BOB FINGERBILD

Samoleczenie wzroku metodą dr Bates’a
(-) (Tłum. Jerzy Wnuk)

WSTĘP
Mamy przyjemność oddać na Państwa ręce wyjątkową książkę, która pozwoliła wielu osobom na polepszenie jakości wzroku, a także w przeważającej liczbie przypadków, na całkowite wyleczenie wzroku, czy też, co jest bardziej właściwym określeniem, przywrócenia stanu normalnego widzenia. O powodzeniu i skuteczności tej metody może zaświadczyć, niezbyt może chlubny przykład przedwojennych Niemiec, gdzie poborowych z wadą wzroku kierowano najpierw do ośrodków reedukacji wzroku stosujących metodę Batesa, a ewentualnie później do optyka dla doboru odpowiednich szkieł. Innym słynnym przykładem jest przypadek światowej sławy filozofa i pisarza A. Huxley'a, który pod kierownictwem uczennicy Batesa, M. Corbett, ze stanu graniczącego ze ślepotą, po kilku miesiącach doszedł do możliwość czytania bez okularów. Metoda reedukacji wzroku dr Batesa, znana i stosowana w Stanach Zjednoczonych i w zach. Europie od blisko 100 lat, u nas w Polsce stosowana od niedawna pod nazwą “Sztuka świadomego widzenia", oparta jest na założeniu, że narząd wzroku, podobnie jak inne narządy człowieka (ruchu, krążenia itd.) posiada zdolności adaptacyjne, regeneracyjne i podlega skutecznej rehabilitacji. Wzrok można ćwiczyć, doskonalić, doprowadzać do stanu normalnego widzenia w wypadku wad wzroku, niektórych chorób i konieczności noszenia okularów, jednakże w przypadkach poważnych wad wzroku, chorób oczu, przed przystąpieniem do ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, należy się skonsultować z prowadzącym lekarzem okulistą. Jednym z podstawowych założeń dr Batesa było stwierdzenie, że podobnie jak złamana kończyna w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych może być doprowadzona do stanu pełnej sprawności, tak i narząd wzroku można, w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych, doprowadzić do stanu pełnej sprawności, czyli ostrości widzenia, bez konieczności używania okularów. Zgodnie z założeniami dr Batesą, okulary i sztuczne soczewki są tym samym dla oczu, czym kule dla osoby ze zrośniętą po złamaniu nogą. Osoba, która nie odrzuci kuli i nie zacznie normalnie chodzić (często za pomocą zabiegów rehabilitacyjnych i usprawniających), nigdy nie odzyska sprawności w niegdyś złamanej kończynie. Podobnie osoba z wadą wzroku, jeżeli nie odrzuci swoistych kuł dla oczu — czyli sztucznych soczewek — okularów i nie podejmie zabiegów rehabilitacyjnych, czyli reedukacji i usprawniania narządu wzroku, poprzez stosowanie systematycznych ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, nigdy nie uzyska efektu poprawy wzroku, a wręcz przeciwnie

może liczyć jedynie na pogorszenie jakości widzenia i noszenie co raz to mocniejszych szkieł przepisanych przez okulistę. Trzeba zatem stwierdzić z całą jasnością tego faktu, że przepisywanie okularów w wypadku wad wzroku, jest jedynie łagodzeniem objawów choroby — porównywalnym do podawania środków przeciwbólowych w wypadku złamania ręki, zamiast jej nastawienia i unieruchomienia w opatrunku gipsowym. Zatem oczy poprzez zaopatrzenie w parę dodatkowych soczewek, mogą widzieć z pierwotną ostrością, lecz nie jest to w żadnym przypadku oddziaływanie na przyczynę wady wzroku, czy schorzenia. Jest to krótko mówiąc oszukiwanie receptorów wzrokowych w mózgu za pomocą odpowiednio wygiętego szkiełka. Okuliści i optycy proponujący tego rodzaju pomoc osobom z wadą wzroku dalecy są od maksymy medicus curat, natura sanat, czyli: “lekarz leczy natura uzdrawia". W tym wypadku trudno mówić o leczeniu (chyba że protezę uznamy za lekarstwo), a szklanej soczewce w plastikowej obudowie niezmiernie jest daleko do natury, a tym samym do jej uzdrawiającej mocy. Te vis medicatrix naturae, to siły naturalne organizmu, które są obecne w każdym i są pobudzane bądź to poprzez ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne stymulujące naturalne siły obronne organizmu i mechanizmy samoregulacji, bądź to poprzez zastosowanie odpowiedniego lekarstwa. Okulary i odpowiednio dobrane soczewki korygują konkretne odchylenia refrakcji, którą uważa się za przyczynę danej wady. W Większości przypadków następuje natychmiastowa poprawa możliwości widzenia. Jednakże czy wskutek tego narząd wzroku ulega poprawie? Czy zostaje wyeliminowana przyczyna wady wzroku? Działanie sztucznych soczewek to działanie objawowe. Oczy wspomagane okularami stają się coraz słabsze i z upływem lat będą potrzebowały coraz silniejszych szkieł dla zwalczania symptomów.

ROZDZIAŁ L LECZMY PRZYCZYNY, A NIE OBJAWY!
Jeżeli można mówić o spojrzeniu na wady wzroku, to należy rozpoznać dwie postawy: Pierwsza — pesymistyczna, zakłada, że organy wzroku nie są w stanie samoistnie się uzdrowić, brakuje im vis medicatrix naturae, a więc wadliwy wzrok jest praktycznie rzecz biorąc nieuleczalny. Można go jedynie wspomóc okularami. Powyższe stwierdzenie przeczy naszemu doświadczeniu życiowemu, albowiem każdy organ ciała, po spełnieniu odpowiednich warunków; jak podanie odpowiednich lekarstw, zabiegi lecznicze, lepsze odżywianie, właściwa terapia itd., jest uleczalny. Wynikałoby zatem

Złe nawyki używania oczu są zawsze ściśle powiązane ze stanem ich nadwyrężenia i napięcia. Metoda dr Batesa zakłada. lękiem.nerwowego z napięciem mięśniowym jest tak duże. Napięcie nerwowe spowodowane np. czyli reedukacja.z tego “pesymistycznego" punktu widzenia. o dużym poziomie lęku zaobserwowali dwie prawidłowości. przez co nie będzie mógł wyprostować nogi i dopiero długotrwałe ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne pozwolą mu na pełne wyprostowanie przykurczonej nogi oraz ponowną naukę prawidłowego chodzenia — czyli reedukację. relaksu. możliwe jest więc uleczenie przyczyn wad wzroku dzięki vis medicatrix naturae. tak jakbyśmy chcieli ochronić głowę od uderzenia z tyłu (oczywiście w odpowiednio mniejszym stopniu). Dr Bates odkrył. mających zastąpić niepoprawne przyzwyczajenia odpowiedzialne za wadliwy stan wzroku i w wielu . jak również w całym organizmie ulega zmniejszeniu. że poprzez przyswojenie sobie technik edukacyjnych stan napięcia w organie wzroku. Aldous Huxley w swojej książce “The art of seeing" pisze: “Praktykowanie technik reedukacji służy wyrobieniu sobie nawyków dobrego widzenia. co bezpośrednio powodowało poprawę wzroku i odchylenia refrakcji. że większość wad wzroku spowodowana jest nieprawidłowym używaniem narządu wzroku. Następowało to po przyswojeniu sobie przez jego pacjentów metod relaksowania oczu i umysłu. Pierwsza to bóle mięśniowe w okolicach szyi spowodowane stałym napięciem. że człowiek kulejący na jedną nogę. spowoduje po kilku tygodniach skurcz mięśni. Dlatego też podstawowym działaniem zmierzającym do poprawy jakości widzenia. że podobnie jak choroby i nabyte wady naszych wszystkich narządów. Można zauważyć. Dr Bates doszedł do wniosku. jeżeli w wyniku masażu. szyi i ramion. jest ponowna nauka świadomego widzenia. doprowadza ten delikatny narząd do rozstroju i wad. czasami przerost mięśni karku i spowodowany tym lekki garb u góry kręgosłupa. zabiegów fizykoterapeutycznych udało się doprowadzić do rozluźnienia mięśni karku. Sprzężenie i powiązanie napięcia. także narząd wzroku jest uleczalny. pobudzonych przez odpowiednie ćwiczenia reedukacji wzroku. To napięcie oddziaływuje w równym stopniu na ciało. że jedynie wzrok jest jakimś dzi-wadłem i odstaje od reszty naszego ciała w sposób niespodziewanie negatywny. powoduje napięcie mięśni w rejonie szyi. jak i na ducha. Drugi sposób widzenia — sformułowany po raz pierwszy przez dr Batesa jest optymistyczny i zakłada. że człowiek poprzez złe używanie narządu wzroku. że terapeuci leczący znerwicowanych pacjentów. druga zaś prawidłowość to zauważalne zmniejszenie się poziomu lęku. Organizm człowieka stanowi jedną całość.

jak stwierdza dr Bates. Każdy pacjent po nauczeniu się sposobów relaksowania napiętego wzroku i przyswojeniu sobie prawidłowego nawyku widzenia. mężczyzn i dzieci zostały z powodzeniem zredukowane do normalności lub przynajmniej do tego stanu zbliżone. jaki upłynął odkąd poznano techniki dr Batesa." . Metody. niemożliwe jest. która nie poprzestaje na neutralizowaniu wad. lecz dąży do całkowitego usunięcia psychologicznych i fizycznych przyczyn choroby. Dr Bates zmarł w 1931 r. nie stanowi żadnego wyjątku od tej zasady. pozostają one nie uznane przez profesjonalnych optometrów i lekarzy. pomimo tak długiego okresu czasu.przypadkach powrotowi funkcji doprowadzających do kompletnej i stałej normalizacji. i do momentu swej śmierci pracował nad udoskonaleniem swojej metody. Jednakże. lecz prawdziwie etiologiczna. która jest nie tylko symptomatyczna. aby jeszcze powątpiewał w istnienie metody leczenia wadliwego wzroku. otwiera przed sobą możliwość sprawdzenia w praktyce vis medicatnx naturae. Poprzez przyswojenie sobie tych technik wszelkiego rodzaju cierpienia u wielu kobiet. że poprawa funkcjonowania idzie w parze z poprawą stanu napięcia tkanek. kto przestudiował selekcję tych przypadków. Oko. Jest ogólnie przyjętą zasadą fizjologiczną. Ponadto jego uczniowie rozsiani po całym świecie opracowali masę nowych zastosowań sformułowanych przez niego zasad. lub osobiście przeszedł przez proces reedukacji wizualnej. W wielu przypadkach wraz z polepszeniem funkcjonowania następuje kompletny powrót sił zdrowotnych i organiczna integracja chorego oka. Dla każdego.

że zmęczenie oczu. Tak więc począwszy od pierwszego elementu. lub inne fizyczne uszkodzenia powodują utratę pełnej ostrości widzenia. Jeżeli jesteśmy zmęczeni. lub nawet utratę wzroku w poważniejszych zaburzeniach. czego przykładem są jan-try i mandale. albo jesteśmy pod wpływem silnego stresu. Eksperymenty przeprowadzone przez Batesa wykazały.e. nie ma głębszej potrzeby teoretycznego uzasadniania tego co funkcjonuje i zdaje egzamin w praktyce.n. podobnie jak nie ma potrzeby poznawania zasad działania telewizora. która tę zdolność wyjaśniała działaniem mięśnia (obwódki) rzęskowego otaczającego soczewkę oka. ale zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. czyli oka. łatwo możemy zauważyć zaburzenia w procesie widzenia. Jakiekolwiek zakłócenia któregoś z tych elementów powodują zakłócenia w ostrości widzenia. że akomo-dacja gałki ocznej i ostrość widzenia jest prawidłowa. dlatego też Bates doszedł do wniosku. Wpatrywanie się w centralny punkt tej mandali przez 3-7 minut.CZĘŚĆ L TROCHĘ TEORII W starożytnych Indiach już 2000 lat p. był fakt. czy środków działających na układ nerwowy. powoduje znakomity relaks dla oczu i umysłu. Jednakże ta hipoteza nie wyjaśniała wszystkich okoliczności wad wzroku. jak również jej ogniskowa zarówno dla bliskich jak i oddalonych obiektów obserwacji dzięki skracaniu i wydłużaniu osi gałki ocznej jako całości. że głównym narzędziem akomodacji jest nie soczewka. była hipoteza Helmholtza. falowanie obrazu. żeby go włączyć i obejrzeć film. Kolejnym elementem jest układ nerwowy. obce ciało w oku. że w procesie widzenia współdziałają na równorzędnych zasadach partnerstwa oczy. znano i doceniano wzajemne powiązania zmysłu wzroku i umysłu. system nerwowy i umysł. ROZDZIAŁ 2 PATRZEĆ TO JESZCZE NIE ZNACZY WIDZIEĆ. . Ponieważ ta książka zajmuje się praktyczną stroną zastosowania sztuki świadomego widzenia dr Batesa i ma na celu przedstawienie metody skutecznie poprawiającej działanie zmysłu wzroku. takie jak: plamy (czerwone lub czarne). brak ostrości widzenia. CZYLI CZYM JEST PROCES WIDZENIA W czasach dr Batesa powszechnie akceptowaną hipotezą tłumaczącą zdolność akomodacji oczu do widzenia bliskiego i dalekiego. wzruszenia. To na co Bates jako pierwszy zwrócił uwagę. którego komórki przekazują obraz powstały na siatkówce do odpowiednich obszarów mózgu. łatwo można zauważyć.

w okolicy plamki żółtej i fovea centralis. który poszczególnym bardziej i mniej ważnym zbiorom kolorowych plamek nada znaczenie i nazwę. ponieważ na siatkówce pojawia się jedynie zbiór różnokolorowych plam i tę część procesu widzenia można określić jako postrzeganie. gdzie znajduje się okolica najostrzejszego widzenia i jest to zarazem przedmiot. został tutaj wyodrębniony. Pogrupowane plamy zaczynają przybierać postać przedmiotów.Umysł chociaż jest niemożliwy do oddzielenia od układu nerwowego. umysł musi zinterpretować i przetworzyć. czego najlepszym przykładem niech będzie utrata wzroku na skutek wstrząsającego przeżycia. Zatem. Jakiekolwiek usprawnienie możliwości rozpoznawania przyczyni się do usprawnienia towarzyszącej sile postrzegania. czyli umysł. selekcjonowanie i rozpoznawanie przebiegają praktycznie jednocześnie i bezustannie (o ile mamy otwarte oczy). a więc postrzeganie. zbiór kolorowych plamek odbity na siatkówce naszego oka. jak również oczu. o takich czy innych kolorach. . Huxley'em. czy uderzenia w głowę. ponieważ jest tym elementem na który możemy świadomie wpływać i poprzez który możemy oddziaływać zarówno pośrednio na układ nerwowy. że: Wyraźnie widzenie jest efektem właściwego postrzegania i poprawnego rozpoznawania. czy postać. Te wszystkie trzy procesy. poprawi automatycznie część postrzegania i selekcjonowania widzianego obrazu. która skupia naszą uwagę i odróżnia się od pozostałego pola widzenia. Po spostrzeżeniu i selekcji kolorowych plam na te bardziej i mniej ważne następuje końcowy etap procesu widzenia —rozpoznawanie. obraz tego co widzimy. Podzieli grupy plam na przedmioty bliżej i dalej oddalone. zgodnie z doświadczeniem jakie przechowujemy w pamięci. pomimo sprawnego układu nerwowego. Zatem proces widzenia jest ciągłą kooperacją oka i umysłu przy współudziale i przewodnictwie układu nerwowego. Także i tutaj są możliwe zaburzenia. produktu postrzegania i rozpoznawania. W znacznym uproszczeniu można powiedzieć. aby do naszej świadomości dotarł. w jakiejś sensownej formie. że proces widzenia rozpoczyna się pojawieniem się obrazu na siatkówce oka (przy udziale odpowiedniej ilości światła widzialnego). Lecz nie jest to jeszcze widzenie. Na tej regule nierozerwalności i zwrotnego sprzężenia oczu i umysłu oparta jest zasada metody dr Batesa. Każde działanie poprawiające umysłową część procesu widzenia. W tym miejscu wkracza nasz potężny komputer. jak i bezpośrednio na narząd wzroku. gdzie poszczególne ich zbiory podlegają rozróżnieniu i selekcji. Można zatem stwierdzić za cytowanym już A. To na co skierowany jest wzrok usytuowane jest z reguły w centralnym punkcie siatkówki. Po postrzeganiu następuje grupowanie plam.

a nawet czasami widoczny regres. po czym wyruszają do okulisty. trzustki czy migdałów. gdzie niedomagania jednego narządu mogą znaleźć odbicie w zmianie funkcjonowania. zmiany pogodowe. stanów chorobowych. Mówimy wówczas o zaburzeniach psychosomatycznych. holistyczny sposób patrzenia na zdrowie człowieka. W takich przypadkach trudności w widzeniu to jedyna informacja jaką rodzice i naucyciele otrzymują od dziecka. jakie organy człowieka zostały zaatakowane przez chorobę. potrafi czasami wyprowadzić nas z równowagi i doprowadzić do wybuchu złości czy chwilowej depresji. Wszyscy dobrze wiemy. Irydiologia. napięć emocjonalnych. zwiększonej ilości sresów dnia codziennego. Wiele łagodnych chronicznych zaburzeń.które razem stanowią widzenie. która pozwala odczytać ze zmian w wyglądzie tęczówki oka. ale wada wzroku zostaje utrwalona na długi okres czasu z tendencją do pogarszania się tego stanu. to dziedzina medycyny. Niewłaściwe używanie wzroku powoduje napięcia. aspektów psychosomatycznych. czy nawet . wskazuje na fakt. Po krótkiej adaptacji do sztucznych soczewek. czasami bez uświadomionej przyczyny funkcjonuje po prostu gorzej. emocjonalnych zaburzeń. Organizm stanowi jedną nierozerwalną całość. a nawet u osób wrażliwych — meteopatów. że gorsze funkcjonowanie organizmu może być także przyczyną pogorszenia się jakości widzenia. Szczególnie u dzieci spotykamy się z łatwością przeniesienia napięć psychicznych. które w normalnych warunkach wydawałoby się bez znaczenia. odczuwają pogorszenie jakości widzenia w sposób wyraźny. że czasami rzecz. aby ten problem załatwić. niemożność skupienia uwagi i całą serię narastających skutków powodujących pogarszanie się wyników w nauce czytania i brak postępów. kierują się do okulisty. czy wydarzenie. Poza omówionymi przypadkami zaburzeń psychicznych. Wówczas najgorszym z możliwych rozwiązań jest przepisanie okularów. o tyle osoby wysilające swój wzrok. który przepisuje okulary nie badając przyczyn choroby. Jeżeli w takich przypadkach ten stan się przedłuża. która może mieć miejsce w np. Takim częstym przykładem są trudności z czytaniem i nauką czytania. długotrwałych napięć na organy ciała. na uwagę zasługują również często nie zauważane przyczyny leżące w chorobach nerek. a co za tym idzie irytację dziecka. widzialność jest rzeczywiście lepsza. albo wyglądzie innego organu. Podobnie jest z organem wzroku. Bardzo często te zaburzenia objawiają się właśnie wadami wzroku. O ile u osób prawidłowo używających tego organu zmiany jakości widzenia są niemal niezauważalne. Tak więc całościowy. wytrzeszczanie i zmęczenie oczu.

i linii lotniczych przechodzą kursy świadomego widzenia w celu poprawy wzroku. Aleksander większość krótkowzrocznych pacjentów.M. co na dłuższą metę skutkuje wadą wzroku. W wielu przypadkach okazuje się.szkieletowym człowieka. powoduje także usunięcie napięć w mięśniach gałki ocznej. a później w przypadkach liczonych w setkach tysięcy — jego następcy. tak że podczas jego wykonywania może wystąpić mniej lub bardziej świadomy stres (stan napięcia) należy . gdyż było nieświadomym zastosowaniem podstawowych technik metody dr Batesa. Tak więc rozluźnienie mięśni. oraz relaks umysłu. Jak zauważył F. Przypadłości takie jak krótkowzroczność. Zatem ogólna umiejętność rozluźniania mięśni. Jak wykazał w dziesiątkach tysięcy przypadków osobistej praktyki dr Bates. Wyleczenie wad wzroku w znaczącej większości przypadków jest całkowicie możliwe. ale także i skutkiem nieprawidłowej sylwetki. charakteryzowało się przygarbieniem oraz wysunięciem i pochyleniem głowy ku przodowi. jeżeli któreś z wykonywanych ćwiczeń sprawia trudności. dzieciom krótkowzrocznym powracał prawidłowy wzrok. astyg-matyzm i nadwzroczność (dalekowzroczność) mogą być w pełni skorygowane. W metodzie dr Batesa umiejętność pasywnego i dynamicznego relaksu zarówno oczu jak i umysłu jest pierwszą i podstawową techniką pozwalającą na stosowanie ćwiczeń przynoszących poprawę widzenia. Tak więc krótkowzroczność może być przyczyną.wad postawy. Ponadto jak stwierdził Bates. nie powodując organicznych uszkodzeń oczu. w których poprzez naukę prawidłowego trzymania głowy i szyi w stosunku do całego tułowia. plus przyjęcie prawidłowej postawy ciała. motywacji. Liczba ćwiczeń i technik usprawniających wadliwy wzrok może być równa ilości ludzi z wadami wzroku i niemal w każdym przypadku konieczne okazują się niewielkie modyfikacje stosowanego ćwiczenia. musiało przynieść korzyść u krótkowzrocznych dzieci. a co za tym idzie usunięcie napięć psychicznych i relaksacja umysłu. jest to uzależnione od warunków indywidualnych. że techniki Aleksandra są stosowane głównie w celu wyeliminowania napięć psychicznych poprzez redukcję napięć w układzie mięśniowo. lub przynajmniej można osiągnąć znaczącą poprawę. Warto przy tym podkreślić fakt. Aleksander notował przypadki (niestety jedynie wśród dzieci). W Stanach Zjednoczonych piloci sił zbrojnych. że pacjenci znając ogólną zasadę sami opracowują najkorzystniejsze dla siebie techniki. oraz wrodzonych zdolności przystosowawczych procesów postrzegania wzrokowego. czy kłopoty w realizacji. przyczynia się do ich wadliwego funkcjonowania. wzrok zarówno prawidłowy jak i cechujący się wadami może zostać usprawniony. którzy poddawali się jego leczeniu poprzez korektę wad postawy ciała.

co powoduje wyparcie i zastąpienie szkodliwych wzorców patrzenia zestresowanym okiem. siłą nierozerwalnej całościowej natury człowieka. rozumu. jak zwykło się określać ostatnimi czasy ten coraz bardziej rozbudowany i skuteczny system. proces widzenia jest zależny w głównej mierze od naszego umysłu. aby stały się prawidłowymi przyzwyczajeniami poprzez powtarzanie ich na tyle długo. ROZDZIAŁ 3 DLACZEGO ŹLE WIDZIMY — CZYLI O PRZYCZYNACH Jak to zostało stwierdzone w poprzednim rozdziale. Leczenie wzroku nie jest więc sprawą wykonywania codziennych półgodzinnych ćwiczeń. Jednakże jest prawie niemożliwe nabycie umiejętności rozluźniania mięśni gałki ocznej. Pomimo tego co zostało tutaj powiedziane. Jak stwierdził dr Bates dopiero powtórnie nabyta umiejętność zrelaksowanego widzenia przy użyciu rozluźnionego wzroku (tę umiejętność posiadają wszystkie niemowlęta). stany nerwicowe. uspokajając go i nauczając rozluźniania nie tylko mięśni gałki ocznej. Z drugiej strony techniki metody dr Batesa. bez nabycia podstawowych technik ogólnej relaksacji ciała i umysłu. Wszystko należy weryfikować za pomocą własnego umysłu. a następnie powrotu do starego szkodliwego rodzaju percepcji. Skuteczna terapia polega na uświadomieniu sobie złych nawyków. w tym także mięśni gałki ocznej. Innymi słowy terapia wzroku polega na wykształceniu trwałego nawyku naturalnego sposobu patrzenia. odpowiedzialnych za jakość i ostrość widzenia. w tym także na system nerwowy. Dlatego też dzięki odpowiedniemu używaniu naszego umysłu jesteśmy w stanie opanować sztukę świadomego widzenia i poprzez to wpłynąć na poprawę jakości naszego widzenia. oddziaływu-ją na cały organizm. prosimy nie brać niczego — “na wiarę". Praktyka systemu reedukacji wzroku — wizjonetyki. który staje się samoleczącą aktywnością pozwalającą na wytworzenie i rozszerzenie nowych ścieżek neuronowych w mózgu. jest kwestią rozwinięcia prawidłowych nawyków widzenia i zintegrowania ich z normalnym codziennym życiem. aż staną się one podświadome. .zarzucić wykonywanie tego ćwiczenia i przejść do następnego wykonywanego swobodnie i w stanie rozluźnienia (co nie znaczy. Napięcie psychiczne. że będzie to od razu komfortowa i rekreacyjna przejażdżka). pozwala na korektę wad wzroku. przekształcenia ich w taki sposób. oraz na stan naszego wzroku. jakkolwiek przewidziane dla zmysłu wzroku. doświadczeń i dociekań. lękowe i stresy powodują napięcie naszych mięśni.

Nie ma możliwości widzenia. Uwaga jest elementem niezbędnym w procesie widzenia. Stan psychiczny w jakim się znajdujemy oddziaływuje nie tylko na funkcjonowanie mięśni gałki ocznej. Z drugiej strony należy zauważyć. sens i znaczenie. Warto zwrócić uwagę na dostrzegalne sprzężenie pomiędzy napięciem nerwowym. czy choroby serca. który wpływa na złą jakość widzenia i jest zarazem zależny od naszego umysłu. barwę i znaczenie. czyli końcowego etapu tj. Kolejnym czynnikiem. czy. która określonym postrzeganym i wyselekcjonowanym obiektom przypisuje odległość. O wpływie stanów psychicznych na jakość widzenia mówią takie powiedzenia jak: “być ślepym z wściekłości". Uwaga pozwala wyselekcjonować i odseparowć określone przedmioty (zjawiska. a napięciem organu wzroku. a czasami nawet niemożliwa. że u osób mocno znerwicowanych. osoby) w polu widzenia. charakterystycznego szczególnie dla dalekowidzów i osób z rozbieżnym zezem. powodują nie tylko wrzody żołądka. złość. Niemożność dostrzeżenia jakiegoś obiektu powoduje zdenerwowanie i irytację. ale także ważną rolę odgrywają w prawidłowym widzeniu nasze emocje. która z kolei jest przyczyną zwiększonego napięcia mięśni gałki ocznej. ale na cały organizm. o dużym poziomie lęku. “pociemniało w oczach". ale również na końcową fazę procesu widzenia. a co skutkiem takiego stanu. nauka rozluźniania mięśni i ogólnego relaksu jest bardzo utrudniona. Zatem zastosowanie metod dr Batesa ma zbawienny wpływ nie tylko na narząd wzroku. To uwaga pozwala wyodrębnić i wyselekcjonować przedmiot widzenia. czyli rozpoznawanie. co w konsekwencji powoduje wtórne obniżenie jakości widzenia i tak dalej. W tym kole wzajemnie napędzającego się napięcia. oraz określić zakres pola widzenia. odnaleźć je w pamięci. zawiść. Dla potrzeb sztuki świadomego widzenia uwagę można podzielić na uwagę . ponieważ wzrok jak żaden inny organ jest związany z umysłem i od niego zależny. które pozwalają w niedostatecznie oświetlonych miejscach zauważać nieistniejących bandziorów. a tym samym jesteśmy w stanie nad nim panować to uwaga. niemalże namacalny i rzeczywisty. smutek. pająki czy węże w sposób realny. ale także upośledzenie wzroku. wielkość. nadać im odległość. a właściwie jej brak i rozproszenie. Negatywne stany psychiczne jak żal. w formie niekończącego się koła ciągle wzrastającego napięcia.lecz także całego ciała. że “świat stał się szary i ponury". wybujała ambicja. ze szczególnym uwzględnieniem systemu nerwowego. trudno po pewnym czasie zorientować się co jest przyczyną. W rozpoznawaniu główną rolę gra pamięć. rozpoznawania bez udziału umysłu.

powoduje nienaturalną pracę oczu i jest sprzeczna zarówno z naturalnym procesem widzenia jak i z naturalnym stanem uwagi. To co jest istotne w ćwiczeniu świadomego widzenia. zmrużenie powiek. gdzie łucznik dopiero wtedy ma szansę oddania celnego strzału. czy nauka. czy też konieczności ujrzenia kogoś. który stwierdził. ale to samo dziecko bawiące się na podwórku wykazuje uwagę spontaniczną. bez napięć wynikających z naszej chęci. Ten sam rodzaj uwagi spontanicznej pozwala lwu czatować u wodopoju. aczkolwiek niewielkim ruchu. Uwagą spontaniczną dysponujemy od czasów dzieciństwa i jest ona wspólna dla całego królestwa zwierząt. Uwaga świadoma pozwala nam skupić się na określonej czynności. umysł i myśli krążą wokół tematu w nieustannym. gałka oczna podlega ciągłym minimalnym ruchom. Zatem ciągły ruch oczu przy powstrzymywaniu poruszaniem ciała jest zasadą prawidłowej uwagi w sztuce świadomego widzenia. Próba powstrzymywania tych minimalnych ruchów oka. Dziecko uczące się wiersza na pamięć będzie wykazywać uwagę świadomą. gdy zapomina o swojej osobie. taoistyczny termin wu-wei. a zwłaszcza japońskiej sztuki strzelania z łuku. a więc czyn. a zarazem skutecznie trafionego celu. uczucie napięcia psychicznego. Chęć lepszego widzenia poprzez wytężanie i unieruchomienie wzroku powoduje jedynie pogorszenie sytuacji. który . czy czegoś. wytrzeszczenie oczu. Psychologowie stwierdzili. to jakby nieobecność świadomego “Ja". rozwiązywanie krzyżówek.spontaniczną i uwagę świadomą. że podczas prawidłowego widzenia. Ten rodzaj uwagi pozwala nam podnosić nogę przy przechodzeniu ulicy i wkraczaniu na chodnik. Napięte mięśnie gałki ocznej nie są w stanie prawidłowo zadziałać. zgodnym z tym na co aktualnie nakierowana jest uwaga umysłu. a stan wytężania się i związanego z tym psychicznego napięcia powoduje dodatkowe napięcie mięśni pogarszające i tak już nie najlepszą sytuację. jak nawlekanie nitki na igłę. bez potrzeby koncentrowania się na tym. Inny przykład to chiński. że stan uwagi jest stanem dynamicznym. Na tym poziomie sztukę świadomego widzenia można porównać do innych sztuk. Tę właśnie właściwość umysłu i oka zauważył w swoich badaniach dr Bates. na nieświadome jego obecności zwierzęta. tak jakby to ona sama odleciała w kierunku niewiadomego. który oznacza działanie bez działania. o swoim “ja" i w sposób spontaniczny pod koniec długiego wydechu wypuszcza strzałę.Takie zatrzymanie oczu powoduje ich napięcie. że krawężnik poiożony jest wyżej od jezdni. jak na przykład do sztuk walki. pogorszenie krążenia krwi w nieprawidłowo użytkowanym organie ciała. Zatem widzenie powinno odbywać się spontanicznie. szycie na maszynie.

wiec “Ja" powinienem ruszyć się do przodu. że gdy nasze świadome “ja" nie jest zaangażowane. Jeśli rozpoczniemy taki proces myślowy. które uniemożliwiają zrealizowanie celu. czy jakimś planem. powoduje napięcia. a butelka w tym czasie rozbije się o podłogę. przypominamy sobie tę pozornie niemożliwą do przypomnienia rzecz. wyciągnąć rękę. Na tym prostym przykładzie można zauważyć. proste czynności mogą być wykonywane w sposób naturalny i bezbłędny. czy zdarzeń. która wyprzedza myśl. Dlaczego więc w leczeniu wad wzroku nie dąży się do przywrócenia stanu normalnego oka. przywróceniem normalnego funkcjonowania zmysłu wzroku w organizmie. nagle po takim “odpuszczeniu sobie". czy uporczywych zaparć za pomocą lekarstw czy innych zabiegów jest jedynie powrotem do stanu normalnego funkcjonowania. Można zauważyć. zamiast . chęć zadziałania i cały skomplikowany proces myślenia. Sztuka widzenia jest więc porównywalna na tym poziomie do szeregu innych dziedzin szeroko pojmowanej sztuki. w znaczeniu bezczynności.nie powstaje intencja. miał być czymś innym dla organizmu niż organ trawienia jakim są np. Sztuka świadomego widzenia jest często nazywana metodą reedukacji wzroku i tego też terminu bardzo często używał twórca tej metody. leci butelka. Gdy jednak wysiłek naszego “ja" ulegnie rozproszeniu i przestajemy wysilać się w pocie czoła. W ten sposób wyleczenie jelit z kolki. Dopóki wysilamy swój umysł i czynimy wysiłek aby sobie coś przypomnieć. analizą działania w stylu: o. świadomej i mocno odczuwanej chęci osiągnięcia celu. otworzyć dłoń i ją pochwycić. W praktyce może to być na przykład uchwycenie spadającego ze stołu przedmiotu (szklanki lub butelki z drogocennym płynem). oraz upośledza proces widzenia. i pomimo tego (a może właśnie z tego powodu) jest właściwa i skuteczna. powoduje zarówno napięcie psychiczne jak i napięcie narządu wzroku i w znacznym stopniu uniemożliwia. tylko akcja. gdy czyn nie będzie poprzedzony świadomym zamiarem. nierozproszonej uwagi. Nie ma powodów dla których organ wzroku jakim jest oko. Taką spadającą rzecz uda się schwytać. To w jaki sposób taki stan osiągnąć jest przedmiotem i treścią drugiej praktycznej części tej książki. że podobnie rzeczy się mają z procesem przypominania sobie faktów. jelita. to nie zdążymy się nawet ruszyć. Zatem nie jest to “nie-działanie". przy jednoczesnym dynamicznym rozluźnieniu zmysłu wzroku i jednoczesnym optymalnym napięciu systemu nerwowego. Żądza widzenia. zauważenia czegoś na czym zależy naszemu “ja". że reedukacja jest jedynie sposobem powrotu do stanu normalności. Sztuka świadomego widzenia wymaga zatem świadomej.nie jest poprzedzany myślą. lecz zamiast tego przepisuje się człowiekowi okulary? Przecież to tak jakby człowiekowi cierpiącemu na zaparcia. dopóty nasze starania są bezowocne. twierdząc. “ja". gdzie czynnik tzw.

czyli powrót do normalności. drugie zaś przy pomocy bardzo silnych okularów i ciągłym zakrapianiu atropiny pozwalało rozróżniać znaki wielkości 25 centymetrów z odległości niecałych 3 metrów. muszą zrezygnować z noszenia okularów. osoby.Batesa. ma tendencję do dostosowywania się do zmienionej przez tę sztuczną soczewkę perspektywy widzenia. który ułatwia doraźnie widzenie. Jego jedno oko było w stanie rozróżnić jedynie światło i ciemność. Najbardziej znanym przykładem jest historia wybitnego pisarza.leczenia wstawić jakąś rurę w miejsce jelit z ewentualnie podłączonym na końcu odkurzaczem. aż do osiągnięcia stanu normalnego i na pewno spowodują poprawę samopoczucia osób stosujących metodę dr Batesa. gdy używanie okularów nie jest niezbędne do wykonywania np. mógł czytać bez okularów. o 1-2) liczbie dioptrii. a mogą poprawić jakość widzenia. Wzrok stymulowany dodatkową szklaną soczewką okularu. pomimo stosowania coraz mocniejszych szkieł. nie doprowadzą wzroku do pierwotnego stanu naturalnego. Dlatego dobrze jest rozpocząć ćwiczenia w trakcie urlopu. Tak więc wykonywane ćwiczenia. filozofa A. Przy czym widzenie powodowało bezustanne zmęczenie i napięcie. na czas podjęcia próby poprawy widzenia poprzez zastosowanie tych ćwiczeń. Osoby o dużej wadzie wzroku. Huxley'a. Warto także podkreślić w tym miejscu. Opisane tutaj ćwiczenia w żadnym wypadku nie mogą pogorszyć wad wzroku. mogą się posiłkować szkłami o zmniejszonej (np. Z tego też powodu. gdy jego podstawowe zajęcie — czytanie. utrwalając jednakże stan wady wzroku i nie pozwalając na jego poprawę. które podejmują ćwiczenia wg metody dr. w celu rozwiązania tego problemu. Okulary jedynie stanowią rodzaj zewnętrznej pomocy. że jakakolwiek książka z instrukcjami nie zastąpi doświadczonego instruktora. zwłaszcza w przypadku poważnych wad wzroku1. Zawsze bezpośredni kontakt doświadczonego lekarza. jednakże książka wydaje się być czymś lepszym od niczego i mam nadzieję będzie stanowić zachętę do samodzielnej pracy. W 1939 r. Techniki metody dr Batesa są pożyteczne we wszystkich przypadkach złego funkcjonowania zmysłu wzroku i przyniosły poprawę widzenia dziesiątkom tysięcy osób na całym świecie. zaś niemal niewidzące oko rozpoznawało na tablicy Snella literę wielkości 3 centymetrów z odległości 30 cm. Huxley po kilku miesiącach intensywnych ćwiczeń reedukacji wizualnej. doszedł do stanu. czy instruktora będzie lepszy od najlepiej napisanej książki. czy inwalidzkiego wózka. Okulary jak już zauważyliśmy nie leczą wzroku. protezy. który w wyniku długotrwałej i ciągle pogarszającej się wady wzroku. w wieku 46 lat stało się niemożliwe. przy jednoczesnym ciągłym noszeniu sztucznej protezy. zawodu. doskonalonej następnie pod okiem instruktora. .

Ten strach można zaobserwować tylko w tzw. Trudno znaleźć racjonalne . czyli tzw.CZĘŚĆ II TROCHĘ PRAKTYKI ROZDZIAŁ 4 WIĘCEJ ŚWIATŁA! W naszych czasach. pomijając fobię spowodowaną opowieściami o zagrożeniu dziurą ozonową. wysoko uprzemysłowionych krajach. daje się zauważyć strach przed światłem. wyłącznie wśród gatunku ludzkiego i przejawia się od lat sześćdziesięciu noszeniem ciemnych plastikowych zasłaniaczy. cywilizowanych. okularów przeciwsłonecznych.

Bez względu na to jaka jest prawdziwa przyczyna tego stanu rzeczy. Istotą ćwiczeń ze światłem słonecznym jest właśnie nabycie umiejętności biernego relaksu zmysłu wzroku w obliczu świecącego słońca i następne płynne przeniesienie tego . JAK POZBYĆ SIĘ LĘKU PRZED ŚWIATŁEM? Proces przyswojenia sobie prawidłowych reakcji na światło. Tak jak wyeliminowanie lęków natury psychicznej można przeprowadzić poprzez naukę rozluźniania mięśni w sytuacjach stresujących. czy też tęsknota do ukrycia się w mrok bezpiecznej jaskini. przymykaniem powiek. jest jednym z podstawowych sposobów postępowania w sztuce świadomego widzenia. krótko mówiąc zwiększonym napięciem narządów wzroku. reagują w sposób nienaturalny i ulegają napięciu i natężeniu. jazda windą) z ciągłym zwróceniem uwagi na rozluźniony tonus mięśni. które w takich warunkach sprawia ból napiętym i przemęczonym narządom wzroku. Takie doświadczenie bólu powoduje lęk przed światłem. Tak samo postępujemy w przypadku zwalczania lęku związanego z obawą przed zbyt silnym światłem. najpierw poprzez wyobrażenie sobie takiej sytuacji. jeśli nie śmiech i politowanie. mrużeniem oczu.5-1 dioptrii wadę wzroku).uzasadnienie dla konieczności noszenia ciemnych szkiełek na nosie w słoneczne dni. który można także zauważyć u wielu osób charakteryzujących się grymasami twarzy. które są przemęczone i uszkodzone i z tego powodu oczy i umysł nie potrafią właściwie reagować na silne światło. Z drugiej strony wiele osób wskutek niewłaściwego używania narządu wzroku ma stałe napięte mięśnie gałki ocznej (być może cierpi już na lekką 0. a i dzisiaj w wielu krajach człowiek za ciemnymi szkiełkami wzbudza powszechne zdziwienie. można śmiało stwierdzić. czy też lęk przed spojrzeniem drugiemu człowiekowi prosto w oczy. Odzwyczajone od normalnego natężenia światła oczy. a może atawistyczny lęk przed “złym" spojrzeniem. a potem poprzez stopniowe przybliżanie się do takiej stresującej sytuacji (np. że jest to objaw i manifestacja powszechnego lęku przed światłem. które jest przyczyną dolegliwości odbieranych przez człowiekajako zły wpływ działania światła słonecznego na oczy. W tym miejscu zostaje błędnie zdiagnozowana przyczyna1. Od tysięcy lat słoneczne dni nie stanowiły dla gatunku ludzkiego żadnej przeszkody. Nie czas i miejsce na doszukiwanie się przyczyn tej nienaturalnej mody. zaś stan lękowy przekazywany jest do mięśni gałki ocznej i powoduje efekt wzmocnienia napięcia i niedogodności. czy jest to efekt kampanii reklamowych sprytnie przeprowadzonych przez firmy okularnicze. zaobserwowanie napięć i rozluźnienie mięśni. Można sobie tylko zadać szereg pytań.

ale dosyć szybkie ruchy. skieruj twarz i oczy w kierunku słońca odchylając głowę do tyłu2. Te ćwiczenia można także przeprowadzać przed lampą-reflektorkiem (skupiona wiązka światła. zaś oczy zasłonić na chwilę dłońmi. czy noszenie słonecznych okularów. który to lęk uniemożliwi jej dynamiczne odprężenie — warunek niezbędny zdrowego widzenia. Historia “Łyska z pokładu Idy" z powieści Gustawa Morcinka. Po czym można kontynuować ćwiczenie. bez dostępu do naturalnego światła jest przykładem na to. Dla osób zbyt wrażliwych na światło słoneczne zaleca się rozpoczynanie kąpieli słonecznych od skierowania twarzy na niebo zamiast bezpośrednio na tarczę słońca. że powieki są bardzo ciężkie i same opadają. wykonując niewielkie. umieszczoną na wysokości wzroku. można skierować twarz na krótki czas do słońca. jak bardzo szkodliwy jest dla wzroku brak światła i niedostateczne oświetlenie. Nieustanny ruch głowy jest bardzo ważny. zamknij oczy i kierując się odczuciem zwiększającego się ciepła i coraz większej jasności. w odległości maximum 2 m. które zupełnie swobodnie sobie pływają w zagłębieniach oczodołu. a nie żyrandol) z żarówką o mocy 150 W. Konie pociągowe nie wychodzące na powierzchnię ziemi po pewnym czasie po prostu traciły wzrok. gdy uda się już wykonać kilka kąpieli bez napinania mięśni i mrużenia powiek. dopóki nie pozbędzie się lęku przed światłem. Naświetlanie Przyzwyczajenie do światła słonecznego rozpoczynamy od ćwiczeń przy oczach zamkniętych. który jest warunkiem koniecznym do uzyskania idealnego widzenia. czy innych skurczów będących objawem napięcia. Postaraj się rozluźnić (ćwiczenia relaksacyjne). będą musiały przekonać się o tym w sposób stopniowy. Tak więc osoba obawiająca się światła słonecznego i uzależniona od ciemnych okularów nie będzie w stanie doprowadzić swojego wzroku do normalnego widzenia. Pamiętaj. twarzą do słońca. Światło nie jest szkodliwe Osoby o odmiennej opinii. ze szczególnym uwzględnieniem mięśni twarzy. starając się utrzymać efekt rozluźnienie mięśni i relaksu w całym ciele. W wypadku odczucia jakichkolwiek dolegliwości. Poruszaj głową swobodnie i lekko. nawet wyrażanej nieświadomie poprzez mrużenie oczu. Poruszaj lekko głową w prawo i w lewo. aby nie dopuścić do zbyt długiego naświetlenia jednej tylko części siatkówki. Dopiero po pewnym czasie. Usiądź wygodnie na krześle. 2 1 .stanu w stan dynamicznego relaksu narządu wzroku. a także jego współtowarzyszy — koni eksploatowanych w kopalniach. lub na leżaku. szyi i barków. a gałki oczne to kulki wody. należy głowę odwrócić od słońca.

przejeżdżamy okiem tam i z powrotem przez tarczę słońca. Po minucie powtarzamy ćwiczenie z drugim okiem. a zwłaszcza mięśni gałki ocznej. likwidują lęk przed światłem. Powtarzać kilka razy (3-6) w ciągu dnia. Zdaniem dr Batesa. z ewentualnymi przerwami na zasłanianie oczu dłońmi w razie potrzeby. niezbędnym warunkiem reedukacji wzroku. co jest jak już powiedzieliśmy. zakrywamy jedno oko dłonią.W ostatnich latach. Ćwiczenie można wykonywać do 3 minut. Hipotetycznie jest to spowodowane właśnie brakiem światła i wynikającym stąd niedoborem wytwarzanej w szyszynce melatoniny. Ćwiczenia takie jak naświetlanie. minutę. konieczność marszczenia brwi. powodującym . Stanowią także wstępny etap nauki relaksacji pasywnej i dynamicznej oczu. które przed chwilą było poddawane kąpieli słonecznej. które stwierdzą. zakrywając to. kręcąc głową tak jak poprzednio. spadek czułości na oślepiające i jaskrawe oświetlenie. Powodują ponadto rozluźnienie szkodliwego napięcia mięśni gałki ocznej. że potrafią wykonywać kąpiel słoneczną z zamkniętymi powiekami bez jakichkolwiek napięć mięśniowych. relaksie i rozluźnieniu całego ciała. Przy zachowaniu możliwie pełnego relaksu i rozluźnienia. mrużenia oczu i noszenia okularów słonecznych. nie przekraczając pięciu minut na jedno oko. aż do momentu gdy nie ustąpi poświata. nasłonecznianie przy zamkniętych i półotwartych oczach skutecznie eliminują napięcie i stres wynikający z lęku przed światłem. z użyciem specjalnych lamp (i oczywiście Słońca) stosuje się w leczeniu depresji nasilającej się w okresach zimowych. mrugając przy tym szybko i swobodnie powiekami. mogą spróbować kąpieli w wariancie z jednym okiem otwartym. tę metodę. Osoby. działają leczniczo na różne stany zapalne oczu i powiek. kąpiele słoneczne. drugie pozostawiając otwarte. Staramy się przy tym pamiętać o swobodzie. Zmieniamy i zasłaniamy kolejno oczy co ok. dzięki bakteriobójczym właściwościom promieni słonecznych.

na zewnętrznych stronach siatkówki. by zogniskować się w fovea centralis. że ze względu na budowę oka. to najbardziej precyzyjnie widoczna będzie sylaba złożona z co najwyżej trzech liter. mają mniej wyraźne kształty i mniej intensywne kolory od tych zarejestrowanych w części centralnej — fovea centralis i muszą być w związku z tym dodatkowo obrabiane przez umysł. np. będzie stanowić okrąg o średnicy jednego centymetra. Patrząc na kartkę papieru z odległości 30 centymetrów. Obrazy zarejestrowane zewnętrzną częścią siatkówki. ROZDZIAŁ 5 FOCUSING. nie rejestrowane przez naszą świadomą uwagę.mrużenie oczu. świadoma uwaga ma charakter dynamiczny i jest . niż to na co bezpośrednio patrzymy. w niektórych pozycjach stosuje się nazwę: “focusing". a przy większych literach. Zwiększona wrażliwość na światło bardzo często jest spowodowana spożytymi substancjami. barbiturany i niektóre krople do oczu (atropina). W takiej sytuacji nie należy naświetlać oczu. Pozostała część widzianej kartki. to widzenie peryferyjne. CZYLI ZEŚRODKOWANIA. Okrąg o średnicy jednego centymetra w tym przykładzie. tylko jedna litera. ale to co będzie widziane z zadowalającą ostrością. zaś najostrzej widziana litera. Jeżeli kartka stanowi zadrukowaną stronę. ALBO CENTRALNA FIKSACJA Bates stwierdził. przy dobrym oświetleniu. to obraz padający na punkt fovea centralis. Jak już to zostało powiedziane. Należy przesuwać wzrok poniżej lub powyżej tarczy słońca. jak np. najlepsze postrzeganie można odnotować. idealnie wyraźny obraz rejestrowany jest tylko w centralnej części siatkówki macula lutea w punkcie najostrzejszego widzenia — fovea centralis. to co dostrzegamy “kątem oka". odbijających w każdym krysztale lodu promienie słońca. W nocy przy minimalnym oświetleniu. możemy zarejestrować i zauważyć wzrokiem całą stronę. Dlatego też. szczególnie zaś leki psycho-• tropowe. ale także skupienie uwagi. Opisane zjawisko jest różnie określane w literaturze. gdyż ilość światła jest niedostateczna. to obszar widzenia. w nocy lepsze jet widzenie “peryferyjne". który jakby “dodaje" brakujące elementy ostrości i kolorystyki czerpiąc z zasobów pamięci. obraz padający na macula lutea. Uwaga: nigdy nie patrzeć unieruchomionym wzrokiem bezpośrednio w słońce. lekarstwa. czy promieni światła. czyli zogniskowanie. ześrodkowanie. a więc. Oczywiście dotyczy to normalnych warunków słonecznego dnia i nie odnosi się do specyficznych warunków lodowo-śniegowych przestrzeni.

Ponieważ umysł przemieszcza nieustannie swoją uwagę na poszczególne części obserwowanego obiektu. niemniej w późniejszym okresie życia człowieka. przesuwające spojrzenie z jednego na drugi punkt obserwowanego przedmiotu. zmęczenie. z błędami refrakcji włącznie. oczy podążają automatycznie za wskazaniami umysłu.powiązana z mikroruchami oka. ta wrodzona umiejętność centralnej fiksacji. w końcu zniekształcenia tego narządu zmysłu. Bez zmienności i opanowania (czy też nie-zagubienia) centralnej fiksacji niemożliwe jest prawidłowe widzenie. lub kogoś. Podobnie wzrok i naturalny sposób patrzenia ma charakter dynamiczny i polega na ciągłych mniejszych. Gapienie się i wytrzeszczanie oczu. Bez tej swobody występuje napięcie i usztywnienie mięśni gałki ocznej. minińąalne i trudne do określenia pod względem ilości i kierunków ruchy. niewłaściwe jego używanie. że szczyt . co może być przyczyną wady wzroku. a nie widzimy. co wywołuje napięcia w narządzie wzroku. To tak jakbyśmy próbowali zjeść hot-doga za pomocą nosa. Ćwiczenie usprawniające centralną fiksację Patrząc na szczyt największej litery na tablicy. są odpowiednikiem stanu w którym patrzymy. Patrz dookoła litery i znajdź taki punkt widzenia. staje się niemożliwe widzenie poszczególnych części przedmiotu z centralną fiksacją. to stan w którym nasze przystosowane do nieustannych minimalnych ruchów gałki oczne są unieruchomione! Unieruchomienie oczu musi być nierozerwalnie związane ze stanem napięcia i pogorszenia się wizji. Przy problemach ze wzrokiem. ba nawet się intensywnie wpatrujemy w coś. Aby obserwować obiekt z maksymalną wyrazistością. jej dolna część powinna być gorzej widoczna od szczytu. co powoduje nieostrość widzenia całości obrazu. jest zaprzeczeniem stanu normalnego czucia i prawidłowego widzenia. oko musi wykonywać nieustanne. z którego dostrzeżesz. czyli promienie światła odbijane przez obserwowany w danym momencie element obrazu padają bezpośrednio na macula i fovea centralis. Ten stan można także dla naszych potrzeb określić nazwą centralnej fiksacji. czy “wytrzeszczanie oczu". Nieprzypadkowo słowa: “gapienie się". czyli z centralną fiksacją. czy obiektu. Swobodny ruch oka jest jego naturalnym stanem i jest niezbędny dla prawidłowo funkcjonującego zmysłu wzroku. lub większych ruchach oka i związanym z tym faktem świadomej uwagi. tak że następuje nieuświadomiony focusing oczu na obserwowanym detalu. Gdy występuje brak takich przesunięć. zostaje zagubiona przez dorastającego i dorosłego człowieka. pacjentom nader rzadko udaje się odnotować takie spostrzeżenie. Naturalny stan ruchu jest spontanicznie wykazywany przez małe dzieci i niemowlęta.

Bardzo ważnym aspektem centralnej fiksacji jest paradoksalne zjawisko polegające na tym. Niektórzy uważają. możesz spostrzec. Techniki pośrednie pozwalają oczom i umysłowi przyswoić nawyk ruchu. że wszystko co widzą jest w równym stopniu niewyraźne. Stopniowo dystans pomiędzy tym na co patrzysz i punktem o najlepszej ostrości stanie się coraz krótszy i zacznie się ogniskować na plamce żółtej. Gdy patrzysz prosto na daną literę. lepiej jest czasami podjąć próbę odnalezienia punktu najostrzejszego widzenia z bliska poprzez patrzenie na zadrukowaną stronę. Po zlokalizowaniu punktu największej ostrości przesuwaj płynnie wzrok w dół i w górę litery do miejsca najlepiej widzianego. Jeżeli widzisz wszystko rozmazane w takim samym stopniu i nie udało ci się osiągnąć większych sukcesów w odnalezieniu twojego punktu o największej ostrości. że dopuszczamy do świadomości fakt. skutkującą powrotem lepszego wzroku w całym polu widzenia. Inni stwierdzają. że ich punkt centralnej fiksacji przy oddaleniu 20 stóp od tablicy umiejscowiony jest kilka stóp od niej! Zdobycie świadomości tego co się widzi jest podstawowym narzędziem prowadzącym do odzyskania prawidłowego wzroku. Wykonaj to ćwiczenie sześć razy i zastosuj palming przez minutę. że niemożliwe jest na przykład postrzeganie każdej części. iż większość dostrzeganego pola widzenia może być niewyraźna. Niektórzy osiągają to poprzez patrzenie się w jedno miejsce i równoczesne obracanie głową. Dostrzeżenie delikatnych różnic w polu widzenia wymaga intymnego i bliskiego kontaktu z własnym umysłem.największej litery widziany jest najostrzej. W niektórych trudniejszych przypadkach Bates stosował punkty świetlne zamiast liter w celu zwiększenia efektu przyciągnięcia uwagi umysłu. ROZDZIAŁ 6 TECHNIKI URUCHAMIAJĄCE OCZY I UMYSŁ Techniki. możesz spróbować tej właśnie metody. To z kolei powoduje większą relaksację. metodami przesuwania obszaru najostrzejszego widzenia. tego samego . jakiejś płaszczyzny z tą samą dokładnością i ostrością widzenia. co nie może być prawdą. które nauczają centralnej fiksacji. Przy wysokim stopniu bliskowzroczności. W takich przypadkach pomocne jest nauczenie się w pierwszym rzędzie rozwijania zdolności widzenia umysłem (wizualizacji). Powtarzaj ten cykl tak długo jak długo nie będzie to dla ciebie męczące. że któraś z innych liter wykonuje podskoki w twoim kierunku. z jednego elementu na kolejny. w sposób bezpośredni pozwalają na zauważenie i doświadczenie faktu.

co pomaga również odczuwać stan znieruchomienia oka. Stajemy w szerokim rozkroku. patrzeć. ale na metodach pośrednich mających za zadanie zwiększenie ruchliwości oczu i umysłu. ok. spowodują dodatkowe zbędne napięcie oczu. Bujanie się Kilka poniżej przedstawionych technik dr Bates nazwał “bujaniem się".szerokość balansu głowy nie powinien być większy niż trzydzieści centymetrów. jeden przedmiot blisko. gdyż takie próby jeżeli będą nieskuteczne (a w większości wypadków początkowo takie właśnie są). najlepiej pionowe i niezbyt szerokie (np. Staramy się rozluźnić. a poprzez to ułatwienie odczucia i zrozumienia istoty ruchu. mają one na celu przekonanie uczących się sztuki widzenia. Patrzymy prosto przed siebie nie starając się widzieć ostro ani przedmiotu bliskiego (np. Zakres ruchu . czy róg naprzeciwległej kamienicy lub bloku). barki i szyja rozluźnione i zaczynamy łagodnie kołysać ciałem. stojąc w oknie może to być framugai oddalone drzewo w ogrodzie. o pozornym ruchu obiektów świata zewnętrznego. przerzucając ciężar ciała z jednej nogi na drugą. opuszczamy ramiona. Bujanie krótkie Należy wybrać sobie dwa przedmioty w polu widzenia. drugi zaś w oddaleniu. nie na próbie osiągnięcia efektu centralnej fiksacji. Przy przechyleniu w prawo przedmiot bliski (framuga) przesuwa się w lewo w . okienna framuga). ani przedmiotu oddalonego (np. rytmicznie i niezbyt szybko. Początkowo należy skoncentrować się. drzewo).obserwowanego obiektu. l m przed oknem. ale nie widzieć. Głowa pozostaje nieruchoma w stosunku do ramion i wraz z nimi wykonuje ruch podobny do wahadła zegara.

Następnie otwieramy oczy i ponawiamy obserwację ruchu bliższego przedmiotu — w naszym przypadku framugi. Ćwiczenie należy wykonywać od 1-5 minut podczas jednej sesji.stosunku do przedmiotu odległego (np. Podczas otwarcia oczu można spoglądać kolejno na ołówek. przez kilkanaście buj-nięć. Bujanie ołówkowe Bujanie ołówkowe jest odmianą bujania krótkiego i może być praktykowane w małym pomieszczeniu podczas siedzenia. drzewa). pióro. Przy tym bujaniu obiektem bliskim może być ołówek. najpierw w lewo. trzymany pionowo w odległości piętnastu centymetrów przed nosem. Po kilkunastu takich przechyleniach. zamknąć oczy i wyobrazić sobie ten pozorny ruch framugi okiennej w poprzek drzewa. czy też własny palec. jak i na bardziej oddalone przedmioty w poprzek których ołówek odbywa pozorną drogę. długopis. można obserwować pozorny ruch ołówka w poprzek bardziej oddalonych przedmiotów. przy przechyle w lewo przedmiot bliższy pozornie wędruje na tle oddalonego w stronę prawą. Bujając głową z jednej strony na drugą. a potem z powrotem w prawo. zaś prawa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. po czym znowu zamykamy oczy i bujając się oczyma wyobraźni obserwujemy pozorny ruch framugi. Przy skręcie w lewo ciężar ciała zostaje przesunięty na lewą stopę. tułowia i głowy. należy nie przerywając bujania. czy w przerwach w pracy. ręce na biodrach i wykonujemy pełny skręt bioder. Bujanie długie Stajemy w lekkim rozkroku. Oczy należy co pewien czas zamykać i kontynuować ten pozorny ruch wewnętrznym okiem wyobraźni. I odwrotnie przy skręcie w prawo lewa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. .

pozwalając oczom na patrzenie się. a nie widzieć. po czym podąża tułów. Ćwiczenie to można też wykorzystać w plenerze. Oczy wykonują wędrówkę po okręgu i należy całkowicie biernie pozwolić przesuwać się obrazom. lub na przykład pudełkami zapałek. aby odczuć zawroty głowy. Trzymając po jednej piłce w każdej ręce. ale o poprawę ruchliwości wzroku i centralnej fiksacji. podrzucamy jedną z nich do góry i w tym czasie przekładamy drugą do pustej ręki i tak dalej.Ruch rozpoczynamy oczami. Nie należy zwracać uwagi na jakiekolwiek rzeczy. ale w ten sposób instynktownie pozwalają wypocząć zmysłom wzroku. w poruszającym się polu widzenia wzroku. Żonglowanie Żonglowanie można wykonać jedną. biodra i całe ciało. podążając za nią wzrokiem. czynią to nie tylko po to. bez szkody dla naszego samopoczucia. dla samego aktu patrzenia. co pozwala odetchnąć naszej psychice i zrelaksować umysł. dodajemy jedynie swobodne mruganie oczami. Siedząc nieruchomo. a więc kręcące się w koło. że można patrzeć. dla poprawienia tolerancji wzroku . Nie wolno patrzeć w górę oczekując pojawienia się piłeczki w polu widzenia. W tym ćwiczeniu nie chodzi bynajmniej o sprawność rąk. Dzieci bawiące się w “bąka". a jeszcze lepiej dwoma piłeczkami. śledzimy tor lotu piłeczki. bez najmniejszych prób zobaczenia tego co się aktualnie przesuwa. Po rozpoczęciu ruchu wzrok pozostaje nieruchomy. Oczy podążają swym ruchem za ruchem piłeczki. Doświadczamy wówczas faktu. W ten sposób pozwalamy wypocząć umysłowi.

W trakcie głębokiego relaksu organizm wypoczywa na tyle mocno. . kończąc podrzucanie krótką sekwencją przy twarzy zwróconej do słońca. ćwiczenia centralnej fiksacji i kąpieli słonecznej zarazem. to rzucający powinien po sekundzie zakryć kostki i pytać o te liczby. W ten sposób możliwe jest połączenie dynamicznego relaksu. po sekundzie spojrzeć w bok. pod kolanami). Zaczynając podrzucanie i obserwację lotu piłek na ciemnym tle np. że 15 minut relaksu zastępuje z powodzeniem 3-godzinną drzemkę. na niezbyt miękkim (i nie zapadniętym) łóżku. stopniowo skierowujemy się w stronę bardziej oświetlonej części nieba. rozluźnienie się można podzielić na dwa rodzaje: relaks (odprężenie) pasywny i relaks (odprężenie) dynamiczny. częstotliwość skurczów serca ulega spowolnieniu. w którym mięśnie człowieka ulegają rozluźnieniu. Należy wziąć trzy. czyli odprężenie. trzeba najpierw wspomnieć o sposobie relaksacji i odprężenia całego organizmu. gdyż trudno dać odpoczynek oczom poprzez rozluźnienie ich mięśni. nauczyciel i dzieci). ale także jak się okazuje do ćwiczeń usprawniających nasze widzenie. lub cztery kości. Aby doświadczyć stanu relaksu należy wykonać następujące ćwiczenie: Relaksacja ogólna Kładziemy się na plecach. przerzucić szybko wzrokiem z jednej na drugę. drzew. rzucić je na stół. Pod głową niewielka poduszka (ideałem jest twarde podłoże. lub zamknąć oczy i wypowiedzieć liczby zauważone na górnym boku. ROZDZIAŁ 7 ODPOCZYNEK DLA OCZU. Relaks to stan organizmu. z koca. kilka książek pod głową i gruby wałek np. Istnieje cały szereg innych objawów. a zwłaszcza do wykształcenia poprawnego nawyku centralnej fiksacji. Zamykamy oczy i oddychamy swobodnie. szybko mrugając powiekami. Kostki Kostki mogą służyć nie tylko do gry. ale nie ma to dla nas praktycznego zastosowania. CZYLI PODWÓJNY RELAKS Dla potrzeb sztuki widzenia relaks. Aby opisać stan relaksu pasywnego oczu wg metody Batesa. itd. oddech jest zwolniony i pogłębiony. Jeżeli zabawę wykonuje dwoje lub więcej osób (np. Ta technika udoskonala szybki ruch oczu i uwagę.na obecność światła słonecznego. lub materacu. jeśli całe ciało pozostanie napięte. które charakteryzują ten stan. zmienia się oporność skóry.

a nawet do nóg.ręce wzdłuż tułowia lub oparte na kolcach biodrowych. że w ogóle poczuliśmy istnienie naszych mięśni i kończyn (co w codziennym życiu jest jakby niezauważalne. czy brwi są ściągnięte. parzysta liczba wydech. czyli okolicą barków. chyba że przy uderzeniu się). Następnie próbujemy zaobserwować co dzieje się wokół naszych oczu. Wyobrażamy sobie. a więc dla naszych potrzeb powiedzmy w brzuchu. Chodzi o to. Po takim wydechu powietrza nie trzeba wdychać — ono samo wpada do płuc. czy podniesione w zdziwieniu. że nasza lewa noga staje się coraz bardziej miękka i ciężka. otwarcie powiek. na której znajduje się wielka ilość prawie zawsze napiętych mięśni mimicznych. Po kilku dziesiątkach. powinno wpaść do brzucha. stan rozluźnienia mięśni naszych kończyn i to samo próbujemy zrobić z najtrudniejszym miejscem do rozluźnienia. która znajduje się poniżej klatki piersiowej. o ile nie zapomnieliśmy o liczeniu. To samo powtarzamy z nogą prawą i z rękami. Następnie zaczynamy obserwować co robi nasz oddech. 2 wydech. Następnie staramy się zaobserwować wewnętrznym okiem. Nie musimy ruszać klatką piersiową. Aby zająć czymś umysł zaczynamy liczyć oddechy. Powoli staramy się przedłużyć wydech przy liczbie parzystej. staramy się odczuć kontakt i dotyk całego naszego ciała. zauważamy czy mamy zaciśnięte szczęki. jakby własnym istnieniem sam dla siebie wydychał powietrze. ale że oddech. pozwalający na uświadomienie sobie pracy . pozwalamy. że powoli od tego ciężaru zaczynamy zapadać się lekko w materac. Akt ruchu i wstawania powinien być bardzo powolny. Wyobrażamy sabie. które potem w opróżnione płuca samo wpada. pozwalamy opaść ciężkim policzkom. i tak dalej do 10. że całe ciało staje się coraz to bardziej ciężkie. 4 wydech. aby nie twierdzić. Próbujemy rozluźnić te mięśnie. 3 wdech. to już jest dobrze i może być tylko lepiej. Następnie przechodzimy naszym wewnętrznym okiem w rejon naszej twarzy. Powietrze po pewnym czasie powinno nawet dochodzić dalej. Jakby była zrobiona z miękkiego ołowiu. szyi i karku. kończymy nasz relaks poprzez powolne i jak najbardziej świadome tego ruchu. że to ja oddycham. czy też przelatując przez płuca. Wydech powinien być długi równy i mocny. Nieparzysta wdech. co możemy sprawdzić w ten sposób. Jeśli nam się to udaje chociażby częściowo. czy też zęby jedynie lekko się dotykają. Oddychanie to praca przepony. jakby omijając. tak że praktycznie nie jesteśmy w stanie jej unieść. Przy wydłużonym wydechu. l wdech. każdego centymetra powierzchni z podłożem na którym leżymy. wydychamy powietrze właśnie z brzucha. aby powieki stawały się coraz to cięższe i swoim własnym ciężarem opadały na dół.

Osoby u których funkcjonowanie wzroku jest nieprawidłowe będą miały z początku poważne trudności z osiągnięciem efektu pełnej czerni przed oczyma. tak. opierając łokcie na kolanach. Palming albo zasłanianie Najważniejszą techniką odprężania pasywnego. Osoby o wypoczętym organie wzroku. stwierdzą. Cała rzecz w tym. oprzyj na nim łokcie i zasłoń oczy dłońmi. krawędzie zaś stykaję się bez nacisku z nosem. relaks. co to znaczy odprężenie. że ich obszar widzenia jest w całości wypełniony jednolitą czernią. aby nie naciskać gałek ocznych i żeby było umożliwione mruganie.szkieletu i mięśni. Pole widzenia wskutek napięć w obrębie gałki ocznej. rozluźnienie się. Zasłanianie można również wykonać siedząc na krześle. dolna część dłoni oparta na kości policzkowej. Po kilku tego rodzaju sesjach będziemy mniej więcej wiedzieli. przy braku dostępu światła. będzie . Usiądź przy stole (biurku). jest technika nazwana przez Batesa zasłanianiem. Palce powinny spoczywać na czole. oraz związanych z tym napięć psychicznych. aby do otwartych oczu uniemożliwić dostęp światła.

Dwie sesje relaksu. zmniejsza stany napięcia zarówno mięśniowego jak i nerwowego. ruchem świateł i kolorów. oraz nieprawidłowy sposób oddychania. system nerwowy. poprawa jakości oddychania i nawet sama świadomość oddechu. Z drugiej strony patrząc. Oczy zużywają 1/3 ilości tlenu.wypełnione szarymi chmurami. a zwłaszcza powiek. W tym łańcuchu wzajemnych powiązań różnych napięć. jaka jest potrzebna do pracy serca. • patrząc przed siebie. zacznij liczyć oddech od jeden do dziesięciu. oraz późniejsi badacze tematu zauważyli. gdyż jest to najlepszy spośród znanych sposobów odpoczynku dla zmęczonych oczu. tak jak to zostało opisane w technice relaksu. co jest warunkiem niezbędnym do uzyskania poprawy widzenia. bezwiednie wstrzymuje oddech powodując utratę naturalnego rytmu oddychania i pogorszenie krążenia w mięśniach gałki ocznej. ani daleko. • po pewnej liczbie prób (a nawet przy pierwszej) odczucie widzenia czerni przyjdzie samo z siebie i będzie oznaczało nabycie umiejętności pasywnego relaksu. ma prawo bez najmniejszych wątpliwości wystąpić wada wzroku. a co skutkiem. wpłynie to bez wątpienia korzystnie na pozostałe upośledzone funkcje organizmu w tym także na proces widzenia. nie starając się niczego zobaczyć. plus krótka kąpiel słoneczna na godzinę. ani zbyt blisko. ciemnością w świetliste prążki. oraz okolic oczu. Ćwiczenie pasywnego relaksu wzroku stosujemy przez ok. szyi. . oraz samego narządu wzroku. trudno czasami jest dociec co jest przyczyną. że osoby z wadami wzroku cechują się podwyższonym stopniem napięcia nerwowego. a co za tym idzie mięśniowego. Wraz z osiągnięciem pasywnego odprężenia oczu. te niekorzystne wrażenia ulegną zanikowi. czyli wytrzeszczająca oczy. Osoba wytężająca wzrok. które powinny swobodnie opadać i podnosić się. Dla nas najważniejszy jest fakt. U osoby u której mięśnie gałki ocznej. barków. przypomnij sobie ćwiczenie relaksacyjne i spróbuj rozluźnić mięśnie. 5 minut i można je zastosować tak często jak to jest nam potrzebne. obręczy barkowej są nieustannie napięte. pozwala przedłużyć niemal dwukrotnie czas pracy przy ekranie komputera! Oddychanie Bates. oraz mięśnie np. Aby jednakże tego dokonać należy w takim przypadku postąpić następująco: • nie staraj się “na siłę" zobaczyć czerni (ani czegokolwiek). tworzy jeszcze gorsze warunki widzenia i wpada w błędne koło osoby wysilającej wzrok. ze szczególnym uwzględnieniem karku. że jeżeli usunie się skutecznie jedno z tych napięć. A zatem jakość i sposób oddychania są ściśle powiązane z jakością widzenia.

Powoli prostując się. Wbrew pozorom wiele osób o tym nie wie i zamiast mrugać powiekami. obserwując wewnętrznym okiem drogę oddechu aż w okolice pępka. Wydech powinien być długi i mocny. pozwól. To znaczy obserwacja wewnętrznym okiem jak działają nasze płuca i przepona. Po głębokim wydechu powietrze samo “wpada" do płuc i nie ma potrzeby “brać" wdechu. nie koncentrując się na żadnym z jego elementów. że w wyniku nienaturalnego . jest jednoznaczne z uświadomieniem sobie. aby doszło aż do brzucha. staraj się oddychać brzuchem czyli przeponowe. zrób lekki skłon. aby je wykonywać przez 24 godziny na dobę. tak jakby wypełniało nie klatkę piersiową. czy “puścić oko". że mamy powieki. a ta z kolei jest uzależniona od pracy serca i właśnie od oddychania. o tyle poprawne oddychanie możemy uzyskać i z powodzeniem stosować. ale właśnie brzuch. gdyż głównie zwracasz uwagę na to. Ćwiczenie świadomego oddychania trzeba wykonywać co najmniej przez pięć minut dziennie. a wdech krótki. jak twój organizm oddycha. Jest godne zauważenia. gdyż dobre oddychanie jest podstawą nie tylko właściwego widzenia. ale głównie jest podstawą dobrego zdrowia. Jest to skutek chwilowej poprawy jakości krążenia w głowie wskutek większej ilości tlenu w krwi i nieznacznego skurczu żył szyjnych podczas wydechu. Powtórz to ćwiczenie trzy razy. Następnie w pozycji stojącej ćwicz samą świadomość oddychania. Gdy wydech będzie się miał ku końcowi i w płucach pozostanie niewiele powietrza. że jeżeli podczas czytania tego tekstu weźmiemy głębszy wdech. jednocześnie w sposób automatyczny (zwłaszcza w otoczeniu zieleni) dokonuje się odprężenie dynamiczne zmysłu wzroku. Mruganie Mrugnąć do kogoś okiem. By lepiej oddychać. naciera oczy pięściami tylko z tego powodu. Oddychamy zawsze przez nos. O ile na pracę serca nie mamy bezpośredniego wpływu. aby powietrze samo wpadło do twoich płuc. W tym czasie obserwuj krajobraz. Postaraj się.Jakość widzenia zależy w dużej mierze od jakości krążenia. oprzyj dłonie o uda i za pomocą przepony i mięśni brzucha wypchnij z siebie resztę powietrza. wystarczy sama świadomość oddechu. ale nic nie stoi na przeszkodzie. Znajdując się na świeżym powietrzu stań w lekkim rozkroku i zacznij wydychać powietrze. a potem zrobimy długi i pogłębiony wydech to podczas wydechu litery tego tekstu będą wyraźniej widoczne.

jak również całego zmysłu wzroku rozwija technika nazwana przez dr Batesa “błyskiem". tam gdzie występuje napięcie. Funkcje i zadania mrugania to: nasmarowanie i oczyszczenie łzami oczu oraz chwilowy odpoczynek pasywny (zasłanianie) poprzez odgrodzenie od źródła światła. Motyl Osoby mrugające zbyt rzadko i ze zbyt dużym napięciem. a więc u osób z wadą wzroku. jest to stan w którym widzimy. zaś narząd wzroku w tym sposobie widzenia jest bardziej świadomy od rozpoznającego umysłu. nie dopuszczając powiek do spełniania ich funkcji. ale także na powierzchni naszych oczu. W połączeniu z zasłanianiem. nie zdając sobie z tego sprawy. Ta technika podobnie jak zasłanianie jest szczególnie cenna dla relaksu zmęczonych oczu np. istnieje tendencja do zbyt rzadkiego mrugania i do pracy powiek w naprężeniu. daje potężny efekt relaksu i odpoczynku dla zmęczonych oczu. po czym wykonać kilkusekundowe zasłanianie zamkniętych lekko oczu.używania wzroku napinali wytrzeszczone oczy. Niestety. następnie 10-20 mrugnięć i ponowne kilkusekundowe zasłanianie. Rozpoznawanie i cała praca analityczna umysłu jest w znacznej mierze ograniczone i wyłączone. warto powtarzać to krótkie ćwiczenie co godzinę. Błysk jest przeciwieństwem wytrzeszczania oczu. Należy wykonać 6-10 szybkich swobodnych mrugnięć. Błysk Zwiększenie ruchliwości oraz możliwości rozpoznających i analizujących umysłu. Tak więc idąc ulicą nasz wzrok może zaobserwować niebezpieczeństwo w postaci np. a właściwie jego mięśnie reagują bezpośrednio na zaobserwowaną sytuację. l minutę. nie wymaga wysiłku i stanowi jednocześnie formę dynamicznego relaksu narządu wzroku. Widzenie nieuświadomione to stan w którym nasze ciało. spadającej dachówki i w tym samym czasie nasze ciało . Osoby używające wzroku w sposób naturalny mrugają często i bez trudu. przy pracy z komputerem. Aby nabyć nawyku prawidłowego mrugania. Całość wykonujemy przez ok. Obecne w powietrzu tony kurzu osadzają się nie tylko na szybach. muszą świadomie przyswoić sobie nawyk częstego i swobodnego mrugania. Ćwiczenie jest bardzo proste. dlatego częste i swobodne mruganie jest niezbędne do oczyszczania i nawilżania powierzchni oczu. bez udziału procesu rozpoznawania przez umysł i analitycznego myślenia. " Błysk" to sposób nauczenia się i wykorzystywania w praktyce nieuświadomionego widzenia.

Przy zamkniętych oczach powiedz sobie co widziałeś w górnej części domina. krótkie i szybkie spojrzenie. lub odbierają ich obraz jako niewyraźną. lub zamknięciu oczu może pojawić się spontanicznie w wyobraźni. Jest to częstokroć bardzo słaby i niewyraźny obraz. . które następuje chwilę potem. nie znaczy że tego nie widzimy. przy “zasłanianiu". czy nawet mijane wystawy sklepów. że na coś nie zwracamy uwagi. Ćwiczenie “błysku" Domino Należy zaopatrzyć się w kostki domina lub karty do gry (gorszy wariant. Osoby z wadami wzroku patrząc na różne obiekty. może mnie stuknąć.. w typie np. bez angażowania rozpoznającego umysłu. niewykorzystywany powszechnie rodzaj nieuświadomionego widzenia. Jednak w chwili w której podnosimy nogę. że ich przypuszczenia były trafne i zgodne z rzeczywistością. pozwala ku zdumieniu patrzącego rozpoznać i odtworzyć normalnie niewidziane przedmioty w stanie pasywnego odprężenia. Jeżeli takie osoby nie będą “na siłę" próbowały sobie wyobrazić obserwowanego przedmiotu. trzebaby się uchylić". a nawet tylko i wyłącznie przypuszczenie i wyobrażenie tego co mogłoby być zobaczone. “ o leci dachówka. mniej lub bardziej kolorową plamę.wykonuje ruch.. Gdybyśmy w tym czasie włączyli do działania świadomy. po odwróceniu się. korzystamy w sposób “automatyczny" z naszego nieuświadomionego widzenia.. Wykonaj 2-5 minutowe zasłanianie ( str . to obrazy mijane za szybą samochodu (gdyż kieowca patrzy głównie na drogę przed sobą). rzuć na nią błyskawiczne spojrzenie (tylko jedno). Świadczy to o możliwościach naturalnego widzenia przez organy wzroku i o możliwościach poprawy każdej wady wzroku. to w wielu przypadkach okaże się. lecz po prostu z zamkniętymi oczami rozluźnią się i okiem wyobraźni “zmaterializują" w umyśle ten przedmiot. wyprostowanej ręce. Przy nabytej wadzie wzroku. przy szybkim i swobodnym mruganiu. Inny. czy chodnik. aby wejść na stopień. wybieramy karty bez figur) i rozsypać w zasięgu ręki. które nie przyciągnęły naszej uwagi. rozpoznający i analizujący umysł. który pozwala nam uniknąć obrażeń. a więc w stanie dynamicznej relaksacji wzroku. Następnie natychmiast zamknij oczy. często po prostu ich nie widzą. nie zdążylibyśmy wykonać żadnego ruchu i otrzymalibyśmy cios w czaszkę. a następnie co w dolnej. Czasami jest nam dane przypomnieć sobie coś czego “nie widzieliśmy" w sposób świadomy. Fakt. Jednakże obraz postrzeganego przedmiotu.) Nie otwierając oczu wybierz losowo którąś z kostek domina i trzymając ją pionowo w wyciągniętej.

oklasków. Próbuj dalej. możemy rozpocząć próby widzenia na odległość. jak na białej kartce. “kot") na krótkie otwarcie oczu. że dorosły doskonale się razem z nim bawi. to świetnie. otworzy oczy i dłoń i niech “przeczyta" literę z otwartej dłoni.Następnie otwórz oczy i sprawdź trafność odczytu. Rezultaty są zdumiewające ! Przede wszystkim jednakże należy pamiętać: żadnych stresów. Dla dziecka sama świadomość. z której dziecko nie widzi wyraźnie. ani zawody! Zły wynik to też jest dobry wynik! Należy traktować to ćwiczenie jako zabawę. gdy coś nie wyjdzie (“zły wynik to też dobry wynik"). Dla naszych celów domino można wykonać samemu z białego kartonu. Jeśli się pomyliłeś. literą do twarzy. (początkowo graniczną) z jakiej dziecko dotychczas w ogóle nie rozpoznawało liter. W miarę. jak czas rozpoznawania będzie coraz krótszy. to nie jest nauka. Czasami wynik może pojawić się nawet po kilku sekundach. tzn. te które są pokazywane). to też doskonale. Niech zaraz zamknie oczy i w wyobraźni chwyci ten przedmiot (literę) rączką w powietrzu. krótki wyraz np. pokaż dziecku literę (domino. Nie gramy o pieniądze. jak zgaduj-zgadulę. Jako rodzice też powinniśmy się poddać atmosferze zabawy. Wariant dla dzieci (plus ewentualna nauka liter 5-7 lat) Z takiej odległości. W tej zabawie z dzieckiem należy powstrzymać się nie tylko od wyrażania naszego zawodu. gdyż oczekiwanie na nagrodę (czy nie daj Boże karę) spowoduje u dziecka efekt napięcia przeniesiony automatycznie do narządu wzroku i zniweczy cel wykonywanego ćwiczenia. (Dziecko powinno już znać alfabet. zły wynik to też dobry wynik. niech przybliży zamkniętą rączkę ze “złapaną" np. cukierki. pamiętaj chodzi o relaks zarówno twój jak i (tym samym) twoich oczu. Zabawa powinna być wartością sama dla siebie. tak jak by tam była napisana. Ćwicz 5-10 minut. Jeśli trafiłeś i wynik jest prawidłowy. Przede wszystkim nie wolno się wysilać i poprzez to napinać i wytrzeszczać oczu. ale bawimy się w zgaduj-zgadulę. ale także od naszego entuzjazmu. czy jakiejkolwiek formy nagradzania (czekoladki. musimy uwolnić się od jakichkolwiek napięć i oczekiwania na wynik. Można eksperymentować z odległością patrzenia i wielkością domina. jest . Następnie wykonując ruch ręką i “łapiąc" w zamkniętą dłoń. Pamiętajmy. co 10 “losów" wykonaj krótkie zasłanianie. nadmiernej radości. lub część liter. zabawki). I jeszcze jedna ważna uwaga. “dom".

Wokół statku zaczyna rozpościerać się coraz większa przestrzeń zajęta przez morze. to zupełnie nieważne. Żeby zobaczyć jego rufę. będą pracować tak. Ćwiczenie “błysku" możemy przeprowadzać w każdej chwili i o każdej porze (pominąwszy prowadzenie samochodu). następnie zamykamy oczy i sprawdzamy. bez intencji zobaczenia tego przedmiotu. inni przechadzają się po pokładach. czy też nie. bez wysilania się. Najprostszym tego przykładem jest następujące ćwiczenie: Odpływający statek Usiądź wygodnie w fotelu. czy obraz przedmiotu pojawi się. że nasze oczy zaczynają pracować tak jak chce tego nasza wyobraźnia i nasz umysł. Idźmy dalej. po prostu tyle ile trzeba. zamknij oczy. inni piją ze szklanek i butelek napoje chłodzące. Fizjologiczny proces widzenia nie jest do końca zbadany. Statek stopniowo coraz bardziej . naprzeciw przycumowanego wielkiego transatlantyka w połowie jego długości. zobaczyło się przy zamkniętych oczach. że rzucamy spojrzenie na jakiś przedmiot będący poza zasięgiem naszego wzroku. osobom z wadą wzroku trudniej przychodzi precyzyjne “zbudowanie w wyobraźni" danego obiektu. że większość wad wzroku jest wynikiem napięć psychofizycznych przeniesionych do narządu wzroku. Niektórzy trzymają nerwowo w rękach papierosa. musisz skręcić głowę w prawo. Okna i postacie ludzi są coraz mniejsze. Na mostku kapitańskim wydano rozkazy do odpłynięcia.wystarczającą nagrodą i radością. czy też wytrzeszczania oczu. Pamiętajmy. ot błysnęło. Nie rozpamiętujmy tego “błysku". żeby podnieść i opuścić powieki. tak jakby oczy rzeczywiście widziały. Proces wizualizacji działa także w drugą stronę. Prawdopodobnie widzimy i pamiętamy absolutnie wszystko. To krótkie spojrzenie musi być bezwiedne. Daje to automatyczne sprzężenie zwrotne takie. Jednak z czasem proces wizualizacji ulega stopniowej (czasem radykalnej) poprawie. jakby obraz “wyobrażony" był rzeczywiście widziany przez oczy. Świeci słońce. Powoli ogromny statek odbija od brzegu. to ośrodki odpowiedzialne w mózgu za widzenie. że jeżeli będziemy pracować nad procesem widzenia w wyobraźni. to nie korzystamy z tych absolutnych możliwości naszego umysłu. niektórzy stoją patrząc na ląd. w ten sposób. W miarę jak się oddala widzisz coraz mniej szczegółów na pokładach. Wyobraź sobie. że stoisz na nabrzeżu portu. ale ponieważ nie jest to nam potrzebne. musisz skręcić głowę w lewą stronę. rozluźnij się. czy też nie pojawi się w naszej wyobraźni. Na kilku pokładach widzisz rozmawiających pasażerów. żeby zobaczyć dziób. To co jest pewne to fakt.

utrzymują oczy w takim położeniu. Jest niemalże jego synonimem. że te przesuwają się w sposób ciągły. a ilość szczegółów w miarę powtórzeń może stopniowo narastać. Regułą jest wyobrażanie sobie obiektów i scen przynoszących nam przyjemne odczucia (byle nie za bardzo — gdyż wywołamy niepożądane napięcie). czyli ze wzrokiem uszkodzonym. proces poprawnego widzenia i uwagi składa się z minimalnych. minimalny i nieświadomy z jednego punktu tego obiektu na kolejny punkt (z szybkością do 70 razy na sekundę). doprowadzają do ograniczenia takich ruchów i zaczynają przez to wytrzeszczeć oczy. w miejscu. spróbuj zaobserwować jak ta wizualizacja wpływa na twoje gałki oczne i na ich faktyczny ruch. Stopniowo przyspieszaj ten proces. znajduje się na pełnym morzu. stając się coraz większym. Oczywiście “statek" może być zastąpiony jakimkolwiek obiektem w ruchu. narządu wzroku. Ludzie o prawidłowym wzroku. Nie przerywając wyobrażenia odpływającego i przybliżającego się statku. załzawiony i mętny wzrok. stąd powiada się: “zamarł w bezruchu". Powtórz w myślach kilka razy oddalanie się i zbliżanie statku. bezustannych aktów ruchu. Jak już zostało powiedziane. gapiowatość. Teraz spróbuj odwrócić kierunek zdarzeń i niech statek powoli przypłynie z daleka w twoim kierunku. Na koniec statek jest już bardzo daleko. Przeciwieństwem ruchu jest bezruch. Stanowi także znakomity relaks. chociaż odbywa się przy zamkniętych oczach wpływa znakomicie na mięśnie i refrakcję gałki ocznej. można i należy . Stąd staje się w takim przypadku niezbędne przyswojenie sobie nawyku drobnych przesunięć wzroku. Staje się coraz mniejszy i widać coraz więcej morza. używanym w sposób nienaturalny. Za każdym razem statek musi dopłynąć do linii horyzontu i stać się ledwie dostrzegalnym. Bez ruchu nie ma widzenia. podczas uważnej obserwacji jakiegoś obiektu. Osoby z wadami wzroku. gdzie wielka niebieska przestrzeń nieba łączy się z zieloną powierzchnią morza.się oddala. powoli staje się malutkim punkcikiem na horyzoncie. Ten tak potrzebny i niezbędny do prawidłowego widzenia ruch oczu. niemożność poprawnego widzenia. Ćwicz przez 5 minut. Bez ruchu nie ma życia. zagubionego w trakcie życia człowieka. malutkim punkcikiem. to “wybałuszone gały". To ćwiczenie. ROZDZIAŁ 8 RUCH I JESZCZE RAZ RUCH Ruch jest nierozerwalnie związany z życiem. Stan bezruchu gałki ocznej.

śr. który posiada cyfry i litery o różnej wielkości. dlatego należy nań skierować dodatkowe bezpośrednie źródło światła. 1. u góry kartki kalendarza). czw. lub poziomej A4. oraz miesiąc następny o wielkości czcionek jak ubiegły — u dołu kartki kalendarza. Dla osoby siedzącej. Tak więc pożądana byłaby kartka z kalendarza. Zwykłe światło żarówki zawieszonej u sufitu nie wystarczy. czy też tablicy Snella. Pracę z kalendarzem rozpoczynamy od relaksu. podobnie jak przed ćwiczeniami z dominem. Należy jednakże dodać. przy założeniu że nie wywołuje najmniejszych stresów u ćwiczącego. Większe powinny mieć ok. Przy braku odpowiedniego kalendarza. kalendarz powinien znajdować się na wysokości oczu. może spełnić bardzo dobrze funkcje kalendarza w ćwiczeniach przesuwania spojrzenia. że tablica Snella. do testowania wzroku u okulistów. Jednak zawieszenie tablicy Snella na ścianie we własnym mieszkaniu mogłoby powodować niepotrzebne napięcia. Litery i cyfry (oczywiście po powiększeniu) najlepiej wykonać z gotowych i dostępnych liter do naklejania na kartce formatu A3. ale większymi (najlepiej dwukrotnie) cyframi i literami.5 cm wysokości (jest to uzależnione od możliwości wzrokowych ćwiczącego). oraz że ćwiczący bardzo dobrze zapoznał się ze wszystkimi znakami na tablicy. w odległości takiej.2-2. Taki arkusz z różnej wielkości literami i cyframi odpowiada z wyglądu tablicy Snella.. wywołane wspomnieniem stresu związanego z każdorazową wizytą u okulisty. podobnie zapisany byłby miesiąc bieżący. na której jednocześnie mieściłyby się oznaczenia literowe dni tygodnia (wt. itd). aby można było bez trudu dojrzeć największe cyfry.. oraz dni od 1-30 (31) poprzedzającego miesiąca małymi literami i cyframi (np. możemy wykonać przyrząd pomocny w naszych ćwiczeniach według poniżej przedstawionego rysunku. Jednym z najlepszych ćwiczeń mających na celu usprawnienie przesuwania spojrzenia zostało wymyślone i opisane przez Margaret D.ćwiczyć podobnie jak i inne elementy sztuki świadomego widzenia. czyli od zasłaniania. .. “How To Improve Yours Eyes" i zostało nazwane: Kalendarz z uwagi na fakt. że do wykonywania tego ćwiczenia znakomicie nadaje się kalendarz. tego samego kroju czcionki. czy stopniem nasycenia koloru. Bardzo ważne jest aby były naklejone (lub namalowane) równo i nie różniły się odcieniami. mniejsze o połowę mniejsze. Corbett w jej książce pt. Kalendarz należy zawiesić w dobrze oświetlonym miejscu (nawet bezpośrednio w świetle słońca).

tak jakbyś chciał spoglądać przez swoje lewe ramię. gdy wzrok napotka cyfrę “2". aż do momentu. delikatnie i niezbyt szybko.Po wstępnym 3-5 minutowym zasłanianiu oczu. Następnie zamknij oczy. Oddychaj spokojnie i głęboko. bujając jednocześnie miarowo głową. ćwicz w następujący sposób: Przekręć głowę w lewo. po czym przekręć głowę z powrotem. Zapamiętaj widok tej cyfry. przekręć głowę w lewo i następnie z . aż zobaczysz swoje prawe ramię. Zamknij ponownie oczy. Po kilku sekundach przekręć głowę. otwórz oczy i przekręcaj z powrotem głowę (oczy przesuwaj ą się równo z głową). tak aby nie wypaść z rytmu. aż do momentu gdy wzrok napotka cyfrę “l" dużych liter “kalendarza".

jak oddychasz? Ponownie otwórz oczy na dużej cyfrze “l" i zjedź na dół w prawo do małej “l". W tym ćwiczeniu powracamy do drobnych przesunięć spojrzenia. W czasie wszystkich ćwiczeń zwracaj uwagę na oddychanie. dwa lub trzy razy. potem do 20. Po czym równo. Po dziesięciu lub dwunastu powtórzeniach możesz przejść do kolejnego etapu tego cyklu ćwiczeń. W górę i w dół. . rytmicznych ruchów wahadłowych oczu. zlokalizuj swoją “siedemnastkę" wpierw na kalendarzu drukowanym dużymi cyframi. oddech. lecz płynnym ruchem oczu obserwuj biały obszar tuż pod linią druku. Teraz otwórz oczy na dużej “2". Załóżmy. pogłębia. Teraz zwróć oczy na cyfrę “l" drukowaną dużymi literami. a następnie na “kalendarzu z małymi cyframi po lewej stronie". nie przerywaj. Jeśli ćwiczenie byłoby zbyt męczące. skierowanych na litery i cyfry. Otwórz je ponownie na dużej “siedemnastce" i spuść wzrok na odpowiednią małą cyfrę po prawej stronie. Spójrz na wielką “jedynkę". Gdy dojdziesz spojrzeniami do ostatniej cyfry w dolnym rzędzie. Na początku zwróć uwagę na jej szczyt. Jeśli tylko zwraca się nań uwagę — oddychanie samo się poprawia. zaś narząd wzroku i całe ciało ulega rozluźnieniu — pamiętaj o oddechu. zrelaksuj się. Z zamkniętymi oczyma. można przystąpić do następnej fazy tego ćwiczenia. Znowu zamknij oczy. Jeszcze raz zamknij oczy. pomyśl sobie o jakiejś liczbie od jeden do trzydziestu jeden. ćwicz do 10. Następnie zasłoń oczy na jedną minutę. następnie skieruj wzrok w dół na lewo na małą “l". Otwórz więc oczy tak szybko. przez trzy. Popatrz tylko przez chwilę i zamknij oczy. jak tylko to potrafisz. cztery wahnięcia głowy. w górę i w dół. Odpręż się. odpręż się. po czym skieruj wzrok jeszcze raz na szczyt i ponownie na podstawę przez cały czas natężając umysł. potem na podstawę. a następnie do 30. że pomyślałeś sobie o liczbie numer “siedemnaście". pomyśl sobie o jakiejś innej liczbie i powtórz z nią to samo ćwiczenie. Ponownie zamknij oczy. Proszę zwrócić uwagę na sposób oddychania. następnie popatrz na małą “2" po lewej stronie. Zamknij oczy. zamknij oczy. oddychaj równomiernie. Nie musi być perfekcyjne. Powtarzaj ćwiczenie z kolejnymi liczbami w ten sam sposób. ustala swój równy rytm. Ponownie spójrz na dużą “2" i przesuń wzrok na małe “2" po prawej stronie. cały czas równomiernie oddychaj . spokojnie oddychając.powrotem do “3" i tak dalej według podanego wzoru. Po krótkiej przerwie biernego relaksu-zasłanianie. których uczymy się poprzez wykonywanie systematycznych i krótkich.

czy zauważasz różnicę w postrzeganiu. oraz na małych elementach jakimi są np. co z kolei wpływa na jakość efektu końcowego — naszego widzenia.. Przy bliższym kontakcie patrząc . a w przypadku szerszych i bardziej kanciastych znaków przekątnie. Metodę tę należy urozmaicać ruchem poziomym. będziemy nieświadomie i automatycznie zmierzali do wykonywania drobnych przesunięć spojrzenia. przerzucając wzrok z jednej strony danej liczby na drugą. rozluźnij się i oddychaj głęboko.. jako całości. Wykonaj drobne. litery. Dobrym uzupełnieniem ćwiczeń z kalendarzem jest sposób patrzenia “analitycznego". Można tego dokonać w następujący sposób: oglądając budynek kieruj swój wzrok kolejno na jego okna. Litery i liczby należą do najbardziej znanych nam obiektów w naszym sztucznym świecie. co jest ważne w życiu. piorunochrona itd. z rogu do rogu. Po przejściu w ten sposób przez “pół miesiąca". Zamiast podejmowania takich nieudanych prób.Pon.Po zrobieniu tego zamknij oczy. ale łagodnie. rynny. Z tego też powodu jest szczególnie wskazane. nie ograniczaj się wyłącznie do liczb. oraz do przedmiotów o największym dla nas znaczeniu i dlatego też musimy je wyraźnie widzieć. i tak dalej. Każda próba obejrzenia dużego budynku we wszystkich jego szczegółach. czasie i miejscu. wzdłuż. ile ma kominów. zamiast w górę i w dół. z równą wyrazistością jest skazana na niepowodzenie. Po takiej szczegółowej analizie spróbuj ponownie popatrzeć na całość budowli bez wytężania wzroku. te przesunięcia skłonią oczy i umysł do wykonywania swych zadań z centralną fiksacją i w ten sposób doprowadzą do poprawy naszego spostrzegania i rozpoznawania. Śr. pionowe przesunięcia wzroku od szczytów do podstaw tych liter i z jednej na drugą ich stronę w poziomie. powinniśmy w tym samym czasie trenować zdolności ruchu naszego zmysłu wzroku. włącznie z mijającymi nas osobami. przesuń wzrokiem po obrysie zewnętrznym całego budynku. Zastanów się. Ten sposób patrzenia jest możliwy do przeprowadzania w dowolnej chwili. Podobnie możemy postępować z mniejszymi od domu obiektami otaczającej nas rzeczywistości. Poza tym. próbuj “obrysowywać" wzrokiem zewnętrzne Krawędzi okien. Następnie otwórz ponownie oczy i powtórz całe ćwiczenie na wielkiej “dwójce". Można ćwiczyć zarówno na dużych obiektach jak na przykład budynki. jeśli zaistnieje potrzeba — przysuń bliżej krzesło. w pionie. Wt. Kiedykolwiek będziemy patrzeć na litery lub cyfry. Świadome praktykowanie tych właśnie opisanych wahadłowych przesunięć doprowadzi do automatyzmu w postrzeganiu. Ćwicz również z takimi oznaczeniami skrótów dni i tygodni jak . skieruj wzrok na cyfrę drobno drukowanego “kalendarza" i zacznij od początku. abyśmy nabyli nawyk drobnych przesunięć wzroku podczas obserwacji. drzwi. popatrz jak jest ułożona dachówka.

z podbródka na czoło. Podczas patrzenia na litery i cyfry można przejechać wzrokiem po konturach litery. jest analityczny “rozbiór" liter. czy cyfry. Po pewnym czasie dojdziesz do zaskakującego wniosku. z ucha na podbródek. że lewa kreska sprawia wrażenie wyraźniejszej i ciemniejszej od prawej. Następnie wybierz również duże “H". Zauważ. przy przesuwaniu spojrzenia z np. najpierw na całej jej długości. Ćwiczenie z literą Dobrym ćwiczeniem nie tylko na ruchliwość wzroku. kilkanaście sekund. następnie rzuć okiem ponownie na podstawę tej kreski i znowu na całą jej długość. której normalnie w całości nie widziałeś w sposób dostatecznie ostry i wyraźny. Teraz powtórz to samo ćwiczenie z prawą kreską litery “H". górnymi i dolnymi kreskami i brzuszkami. że widzisz bez okularów połowę litery. Takie przebłyski normalnej wizji mogą trwać początkowo tylko kilka. “H" z nagłówka gazety. Wybierz możliwie dużą literę. ale powoduje dodatkowe zakodowanie kształtu litery w pamięci. ile i jakich jest w danej literze kątów. który nie tylko usprawnia nasz wzrok. Po takim “analitycznym" obejrzeniu twarzy twojego rozmówcy. tekstu i czytania. ale z nieco mniejszego nagłówka i powtórz cały proces raz jeszcze. obserwuj kolejno elementy twarzy przerzucając wzrok z jednego punktu na inny. oraz do prawidłowego widzenia z “centralną fiksacją". z ich poziomymi. środkowej i górnej. co wydatnie usprawnia proces widzenia liter. “B". itp. przerwę w czytaniu. ponownie spojrzyj rozluźnionym wzrokiem na całość twarzy i spróbuj uchwycić różnicę w ostrości widzenia. To samo można robić z innymi literami i cyframi jak np. później w jej dolnej części. a poprzez to lepsze “rozpoznawanie" w umyśle. twoje oczy nie będą sprawiały wrażenia “rozbieganych". poza literami i naokoło nich. np. ale i na poznanie alfabetu. Inne ćwiczenie. “E". W stanach relaksu wzroku i dynamicznego odprężenia może przejawiać się spontaniczny przejaw ostrego widzenia bez okularów. Później wydłużają się do kilku minut. z czoła na drugie oko itd. górnej prawej powieki na lewe ucho. Zdarza się to nawet na wczesnym etapie nauki . jak jest zagospodarowana pozostała powierzchnia. Takie częste patrzenie “uruchomionym" wzrokiem spowoduje powrót zmysłu wzroku do naturalnego stanu ciągłych mikroruchów gałki ocznej.analitycznie na twarz swojego rozmówcy. zaobserwować jaką przestrzeń wypełniają sobą te litery. Popatrz najpierw na lewą pionową kreskę. “3". to analityczne patrzenie na znane litery. Twarz nie jest wielkim obiektem. które możemy bardzo często wykonywać jako np.

iż wraz z opanowywaniem umiejętności dynamicznego relaksu wzroku. objętego wyłącznie widzeniem peryferyjnym. że już po kilku dniach wstępnych ćwiczeń rozluźniających. Będzie on widoczny wyraźniej od lewego. 60 cm od twarzy. aż do naturalnego ciągłego stanu poprawnego widzenia. Czasami takie przebłyski mogą wywołać euforię i stan wzruszenia połączonego z płaczem. zaświadcza o tym. przebłyski wyraźnego widzenia będą występowały coraz częściej i będą stawały się coraz dłuższe. mogą zostać w sposób ostry i wyraźny zobaczone. na ile pacjent potrafi utrzymać stan dynamicznego relaksu. Oto kolejne proste ćwiczenie służące poprawie ruchliwości wzroku. Jak z tego wynika. Notowane są nieliczne przypadki. Takie przebłyski są częstym i bardzo cennym doświadczeniem osób praktykujących sztukę świadomego widzenia. gdyż właśnie te “przebłyski" dają wiarę w powodzenie stosowania metody i ćwiczeń oraz pozwalają na wytrwałą i systematyczną pracę. lub zgoła niewidoczne. które normalnie pozostają zamglone. wady wzroku nie są stanem nieodwracalnym. Spójrz na prawy palec. niestety wywołać nadzieję na osiągnięcie błyskawicznych efektów i jeżeli praktykujący sztukę świadomego widzenia. może wytworzyć w sobie nieświadomie stan podwyższonego napięcia. redukujący napięcia w zmyśle wzroku i w samym oku. wpływa w efekcie na poprawę funkcjonowania oczu i tymczasową poprawę refrakcji. zaś fakt że przedmioty. a wraz z nim ostrość widzenia. Nie należy jednak lekceważyć doniosłej roli takich przypadków dla powodzenia terapeutycznego w procesie reedukacji wzroku. będzie zanadto “pazerny" na osiągnięcie szybkiegi o trwałego rezultatu.relaksacji. Tym niemniej należy stwierdzić ze spokojem. spontaniczna zdolność widzenia rozluźnionym zmysłem wzroku. że jakkolwiek z początku krótkotrwały i tymczasowy stan relaksu psychofizycznego. Jednakże w większości przypadków te “przebłyski" normalnego widzenia trwają na tyle krótko. a zwłaszcza po osiągnięciu pewnego stopnia dynamicznego odprężenia wzroku. Powoli zbliżaj palce do siebie. . Proszę podnieść do góry wskazujące palce obu dłoni w odległości ok. powinien być wyraźniej i ostrzej widoczny od palca prawego w tej chwili. Odstęp pomiędzy palcami powinien wynosić ok. Mogą także. Odwróć głowę i popatrz na lewy palec. mięśniowego. powraca pierwotna. który zniweczy jego wysiłki. 40 cm.

Jest to rodzaj przesuwania spojrzenia za pomocą umysłu wpływający na fizyczny narząd akomodacji. psuje znaczną część . następnie rozluźnij rękę i pozwól krążkowi powrócić do swojej poprzedniej formy. Następnie znowu zmień ułożenie swojej ręki. Ćwiczenie dr. przebiegając wewnętrznym okiem wokół jego formy. Następnie w wyobraźni naciśnij palcem wskazującym i kciukiem na boki krążka. Tak więc doskonalenie widzenia w wyobraźni i w pamięci powoduje polepszenie samej funkcji rozpoznawania. automatycznie wpływają na poprawę funkcjonowania i sprawność narządu wzroku. oraz że po zaprzestaniu nacisku natychmiast wraca do swojej postaci okręgu. w którym się zetkną. aby przekształcił się w elipsę ułożoną poziomo. to pozorne uproszczenie ćwiczenia. Arnau Wyobraź sobie. Znakomite ćwiczenie wpływające na usprawnienie czynności gałki ocznej poprzez pracę w sferze wyobraźni zaproponował uczeń dr Batesa. wszystkie ćwiczenia które będą usprawniać nasze wyobrażenie widzenia. Palec na który aktualnie spoglądasz (nawet po zetknięciu się). Teraz przesuń kciuk i palec wskazujący z boków krążka na jego górę i dół i naciśnij tak. rozluźnij dłoń. tak aby uformowała się pionowo ułożona elipsa. a także na jego funkcjonalne i organiczne niedomagania. że proces widzenia kończy się aktem rozpoznawania przedmiotu przez umysł. który można zginać tak. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt. ROZDZIAŁ 9 TECHNIKI POPRAWIAJĄCE RUCHLIWOŚĆ WZROKU POPRZEZ PRACĘ WYOBRAŹNI Ponieważ wzrok i jego sprawność zależą w równej mierze od oczu jak i od stanu umysłu. aż do momentu (włącznie). Arnau. w sposób który nie występuje w przypadku wahadłowego przesuwania wzroku. że trzymasz elastyczny gumowy krążek.W trakcie zbliżania spójrz po sześć razy na każdy palec. Zwolnij rękę z uścisku i patrz na boki krążka powracające do swojej pierwotnej formy okręgu. Proszę nie rezygnować z wyobrażenia sobie naciskającej ręki. Powtórz ćwiczenie 10 razy. że łatwo przyjmuje formę elipsy (wydłużonego “jajowego" kółka) po jego ściśnięciu. powinien być za każdym razem wyraźniej widoczny od tego drugiego. zmień ułożenie i tak dalej 10-15 razy cykl zmian. Spójrz przez chwilę na tę elipsę. naciśnij. chociaż wydaje się logiczne. dr R. Zaniknij oczy i obserwuj swój wymyślony krążek.

wszystkie mięśnie odpowiedzialne za refrakcję i akomodację działają i to działają w sposób prawidłowy w stanie dynamicznego relaksu.terapeutycznego aspektu tego ćwiczenia. ze względu na ich mały rozmiar. Usiądź przy stole. To ćwiczenie pozwala nam dodatkowo uzmysłowić sobie. czy kółka. To samo ćwiczenie można wykonywać poprzez rysowanie jakiegoś powtarzanego tego samego wzoru. Następnie. Przesuwaj rytmicznie spojrzenie tam i z powrotem. teraz przesuń (w wyobraźni) spojrzenie na prawą stronę kropki. lub biurku. Ćwiczenie dr R. Na przykład “Ala ma kota". masz przygotowany papier do pisania. Zauważ. Arnau jest odpowiednie do stosowania we wszystkich wadach wzroku. Przygotuj sobie dużą (A4) białą kartkę i pióro. (dlatego najlepszy jest rysik. Teraz możemy odłożyć nasze przybory do pisania i rozpocząć pisanie i rysowanie wyłącznie w sferze wyobraźni. Chociaż oczy są zamknięte i “nie widzą". albo cienkopis. cały czas nie otwierając oczu trzy-cztery razy (oprócz pierwszego). lub jeszcze większych. lub cienki pędzelek i w swojej wyobraźni. stopniowo powiększając litery. Zauważ. że stopniowo pismo staje się coraz wyraźniejsze. Wyobraź sobie. gdy przesuwasz wzrok w prawo i w prawo. sprawia wrażenie ruchu .przesuwania się. W lewo. aż do normalnie pisanych rozmiarów. pióro. jak silne i nieprzerwane są ruchy mięśni podczas trwania cyklu “uzmysławiania" sobie. lub cienkopis). Pisanie i rysowanie z zamkniętymi oczami Ćwiczenia pisania i rysowania przeprowadzane w wyobraźni z zamkniętymi oczami. możemy rozpocząć od faktycznego pisania z zamkniętymi oczami. Skoncentruj się na białym tle przylegającym do lewej strony kropki. nie potrafisz odczytać bez okularów. mając zamknięte oczy na środku pierwszej kartki papieru narysuj okrągłą czarną kropkę. że siedzisz przy biurku. podobnie jakby to miało miejsce w rzeczywistości. gdy przesuwasz wzrok w lewo. Powtórz ćwiczenie na nowej czystej kartce. a w szczególności w przypadkach krótkowzroczności. . Zamknij oczy i napisz dowolne krótkie zdanie u góry strony. znaku. których normalnie. w dalszym ciągu nie otwierając oczu. aż do najmniejszych mikroskopijnych rozmiarów. 3-4 razy. napisz pod spodem to samo zdanie trzy-cztery razy. oraz że potrafisz pisać literki. że kropka. Staraj się napisać pod spodem to samo zdanie ciągle pomniejszając litery.

Teraz swoim okiem wyobraźni przesuń spojrzenie z kropki po lewej stronie do kropki po prawej stronie okręgu. Gdy masz już podzielone kółko na osiem części przez cztery średnice. czy sprali. że okrąg będzie się “przesuwał" w kierunku przeciwnym do ruchu twojej uwagi. Na pewno szyja nie jest tak sprawna jak pisząca ręka. czy też nie. pomiędzy nimi. Płynnie przekręcaj głową od jednego do drugiego ramienia i przejedź po tym znaku 10-15 razy. że na czystej kartce papieru namalowałeś dwie kropki oddalone o ok. . zakończ rysunek wbiciem ołówka w miejsce przecięcia się tych czterech linii. przez środek na dół po przekątnej. w prawo i kilka razy po niej przeciągnij. nie odrywając “ołówkonosa" od rysunku. możliwie jak największą (jak tablica szkolna) i narysuj olbrzymią leżącą na boku ósemkę — znak nieskończoności. Spróbuj to (możliwie duże) koło obrysować 6-10 razy. a obwód po którym rysujesz coraz grubszy. ślimaka. Zauważ. Potem przejedź po obwodzie \ okręgu i zrób taką samą linię z góry do dołu i z dołu do góry. Nie otwierając oczu i nie rezygnując z tworzenia dzieł swoim nowym instrumentem do rysowania. Te ćwiczenia można i należy kontynuować poprzez ćwiczenie pisania różnych liter. Tak więc twój nos (w wyobraźni) przybrał formę dwudziestocentymetrowego ołówka. ale ok. że twój nos uległ przedłużeniu o około 20-25 cm. Później wyprowadź odpowiednią linię w lewo do góry i na dół. rozpocząć rysowanie okręgów na wyobrażonej kartce papieru. 2-3 cm poniżej. słów. Spróbuj teraz twoim nowym piszącym organem. Dojedź do środka okręgu — miejsca przecięcia się tych dwóch linii i po skosie poprowadź do góry kolejną linię do granic okręgu. stosując utrudnienia poprzez stopniowe zmniejszanie wielkości liter. Powtarzaj rytmicznie przesunięcia kilkanaście razy. zaś biała przestrzeń w środku intensywnie śnieżno-biała. Okrąg w twojej wyobraźni powinien być bardzo mocno czarny. Wyobraź sobie. 10 cm jedna od drugiej. a potem z powrotem. więc początkowo rysowane kółka będą lekko kanciaste. Następnie. namalowałeś okrąg o średnicy ok 1.Następne ćwiczenie umysłowego uruchamiania zmysłu wzroku wygląda następująco: Wyobraź sobie. weź (w wyobraźni) kolejną czystą kartkę. przejedź kilka razy linią prostą przez środek okręgu zaczynając od prawej strony do lewej i z powrotem. Doskonale sprawdza się rysowanie nosem klucza wiolinowego. Na pewno kolejne kółka będą coraz bardziej okrągłe. Zakończeniem twojego nowego nosa jest ołówek. sprawdź czy czubek “ołówkonosa" przesuwa się po narysowanych liniach. swojego podpisu. Kolejne ćwiczenie przypomina nieco wyobrażenie kłamiącego Pinokia.5 cm.

Odwróć książkę odwrotnie niż normalnie przy czytaniu i śledź wzrokiem krawędzie liter. Poważne stresy i problemy emocjonalne mogą być przyczyną przejściowego pogorszenia się wzroku w tym zakresie. Zakończ ćwiczenia kilkuminutowym zasłanianiem. Krótkowzroczność często wskazuje na utratę poczucia bezpieczeństwa i uogólnionym zbyt wielkim dążeniu do zobaczenia. tylko podążaj wzrokiem za ich obrysem. Koncentrują ponadto światło na plamce żółtej pozbawiając pozostałą część siatkówki udziału w procesie widzenia. Widzenie peryferyjne jest stosowane do umiejscowienia siebie w czasie i w . mogą i powinny być stosowane przy wszystkich wadach wzroku. a siatkówką (najczęściej wymieniana przyczyna).Chociaż to ćwiczenie może się wydać zabawne i dziecinne. pozostawiając zamazany widok padający na plamkę żółtą (macula). analityczny. ze szczególnym uwzględnieniem krótkowzroczności. na co należy zwrócić szczególną uwagę przy reedukacji wzroku. Znanym powodem jest cukrzyca i ogólnie zły stan zdrowia. lub może być zmieniony stopień zakrzywienia rogówki. które zostały już w tej książce opisane. że wytworzony w oku obraz zostaje zogniskowany przed siatkówką. soczewka może wykazywać nadmierną akomodację. Krótkowzroczność wskazuje także na umysł krytyczny. osądzający i mający zbyt wielką skłonność do przywiązywania wagi do szczegółów. oddychaj często i jeszcze częściej mrugaj. W kategoriach emocjonalnych krótkowzroczność jest rodzajem zamknięcia się w sobie i wycofaniem się. Jest wyrazem niedowierzania w to co się widzi i sposobem patrzenia na świat wypełnionym lękiem (mniej lub bardziej uświadomionym). albo soczewki. jest wbrew pozorom niezwykle skuteczne w metodzie reedukacji wizualnej. Nieliczne przypadki są spowodowane genetycznymi wadami pigmentacji siatkówki. Nie próbuj rozpoznawać liter. Książki i gazety — ćwiczenie opracowane przez Meir Schneider. ROZDZIAŁ 10 KRÓTKOWZROCZNOŚĆ Techniki i ćwiczenia. Fizjologia tego zjawiska polega na tym. Same soczewki mogą ulec nieznacznemu przemieszczeniu. Przyczyny tego zjawiska mogą być różne: wydłużona oś gałki ocznej na linii pomiędzy soczewką. co bywa spowodowane także zbyt wielkim ciśnieniem w oku. Poniżej zostanie podane to. Soczewki krótkowidzów mają wartość ujemną i tak też pozwalają im się czuć.

sunący po nieskończenie długich szynach aż do granic horyzontu. Ta wada wzroku u dzieci ma swoje przyczyny w kilku niekorzystnych zjawiskach. jak i (w głównej mierze) z faktem nauki czytania i pisania oraz przyswajania w związku z tym zupełnie nowych w dużej mierze abstrakcyjnych elementów wizualnych jakimi są litery i cyfry.przestrzeni. ale ich rozstawienie. dziecko jest zmuszone zaprząc nie tylko spostrzeganie. oraz chęcią otrzymywania dobrych ocen (bądź unikania złych). ale nie ulega wątpliwości. Zatem można sobie wyobrażać sytuację. Dzieci w przypadku porzucenia i odrzucenia mają tendencję do rozwijania wysokiego stopnia krótkowzroczności. Te elementy nie występują w przyrodzie jako naturalny składnik otoczenia. które w krótkim okresie czasu występują niemal jednocześnie. który z kolei w łatwy i bezpośredni sposób może się przekształcić w wadę wzroku. po pewnym okresie wpatrywania się w intensywne zaczernienie powinna być połączona z wyobrażaniem sobie oddalających się obiektów (np. stopień zaczernienia i kontrast. niezmiernie mały punkcik na samym końcu wizualizacji. Do tego można dodać częstokroć niedostateczne oświetlenie sal lekcyjnych. że każdy może czerpać korzyści z zaprezentowanych tutaj ćwiczeń i technik. Głównym elementem wydaje się być czynnik psychologiczny stresu związanego zarówno z nauką. dziecko pracuje w szkole. oraz umownych obiektów musi wytwarzać stan napięcia psychicznego. dlatego też. grubość. Krótkowzroczność. akomodacji prawidłowej dla normalnie widzącego oka. to prawie zawsze stan nabyty. zostanie przeprowadzona pod kontrolą doświadczonego instruktora sztuki świadomego widzenia. przyswajaniem wiedzy. początkowo w ograniczonym zakresie. nienaturalnych i wysoce abstrakcyjnych. . ćwiczenie “Statek"). gdyż to właśnie tym narządem w głównej mierze. Dla krótkowidza ogólnie i powszechnie stosowana technika zasłaniania. jak również źle zaprojektowane dla narządu wzroku podręczniki. ale także w procesie rozpoznawania pamięć i techniki skojarzeń. elementem współzawodnictwa występującym wśród uczniów. oraz jest to sposób na pozbycie się barier i ograniczeń narzuconych przez dotychczasowy upośledzony ogląd świata. gdyż to nie wielkość liter decyduje o komforcie pracy wzroku. z reguły w okresie dzieciństwa. gdy stoimy na wiadukcie i obserwujemy przejeżdżający pod nami i później oddalający się pociąg. Dla krótkowidzącego jest to częstokroć jedyna droga do uruchomienia. Bez wątpienia najbardziej efektywna praca reedukacyjna wzroku. szczególnie w skomplikowanych przypadkach. Ten proces nauczenia się nowych. nawet znikający za horyzontem.

zaś małe proporcjonalnie mniejsze.). Po kilku minutach takiej pracy wizualizacyjnej. Z tego powodu należy wykonać. jak i ćwiczenia usprawniające ruch oka. Ćwiczenia analitycznego patrzenia. Oczy krótkowidza wymagają częstych ćwiczeń pozwalających na zmianę ogniskowej z bliskiej na daleką. dla tej wady wzroku. chyba że tego wymaga wyjątkowość sytuacji jak np. Nie należy jednakże zapominać o odpoczywaniu poprzez zasłanianie. należy zakryć jedno oko opaską lub chustką i rozpocząć ćwiczenie od nowa każdym okiem osobno. można stosować bez modyfikacji dla tej wady wzroku. tak jak to zostało opisane w ćwiczeniach z kalendarzem. oraz przyzwyczajania oczu i umysłu do widzenia bez pomocy okularów. należy (jeżeli jest to akurat możliwe) przeprowadzić krótką kąpiel słoneczną i przejść do ćwiczeń określonych w poprzedniej części pozycji jako bujanie (zarówno krótkie jak i długie). chodzenie po zatłoczonych ulicach itp. Przypominam też o nie noszeniu okularów po rozpoczęciu regularnych ćwiczeń. Ćwiczenia należy rozpoczynać obydwoma oczami. tym dłuższe powinny być okresy odpoczynku. Ćwiczenia z kalendarzem wymagają niewielkiego dostosowania. Po krótkim czasie (2-3 min. Niezbędne stanie się bardzo dobre zapoznanie się z graficznym ułożeniem cyfr poszczególnych 12 miesięcy.: zawody sportowe — biegacze. oraz nawyk centralnej fiksacji (focusingu). czy osób można modyfikować na różne sposoby np. Po kilku tygodniach powinno być możliwe ćwiczenie z jeszcze większej odległości. znikający za horyzontem tabun koni. Taka forma kalendarza jest nam znana . z której bez specjalnego wysiłku będą widoczne duże cyfry. przesuń swoje miejsce siedzenia o 30-60 centymetrów od kalendarza i kontynuuj ćwiczenia z tej zwiększonej odległości. prowadzenie samochodu.Ten rodzaj wyobrażonego widzenia oddalających się i przybliżających się przedmiotów. Należy zacząć od takiej odległości. Im większe wydaje się zmęczenie. W ostateczności możemy zaopatrzyć się w mały reklamowy kalendarzyk wielkości i tej strony książki. lub zakupić mały model naszego “kalendarza". gdzie duże litery i cyfry będą wielkości cyferek na ręcznym męskim zegarku. To zapoznawanie zostanie połączone z ćwiczeniem ruchliwości narządu wzroku. To oko. Po kilku dniach regularnych (5-10 razy dziennie) ćwiczeń. rybacy na łodziach wyruszający na połów itd. pływacy. które widzi gorzej wymaga więcej pracy i odpowiednio dłuższego okresu ćwiczeń.

Ku twojemu zdziwieniu może się okazać. że jednak zauważasz. na literę “E" w każdym z miesięcy. co pozwala nam na zobaczenie na wpół w wyobraźni. w dobrze oświetlonym miejscu na wysokości oczu. czy to jest 30. dlatego też. Ćwiczenie na dwa kalendarze Ćwiczenie na dwa kalendarze ma na celu usprawnienie akomodacji oka krótkowidzącego i zmiany ogniskowej. odszukując ją w kolejnych słupkach (np. 16 itd. na wpół w rzeczywistości cyferek normalnie niedostrzegalnych. przez co nasz wzrok nie wytęża się i pozostaje rozluźniony. gdyż wyostrzone widzenie wcześniej. a potem po coraz bliżej od siebie leżących miesiącach. w takiej odległości. W celu zapoznania się z małym kalendarzykiem przy zachowaniu jednoczesnego dynamicznego relaksu wzroku wykonaj następujące ćwiczenie: Postaw kalendarzyk na podwyższeniu. tak aby widzieć cyferki na granicy ostrości. zamieszczonej w książce “Naturalne leczenie wzroku". Co pewien czas wykonuj przerwę na zasłanianie. gdyż jest równie łatwa do zlokalizowania — na końcu słupka. ku naszemu zdziwieniu bardzo łatwe stanie się rozpoznawanie cyferek z odległości. a co dwie. Najpierw jak najdalej po przekątnych. czy ten obraz jest podpowiadany przez umysł.). trzy przerwy spójrz na nazwę miesiąca i dokonaj analitycznego patrzenia np. że wiesz jak wygląda “l" pomimo niewyraźnego obrazu będzie to stosunkowo proste zadanie. To samo powtórz z cyfrą 30 i 31. a która 31.podobnie jak cyfry na nim wydrukowane. w którym się ona znajduje (podobnie z innymi literami). która cyfra to 30. jak i . czy później zostanie i tak przyswojone przez wzrok. z której przy pierwszej próbie wydawałoby się niemożliwe dostrzeżenie czegokolwiek na tak małym kawałku kartonika. gdyż usytuowana jest po lewej stronie na początku słupków z dniami miesiąca. Dzięki temu. Spróbuj zobaczyć cyfrę “l" w pierwszym miesiącu np. żeby cyferki oznaczające kolejne dni miesiąca stały się lekko rozmazane i nieostre. 7. To że nie widzisz. Jednakże nasz umysł i nasza pamięć podpowiadają nam kształt poszukiwanych cyferek. w styczniu. czy 31 (29-28) nie ma najmniejszego znaczenia. a następnie przybliż się do kalendarzyka. W takich kalendarzykach jedynkę jest z reguły najłatwiej odnaleźć. potem po prostych możliwie daleko. nie zatrzymując wzroku na żadnej z nich na dłużej niż i sekundy. Teraz ćwicz przerzucanie spojrzenia z dowolnie wybranej cyfry miesiąca. Należy je wykonywać zarówno dwojgiem oczu.). Wykonaj relaks przez zasłanianie. Można także stosować odpowiednie ćwiczenia z tablicą Snella (np. chodzi o ruch oczu. Nie ma tutaj znaczenia fakt. Następnie zacznij przerzucać spojrzenie po jedynkach kolejnych miesięcy.

Początkowo przezwyciężenie tego oporu wydaje się niemożliwe i lepiej jest zdobyć się na cierpliwość i przerwać ćwiczenie. że masz "kalendarz" zarówno duży. jak i z jednym okiem zasłoniętym (na zmianę). jak i mały. Jeżeli nie jest to możliwe należy kogoś poprosić. Jeśli żadna z tych możliwości nie wchodzi w rachubę. mogą być próby czytania podejmowane z większej niż zazwyczaj odległości (i bez okularów). Zamknij oczy i odpręż się. Mały kalendarzyk trzymaj na tyle blisko oczu. Wielu ludziom ćwiczenie to może wydawać się przesadnie dokładne i z tego powodu osoby te odczuwają przed nim podświadomy opór. należy zrobić przerwę na zasłanianie. a więc z okien autobusu. Stopniowo zwiększaj odległość od dużego kalendarza. który powinien znajdować się na wysokości oczu w odległości będącej granicą “ostrego" widzenia. Korzystnym urozmaiceniem w rekonwalescencji krótkowidzów. pamiętaj o prawidłowym oddychaniu. Należy ćwiczyć tak często jak to jest możliwe (3-10 razy dziennie). Zakładamy. Czarną kartkę przypinamy do ściany i na jej środku mocujemy jedną z białych kartek ze znakiem X. Popatrz na duże “l" na małym kalendarzu. by w trakcie jego wykonywania odczytywał nam pomału zamieszczony poniżej opis — do czasu. Tekst tego ćwiczenia warto nagrać sobie na taśmę. a gdy to już nie pomaga. warto przed rozpoczęciem ćwiczenia nauczyć się go na pamięć. także w warunkach codziennego życia. zakończyć ćwiczenie. jednakże bez przesadnego forsowania się. Można także zastosować metodę kilkukrotnego obejrzenia tego samego filmu w kinie. Usiądź na przeciw “kalendarza dużego". przy stopniowym (co kolejny seans) przesuwaniu się o kilka rzędów krzeseł do tyłu. Przy pierwszych objawach zmęczenia i napięcia w oczach. zarówno równocześnie dwojgiem oczu. z wymalowanym czarnym flamastrem znakiem X na środku każdej znich. przy zachowanym stanie dynamicznego odprężenia. aby cyfry były wyraźnie widoczne. Ćwiczenie to bowiem składa się z wielu szczegółowych instrukcji i jedynie dokładne ich wykonanie może zagwarantować sukces.z jednym zasłoniętym. praktykowanie techniki “Błysku". a następnie spójrz na dużą jedynkę z dużego “kalendarza". Swobodne patrzenie Do wykonania tego ćwiczenia1 potrzebne są dwie kartki papieru formatu A5. Powtarzaj to ćwiczenie z kolejnymi cyframi. gdyż techniki stosowane przy napiętym i zmęczonym wzroku nie są skuteczne. aż dokładnie opanujemy jego wykonanie. czy tramwaju. niż kontynuować je czując wzrastające . oraz czarna kartka papieru formatu A4.

Kręcimy dziesięć razy głową i wydaje się. na przkład zastosować podkład muzyczny w tle . odsuwamy ją od siebie maksymalnie. Również kartka na ścianie powinna sprawiać wrażenie jakby poruszała się w kierunku przeciwnym do ruchów głowy. Ćwiczenie można wykonywać stojąc lub siedząc. gitarę klasyczną lub muzykę barokową. Ponownie widzimy białą kreskę. Teraz kierujemy wzrok na kartkę na ścianie i powtarzamy śledzenie górnej krawędzi kręcąc łagodnie dziesięć razy głową — w efekcie krawędź się rozjaśnia. Korzystnie jest wprowadzić element odprężający w trakcie wykonywania tego ćwiczenia. że kartka przesuwa się pionowo w przeciwną stronę. przy czym wzrok powinien przesuwać się po lewej krawędzi kartki. następnie głęboko oddychamy i mrugamy. Koncentrujemy wzrok na literze X znajdującej się na kartce trzymanej w ręku. Drugą kartkę papieru ze znakiem X trzymamy w ręku. lewa krawędź dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia.napięcie i złość. Wydaje się. Następnie ustawiamy kartkę trzymaną w ręku tak by widzieć ostro znak X (normalny wzrok: — ca 35 cm. że na krawędzi kartki powstaje bardzo jasna pionowa kreska. Powinno się przy tym wydawać. tak aby znak X wydawał się już lekko rozmyty. Następnie . Teraz widzimy to. Następnie unosimy rękę z drugą kartką papieru nieco poniżej linii oczu. co również powinniśmy dostrzec przy omiataniu wzrokiem kartki trzymanej w ręku. Utrzymując rytmiczny ruch głowy przenosimy wzrok na lewą krawędź białej kartki umocowanej na czarnym tle na ścianie. Oddalamy się od kartki na ścianie dokładnie na odległość granicy ostrości naszego wzroku. Kartka w ręce. Prowadzimy czubek nosa delikatnie z lewa na prawo i z prawa na lewo wzdłuż poziomej krawędzi. nie odrywając wzroku od znaku X. Na ścianie na wysokości oczu mamy kartkę czarnego papieru na której centralnie jest usytuowana biała kartka z czarnym znakiem X. Jest to dowód na prawidłowe wykonanie ćwiczenia. Następnie kartka na ścianie — powtórzenie dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. Teraz otwieramy oczy i rozpoczynamy ćwiczenie z górną krawędzią. Przy każdym następnym wykonaniu z pewnością uda się posunąć o krok naprzód. Zmieszczona poniżej szczegółowa instrukcja jest pomyślana dla krótkowidzów. szybkim ruchem przywodzimy ją do samego nosa. Jeśli jesteś dalekowidzem — przeczytaj szczegółowy aneks zamieszczony na końcu opisu. Powtarzamy całe ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach. gdyż dalekowidze wykonują to ćwiczenie dokładnie odwrotnie. a następnie.) i poruszamy głową lekko w górę i w dół. aż do pełnego wyprostu ręki. Ćwiczenie z przesuwaniem powtarzamy również dziesięciokrotnie. Oddychamy głęboko i mrugamy oczkami. Utrzymujemy ruch głowy.spokojne odprężające utwory na harfę. Ćwiczenie powtarzamy dziesięć razy. że kartka przesuwa się w przeciwnym kierunku. Czubkiem nosa zakreślamy dziesięciokrotnie jej lewą krawędź.

Następnie w identyczny sposób postępujemy z kartką na ścianie. Zazwyczaj ostre widzenie znaku X na ścianie osiąga się na mniej niż jedną sekundę. Otwieramy oczy i kilka razy mrugamy. nieprawidłowe nawyki świadomego postrzegania (i niepostrzegania). z rzadka dłużej niż kilka sekund. by na koniec odtworzyć to ćwiczenie przy zamkniętych oczach. Jeśli w tym momencie nie możemy sobie wyobrazić ostrego. by spojrzeć na znak X trzymany w ręku. utrzymując jednak skręty głowy w lewo i w prawo. Znak widziany przed zamkniętymi oczyma powinien być intensywnie czarny. Teraz otwieramy oczy. Otwieramy oczy i omiatamy wzrokiem (i końcem nosa) wszystkie cztery krawędzie kartki trzymanej w ręku — przez cały czas utrzymując ruch głowy z prawa na lewo i z powrotem. Powinno się wydawać. Jeżeli jednak udało się ostro i wyraźnie wyobrazić sobie głęboko czarny znak X przed oczami. Nie zapominamy przy tym o głębokim. Następnie otwieramy. Zamknij oczy i wyobraź sobie ten znak z taką dokładnością. możemy zacząć od początku lub przełożyć wykonanie tego ćwiczenia na następny dzień. oczy rzucając przelotne spojrzenie na znak X znajdujący się na kartce trzymanej w ręku.zamykamy oczy i powtarzamy to w pamięci. lepiej ćwiczenie przerwać. przechytrzając tym samym dotychczasowe. Powtarzamy całość omiatając wzrokiem dolną krawędź kartki trzymanej w ręku. Powtarzamy dziesięć razy. Jeśli udało się osiągnąć przebłysk ostrego widzenia. Jeśli mamy kłopoty z przypomnieniem sobie dokładnego obrazu znaku X. kręcąc przy tym dalej głową. Nie należy się jednak denerwować — stosujemy krótki relaks — na przykład ćwiczymy krótkie kołysanie i jeśli mamy ochotę. Powinniśmy go zobaczyć równie ostro i wyraźnie. Ważne jest przy tym. otwieramy ponownie na krótko oczy. spoglądając na znak trzymany w ręku. Zamykamy oczy i wyobrażamy sobie znak X znajdujący się na ścianie i w myślach sprowadzamy go bliżej. które poprzednio przy zamkniętych oczach byli sobie w stanie wyobrazić. że obramowana jaśniejszymi liniami kartka papieru każdorazowo przesuwa się w przeciwnym kierunku. Potem znowu powtarzamy to ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach i utrzymanych ruchach głowy. jest to dowodem na skuteczne przeprowadzenie ćwiczenia i jednocześnie podstawą do wyciągnięcia wniosku. Te mianowicie. Niektórzy widzą ostro jedynie fragmenty obrazu. lecz raczej na białej krawędzi lub poniżej. że jesteśmy w stanie ponownie nauczyć się odprężonego i swobodnego patrzenia. głęboko czarnego znaku X przed oczyma. wyraźnego. Aneks dla dalekowidzów . by nie koncentrować spojrzenia bezpośrednio na znaku. na jaką jesteś w stanie się zdobyć. spokojnym oddychaniu. Następnie to samo wykonujemy z dolną krawędzią kartki umocowanej na ścianie. otwieramy je i przelotnie patrzymy na znak na ścianie. Zamykamy oczy i końcem nosa rysujemy czarny znak w powietrzu.

Dla dalekowidzów sposób wykonywania tego ćwiczenia jest zasadniczo identyczny, jednak z jedną ważną różnicą: dalekowidz ustawia się w takiej odległości od ściany, by znak X widzieć ostro i wyraźnie, natomiast znak X trzymany w ręku przybliża do granicy ostrości wzroku tak, aby był rozmyty i niewyraźny. Na koniec ćwiczenia należy spojrzeć na kartkę trzymaną w ręku — ostry i wyraźny znak X jest dowodem, że ćwiczenie się powiodło.

ROZDZIAŁ 11 DALEKOWZROCZNOŚĆ
Hipermetropia, albo nadwzroczność. Jest to wada, w której oko wykazuje tendencję do ogniskowania obrazu poza siatkówką. Z reguły nie stanowi problemu przy niewielkich wadach i może być przezwyciężona za pomocą akomodacji. Większość ludzi rodzi się dalekowzrocznymi. Przyczyny powstawania tej wady nie są dobrze zrozumiane, podobnie jak wszystkie inne zagadnienia związane z problemami widzenia. Najczęściej wymienianą przyczyną jest niedostateczna długość gałki ocznej, inne możliwości to odklejenie siatkówki, niedostateczna ako-modacja itd. itd. W wymiarze psychicznym nadwzroczność jest rodzajem zdystansowania się od czasu teraźniejszego i kwestii ważnych tu i teraz. Dalekowzroczność może być także rodzajem patrzenia poprzez filtr lęku. Uwaga dalekowzrocznych jest kierowana w przyszłość i na zewnątrz. Wadę dalekowzroczności można podzielić na dwa rodzaje: Hipero-pia, która występuje u młodych ludzi i trwa do późnej starości, oraz presbiopia inaczej zwana starczowzrocznością, występującą i ujawniającą się u ludzi po czterdziestce, a nawet później. Zgodnie z doświadczeniami i pozytywnymi wynikami stosowania sztuki świadomego widzenia przez dr Batesa i jego następców można stwierdzić, że wszystkie formy dalekowzroczności można częściowo, lub całkowicie doprowadzić do stanu normalnego widzenia. O tym jak bardzo wady wzroku mogą wpływać na cały organizm człowieka, niech świadczy fakt, że hiperopia (dałekowzroczność) bardzo często wywołuje złe samopoczucie i bóle w okolicy skroniowej, zaś gdy jest połączona z chociażby minimalnym zezem rozbieżnym np. w jednym oku, staje się przyczyną bólów i zawrotów głowy oraz nudno-ści. Sztuczne soczewki i lekarstwa mogą czasami zmniejszyć powyższe dolegliwości, ale notowane są przypadki wieloletniego występowania wymienionych objawów, które zostały usunięte dopiero wraz z przyczyną tzn. po skutecznym zastosowaniu metody reedukacji

wzroku dr Batesa. Presbiopia, czyli starczowzroczność jak sama nazwa wskazuje, zwykło się uważać za jeden ze skutków ubocznych ogólnego starzenia się organizmu i postępującego pogorszenia się funkcjonowania wszystkich organów człowieka. Z drugiej strony rzecz ujmując, żyje znaczna liczba osób w podeszłym wieku, które nie zgłaszając potrzeby noszenia okularów, przeczą tezie nieuchronnego pogarszania się wzroku, wraz z postępującym wiekiem. Jakkolwiek trudno zaprzeczyć tezie, że w podeszłym wieku następuje w mniejszym, lub większym stopniu utwardzenie się i zmętnienie soczewki oka, jak również pogorszenie stanu mięśni gałki ocznej, to należy stwierdzić, że techniki metody dr Batesa stanowią skuteczne antidotum, na te niekorzystne zmiany. W reedukacji stanu dalekowzroczności, w tym przypadku hipero-pii, pomocne są wszystkie techniki i ćwiczenia, które wprowadzają oczy i umysł w stan dynamicznego relaksu, a więc: zasłanianie, bujanie, ćwiczenia zwiększające ruchliwość wzroku, ćwiczenie “błysku" na bliską odległość. Do tych wymienionych i opisywanych już ćwiczeń konieczne jest dołączenie ćwiczeń w wyobraźni, oraz technik usprawniających refrakcję i “focusing" (czyli centralną fiksację). Techniki usprawniające refrakcję są analogiczne do tych, które zostały opisane w rozdziale o krótkowzroczności, tylko jakby “odwrócone" w drugą stronę. Na przykład: spoglądamy na duży “kalendarz" z dużej odległości, tak że jest wyraźnie widoczny, a następnie przerzucamy spojrzenie na mały kalendarzyk trzymany na granicy nieostrego widzenia. Oczywiście w obu przypadkach chodzi o odnalezienie tej samej cyfry. Większość ćwiczeń z kalendarzem opisanych w rozdziałach o usprawnieniu ruchu oka, oraz o krótkowzroczności można wykonywać z powodzeniem, z tym, że te dotyczące krótkowzroczności należy niejako przestawić o 180 stopni dla potrzeb dalekowidza. Jak należy przestawiać ćwiczenia przedstawię na pierwszym przykładzie ćwiczenia wyobraźni. Tak jak krótkowidz, stojący na wyobrażonym wiadukcie kolejowym obserwował oddalające się po niekończącym się torze pociągi, znikające za horyzontem, tak dalekowidz powinien obserwować nadjeżdżający i zbliżający się do niego z bardzo daleka pociąg, który w miarę jak się przybliża ujawnia coraz więcej szczegółów, włącznie z tymi najdrobniejszymi. Na przykład: jednym ze szczegółów może być coraz wyraźniej i bliżej widoczny reflektor pociągu, który najpierw jest białą (nie zapaloną) plamką, później daje się w nim wyróżnić metalowe obramowanie i płaskie okrągłe szkło, później można dostrzec za szkłem żarówkę, a w tej żarówce wyróżnić druciki podtrzymywane przez bardziej sztywne pręciki. I tak dalej, ze wszystkimi dostrzegalnymi elementami. Ważne, żeby pociąg się

zbliżał, a w miarę jego zbliżania się nie zmniejszała się ostrość i wyrazistość “widzenia". Sposób widzenia dalekowidza powoduje, że czytany przez niego tekst, sprawia wrażenie szarego i niewyraźnego. W wyniku stosowania podstawowych metod sztuki świadomego widzenia takich jak zasłanianie, słoneczne kąpiele, bujanie, ćwiczenia usprawniające ruchomość wzroku, w sposób pośredni ten stan rzeczy ulega zmianie. Na poprawę tej wady w sposób bezpośredni wpływamy poprzez zastosowanie technik ćwiczenia w pamięci i w wyobraźni. Metoda pracy z “kalendarzami" dalekowidza powinna wyglądać następująco: Wybierz jedną z dużych cyfr, lub liter dużego kalendarza, zamknij oczy i rozluźnij się. Zwróć uwagę na intensywność czerni druku i zauważ, że ten sam kolor, z taką samą intensywnością, został zastosowany przy druku małego “kalendarza", które są widzialne jako szare i niewyraźne. Teraz wyobraź sobie którąś z małych liter, lub cyfr, małego “kalendarza" i postaw na szczycie tej dotychczasowo szarej literki (lub cyferki) czarną kropkę, na dole tego znaku umieść taką samą, a może (jeśli to możliwe) jeszcze czarniejszą kropkę. Przejedź swoim wewnętrznym okiem wyobraźni po tej literce z góry na dół i z dołu do góry kilkakrotnie. Czarne kropki na dole i na górze powinny rozmazywać się po kształcie litery, powodując jej coraz głębsze zaczernienie. Po pewnym czasie mała literka (cyferka) w wyobraźni powinna być wyraźnie widoczna, przekształcić się z szarej i rozmazanej w kontrastujący z białym tłem czarny symbol, przy nie zmienianiu swej wielkości. To ćwiczenie w wyobraźni spróbuj powtórzyć w rzeczywistości z jedną z literek, lub cyfr małego “kalendarza". Być może będziesz widział wyraźnie tylko przez krótki moment, po czym widok cyfry ulegnie ponownemu rozmazaniu. Wtedy powtórz ćwiczenie w pamięci i wyobraźni. Ćwicz 10-20 razy. Następne ćwiczenie jest w pewnym sensie odwrotnością poprzedniego i polega na wyobrażeniu białej przestrzeni, która pozostaje pomiędzy czarno odwzorowanymi formami liter. Spróbuj na chwilę, w wyobraźni skoncentrować się na czerni liter, czy cyferek małego “kalendarza", następnie przerzuć wzrok twojej wyobraźni na białą przestrzeń, która znajduje się wewnątrz litery, czy cyfry, a także zaobserwuj białe tło pomiędzy, oraz pod i ponad literami. Staraj się wyobrazić te białe przestrzenie jako coraz bielsze i coraz jaśniejsze. Bielsze niż mogą być w rzeczywistości. Po krótkiej koncentracji na efekcie pogłębionego dostrzegania bieli tła pomiędzy i

wewnątrz liter, otwórz oczy i kontynuuj ćwiczenie postrzegania białego tła na małym “kalendarzu" pomiędzy, wewnątrz, ponad i pod cyframi, czy literami. Zauważ, czy podczas tego ćwiczenia pogłębiła się automatycznie czerń niejako pomijanych liter i cyfr, oraz czy dostrzegasz kontrast na granicy czarnego druku i białego tła. Ćwiczenia polegające na dostosowywaniu umysłu i oczu do zmiany refrakcji, ogniskowej przy oglądaniu przedmiotów z bliskiej i dalekiej odległości są przydatne i pożyteczne zarówno dla krótko- jak i dla dalekowidzów i zostały opisane w poprzedniej części poświęconej ćwiczeniom na krótkowzroczność. Starczowzroczność, jak wynika z doświadczeń osób stosujących metodę dr Batesa, jest uleczalna i większość osób stosujących tę metodę zanotowało znaczną poprawę jakości widzenia, aż do uzyskania stanu normalnego widzenia. Starczowzroczność, której przejawem jest niemożność wyraźnego i dokładnego widzenia blisko ustawionych przedmiotów, powinna być reedukowana poprzez stosowanie niemalże wszystkich technik sztuki świadomego widzenia, dobieranych według indywidualnych potrzeb i upodobań (oprócz tych na krótkowzroczność). Oprócz technik opisanych powyżej, poprawiających jakość widzenia w przypadku dalekowzroczności, warto w tym przypadku położyć nacisk na ćwiczenia polepszające warunki i możliwości czytania. W warunkach uzyskania (poprzez odpowiednie ćwiczenia) umiejętności osiągnięcia i utrzymania stanu dynamicznego odprężenia zmysłu wzroku, staje się możliwe (początkowo przez krótki okres czasu) rozpoznawanie i czytanie liter bez pomocy okularów. Ponieważ takie czytanie może szybko okazać się męczące, gdy tylko pojawi się napięcie, należy natychmiast przerwać ćwiczenie i wykonać relaks poprzez zasłanianie. Uwaga! Nigdy nie należy wykonywać ćwiczeń w stanach napięcia zmysłu wzroku i zmęczenia. Niezbędnym warunkiem skuteczności ćwiczeń jest wykonywanie ich w stanie dynamicznego odprężenia! Próby czytania tekstu poprzez “wysilanie" wzroku, jego wytężanie i napięcie mogą spowodować nawet pogorszenie się wady. Tak więc podczas prób czytania tekstu bez okularów, należy robić częste przerwy w celu zasłaniania, nasłoneczniania i bujania. Ćwiczenie czytania należy wykonać w następujący sposób: Przeprowadzamy serię ćwiczeń relaksujących narząd wzroku, po czym umieszczamy książkę z drobnym drukiem, w bardzo dobrze oświetlonym miejscu. Patrz na stronę spokojnie, bez najmniejszego wysiłku, równomiernie oddychając i nie zapominając o mruganiu oczyma.

czytanki dla dzieci) i starając się zachować sposób widzenia w stanie dynamicznego odprężenia przeczytaj jeden-dwa wersy. godne polecenia są następujące techniki. wymawiaj liczby w górnych połówkach pierwszego rzędu domina. odprężenie. Wykonaj krótkie zasłanianie. Okulary usztywniaj ą rogówkę w takim akurat zmienionym stanie w jakim znajdowała się w chwili badania u okulisty. ROZDZIAŁ 12 ASTYGMATYZM Astygmatyzm występuje wtedy. jak to jest możliwe. Należy pamiętać.Pozwól oczom wędrować wzdłuż białej przestrzeni pomiędzy liniami druku. Stopniowo zwiększaj skalę trudności. lub słowa stały się bardziej widoczne. ani żaden inny rodzaj wyczynu. 30 cm. Obok w odległości ok. patrząc na te dwie oddzielone na odległość granicy ostrego widzenia. Dla astygmatyka nauczenie się sztuki pasywnego i dynamicznego relaksu wzroku i takiego właśnie sposobu widzenia. po odłożeniu na bok okularów. by były widoczne. które już zostało opisane. albo przykleić. a następnie w dolnych. Początkowo trzymaj książkę w wyprostowanych rękach i stopniowo ją przybliżaj do odległości ok. a następnie w kolejnych rzędach. Promienie świetlne przechodzące przez to zniekształcone środowisko skupiają się w sposób nieprawidłowy. Stan ten w wielu przypadkach nie jest stały i podlega wahaniom. gdy promień krzywizny rogówki nie jest równy we wszystkich południkach. Przebiegaj wzrokiem po białych pasach tak jakbyś czytał te linie. można je do czegoś prowizorycznie przymocować. po czym tak szybko. nie próbuj ich jeszcze czytać! Jeżeli w trakcie ćwiczenia jakieś słowo staje się bardziej widoczne. Jeżeli w trakcie tego ćwiczenia litery. Ustaw na wysokości wzroku (np. weź książkę z dużymi literami (np. Nie próbuj widzieć liter czy słów. że nie są to zawody sportowe. Dla osób astygmatycznych najlepsze są ćwiczenia z zakresu ćwiczeń poprawiających ruchliwość wzroku. zaś w tym przedziale ćwiczenia z dominem. Co pewien czas rób przerwy na zasłanianie i kąpiel słoneczną. Oprócz ćwiczenia. na brzegu stołu) trzy poziome rzędy domina po 8-10 sztuk w rzędzie. wydaje się być jedyną alternatywną drogą prowadzącą do poprawy stanu narządu wzroku. dlatego trzeba . jak oddech. nie zapominając o podstawowych warunkach. Następnie oddal się od kostek domina. wszystkie tak. mruganie. wymagające zaopatrzenia się w komplet domina o możliwie największym zestawie kostek. po czym w górnych i dolnych połówkach na przemian. 30 cm postaw luzem dwie kostki.

Siadamy naprzeciwko w zasięgu naszego widzenia i rozpoczynamy “bujanie" oczami. Oczy swobodnie przesuwają się z jednej kostki domina na drugą. najlepiej jest to wykonać w jednym “przejeździe". Trzymając kostki domina w dogodny sposób przed oczami. Sprawdź. odpowiednio poruszając głową także w górę i w dół. Trzymając kartonik 8-10 cm przed oczami. to na górne połówki. rozpoczynamy pionowy ruch kostkami domina. Być może to ćwiczenie jest śmieszne. zabawne. Zastosuj modyfikacje polegające na spoglądaniu na kostki po przekątnej. Następnie robimy to samo z dolnymi połówkami. kartonik w górę — głowa w dół. przekręć głowę w lewą stronę i na odwrót. gdy kartonik z dominem przesuwa się w prawo. od końca do końca. Nie należy starać się dostrzegać pojedynczych kropek. policz ilość kropek w 3. Należy spróbować podczas tego ruchu policzyć liczby górnych połówek. tym razem pionowo. tak szybko jak to jest możliwe z lewej strony rzędu na prawą. ale w rytmie przeciwnym tzn. oddychamy równo i swobodnie i równie swobodnie mrugamy. to na dolne. A oto jeszcze jedno proste ćwiczenie wpływające na poprawę ruchliwości wzroku. tak upośledzoną u osób astygmatycznych. W ten sposób przesuwające się kropki domina tworzą przed oczami mniej lub bardziej nieprzerwaną linię. poruszaj nim poziomo tam i z powrotem w zakresie ruchu 15-20 cm. Po jednej-dwóch minutach należy zmienić kierunek na pionowy. w górę i w dół. ale wbrew pozorom wymienione tutaj ćwiczenia pomogły wielu osobom dotkniętym astygmatyzmem. tak aby można było je trzymać i poruszać w powietrzu. W czasie. w odległości 8-10 cm. Po każdym rzędzie wykonaj zasłanianie. Przejedź teraz wzrokiem jeszcze trzy razy i . Trudniejsza wersja tego ćwiczenia wymaga przytwierdzenia rzędów domina do jakiegoś podłoża (np. po prostu należy rozluźnić wzrok i poddać się widokowi jaki się sam ukazuje. 6. Pomyłki nie mają istotnego znaczenia. 12 kolejnych połówkach domin itd. karton). praktycznie jest to niemożliwe. Jaka jest suma górnych połówek? A jaka dolnych? Teraz popatrz na pierwszą kostkę i spróbuj przypomnieć sobie jakie liczby są na górnych połówkach kostek następnych. może sprawiać wrażenie niepoważnego. a wrażliwe osoby z poważnym astygmatyzmem przyprawiać o chwilowe nudności. lub zawroty głowy.zachować zrelaksowany umysł i wzrok. 12 kostek domina ustawiamy na krawędzi stołu.

nie chodzi tutaj o pamięć. Zasłaniaj każde z oczu osobno i sprawdź czy jest różnica w widzeniu poszczególnymi oczami. ale o twój wzrok. można nawet zostawić rysunek czarno-biały. Podkreśl każdą “szprychę" koła pomarańczowym pisakiem i wypełnij przestrzeń pomiędzy szprychami kolorem żółtym. albo patrzeć na “lustro" z boku. abyś mógł rozróżnić większość linii bez okularów. Jasne kolory pomagają uaktywnić umysł i stymulują wszystkie meridiany oka. Popatrz teraz na linie blisko środka. ale my proponujemy użycie koloru jasno żółtego i jasno pomarańczowego.sprawdź w pamięci jakie są kolejne liczby w dolnych połówkach kostek patrząc na pierwszą kostkę w rzędzie. Powtórz to samo z dolnymi i górnymi połówkami na raz. albo ziewnąć. Wewnętrzne koło pozostaw białe. Wykonaj przez minutkę. czy o stopień z matematyki. Spróbuj pomrugać. Rysunek nr 3 należy dwukrotnie powiększyć na dobrej jakości kserografie i pokolorować fluoryzującymi pisakami służącymi do podkreślania tekstu. Teraz rysunek jest podobny do tęczówki. Zapamiętaj co widziałeś w każdym z tych przykładów. LUSTRO DO LECZENIA ASTYGMATYZMU “Lustro" jest niezastąpionym narzędziem pomocnym w leczeniu przypadków astygmatyzmu. Próbuj patrząc obwieść spojrzeniem wewnętrzne i zewnętrzne koło. Spróbuj przejść wzrokiem poza koło. Zawieś go na oknie na wysokości oczu i odsuń się na taką odległość. Nie przejmuj się błędnymi wynikami. . że linie w niektórych kierunkach wydają się być ciemniejsze niż w innych. Wykonaj następujące doświadczenia: spróbuj poruszać głową. albo dwie palming. Kolory nie są najważniejsze. Co zauważasz? Jeżeli jesteś astygmatykiem stwierdzisz.

Powtarzaj sobie. Możesz używać go jako narzędzia działającego na zasadzie sprzężenia zwrotnego. Mrugaj i oddychaj w naturalnym rytmie. a odległości pomiędzy nimi identyczne. Możesz także zauważyć. W niektórych przypadkach można stwierdzić. że linie poziome wydają się być dla ciebie ciemniejsze. wówczas nadal niektóre spośród linii będą ciemniejsze od innych. Powiedzmy. aby ciemniejsze stały się linie pionowe.Diagram do ćwiczenia “lustro". Jeżeli jesteś “typowym" astygmatykiem. rozluźnienia się i kilku głębszych oddechów. Jeżeli twoje okulary nie korygują prawidłowo astygmatyzmu. Ćwiczenia z “lustrem" Lustro do leczenia astygmatyzmu daje bezpośredni i pełny obraz twojej wady. Znajdź linię. linie poziome powinny wydawać się wyraźniejsze i ciemniejsze od linii pionowych. Twoim zamiarem jest sprawić. jakie uda ci się uzyskać i jakie nauczysz się wytwarzać będą się natychmiast odbijać. że przestrzeń pomiędzy liniami zbliżonymi do poziomu jest większa niż odległości pomiędzy pionowymi “szprychami". Jeżeli twoje okulary w pełni korygują astygmatyzm. Zacznij od zdjęcia sztucznych soczewek. że wewnętrzne koło nie jest idealnie okrągłe. wówczas wszystkie linie powinny być równie czarne. Spróbuj popatrzeć na “lustro" w swoich okularach. która jest najbledsza i poruszaj okiem powoli i dokładnie w górę i w dół tej linii wyobrażając sobie. że jesteś . że staje się ona coraz ciemniejsza i czarniejsza. Lustra — w którym wszystkie zmiany.

że techniki dynamicznego i pasywnego relaksu mogłyby być źle zastosowane i wykonane. że linia w dowolnie wybranym przez ciebie kierunku jest ciemniejsza od pozostałych ale twoim celem jest uczynienie ich wszystkich równie ciemnymi. to znaczy rozbieżność jednego lub obu oczu. następnie weź ołówek i trzymaj go . jaki efekt na twój wzrok ma zabawa z kółkiem. ale że następujące po nich ćwiczenia mogłyby być wykonywane przy nie usuniętym w dostatecznym stopniu napięciu zmysłu wzroku. że linia staje się coraz to ciemniejsza. Huxley'a “The Art of Seeing": Zrelaksuj się poprzez zakrycie dłońmi oczu. Nie znaczy to. Kluczowym zagadnieniem jest zrelaksowanie twoich oczu na tyle na ile potrafisz. Pomocne jest także zawieszenie kółek w pracy. Być może zechcesz rozpocząć to ćwiczenie od masażu twarzy wokół oczu i kilku minut palmingu. często niedostrzegalna wada wzroku. Mała. nawet w najcięższych przypadkach schorzeń wzroku. możesz także sprawdzić rzutem oka za okno. Jeżeli jesteś bliskowzroczny. Podkreślić jednakże należy. aby w czasie przerw w pracy można było wykonać serię ćwiczeń i sprawdzić co w rzeczywistości dzieje się z oczami. Oto bardzo dobry przykład ćwiczenia stosowany w przypadku zeza opisany w książce A.zrelaksowan(a)y (oby tak było naprawdę) i wyobrażaj sobie. to warto zawiesić kółko w oknie. że metody i ćwiczenia relaksu zarówno pasywnego jak i dynamicznego są ze wszech miar zalecane. ROZDZIAŁ 13 ZEZ Dla osób z bardziej skomplikowanymi rodzajami zeza. Po pewnym czasie praktyki. wrażenie odczuwania dynamicznego relaksu może być mylnie zinterpretowane i niewłaściwie zastosowane. z bólem głowy i nudnościami włącznie. Wówczas te ćwiczenia nie polepszyły sytuacji praktykującego sztukę świadomego widzenia. zarówno jak chodzi o napięcie zmysłu wzroku. aby uzyskać większy kontrast pomiędzy czernią i fluoryzującymi kolorami twojego “lustra". niezbędna jest pomoc wykwalifikowanego instruktora. jak i ogólnego samopoczucia. będziesz w stanie sprawić. “Lustro" astygmatyczne pozwoli ci przekształcić twoje zwyczajowe wzrokowe zniekształcenia w taki sposób. gdyż przy tego rodzaju wadach. nieznaczne zaburzenie równowagi mięśni oczu może być przyczyną złego samopoczucia. że będą one pracować z korzyścią dla ciebie. w domu.

przy czym odległość między tymi dwoma obrazami ołówka powinna zostać trochę zwiększona. potem spojrzeć ponownie przez szczyt ołówka na jakiś oddalony przedmiot w drugim końcu pokoju. Należy wykonać to pół tuzina razy. “odpuścić sobie" i wyobrazić. jakby były oddalone od siebie o około dziesięciu centymetrów. po czym ponownie otwórz oczy i zweryfikuj swoją wyobraźnię. W związku z tym. Gdy to zostanie już osiągnięte. Po czym przybliżaj ołówek coraz bliżej siebie normalnie mrugając oczami. Te dwa obrazy ołówka będą sprawiały teraz wrażenie ruchu w przeciwnym kierunku do ruchu głowy. Gdy oczy pozostają skupione na tym oddalonym obiekcie. że ołówki są jeszcze dalej od siebie oddalone. będą teraz sprawiały wrażenie (oczywiście jeśli twój obraz wyobraźni był czysty i dokładny) dalej od siebie oddalonych. Ćwiczenie to można powtarzać często w przeciągu całego dnia. to należy zacząć bujać delikatnie z jednej na drugą stronę głową. gdzie występuje brak równowagi mięśni. te dwa ołówki będą wyglądały. spokojnie i regularnie mrugając oczyma i oddychając. Rób to dalej. Dla równolegle ustawionych oczu. dystans między dwoma obrazami ołówka okaże się dużo mniejszy. to zmień jego pozycję z poziomej na pionową. że będą odpowiadały obrazom rzeczywiście oddalonych obrazów ołówka. to oczy automatycznie zmierzać będą do takiego położenia. należy zamknąć oczy. jeśli . z czubkiem skierowanym w stronę nosa. Ale tam.) Gdy te dwa obrazy będą widziane zbyt blisko siebie. (A jeśli chodzi o silnego zeza. tak jak to robimy zazwyczaj — i oczywiście nie przestawać patrzeć na ten oddalony przedmiot. l znowu zamknij oczy i powtórz ten cały proces. ołówek umiejscowiony bliżej oczu będzie sprawiał wrażenie rozdwojonego. aż do czasu. na wysokości oczu. poprzednio widziane w mniejszym odstępie. Kiedy ołówek będzie już blisko twarzy. to zjawisko to w ogóle nie da się zaobserwować. trzeba przesuwać szybko uwagę ze szczytu do jego podstawy. tym razem wyobrażając sobie jednak. gdy obydwa obrazy będą od siebie mniej więcej tak oddalone. gdy otworzymy ponownie oczy i spojrzymy jeszcze raz w rzeczywistości na ten oddalony przedmiot. że ciągle jeszcze patrzymy na ten oddalony przedmiot. ale zachowają swoją odległość od siebie. to te dwa obrazy ołówka. w którym będą mogły zaopatrzyć umysł w środki do widzenia właśnie takiego obrazu. Trzymaj go tak bezpośrednio na wysokości nosa po prawej jego stronie w odległości około dziesięciu centymetrów od twarzy. Gdy wyraźnie wyobrazimy sobie normalny obraz.na odległość wyciągniętej ręki. Należy skupić się na ołówku i aby uniknąć wytrzeszczania oczu.

Kolejny rozdział prezentuje krótki esej autorstwa cytowanego już A. Czytanie. Przyswajając sobie następujące proste zasady. dzięki którym moglibyśmy to osiągnąć. wyraźne i nie wymagające wysiłku czytanie nie może być niestety osiągnięte. Pierwszą rzeczą. którą powinniśmy uczynić to zdać sobie sprawę. którego tak usilnie potrzebują. które okażą się o wiele wyraźniejszymi niż były w trakcie czytania. bez częstego odpoczynku i odprężenia się. Huxley'a dotyczący czytania. aby nieprawidłowo używać oczu i umysłu. a którego ich bezustannie pozbawiamy poprzez nawyki niewłaściwego używania. jak już to było wspominane jest niezmiernie trudną czynnością dla naszego wzroku. że podczas czytania bardzo chcemy osiągnąć cel. Po ponownym otworzeniu oczu spójrz na to słowo i znaki przestankowe. a długotrwałym następstwem będzie stopniowa poprawa dawno nabytych nawyków nierównowagi mięśni. i że takie usilne dążenie do wytyczonego celu jest tylko samoośmieszaniem się. lecz odprężenie i rozluźnienie mięśni. z pewnością dostarczymy naszym oczom i umysłowi odpowiedniego odprężenia: Pierwsza: Na końcu każdego lub co drugiego zdania zamykaj. W związku z tym. powinniśmy ograniczyć naszą niecierpliwość i zachłanność w celu dostarczenia oczom i umysłowi odprężenia. że kompletnie zaniedbujemy prawidłowe i naturalne metody. ale za to z największym stopniem sprawności intelektualnej. Często jest też praktykowane nawet przez kilkanaście godzin dziennie. Natychmiastowym rezultatem będzie nie zmęczenie. Niewłaściwe funkcjonowanie staje się nawykiem. Tak bardzo chcemy przeczytać jak najwięcej w możliwie jak najkrótszym czasie. dzięki której możemy zrealizować swój cel. Po tym możesz powrócić do . “Odpuść sobie" i wyobraź ostatnie przeczytane słowo i następujące po nim znaki przestankowe. Innymi słowy. Następnie. a przez to osłabiamy nasz wzrok. jakże ludzkie. na sekundę lub dwie. podczas każdego czytania. relaks jest jedną z elementarnych zasad. którym jest odczytanie jak największej ilości jakiegoś pisma w jak najkrótszym czasie i z możliwie najmniejszym stopniem zmęczenia. co może rodzić napięcia w organach wzroku i rzeź to powodować wady tego narządu.wprowadzeniem do niego będzie odprężenie poprzez przykrycie oczu dłońmi i towarzyszyć mu będzie swobodne mruganie i regularne oddychanie. dążenie do posiadania wytyczonego celu. musimy ograniczyć swoją niecierpliwość i intelektualną żarłoczność. ROZDZIAŁ 14 CZYTANIE Gdy jesteśmy dotknięci jakąś wadą wzroku. W początkowych etapach reedukacji wzroku. to szczególnie podczas czytania nachodzą nas silne pokusy. Zainteresowanie tym co czytamy pogłębia nasze. oczy.

swego zadania. Obserwuj je swym wewnętrznym okiem na płaszczyźnie białego tła. Po dwóch lub trzech powtórzeniach zakryj na chwilę oczy dłońmi i powróć do czytania. Piąta: Do pomocy lepszego czytania mogą zostać zaangażowane pamięć i wyobraźnia. Otwórz ponownie oczy. wpierw zamknięte. aby móc zakryć oczy dłońmi. używać tej metody. że przerwy te łatwiej i szybciej doprowadzą ich do celu. lub na jej prawym i lewym boku. Przerwij czasami czytanie. to spoglądaj na jakiś oddalony obiekt za oknem. elektryczną lampą. . które sobie poprzednio wyobraziłeś z zamkniętymi oczyma. Następnie wyobraź sobie. Szósta: w rozdziale poświęconym dalekowzroczności podano kilka sposobów. ale powinni oni zdać sobie sprawę z tego. Przesuwaj teraz uwagę z kropki na kropkę pół tuzina razy. zaś pewne specyficzne “upokorzenie" ich zniecierpliwienia okaże się prawdopodobnie bardzo budujące dla charakterów. Jeżeli natomiast czytasz przy świetle dziennym. że widzisz idealnie takie same kropki intensywnej czerni na tej prawdziwej literze i kilkakrotnie powtórz całe ćwiczenie. zakryj oczy dłońmi i możesz kontynuować czytanie. Trzecia: Jeżeli jest osiągalne światło słoneczne. później otwarte i powtórz to jeszcze raz. aby spojrzeć analitycznie na litery lub cyfry tego kalendarza. Ćwiczenie to nie ogranicza się tylko do starszych ludzi z uszkodzonym wzrokiem. jak te. po czym otwórz oczy i wyobraź sobie. Jeszcze raz zamknij oczy i powtórz to ponownie. przypomnieć sobie właśnie widzianą literę. Alternatywnie możesz zamknąć oczy. to przed przykryciem oczu dłońmi nastaw je do niego. to spraw im taką kąpiel pod silną. spójrz na biel wokół i w środku tych liter i spróbuj widzieć je tak białym. abyś dogodnie mógł widzieć zawieszony na przeciwległej ścianie kalendarz lub jakiś inny dobrze znany arkusz papieru zapisany dużymi literami. Druga: Przerywaj czytanie na końcu każdej lub co drugiej strony na kilka minut. Jeżeli jednak słońca nie ma. kto odczuwa trudności przy czytaniu może z korzyścią. Ktokolwiek. Chciwym łowcom sukcesu z pewnością będzie się to wydawało na j nieznośni ej szą przeszkodą i niewygodą. dzięki którym dalekowidzowie mogli poprawić swój wzrok podczas czytania poprzez swobodne patrzenie na mikroskopijny druk — przede wszystkim na białe przestrzenie między kolejnymi wierszami. że to tło jest jeszcze bielsze niż było w rzeczywistości. “odpuść sobie" i zapamiętaj przeczytaną pojedynczą literę lub całe słowo. Czwarta: Podczas czytania usiądź tak. przed i w czasie czytania. wziąć wymyślone pióro i postawić kropki intensywnej czerni na jej szczycie i u jej podstawy. Od czasu do czasu odrywaj wzrok od swojej książki.

niż gdy patrzy się na nie. Czwarta: Nie przymykaj powiek podczas czytania. Najlepiej ci się powiedzie. są też łatwiej odbierane jako przerwy w jednolicie białym tle. Z osiągnięciem dynamicznego odprężenia i prawidłowego funkcjonowanią mięśni.Tyle o tych prostych technikach odprężania. Na początku technika czytania. jak na rzeczy istniejące tylko dla samych siebie i wymagające w dodatku odszyfrowania. Rozważmy teraz odpowiedni sposób samego aktu czytania. Poprzez przymykanie powiek ograniczamy wielkość naturalnego pola widzenia i w ten sposób pozbawiamy się niektórych z wywołanych bodźców (i części rozproszonego światła). a psychiczne i fizyczne napięcie usunięte. tak powiedziawszy. dochodzących do oczu z nie obserwowanej części czytanej . W środku czytania. głęboko i rytmicznie. jakby były między krótkimi następującymi po sobie przesunięciami wzroku. tak jak i we wszystkich innych sytuacjach widzenia. W celu zlikwidowania tych przeszkód należy w trakcie czytania pieczołowicie przestrzegać następujących prostych zasad: Pierwsza: Nie wytrzeszczaj oczu i nie trzymaj sztywno i przez długi czas bez ruchu powiek. polegająca na szybkich ruchach oczu po białych przestrzeniach pomiędzy wierszami. że to w niemałym stopniu przyczyniło się do wyraźnego i nie wymagającego wysiłku czytania. nawyk marszczenia brwi zniknie. Odmiennie do marszczenia brwi przymykanie powiek ma swój sens. Potem zamknij na moment oczy “odpuść sobie wszystko" i umyślnie pogłaszcz brwi. którymi każda sesja z książką powinna być rozpoczynana i przerywana. w locie. Trzecia: Podczas czytania nie marszcz brwi. skoncentruj się raptownie na czole i przyłap mięśnie twarzy na tym zabronionym triku. Lecz po krótkim czasie stwierdzimy. gdy pozwolisz oczom na nieprzerwane przebieganie w tą i z powrotem wzdłuż białej przestrzeni pod linią druku. Ale jego odejście może zostać jeszcze przyspieszone. który aktualnie jest odczytywany. Wyrazy i litery będą tak dostrzegane. Tutaj. gdy znajdują się. Marszczenie brwi jest oznaką nerwowego napięcia mięśni w obrębie oczu i nieprawidłowo skierowanej uwagi wraz z wysiłkiem poświęconym widzeniu. Litery i słowa będą widziane o wiele łatwiej. Często mrugaj i oddychaj łagodnie. nieprawidłowo pokierowana uwaga i wytrzeszczanie oczu. Utrzymuj nieprzerwany ruch oczu i uwagi. Druga: Nie wytrzeszczaj oczu i nie staraj się równie dobrze widzieć wszystkich części całej linii lub frazy. największymi wrogami są napięcia. może sprawić wrażenie czegoś niepokojącego. poprzez częste akty rozmyślnego powstrzymywania się od niego. a w ten sposób wprowadzisz do gry centralną fik-sację. niż gdy pozostają unieruchomione przez niewzruszone gapienie się.

tak aby pozostawały nienapięte i otwarte na swą normalną szerokość. Wszystko co do tego potrzebujemy. Skurcz ten zwiększa napięcie wkoło oczu i odbija się wzmożeniem napięć psychologicznych w umyśle. nie będzie niestety wystarczające. istnieje jednak bardzo prosta mechaniczna metoda. a w ten sposób zostaje jednocześnie zredukowana gęstość mgły spowodowana rozproszeniem światła. Ale zwężenie szczeliny między powiekami wymaga ciągłego skurczu mięśni. Większość osób z wadami wzroku czyta przez wąską szparkę między rzęsami. Można to osiągnąć za pomocą paska czarnego papieru. Gdy dojdziesz już do końca jednego wiersza przesuń otwór w dół do następnego i tak dalej. przesuwanego od góry tego otworu. ale za to natychmiastowe polepszenie trzeba będzie zapłacić w przyszłości — podniesionym napięciem. u których występuje zmętnienie rogówki lub innych. mniej więcej trzy milimetry. w oku. Częściowe przymknięcie powiek sprawia. musimy likwidować je w samym źródle — na drukowanej stronie. W środku kartki wytnij otwór trochę dłuższy od przeciętnego wiersza i wystarczająco szeroki. Świadome odprężenie powiek. to arkusz grubego. Zamiast likwidować braki skupienia i niepotrzebne oświetlenie w odbiorniku tzn. Prawdopodobnie wzrok będzie przez to jeszcze gorszy niż był w przeszłości. gdy osiągniemy oczekiwaną szerokość. dalszym osłabieniem zdolności widzenia. ale tendencja ta jest szczególnie zauważana wśród tych. połowę przeciętnej wielkości strony książki. Gdy wszystko zostało już przygotowane. przejrzystych tkanek oka.strony. dzięki której można osiągnąć ten sam efekt co przy przymkniętych powiekach. że duża część oświetlonego pola widzenia zostaje zredukowana. jest bardzo istotne znalezienie jakiejś metody korygującej tą niepożądaną tendencję. czarnego papieru. Patrzenie spomiędzy wpółprzymkniętych powiek jest niewątpliwie sposobem na natychmiastowe polepszenie wzroku. tak że przez zwykłą samoobronę musielibyśmy powrócić do naszych starych i złych nawyków. aby pomieścił w sobie dwa wiersze (szerokość tego otworu może być dostosowana do indywidualnych życzeń i do różnych rozmiarów liter. Weź wystarczającą ilość czarnego papieru. Na szczęście. Dlatego też. aż do momentu. w normalnych przypadkach. aby przykryć. powiedzmy. poniżej aktualnie czytanego wiersza. dolną krawędzią otworu. zmęczeniem i postępującym. rozpraszają światło w rodzaj świetlnej mgły. W tym też miejscu przymocujemy ten pasek spinaczami biurowymi). Ten absurdalnie prosty pomysł okaże się z pewnością pomocny każdemu. przez którą trudne jest wyraźne widzenie. Nieprzejrzysto-ści takie powstają w analogiczny sposób do parujących cząsteczek wody zawieszonych w powietrzu jesiennego poranka. linijka i ostry nóż. komu . połóż czarny papier na otwartej stronie książki.

etc.czytanie sprawi jakąkolwiek trudność. gdy te białe przestrzenie będą obserwowane (następnie zapamiętane) wspólnie z tworzącą kontrast czarną ramką. Szkodliwe czynniki A oto uproszczona lista szkodliwych czynników: 1. zadanie fantazyjnego widzenia białych przestrzeni pomiędzy wierszami bielszymi niż są w rzeczywistości zostanie ułatwione. zmieniaj kolejno otwór z długiego na krótki. Aby tę niedogodność ograniczyć do minimum. W ten sposób pobudzony zostanie centralny obszar siatkówki i doprowadzony do takiego funkcjonowania. jaki jeszcze nigdy mu się nie przydarzył. 3. które godzinami patrzą w ekrany komputerów. . jak pewnego rodzaju szyna. ROZDZIAŁ 15 NIE TRAĆ OCZU PRZY KOMPUTERZE Rozdział ten jest kierowany głównie do osób. 2. Czytanie przez otwór ułatwi metodę stosowaną przeciwko wytrzeszczaniu oczu. Cząsteczki kurzu rozpędzone w polu elekrostatycznym monitora. Skupianie wzroku ciągle na tej samej odległości. Tym. Ten mały otworek powinien być w miarę szybko przesuwany z jednego na kolejne słowo wzdłuż jednej linii. a czytanie z jego pomocą będzie na początku prawdopodobnie raczej irytujące. gdy powieki zostaną całkowicie otwarte i odprężone. gdy podejmowano próby jednoczesnego widzenia całych fraz i wersetów z taką samą wyrazistością. tym bardziej jeśli się myśli. ile może zostać przyjęte przez macula lutea. warto więc wiedzieć jak wynikające stąd zagrożenia można zmniejszyć. Otwór taki pozwoli osobie z niego korzystającej widzieć tylko tyle z danej linii. którzy cierpią na nieprzejrzystość rogówki lub innej tkanki oka. Wyraźna krawędź czarnego papieru działa. Ponadto. Taka praca bardzo męczy wzrok. polegającą na szybkim przesuwaniu w tą i z powrotem naszego wzroku po białej przestrzeni bezpośrednio pod linią druku. Promieniowanie monitora. niż dwa centymetry otworu. W szczególnych przypadkach nawyk próbowania jednoczesnego zobaczenia zbyt dużej ilości tekstu można błyskawicznie skorygować poprzez używanie nie dłuższego. po której spokojnie i głęboko przejeżdżać mogą oczy. Nie powinno sprawić większych trudności podjęcie na krótki czas jakiegoś przykrego zadania. a szybkie przesuwanie wzroku wewnątrz tej ograniczonej przestrzeni wprowadzi do gry fo-vea. że dzięki niemu będzie możliwe nabycie pozytywnych nawyków funkcjonowania wzroku. monitory. o której przed chwilą mówiłem. podwoi to wyrazistość odczytywanego tekstu — i to wtedy.

Możemy łatwo poznać czy nasz komputer posiada monitor stanowiący zagrożenie pod tym względem. kortykosteroidy. które wywołują uczulenie na światło: pochodne tiazydu. środki znieczulające miejscowo. estrogeny. Przy nowszych monitorach taki ochronny ekran nie jest już potrzebny. 2. bo czas nagli.. Monitory nowej generacji charakteryzują się bardzo niskim poziomem szkodliwego promieniowania. Wszystko to służy łatwiejszemu skupianiu uwagi na ekranie. Jeżeli monitor umieszczony jest na tle jasnego okna to musimy go mocno rozjaśnić. których skutki uboczne uwidaczniają się jako stany uczuleniowe powiek i spojówek. 3. ale nie jest dla wzroku całkiem naturalne. Nie idzie tylko o wyraźne drgania. niekiedy pomaga zmiana rozdzielczości (jeśli pracujemy w trybie graficznym). kiedy chorujemy: bo nie ma nas kto zastąpić. Radą na to jest dobra karta graficzna i dobry monitor. Drgania obrazu. . Niestabilność obrazu bardzo szybko daje się we znaki. Takimi lekami są: epinefryna. to nie jest dobrze. sulfonamidy. Ale w tym okresie zażywamy często leki. Powinna się zsunąć pod własnym ciężarem. barwniki. Ad. Szczególnie dokuczliwie promieniują monitory starego typu. 4. etc. Istnieją też leki. ale także o te. Nie wyczerpuje to całej listy. Wystarczy zbliżyć do ekranu kartkę papieru. 5. olejki syntetyczne. cyklaminiany. Ad. Ad. Można temu stosunkowo prosto zaradzić wykonując co jakiś czas. ale trzeba wspomnieć o jeszcze jednym problemie. sulfonamidy. Otóż praca przy komputerze nie uchodzi za ciężką. Ad. a to z kolei podnosi poziom promieniowania. których na pozór nie widzimy. Wymienione zagrożenia można nazwać bezpośrednimi. 1. Szczególnie polecane są wszystkie ćwiczenia odprężające i poprawiające ruchliwość wzroku opisane w rozdziałach 68. W rezultacie oko jest bombardowane tysiącami drobinek kurzu. Firmy produkujące oprogramowanie wymyślają coraz to nowe rozwiązania plastyczne. Promieniowanie to można osłabić ekranami ochronnymi. penicyliny. salicylany. Naładowane cząsteczki kurzu ulegają przyspieszeniu w polu elektrostatycznym monitora i uderzają w oko. Jeżeli przylgnie ona do jego powierzchni. tetracykliny.. które mają przyciągnąć wzrok — wciągnąć siedzącego przed komputerem w wirtualną przestrzeń na płaszczyźnie.4. pracujemy często nawet wtedy. 5. Dodatkowe ćwiczenia dla pracujących przy komputerach umieszczono na końcu książki. Niekorzystne relacje świetlne. Radą na to jest stosowanie uziemianych ekranów ochronnych.. ale zahacza o grupę często używanych środków. któreś z opisanych wcześniej ćwiczeń. Ad..

odczuwamy rozmaite dolegliwości. niekorzystna. Uruchomione zostały mechanizmy naprawcze. albo grzyby. Nasilają one bowiem różne przemiany fizykochemiczne. A przecież wszystkie te dokuczliwe objawy były informacją. aby nie przeciążać wzroku. takie kapsułki. przerywników graficznych. wręcz banalnym — nieprawdaż? Dlaczego w takim razie większość osób odwołuje się do terapii zastępującej miast regulacyjnej? Dwa podejścia do terapii A teraz przykład “z życia wzięty". jest grafikiem komputerowym. Sulph. Część tych zmian jest odwracalna. niektórym możemy zapobiegać dbając o odpowiednie składniki w pożywieniu. Wydaje się to naturalnym myśleniem. Pogorszyła się ostrość widzenia. dopóki organizm jest w stanie zachować równowagę w tym obszarze. które miały •'Istnieje też możliwość. Ustaliła się nowa równowaga. Od pewnego czasu dokuczały mu oczy. biochemiczne. Pomogło na pewien czas i to radykalnie. a wszystko to na określoną porę — “na wczoraj". Sezon grypowy. tam siedlisko od urodzenia2 pojawiły się inne bakterie. Nowak został praktycznie sam i spędził kilkadziesiąt godzin w pracy. więc ktoś mu podrzucił krople. że była to reakcja uczuleniowa na aspirynę i światło monitora. że przeciążył wzrok.Musimy sobie zdać sprawę z tego. Pan Nowak wybrał drogę terapii zastępującej.. część obsady studia rozchorowała się na dobre. Tymczasem Nowak zareagował jak przy infekcji. Co prawda oczy miał jak królik. trzeba było obciąć końcówkę. doskwierało uczucie piasku pod powiekami. Warto jednak podejść do tej problematyki w następujący sposób: wszystkie te szkodliwości nie dają o sobie znać. . Jakie mogą być konsekwencje przeciążania wzroku przy komputerze? Różne. Okulista stwierdził niewielką krótkowzroczność i przepisał okulary.coś. przekrwienie wzmagało metabolizm1. ale niektórych niestety nie potrafimy odwrócić. Krople do uczu zażywane przez dłuższy czas skutecznie wyjałowiły środowisko i w miejsce bakterii. Krople zastąpiły wysiłek organizmu. denerwowały zaczerwienione brzegi powiek. Jakoś przetrwał przeziębienie — pomogła aspiryna i mocna kawa. które mogą prowadzić do uszkodzenia komórek oka.. zależy to od naszych predyspozycji. że wszystkie te wymienione szkodliwe czynniki przyspieszają proces starzenia się wzroku. ale po kilku tygodniach krople przestały pomagać. Pan Nowaic pracuje w telewizji. Jego praca polega na przygotowywaniu różnego rodzaju “zajawek". Zaczęło się dosyć typowo. Dopiero kiedy mechanizmy adaptacyjne są niewystarczające.

ich zadaniem jest pobudzić oraganizm. jakie obserwujemy u chorego. Dlatego trzeba uważnie zanalizować swoje odczucia. Takich bodźców dostarcza metoda homeopatyczna. w których pobudza się cały organizm licząc na to. pchnąć go we właściwym kierunku. pathos = cierpienie. Przy doborze środka homeopatycznego ważne jest aby rzeczywiście był podobny. że znajdzie siły na zwalczenie procesu chorobowego. Środki homeopatyczne nie działają bezpośrednio na czynnik chorobotwórczy. które nasilają lub osłabiają objawy. klimatoterapię. albo chemioterapia. szczególną uwagę zwracając na czynniki. Ale wróćmy do homeopatii — nazwa tej metody leczenia pochodzi od greckich słów Homoios = podobny. To bardzo dobrze określa sposób postępowania. że dobór środków jest specyficzny dla rodzaju zaburzenia. Otóż zastosować takie bodźce. gdzie jest “właściwy kierunek" to źle dobrany środek po prostu nie zadziała. Ponieważ organizm sam wie. Otóż choremu podaje się taki środek. Niektórzy może wiedzą o tym. W homeopatii określa się to mianem modalności. nie stanowią one dlań zagrożenia. Rolę takiej nieswoistej terapii regulacyjnej bardzo często może odegrać. Tym samym nie wywołuje skutków ubocznych5. 3 Oczywiście jest to bardzo grube uproszczenie. Jej środki mają za zadanie pobudzić organizm. Traktujemy organizm jako autorytet w swoich sprawach. *Gdyby pan Nowak zaraz po tym długim dyżurze wyjechał na dwutygodniowy urlop prawdopodobnie zmiany chorobowe nie zdążyłyby się utrwalić. który u zdrowej osoby wywołuje objawy podobne tym. która przekłada się na bardzo skomplikowany ciąg reakcji i bodźców. zaledwie zarys idei. Jeżeli idzie o fitoterapię to w zależności od sposobu stosowania ziół. Do tych metod zaliczyć można leczenie dietą. To i owo o homeopatii Homeopatia zaliczana jest do metod regulacyjnych. Wraz z mlekiem matki noworodek otrzymuje informację o tych bakteriach. itp. które “popychają" organizm w tę samą stronę. jest to prawdopodobnie najszybszy sposób przywrócenia równowagi. zmiana trybu życia4. zalecona przez lekarza.Na czym polega podejście regulacyjne. Co należy więc zrobić. Niekiedy jedna taka modalność pozwala wybrać odpowiedni środek z trzech na 2 . może to być terapia regulacyjna. aby szybciej mógł pokonać potrzebną drogę3. Samo pojęcie równowagi (homeostazy) jest bardzo złożone. niespecyficznych metod regulacyjnych. Idea jest następująca. Niekiedy granica pomiędzy metodami regulacyjnymi a zastępującymi bywa bardzo płynna. że dziecko po urodzeniu kładzie się matce na brzuchu — pozwala to miedzy innymi na skolonizowanie skóry noworodka przez bakterie mające siedlisko na skórze matki. Odróżnia to home-opatię od innych. wręcz przeciwnie. balneoterapię. Wyróżnia się jednak tym. Jeżeli pojawiają się jakieś objawy.

witaminy C.. często niemierzalne analitycznie. Naturalne antyutleniacze to witaminy C. aby tak chorować. i witamin B — czyli substancji. Karoten jest przetwarzany w aktywną witaminę w miarę 5 . oczy suche. Ochotnicy zażywają środek nie wiedząc o nim nic. ale będzie jej się to zdarzać częściej niż innym — jeżeli przeciąża wzrok. Nadwrażliwość na światło. że pani M. które cofają się natychmiast po odstawieniu środka. Wszystkie wymienione objawy przyczyniły się do wyboru środka. gwałtowne pojawienie się objawów. Cóż. jakby wypełnione krwią. E. wysuszenie śluzówek. Przede wszystkim profilaktyka Chińskim medykom płacono. Jeżeli kogoś dopadła choroba. być może to prawda. lecytyny. następnie analizuje się objawy jakie się u nich pojawiają. kiedy dla ochłodzenia atmosfery w pracy kilkakrotnie otworzyła okno. Trzeba także pamiętać o tym. A że choruje podobnie — cóż. Jeżeli byśmy jednak taki środek zażywali wiele tygodni mogłyby się pojawić niektóre objawy charakterystyczne dla danego środka. substancji. spojówki jasnoczerwone. nie był chętny do płacenia. stosuje się go w leczeniu. zaczerwienienie spojówek. Na podstawie tych objawów. A. acetylocholina odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu fizjologicznej wilgotności błon śluzowych. Pani M. Objawy powyższe znajdziemy w opisie środka Belladonna i rzeczywiście kilka dawek Belladonna D6 wyeliminowało chorobę w ciągu dwóch dni. przeszkadzało jej bardzo światło świetlówek. procesy zapamiętywania. Lekarz prowadzi przecież interes oparty na istnieniu chorych. przeciąg. wcale nie musi pracować przy komputerze. samej witaminy A zwanej retinolem i prowitaminy zwanej B-karotenem. że będzie regularnie otwierać okno. że procesy starzenia się komórek są przyspieszane jeżeli brakuje naturalnych antyutleniaczy. Ta ostatnia występuje właściwie w dwóch formach. źrenice miała rozszerzone. Coś jeść musimy W pożywieniu nie powinno brakować choliny. W ten sposób prowadzi się zresztą homeopatyczne badania leków i gromadzi wiedzę zawartą w opisach działania środków homeopatycznych. informatycy mają oczy jak wszyscy. od których zależy synteza acetylo-choliny.pozór odpowiednich. W nowoczesnym społe-czeńswie oczywiście takie “absurdalne" pomysły są niedopuszczalne.. a wszystko zaczęło się “wczoraj po południu". które wspomagają naturalne enzymy komórkowe w walce z wolnymi rodnikami. kiedy wszyscy byli zdrowi. Oczywiście ktoś może powiedzieć. zaobserwowała u siebie natępujące objawy: nie mogła wręcz znieść światła monitora. Wystarczy. Oprócz wpływu na koncentrację. palące. Tego typu badań nie należy się obawiać ponieważ w homeopatii stosuje się bardzo duże rozcieńczenia wyjściowych substancji.

Kompres z wacika nasączonego odpowiednim naparem może sprawić naszym oczom wielką ulgę. działają przeciwza-palnie. dzikiej róży. np. które ułatwiają robienie naparów. Profilaktyka ziołowa i homeopatyczna i. laskowe i ziemne. łagodzą podrażnienia. Niekiedy dostępne są w postaci tzw. Niektóre rośliny mogą działać ochronnie na wzrok — zmniejszają przykre dolegliwości. soja. Cholina — źródłem choliny są kiełki pszenicy. Witamina E — dobrym źródłem tej witaminy są migdały. Jakie zioła warto tu wziąć pod uwagę? Przede wszystkim ziele świetlika i koszyczki rumianku pospolitego. Istotnym źródłem witaminy C są także ziemniaki. czarnej porzeczki. Jeżeli idzie o środki homeopatyczne to w profilaktyce sprawdzają się się następujące środki Ruta D6 i Euphrasia D6. Sprzedaje się je w postaci kropli — taka ciecz zawiera około 40% alkoholu etylowego — dostępne są także w postaci granulek. Witaminy B — bogatym ich źródłem są drożdże piwne. W jaki sposób sporządzamy napar — najprościej jest zalać zioła wrzątkiem w termosie. kiełki pszenicy. torebek.potrzeby. produktach mlecznych. orzeszki ziemne. odczekać minutę i zakryć termos. Granulki te. wątroba cielęca. to sacharoza nasączona odpowiednim środkiem. pełnoziarniste pieczywo. to najlepszym wyjściem wydaje się “suplementacja". gorący i aromatyczny. Wiele osób zażywa witaminę C w tabletkach. Poniżej zestawiono niektóre najważniejsze substancje z ich najbogatszymi źródłami. sklepach Herba-polu. dynii. Jeżeli jednak nie mamy ochoty się tym zajmować z różnych powodów. może się znajdować w serze. pestki słonecznika. Ale musi to być robione “z głową"6.. B-karoten znajduje się w marchwi. jogurt. pestki słonecznika. Witamina B^ jest syntetyzowana przez mikroorganizmy. więc niewielki jego nadmiar nie jest szkodliwy. Po około pół godzinie napar jest gotowy. Zajmuje się tym dietetyka. Inne sposoby przygotowywania są z reguły zbyt absorbujące. pełnoziarniste pieczywo. ale nie ma tu miejsca na ich opis. morelach. kiwi.. orzechy włoskie. Odpowiednie proporcje to łyżka ziół na szklankę wody. owoce cytrusowe.. W takim jednak przypadku jest to źródło samej tylko wyizolowanej witaminy. rybach i jajkach. Zioła te można łatwo zakupić w aptekach. Witamina C — jej źródłem są przede wszystkim owoce. a sam też odgrywa rolę wygaszacza wolnych rodników. których nie może braknąć w pożywieniu jest znacznie więcej. Zwykle wystarcza zażywać po 10 kropli w odrobinie .. aby były przestrzegane. fixów. Substancji. melonach. brokułach.

• bóle oczu (piekące i uciskowe) — nasilają się przy poruszaniu okiem. Nie trzeba zażywać ich ciągle. najlepiej około pół godziny przed jedzeniem. Granulki te są stosunkowo duże. lub odwaru z nasion kopru włoskiego. na pusty żołądek. która za pomocą sieci bezpośrednich dystrybutorów rozprowadza miedzy innymi przetwory z Aloe barbadensis — leczniczej odmiany aloesu. niekiedy podrażnieniem mechanicznym. wystarczy w okresach nasilonej pracy i spowodowanego tym zmęczenia oczu. Co do granulek zażywa się zwykle po 5. Zanurzamy twarz w wodzie i kilkakrotnie otwieramy i zamykamy oczy. • powieki stwardniałe. • suche. rumianku. me jest to ani pożyteczne. który z tych środków najbardziej nam odpowiada. Najlepiej wypraktykować. Wykonanie ich jest proste — trzeba mieć tylko czystą wodę. gorące i zaczerwienione spojówki. które “bardzo pomogły koleżance". przeciążeniem oczu. obrzęknięte i wrażliwe na zimne powietrze. Najważniejsze objawy to: • gwałtowne pojawienie się objawów. firma FOREVER LIVING PRODUCTS. Nie stosować ich do wkraplama do oczu. aby był pod ręką. • częste mruganie. niegazowana) to możemy wkropić sobie bezpośrednio na język 6-10 kropli. Aconitum napellus Stosuje się przy chorobach wywołanych zimnym ale suchym wiatrem. Oczywiście zażywamy je także na “pusty żołądek". a potem schować w szufladzie biurka. jeżeli w oku tkwi jakieś obce ciało nie powinniśmy odwlekać wizyty u lekarza. W każdym razie nie należy sobie wkraplać do oczu kropli.wody. Granulki innych firm mają zwykle zakrętkę-dozownik. tzn. przetrzymując pod językiem Cały system uzupełniania pożywienia o niezbędne. dopóki się same nie rozpuszczą7. a rzadko występujące substancje opracowała np. 7 6 ROZDZIAŁ 16 LECZENIE ZAPALENIA SPOJÓWEK Niektóre środki homeopatyczne Samoleczenie ma swoje granice. Niekiedy bardzo skuteczne są kąpiele oczu. Dotyczy to granulek firmy Boiron. • zimny okład (nawet z samej wody) zmniejsza chwilowo ból. jeżeli w ciągu kilku dni nie nastąpi zdecydowana poprawa. . Zamiast czystej wody możemy używać wody z dodatkiem naparu ze świetlika. bo środek wchłaniany jest już w jamie ustnej. Niektórzy homeopaci uważają ten sposób za szybszy. Jeżeli nie mamy (powinna to być zwykła woda. ani przyjemne. doustnie dwa razy dziennie. która pozwala odmierzyć odpowiednią jednorazową dawkę.

wysoka gorączka przy suchej na ogół skórze. jazdą na nartach w wysokich górach. • wrażliwość na światło i dotyk. • początek choroby często około 15. nadmiarem światła słonecznego (np. Jest to także jeden z najczęściej stosowanych środków w początkowym okresie grypy1. tętno. niekiedy sprawiają wrażenie wyładowania. kłujące. • silnie zaczerwienione spojówki.• jeżeli pojawiają się łzy. W takich przypadkach stosujemy go podobnie jak przy zapaleniu spojówek. Najważniejsze objawy: • znaczne obrzęki (tak spojówek. promieniowaniem UV. Apis mellifica Przyczyną może być uczulenie jak również infekcje. umyciem włosów lub ścięciem ich na krótko. przez 3-5 dni. pięć razy dziennie. Zwykle pojawienie się potu sprawia ulgę. • silne zaczerwienienie. to na ogół nocą. W takich przypadkach charakterystyczna jest wahającą się wysoka gorączka. Aconitum stosujemy w potencji D6 (10 kropli) lub CHS (5 granulek). zaczerwieniona i spocona twarz oraz wysuszone śluzówki. Niekiedy stan zapalny może pojawić się bardzo szybko. • bóle palące. Dawkowanie: zwykle 5 x dziennie po 10 kropli (D6) lub po 5 granulek (CHS). przeciągiem. duże pragnienie i szybkie. • początkowa suchość może się przerodzić w obfity łzotok. Charakterystyczny jest wtedy niepokój. jak i powiek). • silna nadwrażliwość na sztuczne światło. niekiedy lekki wytrzeszcz. • rozszerzone źrenice. 21. Belladonna podobnie jak Aconitum jest stosowana w chorobach przeziębieniowych. lub wieczorem (ok. twarde Dobrym wprowadzeniem do homeopatycznego leczenia grypy jest książka “Homeopatyczne leczenie chorób przeziebieniowych". Atropa Belladonna Stosuje się przy chorobie wywołanej głównie wilgotnym zimnym wiatrem. Najważniejsze objawy: • bardzo szybkie wystąpienie objawów. przez okres trzech do pięciu dni. • bóle palące. Dawkowanie podobne jak w przypadku zapalenia spojówek.). Z reguły poprawa jest szybko widoczna. 1 . bez odpowiednich okularów).

poprawa w chłodzie. • spojówki lekko obrzęknięte i zaczerwienione. • wrażenie piasku w oczach — nasilające się w cieple. CH15. CH9. Przyczyną może być przeciążenie. nie znoszą przegrzanych. Częściej stosuje się go u kobiet. Euphrasia officinalis Bodajże najczęściej stosowany środek. Środek stosowany profilaktycznie. powikłania po niektórych chorobach wirusowych. przez okres kilku do kilkunastu dni. • objawy nasilają się w cieple. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). swędzące. łzy są ostre i drażniące. przemęczenie. warto dlatego zwrócić uwagę na to. • źrenice przeważnie zwężone. zmuszają do mrugania. że osoby podatne na leczenie tym środkiem na ogół lepiej czują się na świeżym powietrzu. Zasadnicze objawy: • łzotok z wrażeniem suchości zwiększający się na świeżym powietrzu. jak i przewlekłych. ulgę przynosi pocieranie powiek. • nadwrażliwość na światło. Dawkowanie: Euphrasia stosowana jest przeważnie 3-5 x dziennie po dziesięć kropli (D6) lub 5 granulek (CH9). alergia. łatwo zmieniają nastroje. • uczucie piasku pod powiekami. przeciążenie. • obfity łzotok. Dawkowanie 3x dziennie po 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). niekiedy piekące — nasilające się wieczorem. Rhus toxicodcndron Przyczyną choroby na ogół jest wilgotne zimno. . Pulsatilla jest środkiem stosowanym w wielu schorzeniach. palące. przemoczenie. przez kilka dni lub dłużej. dusznych pomieszczeń. Jeżeli dodatkowo pokrywają się objawy natury ogólnej lepiej może zadziałać wyższa potencja np. Najważniejsze objawy: • wrażliwość na światło nasilająca się w miarę upływu dnia. • powieki obrzęknięte. • bóle uciskowe. Jest to środek stosowany także w katarze siennym czy zapaleniu zatok czołowych. infekcje. także infekcje.• obfity łzotok. a wtedy rano oczy są sklejone wydzieliną. Pulsatilla pratensis Przyczyną choroby może być uczulenie. działa głęboko. Stosuje się go w stanach ostrych. D12. • z czasem wydzielina z oczu może stać się ropna.

Trzeba jednak mieć świadomość. jak i zapobiega nawrotom choroby. Niekiedy ból zdaje się promieniować do zębów. że istnieją granice samo-leczenia. • bóle oczu palące. przez kilka. Ruta graveolens Środek ten wskazany jest po przemęczeniu wzroku. Niektóre zioła Jest cały szereg ziół. Z wielu ziół leczących stany zapalne spojówek wybraliśmy kilka — kierując się ich . • spojówki zaczerwienione. stwardnieniach brzegów powiek. • rano oczy sklejone. Profilaktycznie: w okresach nasilenia pracy. Dawkowanie: 2x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH7). • ból piekący. Bóle mają charakter piekący i nasilają się przy poruszaniu oczami. które mogą być skuteczne w leczeniu zapaleń spojówek. nasila się przy natężaniu wzroku. Staphysagria Środek jest bardzo skuteczny w przypadku jęczmienia. Likwiduje zarówno stan zapalny towarzyszący jęczmieniowi. Jeżeli nie ma wyraźnej poprawy w ciągu 3-4 dni lub jeżeli przyczyną jest uraz. przy sztucznym świetle.Najważniejsze objawy: • światłowstręt. • ulgę przynosi ciepło. • pryszczyki i owrzodzenia na spojówkach. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). Najlepiej zaraz po przebudzeniu się i przed snem. Główne objawy to: • uczucie bolesnego przemęczenia wzroku. trzeba się niezwłocznie udać do specjalisty. często ropna wydzielina — obfite i bardzo drażniące — powieki bolą jak pokaleczone. przez tydzień. Zwykle obserwuje się łzotok przy wrażeniu suchości oczu nasilającym się rano i wieczorem. kilkanaście dni. Staphysagria jako środek profilaktyczny u osób ze skłonnościami do jęczmienia stosowana jest zwykle w wysokich potencjach (CH30). Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). • łzotok. Środek bywa także skuteczny przy doleczeniu mechanicznych podrażnień oka. np. nasilają się w ruchu. ciepły okład. Często pomaga przy gradówkach. Kiedy choroba ma charakter nawrotowy najlepszym rozwiązaniem wydaje się konsultacja z homeopatą. trzy razy dziennie. przez kilka dni. dwa.

skutecznością i dostępnością. . Kieruj wzrok naprzemiennie na kciuk i odległe tło. Napar stosowany jest do przemywania oczu i do kompresów. Babka szerokolistna ma nieco słabsze działanie. to działanie lecznicze. jaki to aloes. Teraz popatrz na tło i zauważ. Można go stosować zarówno do przemywań. nie sprawia kłopotów. ROZDZIAŁ 17 DODATKOWE ĆWICZENIA WZROKU PRZYDATNE W PRACY PRZY KOMPUTERZE Zoom przy użyciu kciuka Wyciągnij przed siebie rękę z podniesionym kciukiem. widząc go dokładnie i ostro na tle pozostałego niewyraźnie postrzeganego pola widzenia. Jedną łyżkę ziół zalewa się trzema szklankami wody i powoli ogrzewa doprowadzając do delikatnego wrzenia. Sposób przygotowywania odwaru jest podobny. Bardzo często stosuje się napar z kwiatów rumianku pospolitego. pod przykryciem. Napar taki można łatwo przyrządzić nawet w pracy. Można go stosować do kompresów lub przemywań — zużyć w ciągu dnia3. wystarczy jednak utrzymywać wrzenie przez 2-3 minuty. zalewając łyżeczkę kwiatów szklanką wrzącej wody i odstawiając na kwadrans pod przykryciem. nie trzeba wtedy przecedzać naparu. jak i do kompresów. ale jeżeli chcemy ją zebrać sami. że twój kciuk podzielił się na dwa obrazy. z daleka od miasta i drogi. Stosujemy go głównie do okładów. Klasycznym środkiem jest ziele świetlika łąkowego. a jego działanie lecznicze jest wręcz zadziwiające2. Po pięciu minutach odstawiamy odwar na kwadrans i przecedzamy. 3 powinniśmy znaleźć czyste stanowisko. Bardzo skutecznym środkiem jest odwar z liści babki lancetowatej. Można używać zgniecionych świeżych liści babki lancetowatej. Jednym z najskuteczniejszych środków jest miąższ ze świeżego liścia aloesu. jak dla liści babki. Odwar ten ma także działanie przeciwbólowe. Warto uprawiać w domu aloes drzewiasty. Do sporządzenia odwaru trzeba wziąć l łyżkę kwiatów na szklankę wody. Spójrz na kciuk. Możemy stosować napar sporządzony z łyżki ziół zalanych w termosie szklanką wrzątku. Wygodniejszy jest rumianek w torebce. 2 Trzeba jednak zwrócić uwagę na to. Innym cennym środkiem jest kwiat bzu czarnego. Nie wszystkie mają tak wyraźne Babka lancetowata jest bardzo popularną rośliną. Już nazwa rośliny wskazuje na jej działanie.

Wykonaj to ćwiczenie kilka razy i zmień ćwiczące oko i rękę. nawilża rogówkę. w której wzrok pracuje normalnie. Nie musisz widzieć wyraźnie litery. Czarna kropka Narysuj czarną kropkę za pomocą najbardziej czarnego z dostępnych tuszy (atramentu). Zamknij oczy i ponownie wyobraź sobie swoją czarną kropkę. masuje gałkę oczną i zmusza źrenicę do zwężania się i rozszerzania. że potrafił wyraźnie zobaczyć tę (i inne) literę. Metoda “czarnej kropki" była jedną z najbardziej lubianych i skutecznych metod stosowanych przez Batesa w leczeniu swoich pacjentów. Mruganie Pamiętaj o częstym mruganiu. po otworzeniu oczu obrazu czarnej kropki jest po prostu chwilą. Moment utrzymania w pamięci. a następnie nałożył ją na literę na tablicy testowej. Jeżeli pacjent potrafił po otworzeniu oczu utrzymać jej idealnie czarny kolor i kształt (z reguły jednak w początkowym okresie leczenia kropka “bladła").Szybka ręka To ćwiczenie jest zalecane przez Lisette Scholl jako szczególnie pomocne w stanach napięcia obwódki (mięśni) rzęskowej. Zbyt mała częstotliwość mrugania prowadzi do gapienia się. Porównaj różnicę w kolorach. Praca przy monitorach komputerowych powoduje wysuszenie oka i w tej sytuacji częstsze mruganie pomaga nawilżyć prawidłowo rogówkę. Badaj kolor tej kropki. gimnastykuje zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. Ponieważ wraz ze zmysłem wzroku umysł także podlega relaksacji. przesuwając ją w lewo na tyle na ile pozwala na to zakres widzenia"prawego oka. Zmuszaj prawe oko do szybkiej zmiany ogniskowej. Skieruj wzrok na lewą dłoń i szybko ją przybliż na odległość kilku centymetrów od prawego oka. to okazywało się. metoda czarnej . Czy intensywność czarnego koloru kropki zmienia się. Prawidłowe mruganie daje odpoczynek oczom. Gdy tylko obraz dłoni się wyostrzy natychmiast powróć dłonią do pozycji wyjściowej. lub zeza. czy też nie? Powtórz z innymi literami. uwolniony od nawykowego stanu napięcia. tak aby stała się tobie doskonale znajoma. wnętrzem dłoni do siebie. Zakryj swoją prawą ręką lewe oko i wyciągnij przed siebie lewą rękę. Niektórzy stosują umieszczanie karteczek przy klawiaturach komputerów przypominających o częstym mruganiu. otwórz oczy i raz jeszcze postaw ją na fragmencie litery. aby przypomnienie sobie jej czerni i kształtu było możliwe w każdej chwili. Popatrz na jakąś (niewyraźnie widzianą) literę na tablicy i “połóż" na jej fragmencie swoją kropkę. Bates odkrył zadziwiające sprzężenie zwrotne związane z możliwością wyobrażenia i wywoływania z pamięci idealnie czarnej kropki. Ludzie z wadami refrakcji wykazują tendencję do mrugania w rytmie rzadszym niż 20 mrugnięć na minutę.

że możesz widzieć dobrze. postaw dużą czarną kropkę na miejscu godziny 12 i 6. . czy zdarzenia. skieruje twój umysł w tym kierunku. że gdy umysł-oko nie jest zogniskowane. Czasami sarno przywołanie z pamięci wyobrażenia czarnej kropki powoduje nagły i dokładny przypływ pożądanych wspomnień. Jeżeli ci się to uda. to być może ze zdumieniem spostrzeżesz. tak jakby słońce wpadło do niego. zamknij oczy i oddychaj swobodnie. aby jej czerń nie zbladła i nie zszarzała. iż potrafisz wyraźnie odczytać tę literę! 0 — wahadło Ćwiczenie opracowane przez Margaret Corbett. Usiądź wygodnie. Ćwiczenia percepcji wzrokowej Widzenie jest w głównej mierze funkcją umysłu. Jeżeli uda ci się umiejscowić kropkę na literze. że twoje lewe oko jest wypełnione jasno-żółtym światłem. Wyobraź sobie. Bates stwierdził. spróbuj przesuwać kropkę po konturach tej litery. Widzenie jest naszą interpretacją wrażeń odbitych na siatkówce. wyobraź sobie swoją czarną kropkę i koncentrując się na tym. a ona nie straciła swojego głęboko czarnego koloru. później przesuń światło w prawo i wzdłuż prawego nerwu optycznego powróć do prawego oka. Wyobraźnia opiera się na pamięci i jej sposób zastosowania w procesie odzyskiwania dobrego wzroku jest podobny. przy nadal zamkniętych oczach obrysuj krawędź litery O tam i z powrotem pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinie 12 i 8. umysł-mózg także znajduje się w rozproszeniu. Napięcie wytworzone w związku z oczekiwaniami szybkich postępów jest szkodliwe. Kładąc nań obraz swojej kropki. Powtórz ten cykl sześć razy. Cierpliwość jest kolejnym ważnym czynnikiem pomagającym w stosowaniu metody Bates'a. Powoli przemieszczaj to żółte słoneczne światło do tyłu. staraj się nakierować ją w ten region umysłu. Następnie powtórz ten wahadłowy ruch pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinom 3 i 9. dużą czarną literę O. Jeżeli nie możesz sobie czegoś przypomnieć. Tak jak gdyby to była tarcza zegara. w którym podejrzewasz istnienie tymczasowo zapomnianego faktu. Traktując swój nos jak długi ołówek. powoli zaczną pojawiać się wszystkie potrzebne chwilowo zapomniane szczegóły. Wyobrażanie sobie. o wiele lepiej jest użyć wyobraźni i pozwolić na dokonanie się zmian w swoim własnym czasie. Zamknij oczy i wyobraź sobie okrągłą. na ich spontaniczne i “samoistne" nadejście.kropki znalazła zastosowanie w procesie przypominania sobie zapomnianych faktów. Droga koloru Ćwiczenie opracowane przez Martin Sussman. wzdłuż nerwu wzrokowego do centrum wzrokowego w lewej tylnej części kory mózgowej.

że któryś z tych zbiorów jest bardziej prawidłowy i bardziej właściwy od innych. Ten zabieg można stosować w stosunku do każdego obiektu i można go z łatwością wykonywać co godzinkę. Selby wyróżnił cztery rodzaje percepcji: postrzeganie ruchu. Natura twoich metafor (zespołów wierzeń. czy formy. wyobrażeń. które stosujemy w życiu. Wypowiedz w pamięci słowo “ruch" i obejrzyj swoje otoczenie próbując dostrzec w nim ruch. Emocjonalna natura widzenia Każdy z nas postrzega świat jako zbiór metafor. Przy trzecim oddechu powtórz “kolor" i dodaj percepcję koloru. albo przestrzeni.. czego nie chcesz zobaczyć? • Co jest ukryte przed tobą przy twoim obecnym stanie wzroku? . Często ograniczamy naszą świadomość nie korzystając z niej w pełni i koncentrując się wyłącznie na jednym lub dwóch jej rodzajach. Systemy przekonań są relatywne w stosunku do każdej jednostki. a szczególnie w uaktywnianiu i używaniu naszych ciał. swoich emocji i metafor. lub jego brak. niektóre po prostu mogą być bardziej przystające do określonych uwarunkowań. Terapia reedukacji wzroku polega na użyciu zewnętrznych środków w taki sposób. Na koniec wraz z czwartym oddechem wykonaj krótką powtórkę wszystkich trzech poprzednich spostrzeżeń i odnieś je do wszystkiego innego co pozostało. Te metafory reprezentują nasz system przekonań i wierzeń. przekonań. postrzeganie koloru i percepcja objętości. by umożliwić wgląd wewnątrz siebie samego. Wraz z drugim oddechem powtórz “kształt" i dodaj świadomość kształtu. aż nie stanie się nieświadomym nawykiem. szerokość. postrzeganie formy. za i wokół niego (odległość. Każdy ma prawo do posiadania swojego indywidualnego zbioru metafor. linii i struktury obiektów. po czym umiejętnie zlokalizuj te wrażenia w przestrzeni. Krótki test • Co działo się z tobą i twoim otoczeniem w czasie..Integracja percepcji John Selby zaproponował doskonałe ćwiczenie służące do rozszerzania postrzegania. wysokość). przenośni) odzwierciedla się w naturze twoich psychofizycznych problemów i vice versa. sposobów postrzegania. gdy pierwszy raz założyłe(a)ś okulary? • Dlaczego chcesz poprawić swój wzrok i widzenie? • Jak wyglądały pierwsze kontakty z twoim okulistą? • Czego się obawiasz? Jak poszczególnego rodzaju lęki wpływają na to. niż inne. oraz sposób w jaki odbieramy i odczuwamy świat przedstawiony naszym zmysłom. jak również uświadom sobie samą przestrzeń zarówno zajmowaną przez obiekt jak i rozciągającą się przed. To wszystko może stać się naprawdę przyjemnym doświadczeniem. Ale nikt nie ma prawa twierdzić.

możesz wierzyć lub nie — dzięki tej książce wiele osób usprawniło i wyleczyło swój wzrok.. . Autor.. Powodzenia. powodzenia.• Jakie odnosisz korzyści z twojego obecnego stanu wzroku? • Jak wyglądały twoje doświadczenia z nauką czytania? • Jaki masz stosunek do swoich okularów? • Jaki wzrok mają twoi rodzice? Życzę Tobie wytrwałości.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful