BOB FINGERBILD

Samoleczenie wzroku metodą dr Bates’a
(-) (Tłum. Jerzy Wnuk)

WSTĘP
Mamy przyjemność oddać na Państwa ręce wyjątkową książkę, która pozwoliła wielu osobom na polepszenie jakości wzroku, a także w przeważającej liczbie przypadków, na całkowite wyleczenie wzroku, czy też, co jest bardziej właściwym określeniem, przywrócenia stanu normalnego widzenia. O powodzeniu i skuteczności tej metody może zaświadczyć, niezbyt może chlubny przykład przedwojennych Niemiec, gdzie poborowych z wadą wzroku kierowano najpierw do ośrodków reedukacji wzroku stosujących metodę Batesa, a ewentualnie później do optyka dla doboru odpowiednich szkieł. Innym słynnym przykładem jest przypadek światowej sławy filozofa i pisarza A. Huxley'a, który pod kierownictwem uczennicy Batesa, M. Corbett, ze stanu graniczącego ze ślepotą, po kilku miesiącach doszedł do możliwość czytania bez okularów. Metoda reedukacji wzroku dr Batesa, znana i stosowana w Stanach Zjednoczonych i w zach. Europie od blisko 100 lat, u nas w Polsce stosowana od niedawna pod nazwą “Sztuka świadomego widzenia", oparta jest na założeniu, że narząd wzroku, podobnie jak inne narządy człowieka (ruchu, krążenia itd.) posiada zdolności adaptacyjne, regeneracyjne i podlega skutecznej rehabilitacji. Wzrok można ćwiczyć, doskonalić, doprowadzać do stanu normalnego widzenia w wypadku wad wzroku, niektórych chorób i konieczności noszenia okularów, jednakże w przypadkach poważnych wad wzroku, chorób oczu, przed przystąpieniem do ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, należy się skonsultować z prowadzącym lekarzem okulistą. Jednym z podstawowych założeń dr Batesa było stwierdzenie, że podobnie jak złamana kończyna w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych może być doprowadzona do stanu pełnej sprawności, tak i narząd wzroku można, w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych, doprowadzić do stanu pełnej sprawności, czyli ostrości widzenia, bez konieczności używania okularów. Zgodnie z założeniami dr Batesą, okulary i sztuczne soczewki są tym samym dla oczu, czym kule dla osoby ze zrośniętą po złamaniu nogą. Osoba, która nie odrzuci kuli i nie zacznie normalnie chodzić (często za pomocą zabiegów rehabilitacyjnych i usprawniających), nigdy nie odzyska sprawności w niegdyś złamanej kończynie. Podobnie osoba z wadą wzroku, jeżeli nie odrzuci swoistych kuł dla oczu — czyli sztucznych soczewek — okularów i nie podejmie zabiegów rehabilitacyjnych, czyli reedukacji i usprawniania narządu wzroku, poprzez stosowanie systematycznych ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, nigdy nie uzyska efektu poprawy wzroku, a wręcz przeciwnie

może liczyć jedynie na pogorszenie jakości widzenia i noszenie co raz to mocniejszych szkieł przepisanych przez okulistę. Trzeba zatem stwierdzić z całą jasnością tego faktu, że przepisywanie okularów w wypadku wad wzroku, jest jedynie łagodzeniem objawów choroby — porównywalnym do podawania środków przeciwbólowych w wypadku złamania ręki, zamiast jej nastawienia i unieruchomienia w opatrunku gipsowym. Zatem oczy poprzez zaopatrzenie w parę dodatkowych soczewek, mogą widzieć z pierwotną ostrością, lecz nie jest to w żadnym przypadku oddziaływanie na przyczynę wady wzroku, czy schorzenia. Jest to krótko mówiąc oszukiwanie receptorów wzrokowych w mózgu za pomocą odpowiednio wygiętego szkiełka. Okuliści i optycy proponujący tego rodzaju pomoc osobom z wadą wzroku dalecy są od maksymy medicus curat, natura sanat, czyli: “lekarz leczy natura uzdrawia". W tym wypadku trudno mówić o leczeniu (chyba że protezę uznamy za lekarstwo), a szklanej soczewce w plastikowej obudowie niezmiernie jest daleko do natury, a tym samym do jej uzdrawiającej mocy. Te vis medicatrix naturae, to siły naturalne organizmu, które są obecne w każdym i są pobudzane bądź to poprzez ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne stymulujące naturalne siły obronne organizmu i mechanizmy samoregulacji, bądź to poprzez zastosowanie odpowiedniego lekarstwa. Okulary i odpowiednio dobrane soczewki korygują konkretne odchylenia refrakcji, którą uważa się za przyczynę danej wady. W Większości przypadków następuje natychmiastowa poprawa możliwości widzenia. Jednakże czy wskutek tego narząd wzroku ulega poprawie? Czy zostaje wyeliminowana przyczyna wady wzroku? Działanie sztucznych soczewek to działanie objawowe. Oczy wspomagane okularami stają się coraz słabsze i z upływem lat będą potrzebowały coraz silniejszych szkieł dla zwalczania symptomów.

ROZDZIAŁ L LECZMY PRZYCZYNY, A NIE OBJAWY!
Jeżeli można mówić o spojrzeniu na wady wzroku, to należy rozpoznać dwie postawy: Pierwsza — pesymistyczna, zakłada, że organy wzroku nie są w stanie samoistnie się uzdrowić, brakuje im vis medicatrix naturae, a więc wadliwy wzrok jest praktycznie rzecz biorąc nieuleczalny. Można go jedynie wspomóc okularami. Powyższe stwierdzenie przeczy naszemu doświadczeniu życiowemu, albowiem każdy organ ciała, po spełnieniu odpowiednich warunków; jak podanie odpowiednich lekarstw, zabiegi lecznicze, lepsze odżywianie, właściwa terapia itd., jest uleczalny. Wynikałoby zatem

Pierwsza to bóle mięśniowe w okolicach szyi spowodowane stałym napięciem. czyli reedukacja. że człowiek kulejący na jedną nogę. że podobnie jak choroby i nabyte wady naszych wszystkich narządów. powoduje napięcie mięśni w rejonie szyi. Sprzężenie i powiązanie napięcia. doprowadza ten delikatny narząd do rozstroju i wad. szyi i ramion. mających zastąpić niepoprawne przyzwyczajenia odpowiedzialne za wadliwy stan wzroku i w wielu . pobudzonych przez odpowiednie ćwiczenia reedukacji wzroku. Można zauważyć. że większość wad wzroku spowodowana jest nieprawidłowym używaniem narządu wzroku. zabiegów fizykoterapeutycznych udało się doprowadzić do rozluźnienia mięśni karku. Dr Bates doszedł do wniosku. tak jakbyśmy chcieli ochronić głowę od uderzenia z tyłu (oczywiście w odpowiednio mniejszym stopniu). możliwe jest więc uleczenie przyczyn wad wzroku dzięki vis medicatrix naturae. jeżeli w wyniku masażu. Złe nawyki używania oczu są zawsze ściśle powiązane ze stanem ich nadwyrężenia i napięcia. Następowało to po przyswojeniu sobie przez jego pacjentów metod relaksowania oczu i umysłu.nerwowego z napięciem mięśniowym jest tak duże. przez co nie będzie mógł wyprostować nogi i dopiero długotrwałe ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne pozwolą mu na pełne wyprostowanie przykurczonej nogi oraz ponowną naukę prawidłowego chodzenia — czyli reedukację. spowoduje po kilku tygodniach skurcz mięśni.z tego “pesymistycznego" punktu widzenia. Dlatego też podstawowym działaniem zmierzającym do poprawy jakości widzenia. lękiem. że poprzez przyswojenie sobie technik edukacyjnych stan napięcia w organie wzroku. że terapeuci leczący znerwicowanych pacjentów. że jedynie wzrok jest jakimś dzi-wadłem i odstaje od reszty naszego ciała w sposób niespodziewanie negatywny. Drugi sposób widzenia — sformułowany po raz pierwszy przez dr Batesa jest optymistyczny i zakłada. także narząd wzroku jest uleczalny. Metoda dr Batesa zakłada. druga zaś prawidłowość to zauważalne zmniejszenie się poziomu lęku. Dr Bates odkrył. To napięcie oddziaływuje w równym stopniu na ciało. co bezpośrednio powodowało poprawę wzroku i odchylenia refrakcji. jest ponowna nauka świadomego widzenia. że człowiek poprzez złe używanie narządu wzroku. Napięcie nerwowe spowodowane np. Aldous Huxley w swojej książce “The art of seeing" pisze: “Praktykowanie technik reedukacji służy wyrobieniu sobie nawyków dobrego widzenia. o dużym poziomie lęku zaobserwowali dwie prawidłowości. czasami przerost mięśni karku i spowodowany tym lekki garb u góry kręgosłupa. relaksu. jak i na ducha. Organizm człowieka stanowi jedną całość. jak również w całym organizmie ulega zmniejszeniu.

Każdy pacjent po nauczeniu się sposobów relaksowania napiętego wzroku i przyswojeniu sobie prawidłowego nawyku widzenia. mężczyzn i dzieci zostały z powodzeniem zredukowane do normalności lub przynajmniej do tego stanu zbliżone. aby jeszcze powątpiewał w istnienie metody leczenia wadliwego wzroku. jak stwierdza dr Bates. pozostają one nie uznane przez profesjonalnych optometrów i lekarzy. nie stanowi żadnego wyjątku od tej zasady. lecz dąży do całkowitego usunięcia psychologicznych i fizycznych przyczyn choroby. Poprzez przyswojenie sobie tych technik wszelkiego rodzaju cierpienia u wielu kobiet. Jest ogólnie przyjętą zasadą fizjologiczną. kto przestudiował selekcję tych przypadków. że poprawa funkcjonowania idzie w parze z poprawą stanu napięcia tkanek. Metody. i do momentu swej śmierci pracował nad udoskonaleniem swojej metody. Dr Bates zmarł w 1931 r. Dla każdego. Jednakże. jaki upłynął odkąd poznano techniki dr Batesa. która jest nie tylko symptomatyczna." .przypadkach powrotowi funkcji doprowadzających do kompletnej i stałej normalizacji. niemożliwe jest. która nie poprzestaje na neutralizowaniu wad. pomimo tak długiego okresu czasu. Ponadto jego uczniowie rozsiani po całym świecie opracowali masę nowych zastosowań sformułowanych przez niego zasad. Oko. otwiera przed sobą możliwość sprawdzenia w praktyce vis medicatnx naturae. W wielu przypadkach wraz z polepszeniem funkcjonowania następuje kompletny powrót sił zdrowotnych i organiczna integracja chorego oka. lub osobiście przeszedł przez proces reedukacji wizualnej. lecz prawdziwie etiologiczna.

powoduje znakomity relaks dla oczu i umysłu. Jakiekolwiek zakłócenia któregoś z tych elementów powodują zakłócenia w ostrości widzenia. że zmęczenie oczu. system nerwowy i umysł. obce ciało w oku. która tę zdolność wyjaśniała działaniem mięśnia (obwódki) rzęskowego otaczającego soczewkę oka. że w procesie widzenia współdziałają na równorzędnych zasadach partnerstwa oczy. był fakt. nie ma głębszej potrzeby teoretycznego uzasadniania tego co funkcjonuje i zdaje egzamin w praktyce. że głównym narzędziem akomodacji jest nie soczewka. Jeżeli jesteśmy zmęczeni. CZYLI CZYM JEST PROCES WIDZENIA W czasach dr Batesa powszechnie akceptowaną hipotezą tłumaczącą zdolność akomodacji oczu do widzenia bliskiego i dalekiego. albo jesteśmy pod wpływem silnego stresu. ale zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. podobnie jak nie ma potrzeby poznawania zasad działania telewizora. ROZDZIAŁ 2 PATRZEĆ TO JESZCZE NIE ZNACZY WIDZIEĆ. była hipoteza Helmholtza. lub nawet utratę wzroku w poważniejszych zaburzeniach. . Ponieważ ta książka zajmuje się praktyczną stroną zastosowania sztuki świadomego widzenia dr Batesa i ma na celu przedstawienie metody skutecznie poprawiającej działanie zmysłu wzroku. Kolejnym elementem jest układ nerwowy. jak również jej ogniskowa zarówno dla bliskich jak i oddalonych obiektów obserwacji dzięki skracaniu i wydłużaniu osi gałki ocznej jako całości. dlatego też Bates doszedł do wniosku. To na co Bates jako pierwszy zwrócił uwagę. brak ostrości widzenia. czyli oka. że akomo-dacja gałki ocznej i ostrość widzenia jest prawidłowa. czy środków działających na układ nerwowy. Tak więc począwszy od pierwszego elementu. łatwo można zauważyć. falowanie obrazu. łatwo możemy zauważyć zaburzenia w procesie widzenia.n. czego przykładem są jan-try i mandale. Eksperymenty przeprowadzone przez Batesa wykazały. Jednakże ta hipoteza nie wyjaśniała wszystkich okoliczności wad wzroku. wzruszenia. Wpatrywanie się w centralny punkt tej mandali przez 3-7 minut. lub inne fizyczne uszkodzenia powodują utratę pełnej ostrości widzenia. żeby go włączyć i obejrzeć film.e. znano i doceniano wzajemne powiązania zmysłu wzroku i umysłu. takie jak: plamy (czerwone lub czarne). którego komórki przekazują obraz powstały na siatkówce do odpowiednich obszarów mózgu.CZĘŚĆ L TROCHĘ TEORII W starożytnych Indiach już 2000 lat p.

Zatem proces widzenia jest ciągłą kooperacją oka i umysłu przy współudziale i przewodnictwie układu nerwowego. Zatem. To na co skierowany jest wzrok usytuowane jest z reguły w centralnym punkcie siatkówki. Po spostrzeżeniu i selekcji kolorowych plam na te bardziej i mniej ważne następuje końcowy etap procesu widzenia —rozpoznawanie. produktu postrzegania i rozpoznawania. czy uderzenia w głowę. czy postać. Pogrupowane plamy zaczynają przybierać postać przedmiotów. W tym miejscu wkracza nasz potężny komputer. ponieważ na siatkówce pojawia się jedynie zbiór różnokolorowych plam i tę część procesu widzenia można określić jako postrzeganie. że proces widzenia rozpoczyna się pojawieniem się obrazu na siatkówce oka (przy udziale odpowiedniej ilości światła widzialnego). . w okolicy plamki żółtej i fovea centralis. selekcjonowanie i rozpoznawanie przebiegają praktycznie jednocześnie i bezustannie (o ile mamy otwarte oczy). Na tej regule nierozerwalności i zwrotnego sprzężenia oczu i umysłu oparta jest zasada metody dr Batesa. gdzie poszczególne ich zbiory podlegają rozróżnieniu i selekcji. Jakiekolwiek usprawnienie możliwości rozpoznawania przyczyni się do usprawnienia towarzyszącej sile postrzegania. czego najlepszym przykładem niech będzie utrata wzroku na skutek wstrząsającego przeżycia. w jakiejś sensownej formie. Po postrzeganiu następuje grupowanie plam. zbiór kolorowych plamek odbity na siatkówce naszego oka. zgodnie z doświadczeniem jakie przechowujemy w pamięci. Można zatem stwierdzić za cytowanym już A. został tutaj wyodrębniony. że: Wyraźnie widzenie jest efektem właściwego postrzegania i poprawnego rozpoznawania. poprawi automatycznie część postrzegania i selekcjonowania widzianego obrazu. czyli umysł. o takich czy innych kolorach. Podzieli grupy plam na przedmioty bliżej i dalej oddalone. obraz tego co widzimy. Lecz nie jest to jeszcze widzenie. umysł musi zinterpretować i przetworzyć. aby do naszej świadomości dotarł. W znacznym uproszczeniu można powiedzieć. a więc postrzeganie.Umysł chociaż jest niemożliwy do oddzielenia od układu nerwowego. Także i tutaj są możliwe zaburzenia. Każde działanie poprawiające umysłową część procesu widzenia. pomimo sprawnego układu nerwowego. Te wszystkie trzy procesy. gdzie znajduje się okolica najostrzejszego widzenia i jest to zarazem przedmiot. który poszczególnym bardziej i mniej ważnym zbiorom kolorowych plamek nada znaczenie i nazwę. która skupia naszą uwagę i odróżnia się od pozostałego pola widzenia. jak również oczu. jak i bezpośrednio na narząd wzroku. Huxley'em. ponieważ jest tym elementem na który możemy świadomie wpływać i poprzez który możemy oddziaływać zarówno pośrednio na układ nerwowy.

ale wada wzroku zostaje utrwalona na długi okres czasu z tendencją do pogarszania się tego stanu. Niewłaściwe używanie wzroku powoduje napięcia. Jeżeli w takich przypadkach ten stan się przedłuża. długotrwałych napięć na organy ciała. która pozwala odczytać ze zmian w wyglądzie tęczówki oka. czy wydarzenie. a nawet czasami widoczny regres. które w normalnych warunkach wydawałoby się bez znaczenia. który przepisuje okulary nie badając przyczyn choroby. Mówimy wówczas o zaburzeniach psychosomatycznych. że gorsze funkcjonowanie organizmu może być także przyczyną pogorszenia się jakości widzenia. Poza omówionymi przypadkami zaburzeń psychicznych. to dziedzina medycyny. potrafi czasami wyprowadzić nas z równowagi i doprowadzić do wybuchu złości czy chwilowej depresji. zmiany pogodowe. jakie organy człowieka zostały zaatakowane przez chorobę. holistyczny sposób patrzenia na zdrowie człowieka. a nawet u osób wrażliwych — meteopatów. Szczególnie u dzieci spotykamy się z łatwością przeniesienia napięć psychicznych. zwiększonej ilości sresów dnia codziennego. wskazuje na fakt. która może mieć miejsce w np. czasami bez uświadomionej przyczyny funkcjonuje po prostu gorzej. kierują się do okulisty. czy nawet . Takim częstym przykładem są trudności z czytaniem i nauką czytania. aby ten problem załatwić. napięć emocjonalnych. widzialność jest rzeczywiście lepsza. gdzie niedomagania jednego narządu mogą znaleźć odbicie w zmianie funkcjonowania. W takich przypadkach trudności w widzeniu to jedyna informacja jaką rodzice i naucyciele otrzymują od dziecka. Organizm stanowi jedną nierozerwalną całość. O ile u osób prawidłowo używających tego organu zmiany jakości widzenia są niemal niezauważalne. trzustki czy migdałów. Wówczas najgorszym z możliwych rozwiązań jest przepisanie okularów. albo wyglądzie innego organu. Irydiologia. po czym wyruszają do okulisty. odczuwają pogorszenie jakości widzenia w sposób wyraźny. niemożność skupienia uwagi i całą serię narastających skutków powodujących pogarszanie się wyników w nauce czytania i brak postępów. Podobnie jest z organem wzroku. stanów chorobowych. o tyle osoby wysilające swój wzrok. aspektów psychosomatycznych. Bardzo często te zaburzenia objawiają się właśnie wadami wzroku.które razem stanowią widzenie. a co za tym idzie irytację dziecka. na uwagę zasługują również często nie zauważane przyczyny leżące w chorobach nerek. Tak więc całościowy. Po krótkiej adaptacji do sztucznych soczewek. Wiele łagodnych chronicznych zaburzeń. emocjonalnych zaburzeń. wytrzeszczanie i zmęczenie oczu. Wszyscy dobrze wiemy. że czasami rzecz.

powoduje także usunięcie napięć w mięśniach gałki ocznej. Aleksander większość krótkowzrocznych pacjentów. ale także i skutkiem nieprawidłowej sylwetki. którzy poddawali się jego leczeniu poprzez korektę wad postawy ciała. Tak więc rozluźnienie mięśni. Zatem ogólna umiejętność rozluźniania mięśni.wad postawy. oraz relaks umysłu. przyczynia się do ich wadliwego funkcjonowania. oraz wrodzonych zdolności przystosowawczych procesów postrzegania wzrokowego. dzieciom krótkowzrocznym powracał prawidłowy wzrok. co na dłuższą metę skutkuje wadą wzroku. Liczba ćwiczeń i technik usprawniających wadliwy wzrok może być równa ilości ludzi z wadami wzroku i niemal w każdym przypadku konieczne okazują się niewielkie modyfikacje stosowanego ćwiczenia. jest to uzależnione od warunków indywidualnych. wzrok zarówno prawidłowy jak i cechujący się wadami może zostać usprawniony. astyg-matyzm i nadwzroczność (dalekowzroczność) mogą być w pełni skorygowane. Warto przy tym podkreślić fakt. motywacji.szkieletowym człowieka. Ponadto jak stwierdził Bates. tak że podczas jego wykonywania może wystąpić mniej lub bardziej świadomy stres (stan napięcia) należy . i linii lotniczych przechodzą kursy świadomego widzenia w celu poprawy wzroku. W metodzie dr Batesa umiejętność pasywnego i dynamicznego relaksu zarówno oczu jak i umysłu jest pierwszą i podstawową techniką pozwalającą na stosowanie ćwiczeń przynoszących poprawę widzenia.M. że techniki Aleksandra są stosowane głównie w celu wyeliminowania napięć psychicznych poprzez redukcję napięć w układzie mięśniowo. Tak więc krótkowzroczność może być przyczyną. czy kłopoty w realizacji. musiało przynieść korzyść u krótkowzrocznych dzieci. plus przyjęcie prawidłowej postawy ciała. gdyż było nieświadomym zastosowaniem podstawowych technik metody dr Batesa. charakteryzowało się przygarbieniem oraz wysunięciem i pochyleniem głowy ku przodowi. Aleksander notował przypadki (niestety jedynie wśród dzieci). a później w przypadkach liczonych w setkach tysięcy — jego następcy. lub przynajmniej można osiągnąć znaczącą poprawę. nie powodując organicznych uszkodzeń oczu. W Stanach Zjednoczonych piloci sił zbrojnych. a co za tym idzie usunięcie napięć psychicznych i relaksacja umysłu. Jak wykazał w dziesiątkach tysięcy przypadków osobistej praktyki dr Bates. W wielu przypadkach okazuje się. jeżeli któreś z wykonywanych ćwiczeń sprawia trudności. Jak zauważył F. Przypadłości takie jak krótkowzroczność. w których poprzez naukę prawidłowego trzymania głowy i szyi w stosunku do całego tułowia. że pacjenci znając ogólną zasadę sami opracowują najkorzystniejsze dla siebie techniki. Wyleczenie wad wzroku w znaczącej większości przypadków jest całkowicie możliwe.

doświadczeń i dociekań. Pomimo tego co zostało tutaj powiedziane. Z drugiej strony techniki metody dr Batesa. oddziaływu-ją na cały organizm. aż staną się one podświadome. ROZDZIAŁ 3 DLACZEGO ŹLE WIDZIMY — CZYLI O PRZYCZYNACH Jak to zostało stwierdzone w poprzednim rozdziale. oraz na stan naszego wzroku. aby stały się prawidłowymi przyzwyczajeniami poprzez powtarzanie ich na tyle długo. przekształcenia ich w taki sposób. bez nabycia podstawowych technik ogólnej relaksacji ciała i umysłu. rozumu.zarzucić wykonywanie tego ćwiczenia i przejść do następnego wykonywanego swobodnie i w stanie rozluźnienia (co nie znaczy. siłą nierozerwalnej całościowej natury człowieka. w tym także na system nerwowy. lękowe i stresy powodują napięcie naszych mięśni. uspokajając go i nauczając rozluźniania nie tylko mięśni gałki ocznej. Praktyka systemu reedukacji wzroku — wizjonetyki. odpowiedzialnych za jakość i ostrość widzenia. proces widzenia jest zależny w głównej mierze od naszego umysłu. Skuteczna terapia polega na uświadomieniu sobie złych nawyków. Innymi słowy terapia wzroku polega na wykształceniu trwałego nawyku naturalnego sposobu patrzenia. Napięcie psychiczne. jest kwestią rozwinięcia prawidłowych nawyków widzenia i zintegrowania ich z normalnym codziennym życiem. w tym także mięśni gałki ocznej. który staje się samoleczącą aktywnością pozwalającą na wytworzenie i rozszerzenie nowych ścieżek neuronowych w mózgu. co powoduje wyparcie i zastąpienie szkodliwych wzorców patrzenia zestresowanym okiem. . stany nerwicowe. a następnie powrotu do starego szkodliwego rodzaju percepcji. Jednakże jest prawie niemożliwe nabycie umiejętności rozluźniania mięśni gałki ocznej. jak zwykło się określać ostatnimi czasy ten coraz bardziej rozbudowany i skuteczny system. Dlatego też dzięki odpowiedniemu używaniu naszego umysłu jesteśmy w stanie opanować sztukę świadomego widzenia i poprzez to wpłynąć na poprawę jakości naszego widzenia. prosimy nie brać niczego — “na wiarę". że będzie to od razu komfortowa i rekreacyjna przejażdżka). pozwala na korektę wad wzroku. Leczenie wzroku nie jest więc sprawą wykonywania codziennych półgodzinnych ćwiczeń. Jak stwierdził dr Bates dopiero powtórnie nabyta umiejętność zrelaksowanego widzenia przy użyciu rozluźnionego wzroku (tę umiejętność posiadają wszystkie niemowlęta). Wszystko należy weryfikować za pomocą własnego umysłu. jakkolwiek przewidziane dla zmysłu wzroku.

w formie niekończącego się koła ciągle wzrastającego napięcia.lecz także całego ciała. pająki czy węże w sposób realny. odnaleźć je w pamięci. które pozwalają w niedostatecznie oświetlonych miejscach zauważać nieistniejących bandziorów. powodują nie tylko wrzody żołądka. a właściwie jej brak i rozproszenie. ale na cały organizm. Niemożność dostrzeżenia jakiegoś obiektu powoduje zdenerwowanie i irytację. Dla potrzeb sztuki świadomego widzenia uwagę można podzielić na uwagę . wybujała ambicja. o dużym poziomie lęku. oraz określić zakres pola widzenia. która z kolei jest przyczyną zwiększonego napięcia mięśni gałki ocznej. że “świat stał się szary i ponury". barwę i znaczenie. ze szczególnym uwzględnieniem systemu nerwowego. Kolejnym czynnikiem. wielkość. a czasami nawet niemożliwa. sens i znaczenie. czy choroby serca. która określonym postrzeganym i wyselekcjonowanym obiektom przypisuje odległość. czyli rozpoznawanie. Negatywne stany psychiczne jak żal. charakterystycznego szczególnie dla dalekowidzów i osób z rozbieżnym zezem. a co skutkiem takiego stanu. ponieważ wzrok jak żaden inny organ jest związany z umysłem i od niego zależny. ale również na końcową fazę procesu widzenia. czyli końcowego etapu tj. złość. czy. Zatem zastosowanie metod dr Batesa ma zbawienny wpływ nie tylko na narząd wzroku. osoby) w polu widzenia. nauka rozluźniania mięśni i ogólnego relaksu jest bardzo utrudniona. trudno po pewnym czasie zorientować się co jest przyczyną. że u osób mocno znerwicowanych. a tym samym jesteśmy w stanie nad nim panować to uwaga. O wpływie stanów psychicznych na jakość widzenia mówią takie powiedzenia jak: “być ślepym z wściekłości". Warto zwrócić uwagę na dostrzegalne sprzężenie pomiędzy napięciem nerwowym. co w konsekwencji powoduje wtórne obniżenie jakości widzenia i tak dalej. a napięciem organu wzroku. W rozpoznawaniu główną rolę gra pamięć. W tym kole wzajemnie napędzającego się napięcia. Stan psychiczny w jakim się znajdujemy oddziaływuje nie tylko na funkcjonowanie mięśni gałki ocznej. ale także ważną rolę odgrywają w prawidłowym widzeniu nasze emocje. ale także upośledzenie wzroku. nadać im odległość. smutek. rozpoznawania bez udziału umysłu. który wpływa na złą jakość widzenia i jest zarazem zależny od naszego umysłu. Z drugiej strony należy zauważyć. zawiść. Uwaga pozwala wyselekcjonować i odseparowć określone przedmioty (zjawiska. Nie ma możliwości widzenia. “pociemniało w oczach". Uwaga jest elementem niezbędnym w procesie widzenia. niemalże namacalny i rzeczywisty. To uwaga pozwala wyodrębnić i wyselekcjonować przedmiot widzenia.

rozwiązywanie krzyżówek. Uwagą spontaniczną dysponujemy od czasów dzieciństwa i jest ona wspólna dla całego królestwa zwierząt. że krawężnik poiożony jest wyżej od jezdni. Na tym poziomie sztukę świadomego widzenia można porównać do innych sztuk. szycie na maszynie.spontaniczną i uwagę świadomą. na nieświadome jego obecności zwierzęta. bez potrzeby koncentrowania się na tym. umysł i myśli krążą wokół tematu w nieustannym. Napięte mięśnie gałki ocznej nie są w stanie prawidłowo zadziałać. że stan uwagi jest stanem dynamicznym. czy nauka. a stan wytężania się i związanego z tym psychicznego napięcia powoduje dodatkowe napięcie mięśni pogarszające i tak już nie najlepszą sytuację. Tę właśnie właściwość umysłu i oka zauważył w swoich badaniach dr Bates. jak nawlekanie nitki na igłę. zmrużenie powiek. Ten rodzaj uwagi pozwala nam podnosić nogę przy przechodzeniu ulicy i wkraczaniu na chodnik. a zwłaszcza japońskiej sztuki strzelania z łuku. taoistyczny termin wu-wei. powoduje nienaturalną pracę oczu i jest sprzeczna zarówno z naturalnym procesem widzenia jak i z naturalnym stanem uwagi. Inny przykład to chiński. Uwaga świadoma pozwala nam skupić się na określonej czynności. To co jest istotne w ćwiczeniu świadomego widzenia. że podczas prawidłowego widzenia. uczucie napięcia psychicznego. który . Zatem ciągły ruch oczu przy powstrzymywaniu poruszaniem ciała jest zasadą prawidłowej uwagi w sztuce świadomego widzenia. gdzie łucznik dopiero wtedy ma szansę oddania celnego strzału. który oznacza działanie bez działania. a zarazem skutecznie trafionego celu. o swoim “ja" i w sposób spontaniczny pod koniec długiego wydechu wypuszcza strzałę. to jakby nieobecność świadomego “Ja". jak na przykład do sztuk walki. a więc czyn. Chęć lepszego widzenia poprzez wytężanie i unieruchomienie wzroku powoduje jedynie pogorszenie sytuacji. Psychologowie stwierdzili. pogorszenie krążenia krwi w nieprawidłowo użytkowanym organie ciała. tak jakby to ona sama odleciała w kierunku niewiadomego. gdy zapomina o swojej osobie. wytrzeszczenie oczu.Takie zatrzymanie oczu powoduje ich napięcie. czy też konieczności ujrzenia kogoś. gałka oczna podlega ciągłym minimalnym ruchom. zgodnym z tym na co aktualnie nakierowana jest uwaga umysłu. ale to samo dziecko bawiące się na podwórku wykazuje uwagę spontaniczną. aczkolwiek niewielkim ruchu. Dziecko uczące się wiersza na pamięć będzie wykazywać uwagę świadomą. Próba powstrzymywania tych minimalnych ruchów oka. który stwierdził. czy czegoś. bez napięć wynikających z naszej chęci. Zatem widzenie powinno odbywać się spontanicznie. Ten sam rodzaj uwagi spontanicznej pozwala lwu czatować u wodopoju.

miał być czymś innym dla organizmu niż organ trawienia jakim są np. W ten sposób wyleczenie jelit z kolki.nie powstaje intencja. czy uporczywych zaparć za pomocą lekarstw czy innych zabiegów jest jedynie powrotem do stanu normalnego funkcjonowania. czy jakimś planem. wiec “Ja" powinienem ruszyć się do przodu. lecz zamiast tego przepisuje się człowiekowi okulary? Przecież to tak jakby człowiekowi cierpiącemu na zaparcia. przypominamy sobie tę pozornie niemożliwą do przypomnienia rzecz. To w jaki sposób taki stan osiągnąć jest przedmiotem i treścią drugiej praktycznej części tej książki. jelita. to nie zdążymy się nawet ruszyć. chęć zadziałania i cały skomplikowany proces myślenia. nierozproszonej uwagi. Nie ma powodów dla których organ wzroku jakim jest oko. “ja". Gdy jednak wysiłek naszego “ja" ulegnie rozproszeniu i przestajemy wysilać się w pocie czoła. W praktyce może to być na przykład uchwycenie spadającego ze stołu przedmiotu (szklanki lub butelki z drogocennym płynem). nagle po takim “odpuszczeniu sobie". tylko akcja. Żądza widzenia. Sztuka świadomego widzenia wymaga zatem świadomej. oraz upośledza proces widzenia. powoduje napięcia. twierdząc. Sztuka widzenia jest więc porównywalna na tym poziomie do szeregu innych dziedzin szeroko pojmowanej sztuki. proste czynności mogą być wykonywane w sposób naturalny i bezbłędny. Taką spadającą rzecz uda się schwytać. gdy czyn nie będzie poprzedzony świadomym zamiarem.nie jest poprzedzany myślą. Jeśli rozpoczniemy taki proces myślowy. że podobnie rzeczy się mają z procesem przypominania sobie faktów. w znaczeniu bezczynności. czy zdarzeń. dopóty nasze starania są bezowocne. przywróceniem normalnego funkcjonowania zmysłu wzroku w organizmie. która wyprzedza myśl. i pomimo tego (a może właśnie z tego powodu) jest właściwa i skuteczna. które uniemożliwiają zrealizowanie celu. Dlaczego więc w leczeniu wad wzroku nie dąży się do przywrócenia stanu normalnego oka. Dopóki wysilamy swój umysł i czynimy wysiłek aby sobie coś przypomnieć. leci butelka. świadomej i mocno odczuwanej chęci osiągnięcia celu. analizą działania w stylu: o. otworzyć dłoń i ją pochwycić. zamiast . że reedukacja jest jedynie sposobem powrotu do stanu normalności. przy jednoczesnym dynamicznym rozluźnieniu zmysłu wzroku i jednoczesnym optymalnym napięciu systemu nerwowego. a butelka w tym czasie rozbije się o podłogę. zauważenia czegoś na czym zależy naszemu “ja". Sztuka świadomego widzenia jest często nazywana metodą reedukacji wzroku i tego też terminu bardzo często używał twórca tej metody. Na tym prostym przykładzie można zauważyć. gdzie czynnik tzw. Zatem nie jest to “nie-działanie". wyciągnąć rękę. że gdy nasze świadome “ja" nie jest zaangażowane. powoduje zarówno napięcie psychiczne jak i napięcie narządu wzroku i w znacznym stopniu uniemożliwia. Można zauważyć.

Z tego też powodu. o 1-2) liczbie dioptrii. mógł czytać bez okularów. Okulary jedynie stanowią rodzaj zewnętrznej pomocy. osoby. W 1939 r. Warto także podkreślić w tym miejscu. Techniki metody dr Batesa są pożyteczne we wszystkich przypadkach złego funkcjonowania zmysłu wzroku i przyniosły poprawę widzenia dziesiątkom tysięcy osób na całym świecie. protezy. który w wyniku długotrwałej i ciągle pogarszającej się wady wzroku. w celu rozwiązania tego problemu. który ułatwia doraźnie widzenie. filozofa A. czy instruktora będzie lepszy od najlepiej napisanej książki. czy inwalidzkiego wózka. Wzrok stymulowany dodatkową szklaną soczewką okularu. aż do osiągnięcia stanu normalnego i na pewno spowodują poprawę samopoczucia osób stosujących metodę dr Batesa. zawodu. utrwalając jednakże stan wady wzroku i nie pozwalając na jego poprawę. Najbardziej znanym przykładem jest historia wybitnego pisarza. przy jednoczesnym ciągłym noszeniu sztucznej protezy. gdy używanie okularów nie jest niezbędne do wykonywania np. nie doprowadzą wzroku do pierwotnego stanu naturalnego. że jakakolwiek książka z instrukcjami nie zastąpi doświadczonego instruktora. Osoby o dużej wadzie wzroku. w wieku 46 lat stało się niemożliwe. Przy czym widzenie powodowało bezustanne zmęczenie i napięcie. jednakże książka wydaje się być czymś lepszym od niczego i mam nadzieję będzie stanowić zachętę do samodzielnej pracy. drugie zaś przy pomocy bardzo silnych okularów i ciągłym zakrapianiu atropiny pozwalało rozróżniać znaki wielkości 25 centymetrów z odległości niecałych 3 metrów. zwłaszcza w przypadku poważnych wad wzroku1. pomimo stosowania coraz mocniejszych szkieł. a mogą poprawić jakość widzenia. które podejmują ćwiczenia wg metody dr. doszedł do stanu. muszą zrezygnować z noszenia okularów. Okulary jak już zauważyliśmy nie leczą wzroku. zaś niemal niewidzące oko rozpoznawało na tablicy Snella literę wielkości 3 centymetrów z odległości 30 cm. gdy jego podstawowe zajęcie — czytanie. Huxley po kilku miesiącach intensywnych ćwiczeń reedukacji wizualnej.leczenia wstawić jakąś rurę w miejsce jelit z ewentualnie podłączonym na końcu odkurzaczem. mogą się posiłkować szkłami o zmniejszonej (np.Batesa. doskonalonej następnie pod okiem instruktora. na czas podjęcia próby poprawy widzenia poprzez zastosowanie tych ćwiczeń. Opisane tutaj ćwiczenia w żadnym wypadku nie mogą pogorszyć wad wzroku. Zawsze bezpośredni kontakt doświadczonego lekarza. Tak więc wykonywane ćwiczenia. Dlatego dobrze jest rozpocząć ćwiczenia w trakcie urlopu. Jego jedno oko było w stanie rozróżnić jedynie światło i ciemność. Huxley'a. czyli powrót do normalności. . ma tendencję do dostosowywania się do zmienionej przez tę sztuczną soczewkę perspektywy widzenia.

okularów przeciwsłonecznych.CZĘŚĆ II TROCHĘ PRAKTYKI ROZDZIAŁ 4 WIĘCEJ ŚWIATŁA! W naszych czasach. daje się zauważyć strach przed światłem. Ten strach można zaobserwować tylko w tzw. pomijając fobię spowodowaną opowieściami o zagrożeniu dziurą ozonową. cywilizowanych. Trudno znaleźć racjonalne . wyłącznie wśród gatunku ludzkiego i przejawia się od lat sześćdziesięciu noszeniem ciemnych plastikowych zasłaniaczy. wysoko uprzemysłowionych krajach. czyli tzw.

który można także zauważyć u wielu osób charakteryzujących się grymasami twarzy. jeśli nie śmiech i politowanie. Tak samo postępujemy w przypadku zwalczania lęku związanego z obawą przed zbyt silnym światłem. które jest przyczyną dolegliwości odbieranych przez człowiekajako zły wpływ działania światła słonecznego na oczy. Tak jak wyeliminowanie lęków natury psychicznej można przeprowadzić poprzez naukę rozluźniania mięśni w sytuacjach stresujących. a może atawistyczny lęk przed “złym" spojrzeniem. które są przemęczone i uszkodzone i z tego powodu oczy i umysł nie potrafią właściwie reagować na silne światło. a potem poprzez stopniowe przybliżanie się do takiej stresującej sytuacji (np. zaś stan lękowy przekazywany jest do mięśni gałki ocznej i powoduje efekt wzmocnienia napięcia i niedogodności. Nie czas i miejsce na doszukiwanie się przyczyn tej nienaturalnej mody.5-1 dioptrii wadę wzroku). Takie doświadczenie bólu powoduje lęk przed światłem. zaobserwowanie napięć i rozluźnienie mięśni. W tym miejscu zostaje błędnie zdiagnozowana przyczyna1. Od tysięcy lat słoneczne dni nie stanowiły dla gatunku ludzkiego żadnej przeszkody. jazda windą) z ciągłym zwróceniem uwagi na rozluźniony tonus mięśni. czy też tęsknota do ukrycia się w mrok bezpiecznej jaskini.uzasadnienie dla konieczności noszenia ciemnych szkiełek na nosie w słoneczne dni. najpierw poprzez wyobrażenie sobie takiej sytuacji. czy też lęk przed spojrzeniem drugiemu człowiekowi prosto w oczy. można śmiało stwierdzić. mrużeniem oczu. Można sobie tylko zadać szereg pytań. że jest to objaw i manifestacja powszechnego lęku przed światłem. czy jest to efekt kampanii reklamowych sprytnie przeprowadzonych przez firmy okularnicze. Odzwyczajone od normalnego natężenia światła oczy. jest jednym z podstawowych sposobów postępowania w sztuce świadomego widzenia. Istotą ćwiczeń ze światłem słonecznym jest właśnie nabycie umiejętności biernego relaksu zmysłu wzroku w obliczu świecącego słońca i następne płynne przeniesienie tego . a i dzisiaj w wielu krajach człowiek za ciemnymi szkiełkami wzbudza powszechne zdziwienie. reagują w sposób nienaturalny i ulegają napięciu i natężeniu. Z drugiej strony wiele osób wskutek niewłaściwego używania narządu wzroku ma stałe napięte mięśnie gałki ocznej (być może cierpi już na lekką 0. które w takich warunkach sprawia ból napiętym i przemęczonym narządom wzroku. krótko mówiąc zwiększonym napięciem narządów wzroku. Bez względu na to jaka jest prawdziwa przyczyna tego stanu rzeczy. JAK POZBYĆ SIĘ LĘKU PRZED ŚWIATŁEM? Proces przyswojenia sobie prawidłowych reakcji na światło. przymykaniem powiek.

Konie pociągowe nie wychodzące na powierzchnię ziemi po pewnym czasie po prostu traciły wzrok. Dopiero po pewnym czasie. wykonując niewielkie. nawet wyrażanej nieświadomie poprzez mrużenie oczu. W wypadku odczucia jakichkolwiek dolegliwości. twarzą do słońca. czy noszenie słonecznych okularów. ale dosyć szybkie ruchy. gdy uda się już wykonać kilka kąpieli bez napinania mięśni i mrużenia powiek. będą musiały przekonać się o tym w sposób stopniowy. że powieki są bardzo ciężkie i same opadają. ze szczególnym uwzględnieniem mięśni twarzy. które zupełnie swobodnie sobie pływają w zagłębieniach oczodołu. skieruj twarz i oczy w kierunku słońca odchylając głowę do tyłu2. jak bardzo szkodliwy jest dla wzroku brak światła i niedostateczne oświetlenie. lub na leżaku. dopóki nie pozbędzie się lęku przed światłem. a także jego współtowarzyszy — koni eksploatowanych w kopalniach. a gałki oczne to kulki wody. który to lęk uniemożliwi jej dynamiczne odprężenie — warunek niezbędny zdrowego widzenia.stanu w stan dynamicznego relaksu narządu wzroku. Światło nie jest szkodliwe Osoby o odmiennej opinii. Postaraj się rozluźnić (ćwiczenia relaksacyjne). można skierować twarz na krótki czas do słońca. zaś oczy zasłonić na chwilę dłońmi. Tak więc osoba obawiająca się światła słonecznego i uzależniona od ciemnych okularów nie będzie w stanie doprowadzić swojego wzroku do normalnego widzenia. Historia “Łyska z pokładu Idy" z powieści Gustawa Morcinka. Poruszaj głową swobodnie i lekko. Usiądź wygodnie na krześle. który jest warunkiem koniecznym do uzyskania idealnego widzenia. Naświetlanie Przyzwyczajenie do światła słonecznego rozpoczynamy od ćwiczeń przy oczach zamkniętych. czy innych skurczów będących objawem napięcia. Dla osób zbyt wrażliwych na światło słoneczne zaleca się rozpoczynanie kąpieli słonecznych od skierowania twarzy na niebo zamiast bezpośrednio na tarczę słońca. szyi i barków. zamknij oczy i kierując się odczuciem zwiększającego się ciepła i coraz większej jasności. a nie żyrandol) z żarówką o mocy 150 W. Te ćwiczenia można także przeprowadzać przed lampą-reflektorkiem (skupiona wiązka światła. Pamiętaj. 2 1 . w odległości maximum 2 m. należy głowę odwrócić od słońca. Poruszaj lekko głową w prawo i w lewo. Po czym można kontynuować ćwiczenie. aby nie dopuścić do zbyt długiego naświetlenia jednej tylko części siatkówki. bez dostępu do naturalnego światła jest przykładem na to. umieszczoną na wysokości wzroku. Nieustanny ruch głowy jest bardzo ważny. starając się utrzymać efekt rozluźnienie mięśni i relaksu w całym ciele.

Powtarzać kilka razy (3-6) w ciągu dnia. niezbędnym warunkiem reedukacji wzroku. które przed chwilą było poddawane kąpieli słonecznej. Zmieniamy i zasłaniamy kolejno oczy co ok. Osoby. Staramy się przy tym pamiętać o swobodzie. aż do momentu gdy nie ustąpi poświata. powodującym . że potrafią wykonywać kąpiel słoneczną z zamkniętymi powiekami bez jakichkolwiek napięć mięśniowych. Zdaniem dr Batesa. tę metodę. co jest jak już powiedzieliśmy. Hipotetycznie jest to spowodowane właśnie brakiem światła i wynikającym stąd niedoborem wytwarzanej w szyszynce melatoniny. z użyciem specjalnych lamp (i oczywiście Słońca) stosuje się w leczeniu depresji nasilającej się w okresach zimowych. drugie pozostawiając otwarte. przejeżdżamy okiem tam i z powrotem przez tarczę słońca. zakrywając to. mrugając przy tym szybko i swobodnie powiekami. relaksie i rozluźnieniu całego ciała. dzięki bakteriobójczym właściwościom promieni słonecznych. z ewentualnymi przerwami na zasłanianie oczu dłońmi w razie potrzeby. a zwłaszcza mięśni gałki ocznej. zakrywamy jedno oko dłonią. nasłonecznianie przy zamkniętych i półotwartych oczach skutecznie eliminują napięcie i stres wynikający z lęku przed światłem. Po minucie powtarzamy ćwiczenie z drugim okiem. mogą spróbować kąpieli w wariancie z jednym okiem otwartym. Powodują ponadto rozluźnienie szkodliwego napięcia mięśni gałki ocznej. likwidują lęk przed światłem. Ćwiczenia takie jak naświetlanie. Przy zachowaniu możliwie pełnego relaksu i rozluźnienia. które stwierdzą. minutę. konieczność marszczenia brwi. kąpiele słoneczne. Ćwiczenie można wykonywać do 3 minut.W ostatnich latach. spadek czułości na oślepiające i jaskrawe oświetlenie. Stanowią także wstępny etap nauki relaksacji pasywnej i dynamicznej oczu. działają leczniczo na różne stany zapalne oczu i powiek. kręcąc głową tak jak poprzednio. mrużenia oczu i noszenia okularów słonecznych. nie przekraczając pięciu minut na jedno oko.

najlepsze postrzeganie można odnotować. np. to widzenie peryferyjne. ale także skupienie uwagi. w niektórych pozycjach stosuje się nazwę: “focusing". W takiej sytuacji nie należy naświetlać oczu. jak np. gdyż ilość światła jest niedostateczna. nie rejestrowane przez naszą świadomą uwagę. możemy zarejestrować i zauważyć wzrokiem całą stronę. Opisane zjawisko jest różnie określane w literaturze. ALBO CENTRALNA FIKSACJA Bates stwierdził. ROZDZIAŁ 5 FOCUSING. CZYLI ZEŚRODKOWANIA. Obrazy zarejestrowane zewnętrzną częścią siatkówki. Należy przesuwać wzrok poniżej lub powyżej tarczy słońca. mają mniej wyraźne kształty i mniej intensywne kolory od tych zarejestrowanych w części centralnej — fovea centralis i muszą być w związku z tym dodatkowo obrabiane przez umysł. Jak już to zostało powiedziane. obraz padający na macula lutea. przy dobrym oświetleniu. Dlatego też. szczególnie zaś leki psycho-• tropowe. będzie stanowić okrąg o średnicy jednego centymetra. a więc. który jakby “dodaje" brakujące elementy ostrości i kolorystyki czerpiąc z zasobów pamięci. ale to co będzie widziane z zadowalającą ostrością. czy promieni światła. Patrząc na kartkę papieru z odległości 30 centymetrów. odbijających w każdym krysztale lodu promienie słońca. barbiturany i niektóre krople do oczu (atropina). to najbardziej precyzyjnie widoczna będzie sylaba złożona z co najwyżej trzech liter. świadoma uwaga ma charakter dynamiczny i jest . to obraz padający na punkt fovea centralis.mrużenie oczu. idealnie wyraźny obraz rejestrowany jest tylko w centralnej części siatkówki macula lutea w punkcie najostrzejszego widzenia — fovea centralis. niż to na co bezpośrednio patrzymy. tylko jedna litera. na zewnętrznych stronach siatkówki. że ze względu na budowę oka. zaś najostrzej widziana litera. Uwaga: nigdy nie patrzeć unieruchomionym wzrokiem bezpośrednio w słońce. Pozostała część widzianej kartki. Jeżeli kartka stanowi zadrukowaną stronę. Zwiększona wrażliwość na światło bardzo często jest spowodowana spożytymi substancjami. W nocy przy minimalnym oświetleniu. w nocy lepsze jet widzenie “peryferyjne". Okrąg o średnicy jednego centymetra w tym przykładzie. Oczywiście dotyczy to normalnych warunków słonecznego dnia i nie odnosi się do specyficznych warunków lodowo-śniegowych przestrzeni. lekarstwa. to obszar widzenia. to co dostrzegamy “kątem oka". czyli zogniskowanie. a przy większych literach. ześrodkowanie. by zogniskować się w fovea centralis.

Ćwiczenie usprawniające centralną fiksację Patrząc na szczyt największej litery na tablicy. oczy podążają automatycznie za wskazaniami umysłu. czyli promienie światła odbijane przez obserwowany w danym momencie element obrazu padają bezpośrednio na macula i fovea centralis. Przy problemach ze wzrokiem. przesuwające spojrzenie z jednego na drugi punkt obserwowanego przedmiotu. w końcu zniekształcenia tego narządu zmysłu. niewłaściwe jego używanie. oko musi wykonywać nieustanne. co powoduje nieostrość widzenia całości obrazu. zmęczenie. co wywołuje napięcia w narządzie wzroku. Gapienie się i wytrzeszczanie oczu. jej dolna część powinna być gorzej widoczna od szczytu. zostaje zagubiona przez dorastającego i dorosłego człowieka. to stan w którym nasze przystosowane do nieustannych minimalnych ruchów gałki oczne są unieruchomione! Unieruchomienie oczu musi być nierozerwalnie związane ze stanem napięcia i pogorszenia się wizji. ta wrodzona umiejętność centralnej fiksacji. a nie widzimy. Nieprzypadkowo słowa: “gapienie się". że szczyt . Aby obserwować obiekt z maksymalną wyrazistością. Ten stan można także dla naszych potrzeb określić nazwą centralnej fiksacji. Ponieważ umysł przemieszcza nieustannie swoją uwagę na poszczególne części obserwowanego obiektu. czy “wytrzeszczanie oczu". Bez tej swobody występuje napięcie i usztywnienie mięśni gałki ocznej. pacjentom nader rzadko udaje się odnotować takie spostrzeżenie. Bez zmienności i opanowania (czy też nie-zagubienia) centralnej fiksacji niemożliwe jest prawidłowe widzenie. lub kogoś. minińąalne i trudne do określenia pod względem ilości i kierunków ruchy. lub większych ruchach oka i związanym z tym faktem świadomej uwagi. staje się niemożliwe widzenie poszczególnych części przedmiotu z centralną fiksacją. Gdy występuje brak takich przesunięć. Naturalny stan ruchu jest spontanicznie wykazywany przez małe dzieci i niemowlęta. z błędami refrakcji włącznie. Podobnie wzrok i naturalny sposób patrzenia ma charakter dynamiczny i polega na ciągłych mniejszych. są odpowiednikiem stanu w którym patrzymy. Patrz dookoła litery i znajdź taki punkt widzenia.powiązana z mikroruchami oka. To tak jakbyśmy próbowali zjeść hot-doga za pomocą nosa. co może być przyczyną wady wzroku. Swobodny ruch oka jest jego naturalnym stanem i jest niezbędny dla prawidłowo funkcjonującego zmysłu wzroku. tak że następuje nieuświadomiony focusing oczu na obserwowanym detalu. czy obiektu. ba nawet się intensywnie wpatrujemy w coś. jest zaprzeczeniem stanu normalnego czucia i prawidłowego widzenia. z którego dostrzeżesz. czyli z centralną fiksacją. niemniej w późniejszym okresie życia człowieka.

lepiej jest czasami podjąć próbę odnalezienia punktu najostrzejszego widzenia z bliska poprzez patrzenie na zadrukowaną stronę. Wykonaj to ćwiczenie sześć razy i zastosuj palming przez minutę. Niektórzy osiągają to poprzez patrzenie się w jedno miejsce i równoczesne obracanie głową. w sposób bezpośredni pozwalają na zauważenie i doświadczenie faktu. możesz spróbować tej właśnie metody. że wszystko co widzą jest w równym stopniu niewyraźne. W takich przypadkach pomocne jest nauczenie się w pierwszym rzędzie rozwijania zdolności widzenia umysłem (wizualizacji). Niektórzy uważają. Jeżeli widzisz wszystko rozmazane w takim samym stopniu i nie udało ci się osiągnąć większych sukcesów w odnalezieniu twojego punktu o największej ostrości. Bardzo ważnym aspektem centralnej fiksacji jest paradoksalne zjawisko polegające na tym. iż większość dostrzeganego pola widzenia może być niewyraźna. które nauczają centralnej fiksacji. z jednego elementu na kolejny. że któraś z innych liter wykonuje podskoki w twoim kierunku. metodami przesuwania obszaru najostrzejszego widzenia. skutkującą powrotem lepszego wzroku w całym polu widzenia. możesz spostrzec. Dostrzeżenie delikatnych różnic w polu widzenia wymaga intymnego i bliskiego kontaktu z własnym umysłem. Po zlokalizowaniu punktu największej ostrości przesuwaj płynnie wzrok w dół i w górę litery do miejsca najlepiej widzianego. W niektórych trudniejszych przypadkach Bates stosował punkty świetlne zamiast liter w celu zwiększenia efektu przyciągnięcia uwagi umysłu. Powtarzaj ten cykl tak długo jak długo nie będzie to dla ciebie męczące. że niemożliwe jest na przykład postrzeganie każdej części. że ich punkt centralnej fiksacji przy oddaleniu 20 stóp od tablicy umiejscowiony jest kilka stóp od niej! Zdobycie świadomości tego co się widzi jest podstawowym narzędziem prowadzącym do odzyskania prawidłowego wzroku. jakiejś płaszczyzny z tą samą dokładnością i ostrością widzenia. Stopniowo dystans pomiędzy tym na co patrzysz i punktem o najlepszej ostrości stanie się coraz krótszy i zacznie się ogniskować na plamce żółtej. Techniki pośrednie pozwalają oczom i umysłowi przyswoić nawyk ruchu. tego samego .największej litery widziany jest najostrzej. ROZDZIAŁ 6 TECHNIKI URUCHAMIAJĄCE OCZY I UMYSŁ Techniki. Gdy patrzysz prosto na daną literę. To z kolei powoduje większą relaksację. Inni stwierdzają. Przy wysokim stopniu bliskowzroczności. co nie może być prawdą. że dopuszczamy do świadomości fakt.

mają one na celu przekonanie uczących się sztuki widzenia. patrzeć. ok. jeden przedmiot blisko. Głowa pozostaje nieruchoma w stosunku do ramion i wraz z nimi wykonuje ruch podobny do wahadła zegara. barki i szyja rozluźnione i zaczynamy łagodnie kołysać ciałem. co pomaga również odczuwać stan znieruchomienia oka. Zakres ruchu . okienna framuga). a poprzez to ułatwienie odczucia i zrozumienia istoty ruchu. o pozornym ruchu obiektów świata zewnętrznego.szerokość balansu głowy nie powinien być większy niż trzydzieści centymetrów. gdyż takie próby jeżeli będą nieskuteczne (a w większości wypadków początkowo takie właśnie są). opuszczamy ramiona. Bujanie krótkie Należy wybrać sobie dwa przedmioty w polu widzenia. spowodują dodatkowe zbędne napięcie oczu. Staramy się rozluźnić. stojąc w oknie może to być framugai oddalone drzewo w ogrodzie. drzewo). l m przed oknem. Początkowo należy skoncentrować się. Bujanie się Kilka poniżej przedstawionych technik dr Bates nazwał “bujaniem się". rytmicznie i niezbyt szybko. nie na próbie osiągnięcia efektu centralnej fiksacji. przerzucając ciężar ciała z jednej nogi na drugą. Przy przechyleniu w prawo przedmiot bliski (framuga) przesuwa się w lewo w . ale na metodach pośrednich mających za zadanie zwiększenie ruchliwości oczu i umysłu. najlepiej pionowe i niezbyt szerokie (np. drugi zaś w oddaleniu. Stajemy w szerokim rozkroku. ale nie widzieć. ani przedmiotu oddalonego (np.obserwowanego obiektu. Patrzymy prosto przed siebie nie starając się widzieć ostro ani przedmiotu bliskiego (np. czy róg naprzeciwległej kamienicy lub bloku).

jak i na bardziej oddalone przedmioty w poprzek których ołówek odbywa pozorną drogę. ręce na biodrach i wykonujemy pełny skręt bioder. długopis. Bujanie ołówkowe Bujanie ołówkowe jest odmianą bujania krótkiego i może być praktykowane w małym pomieszczeniu podczas siedzenia. Następnie otwieramy oczy i ponawiamy obserwację ruchu bliższego przedmiotu — w naszym przypadku framugi. zamknąć oczy i wyobrazić sobie ten pozorny ruch framugi okiennej w poprzek drzewa. . Ćwiczenie należy wykonywać od 1-5 minut podczas jednej sesji. trzymany pionowo w odległości piętnastu centymetrów przed nosem. przy przechyle w lewo przedmiot bliższy pozornie wędruje na tle oddalonego w stronę prawą. należy nie przerywając bujania. drzewa). Przy skręcie w lewo ciężar ciała zostaje przesunięty na lewą stopę. Podczas otwarcia oczu można spoglądać kolejno na ołówek. a potem z powrotem w prawo.stosunku do przedmiotu odległego (np. Przy tym bujaniu obiektem bliskim może być ołówek. można obserwować pozorny ruch ołówka w poprzek bardziej oddalonych przedmiotów. Bujanie długie Stajemy w lekkim rozkroku. Po kilkunastu takich przechyleniach. I odwrotnie przy skręcie w prawo lewa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. Bujając głową z jednej strony na drugą. Oczy należy co pewien czas zamykać i kontynuować ten pozorny ruch wewnętrznym okiem wyobraźni. najpierw w lewo. przez kilkanaście buj-nięć. tułowia i głowy. czy też własny palec. zaś prawa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. pióro. czy w przerwach w pracy. po czym znowu zamykamy oczy i bujając się oczyma wyobraźni obserwujemy pozorny ruch framugi.

Po rozpoczęciu ruchu wzrok pozostaje nieruchomy. a nie widzieć. Ćwiczenie to można też wykorzystać w plenerze. biodra i całe ciało. dla samego aktu patrzenia. Oczy wykonują wędrówkę po okręgu i należy całkowicie biernie pozwolić przesuwać się obrazom. lub na przykład pudełkami zapałek. bez szkody dla naszego samopoczucia. że można patrzeć. bez najmniejszych prób zobaczenia tego co się aktualnie przesuwa. pozwalając oczom na patrzenie się. podążając za nią wzrokiem. po czym podąża tułów. aby odczuć zawroty głowy. ale o poprawę ruchliwości wzroku i centralnej fiksacji. Oczy podążają swym ruchem za ruchem piłeczki. Doświadczamy wówczas faktu. dodajemy jedynie swobodne mruganie oczami. w poruszającym się polu widzenia wzroku. Nie należy zwracać uwagi na jakiekolwiek rzeczy. podrzucamy jedną z nich do góry i w tym czasie przekładamy drugą do pustej ręki i tak dalej. dla poprawienia tolerancji wzroku . Siedząc nieruchomo. czynią to nie tylko po to. Żonglowanie Żonglowanie można wykonać jedną. śledzimy tor lotu piłeczki. Dzieci bawiące się w “bąka". Nie wolno patrzeć w górę oczekując pojawienia się piłeczki w polu widzenia. W ten sposób pozwalamy wypocząć umysłowi. W tym ćwiczeniu nie chodzi bynajmniej o sprawność rąk. ale w ten sposób instynktownie pozwalają wypocząć zmysłom wzroku. Trzymając po jednej piłce w każdej ręce.Ruch rozpoczynamy oczami. a jeszcze lepiej dwoma piłeczkami. co pozwala odetchnąć naszej psychice i zrelaksować umysł. a więc kręcące się w koło.

Zaczynając podrzucanie i obserwację lotu piłek na ciemnym tle np. . Kostki Kostki mogą służyć nie tylko do gry. lub materacu. że 15 minut relaksu zastępuje z powodzeniem 3-godzinną drzemkę. na niezbyt miękkim (i nie zapadniętym) łóżku. Pod głową niewielka poduszka (ideałem jest twarde podłoże. przerzucić szybko wzrokiem z jednej na drugę. a zwłaszcza do wykształcenia poprawnego nawyku centralnej fiksacji. stopniowo skierowujemy się w stronę bardziej oświetlonej części nieba. W ten sposób możliwe jest połączenie dynamicznego relaksu. które charakteryzują ten stan. Należy wziąć trzy. zmienia się oporność skóry. Aby opisać stan relaksu pasywnego oczu wg metody Batesa. Istnieje cały szereg innych objawów. ćwiczenia centralnej fiksacji i kąpieli słonecznej zarazem. oddech jest zwolniony i pogłębiony. lub cztery kości. szybko mrugając powiekami. to rzucający powinien po sekundzie zakryć kostki i pytać o te liczby. czyli odprężenie. lub zamknąć oczy i wypowiedzieć liczby zauważone na górnym boku. jeśli całe ciało pozostanie napięte. Aby doświadczyć stanu relaksu należy wykonać następujące ćwiczenie: Relaksacja ogólna Kładziemy się na plecach. Zamykamy oczy i oddychamy swobodnie. po sekundzie spojrzeć w bok. ale nie ma to dla nas praktycznego zastosowania. drzew. ROZDZIAŁ 7 ODPOCZYNEK DLA OCZU. nauczyciel i dzieci). trzeba najpierw wspomnieć o sposobie relaksacji i odprężenia całego organizmu. gdyż trudno dać odpoczynek oczom poprzez rozluźnienie ich mięśni. ale także jak się okazuje do ćwiczeń usprawniających nasze widzenie. kończąc podrzucanie krótką sekwencją przy twarzy zwróconej do słońca. rzucić je na stół. częstotliwość skurczów serca ulega spowolnieniu. itd.na obecność światła słonecznego. Ta technika udoskonala szybki ruch oczu i uwagę. rozluźnienie się można podzielić na dwa rodzaje: relaks (odprężenie) pasywny i relaks (odprężenie) dynamiczny. Jeżeli zabawę wykonuje dwoje lub więcej osób (np. pod kolanami). kilka książek pod głową i gruby wałek np. w którym mięśnie człowieka ulegają rozluźnieniu. z koca. CZYLI PODWÓJNY RELAKS Dla potrzeb sztuki widzenia relaks. W trakcie głębokiego relaksu organizm wypoczywa na tyle mocno. Relaks to stan organizmu.

że w ogóle poczuliśmy istnienie naszych mięśni i kończyn (co w codziennym życiu jest jakby niezauważalne. szyi i karku. czy brwi są ściągnięte. otwarcie powiek. tak że praktycznie nie jesteśmy w stanie jej unieść. l wdech. Aby zająć czymś umysł zaczynamy liczyć oddechy. ale że oddech. czyli okolicą barków. Wyobrażamy sobie. kończymy nasz relaks poprzez powolne i jak najbardziej świadome tego ruchu. stan rozluźnienia mięśni naszych kończyn i to samo próbujemy zrobić z najtrudniejszym miejscem do rozluźnienia. Nieparzysta wdech. 3 wdech. pozwalamy opaść ciężkim policzkom. Jeśli nam się to udaje chociażby częściowo. Akt ruchu i wstawania powinien być bardzo powolny. zauważamy czy mamy zaciśnięte szczęki. że powoli od tego ciężaru zaczynamy zapadać się lekko w materac. jakby omijając. aby nie twierdzić. 2 wydech. Następnie próbujemy zaobserwować co dzieje się wokół naszych oczu. Po takim wydechu powietrza nie trzeba wdychać — ono samo wpada do płuc. Powietrze po pewnym czasie powinno nawet dochodzić dalej. czy też przelatując przez płuca. na której znajduje się wielka ilość prawie zawsze napiętych mięśni mimicznych. Przy wydłużonym wydechu. Oddychanie to praca przepony. Następnie zaczynamy obserwować co robi nasz oddech. pozwalający na uświadomienie sobie pracy . Jakby była zrobiona z miękkiego ołowiu. że całe ciało staje się coraz to bardziej ciężkie. Nie musimy ruszać klatką piersiową. o ile nie zapomnieliśmy o liczeniu. Próbujemy rozluźnić te mięśnie. staramy się odczuć kontakt i dotyk całego naszego ciała. Następnie staramy się zaobserwować wewnętrznym okiem. Wydech powinien być długi równy i mocny. czy też zęby jedynie lekko się dotykają. jakby własnym istnieniem sam dla siebie wydychał powietrze.ręce wzdłuż tułowia lub oparte na kolcach biodrowych. to już jest dobrze i może być tylko lepiej. co możemy sprawdzić w ten sposób. Następnie przechodzimy naszym wewnętrznym okiem w rejon naszej twarzy. a nawet do nóg. i tak dalej do 10. które potem w opróżnione płuca samo wpada. a więc dla naszych potrzeb powiedzmy w brzuchu. czy podniesione w zdziwieniu. że to ja oddycham. pozwalamy. Powoli staramy się przedłużyć wydech przy liczbie parzystej. wydychamy powietrze właśnie z brzucha. że nasza lewa noga staje się coraz bardziej miękka i ciężka. To samo powtarzamy z nogą prawą i z rękami. Po kilku dziesiątkach. każdego centymetra powierzchni z podłożem na którym leżymy. chyba że przy uderzeniu się). aby powieki stawały się coraz to cięższe i swoim własnym ciężarem opadały na dół. powinno wpaść do brzucha. Chodzi o to. parzysta liczba wydech. która znajduje się poniżej klatki piersiowej. Wyobrażamy sabie. 4 wydech.

szkieletu i mięśni. Pole widzenia wskutek napięć w obrębie gałki ocznej. stwierdzą. opierając łokcie na kolanach. dolna część dłoni oparta na kości policzkowej. będzie . relaks. Osoby u których funkcjonowanie wzroku jest nieprawidłowe będą miały z początku poważne trudności z osiągnięciem efektu pełnej czerni przed oczyma. Palming albo zasłanianie Najważniejszą techniką odprężania pasywnego. że ich obszar widzenia jest w całości wypełniony jednolitą czernią. Usiądź przy stole (biurku). oraz związanych z tym napięć psychicznych. Osoby o wypoczętym organie wzroku. jest technika nazwana przez Batesa zasłanianiem. Palce powinny spoczywać na czole. aby nie naciskać gałek ocznych i żeby było umożliwione mruganie. rozluźnienie się. krawędzie zaś stykaję się bez nacisku z nosem. tak. Zasłanianie można również wykonać siedząc na krześle. przy braku dostępu światła. aby do otwartych oczu uniemożliwić dostęp światła. co to znaczy odprężenie. oprzyj na nim łokcie i zasłoń oczy dłońmi. Cała rzecz w tym. Po kilku tego rodzaju sesjach będziemy mniej więcej wiedzieli.

ani daleko. Dla nas najważniejszy jest fakt. W tym łańcuchu wzajemnych powiązań różnych napięć. ciemnością w świetliste prążki. bezwiednie wstrzymuje oddech powodując utratę naturalnego rytmu oddychania i pogorszenie krążenia w mięśniach gałki ocznej. że jeżeli usunie się skutecznie jedno z tych napięć. oraz samego narządu wzroku. a co za tym idzie mięśniowego. oraz okolic oczu. a zwłaszcza powiek. plus krótka kąpiel słoneczna na godzinę. 5 minut i można je zastosować tak często jak to jest nam potrzebne. Osoba wytężająca wzrok. A zatem jakość i sposób oddychania są ściśle powiązane z jakością widzenia. U osoby u której mięśnie gałki ocznej. że osoby z wadami wzroku cechują się podwyższonym stopniem napięcia nerwowego. oraz nieprawidłowy sposób oddychania. wpłynie to bez wątpienia korzystnie na pozostałe upośledzone funkcje organizmu w tym także na proces widzenia. pozwala przedłużyć niemal dwukrotnie czas pracy przy ekranie komputera! Oddychanie Bates. które powinny swobodnie opadać i podnosić się. tworzy jeszcze gorsze warunki widzenia i wpada w błędne koło osoby wysilającej wzrok. obręczy barkowej są nieustannie napięte. • po pewnej liczbie prób (a nawet przy pierwszej) odczucie widzenia czerni przyjdzie samo z siebie i będzie oznaczało nabycie umiejętności pasywnego relaksu. przypomnij sobie ćwiczenie relaksacyjne i spróbuj rozluźnić mięśnie. Z drugiej strony patrząc. oraz mięśnie np. Aby jednakże tego dokonać należy w takim przypadku postąpić następująco: • nie staraj się “na siłę" zobaczyć czerni (ani czegokolwiek). . jaka jest potrzebna do pracy serca. Oczy zużywają 1/3 ilości tlenu. ani zbyt blisko. nie starając się niczego zobaczyć. zacznij liczyć oddech od jeden do dziesięciu. oraz późniejsi badacze tematu zauważyli. te niekorzystne wrażenia ulegną zanikowi. co jest warunkiem niezbędnym do uzyskania poprawy widzenia. tak jak to zostało opisane w technice relaksu. ma prawo bez najmniejszych wątpliwości wystąpić wada wzroku. Ćwiczenie pasywnego relaksu wzroku stosujemy przez ok.wypełnione szarymi chmurami. ruchem świateł i kolorów. Dwie sesje relaksu. czyli wytrzeszczająca oczy. a co skutkiem. • patrząc przed siebie. poprawa jakości oddychania i nawet sama świadomość oddechu. gdyż jest to najlepszy spośród znanych sposobów odpoczynku dla zmęczonych oczu. barków. szyi. trudno czasami jest dociec co jest przyczyną. zmniejsza stany napięcia zarówno mięśniowego jak i nerwowego. ze szczególnym uwzględnieniem karku. system nerwowy. Wraz z osiągnięciem pasywnego odprężenia oczu.

Ćwiczenie świadomego oddychania trzeba wykonywać co najmniej przez pięć minut dziennie. Wbrew pozorom wiele osób o tym nie wie i zamiast mrugać powiekami. Jest godne zauważenia. To znaczy obserwacja wewnętrznym okiem jak działają nasze płuca i przepona. aby doszło aż do brzucha. Wydech powinien być długi i mocny. pozwól.Jakość widzenia zależy w dużej mierze od jakości krążenia. że mamy powieki. obserwując wewnętrznym okiem drogę oddechu aż w okolice pępka. o tyle poprawne oddychanie możemy uzyskać i z powodzeniem stosować. Powtórz to ćwiczenie trzy razy. a potem zrobimy długi i pogłębiony wydech to podczas wydechu litery tego tekstu będą wyraźniej widoczne. Po głębokim wydechu powietrze samo “wpada" do płuc i nie ma potrzeby “brać" wdechu. że w wyniku nienaturalnego . oprzyj dłonie o uda i za pomocą przepony i mięśni brzucha wypchnij z siebie resztę powietrza. Powoli prostując się. Następnie w pozycji stojącej ćwicz samą świadomość oddychania. aby je wykonywać przez 24 godziny na dobę. gdyż dobre oddychanie jest podstawą nie tylko właściwego widzenia. staraj się oddychać brzuchem czyli przeponowe. gdyż głównie zwracasz uwagę na to. W tym czasie obserwuj krajobraz. że jeżeli podczas czytania tego tekstu weźmiemy głębszy wdech. naciera oczy pięściami tylko z tego powodu. Znajdując się na świeżym powietrzu stań w lekkim rozkroku i zacznij wydychać powietrze. Oddychamy zawsze przez nos. Postaraj się. czy “puścić oko". ale głównie jest podstawą dobrego zdrowia. By lepiej oddychać. ale właśnie brzuch. a ta z kolei jest uzależniona od pracy serca i właśnie od oddychania. jednocześnie w sposób automatyczny (zwłaszcza w otoczeniu zieleni) dokonuje się odprężenie dynamiczne zmysłu wzroku. tak jakby wypełniało nie klatkę piersiową. O ile na pracę serca nie mamy bezpośredniego wpływu. ale nic nie stoi na przeszkodzie. aby powietrze samo wpadło do twoich płuc. Jest to skutek chwilowej poprawy jakości krążenia w głowie wskutek większej ilości tlenu w krwi i nieznacznego skurczu żył szyjnych podczas wydechu. jest jednoznaczne z uświadomieniem sobie. nie koncentrując się na żadnym z jego elementów. jak twój organizm oddycha. zrób lekki skłon. Gdy wydech będzie się miał ku końcowi i w płucach pozostanie niewiele powietrza. a wdech krótki. wystarczy sama świadomość oddechu. Mruganie Mrugnąć do kogoś okiem.

nie zdając sobie z tego sprawy. bez udziału procesu rozpoznawania przez umysł i analitycznego myślenia. Błysk Zwiększenie ruchliwości oraz możliwości rozpoznających i analizujących umysłu. tam gdzie występuje napięcie. po czym wykonać kilkusekundowe zasłanianie zamkniętych lekko oczu. W połączeniu z zasłanianiem. nie wymaga wysiłku i stanowi jednocześnie formę dynamicznego relaksu narządu wzroku. a więc u osób z wadą wzroku. Całość wykonujemy przez ok. warto powtarzać to krótkie ćwiczenie co godzinę. nie dopuszczając powiek do spełniania ich funkcji. przy pracy z komputerem. Funkcje i zadania mrugania to: nasmarowanie i oczyszczenie łzami oczu oraz chwilowy odpoczynek pasywny (zasłanianie) poprzez odgrodzenie od źródła światła. jak również całego zmysłu wzroku rozwija technika nazwana przez dr Batesa “błyskiem". a właściwie jego mięśnie reagują bezpośrednio na zaobserwowaną sytuację. ale także na powierzchni naszych oczu. Rozpoznawanie i cała praca analityczna umysłu jest w znacznej mierze ograniczone i wyłączone. spadającej dachówki i w tym samym czasie nasze ciało . Obecne w powietrzu tony kurzu osadzają się nie tylko na szybach. Widzenie nieuświadomione to stan w którym nasze ciało. istnieje tendencja do zbyt rzadkiego mrugania i do pracy powiek w naprężeniu. dlatego częste i swobodne mruganie jest niezbędne do oczyszczania i nawilżania powierzchni oczu. Aby nabyć nawyku prawidłowego mrugania. Motyl Osoby mrugające zbyt rzadko i ze zbyt dużym napięciem. zaś narząd wzroku w tym sposobie widzenia jest bardziej świadomy od rozpoznającego umysłu. l minutę. Ćwiczenie jest bardzo proste.używania wzroku napinali wytrzeszczone oczy. jest to stan w którym widzimy. Tak więc idąc ulicą nasz wzrok może zaobserwować niebezpieczeństwo w postaci np. następnie 10-20 mrugnięć i ponowne kilkusekundowe zasłanianie. daje potężny efekt relaksu i odpoczynku dla zmęczonych oczu. Ta technika podobnie jak zasłanianie jest szczególnie cenna dla relaksu zmęczonych oczu np. Należy wykonać 6-10 szybkich swobodnych mrugnięć. Osoby używające wzroku w sposób naturalny mrugają często i bez trudu. Niestety. " Błysk" to sposób nauczenia się i wykorzystywania w praktyce nieuświadomionego widzenia. muszą świadomie przyswoić sobie nawyk częstego i swobodnego mrugania. Błysk jest przeciwieństwem wytrzeszczania oczu.

a nawet tylko i wyłącznie przypuszczenie i wyobrażenie tego co mogłoby być zobaczone. który pozwala nam uniknąć obrażeń.. . przy “zasłanianiu". lecz po prostu z zamkniętymi oczami rozluźnią się i okiem wyobraźni “zmaterializują" w umyśle ten przedmiot. aby wejść na stopień. Przy zamkniętych oczach powiedz sobie co widziałeś w górnej części domina. rzuć na nią błyskawiczne spojrzenie (tylko jedno). w typie np. to obrazy mijane za szybą samochodu (gdyż kieowca patrzy głównie na drogę przed sobą). Świadczy to o możliwościach naturalnego widzenia przez organy wzroku i o możliwościach poprawy każdej wady wzroku. Jednakże obraz postrzeganego przedmiotu.wykonuje ruch. Ćwiczenie “błysku" Domino Należy zaopatrzyć się w kostki domina lub karty do gry (gorszy wariant. krótkie i szybkie spojrzenie. rozpoznający i analizujący umysł. Wykonaj 2-5 minutowe zasłanianie ( str .) Nie otwierając oczu wybierz losowo którąś z kostek domina i trzymając ją pionowo w wyciągniętej. może mnie stuknąć. to w wielu przypadkach okaże się. że ich przypuszczenia były trafne i zgodne z rzeczywistością. nie znaczy że tego nie widzimy. a więc w stanie dynamicznej relaksacji wzroku. trzebaby się uchylić". przy szybkim i swobodnym mruganiu. a następnie co w dolnej. Fakt. Jednak w chwili w której podnosimy nogę. pozwala ku zdumieniu patrzącego rozpoznać i odtworzyć normalnie niewidziane przedmioty w stanie pasywnego odprężenia. które następuje chwilę potem. mniej lub bardziej kolorową plamę. Przy nabytej wadzie wzroku. wyprostowanej ręce. Jeżeli takie osoby nie będą “na siłę" próbowały sobie wyobrazić obserwowanego przedmiotu. że na coś nie zwracamy uwagi. Osoby z wadami wzroku patrząc na różne obiekty. Inny. nie zdążylibyśmy wykonać żadnego ruchu i otrzymalibyśmy cios w czaszkę. często po prostu ich nie widzą. lub odbierają ich obraz jako niewyraźną. Gdybyśmy w tym czasie włączyli do działania świadomy.. “ o leci dachówka. niewykorzystywany powszechnie rodzaj nieuświadomionego widzenia. czy chodnik. po odwróceniu się. które nie przyciągnęły naszej uwagi. Następnie natychmiast zamknij oczy. korzystamy w sposób “automatyczny" z naszego nieuświadomionego widzenia. bez angażowania rozpoznającego umysłu. lub zamknięciu oczu może pojawić się spontanicznie w wyobraźni. czy nawet mijane wystawy sklepów. wybieramy karty bez figur) i rozsypać w zasięgu ręki.. Czasami jest nam dane przypomnieć sobie coś czego “nie widzieliśmy" w sposób świadomy. Jest to częstokroć bardzo słaby i niewyraźny obraz.

zły wynik to też dobry wynik. otworzy oczy i dłoń i niech “przeczyta" literę z otwartej dłoni. że dorosły doskonale się razem z nim bawi. czy jakiejkolwiek formy nagradzania (czekoladki. Rezultaty są zdumiewające ! Przede wszystkim jednakże należy pamiętać: żadnych stresów. Wariant dla dzieci (plus ewentualna nauka liter 5-7 lat) Z takiej odległości. Przede wszystkim nie wolno się wysilać i poprzez to napinać i wytrzeszczać oczu. tzn. niech przybliży zamkniętą rączkę ze “złapaną" np. (Dziecko powinno już znać alfabet. “dom". możemy rozpocząć próby widzenia na odległość. W tej zabawie z dzieckiem należy powstrzymać się nie tylko od wyrażania naszego zawodu. ale bawimy się w zgaduj-zgadulę. oklasków. Jeśli trafiłeś i wynik jest prawidłowy. Dla naszych celów domino można wykonać samemu z białego kartonu. Można eksperymentować z odległością patrzenia i wielkością domina. Dla dziecka sama świadomość. pamiętaj chodzi o relaks zarówno twój jak i (tym samym) twoich oczu. jak czas rozpoznawania będzie coraz krótszy. Ćwicz 5-10 minut. to nie jest nauka. Nie gramy o pieniądze. W miarę. lub część liter. “kot") na krótkie otwarcie oczu. co 10 “losów" wykonaj krótkie zasłanianie. cukierki. musimy uwolnić się od jakichkolwiek napięć i oczekiwania na wynik. zabawki). to świetnie. Jako rodzice też powinniśmy się poddać atmosferze zabawy. pokaż dziecku literę (domino. gdyż oczekiwanie na nagrodę (czy nie daj Boże karę) spowoduje u dziecka efekt napięcia przeniesiony automatycznie do narządu wzroku i zniweczy cel wykonywanego ćwiczenia. Następnie wykonując ruch ręką i “łapiąc" w zamkniętą dłoń. to też doskonale.Następnie otwórz oczy i sprawdź trafność odczytu. tak jak by tam była napisana. te które są pokazywane). Jeśli się pomyliłeś. Pamiętajmy. jak zgaduj-zgadulę. literą do twarzy. I jeszcze jedna ważna uwaga. gdy coś nie wyjdzie (“zły wynik to też dobry wynik"). jest . (początkowo graniczną) z jakiej dziecko dotychczas w ogóle nie rozpoznawało liter. ani zawody! Zły wynik to też jest dobry wynik! Należy traktować to ćwiczenie jako zabawę. Niech zaraz zamknie oczy i w wyobraźni chwyci ten przedmiot (literę) rączką w powietrzu. Czasami wynik może pojawić się nawet po kilku sekundach. nadmiernej radości. Zabawa powinna być wartością sama dla siebie. Próbuj dalej. krótki wyraz np. jak na białej kartce. z której dziecko nie widzi wyraźnie. ale także od naszego entuzjazmu.

naprzeciw przycumowanego wielkiego transatlantyka w połowie jego długości. jakby obraz “wyobrażony" był rzeczywiście widziany przez oczy. to zupełnie nieważne. że stoisz na nabrzeżu portu. bez intencji zobaczenia tego przedmiotu. Fizjologiczny proces widzenia nie jest do końca zbadany. Daje to automatyczne sprzężenie zwrotne takie. Na mostku kapitańskim wydano rozkazy do odpłynięcia. Idźmy dalej. to nie korzystamy z tych absolutnych możliwości naszego umysłu. po prostu tyle ile trzeba. Prawdopodobnie widzimy i pamiętamy absolutnie wszystko. Nie rozpamiętujmy tego “błysku". zobaczyło się przy zamkniętych oczach. że rzucamy spojrzenie na jakiś przedmiot będący poza zasięgiem naszego wzroku. to ośrodki odpowiedzialne w mózgu za widzenie. następnie zamykamy oczy i sprawdzamy. Niektórzy trzymają nerwowo w rękach papierosa. musisz skręcić głowę w lewą stronę. Świeci słońce. ot błysnęło. czy obraz przedmiotu pojawi się. w ten sposób. czy też wytrzeszczania oczu. Statek stopniowo coraz bardziej . To co jest pewne to fakt. W miarę jak się oddala widzisz coraz mniej szczegółów na pokładach. że większość wad wzroku jest wynikiem napięć psychofizycznych przeniesionych do narządu wzroku. czy też nie pojawi się w naszej wyobraźni.wystarczającą nagrodą i radością. żeby podnieść i opuścić powieki. Jednak z czasem proces wizualizacji ulega stopniowej (czasem radykalnej) poprawie. Ćwiczenie “błysku" możemy przeprowadzać w każdej chwili i o każdej porze (pominąwszy prowadzenie samochodu). inni piją ze szklanek i butelek napoje chłodzące. To krótkie spojrzenie musi być bezwiedne. że jeżeli będziemy pracować nad procesem widzenia w wyobraźni. Na kilku pokładach widzisz rozmawiających pasażerów. Proces wizualizacji działa także w drugą stronę. zamknij oczy. Wyobraź sobie. czy też nie. Powoli ogromny statek odbija od brzegu. ale ponieważ nie jest to nam potrzebne. musisz skręcić głowę w prawo. Pamiętajmy. bez wysilania się. inni przechadzają się po pokładach. Okna i postacie ludzi są coraz mniejsze. żeby zobaczyć dziób. Żeby zobaczyć jego rufę. Wokół statku zaczyna rozpościerać się coraz większa przestrzeń zajęta przez morze. będą pracować tak. osobom z wadą wzroku trudniej przychodzi precyzyjne “zbudowanie w wyobraźni" danego obiektu. tak jakby oczy rzeczywiście widziały. Najprostszym tego przykładem jest następujące ćwiczenie: Odpływający statek Usiądź wygodnie w fotelu. niektórzy stoją patrząc na ląd. że nasze oczy zaczynają pracować tak jak chce tego nasza wyobraźnia i nasz umysł. rozluźnij się.

się oddala. to “wybałuszone gały". Nie przerywając wyobrażenia odpływającego i przybliżającego się statku. można i należy . Bez ruchu nie ma widzenia. Oczywiście “statek" może być zastąpiony jakimkolwiek obiektem w ruchu. ROZDZIAŁ 8 RUCH I JESZCZE RAZ RUCH Ruch jest nierozerwalnie związany z życiem. Stąd staje się w takim przypadku niezbędne przyswojenie sobie nawyku drobnych przesunięć wzroku. Stan bezruchu gałki ocznej. Regułą jest wyobrażanie sobie obiektów i scen przynoszących nam przyjemne odczucia (byle nie za bardzo — gdyż wywołamy niepożądane napięcie). w miejscu. Staje się coraz mniejszy i widać coraz więcej morza. bezustannych aktów ruchu. utrzymują oczy w takim położeniu. zagubionego w trakcie życia człowieka. powoli staje się malutkim punkcikiem na horyzoncie. To ćwiczenie. stąd powiada się: “zamarł w bezruchu". niemożność poprawnego widzenia. chociaż odbywa się przy zamkniętych oczach wpływa znakomicie na mięśnie i refrakcję gałki ocznej. gapiowatość. Stanowi także znakomity relaks. Jak już zostało powiedziane. doprowadzają do ograniczenia takich ruchów i zaczynają przez to wytrzeszczeć oczy. Na koniec statek jest już bardzo daleko. stając się coraz większym. czyli ze wzrokiem uszkodzonym. narządu wzroku. Stopniowo przyspieszaj ten proces. Za każdym razem statek musi dopłynąć do linii horyzontu i stać się ledwie dostrzegalnym. malutkim punkcikiem. a ilość szczegółów w miarę powtórzeń może stopniowo narastać. załzawiony i mętny wzrok. Teraz spróbuj odwrócić kierunek zdarzeń i niech statek powoli przypłynie z daleka w twoim kierunku. Powtórz w myślach kilka razy oddalanie się i zbliżanie statku. minimalny i nieświadomy z jednego punktu tego obiektu na kolejny punkt (z szybkością do 70 razy na sekundę). Ludzie o prawidłowym wzroku. że te przesuwają się w sposób ciągły. Przeciwieństwem ruchu jest bezruch. Bez ruchu nie ma życia. gdzie wielka niebieska przestrzeń nieba łączy się z zieloną powierzchnią morza. używanym w sposób nienaturalny. Osoby z wadami wzroku. Ten tak potrzebny i niezbędny do prawidłowego widzenia ruch oczu. proces poprawnego widzenia i uwagi składa się z minimalnych. podczas uważnej obserwacji jakiegoś obiektu. Jest niemalże jego synonimem. znajduje się na pełnym morzu. Ćwicz przez 5 minut. spróbuj zaobserwować jak ta wizualizacja wpływa na twoje gałki oczne i na ich faktyczny ruch.

na której jednocześnie mieściłyby się oznaczenia literowe dni tygodnia (wt. Jednak zawieszenie tablicy Snella na ścianie we własnym mieszkaniu mogłoby powodować niepotrzebne napięcia. Tak więc pożądana byłaby kartka z kalendarza. Kalendarz należy zawiesić w dobrze oświetlonym miejscu (nawet bezpośrednio w świetle słońca).ćwiczyć podobnie jak i inne elementy sztuki świadomego widzenia. przy założeniu że nie wywołuje najmniejszych stresów u ćwiczącego. oraz dni od 1-30 (31) poprzedzającego miesiąca małymi literami i cyframi (np. 1. oraz że ćwiczący bardzo dobrze zapoznał się ze wszystkimi znakami na tablicy.. podobnie zapisany byłby miesiąc bieżący. wywołane wspomnieniem stresu związanego z każdorazową wizytą u okulisty. Dla osoby siedzącej. ale większymi (najlepiej dwukrotnie) cyframi i literami. tego samego kroju czcionki. lub poziomej A4. Taki arkusz z różnej wielkości literami i cyframi odpowiada z wyglądu tablicy Snella. czyli od zasłaniania. Przy braku odpowiedniego kalendarza.. Litery i cyfry (oczywiście po powiększeniu) najlepiej wykonać z gotowych i dostępnych liter do naklejania na kartce formatu A3. Większe powinny mieć ok. Corbett w jej książce pt. dlatego należy nań skierować dodatkowe bezpośrednie źródło światła. u góry kartki kalendarza). Należy jednakże dodać. podobnie jak przed ćwiczeniami z dominem. do testowania wzroku u okulistów. mniejsze o połowę mniejsze. czy stopniem nasycenia koloru. może spełnić bardzo dobrze funkcje kalendarza w ćwiczeniach przesuwania spojrzenia. Pracę z kalendarzem rozpoczynamy od relaksu. kalendarz powinien znajdować się na wysokości oczu. . czy też tablicy Snella.5 cm wysokości (jest to uzależnione od możliwości wzrokowych ćwiczącego). w odległości takiej.. Zwykłe światło żarówki zawieszonej u sufitu nie wystarczy. “How To Improve Yours Eyes" i zostało nazwane: Kalendarz z uwagi na fakt. że do wykonywania tego ćwiczenia znakomicie nadaje się kalendarz. aby można było bez trudu dojrzeć największe cyfry. itd). czw.2-2. oraz miesiąc następny o wielkości czcionek jak ubiegły — u dołu kartki kalendarza. możemy wykonać przyrząd pomocny w naszych ćwiczeniach według poniżej przedstawionego rysunku. który posiada cyfry i litery o różnej wielkości. że tablica Snella. Bardzo ważne jest aby były naklejone (lub namalowane) równo i nie różniły się odcieniami. Jednym z najlepszych ćwiczeń mających na celu usprawnienie przesuwania spojrzenia zostało wymyślone i opisane przez Margaret D. śr.

tak aby nie wypaść z rytmu. gdy wzrok napotka cyfrę “2". Następnie zamknij oczy. otwórz oczy i przekręcaj z powrotem głowę (oczy przesuwaj ą się równo z głową). aż zobaczysz swoje prawe ramię. aż do momentu gdy wzrok napotka cyfrę “l" dużych liter “kalendarza". aż do momentu. delikatnie i niezbyt szybko. Zamknij ponownie oczy. Po kilku sekundach przekręć głowę. po czym przekręć głowę z powrotem. Zapamiętaj widok tej cyfry. Oddychaj spokojnie i głęboko. bujając jednocześnie miarowo głową. ćwicz w następujący sposób: Przekręć głowę w lewo.Po wstępnym 3-5 minutowym zasłanianiu oczu. przekręć głowę w lewo i następnie z . tak jakbyś chciał spoglądać przez swoje lewe ramię.

a następnie do 30. przez trzy. pogłębia. dwa lub trzy razy. cały czas równomiernie oddychaj . Gdy dojdziesz spojrzeniami do ostatniej cyfry w dolnym rzędzie. a następnie na “kalendarzu z małymi cyframi po lewej stronie". Spójrz na wielką “jedynkę". Znowu zamknij oczy. oddychaj równomiernie. Popatrz tylko przez chwilę i zamknij oczy. Po czym równo. Nie musi być perfekcyjne. Otwórz więc oczy tak szybko. pomyśl sobie o jakiejś innej liczbie i powtórz z nią to samo ćwiczenie. W czasie wszystkich ćwiczeń zwracaj uwagę na oddychanie. potem na podstawę. Otwórz je ponownie na dużej “siedemnastce" i spuść wzrok na odpowiednią małą cyfrę po prawej stronie. że pomyślałeś sobie o liczbie numer “siedemnaście". Po krótkiej przerwie biernego relaksu-zasłanianie. w górę i w dół. spokojnie oddychając.powrotem do “3" i tak dalej według podanego wzoru. cztery wahnięcia głowy. zamknij oczy. Jeśli ćwiczenie byłoby zbyt męczące. Zamknij oczy. Ponownie zamknij oczy. W górę i w dół. jak oddychasz? Ponownie otwórz oczy na dużej cyfrze “l" i zjedź na dół w prawo do małej “l". Z zamkniętymi oczyma. Teraz zwróć oczy na cyfrę “l" drukowaną dużymi literami. . po czym skieruj wzrok jeszcze raz na szczyt i ponownie na podstawę przez cały czas natężając umysł. pomyśl sobie o jakiejś liczbie od jeden do trzydziestu jeden. Ponownie spójrz na dużą “2" i przesuń wzrok na małe “2" po prawej stronie. jak tylko to potrafisz. W tym ćwiczeniu powracamy do drobnych przesunięć spojrzenia. zlokalizuj swoją “siedemnastkę" wpierw na kalendarzu drukowanym dużymi cyframi. zrelaksuj się. Odpręż się. Jeśli tylko zwraca się nań uwagę — oddychanie samo się poprawia. zaś narząd wzroku i całe ciało ulega rozluźnieniu — pamiętaj o oddechu. Następnie zasłoń oczy na jedną minutę. można przystąpić do następnej fazy tego ćwiczenia. skierowanych na litery i cyfry. Załóżmy. oddech. Po dziesięciu lub dwunastu powtórzeniach możesz przejść do kolejnego etapu tego cyklu ćwiczeń. Powtarzaj ćwiczenie z kolejnymi liczbami w ten sam sposób. ustala swój równy rytm. których uczymy się poprzez wykonywanie systematycznych i krótkich. Teraz otwórz oczy na dużej “2". potem do 20. ćwicz do 10. nie przerywaj. lecz płynnym ruchem oczu obserwuj biały obszar tuż pod linią druku. odpręż się. Jeszcze raz zamknij oczy. następnie popatrz na małą “2" po lewej stronie. następnie skieruj wzrok w dół na lewo na małą “l". rytmicznych ruchów wahadłowych oczu. Na początku zwróć uwagę na jej szczyt. Proszę zwrócić uwagę na sposób oddychania.

próbuj “obrysowywać" wzrokiem zewnętrzne Krawędzi okien. włącznie z mijającymi nas osobami. rozluźnij się i oddychaj głęboko. zamiast w górę i w dół. Ten sposób patrzenia jest możliwy do przeprowadzania w dowolnej chwili. popatrz jak jest ułożona dachówka. Kiedykolwiek będziemy patrzeć na litery lub cyfry. Podobnie możemy postępować z mniejszymi od domu obiektami otaczającej nas rzeczywistości. czasie i miejscu. nie ograniczaj się wyłącznie do liczb. będziemy nieświadomie i automatycznie zmierzali do wykonywania drobnych przesunięć spojrzenia. Z tego też powodu jest szczególnie wskazane. ale łagodnie. Następnie otwórz ponownie oczy i powtórz całe ćwiczenie na wielkiej “dwójce". jako całości.Po zrobieniu tego zamknij oczy. Każda próba obejrzenia dużego budynku we wszystkich jego szczegółach. co z kolei wpływa na jakość efektu końcowego — naszego widzenia. Śr. pionowe przesunięcia wzroku od szczytów do podstaw tych liter i z jednej na drugą ich stronę w poziomie. Litery i liczby należą do najbardziej znanych nam obiektów w naszym sztucznym świecie. oraz na małych elementach jakimi są np. oraz do przedmiotów o największym dla nas znaczeniu i dlatego też musimy je wyraźnie widzieć. Metodę tę należy urozmaicać ruchem poziomym. Po takiej szczegółowej analizie spróbuj ponownie popatrzeć na całość budowli bez wytężania wzroku. piorunochrona itd. przesuń wzrokiem po obrysie zewnętrznym całego budynku. przerzucając wzrok z jednej strony danej liczby na drugą. Świadome praktykowanie tych właśnie opisanych wahadłowych przesunięć doprowadzi do automatyzmu w postrzeganiu. Można ćwiczyć zarówno na dużych obiektach jak na przykład budynki. powinniśmy w tym samym czasie trenować zdolności ruchu naszego zmysłu wzroku. Poza tym. Zastanów się. skieruj wzrok na cyfrę drobno drukowanego “kalendarza" i zacznij od początku. Można tego dokonać w następujący sposób: oglądając budynek kieruj swój wzrok kolejno na jego okna. ile ma kominów. a w przypadku szerszych i bardziej kanciastych znaków przekątnie. z równą wyrazistością jest skazana na niepowodzenie. co jest ważne w życiu. te przesunięcia skłonią oczy i umysł do wykonywania swych zadań z centralną fiksacją i w ten sposób doprowadzą do poprawy naszego spostrzegania i rozpoznawania. czy zauważasz różnicę w postrzeganiu. z rogu do rogu. Po przejściu w ten sposób przez “pół miesiąca". i tak dalej. Wt. wzdłuż. Przy bliższym kontakcie patrząc . abyśmy nabyli nawyk drobnych przesunięć wzroku podczas obserwacji. drzwi. Zamiast podejmowania takich nieudanych prób.Pon. Wykonaj drobne. w pionie. Ćwicz również z takimi oznaczeniami skrótów dni i tygodni jak . Dobrym uzupełnieniem ćwiczeń z kalendarzem jest sposób patrzenia “analitycznego". litery.. jeśli zaistnieje potrzeba — przysuń bliżej krzesło. rynny..

zaobserwować jaką przestrzeń wypełniają sobą te litery. Twarz nie jest wielkim obiektem. ale z nieco mniejszego nagłówka i powtórz cały proces raz jeszcze. tekstu i czytania. jak jest zagospodarowana pozostała powierzchnia. Ćwiczenie z literą Dobrym ćwiczeniem nie tylko na ruchliwość wzroku. to analityczne patrzenie na znane litery. Po pewnym czasie dojdziesz do zaskakującego wniosku. Po takim “analitycznym" obejrzeniu twarzy twojego rozmówcy. np. “B". górnej prawej powieki na lewe ucho. Takie częste patrzenie “uruchomionym" wzrokiem spowoduje powrót zmysłu wzroku do naturalnego stanu ciągłych mikroruchów gałki ocznej. jest analityczny “rozbiór" liter. W stanach relaksu wzroku i dynamicznego odprężenia może przejawiać się spontaniczny przejaw ostrego widzenia bez okularów. Popatrz najpierw na lewą pionową kreskę. której normalnie w całości nie widziałeś w sposób dostatecznie ostry i wyraźny. obserwuj kolejno elementy twarzy przerzucając wzrok z jednego punktu na inny. z czoła na drugie oko itd. To samo można robić z innymi literami i cyframi jak np. Takie przebłyski normalnej wizji mogą trwać początkowo tylko kilka. oraz do prawidłowego widzenia z “centralną fiksacją". co wydatnie usprawnia proces widzenia liter. które możemy bardzo często wykonywać jako np. czy cyfry. Zauważ. później w jej dolnej części. Inne ćwiczenie. Następnie wybierz również duże “H". przy przesuwaniu spojrzenia z np. ale i na poznanie alfabetu. który nie tylko usprawnia nasz wzrok. ile i jakich jest w danej literze kątów. “E". itp. a poprzez to lepsze “rozpoznawanie" w umyśle. że lewa kreska sprawia wrażenie wyraźniejszej i ciemniejszej od prawej. poza literami i naokoło nich. ponownie spojrzyj rozluźnionym wzrokiem na całość twarzy i spróbuj uchwycić różnicę w ostrości widzenia. Teraz powtórz to samo ćwiczenie z prawą kreską litery “H". najpierw na całej jej długości. “H" z nagłówka gazety. następnie rzuć okiem ponownie na podstawę tej kreski i znowu na całą jej długość. Podczas patrzenia na litery i cyfry można przejechać wzrokiem po konturach litery. Zdarza się to nawet na wczesnym etapie nauki . z ucha na podbródek. przerwę w czytaniu. z ich poziomymi. z podbródka na czoło. twoje oczy nie będą sprawiały wrażenia “rozbieganych". “3". Wybierz możliwie dużą literę.analitycznie na twarz swojego rozmówcy. środkowej i górnej. że widzisz bez okularów połowę litery. górnymi i dolnymi kreskami i brzuszkami. kilkanaście sekund. Później wydłużają się do kilku minut. ale powoduje dodatkowe zakodowanie kształtu litery w pamięci.

40 cm. Jednakże w większości przypadków te “przebłyski" normalnego widzenia trwają na tyle krótko. gdyż właśnie te “przebłyski" dają wiarę w powodzenie stosowania metody i ćwiczeń oraz pozwalają na wytrwałą i systematyczną pracę. a wraz z nim ostrość widzenia. zaś fakt że przedmioty. mogą zostać w sposób ostry i wyraźny zobaczone. objętego wyłącznie widzeniem peryferyjnym. powinien być wyraźniej i ostrzej widoczny od palca prawego w tej chwili. na ile pacjent potrafi utrzymać stan dynamicznego relaksu. 60 cm od twarzy. Będzie on widoczny wyraźniej od lewego. Jak z tego wynika. który zniweczy jego wysiłki. które normalnie pozostają zamglone. Notowane są nieliczne przypadki. iż wraz z opanowywaniem umiejętności dynamicznego relaksu wzroku. wady wzroku nie są stanem nieodwracalnym. a zwłaszcza po osiągnięciu pewnego stopnia dynamicznego odprężenia wzroku. lub zgoła niewidoczne. Odstęp pomiędzy palcami powinien wynosić ok. spontaniczna zdolność widzenia rozluźnionym zmysłem wzroku. Mogą także. aż do naturalnego ciągłego stanu poprawnego widzenia. zaświadcza o tym. Tym niemniej należy stwierdzić ze spokojem. Odwróć głowę i popatrz na lewy palec. Takie przebłyski są częstym i bardzo cennym doświadczeniem osób praktykujących sztukę świadomego widzenia. będzie zanadto “pazerny" na osiągnięcie szybkiegi o trwałego rezultatu. Proszę podnieść do góry wskazujące palce obu dłoni w odległości ok. Czasami takie przebłyski mogą wywołać euforię i stan wzruszenia połączonego z płaczem. że jakkolwiek z początku krótkotrwały i tymczasowy stan relaksu psychofizycznego. że już po kilku dniach wstępnych ćwiczeń rozluźniających. niestety wywołać nadzieję na osiągnięcie błyskawicznych efektów i jeżeli praktykujący sztukę świadomego widzenia. może wytworzyć w sobie nieświadomie stan podwyższonego napięcia. redukujący napięcia w zmyśle wzroku i w samym oku. Powoli zbliżaj palce do siebie. Nie należy jednak lekceważyć doniosłej roli takich przypadków dla powodzenia terapeutycznego w procesie reedukacji wzroku. wpływa w efekcie na poprawę funkcjonowania oczu i tymczasową poprawę refrakcji. . mięśniowego. powraca pierwotna. przebłyski wyraźnego widzenia będą występowały coraz częściej i będą stawały się coraz dłuższe. Oto kolejne proste ćwiczenie służące poprawie ruchliwości wzroku.relaksacji. Spójrz na prawy palec.

aż do momentu (włącznie). Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt. ROZDZIAŁ 9 TECHNIKI POPRAWIAJĄCE RUCHLIWOŚĆ WZROKU POPRZEZ PRACĘ WYOBRAŹNI Ponieważ wzrok i jego sprawność zależą w równej mierze od oczu jak i od stanu umysłu. Spójrz przez chwilę na tę elipsę. Jest to rodzaj przesuwania spojrzenia za pomocą umysłu wpływający na fizyczny narząd akomodacji. Palec na który aktualnie spoglądasz (nawet po zetknięciu się). w którym się zetkną. Teraz przesuń kciuk i palec wskazujący z boków krążka na jego górę i dół i naciśnij tak. Arnau Wyobraź sobie. w sposób który nie występuje w przypadku wahadłowego przesuwania wzroku. Arnau. a także na jego funkcjonalne i organiczne niedomagania. Tak więc doskonalenie widzenia w wyobraźni i w pamięci powoduje polepszenie samej funkcji rozpoznawania. Następnie w wyobraźni naciśnij palcem wskazującym i kciukiem na boki krążka.W trakcie zbliżania spójrz po sześć razy na każdy palec. że trzymasz elastyczny gumowy krążek. który można zginać tak. Proszę nie rezygnować z wyobrażenia sobie naciskającej ręki. dr R. aby przekształcił się w elipsę ułożoną poziomo. chociaż wydaje się logiczne. rozluźnij dłoń. tak aby uformowała się pionowo ułożona elipsa. psuje znaczną część . naciśnij. że łatwo przyjmuje formę elipsy (wydłużonego “jajowego" kółka) po jego ściśnięciu. Powtórz ćwiczenie 10 razy. że proces widzenia kończy się aktem rozpoznawania przedmiotu przez umysł. wszystkie ćwiczenia które będą usprawniać nasze wyobrażenie widzenia. Zwolnij rękę z uścisku i patrz na boki krążka powracające do swojej pierwotnej formy okręgu. przebiegając wewnętrznym okiem wokół jego formy. automatycznie wpływają na poprawę funkcjonowania i sprawność narządu wzroku. zmień ułożenie i tak dalej 10-15 razy cykl zmian. powinien być za każdym razem wyraźniej widoczny od tego drugiego. Następnie znowu zmień ułożenie swojej ręki. Znakomite ćwiczenie wpływające na usprawnienie czynności gałki ocznej poprzez pracę w sferze wyobraźni zaproponował uczeń dr Batesa. oraz że po zaprzestaniu nacisku natychmiast wraca do swojej postaci okręgu. następnie rozluźnij rękę i pozwól krążkowi powrócić do swojej poprzedniej formy. Zaniknij oczy i obserwuj swój wymyślony krążek. Ćwiczenie dr. to pozorne uproszczenie ćwiczenia.

. Przygotuj sobie dużą (A4) białą kartkę i pióro. w dalszym ciągu nie otwierając oczu. że stopniowo pismo staje się coraz wyraźniejsze. Na przykład “Ala ma kota". możemy rozpocząć od faktycznego pisania z zamkniętymi oczami. lub cienkopis). Zamknij oczy i napisz dowolne krótkie zdanie u góry strony. Chociaż oczy są zamknięte i “nie widzą". albo cienkopis. gdy przesuwasz wzrok w lewo. masz przygotowany papier do pisania. aż do normalnie pisanych rozmiarów. Teraz możemy odłożyć nasze przybory do pisania i rozpocząć pisanie i rysowanie wyłącznie w sferze wyobraźni. znaku. pióro. Następnie. których normalnie. teraz przesuń (w wyobraźni) spojrzenie na prawą stronę kropki. mając zamknięte oczy na środku pierwszej kartki papieru narysuj okrągłą czarną kropkę. oraz że potrafisz pisać literki. Przesuwaj rytmicznie spojrzenie tam i z powrotem. stopniowo powiększając litery.przesuwania się. wszystkie mięśnie odpowiedzialne za refrakcję i akomodację działają i to działają w sposób prawidłowy w stanie dynamicznego relaksu. napisz pod spodem to samo zdanie trzy-cztery razy. W lewo. To ćwiczenie pozwala nam dodatkowo uzmysłowić sobie. że siedzisz przy biurku.terapeutycznego aspektu tego ćwiczenia. lub jeszcze większych. ze względu na ich mały rozmiar. gdy przesuwasz wzrok w prawo i w prawo. a w szczególności w przypadkach krótkowzroczności. Skoncentruj się na białym tle przylegającym do lewej strony kropki. czy kółka. Ćwiczenie dr R. jak silne i nieprzerwane są ruchy mięśni podczas trwania cyklu “uzmysławiania" sobie. lub cienki pędzelek i w swojej wyobraźni. cały czas nie otwierając oczu trzy-cztery razy (oprócz pierwszego). Staraj się napisać pod spodem to samo zdanie ciągle pomniejszając litery. Wyobraź sobie. aż do najmniejszych mikroskopijnych rozmiarów. lub biurku. Zauważ. podobnie jakby to miało miejsce w rzeczywistości. że kropka. Arnau jest odpowiednie do stosowania we wszystkich wadach wzroku. sprawia wrażenie ruchu . 3-4 razy. (dlatego najlepszy jest rysik. nie potrafisz odczytać bez okularów. Usiądź przy stole. Pisanie i rysowanie z zamkniętymi oczami Ćwiczenia pisania i rysowania przeprowadzane w wyobraźni z zamkniętymi oczami. Powtórz ćwiczenie na nowej czystej kartce. Zauważ. To samo ćwiczenie można wykonywać poprzez rysowanie jakiegoś powtarzanego tego samego wzoru.

Nie otwierając oczu i nie rezygnując z tworzenia dzieł swoim nowym instrumentem do rysowania. zaś biała przestrzeń w środku intensywnie śnieżno-biała. Te ćwiczenia można i należy kontynuować poprzez ćwiczenie pisania różnych liter. przejedź kilka razy linią prostą przez środek okręgu zaczynając od prawej strony do lewej i z powrotem.5 cm. możliwie jak największą (jak tablica szkolna) i narysuj olbrzymią leżącą na boku ósemkę — znak nieskończoności. 2-3 cm poniżej. a obwód po którym rysujesz coraz grubszy. Okrąg w twojej wyobraźni powinien być bardzo mocno czarny. przez środek na dół po przekątnej. Zauważ. czy sprali. Później wyprowadź odpowiednią linię w lewo do góry i na dół. że na czystej kartce papieru namalowałeś dwie kropki oddalone o ok. Płynnie przekręcaj głową od jednego do drugiego ramienia i przejedź po tym znaku 10-15 razy. . Spróbuj to (możliwie duże) koło obrysować 6-10 razy. że okrąg będzie się “przesuwał" w kierunku przeciwnym do ruchu twojej uwagi. namalowałeś okrąg o średnicy ok 1. Gdy masz już podzielone kółko na osiem części przez cztery średnice. Powtarzaj rytmicznie przesunięcia kilkanaście razy. że twój nos uległ przedłużeniu o około 20-25 cm. sprawdź czy czubek “ołówkonosa" przesuwa się po narysowanych liniach. nie odrywając “ołówkonosa" od rysunku. Doskonale sprawdza się rysowanie nosem klucza wiolinowego. Tak więc twój nos (w wyobraźni) przybrał formę dwudziestocentymetrowego ołówka. Spróbuj teraz twoim nowym piszącym organem. pomiędzy nimi. Potem przejedź po obwodzie \ okręgu i zrób taką samą linię z góry do dołu i z dołu do góry. Kolejne ćwiczenie przypomina nieco wyobrażenie kłamiącego Pinokia. Teraz swoim okiem wyobraźni przesuń spojrzenie z kropki po lewej stronie do kropki po prawej stronie okręgu. 10 cm jedna od drugiej. rozpocząć rysowanie okręgów na wyobrażonej kartce papieru. weź (w wyobraźni) kolejną czystą kartkę. czy też nie. więc początkowo rysowane kółka będą lekko kanciaste. Na pewno kolejne kółka będą coraz bardziej okrągłe. Wyobraź sobie. ale ok.Następne ćwiczenie umysłowego uruchamiania zmysłu wzroku wygląda następująco: Wyobraź sobie. zakończ rysunek wbiciem ołówka w miejsce przecięcia się tych czterech linii. ślimaka. w prawo i kilka razy po niej przeciągnij. Dojedź do środka okręgu — miejsca przecięcia się tych dwóch linii i po skosie poprowadź do góry kolejną linię do granic okręgu. a potem z powrotem. stosując utrudnienia poprzez stopniowe zmniejszanie wielkości liter. Następnie. swojego podpisu. słów. Zakończeniem twojego nowego nosa jest ołówek. Na pewno szyja nie jest tak sprawna jak pisząca ręka.

osądzający i mający zbyt wielką skłonność do przywiązywania wagi do szczegółów. Nie próbuj rozpoznawać liter. Poniżej zostanie podane to. Przyczyny tego zjawiska mogą być różne: wydłużona oś gałki ocznej na linii pomiędzy soczewką. Krótkowzroczność wskazuje także na umysł krytyczny. Jest wyrazem niedowierzania w to co się widzi i sposobem patrzenia na świat wypełnionym lękiem (mniej lub bardziej uświadomionym). Nieliczne przypadki są spowodowane genetycznymi wadami pigmentacji siatkówki. W kategoriach emocjonalnych krótkowzroczność jest rodzajem zamknięcia się w sobie i wycofaniem się. Odwróć książkę odwrotnie niż normalnie przy czytaniu i śledź wzrokiem krawędzie liter. na co należy zwrócić szczególną uwagę przy reedukacji wzroku. oddychaj często i jeszcze częściej mrugaj. Zakończ ćwiczenia kilkuminutowym zasłanianiem. a siatkówką (najczęściej wymieniana przyczyna).Chociaż to ćwiczenie może się wydać zabawne i dziecinne. co bywa spowodowane także zbyt wielkim ciśnieniem w oku. jest wbrew pozorom niezwykle skuteczne w metodzie reedukacji wizualnej. Krótkowzroczność często wskazuje na utratę poczucia bezpieczeństwa i uogólnionym zbyt wielkim dążeniu do zobaczenia. albo soczewki. pozostawiając zamazany widok padający na plamkę żółtą (macula). że wytworzony w oku obraz zostaje zogniskowany przed siatkówką. Widzenie peryferyjne jest stosowane do umiejscowienia siebie w czasie i w . które zostały już w tej książce opisane. lub może być zmieniony stopień zakrzywienia rogówki. Książki i gazety — ćwiczenie opracowane przez Meir Schneider. Koncentrują ponadto światło na plamce żółtej pozbawiając pozostałą część siatkówki udziału w procesie widzenia. Same soczewki mogą ulec nieznacznemu przemieszczeniu. soczewka może wykazywać nadmierną akomodację. mogą i powinny być stosowane przy wszystkich wadach wzroku. ze szczególnym uwzględnieniem krótkowzroczności. Znanym powodem jest cukrzyca i ogólnie zły stan zdrowia. analityczny. Soczewki krótkowidzów mają wartość ujemną i tak też pozwalają im się czuć. Fizjologia tego zjawiska polega na tym. Poważne stresy i problemy emocjonalne mogą być przyczyną przejściowego pogorszenia się wzroku w tym zakresie. ROZDZIAŁ 10 KRÓTKOWZROCZNOŚĆ Techniki i ćwiczenia. tylko podążaj wzrokiem za ich obrysem.

Bez wątpienia najbardziej efektywna praca reedukacyjna wzroku. który z kolei w łatwy i bezpośredni sposób może się przekształcić w wadę wzroku. Krótkowzroczność. zostanie przeprowadzona pod kontrolą doświadczonego instruktora sztuki świadomego widzenia. gdyż to nie wielkość liter decyduje o komforcie pracy wzroku. ćwiczenie “Statek"). oraz umownych obiektów musi wytwarzać stan napięcia psychicznego. ale ich rozstawienie. . dziecko pracuje w szkole. Te elementy nie występują w przyrodzie jako naturalny składnik otoczenia. gdy stoimy na wiadukcie i obserwujemy przejeżdżający pod nami i później oddalający się pociąg. oraz jest to sposób na pozbycie się barier i ograniczeń narzuconych przez dotychczasowy upośledzony ogląd świata. z reguły w okresie dzieciństwa. Ta wada wzroku u dzieci ma swoje przyczyny w kilku niekorzystnych zjawiskach. elementem współzawodnictwa występującym wśród uczniów. Dzieci w przypadku porzucenia i odrzucenia mają tendencję do rozwijania wysokiego stopnia krótkowzroczności. Dla krótkowidzącego jest to częstokroć jedyna droga do uruchomienia. grubość. Głównym elementem wydaje się być czynnik psychologiczny stresu związanego zarówno z nauką. po pewnym okresie wpatrywania się w intensywne zaczernienie powinna być połączona z wyobrażaniem sobie oddalających się obiektów (np. jak również źle zaprojektowane dla narządu wzroku podręczniki. Ten proces nauczenia się nowych. nienaturalnych i wysoce abstrakcyjnych. oraz chęcią otrzymywania dobrych ocen (bądź unikania złych). ale nie ulega wątpliwości. które w krótkim okresie czasu występują niemal jednocześnie. szczególnie w skomplikowanych przypadkach.przestrzeni. niezmiernie mały punkcik na samym końcu wizualizacji. to prawie zawsze stan nabyty. Zatem można sobie wyobrażać sytuację. ale także w procesie rozpoznawania pamięć i techniki skojarzeń. Dla krótkowidza ogólnie i powszechnie stosowana technika zasłaniania. sunący po nieskończenie długich szynach aż do granic horyzontu. dziecko jest zmuszone zaprząc nie tylko spostrzeganie. Do tego można dodać częstokroć niedostateczne oświetlenie sal lekcyjnych. początkowo w ograniczonym zakresie. gdyż to właśnie tym narządem w głównej mierze. dlatego też. przyswajaniem wiedzy. stopień zaczernienia i kontrast. nawet znikający za horyzontem. akomodacji prawidłowej dla normalnie widzącego oka. jak i (w głównej mierze) z faktem nauki czytania i pisania oraz przyswajania w związku z tym zupełnie nowych w dużej mierze abstrakcyjnych elementów wizualnych jakimi są litery i cyfry. że każdy może czerpać korzyści z zaprezentowanych tutaj ćwiczeń i technik.

W ostateczności możemy zaopatrzyć się w mały reklamowy kalendarzyk wielkości i tej strony książki. Po kilku minutach takiej pracy wizualizacyjnej. chyba że tego wymaga wyjątkowość sytuacji jak np. oraz przyzwyczajania oczu i umysłu do widzenia bez pomocy okularów. Im większe wydaje się zmęczenie. Przypominam też o nie noszeniu okularów po rozpoczęciu regularnych ćwiczeń.: zawody sportowe — biegacze. chodzenie po zatłoczonych ulicach itp. Należy zacząć od takiej odległości. pływacy. tym dłuższe powinny być okresy odpoczynku. przesuń swoje miejsce siedzenia o 30-60 centymetrów od kalendarza i kontynuuj ćwiczenia z tej zwiększonej odległości. Z tego powodu należy wykonać. Oczy krótkowidza wymagają częstych ćwiczeń pozwalających na zmianę ogniskowej z bliskiej na daleką. Ćwiczenia z kalendarzem wymagają niewielkiego dostosowania. czy osób można modyfikować na różne sposoby np. Ćwiczenia analitycznego patrzenia. To zapoznawanie zostanie połączone z ćwiczeniem ruchliwości narządu wzroku. należy zakryć jedno oko opaską lub chustką i rozpocząć ćwiczenie od nowa każdym okiem osobno. znikający za horyzontem tabun koni. Nie należy jednakże zapominać o odpoczywaniu poprzez zasłanianie. należy (jeżeli jest to akurat możliwe) przeprowadzić krótką kąpiel słoneczną i przejść do ćwiczeń określonych w poprzedniej części pozycji jako bujanie (zarówno krótkie jak i długie).). Po kilku dniach regularnych (5-10 razy dziennie) ćwiczeń. Taka forma kalendarza jest nam znana . jak i ćwiczenia usprawniające ruch oka. z której bez specjalnego wysiłku będą widoczne duże cyfry. które widzi gorzej wymaga więcej pracy i odpowiednio dłuższego okresu ćwiczeń. rybacy na łodziach wyruszający na połów itd. Ćwiczenia należy rozpoczynać obydwoma oczami. gdzie duże litery i cyfry będą wielkości cyferek na ręcznym męskim zegarku. To oko. dla tej wady wzroku. zaś małe proporcjonalnie mniejsze. tak jak to zostało opisane w ćwiczeniach z kalendarzem. oraz nawyk centralnej fiksacji (focusingu). Po krótkim czasie (2-3 min.Ten rodzaj wyobrażonego widzenia oddalających się i przybliżających się przedmiotów. lub zakupić mały model naszego “kalendarza". Po kilku tygodniach powinno być możliwe ćwiczenie z jeszcze większej odległości. prowadzenie samochodu. Niezbędne stanie się bardzo dobre zapoznanie się z graficznym ułożeniem cyfr poszczególnych 12 miesięcy. można stosować bez modyfikacji dla tej wady wzroku.

Teraz ćwicz przerzucanie spojrzenia z dowolnie wybranej cyfry miesiąca. potem po prostych możliwie daleko. ku naszemu zdziwieniu bardzo łatwe stanie się rozpoznawanie cyferek z odległości. czy to jest 30. gdyż usytuowana jest po lewej stronie na początku słupków z dniami miesiąca. zamieszczonej w książce “Naturalne leczenie wzroku". To samo powtórz z cyfrą 30 i 31. Wykonaj relaks przez zasłanianie. na wpół w rzeczywistości cyferek normalnie niedostrzegalnych. Następnie zacznij przerzucać spojrzenie po jedynkach kolejnych miesięcy. W celu zapoznania się z małym kalendarzykiem przy zachowaniu jednoczesnego dynamicznego relaksu wzroku wykonaj następujące ćwiczenie: Postaw kalendarzyk na podwyższeniu. chodzi o ruch oczu. czy ten obraz jest podpowiadany przez umysł. a potem po coraz bliżej od siebie leżących miesiącach.).). gdyż jest równie łatwa do zlokalizowania — na końcu słupka. Ku twojemu zdziwieniu może się okazać. Jednakże nasz umysł i nasza pamięć podpowiadają nam kształt poszukiwanych cyferek. Dzięki temu. Należy je wykonywać zarówno dwojgiem oczu. odszukując ją w kolejnych słupkach (np. czy później zostanie i tak przyswojone przez wzrok. To że nie widzisz. trzy przerwy spójrz na nazwę miesiąca i dokonaj analitycznego patrzenia np. w dobrze oświetlonym miejscu na wysokości oczu. a która 31. żeby cyferki oznaczające kolejne dni miesiąca stały się lekko rozmazane i nieostre. 16 itd. czy 31 (29-28) nie ma najmniejszego znaczenia. jak i . na literę “E" w każdym z miesięcy. Ćwiczenie na dwa kalendarze Ćwiczenie na dwa kalendarze ma na celu usprawnienie akomodacji oka krótkowidzącego i zmiany ogniskowej. Co pewien czas wykonuj przerwę na zasłanianie. z której przy pierwszej próbie wydawałoby się niemożliwe dostrzeżenie czegokolwiek na tak małym kawałku kartonika. dlatego też. przez co nasz wzrok nie wytęża się i pozostaje rozluźniony. co pozwala nam na zobaczenie na wpół w wyobraźni. że wiesz jak wygląda “l" pomimo niewyraźnego obrazu będzie to stosunkowo proste zadanie. w styczniu. Można także stosować odpowiednie ćwiczenia z tablicą Snella (np. W takich kalendarzykach jedynkę jest z reguły najłatwiej odnaleźć. gdyż wyostrzone widzenie wcześniej. w takiej odległości. 7. nie zatrzymując wzroku na żadnej z nich na dłużej niż i sekundy. w którym się ona znajduje (podobnie z innymi literami). a co dwie. która cyfra to 30. Spróbuj zobaczyć cyfrę “l" w pierwszym miesiącu np. a następnie przybliż się do kalendarzyka.podobnie jak cyfry na nim wydrukowane. Nie ma tutaj znaczenia fakt. że jednak zauważasz. Najpierw jak najdalej po przekątnych. tak aby widzieć cyferki na granicy ostrości.

Zamknij oczy i odpręż się. Tekst tego ćwiczenia warto nagrać sobie na taśmę. niż kontynuować je czując wzrastające . należy zrobić przerwę na zasłanianie. Jeżeli nie jest to możliwe należy kogoś poprosić. który powinien znajdować się na wysokości oczu w odległości będącej granicą “ostrego" widzenia. Początkowo przezwyciężenie tego oporu wydaje się niemożliwe i lepiej jest zdobyć się na cierpliwość i przerwać ćwiczenie. aż dokładnie opanujemy jego wykonanie. przy stopniowym (co kolejny seans) przesuwaniu się o kilka rzędów krzeseł do tyłu. warto przed rozpoczęciem ćwiczenia nauczyć się go na pamięć. także w warunkach codziennego życia. a następnie spójrz na dużą jedynkę z dużego “kalendarza". Ćwiczenie to bowiem składa się z wielu szczegółowych instrukcji i jedynie dokładne ich wykonanie może zagwarantować sukces. że masz "kalendarz" zarówno duży. przy zachowanym stanie dynamicznego odprężenia. pamiętaj o prawidłowym oddychaniu. aby cyfry były wyraźnie widoczne. jak i z jednym okiem zasłoniętym (na zmianę). zarówno równocześnie dwojgiem oczu. Należy ćwiczyć tak często jak to jest możliwe (3-10 razy dziennie). czy tramwaju. Można także zastosować metodę kilkukrotnego obejrzenia tego samego filmu w kinie. zakończyć ćwiczenie. praktykowanie techniki “Błysku". Powtarzaj to ćwiczenie z kolejnymi cyframi. mogą być próby czytania podejmowane z większej niż zazwyczaj odległości (i bez okularów).z jednym zasłoniętym. gdyż techniki stosowane przy napiętym i zmęczonym wzroku nie są skuteczne. oraz czarna kartka papieru formatu A4. Swobodne patrzenie Do wykonania tego ćwiczenia1 potrzebne są dwie kartki papieru formatu A5. Czarną kartkę przypinamy do ściany i na jej środku mocujemy jedną z białych kartek ze znakiem X. Zakładamy. z wymalowanym czarnym flamastrem znakiem X na środku każdej znich. Usiądź na przeciw “kalendarza dużego". by w trakcie jego wykonywania odczytywał nam pomału zamieszczony poniżej opis — do czasu. Stopniowo zwiększaj odległość od dużego kalendarza. Przy pierwszych objawach zmęczenia i napięcia w oczach. Popatrz na duże “l" na małym kalendarzu. jak i mały. a gdy to już nie pomaga. Korzystnym urozmaiceniem w rekonwalescencji krótkowidzów. Jeśli żadna z tych możliwości nie wchodzi w rachubę. Wielu ludziom ćwiczenie to może wydawać się przesadnie dokładne i z tego powodu osoby te odczuwają przed nim podświadomy opór. a więc z okien autobusu. jednakże bez przesadnego forsowania się. Mały kalendarzyk trzymaj na tyle blisko oczu.

szybkim ruchem przywodzimy ją do samego nosa. Oddalamy się od kartki na ścianie dokładnie na odległość granicy ostrości naszego wzroku.spokojne odprężające utwory na harfę. Teraz otwieramy oczy i rozpoczynamy ćwiczenie z górną krawędzią. Drugą kartkę papieru ze znakiem X trzymamy w ręku. a następnie. Prowadzimy czubek nosa delikatnie z lewa na prawo i z prawa na lewo wzdłuż poziomej krawędzi. gitarę klasyczną lub muzykę barokową. na przkład zastosować podkład muzyczny w tle . następnie głęboko oddychamy i mrugamy. że kartka przesuwa się w przeciwnym kierunku. Korzystnie jest wprowadzić element odprężający w trakcie wykonywania tego ćwiczenia.napięcie i złość. Jest to dowód na prawidłowe wykonanie ćwiczenia. co również powinniśmy dostrzec przy omiataniu wzrokiem kartki trzymanej w ręku. Przy każdym następnym wykonaniu z pewnością uda się posunąć o krok naprzód. Powtarzamy całe ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach. Utrzymując rytmiczny ruch głowy przenosimy wzrok na lewą krawędź białej kartki umocowanej na czarnym tle na ścianie. że kartka przesuwa się pionowo w przeciwną stronę. Ponownie widzimy białą kreskę. Oddychamy głęboko i mrugamy oczkami. Następnie kartka na ścianie — powtórzenie dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. Kartka w ręce. Wydaje się. Ćwiczenie można wykonywać stojąc lub siedząc. Utrzymujemy ruch głowy. Ćwiczenie powtarzamy dziesięć razy. Również kartka na ścianie powinna sprawiać wrażenie jakby poruszała się w kierunku przeciwnym do ruchów głowy. że na krawędzi kartki powstaje bardzo jasna pionowa kreska. gdyż dalekowidze wykonują to ćwiczenie dokładnie odwrotnie. Następnie . Ćwiczenie z przesuwaniem powtarzamy również dziesięciokrotnie. nie odrywając wzroku od znaku X. odsuwamy ją od siebie maksymalnie. Zmieszczona poniżej szczegółowa instrukcja jest pomyślana dla krótkowidzów. Powinno się przy tym wydawać. Teraz widzimy to. lewa krawędź dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. tak aby znak X wydawał się już lekko rozmyty. przy czym wzrok powinien przesuwać się po lewej krawędzi kartki. Kręcimy dziesięć razy głową i wydaje się. Jeśli jesteś dalekowidzem — przeczytaj szczegółowy aneks zamieszczony na końcu opisu. aż do pełnego wyprostu ręki.) i poruszamy głową lekko w górę i w dół. Następnie unosimy rękę z drugą kartką papieru nieco poniżej linii oczu. Czubkiem nosa zakreślamy dziesięciokrotnie jej lewą krawędź. Koncentrujemy wzrok na literze X znajdującej się na kartce trzymanej w ręku. Teraz kierujemy wzrok na kartkę na ścianie i powtarzamy śledzenie górnej krawędzi kręcąc łagodnie dziesięć razy głową — w efekcie krawędź się rozjaśnia. Następnie ustawiamy kartkę trzymaną w ręku tak by widzieć ostro znak X (normalny wzrok: — ca 35 cm. Na ścianie na wysokości oczu mamy kartkę czarnego papieru na której centralnie jest usytuowana biała kartka z czarnym znakiem X.

Jeśli mamy kłopoty z przypomnieniem sobie dokładnego obrazu znaku X. Aneks dla dalekowidzów . Znak widziany przed zamkniętymi oczyma powinien być intensywnie czarny. nieprawidłowe nawyki świadomego postrzegania (i niepostrzegania). spokojnym oddychaniu. Następnie to samo wykonujemy z dolną krawędzią kartki umocowanej na ścianie. Zamknij oczy i wyobraź sobie ten znak z taką dokładnością. jest to dowodem na skuteczne przeprowadzenie ćwiczenia i jednocześnie podstawą do wyciągnięcia wniosku. możemy zacząć od początku lub przełożyć wykonanie tego ćwiczenia na następny dzień. z rzadka dłużej niż kilka sekund. by nie koncentrować spojrzenia bezpośrednio na znaku. Teraz otwieramy oczy. Następnie otwieramy. by na koniec odtworzyć to ćwiczenie przy zamkniętych oczach. które poprzednio przy zamkniętych oczach byli sobie w stanie wyobrazić. otwieramy ponownie na krótko oczy. spoglądając na znak trzymany w ręku. wyraźnego. Jeśli w tym momencie nie możemy sobie wyobrazić ostrego. Powinniśmy go zobaczyć równie ostro i wyraźnie. Powtarzamy dziesięć razy. Powtarzamy całość omiatając wzrokiem dolną krawędź kartki trzymanej w ręku. Potem znowu powtarzamy to ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach i utrzymanych ruchach głowy. oczy rzucając przelotne spojrzenie na znak X znajdujący się na kartce trzymanej w ręku. Następnie w identyczny sposób postępujemy z kartką na ścianie. przechytrzając tym samym dotychczasowe. lepiej ćwiczenie przerwać. Te mianowicie. Zamykamy oczy i wyobrażamy sobie znak X znajdujący się na ścianie i w myślach sprowadzamy go bliżej. Jeżeli jednak udało się ostro i wyraźnie wyobrazić sobie głęboko czarny znak X przed oczami. Niektórzy widzą ostro jedynie fragmenty obrazu. Otwieramy oczy i kilka razy mrugamy. Nie zapominamy przy tym o głębokim. Jeśli udało się osiągnąć przebłysk ostrego widzenia. Otwieramy oczy i omiatamy wzrokiem (i końcem nosa) wszystkie cztery krawędzie kartki trzymanej w ręku — przez cały czas utrzymując ruch głowy z prawa na lewo i z powrotem. że obramowana jaśniejszymi liniami kartka papieru każdorazowo przesuwa się w przeciwnym kierunku. Zazwyczaj ostre widzenie znaku X na ścianie osiąga się na mniej niż jedną sekundę. Powinno się wydawać. utrzymując jednak skręty głowy w lewo i w prawo. lecz raczej na białej krawędzi lub poniżej. Ważne jest przy tym.zamykamy oczy i powtarzamy to w pamięci. głęboko czarnego znaku X przed oczyma. Nie należy się jednak denerwować — stosujemy krótki relaks — na przykład ćwiczymy krótkie kołysanie i jeśli mamy ochotę. że jesteśmy w stanie ponownie nauczyć się odprężonego i swobodnego patrzenia. Zamykamy oczy i końcem nosa rysujemy czarny znak w powietrzu. by spojrzeć na znak X trzymany w ręku. otwieramy je i przelotnie patrzymy na znak na ścianie. na jaką jesteś w stanie się zdobyć. kręcąc przy tym dalej głową.

Dla dalekowidzów sposób wykonywania tego ćwiczenia jest zasadniczo identyczny, jednak z jedną ważną różnicą: dalekowidz ustawia się w takiej odległości od ściany, by znak X widzieć ostro i wyraźnie, natomiast znak X trzymany w ręku przybliża do granicy ostrości wzroku tak, aby był rozmyty i niewyraźny. Na koniec ćwiczenia należy spojrzeć na kartkę trzymaną w ręku — ostry i wyraźny znak X jest dowodem, że ćwiczenie się powiodło.

ROZDZIAŁ 11 DALEKOWZROCZNOŚĆ
Hipermetropia, albo nadwzroczność. Jest to wada, w której oko wykazuje tendencję do ogniskowania obrazu poza siatkówką. Z reguły nie stanowi problemu przy niewielkich wadach i może być przezwyciężona za pomocą akomodacji. Większość ludzi rodzi się dalekowzrocznymi. Przyczyny powstawania tej wady nie są dobrze zrozumiane, podobnie jak wszystkie inne zagadnienia związane z problemami widzenia. Najczęściej wymienianą przyczyną jest niedostateczna długość gałki ocznej, inne możliwości to odklejenie siatkówki, niedostateczna ako-modacja itd. itd. W wymiarze psychicznym nadwzroczność jest rodzajem zdystansowania się od czasu teraźniejszego i kwestii ważnych tu i teraz. Dalekowzroczność może być także rodzajem patrzenia poprzez filtr lęku. Uwaga dalekowzrocznych jest kierowana w przyszłość i na zewnątrz. Wadę dalekowzroczności można podzielić na dwa rodzaje: Hipero-pia, która występuje u młodych ludzi i trwa do późnej starości, oraz presbiopia inaczej zwana starczowzrocznością, występującą i ujawniającą się u ludzi po czterdziestce, a nawet później. Zgodnie z doświadczeniami i pozytywnymi wynikami stosowania sztuki świadomego widzenia przez dr Batesa i jego następców można stwierdzić, że wszystkie formy dalekowzroczności można częściowo, lub całkowicie doprowadzić do stanu normalnego widzenia. O tym jak bardzo wady wzroku mogą wpływać na cały organizm człowieka, niech świadczy fakt, że hiperopia (dałekowzroczność) bardzo często wywołuje złe samopoczucie i bóle w okolicy skroniowej, zaś gdy jest połączona z chociażby minimalnym zezem rozbieżnym np. w jednym oku, staje się przyczyną bólów i zawrotów głowy oraz nudno-ści. Sztuczne soczewki i lekarstwa mogą czasami zmniejszyć powyższe dolegliwości, ale notowane są przypadki wieloletniego występowania wymienionych objawów, które zostały usunięte dopiero wraz z przyczyną tzn. po skutecznym zastosowaniu metody reedukacji

wzroku dr Batesa. Presbiopia, czyli starczowzroczność jak sama nazwa wskazuje, zwykło się uważać za jeden ze skutków ubocznych ogólnego starzenia się organizmu i postępującego pogorszenia się funkcjonowania wszystkich organów człowieka. Z drugiej strony rzecz ujmując, żyje znaczna liczba osób w podeszłym wieku, które nie zgłaszając potrzeby noszenia okularów, przeczą tezie nieuchronnego pogarszania się wzroku, wraz z postępującym wiekiem. Jakkolwiek trudno zaprzeczyć tezie, że w podeszłym wieku następuje w mniejszym, lub większym stopniu utwardzenie się i zmętnienie soczewki oka, jak również pogorszenie stanu mięśni gałki ocznej, to należy stwierdzić, że techniki metody dr Batesa stanowią skuteczne antidotum, na te niekorzystne zmiany. W reedukacji stanu dalekowzroczności, w tym przypadku hipero-pii, pomocne są wszystkie techniki i ćwiczenia, które wprowadzają oczy i umysł w stan dynamicznego relaksu, a więc: zasłanianie, bujanie, ćwiczenia zwiększające ruchliwość wzroku, ćwiczenie “błysku" na bliską odległość. Do tych wymienionych i opisywanych już ćwiczeń konieczne jest dołączenie ćwiczeń w wyobraźni, oraz technik usprawniających refrakcję i “focusing" (czyli centralną fiksację). Techniki usprawniające refrakcję są analogiczne do tych, które zostały opisane w rozdziale o krótkowzroczności, tylko jakby “odwrócone" w drugą stronę. Na przykład: spoglądamy na duży “kalendarz" z dużej odległości, tak że jest wyraźnie widoczny, a następnie przerzucamy spojrzenie na mały kalendarzyk trzymany na granicy nieostrego widzenia. Oczywiście w obu przypadkach chodzi o odnalezienie tej samej cyfry. Większość ćwiczeń z kalendarzem opisanych w rozdziałach o usprawnieniu ruchu oka, oraz o krótkowzroczności można wykonywać z powodzeniem, z tym, że te dotyczące krótkowzroczności należy niejako przestawić o 180 stopni dla potrzeb dalekowidza. Jak należy przestawiać ćwiczenia przedstawię na pierwszym przykładzie ćwiczenia wyobraźni. Tak jak krótkowidz, stojący na wyobrażonym wiadukcie kolejowym obserwował oddalające się po niekończącym się torze pociągi, znikające za horyzontem, tak dalekowidz powinien obserwować nadjeżdżający i zbliżający się do niego z bardzo daleka pociąg, który w miarę jak się przybliża ujawnia coraz więcej szczegółów, włącznie z tymi najdrobniejszymi. Na przykład: jednym ze szczegółów może być coraz wyraźniej i bliżej widoczny reflektor pociągu, który najpierw jest białą (nie zapaloną) plamką, później daje się w nim wyróżnić metalowe obramowanie i płaskie okrągłe szkło, później można dostrzec za szkłem żarówkę, a w tej żarówce wyróżnić druciki podtrzymywane przez bardziej sztywne pręciki. I tak dalej, ze wszystkimi dostrzegalnymi elementami. Ważne, żeby pociąg się

zbliżał, a w miarę jego zbliżania się nie zmniejszała się ostrość i wyrazistość “widzenia". Sposób widzenia dalekowidza powoduje, że czytany przez niego tekst, sprawia wrażenie szarego i niewyraźnego. W wyniku stosowania podstawowych metod sztuki świadomego widzenia takich jak zasłanianie, słoneczne kąpiele, bujanie, ćwiczenia usprawniające ruchomość wzroku, w sposób pośredni ten stan rzeczy ulega zmianie. Na poprawę tej wady w sposób bezpośredni wpływamy poprzez zastosowanie technik ćwiczenia w pamięci i w wyobraźni. Metoda pracy z “kalendarzami" dalekowidza powinna wyglądać następująco: Wybierz jedną z dużych cyfr, lub liter dużego kalendarza, zamknij oczy i rozluźnij się. Zwróć uwagę na intensywność czerni druku i zauważ, że ten sam kolor, z taką samą intensywnością, został zastosowany przy druku małego “kalendarza", które są widzialne jako szare i niewyraźne. Teraz wyobraź sobie którąś z małych liter, lub cyfr, małego “kalendarza" i postaw na szczycie tej dotychczasowo szarej literki (lub cyferki) czarną kropkę, na dole tego znaku umieść taką samą, a może (jeśli to możliwe) jeszcze czarniejszą kropkę. Przejedź swoim wewnętrznym okiem wyobraźni po tej literce z góry na dół i z dołu do góry kilkakrotnie. Czarne kropki na dole i na górze powinny rozmazywać się po kształcie litery, powodując jej coraz głębsze zaczernienie. Po pewnym czasie mała literka (cyferka) w wyobraźni powinna być wyraźnie widoczna, przekształcić się z szarej i rozmazanej w kontrastujący z białym tłem czarny symbol, przy nie zmienianiu swej wielkości. To ćwiczenie w wyobraźni spróbuj powtórzyć w rzeczywistości z jedną z literek, lub cyfr małego “kalendarza". Być może będziesz widział wyraźnie tylko przez krótki moment, po czym widok cyfry ulegnie ponownemu rozmazaniu. Wtedy powtórz ćwiczenie w pamięci i wyobraźni. Ćwicz 10-20 razy. Następne ćwiczenie jest w pewnym sensie odwrotnością poprzedniego i polega na wyobrażeniu białej przestrzeni, która pozostaje pomiędzy czarno odwzorowanymi formami liter. Spróbuj na chwilę, w wyobraźni skoncentrować się na czerni liter, czy cyferek małego “kalendarza", następnie przerzuć wzrok twojej wyobraźni na białą przestrzeń, która znajduje się wewnątrz litery, czy cyfry, a także zaobserwuj białe tło pomiędzy, oraz pod i ponad literami. Staraj się wyobrazić te białe przestrzenie jako coraz bielsze i coraz jaśniejsze. Bielsze niż mogą być w rzeczywistości. Po krótkiej koncentracji na efekcie pogłębionego dostrzegania bieli tła pomiędzy i

wewnątrz liter, otwórz oczy i kontynuuj ćwiczenie postrzegania białego tła na małym “kalendarzu" pomiędzy, wewnątrz, ponad i pod cyframi, czy literami. Zauważ, czy podczas tego ćwiczenia pogłębiła się automatycznie czerń niejako pomijanych liter i cyfr, oraz czy dostrzegasz kontrast na granicy czarnego druku i białego tła. Ćwiczenia polegające na dostosowywaniu umysłu i oczu do zmiany refrakcji, ogniskowej przy oglądaniu przedmiotów z bliskiej i dalekiej odległości są przydatne i pożyteczne zarówno dla krótko- jak i dla dalekowidzów i zostały opisane w poprzedniej części poświęconej ćwiczeniom na krótkowzroczność. Starczowzroczność, jak wynika z doświadczeń osób stosujących metodę dr Batesa, jest uleczalna i większość osób stosujących tę metodę zanotowało znaczną poprawę jakości widzenia, aż do uzyskania stanu normalnego widzenia. Starczowzroczność, której przejawem jest niemożność wyraźnego i dokładnego widzenia blisko ustawionych przedmiotów, powinna być reedukowana poprzez stosowanie niemalże wszystkich technik sztuki świadomego widzenia, dobieranych według indywidualnych potrzeb i upodobań (oprócz tych na krótkowzroczność). Oprócz technik opisanych powyżej, poprawiających jakość widzenia w przypadku dalekowzroczności, warto w tym przypadku położyć nacisk na ćwiczenia polepszające warunki i możliwości czytania. W warunkach uzyskania (poprzez odpowiednie ćwiczenia) umiejętności osiągnięcia i utrzymania stanu dynamicznego odprężenia zmysłu wzroku, staje się możliwe (początkowo przez krótki okres czasu) rozpoznawanie i czytanie liter bez pomocy okularów. Ponieważ takie czytanie może szybko okazać się męczące, gdy tylko pojawi się napięcie, należy natychmiast przerwać ćwiczenie i wykonać relaks poprzez zasłanianie. Uwaga! Nigdy nie należy wykonywać ćwiczeń w stanach napięcia zmysłu wzroku i zmęczenia. Niezbędnym warunkiem skuteczności ćwiczeń jest wykonywanie ich w stanie dynamicznego odprężenia! Próby czytania tekstu poprzez “wysilanie" wzroku, jego wytężanie i napięcie mogą spowodować nawet pogorszenie się wady. Tak więc podczas prób czytania tekstu bez okularów, należy robić częste przerwy w celu zasłaniania, nasłoneczniania i bujania. Ćwiczenie czytania należy wykonać w następujący sposób: Przeprowadzamy serię ćwiczeń relaksujących narząd wzroku, po czym umieszczamy książkę z drobnym drukiem, w bardzo dobrze oświetlonym miejscu. Patrz na stronę spokojnie, bez najmniejszego wysiłku, równomiernie oddychając i nie zapominając o mruganiu oczyma.

Ustaw na wysokości wzroku (np. nie próbuj ich jeszcze czytać! Jeżeli w trakcie ćwiczenia jakieś słowo staje się bardziej widoczne. na brzegu stołu) trzy poziome rzędy domina po 8-10 sztuk w rzędzie. po czym tak szybko. wydaje się być jedyną alternatywną drogą prowadzącą do poprawy stanu narządu wzroku. 30 cm postaw luzem dwie kostki. zaś w tym przedziale ćwiczenia z dominem. Nie próbuj widzieć liter czy słów. ani żaden inny rodzaj wyczynu.Pozwól oczom wędrować wzdłuż białej przestrzeni pomiędzy liniami druku. Następnie oddal się od kostek domina. Stopniowo zwiększaj skalę trudności. 30 cm. mruganie. Okulary usztywniaj ą rogówkę w takim akurat zmienionym stanie w jakim znajdowała się w chwili badania u okulisty. po odłożeniu na bok okularów. Przebiegaj wzrokiem po białych pasach tak jakbyś czytał te linie. Promienie świetlne przechodzące przez to zniekształcone środowisko skupiają się w sposób nieprawidłowy. że nie są to zawody sportowe. Oprócz ćwiczenia. odprężenie. Jeżeli w trakcie tego ćwiczenia litery. Wykonaj krótkie zasłanianie. a następnie w kolejnych rzędach. wymawiaj liczby w górnych połówkach pierwszego rzędu domina. lub słowa stały się bardziej widoczne. dlatego trzeba . Początkowo trzymaj książkę w wyprostowanych rękach i stopniowo ją przybliżaj do odległości ok. wymagające zaopatrzenia się w komplet domina o możliwie największym zestawie kostek. jak oddech. Obok w odległości ok. wszystkie tak. gdy promień krzywizny rogówki nie jest równy we wszystkich południkach. by były widoczne. Należy pamiętać. jak to jest możliwe. które już zostało opisane. Stan ten w wielu przypadkach nie jest stały i podlega wahaniom. po czym w górnych i dolnych połówkach na przemian. nie zapominając o podstawowych warunkach. weź książkę z dużymi literami (np. ROZDZIAŁ 12 ASTYGMATYZM Astygmatyzm występuje wtedy. patrząc na te dwie oddzielone na odległość granicy ostrego widzenia. Co pewien czas rób przerwy na zasłanianie i kąpiel słoneczną. czytanki dla dzieci) i starając się zachować sposób widzenia w stanie dynamicznego odprężenia przeczytaj jeden-dwa wersy. Dla astygmatyka nauczenie się sztuki pasywnego i dynamicznego relaksu wzroku i takiego właśnie sposobu widzenia. Dla osób astygmatycznych najlepsze są ćwiczenia z zakresu ćwiczeń poprawiających ruchliwość wzroku. godne polecenia są następujące techniki. można je do czegoś prowizorycznie przymocować. albo przykleić. a następnie w dolnych.

Siadamy naprzeciwko w zasięgu naszego widzenia i rozpoczynamy “bujanie" oczami. przekręć głowę w lewą stronę i na odwrót. to na górne połówki. a wrażliwe osoby z poważnym astygmatyzmem przyprawiać o chwilowe nudności. Oczy swobodnie przesuwają się z jednej kostki domina na drugą. Być może to ćwiczenie jest śmieszne. Przejedź teraz wzrokiem jeszcze trzy razy i . rozpoczynamy pionowy ruch kostkami domina. tak upośledzoną u osób astygmatycznych. ale w rytmie przeciwnym tzn. A oto jeszcze jedno proste ćwiczenie wpływające na poprawę ruchliwości wzroku. Nie należy starać się dostrzegać pojedynczych kropek. 6. najlepiej jest to wykonać w jednym “przejeździe". tym razem pionowo. praktycznie jest to niemożliwe. 12 kostek domina ustawiamy na krawędzi stołu. poruszaj nim poziomo tam i z powrotem w zakresie ruchu 15-20 cm. ale wbrew pozorom wymienione tutaj ćwiczenia pomogły wielu osobom dotkniętym astygmatyzmem. W ten sposób przesuwające się kropki domina tworzą przed oczami mniej lub bardziej nieprzerwaną linię. Trudniejsza wersja tego ćwiczenia wymaga przytwierdzenia rzędów domina do jakiegoś podłoża (np. Jaka jest suma górnych połówek? A jaka dolnych? Teraz popatrz na pierwszą kostkę i spróbuj przypomnieć sobie jakie liczby są na górnych połówkach kostek następnych. Trzymając kartonik 8-10 cm przed oczami. w odległości 8-10 cm. zabawne. to na dolne. Pomyłki nie mają istotnego znaczenia. gdy kartonik z dominem przesuwa się w prawo. kartonik w górę — głowa w dół. 12 kolejnych połówkach domin itd.zachować zrelaksowany umysł i wzrok. może sprawiać wrażenie niepoważnego. Po jednej-dwóch minutach należy zmienić kierunek na pionowy. Następnie robimy to samo z dolnymi połówkami. W czasie. tak szybko jak to jest możliwe z lewej strony rzędu na prawą. w górę i w dół. Należy spróbować podczas tego ruchu policzyć liczby górnych połówek. policz ilość kropek w 3. odpowiednio poruszając głową także w górę i w dół. po prostu należy rozluźnić wzrok i poddać się widokowi jaki się sam ukazuje. oddychamy równo i swobodnie i równie swobodnie mrugamy. tak aby można było je trzymać i poruszać w powietrzu. Trzymając kostki domina w dogodny sposób przed oczami. Zastosuj modyfikacje polegające na spoglądaniu na kostki po przekątnej. karton). Sprawdź. od końca do końca. Po każdym rzędzie wykonaj zasłanianie. lub zawroty głowy.

Spróbuj pomrugać. . Rysunek nr 3 należy dwukrotnie powiększyć na dobrej jakości kserografie i pokolorować fluoryzującymi pisakami służącymi do podkreślania tekstu. Jasne kolory pomagają uaktywnić umysł i stymulują wszystkie meridiany oka. Wykonaj następujące doświadczenia: spróbuj poruszać głową. Zasłaniaj każde z oczu osobno i sprawdź czy jest różnica w widzeniu poszczególnymi oczami. Spróbuj przejść wzrokiem poza koło. LUSTRO DO LECZENIA ASTYGMATYZMU “Lustro" jest niezastąpionym narzędziem pomocnym w leczeniu przypadków astygmatyzmu. Kolory nie są najważniejsze. albo dwie palming. Zawieś go na oknie na wysokości oczu i odsuń się na taką odległość. Wewnętrzne koło pozostaw białe. Wykonaj przez minutkę. Zapamiętaj co widziałeś w każdym z tych przykładów. Co zauważasz? Jeżeli jesteś astygmatykiem stwierdzisz. czy o stopień z matematyki. nie chodzi tutaj o pamięć. Popatrz teraz na linie blisko środka. ale my proponujemy użycie koloru jasno żółtego i jasno pomarańczowego. Próbuj patrząc obwieść spojrzeniem wewnętrzne i zewnętrzne koło. albo ziewnąć. można nawet zostawić rysunek czarno-biały. Podkreśl każdą “szprychę" koła pomarańczowym pisakiem i wypełnij przestrzeń pomiędzy szprychami kolorem żółtym. abyś mógł rozróżnić większość linii bez okularów. Powtórz to samo z dolnymi i górnymi połówkami na raz. Teraz rysunek jest podobny do tęczówki.sprawdź w pamięci jakie są kolejne liczby w dolnych połówkach kostek patrząc na pierwszą kostkę w rzędzie. albo patrzeć na “lustro" z boku. Nie przejmuj się błędnymi wynikami. że linie w niektórych kierunkach wydają się być ciemniejsze niż w innych. ale o twój wzrok.

Jeżeli jesteś “typowym" astygmatykiem. Powtarzaj sobie. Możesz używać go jako narzędzia działającego na zasadzie sprzężenia zwrotnego. Ćwiczenia z “lustrem" Lustro do leczenia astygmatyzmu daje bezpośredni i pełny obraz twojej wady. która jest najbledsza i poruszaj okiem powoli i dokładnie w górę i w dół tej linii wyobrażając sobie. że linie poziome wydają się być dla ciebie ciemniejsze. Powiedzmy. Jeżeli twoje okulary w pełni korygują astygmatyzm. że jesteś . W niektórych przypadkach można stwierdzić. rozluźnienia się i kilku głębszych oddechów. wówczas wszystkie linie powinny być równie czarne. Mrugaj i oddychaj w naturalnym rytmie. Lustra — w którym wszystkie zmiany. Spróbuj popatrzeć na “lustro" w swoich okularach. Jeżeli twoje okulary nie korygują prawidłowo astygmatyzmu. Zacznij od zdjęcia sztucznych soczewek. że przestrzeń pomiędzy liniami zbliżonymi do poziomu jest większa niż odległości pomiędzy pionowymi “szprychami". linie poziome powinny wydawać się wyraźniejsze i ciemniejsze od linii pionowych. że staje się ona coraz ciemniejsza i czarniejsza.Diagram do ćwiczenia “lustro". Twoim zamiarem jest sprawić. Znajdź linię. a odległości pomiędzy nimi identyczne. wówczas nadal niektóre spośród linii będą ciemniejsze od innych. jakie uda ci się uzyskać i jakie nauczysz się wytwarzać będą się natychmiast odbijać. Możesz także zauważyć. że wewnętrzne koło nie jest idealnie okrągłe. aby ciemniejsze stały się linie pionowe.

Kluczowym zagadnieniem jest zrelaksowanie twoich oczu na tyle na ile potrafisz. jaki efekt na twój wzrok ma zabawa z kółkiem. Mała. Oto bardzo dobry przykład ćwiczenia stosowany w przypadku zeza opisany w książce A. w domu. to warto zawiesić kółko w oknie. Podkreślić jednakże należy. możesz także sprawdzić rzutem oka za okno. że będą one pracować z korzyścią dla ciebie. gdyż przy tego rodzaju wadach. że metody i ćwiczenia relaksu zarówno pasywnego jak i dynamicznego są ze wszech miar zalecane. że techniki dynamicznego i pasywnego relaksu mogłyby być źle zastosowane i wykonane. nawet w najcięższych przypadkach schorzeń wzroku. Pomocne jest także zawieszenie kółek w pracy. aby w czasie przerw w pracy można było wykonać serię ćwiczeń i sprawdzić co w rzeczywistości dzieje się z oczami. Po pewnym czasie praktyki. Wówczas te ćwiczenia nie polepszyły sytuacji praktykującego sztukę świadomego widzenia. to znaczy rozbieżność jednego lub obu oczu.zrelaksowan(a)y (oby tak było naprawdę) i wyobrażaj sobie. że linia staje się coraz to ciemniejsza. aby uzyskać większy kontrast pomiędzy czernią i fluoryzującymi kolorami twojego “lustra". następnie weź ołówek i trzymaj go . że linia w dowolnie wybranym przez ciebie kierunku jest ciemniejsza od pozostałych ale twoim celem jest uczynienie ich wszystkich równie ciemnymi. ROZDZIAŁ 13 ZEZ Dla osób z bardziej skomplikowanymi rodzajami zeza. jak i ogólnego samopoczucia. niezbędna jest pomoc wykwalifikowanego instruktora. ale że następujące po nich ćwiczenia mogłyby być wykonywane przy nie usuniętym w dostatecznym stopniu napięciu zmysłu wzroku. z bólem głowy i nudnościami włącznie. Jeżeli jesteś bliskowzroczny. będziesz w stanie sprawić. Nie znaczy to. Być może zechcesz rozpocząć to ćwiczenie od masażu twarzy wokół oczu i kilku minut palmingu. wrażenie odczuwania dynamicznego relaksu może być mylnie zinterpretowane i niewłaściwie zastosowane. Huxley'a “The Art of Seeing": Zrelaksuj się poprzez zakrycie dłońmi oczu. zarówno jak chodzi o napięcie zmysłu wzroku. nieznaczne zaburzenie równowagi mięśni oczu może być przyczyną złego samopoczucia. “Lustro" astygmatyczne pozwoli ci przekształcić twoje zwyczajowe wzrokowe zniekształcenia w taki sposób. często niedostrzegalna wada wzroku.

z czubkiem skierowanym w stronę nosa. gdy obydwa obrazy będą od siebie mniej więcej tak oddalone. Ćwiczenie to można powtarzać często w przeciągu całego dnia. po czym ponownie otwórz oczy i zweryfikuj swoją wyobraźnię. “odpuścić sobie" i wyobrazić. to zmień jego pozycję z poziomej na pionową. ale zachowają swoją odległość od siebie. gdy otworzymy ponownie oczy i spojrzymy jeszcze raz w rzeczywistości na ten oddalony przedmiot. Gdy wyraźnie wyobrazimy sobie normalny obraz. Należy wykonać to pół tuzina razy. jeśli . ołówek umiejscowiony bliżej oczu będzie sprawiał wrażenie rozdwojonego. przy czym odległość między tymi dwoma obrazami ołówka powinna zostać trochę zwiększona. Ale tam. będą teraz sprawiały wrażenie (oczywiście jeśli twój obraz wyobraźni był czysty i dokładny) dalej od siebie oddalonych. jakby były oddalone od siebie o około dziesięciu centymetrów. tak jak to robimy zazwyczaj — i oczywiście nie przestawać patrzeć na ten oddalony przedmiot. Należy skupić się na ołówku i aby uniknąć wytrzeszczania oczu. (A jeśli chodzi o silnego zeza. Trzymaj go tak bezpośrednio na wysokości nosa po prawej jego stronie w odległości około dziesięciu centymetrów od twarzy. Te dwa obrazy ołówka będą sprawiały teraz wrażenie ruchu w przeciwnym kierunku do ruchu głowy. te dwa ołówki będą wyglądały. na wysokości oczu. dystans między dwoma obrazami ołówka okaże się dużo mniejszy. to oczy automatycznie zmierzać będą do takiego położenia.) Gdy te dwa obrazy będą widziane zbyt blisko siebie. to należy zacząć bujać delikatnie z jednej na drugą stronę głową. gdzie występuje brak równowagi mięśni. poprzednio widziane w mniejszym odstępie. to zjawisko to w ogóle nie da się zaobserwować. należy zamknąć oczy. Dla równolegle ustawionych oczu. Gdy oczy pozostają skupione na tym oddalonym obiekcie. tym razem wyobrażając sobie jednak. l znowu zamknij oczy i powtórz ten cały proces. W związku z tym. Po czym przybliżaj ołówek coraz bliżej siebie normalnie mrugając oczami. Gdy to zostanie już osiągnięte. potem spojrzeć ponownie przez szczyt ołówka na jakiś oddalony przedmiot w drugim końcu pokoju.na odległość wyciągniętej ręki. Rób to dalej. Kiedy ołówek będzie już blisko twarzy. w którym będą mogły zaopatrzyć umysł w środki do widzenia właśnie takiego obrazu. aż do czasu. to te dwa obrazy ołówka. że będą odpowiadały obrazom rzeczywiście oddalonych obrazów ołówka. trzeba przesuwać szybko uwagę ze szczytu do jego podstawy. że ciągle jeszcze patrzymy na ten oddalony przedmiot. że ołówki są jeszcze dalej od siebie oddalone. spokojnie i regularnie mrugając oczyma i oddychając.

a przez to osłabiamy nasz wzrok. a długotrwałym następstwem będzie stopniowa poprawa dawno nabytych nawyków nierównowagi mięśni. powinniśmy ograniczyć naszą niecierpliwość i zachłanność w celu dostarczenia oczom i umysłowi odprężenia. Niewłaściwe funkcjonowanie staje się nawykiem. relaks jest jedną z elementarnych zasad. podczas każdego czytania. z pewnością dostarczymy naszym oczom i umysłowi odpowiedniego odprężenia: Pierwsza: Na końcu każdego lub co drugiego zdania zamykaj. Natychmiastowym rezultatem będzie nie zmęczenie. że kompletnie zaniedbujemy prawidłowe i naturalne metody. Pierwszą rzeczą. Czytanie. dzięki której możemy zrealizować swój cel. oczy. dążenie do posiadania wytyczonego celu. Następnie. jakże ludzkie.wprowadzeniem do niego będzie odprężenie poprzez przykrycie oczu dłońmi i towarzyszyć mu będzie swobodne mruganie i regularne oddychanie. Huxley'a dotyczący czytania. Po ponownym otworzeniu oczu spójrz na to słowo i znaki przestankowe. Zainteresowanie tym co czytamy pogłębia nasze. aby nieprawidłowo używać oczu i umysłu. którą powinniśmy uczynić to zdać sobie sprawę. dzięki którym moglibyśmy to osiągnąć. ROZDZIAŁ 14 CZYTANIE Gdy jesteśmy dotknięci jakąś wadą wzroku. Kolejny rozdział prezentuje krótki esej autorstwa cytowanego już A. lecz odprężenie i rozluźnienie mięśni. którego tak usilnie potrzebują. ale za to z największym stopniem sprawności intelektualnej. jak już to było wspominane jest niezmiernie trudną czynnością dla naszego wzroku. Często jest też praktykowane nawet przez kilkanaście godzin dziennie. W początkowych etapach reedukacji wzroku. musimy ograniczyć swoją niecierpliwość i intelektualną żarłoczność. to szczególnie podczas czytania nachodzą nas silne pokusy. bez częstego odpoczynku i odprężenia się. Przyswajając sobie następujące proste zasady. co może rodzić napięcia w organach wzroku i rzeź to powodować wady tego narządu. które okażą się o wiele wyraźniejszymi niż były w trakcie czytania. że podczas czytania bardzo chcemy osiągnąć cel. wyraźne i nie wymagające wysiłku czytanie nie może być niestety osiągnięte. Po tym możesz powrócić do . na sekundę lub dwie. i że takie usilne dążenie do wytyczonego celu jest tylko samoośmieszaniem się. Innymi słowy. “Odpuść sobie" i wyobraź ostatnie przeczytane słowo i następujące po nim znaki przestankowe. a którego ich bezustannie pozbawiamy poprzez nawyki niewłaściwego używania. którym jest odczytanie jak największej ilości jakiegoś pisma w jak najkrótszym czasie i z możliwie najmniejszym stopniem zmęczenia. Tak bardzo chcemy przeczytać jak najwięcej w możliwie jak najkrótszym czasie. W związku z tym.

Jeżeli natomiast czytasz przy świetle dziennym. to przed przykryciem oczu dłońmi nastaw je do niego. Piąta: Do pomocy lepszego czytania mogą zostać zaangażowane pamięć i wyobraźnia. Druga: Przerywaj czytanie na końcu każdej lub co drugiej strony na kilka minut. Obserwuj je swym wewnętrznym okiem na płaszczyźnie białego tła. Chciwym łowcom sukcesu z pewnością będzie się to wydawało na j nieznośni ej szą przeszkodą i niewygodą. zakryj oczy dłońmi i możesz kontynuować czytanie. przypomnieć sobie właśnie widzianą literę. po czym otwórz oczy i wyobraź sobie. że przerwy te łatwiej i szybciej doprowadzą ich do celu. że to tło jest jeszcze bielsze niż było w rzeczywistości. Przerwij czasami czytanie. Po dwóch lub trzech powtórzeniach zakryj na chwilę oczy dłońmi i powróć do czytania.swego zadania. Następnie wyobraź sobie. ale powinni oni zdać sobie sprawę z tego. spójrz na biel wokół i w środku tych liter i spróbuj widzieć je tak białym. Szósta: w rozdziale poświęconym dalekowzroczności podano kilka sposobów. . Czwarta: Podczas czytania usiądź tak. to spoglądaj na jakiś oddalony obiekt za oknem. kto odczuwa trudności przy czytaniu może z korzyścią. Ktokolwiek. to spraw im taką kąpiel pod silną. Od czasu do czasu odrywaj wzrok od swojej książki. używać tej metody. abyś dogodnie mógł widzieć zawieszony na przeciwległej ścianie kalendarz lub jakiś inny dobrze znany arkusz papieru zapisany dużymi literami. że widzisz idealnie takie same kropki intensywnej czerni na tej prawdziwej literze i kilkakrotnie powtórz całe ćwiczenie. wziąć wymyślone pióro i postawić kropki intensywnej czerni na jej szczycie i u jej podstawy. które sobie poprzednio wyobraziłeś z zamkniętymi oczyma. jak te. Alternatywnie możesz zamknąć oczy. wpierw zamknięte. Trzecia: Jeżeli jest osiągalne światło słoneczne. przed i w czasie czytania. lub na jej prawym i lewym boku. aby móc zakryć oczy dłońmi. Przesuwaj teraz uwagę z kropki na kropkę pół tuzina razy. dzięki którym dalekowidzowie mogli poprawić swój wzrok podczas czytania poprzez swobodne patrzenie na mikroskopijny druk — przede wszystkim na białe przestrzenie między kolejnymi wierszami. aby spojrzeć analitycznie na litery lub cyfry tego kalendarza. “odpuść sobie" i zapamiętaj przeczytaną pojedynczą literę lub całe słowo. Jeszcze raz zamknij oczy i powtórz to ponownie. Ćwiczenie to nie ogranicza się tylko do starszych ludzi z uszkodzonym wzrokiem. później otwarte i powtórz to jeszcze raz. Otwórz ponownie oczy. zaś pewne specyficzne “upokorzenie" ich zniecierpliwienia okaże się prawdopodobnie bardzo budujące dla charakterów. Jeżeli jednak słońca nie ma. elektryczną lampą.

W celu zlikwidowania tych przeszkód należy w trakcie czytania pieczołowicie przestrzegać następujących prostych zasad: Pierwsza: Nie wytrzeszczaj oczu i nie trzymaj sztywno i przez długi czas bez ruchu powiek. gdy pozwolisz oczom na nieprzerwane przebieganie w tą i z powrotem wzdłuż białej przestrzeni pod linią druku. nawyk marszczenia brwi zniknie. który aktualnie jest odczytywany. Trzecia: Podczas czytania nie marszcz brwi. Druga: Nie wytrzeszczaj oczu i nie staraj się równie dobrze widzieć wszystkich części całej linii lub frazy. poprzez częste akty rozmyślnego powstrzymywania się od niego. a psychiczne i fizyczne napięcie usunięte. którymi każda sesja z książką powinna być rozpoczynana i przerywana. Lecz po krótkim czasie stwierdzimy. Na początku technika czytania. niż gdy pozostają unieruchomione przez niewzruszone gapienie się. gdy znajdują się. W środku czytania. skoncentruj się raptownie na czole i przyłap mięśnie twarzy na tym zabronionym triku. nieprawidłowo pokierowana uwaga i wytrzeszczanie oczu. Utrzymuj nieprzerwany ruch oczu i uwagi. Rozważmy teraz odpowiedni sposób samego aktu czytania. Najlepiej ci się powiedzie. są też łatwiej odbierane jako przerwy w jednolicie białym tle. Często mrugaj i oddychaj łagodnie. Ale jego odejście może zostać jeszcze przyspieszone. że to w niemałym stopniu przyczyniło się do wyraźnego i nie wymagającego wysiłku czytania.Tyle o tych prostych technikach odprężania. polegająca na szybkich ruchach oczu po białych przestrzeniach pomiędzy wierszami. największymi wrogami są napięcia. jakby były między krótkimi następującymi po sobie przesunięciami wzroku. Potem zamknij na moment oczy “odpuść sobie wszystko" i umyślnie pogłaszcz brwi. Odmiennie do marszczenia brwi przymykanie powiek ma swój sens. Litery i słowa będą widziane o wiele łatwiej. może sprawić wrażenie czegoś niepokojącego. Z osiągnięciem dynamicznego odprężenia i prawidłowego funkcjonowanią mięśni. Poprzez przymykanie powiek ograniczamy wielkość naturalnego pola widzenia i w ten sposób pozbawiamy się niektórych z wywołanych bodźców (i części rozproszonego światła). w locie. a w ten sposób wprowadzisz do gry centralną fik-sację. Marszczenie brwi jest oznaką nerwowego napięcia mięśni w obrębie oczu i nieprawidłowo skierowanej uwagi wraz z wysiłkiem poświęconym widzeniu. jak na rzeczy istniejące tylko dla samych siebie i wymagające w dodatku odszyfrowania. Wyrazy i litery będą tak dostrzegane. niż gdy patrzy się na nie. dochodzących do oczu z nie obserwowanej części czytanej . tak jak i we wszystkich innych sytuacjach widzenia. głęboko i rytmicznie. tak powiedziawszy. Czwarta: Nie przymykaj powiek podczas czytania. Tutaj.

Ten absurdalnie prosty pomysł okaże się z pewnością pomocny każdemu. przesuwanego od góry tego otworu. przejrzystych tkanek oka. Weź wystarczającą ilość czarnego papieru. Dlatego też. linijka i ostry nóż. rozpraszają światło w rodzaj świetlnej mgły. przez którą trudne jest wyraźne widzenie. Patrzenie spomiędzy wpółprzymkniętych powiek jest niewątpliwie sposobem na natychmiastowe polepszenie wzroku. tak że przez zwykłą samoobronę musielibyśmy powrócić do naszych starych i złych nawyków. u których występuje zmętnienie rogówki lub innych. dzięki której można osiągnąć ten sam efekt co przy przymkniętych powiekach. nie będzie niestety wystarczające. komu . gdy osiągniemy oczekiwaną szerokość. poniżej aktualnie czytanego wiersza. Nieprzejrzysto-ści takie powstają w analogiczny sposób do parujących cząsteczek wody zawieszonych w powietrzu jesiennego poranka. Na szczęście. dalszym osłabieniem zdolności widzenia. dolną krawędzią otworu. Wszystko co do tego potrzebujemy. to arkusz grubego. jest bardzo istotne znalezienie jakiejś metody korygującej tą niepożądaną tendencję. istnieje jednak bardzo prosta mechaniczna metoda. czarnego papieru. Gdy dojdziesz już do końca jednego wiersza przesuń otwór w dół do następnego i tak dalej. Skurcz ten zwiększa napięcie wkoło oczu i odbija się wzmożeniem napięć psychologicznych w umyśle. połowę przeciętnej wielkości strony książki. a w ten sposób zostaje jednocześnie zredukowana gęstość mgły spowodowana rozproszeniem światła. aż do momentu. Świadome odprężenie powiek. że duża część oświetlonego pola widzenia zostaje zredukowana. tak aby pozostawały nienapięte i otwarte na swą normalną szerokość. Prawdopodobnie wzrok będzie przez to jeszcze gorszy niż był w przeszłości. ale za to natychmiastowe polepszenie trzeba będzie zapłacić w przyszłości — podniesionym napięciem. Gdy wszystko zostało już przygotowane. ale tendencja ta jest szczególnie zauważana wśród tych.strony. połóż czarny papier na otwartej stronie książki. W środku kartki wytnij otwór trochę dłuższy od przeciętnego wiersza i wystarczająco szeroki. Częściowe przymknięcie powiek sprawia. zmęczeniem i postępującym. w normalnych przypadkach. aby przykryć. Ale zwężenie szczeliny między powiekami wymaga ciągłego skurczu mięśni. mniej więcej trzy milimetry. musimy likwidować je w samym źródle — na drukowanej stronie. powiedzmy. w oku. W tym też miejscu przymocujemy ten pasek spinaczami biurowymi). Można to osiągnąć za pomocą paska czarnego papieru. aby pomieścił w sobie dwa wiersze (szerokość tego otworu może być dostosowana do indywidualnych życzeń i do różnych rozmiarów liter. Większość osób z wadami wzroku czyta przez wąską szparkę między rzęsami. Zamiast likwidować braki skupienia i niepotrzebne oświetlenie w odbiorniku tzn.

Szkodliwe czynniki A oto uproszczona lista szkodliwych czynników: 1. jaki jeszcze nigdy mu się nie przydarzył. ROZDZIAŁ 15 NIE TRAĆ OCZU PRZY KOMPUTERZE Rozdział ten jest kierowany głównie do osób. że dzięki niemu będzie możliwe nabycie pozytywnych nawyków funkcjonowania wzroku. Wyraźna krawędź czarnego papieru działa. którzy cierpią na nieprzejrzystość rogówki lub innej tkanki oka. W ten sposób pobudzony zostanie centralny obszar siatkówki i doprowadzony do takiego funkcjonowania. etc. po której spokojnie i głęboko przejeżdżać mogą oczy. niż dwa centymetry otworu. Otwór taki pozwoli osobie z niego korzystającej widzieć tylko tyle z danej linii. polegającą na szybkim przesuwaniu w tą i z powrotem naszego wzroku po białej przestrzeni bezpośrednio pod linią druku. . które godzinami patrzą w ekrany komputerów. a czytanie z jego pomocą będzie na początku prawdopodobnie raczej irytujące. Aby tę niedogodność ograniczyć do minimum. zmieniaj kolejno otwór z długiego na krótki. jak pewnego rodzaju szyna. gdy te białe przestrzenie będą obserwowane (następnie zapamiętane) wspólnie z tworzącą kontrast czarną ramką. zadanie fantazyjnego widzenia białych przestrzeni pomiędzy wierszami bielszymi niż są w rzeczywistości zostanie ułatwione. o której przed chwilą mówiłem. 3. warto więc wiedzieć jak wynikające stąd zagrożenia można zmniejszyć. gdy podejmowano próby jednoczesnego widzenia całych fraz i wersetów z taką samą wyrazistością. a szybkie przesuwanie wzroku wewnątrz tej ograniczonej przestrzeni wprowadzi do gry fo-vea. 2. Cząsteczki kurzu rozpędzone w polu elekrostatycznym monitora. Promieniowanie monitora. monitory. Skupianie wzroku ciągle na tej samej odległości. ile może zostać przyjęte przez macula lutea. Tym. podwoi to wyrazistość odczytywanego tekstu — i to wtedy. Nie powinno sprawić większych trudności podjęcie na krótki czas jakiegoś przykrego zadania. Taka praca bardzo męczy wzrok. Czytanie przez otwór ułatwi metodę stosowaną przeciwko wytrzeszczaniu oczu. tym bardziej jeśli się myśli. gdy powieki zostaną całkowicie otwarte i odprężone.czytanie sprawi jakąkolwiek trudność. Ten mały otworek powinien być w miarę szybko przesuwany z jednego na kolejne słowo wzdłuż jednej linii. Ponadto. W szczególnych przypadkach nawyk próbowania jednoczesnego zobaczenia zbyt dużej ilości tekstu można błyskawicznie skorygować poprzez używanie nie dłuższego.

Jeżeli przylgnie ona do jego powierzchni. Istnieją też leki. których skutki uboczne uwidaczniają się jako stany uczuleniowe powiek i spojówek. 2. etc. których na pozór nie widzimy. które wywołują uczulenie na światło: pochodne tiazydu. Niestabilność obrazu bardzo szybko daje się we znaki. Ad. kortykosteroidy. ale nie jest dla wzroku całkiem naturalne. Naładowane cząsteczki kurzu ulegają przyspieszeniu w polu elektrostatycznym monitora i uderzają w oko. . Ad. Dodatkowe ćwiczenia dla pracujących przy komputerach umieszczono na końcu książki. Ad. Możemy łatwo poznać czy nasz komputer posiada monitor stanowiący zagrożenie pod tym względem. Firmy produkujące oprogramowanie wymyślają coraz to nowe rozwiązania plastyczne. Szczególnie polecane są wszystkie ćwiczenia odprężające i poprawiające ruchliwość wzroku opisane w rozdziałach 68. środki znieczulające miejscowo. 3. Radą na to jest dobra karta graficzna i dobry monitor. W rezultacie oko jest bombardowane tysiącami drobinek kurzu. to nie jest dobrze. Nie idzie tylko o wyraźne drgania. 4. 5.. sulfonamidy. barwniki. penicyliny. Radą na to jest stosowanie uziemianych ekranów ochronnych. Powinna się zsunąć pod własnym ciężarem. Drgania obrazu. któreś z opisanych wcześniej ćwiczeń. niekiedy pomaga zmiana rozdzielczości (jeśli pracujemy w trybie graficznym). Monitory nowej generacji charakteryzują się bardzo niskim poziomem szkodliwego promieniowania. Wymienione zagrożenia można nazwać bezpośrednimi. Otóż praca przy komputerze nie uchodzi za ciężką. Szczególnie dokuczliwie promieniują monitory starego typu. pracujemy często nawet wtedy. ale zahacza o grupę często używanych środków. tetracykliny. a to z kolei podnosi poziom promieniowania. Wszystko to służy łatwiejszemu skupianiu uwagi na ekranie. Nie wyczerpuje to całej listy. Jeżeli monitor umieszczony jest na tle jasnego okna to musimy go mocno rozjaśnić. Promieniowanie to można osłabić ekranami ochronnymi. Przy nowszych monitorach taki ochronny ekran nie jest już potrzebny. Ad. salicylany. bo czas nagli. Niekorzystne relacje świetlne. kiedy chorujemy: bo nie ma nas kto zastąpić. Takimi lekami są: epinefryna. ale także o te. 5. Można temu stosunkowo prosto zaradzić wykonując co jakiś czas... Ale w tym okresie zażywamy często leki. estrogeny.. ale trzeba wspomnieć o jeszcze jednym problemie. 1. cyklaminiany.4. sulfonamidy. olejki syntetyczne. Ad. które mają przyciągnąć wzrok — wciągnąć siedzącego przed komputerem w wirtualną przestrzeń na płaszczyźnie. Wystarczy zbliżyć do ekranu kartkę papieru.

Dopiero kiedy mechanizmy adaptacyjne są niewystarczające. Nasilają one bowiem różne przemiany fizykochemiczne. zależy to od naszych predyspozycji.. przekrwienie wzmagało metabolizm1. Jakoś przetrwał przeziębienie — pomogła aspiryna i mocna kawa. które mogą prowadzić do uszkodzenia komórek oka. Jakie mogą być konsekwencje przeciążania wzroku przy komputerze? Różne. Ustaliła się nowa równowaga. Tymczasem Nowak zareagował jak przy infekcji. Okulista stwierdził niewielką krótkowzroczność i przepisał okulary. Od pewnego czasu dokuczały mu oczy. tam siedlisko od urodzenia2 pojawiły się inne bakterie.Musimy sobie zdać sprawę z tego. dopóki organizm jest w stanie zachować równowagę w tym obszarze. Pan Nowak wybrał drogę terapii zastępującej. Pomogło na pewien czas i to radykalnie. przerywników graficznych. niekorzystna. że wszystkie te wymienione szkodliwe czynniki przyspieszają proces starzenia się wzroku. a wszystko to na określoną porę — “na wczoraj". doskwierało uczucie piasku pod powiekami. wręcz banalnym — nieprawdaż? Dlaczego w takim razie większość osób odwołuje się do terapii zastępującej miast regulacyjnej? Dwa podejścia do terapii A teraz przykład “z życia wzięty". trzeba było obciąć końcówkę. aby nie przeciążać wzroku. jest grafikiem komputerowym. Krople zastąpiły wysiłek organizmu.. niektórym możemy zapobiegać dbając o odpowiednie składniki w pożywieniu.coś. Uruchomione zostały mechanizmy naprawcze. które miały •'Istnieje też możliwość. biochemiczne. Jego praca polega na przygotowywaniu różnego rodzaju “zajawek". że przeciążył wzrok. odczuwamy rozmaite dolegliwości. Pan Nowaic pracuje w telewizji. część obsady studia rozchorowała się na dobre. Wydaje się to naturalnym myśleniem. Warto jednak podejść do tej problematyki w następujący sposób: wszystkie te szkodliwości nie dają o sobie znać. Sulph. ale niektórych niestety nie potrafimy odwrócić. Nowak został praktycznie sam i spędził kilkadziesiąt godzin w pracy. denerwowały zaczerwienione brzegi powiek. A przecież wszystkie te dokuczliwe objawy były informacją. Sezon grypowy. Co prawda oczy miał jak królik. Krople do uczu zażywane przez dłuższy czas skutecznie wyjałowiły środowisko i w miejsce bakterii. takie kapsułki. albo grzyby. Zaczęło się dosyć typowo. więc ktoś mu podrzucił krople. Pogorszyła się ostrość widzenia. że była to reakcja uczuleniowa na aspirynę i światło monitora. . Część tych zmian jest odwracalna. ale po kilku tygodniach krople przestały pomagać.

pchnąć go we właściwym kierunku. ich zadaniem jest pobudzić oraganizm. aby szybciej mógł pokonać potrzebną drogę3. Jeżeli pojawiają się jakieś objawy. które nasilają lub osłabiają objawy. który u zdrowej osoby wywołuje objawy podobne tym. jakie obserwujemy u chorego. balneoterapię. zalecona przez lekarza. Wraz z mlekiem matki noworodek otrzymuje informację o tych bakteriach. szczególną uwagę zwracając na czynniki. Jeżeli idzie o fitoterapię to w zależności od sposobu stosowania ziół.Na czym polega podejście regulacyjne. Tym samym nie wywołuje skutków ubocznych5. Jej środki mają za zadanie pobudzić organizm. Niekiedy jedna taka modalność pozwala wybrać odpowiedni środek z trzech na 2 . która przekłada się na bardzo skomplikowany ciąg reakcji i bodźców. *Gdyby pan Nowak zaraz po tym długim dyżurze wyjechał na dwutygodniowy urlop prawdopodobnie zmiany chorobowe nie zdążyłyby się utrwalić. W homeopatii określa się to mianem modalności. nie stanowią one dlań zagrożenia. 3 Oczywiście jest to bardzo grube uproszczenie. Otóż choremu podaje się taki środek. pathos = cierpienie. że dobór środków jest specyficzny dla rodzaju zaburzenia. że dziecko po urodzeniu kładzie się matce na brzuchu — pozwala to miedzy innymi na skolonizowanie skóry noworodka przez bakterie mające siedlisko na skórze matki. Przy doborze środka homeopatycznego ważne jest aby rzeczywiście był podobny. Traktujemy organizm jako autorytet w swoich sprawach. że znajdzie siły na zwalczenie procesu chorobowego. klimatoterapię. To i owo o homeopatii Homeopatia zaliczana jest do metod regulacyjnych. może to być terapia regulacyjna. Wyróżnia się jednak tym. Co należy więc zrobić. niespecyficznych metod regulacyjnych. zaledwie zarys idei. To bardzo dobrze określa sposób postępowania. itp. Ponieważ organizm sam wie. gdzie jest “właściwy kierunek" to źle dobrany środek po prostu nie zadziała. Otóż zastosować takie bodźce. Środki homeopatyczne nie działają bezpośrednio na czynnik chorobotwórczy. Niektórzy może wiedzą o tym. Samo pojęcie równowagi (homeostazy) jest bardzo złożone. albo chemioterapia. Takich bodźców dostarcza metoda homeopatyczna. Niekiedy granica pomiędzy metodami regulacyjnymi a zastępującymi bywa bardzo płynna. zmiana trybu życia4. Rolę takiej nieswoistej terapii regulacyjnej bardzo często może odegrać. które “popychają" organizm w tę samą stronę. Ale wróćmy do homeopatii — nazwa tej metody leczenia pochodzi od greckich słów Homoios = podobny. Do tych metod zaliczyć można leczenie dietą. jest to prawdopodobnie najszybszy sposób przywrócenia równowagi. w których pobudza się cały organizm licząc na to. Odróżnia to home-opatię od innych. wręcz przeciwnie. Dlatego trzeba uważnie zanalizować swoje odczucia. Idea jest następująca.

od których zależy synteza acetylo-choliny. E. palące. Objawy powyższe znajdziemy w opisie środka Belladonna i rzeczywiście kilka dawek Belladonna D6 wyeliminowało chorobę w ciągu dwóch dni. że będzie regularnie otwierać okno. być może to prawda. procesy zapamiętywania. Przede wszystkim profilaktyka Chińskim medykom płacono. A że choruje podobnie — cóż. Coś jeść musimy W pożywieniu nie powinno brakować choliny. jakby wypełnione krwią. Nadwrażliwość na światło. Tego typu badań nie należy się obawiać ponieważ w homeopatii stosuje się bardzo duże rozcieńczenia wyjściowych substancji. źrenice miała rozszerzone. zaczerwienienie spojówek. Wystarczy. Jeżeli kogoś dopadła choroba. ale będzie jej się to zdarzać częściej niż innym — jeżeli przeciąża wzrok. oczy suche. acetylocholina odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu fizjologicznej wilgotności błon śluzowych. spojówki jasnoczerwone. które wspomagają naturalne enzymy komórkowe w walce z wolnymi rodnikami.. samej witaminy A zwanej retinolem i prowitaminy zwanej B-karotenem. witaminy C. i witamin B — czyli substancji. często niemierzalne analitycznie. Oczywiście ktoś może powiedzieć. lecytyny. W ten sposób prowadzi się zresztą homeopatyczne badania leków i gromadzi wiedzę zawartą w opisach działania środków homeopatycznych. że pani M. które cofają się natychmiast po odstawieniu środka. informatycy mają oczy jak wszyscy. Oprócz wpływu na koncentrację. Wszystkie wymienione objawy przyczyniły się do wyboru środka. że procesy starzenia się komórek są przyspieszane jeżeli brakuje naturalnych antyutleniaczy. wcale nie musi pracować przy komputerze. kiedy wszyscy byli zdrowi. nie był chętny do płacenia. Trzeba także pamiętać o tym. aby tak chorować. stosuje się go w leczeniu. Jeżeli byśmy jednak taki środek zażywali wiele tygodni mogłyby się pojawić niektóre objawy charakterystyczne dla danego środka. Pani M. wysuszenie śluzówek. przeciąg. kiedy dla ochłodzenia atmosfery w pracy kilkakrotnie otworzyła okno.pozór odpowiednich. substancji. Na podstawie tych objawów. W nowoczesnym społe-czeńswie oczywiście takie “absurdalne" pomysły są niedopuszczalne. następnie analizuje się objawy jakie się u nich pojawiają. przeszkadzało jej bardzo światło świetlówek. gwałtowne pojawienie się objawów. zaobserwowała u siebie natępujące objawy: nie mogła wręcz znieść światła monitora. Karoten jest przetwarzany w aktywną witaminę w miarę 5 . Lekarz prowadzi przecież interes oparty na istnieniu chorych. A.. a wszystko zaczęło się “wczoraj po południu". Ochotnicy zażywają środek nie wiedząc o nim nic. Cóż. Naturalne antyutleniacze to witaminy C. Ta ostatnia występuje właściwie w dwóch formach.

sklepach Herba-polu. np. działają przeciwza-palnie. Jeżeli jednak nie mamy ochoty się tym zajmować z różnych powodów. więc niewielki jego nadmiar nie jest szkodliwy. a sam też odgrywa rolę wygaszacza wolnych rodników. Wiele osób zażywa witaminę C w tabletkach. które ułatwiają robienie naparów. pestki słonecznika. rybach i jajkach. produktach mlecznych. Poniżej zestawiono niektóre najważniejsze substancje z ich najbogatszymi źródłami.. Istotnym źródłem witaminy C są także ziemniaki. czarnej porzeczki.. Zwykle wystarcza zażywać po 10 kropli w odrobinie . Inne sposoby przygotowywania są z reguły zbyt absorbujące. Witamina E — dobrym źródłem tej witaminy są migdały. morelach. torebek. pełnoziarniste pieczywo. Witamina B^ jest syntetyzowana przez mikroorganizmy. Ale musi to być robione “z głową"6. orzeszki ziemne. Witamina C — jej źródłem są przede wszystkim owoce. łagodzą podrażnienia.potrzeby. ale nie ma tu miejsca na ich opis. W takim jednak przypadku jest to źródło samej tylko wyizolowanej witaminy. pestki słonecznika. może się znajdować w serze. W jaki sposób sporządzamy napar — najprościej jest zalać zioła wrzątkiem w termosie. Cholina — źródłem choliny są kiełki pszenicy. wątroba cielęca. Niektóre rośliny mogą działać ochronnie na wzrok — zmniejszają przykre dolegliwości. dzikiej róży. orzechy włoskie. pełnoziarniste pieczywo. gorący i aromatyczny. jogurt. laskowe i ziemne. Jeżeli idzie o środki homeopatyczne to w profilaktyce sprawdzają się się następujące środki Ruta D6 i Euphrasia D6. Odpowiednie proporcje to łyżka ziół na szklankę wody. Po około pół godzinie napar jest gotowy. soja. Jakie zioła warto tu wziąć pod uwagę? Przede wszystkim ziele świetlika i koszyczki rumianku pospolitego. Zioła te można łatwo zakupić w aptekach. owoce cytrusowe. to sacharoza nasączona odpowiednim środkiem. kiwi. Witaminy B — bogatym ich źródłem są drożdże piwne. Kompres z wacika nasączonego odpowiednim naparem może sprawić naszym oczom wielką ulgę. melonach. których nie może braknąć w pożywieniu jest znacznie więcej.. to najlepszym wyjściem wydaje się “suplementacja". B-karoten znajduje się w marchwi. Profilaktyka ziołowa i homeopatyczna i.. Niekiedy dostępne są w postaci tzw. Granulki te. brokułach. Sprzedaje się je w postaci kropli — taka ciecz zawiera około 40% alkoholu etylowego — dostępne są także w postaci granulek. kiełki pszenicy. Zajmuje się tym dietetyka. fixów. aby były przestrzegane. dynii. Substancji. odczekać minutę i zakryć termos.

7 6 ROZDZIAŁ 16 LECZENIE ZAPALENIA SPOJÓWEK Niektóre środki homeopatyczne Samoleczenie ma swoje granice. firma FOREVER LIVING PRODUCTS. która za pomocą sieci bezpośrednich dystrybutorów rozprowadza miedzy innymi przetwory z Aloe barbadensis — leczniczej odmiany aloesu. bo środek wchłaniany jest już w jamie ustnej. jeżeli w ciągu kilku dni nie nastąpi zdecydowana poprawa. na pusty żołądek. jeżeli w oku tkwi jakieś obce ciało nie powinniśmy odwlekać wizyty u lekarza. obrzęknięte i wrażliwe na zimne powietrze. • częste mruganie. Aconitum napellus Stosuje się przy chorobach wywołanych zimnym ale suchym wiatrem. . Dotyczy to granulek firmy Boiron. Granulki innych firm mają zwykle zakrętkę-dozownik. który z tych środków najbardziej nam odpowiada. tzn. aby był pod ręką. Najważniejsze objawy to: • gwałtowne pojawienie się objawów. Co do granulek zażywa się zwykle po 5. przeciążeniem oczu. gorące i zaczerwienione spojówki. W każdym razie nie należy sobie wkraplać do oczu kropli. wystarczy w okresach nasilonej pracy i spowodowanego tym zmęczenia oczu. Nie trzeba zażywać ich ciągle. niekiedy podrażnieniem mechanicznym. • suche. przetrzymując pod językiem Cały system uzupełniania pożywienia o niezbędne. niegazowana) to możemy wkropić sobie bezpośrednio na język 6-10 kropli. • powieki stwardniałe. Niektórzy homeopaci uważają ten sposób za szybszy. ani przyjemne. • zimny okład (nawet z samej wody) zmniejsza chwilowo ból. • bóle oczu (piekące i uciskowe) — nasilają się przy poruszaniu okiem. Zanurzamy twarz w wodzie i kilkakrotnie otwieramy i zamykamy oczy. dopóki się same nie rozpuszczą7. a potem schować w szufladzie biurka. Granulki te są stosunkowo duże.wody. Niekiedy bardzo skuteczne są kąpiele oczu. Nie stosować ich do wkraplama do oczu. a rzadko występujące substancje opracowała np. Oczywiście zażywamy je także na “pusty żołądek". najlepiej około pół godziny przed jedzeniem. me jest to ani pożyteczne. które “bardzo pomogły koleżance". która pozwala odmierzyć odpowiednią jednorazową dawkę. lub odwaru z nasion kopru włoskiego. Wykonanie ich jest proste — trzeba mieć tylko czystą wodę. Najlepiej wypraktykować. rumianku. doustnie dwa razy dziennie. Jeżeli nie mamy (powinna to być zwykła woda. Zamiast czystej wody możemy używać wody z dodatkiem naparu ze świetlika.

W takich przypadkach stosujemy go podobnie jak przy zapaleniu spojówek.).• jeżeli pojawiają się łzy. przeciągiem. Z reguły poprawa jest szybko widoczna. zaczerwieniona i spocona twarz oraz wysuszone śluzówki. Dawkowanie: zwykle 5 x dziennie po 10 kropli (D6) lub po 5 granulek (CHS). duże pragnienie i szybkie. bez odpowiednich okularów). jazdą na nartach w wysokich górach. przez okres trzech do pięciu dni. Jest to także jeden z najczęściej stosowanych środków w początkowym okresie grypy1. Aconitum stosujemy w potencji D6 (10 kropli) lub CHS (5 granulek). • bóle palące. • silne zaczerwienienie. • wrażliwość na światło i dotyk. Niekiedy stan zapalny może pojawić się bardzo szybko. • silna nadwrażliwość na sztuczne światło. umyciem włosów lub ścięciem ich na krótko. pięć razy dziennie. Atropa Belladonna Stosuje się przy chorobie wywołanej głównie wilgotnym zimnym wiatrem. Zwykle pojawienie się potu sprawia ulgę. W takich przypadkach charakterystyczna jest wahającą się wysoka gorączka. niekiedy sprawiają wrażenie wyładowania. • silnie zaczerwienione spojówki. niekiedy lekki wytrzeszcz. • bóle palące. nadmiarem światła słonecznego (np. lub wieczorem (ok. tętno. Apis mellifica Przyczyną może być uczulenie jak również infekcje. • początek choroby często około 15. 21. • początkowa suchość może się przerodzić w obfity łzotok. wysoka gorączka przy suchej na ogół skórze. Najważniejsze objawy: • znaczne obrzęki (tak spojówek. Charakterystyczny jest wtedy niepokój. kłujące. • rozszerzone źrenice. twarde Dobrym wprowadzeniem do homeopatycznego leczenia grypy jest książka “Homeopatyczne leczenie chorób przeziebieniowych". jak i powiek). Dawkowanie podobne jak w przypadku zapalenia spojówek. 1 . Belladonna podobnie jak Aconitum jest stosowana w chorobach przeziębieniowych. promieniowaniem UV. Najważniejsze objawy: • bardzo szybkie wystąpienie objawów. przez 3-5 dni. to na ogół nocą.

CH15. przez okres kilku do kilkunastu dni. działa głęboko. Dawkowanie 3x dziennie po 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). • nadwrażliwość na światło. także infekcje. Pulsatilla jest środkiem stosowanym w wielu schorzeniach. łatwo zmieniają nastroje. Dawkowanie: Euphrasia stosowana jest przeważnie 3-5 x dziennie po dziesięć kropli (D6) lub 5 granulek (CH9).• obfity łzotok. łzy są ostre i drażniące. Stosuje się go w stanach ostrych. • powieki obrzęknięte. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). Częściej stosuje się go u kobiet. przez kilka dni lub dłużej. powikłania po niektórych chorobach wirusowych. niekiedy piekące — nasilające się wieczorem. CH9. • uczucie piasku pod powiekami. Jeżeli dodatkowo pokrywają się objawy natury ogólnej lepiej może zadziałać wyższa potencja np. swędzące. dusznych pomieszczeń. Najważniejsze objawy: • wrażliwość na światło nasilająca się w miarę upływu dnia. • spojówki lekko obrzęknięte i zaczerwienione. . • wrażenie piasku w oczach — nasilające się w cieple. Środek stosowany profilaktycznie. a wtedy rano oczy są sklejone wydzieliną. • bóle uciskowe. infekcje. • źrenice przeważnie zwężone. nie znoszą przegrzanych. przeciążenie. Pulsatilla pratensis Przyczyną choroby może być uczulenie. zmuszają do mrugania. Jest to środek stosowany także w katarze siennym czy zapaleniu zatok czołowych. ulgę przynosi pocieranie powiek. Przyczyną może być przeciążenie. • objawy nasilają się w cieple. poprawa w chłodzie. alergia. warto dlatego zwrócić uwagę na to. palące. że osoby podatne na leczenie tym środkiem na ogół lepiej czują się na świeżym powietrzu. jak i przewlekłych. przemęczenie. Rhus toxicodcndron Przyczyną choroby na ogół jest wilgotne zimno. D12. • z czasem wydzielina z oczu może stać się ropna. przemoczenie. Zasadnicze objawy: • łzotok z wrażeniem suchości zwiększający się na świeżym powietrzu. • obfity łzotok. Euphrasia officinalis Bodajże najczęściej stosowany środek.

• bóle oczu palące. • spojówki zaczerwienione. Likwiduje zarówno stan zapalny towarzyszący jęczmieniowi. Kiedy choroba ma charakter nawrotowy najlepszym rozwiązaniem wydaje się konsultacja z homeopatą. przez tydzień. Trzeba jednak mieć świadomość. • pryszczyki i owrzodzenia na spojówkach. trzeba się niezwłocznie udać do specjalisty. ciepły okład. kilkanaście dni. • ulgę przynosi ciepło. dwa. • ból piekący. że istnieją granice samo-leczenia. Staphysagria jako środek profilaktyczny u osób ze skłonnościami do jęczmienia stosowana jest zwykle w wysokich potencjach (CH30). • łzotok. Staphysagria Środek jest bardzo skuteczny w przypadku jęczmienia. Niektóre zioła Jest cały szereg ziół. Bóle mają charakter piekący i nasilają się przy poruszaniu oczami. często ropna wydzielina — obfite i bardzo drażniące — powieki bolą jak pokaleczone. Jeżeli nie ma wyraźnej poprawy w ciągu 3-4 dni lub jeżeli przyczyną jest uraz. Najlepiej zaraz po przebudzeniu się i przed snem. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). trzy razy dziennie.Najważniejsze objawy: • światłowstręt. jak i zapobiega nawrotom choroby. • rano oczy sklejone. Środek bywa także skuteczny przy doleczeniu mechanicznych podrażnień oka. Niekiedy ból zdaje się promieniować do zębów. nasila się przy natężaniu wzroku. które mogą być skuteczne w leczeniu zapaleń spojówek. Często pomaga przy gradówkach. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). np. nasilają się w ruchu. Z wielu ziół leczących stany zapalne spojówek wybraliśmy kilka — kierując się ich . stwardnieniach brzegów powiek. Dawkowanie: 2x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH7). Ruta graveolens Środek ten wskazany jest po przemęczeniu wzroku. Profilaktycznie: w okresach nasilenia pracy. przy sztucznym świetle. Główne objawy to: • uczucie bolesnego przemęczenia wzroku. Zwykle obserwuje się łzotok przy wrażeniu suchości oczu nasilającym się rano i wieczorem. przez kilka. przez kilka dni.

że twój kciuk podzielił się na dwa obrazy. nie trzeba wtedy przecedzać naparu. Wygodniejszy jest rumianek w torebce. Bardzo często stosuje się napar z kwiatów rumianku pospolitego. 2 Trzeba jednak zwrócić uwagę na to. Teraz popatrz na tło i zauważ. pod przykryciem. jak dla liści babki. zalewając łyżeczkę kwiatów szklanką wrzącej wody i odstawiając na kwadrans pod przykryciem. Kieruj wzrok naprzemiennie na kciuk i odległe tło. Nie wszystkie mają tak wyraźne Babka lancetowata jest bardzo popularną rośliną. to działanie lecznicze. Jednym z najskuteczniejszych środków jest miąższ ze świeżego liścia aloesu. jaki to aloes. Klasycznym środkiem jest ziele świetlika łąkowego. widząc go dokładnie i ostro na tle pozostałego niewyraźnie postrzeganego pola widzenia. Spójrz na kciuk. z daleka od miasta i drogi. ROZDZIAŁ 17 DODATKOWE ĆWICZENIA WZROKU PRZYDATNE W PRACY PRZY KOMPUTERZE Zoom przy użyciu kciuka Wyciągnij przed siebie rękę z podniesionym kciukiem. jak i do kompresów. 3 powinniśmy znaleźć czyste stanowisko. Do sporządzenia odwaru trzeba wziąć l łyżkę kwiatów na szklankę wody. Po pięciu minutach odstawiamy odwar na kwadrans i przecedzamy. Można go stosować do kompresów lub przemywań — zużyć w ciągu dnia3. ale jeżeli chcemy ją zebrać sami. Już nazwa rośliny wskazuje na jej działanie. Babka szerokolistna ma nieco słabsze działanie. Stosujemy go głównie do okładów. nie sprawia kłopotów. wystarczy jednak utrzymywać wrzenie przez 2-3 minuty. Napar stosowany jest do przemywania oczu i do kompresów. Odwar ten ma także działanie przeciwbólowe. a jego działanie lecznicze jest wręcz zadziwiające2. Warto uprawiać w domu aloes drzewiasty. Możemy stosować napar sporządzony z łyżki ziół zalanych w termosie szklanką wrzątku. Jedną łyżkę ziół zalewa się trzema szklankami wody i powoli ogrzewa doprowadzając do delikatnego wrzenia. Można używać zgniecionych świeżych liści babki lancetowatej. Napar taki można łatwo przyrządzić nawet w pracy. Bardzo skutecznym środkiem jest odwar z liści babki lancetowatej. Innym cennym środkiem jest kwiat bzu czarnego. Sposób przygotowywania odwaru jest podobny. Można go stosować zarówno do przemywań. .skutecznością i dostępnością.

Jeżeli pacjent potrafił po otworzeniu oczu utrzymać jej idealnie czarny kolor i kształt (z reguły jednak w początkowym okresie leczenia kropka “bladła"). gimnastykuje zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. metoda czarnej . nawilża rogówkę. Porównaj różnicę w kolorach. czy też nie? Powtórz z innymi literami. po otworzeniu oczu obrazu czarnej kropki jest po prostu chwilą. Popatrz na jakąś (niewyraźnie widzianą) literę na tablicy i “połóż" na jej fragmencie swoją kropkę. Mruganie Pamiętaj o częstym mruganiu. w której wzrok pracuje normalnie. Zmuszaj prawe oko do szybkiej zmiany ogniskowej. to okazywało się. otwórz oczy i raz jeszcze postaw ją na fragmencie litery. Niektórzy stosują umieszczanie karteczek przy klawiaturach komputerów przypominających o częstym mruganiu. Czy intensywność czarnego koloru kropki zmienia się. że potrafił wyraźnie zobaczyć tę (i inne) literę. Ponieważ wraz ze zmysłem wzroku umysł także podlega relaksacji. przesuwając ją w lewo na tyle na ile pozwala na to zakres widzenia"prawego oka. Skieruj wzrok na lewą dłoń i szybko ją przybliż na odległość kilku centymetrów od prawego oka. Zamknij oczy i ponownie wyobraź sobie swoją czarną kropkę. a następnie nałożył ją na literę na tablicy testowej. Ludzie z wadami refrakcji wykazują tendencję do mrugania w rytmie rzadszym niż 20 mrugnięć na minutę.Szybka ręka To ćwiczenie jest zalecane przez Lisette Scholl jako szczególnie pomocne w stanach napięcia obwódki (mięśni) rzęskowej. Zbyt mała częstotliwość mrugania prowadzi do gapienia się. aby przypomnienie sobie jej czerni i kształtu było możliwe w każdej chwili. Gdy tylko obraz dłoni się wyostrzy natychmiast powróć dłonią do pozycji wyjściowej. Zakryj swoją prawą ręką lewe oko i wyciągnij przed siebie lewą rękę. Wykonaj to ćwiczenie kilka razy i zmień ćwiczące oko i rękę. tak aby stała się tobie doskonale znajoma. Moment utrzymania w pamięci. Czarna kropka Narysuj czarną kropkę za pomocą najbardziej czarnego z dostępnych tuszy (atramentu). wnętrzem dłoni do siebie. Nie musisz widzieć wyraźnie litery. lub zeza. Metoda “czarnej kropki" była jedną z najbardziej lubianych i skutecznych metod stosowanych przez Batesa w leczeniu swoich pacjentów. Bates odkrył zadziwiające sprzężenie zwrotne związane z możliwością wyobrażenia i wywoływania z pamięci idealnie czarnej kropki. Badaj kolor tej kropki. Prawidłowe mruganie daje odpoczynek oczom. uwolniony od nawykowego stanu napięcia. masuje gałkę oczną i zmusza źrenicę do zwężania się i rozszerzania. Praca przy monitorach komputerowych powoduje wysuszenie oka i w tej sytuacji częstsze mruganie pomaga nawilżyć prawidłowo rogówkę.

Wyobraźnia opiera się na pamięci i jej sposób zastosowania w procesie odzyskiwania dobrego wzroku jest podobny. Bates stwierdził. wyobraź sobie swoją czarną kropkę i koncentrując się na tym. umysł-mózg także znajduje się w rozproszeniu. wzdłuż nerwu wzrokowego do centrum wzrokowego w lewej tylnej części kory mózgowej. iż potrafisz wyraźnie odczytać tę literę! 0 — wahadło Ćwiczenie opracowane przez Margaret Corbett. Jeżeli uda ci się umiejscowić kropkę na literze. Czasami sarno przywołanie z pamięci wyobrażenia czarnej kropki powoduje nagły i dokładny przypływ pożądanych wspomnień. Droga koloru Ćwiczenie opracowane przez Martin Sussman. Jeżeli ci się to uda. spróbuj przesuwać kropkę po konturach tej litery. to być może ze zdumieniem spostrzeżesz. Jeżeli nie możesz sobie czegoś przypomnieć. Traktując swój nos jak długi ołówek. zamknij oczy i oddychaj swobodnie.kropki znalazła zastosowanie w procesie przypominania sobie zapomnianych faktów. na ich spontaniczne i “samoistne" nadejście. Widzenie jest naszą interpretacją wrażeń odbitych na siatkówce. Następnie powtórz ten wahadłowy ruch pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinom 3 i 9. że możesz widzieć dobrze. Usiądź wygodnie. że twoje lewe oko jest wypełnione jasno-żółtym światłem. dużą czarną literę O. że gdy umysł-oko nie jest zogniskowane. Powoli przemieszczaj to żółte słoneczne światło do tyłu. skieruje twój umysł w tym kierunku. powoli zaczną pojawiać się wszystkie potrzebne chwilowo zapomniane szczegóły. Zamknij oczy i wyobraź sobie okrągłą. o wiele lepiej jest użyć wyobraźni i pozwolić na dokonanie się zmian w swoim własnym czasie. przy nadal zamkniętych oczach obrysuj krawędź litery O tam i z powrotem pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinie 12 i 8. postaw dużą czarną kropkę na miejscu godziny 12 i 6. Cierpliwość jest kolejnym ważnym czynnikiem pomagającym w stosowaniu metody Bates'a. w którym podejrzewasz istnienie tymczasowo zapomnianego faktu. Wyobrażanie sobie. . staraj się nakierować ją w ten region umysłu. tak jakby słońce wpadło do niego. czy zdarzenia. Napięcie wytworzone w związku z oczekiwaniami szybkich postępów jest szkodliwe. Kładąc nań obraz swojej kropki. Powtórz ten cykl sześć razy. Tak jak gdyby to była tarcza zegara. aby jej czerń nie zbladła i nie zszarzała. Wyobraź sobie. Ćwiczenia percepcji wzrokowej Widzenie jest w głównej mierze funkcją umysłu. a ona nie straciła swojego głęboko czarnego koloru. później przesuń światło w prawo i wzdłuż prawego nerwu optycznego powróć do prawego oka.

lub jego brak. czego nie chcesz zobaczyć? • Co jest ukryte przed tobą przy twoim obecnym stanie wzroku? . swoich emocji i metafor. wysokość). Systemy przekonań są relatywne w stosunku do każdej jednostki. linii i struktury obiektów. Natura twoich metafor (zespołów wierzeń. Każdy ma prawo do posiadania swojego indywidualnego zbioru metafor. Wypowiedz w pamięci słowo “ruch" i obejrzyj swoje otoczenie próbując dostrzec w nim ruch. przekonań. Ale nikt nie ma prawa twierdzić. Terapia reedukacji wzroku polega na użyciu zewnętrznych środków w taki sposób. szerokość. wyobrażeń. Przy trzecim oddechu powtórz “kolor" i dodaj percepcję koloru. oraz sposób w jaki odbieramy i odczuwamy świat przedstawiony naszym zmysłom. sposobów postrzegania. jak również uświadom sobie samą przestrzeń zarówno zajmowaną przez obiekt jak i rozciągającą się przed. niektóre po prostu mogą być bardziej przystające do określonych uwarunkowań.Integracja percepcji John Selby zaproponował doskonałe ćwiczenie służące do rozszerzania postrzegania. czy formy. które stosujemy w życiu. Wraz z drugim oddechem powtórz “kształt" i dodaj świadomość kształtu. Często ograniczamy naszą świadomość nie korzystając z niej w pełni i koncentrując się wyłącznie na jednym lub dwóch jej rodzajach. za i wokół niego (odległość. gdy pierwszy raz założyłe(a)ś okulary? • Dlaczego chcesz poprawić swój wzrok i widzenie? • Jak wyglądały pierwsze kontakty z twoim okulistą? • Czego się obawiasz? Jak poszczególnego rodzaju lęki wpływają na to. postrzeganie koloru i percepcja objętości. a szczególnie w uaktywnianiu i używaniu naszych ciał. że któryś z tych zbiorów jest bardziej prawidłowy i bardziej właściwy od innych. Krótki test • Co działo się z tobą i twoim otoczeniem w czasie. Ten zabieg można stosować w stosunku do każdego obiektu i można go z łatwością wykonywać co godzinkę.. niż inne. Te metafory reprezentują nasz system przekonań i wierzeń. aż nie stanie się nieświadomym nawykiem. by umożliwić wgląd wewnątrz siebie samego.. To wszystko może stać się naprawdę przyjemnym doświadczeniem. Emocjonalna natura widzenia Każdy z nas postrzega świat jako zbiór metafor. albo przestrzeni. Selby wyróżnił cztery rodzaje percepcji: postrzeganie ruchu. postrzeganie formy. Na koniec wraz z czwartym oddechem wykonaj krótką powtórkę wszystkich trzech poprzednich spostrzeżeń i odnieś je do wszystkiego innego co pozostało. po czym umiejętnie zlokalizuj te wrażenia w przestrzeni. przenośni) odzwierciedla się w naturze twoich psychofizycznych problemów i vice versa.

• Jakie odnosisz korzyści z twojego obecnego stanu wzroku? • Jak wyglądały twoje doświadczenia z nauką czytania? • Jaki masz stosunek do swoich okularów? • Jaki wzrok mają twoi rodzice? Życzę Tobie wytrwałości. możesz wierzyć lub nie — dzięki tej książce wiele osób usprawniło i wyleczyło swój wzrok.. Powodzenia.. . powodzenia. Autor.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful