tylko samoośmieszaniem się. bez częstego odpoczynku i odprężenia się. dążenie do posiadania wytyczonego celu. oczy. lecz odprężenie i rozluźnienie mięśni. Pierwszą rzeczą. Tak bardzo chcemy przeczytać jak najwięcej w możliwie jak najkrótszym czasie. to szczególnie podczas czytania nachodzą nas silne pokusy. wyraźne i nie wymagające wysiłku czytanie nie może być niestety osiągnięte. Huxley'a dotyczący czytania. Niewłaściwe funkcjonowanie staje się nawykiem. Innymi słowy. że kompletnie zaniedbujemy prawidłowe i naturalne metody. musimy ograniczyć swoją niecierpliwość i intelektualną żarłoczność. relaks jest jedną z elementarnych zasad. W związku z tym. Często jest też praktykowane nawet przez kilkanaście godzin dziennie. z pewnością dostarczymy naszym oczom i umysłowi odpowiedniego odprężenia: Pierwsza: Na końcu każdego lub co drugiego zdania zamykaj. ale za to z największym stopniem sprawności intelektualnej. ROZDZIAŁ 14 CZYTANIE Gdy jesteśmy dotknięci jakąś wadą wzroku. Natychmiastowym rezultatem będzie nie zmęczenie. że podczas czytania bardzo chcemy osiągnąć cel. a przez to osłabiamy nasz wzrok. a długotrwałym następstwem będzie stopniowa poprawa dawno nabytych nawyków nierównowagi mięśni. Po tym możesz powrócić do . co może rodzić napięcia w organach wzroku i rzeź to powodować wady tego narządu. W początkowych etapach reedukacji wzroku. a którego ich bezustannie pozbawiamy poprzez nawyki niewłaściwego używania. Zainteresowanie tym co czytamy pogłębia nasze. aby nieprawidłowo używać oczu i umysłu. “Odpuść sobie" i wyobraź ostatnie przeczytane słowo i następujące po nim znaki przestankowe. powinniśmy ograniczyć naszą niecierpliwość i zachłanność w celu dostarczenia oczom i umysłowi odprężenia. Po ponownym otworzeniu oczu spójrz na to słowo i znaki przestankowe. Czytanie. jak już to było wspominane jest niezmiernie trudną czynnością dla naszego wzroku. Kolejny rozdział prezentuje krótki esej autorstwa cytowanego już A. dzięki którym moglibyśmy to osiągnąć.

używać tej metody. kto odczuwa trudności przy czytaniu może z korzyścią. to spraw im taką kąpiel pod silną. Ćwiczenie to nie ogranicza się tylko do starszych ludzi z uszkodzonym wzrokiem. Przesuwaj teraz uwagę z kropki na kropkę pół tuzina razy.swego zadania. Piąta: Do pomocy lepszego czytania mogą zostać zaangażowane pamięć i wyobraźnia. zakryj oczy dłońmi i możesz kontynuować czytanie. lub na jej prawym i lewym boku. Jeszcze raz zamknij oczy i powtórz to ponownie. Czwarta: Podczas czytania usiądź tak. zaś pewne specyficzne “upokorzenie" ich zniecierpliwienia okaże się prawdopodobnie bardzo budujące dla charakterów. Następnie wyobraź sobie. wpierw zamknięte. Obserwuj je swym wewnętrznym okiem na płaszczyźnie białego tła. jak te. Druga: Przerywaj czytanie na końcu każdej lub co drugiej strony na kilka minut. Od czasu do czasu odrywaj wzrok od swojej książki. Chciwym łowcom sukcesu z pewnością będzie się to wydawało na j nieznośni ej szą przeszkodą i niewygodą. Przerwij czasami czytanie. to przed przykryciem oczu dłońmi nastaw je do niego. że przerwy te łatwiej i szybciej doprowadzą ich do celu. później otwarte i powtórz to jeszcze raz. przed i w czasie czytania. że widzisz idealnie takie same kropki intensywnej czerni na tej prawdziwej literze i kilkakrotnie powtórz całe ćwiczenie. . aby móc zakryć oczy dłońmi. Po dwóch lub trzech powtórzeniach zakryj na chwilę oczy dłońmi i powróć do czytania. “odpuść sobie" i zapamiętaj przeczytaną pojedynczą literę lub całe słowo. Otwórz ponownie oczy. abyś dogodnie mógł widzieć zawieszony na przeciwległej ścianie kalendarz lub jakiś inny dobrze znany arkusz papieru zapisany dużymi literami. Jeżeli jednak słońca nie ma. Trzecia: Jeżeli jest osiągalne światło słoneczne. przypomnieć sobie właśnie widzianą literę. dzięki którym dalekowidzowie mogli poprawić swój wzrok podczas czytania poprzez swobodne patrzenie na mikroskopijny druk — przede wszystkim na białe przestrzenie między kolejnymi wierszami. to spoglądaj na jakiś oddalony obiekt za oknem. że to tło jest jeszcze bielsze niż było w rzeczywistości. Ktokolwiek. spójrz na biel wokół i w środku tych liter i spróbuj widzieć je tak białym. które sobie poprzednio wyobraziłeś z zamkniętymi oczyma. wziąć wymyślone pióro i postawić kropki intensywnej czerni na jej szczycie i u jej podstawy. Jeżeli natomiast czytasz przy świetle dziennym. ale powinni oni zdać sobie sprawę z tego. po czym otwórz oczy i wyobraź sobie. elektryczną lampą. Szósta: w rozdziale poświęconym dalekowzroczności podano kilka sposobów. Alternatywnie możesz zamknąć oczy. aby spojrzeć analitycznie na litery lub cyfry tego kalendarza.

jakby były między krótkimi następującymi po sobie przesunięciami wzroku. niż gdy pozostają unieruchomione przez niewzruszone gapienie się. a w ten sposób wprowadzisz do gry centralną fik-sację. Z osiągnięciem dynamicznego odprężenia i prawidłowego funkcjonowanią mięśni. Trzecia: Podczas czytania nie marszcz brwi. że to w niemałym stopniu przyczyniło się do wyraźnego i nie wymagającego wysiłku czytania. jak na rzeczy istniejące tylko dla samych siebie i wymagające w dodatku odszyfrowania. Najlepiej ci się powiedzie. gdy znajdują się. W celu zlikwidowania tych przeszkód należy w trakcie czytania pieczołowicie przestrzegać następujących prostych zasad: Pierwsza: Nie wytrzeszczaj oczu i nie trzymaj sztywno i przez długi czas bez ruchu powiek. skoncentruj się raptownie na czole i przyłap mięśnie twarzy na tym zabronionym triku. którymi każda sesja z książką powinna być rozpoczynana i przerywana. Odmiennie do marszczenia brwi przymykanie powiek ma swój sens. Wyrazy i litery będą tak dostrzegane. w locie. Utrzymuj nieprzerwany ruch oczu i uwagi. tak jak i we wszystkich innych sytuacjach widzenia. tak powiedziawszy. może sprawić wrażenie czegoś niepokojącego. gdy pozwolisz oczom na nieprzerwane przebieganie w tą i z powrotem wzdłuż białej przestrzeni pod linią druku. W środku czytania. Potem zamknij na moment oczy “odpuść sobie wszystko" i umyślnie pogłaszcz brwi. Poprzez przymykanie powiek ograniczamy wielkość naturalnego pola widzenia i w ten sposób pozbawiamy się niektórych z wywołanych bodźców (i części rozproszonego światła). największymi wrogami są napięcia. są też łatwiej odbierane jako przerwy w jednolicie białym tle. Rozważmy teraz odpowiedni sposób samego aktu czytania. Często mrugaj i oddychaj łagodnie. niż gdy patrzy się na nie. poprzez częste akty rozmyślnego powstrzymywania się od niego. Marszczenie brwi jest oznaką nerwowego napięcia mięśni w obrębie oczu i nieprawidłowo skierowanej uwagi wraz z wysiłkiem poświęconym widzeniu. dochodzących do oczu z nie obserwowanej części czytanej .Tyle o tych prostych technikach odprężania. Czwarta: Nie przymykaj powiek podczas czytania. Ale jego odejście może zostać jeszcze przyspieszone. Na początku technika czytania. Tutaj. Druga: Nie wytrzeszczaj oczu i nie staraj się równie dobrze widzieć wszystkich części całej linii lub frazy. Litery i słowa będą widziane o wiele łatwiej. który aktualnie jest odczytywany. głęboko i rytmicznie. a psychiczne i fizyczne napięcie usunięte. nawyk marszczenia brwi zniknie. polegająca na szybkich ruchach oczu po białych przestrzeniach pomiędzy wierszami. nieprawidłowo pokierowana uwaga i wytrzeszczanie oczu. Lecz po krótkim czasie stwierdzimy.

dzięki której można osiągnąć ten sam efekt co przy przymkniętych powiekach. Wszystko co do tego potrzebujemy. czarnego papieru. Ale zwężenie szczeliny między powiekami wymaga ciągłego skurczu mięśni.strony. aby pomieścił w sobie dwa wiersze (szerokość tego otworu może być dostosowana do indywidualnych życzeń i do różnych rozmiarów liter. Częściowe przymknięcie powiek sprawia. linijka i ostry nóż. ale za to natychmiastowe polepszenie trzeba będzie zapłacić w przyszłości — podniesionym napięciem. W środku kartki wytnij otwór trochę dłuższy od przeciętnego wiersza i wystarczająco szeroki. w oku. tak aby pozostawały nienapięte i otwarte na swą normalną szerokość. połóż czarny papier na otwartej stronie książki. istnieje jednak bardzo prosta mechaniczna metoda. Weź wystarczającą ilość czarnego papieru. Skurcz ten zwiększa napięcie wkoło oczu i odbija się wzmożeniem napięć psychologicznych w umyśle. u których występuje zmętnienie rogówki lub innych. w normalnych przypadkach. jest bardzo istotne znalezienie jakiejś metody korygującej tą niepożądaną tendencję. Ten absurdalnie prosty pomysł okaże się z pewnością pomocny każdemu. powiedzmy. dalszym osłabieniem zdolności widzenia. zmęczeniem i postępującym. Gdy wszystko zostało już przygotowane. poniżej aktualnie czytanego wiersza. Większość osób z wadami wzroku czyta przez wąską szparkę między rzęsami. przesuwanego od góry tego otworu. Gdy dojdziesz już do końca jednego wiersza przesuń otwór w dół do następnego i tak dalej. Prawdopodobnie wzrok będzie przez to jeszcze gorszy niż był w przeszłości. W tym też miejscu przymocujemy ten pasek spinaczami biurowymi). to arkusz grubego. przejrzystych tkanek oka. ale tendencja ta jest szczególnie zauważana wśród tych. rozpraszają światło w rodzaj świetlnej mgły. Na szczęście. mniej więcej trzy milimetry. aż do momentu. dolną krawędzią otworu. tak że przez zwykłą samoobronę musielibyśmy powrócić do naszych starych i złych nawyków. że duża część oświetlonego pola widzenia zostaje zredukowana. gdy osiągniemy oczekiwaną szerokość. Patrzenie spomiędzy wpółprzymkniętych powiek jest niewątpliwie sposobem na natychmiastowe polepszenie wzroku. Świadome odprężenie powiek. połowę przeciętnej wielkości strony książki. Zamiast likwidować braki skupienia i niepotrzebne oświetlenie w odbiorniku tzn. a w ten sposób zostaje jednocześnie zredukowana gęstość mgły spowodowana rozproszeniem światła. aby przykryć. komu . Dlatego też. Nieprzejrzysto-ści takie powstają w analogiczny sposób do parujących cząsteczek wody zawieszonych w powietrzu jesiennego poranka. musimy likwidować je w samym źródle — na drukowanej stronie. Można to osiągnąć za pomocą paska czarnego papieru. nie będzie niestety wystarczające. przez którą trudne jest wyraźne widzenie.

o której przed chwilą mówiłem. że dzięki niemu będzie możliwe nabycie pozytywnych nawyków funkcjonowania wzroku. etc. Aby tę niedogodność ograniczyć do minimum. Ten mały otworek powinien być w miarę szybko przesuwany z jednego na kolejne słowo wzdłuż jednej linii. monitory. a czytanie z jego pomocą będzie na początku prawdopodobnie raczej irytujące. jak pewnego rodzaju szyna. którzy cierpią na nieprzejrzystość rogówki lub innej tkanki oka. Nie powinno sprawić większych trudności podjęcie na krótki czas jakiegoś przykrego zadania. 2. tym bardziej jeśli się myśli. Promieniowanie monitora. ROZDZIAŁ 15 NIE TRAĆ OCZU PRZY KOMPUTERZE Rozdział ten jest kierowany głównie do osób. warto więc wiedzieć jak wynikające stąd zagrożenia można zmniejszyć. Taka praca bardzo męczy wzrok.czytanie sprawi jakąkolwiek trudność. zadanie fantazyjnego widzenia białych przestrzeni pomiędzy wierszami bielszymi niż są w rzeczywistości zostanie ułatwione. ile może zostać przyjęte przez macula lutea. polegającą na szybkim przesuwaniu w tą i z powrotem naszego wzroku po białej przestrzeni bezpośrednio pod linią druku. Cząsteczki kurzu rozpędzone w polu elekrostatycznym monitora. po której spokojnie i głęboko przejeżdżać mogą oczy. Wyraźna krawędź czarnego papieru działa. gdy te białe przestrzenie będą obserwowane (następnie zapamiętane) wspólnie z tworzącą kontrast czarną ramką. W szczególnych przypadkach nawyk próbowania jednoczesnego zobaczenia zbyt dużej ilości tekstu można błyskawicznie skorygować poprzez używanie nie dłuższego. zmieniaj kolejno otwór z długiego na krótki. podwoi to wyrazistość odczytywanego tekstu — i to wtedy. jaki jeszcze nigdy mu się nie przydarzył. Szkodliwe czynniki A oto uproszczona lista szkodliwych czynników: 1. Tym. gdy powieki zostaną całkowicie otwarte i odprężone. Ponadto. które godzinami patrzą w ekrany komputerów. niż dwa centymetry otworu. Skupianie wzroku ciągle na tej samej odległości. 3. a szybkie przesuwanie wzroku wewnątrz tej ograniczonej przestrzeni wprowadzi do gry fo-vea. Otwór taki pozwoli osobie z niego korzystającej widzieć tylko tyle z danej linii. . Czytanie przez otwór ułatwi metodę stosowaną przeciwko wytrzeszczaniu oczu. W ten sposób pobudzony zostanie centralny obszar siatkówki i doprowadzony do takiego funkcjonowania. gdy podejmowano próby jednoczesnego widzenia całych fraz i wersetów z taką samą wyrazistością.

Takimi lekami są: epinefryna. Jeżeli przylgnie ona do jego powierzchni. których skutki uboczne uwidaczniają się jako stany uczuleniowe powiek i spojówek. a to z kolei podnosi poziom promieniowania. salicylany. 3. Nie idzie tylko o wyraźne drgania. Jeżeli monitor umieszczony jest na tle jasnego okna to musimy go mocno rozjaśnić. niekiedy pomaga zmiana rozdzielczości (jeśli pracujemy w trybie graficznym). kortykosteroidy. Niekorzystne relacje świetlne. Przy nowszych monitorach taki ochronny ekran nie jest już potrzebny. penicyliny. Otóż praca przy komputerze nie uchodzi za ciężką. tetracykliny. Istnieją też leki. sulfonamidy. które mają przyciągnąć wzrok — wciągnąć siedzącego przed komputerem w wirtualną przestrzeń na płaszczyźnie. które wywołują uczulenie na światło: pochodne tiazydu. Ad. Wszystko to służy łatwiejszemu skupianiu uwagi na ekranie. Dodatkowe ćwiczenia dla pracujących przy komputerach umieszczono na końcu książki. Ad. Radą na to jest stosowanie uziemianych ekranów ochronnych. Ale w tym okresie zażywamy często leki. Firmy produkujące oprogramowanie wymyślają coraz to nowe rozwiązania plastyczne. 4. Ad. 1. Ad. bo czas nagli. środki znieczulające miejscowo. ale trzeba wspomnieć o jeszcze jednym problemie.. 5. . 2. Szczególnie dokuczliwie promieniują monitory starego typu. któreś z opisanych wcześniej ćwiczeń. Monitory nowej generacji charakteryzują się bardzo niskim poziomem szkodliwego promieniowania. Można temu stosunkowo prosto zaradzić wykonując co jakiś czas. Szczególnie polecane są wszystkie ćwiczenia odprężające i poprawiające ruchliwość wzroku opisane w rozdziałach 68. sulfonamidy. Niestabilność obrazu bardzo szybko daje się we znaki. barwniki. pracujemy często nawet wtedy. olejki syntetyczne. Radą na to jest dobra karta graficzna i dobry monitor. Promieniowanie to można osłabić ekranami ochronnymi. etc. Możemy łatwo poznać czy nasz komputer posiada monitor stanowiący zagrożenie pod tym względem. Powinna się zsunąć pod własnym ciężarem. ale także o te. Naładowane cząsteczki kurzu ulegają przyspieszeniu w polu elektrostatycznym monitora i uderzają w oko. Wystarczy zbliżyć do ekranu kartkę papieru. ale zahacza o grupę często używanych środków.. kiedy chorujemy: bo nie ma nas kto zastąpić. W rezultacie oko jest bombardowane tysiącami drobinek kurzu. estrogeny. Ad. Nie wyczerpuje to całej listy. Wymienione zagrożenia można nazwać bezpośrednimi.. których na pozór nie widzimy.. Drgania obrazu. ale nie jest dla wzroku całkiem naturalne. cyklaminiany. 5. to nie jest dobrze.4.

Jakie mogą być konsekwencje przeciążania wzroku przy komputerze? Różne. dopóki organizm jest w stanie zachować równowagę w tym obszarze. które mogą prowadzić do uszkodzenia komórek oka. Krople zastąpiły wysiłek organizmu. Sulph. doskwierało uczucie piasku pod powiekami. że wszystkie te wymienione szkodliwe czynniki przyspieszają proces starzenia się wzroku. trzeba było obciąć końcówkę. tam siedlisko od urodzenia2 pojawiły się inne bakterie. Nowak został praktycznie sam i spędził kilkadziesiąt godzin w pracy. biochemiczne. Tymczasem Nowak zareagował jak przy infekcji. Uruchomione zostały mechanizmy naprawcze. Jakoś przetrwał przeziębienie — pomogła aspiryna i mocna kawa.. Pan Nowak wybrał drogę terapii zastępującej. niekorzystna.Musimy sobie zdać sprawę z tego. część obsady studia rozchorowała się na dobre. aby nie przeciążać wzroku. Warto jednak podejść do tej problematyki w następujący sposób: wszystkie te szkodliwości nie dają o sobie znać. zależy to od naszych predyspozycji. Pogorszyła się ostrość widzenia. niektórym możemy zapobiegać dbając o odpowiednie składniki w pożywieniu. takie kapsułki. Jego praca polega na przygotowywaniu różnego rodzaju “zajawek". albo grzyby. że była to reakcja uczuleniowa na aspirynę i światło monitora. odczuwamy rozmaite dolegliwości. Okulista stwierdził niewielką krótkowzroczność i przepisał okulary. Wydaje się to naturalnym myśleniem.coś. które miały •'Istnieje też możliwość. Krople do uczu zażywane przez dłuższy czas skutecznie wyjałowiły środowisko i w miejsce bakterii. więc ktoś mu podrzucił krople. przekrwienie wzmagało metabolizm1. Pomogło na pewien czas i to radykalnie. . Od pewnego czasu dokuczały mu oczy. Sezon grypowy. że przeciążył wzrok. Ustaliła się nowa równowaga. Pan Nowaic pracuje w telewizji. Zaczęło się dosyć typowo. Dopiero kiedy mechanizmy adaptacyjne są niewystarczające. Co prawda oczy miał jak królik. A przecież wszystkie te dokuczliwe objawy były informacją. przerywników graficznych.. ale po kilku tygodniach krople przestały pomagać. Nasilają one bowiem różne przemiany fizykochemiczne. ale niektórych niestety nie potrafimy odwrócić. wręcz banalnym — nieprawdaż? Dlaczego w takim razie większość osób odwołuje się do terapii zastępującej miast regulacyjnej? Dwa podejścia do terapii A teraz przykład “z życia wzięty". Część tych zmian jest odwracalna. jest grafikiem komputerowym. denerwowały zaczerwienione brzegi powiek. a wszystko to na określoną porę — “na wczoraj".

gdzie jest “właściwy kierunek" to źle dobrany środek po prostu nie zadziała. Co należy więc zrobić. albo chemioterapia. itp. które nasilają lub osłabiają objawy. Otóż zastosować takie bodźce. Dlatego trzeba uważnie zanalizować swoje odczucia. Tym samym nie wywołuje skutków ubocznych5. Jeżeli pojawiają się jakieś objawy. który u zdrowej osoby wywołuje objawy podobne tym. Traktujemy organizm jako autorytet w swoich sprawach. która przekłada się na bardzo skomplikowany ciąg reakcji i bodźców. Takich bodźców dostarcza metoda homeopatyczna. zmiana trybu życia4. Niekiedy granica pomiędzy metodami regulacyjnymi a zastępującymi bywa bardzo płynna. jakie obserwujemy u chorego. 3 Oczywiście jest to bardzo grube uproszczenie. może to być terapia regulacyjna. zaledwie zarys idei. aby szybciej mógł pokonać potrzebną drogę3. balneoterapię. Samo pojęcie równowagi (homeostazy) jest bardzo złożone. Rolę takiej nieswoistej terapii regulacyjnej bardzo często może odegrać. wręcz przeciwnie. Wyróżnia się jednak tym. że dziecko po urodzeniu kładzie się matce na brzuchu — pozwala to miedzy innymi na skolonizowanie skóry noworodka przez bakterie mające siedlisko na skórze matki. niespecyficznych metod regulacyjnych. Jej środki mają za zadanie pobudzić organizm. jest to prawdopodobnie najszybszy sposób przywrócenia równowagi. pathos = cierpienie. Niektórzy może wiedzą o tym. Odróżnia to home-opatię od innych. To i owo o homeopatii Homeopatia zaliczana jest do metod regulacyjnych. pchnąć go we właściwym kierunku. ich zadaniem jest pobudzić oraganizm. Przy doborze środka homeopatycznego ważne jest aby rzeczywiście był podobny. klimatoterapię. Otóż choremu podaje się taki środek. Środki homeopatyczne nie działają bezpośrednio na czynnik chorobotwórczy. nie stanowią one dlań zagrożenia. Jeżeli idzie o fitoterapię to w zależności od sposobu stosowania ziół. w których pobudza się cały organizm licząc na to. Idea jest następująca.Na czym polega podejście regulacyjne. zalecona przez lekarza. szczególną uwagę zwracając na czynniki. Ale wróćmy do homeopatii — nazwa tej metody leczenia pochodzi od greckich słów Homoios = podobny. Ponieważ organizm sam wie. Wraz z mlekiem matki noworodek otrzymuje informację o tych bakteriach. *Gdyby pan Nowak zaraz po tym długim dyżurze wyjechał na dwutygodniowy urlop prawdopodobnie zmiany chorobowe nie zdążyłyby się utrwalić. że dobór środków jest specyficzny dla rodzaju zaburzenia. Niekiedy jedna taka modalność pozwala wybrać odpowiedni środek z trzech na 2 . Do tych metod zaliczyć można leczenie dietą. że znajdzie siły na zwalczenie procesu chorobowego. które “popychają" organizm w tę samą stronę. W homeopatii określa się to mianem modalności. To bardzo dobrze określa sposób postępowania.

które wspomagają naturalne enzymy komórkowe w walce z wolnymi rodnikami. Pani M. zaczerwienienie spojówek. Oczywiście ktoś może powiedzieć. substancji. Naturalne antyutleniacze to witaminy C. Cóż. następnie analizuje się objawy jakie się u nich pojawiają. stosuje się go w leczeniu. wysuszenie śluzówek. wcale nie musi pracować przy komputerze. A. że będzie regularnie otwierać okno. oczy suche. Nadwrażliwość na światło. Przede wszystkim profilaktyka Chińskim medykom płacono. Wszystkie wymienione objawy przyczyniły się do wyboru środka. samej witaminy A zwanej retinolem i prowitaminy zwanej B-karotenem.pozór odpowiednich. procesy zapamiętywania. Oprócz wpływu na koncentrację. przeciąg. Lekarz prowadzi przecież interes oparty na istnieniu chorych. lecytyny. być może to prawda. nie był chętny do płacenia. W ten sposób prowadzi się zresztą homeopatyczne badania leków i gromadzi wiedzę zawartą w opisach działania środków homeopatycznych. że pani M. Jeżeli byśmy jednak taki środek zażywali wiele tygodni mogłyby się pojawić niektóre objawy charakterystyczne dla danego środka. informatycy mają oczy jak wszyscy. Na podstawie tych objawów. A że choruje podobnie — cóż. a wszystko zaczęło się “wczoraj po południu". że procesy starzenia się komórek są przyspieszane jeżeli brakuje naturalnych antyutleniaczy. gwałtowne pojawienie się objawów. Objawy powyższe znajdziemy w opisie środka Belladonna i rzeczywiście kilka dawek Belladonna D6 wyeliminowało chorobę w ciągu dwóch dni. źrenice miała rozszerzone.. przeszkadzało jej bardzo światło świetlówek. często niemierzalne analitycznie. zaobserwowała u siebie natępujące objawy: nie mogła wręcz znieść światła monitora. które cofają się natychmiast po odstawieniu środka. acetylocholina odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu fizjologicznej wilgotności błon śluzowych. Karoten jest przetwarzany w aktywną witaminę w miarę 5 . jakby wypełnione krwią. i witamin B — czyli substancji. E. witaminy C. W nowoczesnym społe-czeńswie oczywiście takie “absurdalne" pomysły są niedopuszczalne.. spojówki jasnoczerwone. Coś jeść musimy W pożywieniu nie powinno brakować choliny. Ochotnicy zażywają środek nie wiedząc o nim nic. ale będzie jej się to zdarzać częściej niż innym — jeżeli przeciąża wzrok. Trzeba także pamiętać o tym. Tego typu badań nie należy się obawiać ponieważ w homeopatii stosuje się bardzo duże rozcieńczenia wyjściowych substancji. Jeżeli kogoś dopadła choroba. od których zależy synteza acetylo-choliny. kiedy dla ochłodzenia atmosfery w pracy kilkakrotnie otworzyła okno. Wystarczy. aby tak chorować. Ta ostatnia występuje właściwie w dwóch formach. kiedy wszyscy byli zdrowi. palące.

odczekać minutę i zakryć termos. Jakie zioła warto tu wziąć pod uwagę? Przede wszystkim ziele świetlika i koszyczki rumianku pospolitego. Zioła te można łatwo zakupić w aptekach. gorący i aromatyczny. dzikiej róży. W takim jednak przypadku jest to źródło samej tylko wyizolowanej witaminy. to sacharoza nasączona odpowiednim środkiem. Witamina C — jej źródłem są przede wszystkim owoce. Jeżeli jednak nie mamy ochoty się tym zajmować z różnych powodów. więc niewielki jego nadmiar nie jest szkodliwy. a sam też odgrywa rolę wygaszacza wolnych rodników. których nie może braknąć w pożywieniu jest znacznie więcej. torebek. Kompres z wacika nasączonego odpowiednim naparem może sprawić naszym oczom wielką ulgę. Granulki te. kiełki pszenicy. Witaminy B — bogatym ich źródłem są drożdże piwne. działają przeciwza-palnie. morelach. Niekiedy dostępne są w postaci tzw. Jeżeli idzie o środki homeopatyczne to w profilaktyce sprawdzają się się następujące środki Ruta D6 i Euphrasia D6. które ułatwiają robienie naparów. brokułach. aby były przestrzegane.. owoce cytrusowe. laskowe i ziemne. dynii. Profilaktyka ziołowa i homeopatyczna i. Inne sposoby przygotowywania są z reguły zbyt absorbujące. jogurt. pestki słonecznika.. Sprzedaje się je w postaci kropli — taka ciecz zawiera około 40% alkoholu etylowego — dostępne są także w postaci granulek. produktach mlecznych. fixów. kiwi. Cholina — źródłem choliny są kiełki pszenicy.potrzeby. Odpowiednie proporcje to łyżka ziół na szklankę wody. czarnej porzeczki. wątroba cielęca. W jaki sposób sporządzamy napar — najprościej jest zalać zioła wrzątkiem w termosie. Ale musi to być robione “z głową"6. orzeszki ziemne. Po około pół godzinie napar jest gotowy. pestki słonecznika. Zwykle wystarcza zażywać po 10 kropli w odrobinie . soja. pełnoziarniste pieczywo. Istotnym źródłem witaminy C są także ziemniaki. Poniżej zestawiono niektóre najważniejsze substancje z ich najbogatszymi źródłami. orzechy włoskie. Witamina B^ jest syntetyzowana przez mikroorganizmy. może się znajdować w serze. łagodzą podrażnienia. sklepach Herba-polu. B-karoten znajduje się w marchwi. Zajmuje się tym dietetyka. np. rybach i jajkach.. Witamina E — dobrym źródłem tej witaminy są migdały. Niektóre rośliny mogą działać ochronnie na wzrok — zmniejszają przykre dolegliwości. ale nie ma tu miejsca na ich opis. Wiele osób zażywa witaminę C w tabletkach. to najlepszym wyjściem wydaje się “suplementacja". pełnoziarniste pieczywo. Substancji.. melonach.

tzn. Zamiast czystej wody możemy używać wody z dodatkiem naparu ze świetlika. Najważniejsze objawy to: • gwałtowne pojawienie się objawów. ani przyjemne. która za pomocą sieci bezpośrednich dystrybutorów rozprowadza miedzy innymi przetwory z Aloe barbadensis — leczniczej odmiany aloesu. Nie trzeba zażywać ich ciągle. Co do granulek zażywa się zwykle po 5. Nie stosować ich do wkraplama do oczu. jeżeli w oku tkwi jakieś obce ciało nie powinniśmy odwlekać wizyty u lekarza. Niekiedy bardzo skuteczne są kąpiele oczu. doustnie dwa razy dziennie. lub odwaru z nasion kopru włoskiego. niekiedy podrażnieniem mechanicznym. dopóki się same nie rozpuszczą7. me jest to ani pożyteczne. . Granulki te są stosunkowo duże. Niektórzy homeopaci uważają ten sposób za szybszy. Dotyczy to granulek firmy Boiron. • zimny okład (nawet z samej wody) zmniejsza chwilowo ból. a potem schować w szufladzie biurka. • powieki stwardniałe. gorące i zaczerwienione spojówki. Aconitum napellus Stosuje się przy chorobach wywołanych zimnym ale suchym wiatrem. jeżeli w ciągu kilku dni nie nastąpi zdecydowana poprawa. przeciążeniem oczu. • bóle oczu (piekące i uciskowe) — nasilają się przy poruszaniu okiem. najlepiej około pół godziny przed jedzeniem. przetrzymując pod językiem Cały system uzupełniania pożywienia o niezbędne. aby był pod ręką. Wykonanie ich jest proste — trzeba mieć tylko czystą wodę. firma FOREVER LIVING PRODUCTS. wystarczy w okresach nasilonej pracy i spowodowanego tym zmęczenia oczu. Granulki innych firm mają zwykle zakrętkę-dozownik. Zanurzamy twarz w wodzie i kilkakrotnie otwieramy i zamykamy oczy. • suche.wody. Jeżeli nie mamy (powinna to być zwykła woda. bo środek wchłaniany jest już w jamie ustnej. która pozwala odmierzyć odpowiednią jednorazową dawkę. niegazowana) to możemy wkropić sobie bezpośrednio na język 6-10 kropli. a rzadko występujące substancje opracowała np. rumianku. W każdym razie nie należy sobie wkraplać do oczu kropli. które “bardzo pomogły koleżance". Oczywiście zażywamy je także na “pusty żołądek". który z tych środków najbardziej nam odpowiada. obrzęknięte i wrażliwe na zimne powietrze. 7 6 ROZDZIAŁ 16 LECZENIE ZAPALENIA SPOJÓWEK Niektóre środki homeopatyczne Samoleczenie ma swoje granice. Najlepiej wypraktykować. • częste mruganie. na pusty żołądek.

• rozszerzone źrenice. nadmiarem światła słonecznego (np. przeciągiem. • silnie zaczerwienione spojówki. Aconitum stosujemy w potencji D6 (10 kropli) lub CHS (5 granulek). kłujące. 1 . niekiedy sprawiają wrażenie wyładowania. niekiedy lekki wytrzeszcz. Apis mellifica Przyczyną może być uczulenie jak również infekcje. wysoka gorączka przy suchej na ogół skórze. twarde Dobrym wprowadzeniem do homeopatycznego leczenia grypy jest książka “Homeopatyczne leczenie chorób przeziebieniowych". lub wieczorem (ok. bez odpowiednich okularów). Dawkowanie: zwykle 5 x dziennie po 10 kropli (D6) lub po 5 granulek (CHS). Najważniejsze objawy: • bardzo szybkie wystąpienie objawów. zaczerwieniona i spocona twarz oraz wysuszone śluzówki. Belladonna podobnie jak Aconitum jest stosowana w chorobach przeziębieniowych. • silne zaczerwienienie. W takich przypadkach charakterystyczna jest wahającą się wysoka gorączka. Niekiedy stan zapalny może pojawić się bardzo szybko. Atropa Belladonna Stosuje się przy chorobie wywołanej głównie wilgotnym zimnym wiatrem. Jest to także jeden z najczęściej stosowanych środków w początkowym okresie grypy1. umyciem włosów lub ścięciem ich na krótko. • silna nadwrażliwość na sztuczne światło.• jeżeli pojawiają się łzy. duże pragnienie i szybkie. Charakterystyczny jest wtedy niepokój. przez okres trzech do pięciu dni. Zwykle pojawienie się potu sprawia ulgę. W takich przypadkach stosujemy go podobnie jak przy zapaleniu spojówek. Dawkowanie podobne jak w przypadku zapalenia spojówek. • początkowa suchość może się przerodzić w obfity łzotok. • początek choroby często około 15.). jazdą na nartach w wysokich górach. • wrażliwość na światło i dotyk. promieniowaniem UV. przez 3-5 dni. Najważniejsze objawy: • znaczne obrzęki (tak spojówek. • bóle palące. tętno. pięć razy dziennie. to na ogół nocą. Z reguły poprawa jest szybko widoczna. • bóle palące. 21. jak i powiek).

• spojówki lekko obrzęknięte i zaczerwienione. także infekcje. Zasadnicze objawy: • łzotok z wrażeniem suchości zwiększający się na świeżym powietrzu. alergia. • bóle uciskowe. łatwo zmieniają nastroje. • wrażenie piasku w oczach — nasilające się w cieple. ulgę przynosi pocieranie powiek. Jeżeli dodatkowo pokrywają się objawy natury ogólnej lepiej może zadziałać wyższa potencja np. • obfity łzotok. że osoby podatne na leczenie tym środkiem na ogół lepiej czują się na świeżym powietrzu. Środek stosowany profilaktycznie. Rhus toxicodcndron Przyczyną choroby na ogół jest wilgotne zimno. Dawkowanie: Euphrasia stosowana jest przeważnie 3-5 x dziennie po dziesięć kropli (D6) lub 5 granulek (CH9). Najważniejsze objawy: • wrażliwość na światło nasilająca się w miarę upływu dnia. poprawa w chłodzie. • powieki obrzęknięte. • z czasem wydzielina z oczu może stać się ropna. CH9. CH15. • objawy nasilają się w cieple. • źrenice przeważnie zwężone. Pulsatilla pratensis Przyczyną choroby może być uczulenie. Częściej stosuje się go u kobiet. • uczucie piasku pod powiekami. działa głęboko. infekcje. D12. zmuszają do mrugania. Przyczyną może być przeciążenie. nie znoszą przegrzanych. przez okres kilku do kilkunastu dni. przeciążenie. • nadwrażliwość na światło. Dawkowanie 3x dziennie po 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). Pulsatilla jest środkiem stosowanym w wielu schorzeniach. warto dlatego zwrócić uwagę na to.• obfity łzotok. łzy są ostre i drażniące. jak i przewlekłych. przemoczenie. . palące. Jest to środek stosowany także w katarze siennym czy zapaleniu zatok czołowych. powikłania po niektórych chorobach wirusowych. przez kilka dni lub dłużej. niekiedy piekące — nasilające się wieczorem. dusznych pomieszczeń. Stosuje się go w stanach ostrych. przemęczenie. Euphrasia officinalis Bodajże najczęściej stosowany środek. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). a wtedy rano oczy są sklejone wydzieliną. swędzące.

• ból piekący. Staphysagria jako środek profilaktyczny u osób ze skłonnościami do jęczmienia stosowana jest zwykle w wysokich potencjach (CH30). przez tydzień. Ruta graveolens Środek ten wskazany jest po przemęczeniu wzroku. nasila się przy natężaniu wzroku. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). Środek bywa także skuteczny przy doleczeniu mechanicznych podrażnień oka. przez kilka. • łzotok. Główne objawy to: • uczucie bolesnego przemęczenia wzroku. • spojówki zaczerwienione. trzeba się niezwłocznie udać do specjalisty. Jeżeli nie ma wyraźnej poprawy w ciągu 3-4 dni lub jeżeli przyczyną jest uraz. dwa. Najlepiej zaraz po przebudzeniu się i przed snem. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). Kiedy choroba ma charakter nawrotowy najlepszym rozwiązaniem wydaje się konsultacja z homeopatą. że istnieją granice samo-leczenia. Trzeba jednak mieć świadomość. Profilaktycznie: w okresach nasilenia pracy. jak i zapobiega nawrotom choroby. trzy razy dziennie. • rano oczy sklejone. Staphysagria Środek jest bardzo skuteczny w przypadku jęczmienia. Niekiedy ból zdaje się promieniować do zębów. ciepły okład. Niektóre zioła Jest cały szereg ziół. • bóle oczu palące. • ulgę przynosi ciepło. Z wielu ziół leczących stany zapalne spojówek wybraliśmy kilka — kierując się ich . nasilają się w ruchu. które mogą być skuteczne w leczeniu zapaleń spojówek. często ropna wydzielina — obfite i bardzo drażniące — powieki bolą jak pokaleczone. kilkanaście dni. Dawkowanie: 2x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH7). Zwykle obserwuje się łzotok przy wrażeniu suchości oczu nasilającym się rano i wieczorem. przez kilka dni. Likwiduje zarówno stan zapalny towarzyszący jęczmieniowi. przy sztucznym świetle. Bóle mają charakter piekący i nasilają się przy poruszaniu oczami. stwardnieniach brzegów powiek. Często pomaga przy gradówkach.Najważniejsze objawy: • światłowstręt. np. • pryszczyki i owrzodzenia na spojówkach.

3 powinniśmy znaleźć czyste stanowisko. z daleka od miasta i drogi. Stosujemy go głównie do okładów. Innym cennym środkiem jest kwiat bzu czarnego. widząc go dokładnie i ostro na tle pozostałego niewyraźnie postrzeganego pola widzenia. Po pięciu minutach odstawiamy odwar na kwadrans i przecedzamy. Możemy stosować napar sporządzony z łyżki ziół zalanych w termosie szklanką wrzątku. Już nazwa rośliny wskazuje na jej działanie. jaki to aloes. jak dla liści babki. Można używać zgniecionych świeżych liści babki lancetowatej. Można go stosować do kompresów lub przemywań — zużyć w ciągu dnia3. nie trzeba wtedy przecedzać naparu. wystarczy jednak utrzymywać wrzenie przez 2-3 minuty. Napar taki można łatwo przyrządzić nawet w pracy. że twój kciuk podzielił się na dwa obrazy. Jedną łyżkę ziół zalewa się trzema szklankami wody i powoli ogrzewa doprowadzając do delikatnego wrzenia. Bardzo skutecznym środkiem jest odwar z liści babki lancetowatej. nie sprawia kłopotów. . Warto uprawiać w domu aloes drzewiasty. ROZDZIAŁ 17 DODATKOWE ĆWICZENIA WZROKU PRZYDATNE W PRACY PRZY KOMPUTERZE Zoom przy użyciu kciuka Wyciągnij przed siebie rękę z podniesionym kciukiem. jak i do kompresów. Napar stosowany jest do przemywania oczu i do kompresów. Odwar ten ma także działanie przeciwbólowe. Kieruj wzrok naprzemiennie na kciuk i odległe tło. Klasycznym środkiem jest ziele świetlika łąkowego. Babka szerokolistna ma nieco słabsze działanie. zalewając łyżeczkę kwiatów szklanką wrzącej wody i odstawiając na kwadrans pod przykryciem. Spójrz na kciuk. Wygodniejszy jest rumianek w torebce. pod przykryciem.skutecznością i dostępnością. 2 Trzeba jednak zwrócić uwagę na to. to działanie lecznicze. Jednym z najskuteczniejszych środków jest miąższ ze świeżego liścia aloesu. Do sporządzenia odwaru trzeba wziąć l łyżkę kwiatów na szklankę wody. Można go stosować zarówno do przemywań. Nie wszystkie mają tak wyraźne Babka lancetowata jest bardzo popularną rośliną. a jego działanie lecznicze jest wręcz zadziwiające2. Sposób przygotowywania odwaru jest podobny. Bardzo często stosuje się napar z kwiatów rumianku pospolitego. ale jeżeli chcemy ją zebrać sami. Teraz popatrz na tło i zauważ.

Bates odkrył zadziwiające sprzężenie zwrotne związane z możliwością wyobrażenia i wywoływania z pamięci idealnie czarnej kropki. tak aby stała się tobie doskonale znajoma. masuje gałkę oczną i zmusza źrenicę do zwężania się i rozszerzania. to okazywało się. nawilża rogówkę. Zbyt mała częstotliwość mrugania prowadzi do gapienia się. że potrafił wyraźnie zobaczyć tę (i inne) literę. wnętrzem dłoni do siebie. gimnastykuje zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. Prawidłowe mruganie daje odpoczynek oczom. przesuwając ją w lewo na tyle na ile pozwala na to zakres widzenia"prawego oka. Metoda “czarnej kropki" była jedną z najbardziej lubianych i skutecznych metod stosowanych przez Batesa w leczeniu swoich pacjentów. Nie musisz widzieć wyraźnie litery. Mruganie Pamiętaj o częstym mruganiu. otwórz oczy i raz jeszcze postaw ją na fragmencie litery. uwolniony od nawykowego stanu napięcia. Czarna kropka Narysuj czarną kropkę za pomocą najbardziej czarnego z dostępnych tuszy (atramentu). Zmuszaj prawe oko do szybkiej zmiany ogniskowej. metoda czarnej . czy też nie? Powtórz z innymi literami. aby przypomnienie sobie jej czerni i kształtu było możliwe w każdej chwili. Skieruj wzrok na lewą dłoń i szybko ją przybliż na odległość kilku centymetrów od prawego oka. Ludzie z wadami refrakcji wykazują tendencję do mrugania w rytmie rzadszym niż 20 mrugnięć na minutę. Jeżeli pacjent potrafił po otworzeniu oczu utrzymać jej idealnie czarny kolor i kształt (z reguły jednak w początkowym okresie leczenia kropka “bladła"). Niektórzy stosują umieszczanie karteczek przy klawiaturach komputerów przypominających o częstym mruganiu. Zamknij oczy i ponownie wyobraź sobie swoją czarną kropkę. Ponieważ wraz ze zmysłem wzroku umysł także podlega relaksacji. Moment utrzymania w pamięci. Badaj kolor tej kropki. po otworzeniu oczu obrazu czarnej kropki jest po prostu chwilą. Zakryj swoją prawą ręką lewe oko i wyciągnij przed siebie lewą rękę. w której wzrok pracuje normalnie.Szybka ręka To ćwiczenie jest zalecane przez Lisette Scholl jako szczególnie pomocne w stanach napięcia obwódki (mięśni) rzęskowej. a następnie nałożył ją na literę na tablicy testowej. Porównaj różnicę w kolorach. Czy intensywność czarnego koloru kropki zmienia się. Wykonaj to ćwiczenie kilka razy i zmień ćwiczące oko i rękę. Praca przy monitorach komputerowych powoduje wysuszenie oka i w tej sytuacji częstsze mruganie pomaga nawilżyć prawidłowo rogówkę. Popatrz na jakąś (niewyraźnie widzianą) literę na tablicy i “połóż" na jej fragmencie swoją kropkę. Gdy tylko obraz dłoni się wyostrzy natychmiast powróć dłonią do pozycji wyjściowej. lub zeza.

Wyobrażanie sobie. dużą czarną literę O. Wyobraź sobie. to być może ze zdumieniem spostrzeżesz. Widzenie jest naszą interpretacją wrażeń odbitych na siatkówce. wzdłuż nerwu wzrokowego do centrum wzrokowego w lewej tylnej części kory mózgowej. Napięcie wytworzone w związku z oczekiwaniami szybkich postępów jest szkodliwe. powoli zaczną pojawiać się wszystkie potrzebne chwilowo zapomniane szczegóły. później przesuń światło w prawo i wzdłuż prawego nerwu optycznego powróć do prawego oka. postaw dużą czarną kropkę na miejscu godziny 12 i 6. Powoli przemieszczaj to żółte słoneczne światło do tyłu. tak jakby słońce wpadło do niego. Droga koloru Ćwiczenie opracowane przez Martin Sussman. Wyobraźnia opiera się na pamięci i jej sposób zastosowania w procesie odzyskiwania dobrego wzroku jest podobny. spróbuj przesuwać kropkę po konturach tej litery. Następnie powtórz ten wahadłowy ruch pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinom 3 i 9. przy nadal zamkniętych oczach obrysuj krawędź litery O tam i z powrotem pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinie 12 i 8. że możesz widzieć dobrze. Traktując swój nos jak długi ołówek. umysł-mózg także znajduje się w rozproszeniu. Zamknij oczy i wyobraź sobie okrągłą. Jeżeli uda ci się umiejscowić kropkę na literze. Kładąc nań obraz swojej kropki. na ich spontaniczne i “samoistne" nadejście. w którym podejrzewasz istnienie tymczasowo zapomnianego faktu. Cierpliwość jest kolejnym ważnym czynnikiem pomagającym w stosowaniu metody Bates'a. czy zdarzenia. a ona nie straciła swojego głęboko czarnego koloru. że twoje lewe oko jest wypełnione jasno-żółtym światłem. Bates stwierdził. Jeżeli ci się to uda. że gdy umysł-oko nie jest zogniskowane. Czasami sarno przywołanie z pamięci wyobrażenia czarnej kropki powoduje nagły i dokładny przypływ pożądanych wspomnień. Ćwiczenia percepcji wzrokowej Widzenie jest w głównej mierze funkcją umysłu. skieruje twój umysł w tym kierunku. staraj się nakierować ją w ten region umysłu. Tak jak gdyby to była tarcza zegara. aby jej czerń nie zbladła i nie zszarzała. Jeżeli nie możesz sobie czegoś przypomnieć.kropki znalazła zastosowanie w procesie przypominania sobie zapomnianych faktów. o wiele lepiej jest użyć wyobraźni i pozwolić na dokonanie się zmian w swoim własnym czasie. wyobraź sobie swoją czarną kropkę i koncentrując się na tym. zamknij oczy i oddychaj swobodnie. Usiądź wygodnie. . iż potrafisz wyraźnie odczytać tę literę! 0 — wahadło Ćwiczenie opracowane przez Margaret Corbett. Powtórz ten cykl sześć razy.

Ten zabieg można stosować w stosunku do każdego obiektu i można go z łatwością wykonywać co godzinkę. niektóre po prostu mogą być bardziej przystające do określonych uwarunkowań. przenośni) odzwierciedla się w naturze twoich psychofizycznych problemów i vice versa. Na koniec wraz z czwartym oddechem wykonaj krótką powtórkę wszystkich trzech poprzednich spostrzeżeń i odnieś je do wszystkiego innego co pozostało. po czym umiejętnie zlokalizuj te wrażenia w przestrzeni. niż inne. a szczególnie w uaktywnianiu i używaniu naszych ciał. Krótki test • Co działo się z tobą i twoim otoczeniem w czasie. swoich emocji i metafor.. że któryś z tych zbiorów jest bardziej prawidłowy i bardziej właściwy od innych. To wszystko może stać się naprawdę przyjemnym doświadczeniem. czy formy. Często ograniczamy naszą świadomość nie korzystając z niej w pełni i koncentrując się wyłącznie na jednym lub dwóch jej rodzajach. lub jego brak. oraz sposób w jaki odbieramy i odczuwamy świat przedstawiony naszym zmysłom. sposobów postrzegania. linii i struktury obiektów. by umożliwić wgląd wewnątrz siebie samego. Przy trzecim oddechu powtórz “kolor" i dodaj percepcję koloru. aż nie stanie się nieświadomym nawykiem. za i wokół niego (odległość. przekonań. Selby wyróżnił cztery rodzaje percepcji: postrzeganie ruchu.Integracja percepcji John Selby zaproponował doskonałe ćwiczenie służące do rozszerzania postrzegania. Ale nikt nie ma prawa twierdzić. szerokość. gdy pierwszy raz założyłe(a)ś okulary? • Dlaczego chcesz poprawić swój wzrok i widzenie? • Jak wyglądały pierwsze kontakty z twoim okulistą? • Czego się obawiasz? Jak poszczególnego rodzaju lęki wpływają na to. Natura twoich metafor (zespołów wierzeń. wysokość). Wraz z drugim oddechem powtórz “kształt" i dodaj świadomość kształtu. Każdy ma prawo do posiadania swojego indywidualnego zbioru metafor. które stosujemy w życiu. postrzeganie formy. Te metafory reprezentują nasz system przekonań i wierzeń. wyobrażeń. czego nie chcesz zobaczyć? • Co jest ukryte przed tobą przy twoim obecnym stanie wzroku? . Emocjonalna natura widzenia Każdy z nas postrzega świat jako zbiór metafor.. postrzeganie koloru i percepcja objętości. Wypowiedz w pamięci słowo “ruch" i obejrzyj swoje otoczenie próbując dostrzec w nim ruch. albo przestrzeni. Terapia reedukacji wzroku polega na użyciu zewnętrznych środków w taki sposób. Systemy przekonań są relatywne w stosunku do każdej jednostki. jak również uświadom sobie samą przestrzeń zarówno zajmowaną przez obiekt jak i rozciągającą się przed.

.. Autor. możesz wierzyć lub nie — dzięki tej książce wiele osób usprawniło i wyleczyło swój wzrok.. Powodzenia. powodzenia.• Jakie odnosisz korzyści z twojego obecnego stanu wzroku? • Jak wyglądały twoje doświadczenia z nauką czytania? • Jaki masz stosunek do swoich okularów? • Jaki wzrok mają twoi rodzice? Życzę Tobie wytrwałości.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful