BOB FINGERBILD

Samoleczenie wzroku metodą dr Bates’a
(-) (Tłum. Jerzy Wnuk)

WSTĘP
Mamy przyjemność oddać na Państwa ręce wyjątkową książkę, która pozwoliła wielu osobom na polepszenie jakości wzroku, a także w przeważającej liczbie przypadków, na całkowite wyleczenie wzroku, czy też, co jest bardziej właściwym określeniem, przywrócenia stanu normalnego widzenia. O powodzeniu i skuteczności tej metody może zaświadczyć, niezbyt może chlubny przykład przedwojennych Niemiec, gdzie poborowych z wadą wzroku kierowano najpierw do ośrodków reedukacji wzroku stosujących metodę Batesa, a ewentualnie później do optyka dla doboru odpowiednich szkieł. Innym słynnym przykładem jest przypadek światowej sławy filozofa i pisarza A. Huxley'a, który pod kierownictwem uczennicy Batesa, M. Corbett, ze stanu graniczącego ze ślepotą, po kilku miesiącach doszedł do możliwość czytania bez okularów. Metoda reedukacji wzroku dr Batesa, znana i stosowana w Stanach Zjednoczonych i w zach. Europie od blisko 100 lat, u nas w Polsce stosowana od niedawna pod nazwą “Sztuka świadomego widzenia", oparta jest na założeniu, że narząd wzroku, podobnie jak inne narządy człowieka (ruchu, krążenia itd.) posiada zdolności adaptacyjne, regeneracyjne i podlega skutecznej rehabilitacji. Wzrok można ćwiczyć, doskonalić, doprowadzać do stanu normalnego widzenia w wypadku wad wzroku, niektórych chorób i konieczności noszenia okularów, jednakże w przypadkach poważnych wad wzroku, chorób oczu, przed przystąpieniem do ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, należy się skonsultować z prowadzącym lekarzem okulistą. Jednym z podstawowych założeń dr Batesa było stwierdzenie, że podobnie jak złamana kończyna w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych może być doprowadzona do stanu pełnej sprawności, tak i narząd wzroku można, w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych, doprowadzić do stanu pełnej sprawności, czyli ostrości widzenia, bez konieczności używania okularów. Zgodnie z założeniami dr Batesą, okulary i sztuczne soczewki są tym samym dla oczu, czym kule dla osoby ze zrośniętą po złamaniu nogą. Osoba, która nie odrzuci kuli i nie zacznie normalnie chodzić (często za pomocą zabiegów rehabilitacyjnych i usprawniających), nigdy nie odzyska sprawności w niegdyś złamanej kończynie. Podobnie osoba z wadą wzroku, jeżeli nie odrzuci swoistych kuł dla oczu — czyli sztucznych soczewek — okularów i nie podejmie zabiegów rehabilitacyjnych, czyli reedukacji i usprawniania narządu wzroku, poprzez stosowanie systematycznych ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, nigdy nie uzyska efektu poprawy wzroku, a wręcz przeciwnie

może liczyć jedynie na pogorszenie jakości widzenia i noszenie co raz to mocniejszych szkieł przepisanych przez okulistę. Trzeba zatem stwierdzić z całą jasnością tego faktu, że przepisywanie okularów w wypadku wad wzroku, jest jedynie łagodzeniem objawów choroby — porównywalnym do podawania środków przeciwbólowych w wypadku złamania ręki, zamiast jej nastawienia i unieruchomienia w opatrunku gipsowym. Zatem oczy poprzez zaopatrzenie w parę dodatkowych soczewek, mogą widzieć z pierwotną ostrością, lecz nie jest to w żadnym przypadku oddziaływanie na przyczynę wady wzroku, czy schorzenia. Jest to krótko mówiąc oszukiwanie receptorów wzrokowych w mózgu za pomocą odpowiednio wygiętego szkiełka. Okuliści i optycy proponujący tego rodzaju pomoc osobom z wadą wzroku dalecy są od maksymy medicus curat, natura sanat, czyli: “lekarz leczy natura uzdrawia". W tym wypadku trudno mówić o leczeniu (chyba że protezę uznamy za lekarstwo), a szklanej soczewce w plastikowej obudowie niezmiernie jest daleko do natury, a tym samym do jej uzdrawiającej mocy. Te vis medicatrix naturae, to siły naturalne organizmu, które są obecne w każdym i są pobudzane bądź to poprzez ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne stymulujące naturalne siły obronne organizmu i mechanizmy samoregulacji, bądź to poprzez zastosowanie odpowiedniego lekarstwa. Okulary i odpowiednio dobrane soczewki korygują konkretne odchylenia refrakcji, którą uważa się za przyczynę danej wady. W Większości przypadków następuje natychmiastowa poprawa możliwości widzenia. Jednakże czy wskutek tego narząd wzroku ulega poprawie? Czy zostaje wyeliminowana przyczyna wady wzroku? Działanie sztucznych soczewek to działanie objawowe. Oczy wspomagane okularami stają się coraz słabsze i z upływem lat będą potrzebowały coraz silniejszych szkieł dla zwalczania symptomów.

ROZDZIAŁ L LECZMY PRZYCZYNY, A NIE OBJAWY!
Jeżeli można mówić o spojrzeniu na wady wzroku, to należy rozpoznać dwie postawy: Pierwsza — pesymistyczna, zakłada, że organy wzroku nie są w stanie samoistnie się uzdrowić, brakuje im vis medicatrix naturae, a więc wadliwy wzrok jest praktycznie rzecz biorąc nieuleczalny. Można go jedynie wspomóc okularami. Powyższe stwierdzenie przeczy naszemu doświadczeniu życiowemu, albowiem każdy organ ciała, po spełnieniu odpowiednich warunków; jak podanie odpowiednich lekarstw, zabiegi lecznicze, lepsze odżywianie, właściwa terapia itd., jest uleczalny. Wynikałoby zatem

że człowiek poprzez złe używanie narządu wzroku. Dr Bates odkrył. także narząd wzroku jest uleczalny. relaksu. czyli reedukacja. Metoda dr Batesa zakłada. o dużym poziomie lęku zaobserwowali dwie prawidłowości. możliwe jest więc uleczenie przyczyn wad wzroku dzięki vis medicatrix naturae. że jedynie wzrok jest jakimś dzi-wadłem i odstaje od reszty naszego ciała w sposób niespodziewanie negatywny. że człowiek kulejący na jedną nogę. powoduje napięcie mięśni w rejonie szyi. przez co nie będzie mógł wyprostować nogi i dopiero długotrwałe ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne pozwolą mu na pełne wyprostowanie przykurczonej nogi oraz ponowną naukę prawidłowego chodzenia — czyli reedukację. Można zauważyć. jeżeli w wyniku masażu. pobudzonych przez odpowiednie ćwiczenia reedukacji wzroku. co bezpośrednio powodowało poprawę wzroku i odchylenia refrakcji. że poprzez przyswojenie sobie technik edukacyjnych stan napięcia w organie wzroku. mających zastąpić niepoprawne przyzwyczajenia odpowiedzialne za wadliwy stan wzroku i w wielu . To napięcie oddziaływuje w równym stopniu na ciało. jak również w całym organizmie ulega zmniejszeniu. Drugi sposób widzenia — sformułowany po raz pierwszy przez dr Batesa jest optymistyczny i zakłada. szyi i ramion. Aldous Huxley w swojej książce “The art of seeing" pisze: “Praktykowanie technik reedukacji służy wyrobieniu sobie nawyków dobrego widzenia. Dr Bates doszedł do wniosku. Napięcie nerwowe spowodowane np. Dlatego też podstawowym działaniem zmierzającym do poprawy jakości widzenia. Następowało to po przyswojeniu sobie przez jego pacjentów metod relaksowania oczu i umysłu. spowoduje po kilku tygodniach skurcz mięśni.nerwowego z napięciem mięśniowym jest tak duże. tak jakbyśmy chcieli ochronić głowę od uderzenia z tyłu (oczywiście w odpowiednio mniejszym stopniu). Pierwsza to bóle mięśniowe w okolicach szyi spowodowane stałym napięciem. druga zaś prawidłowość to zauważalne zmniejszenie się poziomu lęku. czasami przerost mięśni karku i spowodowany tym lekki garb u góry kręgosłupa. lękiem. doprowadza ten delikatny narząd do rozstroju i wad. Złe nawyki używania oczu są zawsze ściśle powiązane ze stanem ich nadwyrężenia i napięcia. jest ponowna nauka świadomego widzenia.z tego “pesymistycznego" punktu widzenia. Sprzężenie i powiązanie napięcia. że podobnie jak choroby i nabyte wady naszych wszystkich narządów. Organizm człowieka stanowi jedną całość. jak i na ducha. że terapeuci leczący znerwicowanych pacjentów. zabiegów fizykoterapeutycznych udało się doprowadzić do rozluźnienia mięśni karku. że większość wad wzroku spowodowana jest nieprawidłowym używaniem narządu wzroku.

Metody. Każdy pacjent po nauczeniu się sposobów relaksowania napiętego wzroku i przyswojeniu sobie prawidłowego nawyku widzenia. pomimo tak długiego okresu czasu.przypadkach powrotowi funkcji doprowadzających do kompletnej i stałej normalizacji. kto przestudiował selekcję tych przypadków. pozostają one nie uznane przez profesjonalnych optometrów i lekarzy. lub osobiście przeszedł przez proces reedukacji wizualnej. Dr Bates zmarł w 1931 r. i do momentu swej śmierci pracował nad udoskonaleniem swojej metody. że poprawa funkcjonowania idzie w parze z poprawą stanu napięcia tkanek. W wielu przypadkach wraz z polepszeniem funkcjonowania następuje kompletny powrót sił zdrowotnych i organiczna integracja chorego oka. Jednakże. jak stwierdza dr Bates." . jaki upłynął odkąd poznano techniki dr Batesa. niemożliwe jest. Dla każdego. Poprzez przyswojenie sobie tych technik wszelkiego rodzaju cierpienia u wielu kobiet. lecz dąży do całkowitego usunięcia psychologicznych i fizycznych przyczyn choroby. aby jeszcze powątpiewał w istnienie metody leczenia wadliwego wzroku. Ponadto jego uczniowie rozsiani po całym świecie opracowali masę nowych zastosowań sformułowanych przez niego zasad. która nie poprzestaje na neutralizowaniu wad. lecz prawdziwie etiologiczna. Oko. która jest nie tylko symptomatyczna. nie stanowi żadnego wyjątku od tej zasady. mężczyzn i dzieci zostały z powodzeniem zredukowane do normalności lub przynajmniej do tego stanu zbliżone. Jest ogólnie przyjętą zasadą fizjologiczną. otwiera przed sobą możliwość sprawdzenia w praktyce vis medicatnx naturae.

n. Eksperymenty przeprowadzone przez Batesa wykazały. powoduje znakomity relaks dla oczu i umysłu. Kolejnym elementem jest układ nerwowy. był fakt. że akomo-dacja gałki ocznej i ostrość widzenia jest prawidłowa. lub inne fizyczne uszkodzenia powodują utratę pełnej ostrości widzenia. łatwo możemy zauważyć zaburzenia w procesie widzenia. czy środków działających na układ nerwowy. . system nerwowy i umysł. lub nawet utratę wzroku w poważniejszych zaburzeniach. wzruszenia. którego komórki przekazują obraz powstały na siatkówce do odpowiednich obszarów mózgu. jak również jej ogniskowa zarówno dla bliskich jak i oddalonych obiektów obserwacji dzięki skracaniu i wydłużaniu osi gałki ocznej jako całości. czyli oka. ale zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. albo jesteśmy pod wpływem silnego stresu. obce ciało w oku. Jednakże ta hipoteza nie wyjaśniała wszystkich okoliczności wad wzroku. Jakiekolwiek zakłócenia któregoś z tych elementów powodują zakłócenia w ostrości widzenia. takie jak: plamy (czerwone lub czarne). że głównym narzędziem akomodacji jest nie soczewka. znano i doceniano wzajemne powiązania zmysłu wzroku i umysłu. że w procesie widzenia współdziałają na równorzędnych zasadach partnerstwa oczy. która tę zdolność wyjaśniała działaniem mięśnia (obwódki) rzęskowego otaczającego soczewkę oka. Tak więc począwszy od pierwszego elementu. łatwo można zauważyć. że zmęczenie oczu. podobnie jak nie ma potrzeby poznawania zasad działania telewizora. żeby go włączyć i obejrzeć film. Wpatrywanie się w centralny punkt tej mandali przez 3-7 minut. czego przykładem są jan-try i mandale. To na co Bates jako pierwszy zwrócił uwagę. Jeżeli jesteśmy zmęczeni. Ponieważ ta książka zajmuje się praktyczną stroną zastosowania sztuki świadomego widzenia dr Batesa i ma na celu przedstawienie metody skutecznie poprawiającej działanie zmysłu wzroku. ROZDZIAŁ 2 PATRZEĆ TO JESZCZE NIE ZNACZY WIDZIEĆ.CZĘŚĆ L TROCHĘ TEORII W starożytnych Indiach już 2000 lat p. nie ma głębszej potrzeby teoretycznego uzasadniania tego co funkcjonuje i zdaje egzamin w praktyce. dlatego też Bates doszedł do wniosku. była hipoteza Helmholtza. falowanie obrazu. CZYLI CZYM JEST PROCES WIDZENIA W czasach dr Batesa powszechnie akceptowaną hipotezą tłumaczącą zdolność akomodacji oczu do widzenia bliskiego i dalekiego.e. brak ostrości widzenia.

a więc postrzeganie. gdzie znajduje się okolica najostrzejszego widzenia i jest to zarazem przedmiot. zgodnie z doświadczeniem jakie przechowujemy w pamięci. gdzie poszczególne ich zbiory podlegają rozróżnieniu i selekcji. Te wszystkie trzy procesy. który poszczególnym bardziej i mniej ważnym zbiorom kolorowych plamek nada znaczenie i nazwę. został tutaj wyodrębniony. czego najlepszym przykładem niech będzie utrata wzroku na skutek wstrząsającego przeżycia. ponieważ jest tym elementem na który możemy świadomie wpływać i poprzez który możemy oddziaływać zarówno pośrednio na układ nerwowy. Po postrzeganiu następuje grupowanie plam. W tym miejscu wkracza nasz potężny komputer. Podzieli grupy plam na przedmioty bliżej i dalej oddalone. w okolicy plamki żółtej i fovea centralis. jak również oczu. ponieważ na siatkówce pojawia się jedynie zbiór różnokolorowych plam i tę część procesu widzenia można określić jako postrzeganie.Umysł chociaż jest niemożliwy do oddzielenia od układu nerwowego. Zatem. która skupia naszą uwagę i odróżnia się od pozostałego pola widzenia. czy postać. umysł musi zinterpretować i przetworzyć. Na tej regule nierozerwalności i zwrotnego sprzężenia oczu i umysłu oparta jest zasada metody dr Batesa. zbiór kolorowych plamek odbity na siatkówce naszego oka. że proces widzenia rozpoczyna się pojawieniem się obrazu na siatkówce oka (przy udziale odpowiedniej ilości światła widzialnego). Jakiekolwiek usprawnienie możliwości rozpoznawania przyczyni się do usprawnienia towarzyszącej sile postrzegania. Pogrupowane plamy zaczynają przybierać postać przedmiotów. czy uderzenia w głowę. Huxley'em. Po spostrzeżeniu i selekcji kolorowych plam na te bardziej i mniej ważne następuje końcowy etap procesu widzenia —rozpoznawanie. To na co skierowany jest wzrok usytuowane jest z reguły w centralnym punkcie siatkówki. czyli umysł. jak i bezpośrednio na narząd wzroku. o takich czy innych kolorach. obraz tego co widzimy. . aby do naszej świadomości dotarł. że: Wyraźnie widzenie jest efektem właściwego postrzegania i poprawnego rozpoznawania. produktu postrzegania i rozpoznawania. selekcjonowanie i rozpoznawanie przebiegają praktycznie jednocześnie i bezustannie (o ile mamy otwarte oczy). pomimo sprawnego układu nerwowego. Lecz nie jest to jeszcze widzenie. poprawi automatycznie część postrzegania i selekcjonowania widzianego obrazu. w jakiejś sensownej formie. Każde działanie poprawiające umysłową część procesu widzenia. W znacznym uproszczeniu można powiedzieć. Także i tutaj są możliwe zaburzenia. Zatem proces widzenia jest ciągłą kooperacją oka i umysłu przy współudziale i przewodnictwie układu nerwowego. Można zatem stwierdzić za cytowanym już A.

W takich przypadkach trudności w widzeniu to jedyna informacja jaką rodzice i naucyciele otrzymują od dziecka. zmiany pogodowe. gdzie niedomagania jednego narządu mogą znaleźć odbicie w zmianie funkcjonowania. czy wydarzenie. napięć emocjonalnych. zwiększonej ilości sresów dnia codziennego. który przepisuje okulary nie badając przyczyn choroby. że gorsze funkcjonowanie organizmu może być także przyczyną pogorszenia się jakości widzenia. że czasami rzecz. Niewłaściwe używanie wzroku powoduje napięcia. wytrzeszczanie i zmęczenie oczu. stanów chorobowych. Organizm stanowi jedną nierozerwalną całość. czy nawet . Po krótkiej adaptacji do sztucznych soczewek. Takim częstym przykładem są trudności z czytaniem i nauką czytania. jakie organy człowieka zostały zaatakowane przez chorobę. trzustki czy migdałów. Wiele łagodnych chronicznych zaburzeń. Irydiologia. O ile u osób prawidłowo używających tego organu zmiany jakości widzenia są niemal niezauważalne. o tyle osoby wysilające swój wzrok. Wówczas najgorszym z możliwych rozwiązań jest przepisanie okularów. która może mieć miejsce w np. Szczególnie u dzieci spotykamy się z łatwością przeniesienia napięć psychicznych. aspektów psychosomatycznych. Poza omówionymi przypadkami zaburzeń psychicznych. kierują się do okulisty. widzialność jest rzeczywiście lepsza. to dziedzina medycyny. potrafi czasami wyprowadzić nas z równowagi i doprowadzić do wybuchu złości czy chwilowej depresji. Wszyscy dobrze wiemy. Podobnie jest z organem wzroku. Tak więc całościowy. po czym wyruszają do okulisty. Jeżeli w takich przypadkach ten stan się przedłuża.które razem stanowią widzenie. która pozwala odczytać ze zmian w wyglądzie tęczówki oka. a nawet u osób wrażliwych — meteopatów. długotrwałych napięć na organy ciała. na uwagę zasługują również często nie zauważane przyczyny leżące w chorobach nerek. wskazuje na fakt. Bardzo często te zaburzenia objawiają się właśnie wadami wzroku. albo wyglądzie innego organu. emocjonalnych zaburzeń. aby ten problem załatwić. które w normalnych warunkach wydawałoby się bez znaczenia. holistyczny sposób patrzenia na zdrowie człowieka. Mówimy wówczas o zaburzeniach psychosomatycznych. ale wada wzroku zostaje utrwalona na długi okres czasu z tendencją do pogarszania się tego stanu. niemożność skupienia uwagi i całą serię narastających skutków powodujących pogarszanie się wyników w nauce czytania i brak postępów. odczuwają pogorszenie jakości widzenia w sposób wyraźny. czasami bez uświadomionej przyczyny funkcjonuje po prostu gorzej. a nawet czasami widoczny regres. a co za tym idzie irytację dziecka.

Przypadłości takie jak krótkowzroczność. W wielu przypadkach okazuje się. Jak wykazał w dziesiątkach tysięcy przypadków osobistej praktyki dr Bates. a później w przypadkach liczonych w setkach tysięcy — jego następcy. wzrok zarówno prawidłowy jak i cechujący się wadami może zostać usprawniony. W Stanach Zjednoczonych piloci sił zbrojnych. Tak więc krótkowzroczność może być przyczyną. motywacji. Tak więc rozluźnienie mięśni. że pacjenci znając ogólną zasadę sami opracowują najkorzystniejsze dla siebie techniki. przyczynia się do ich wadliwego funkcjonowania. W metodzie dr Batesa umiejętność pasywnego i dynamicznego relaksu zarówno oczu jak i umysłu jest pierwszą i podstawową techniką pozwalającą na stosowanie ćwiczeń przynoszących poprawę widzenia. w których poprzez naukę prawidłowego trzymania głowy i szyi w stosunku do całego tułowia. musiało przynieść korzyść u krótkowzrocznych dzieci. Warto przy tym podkreślić fakt. Aleksander notował przypadki (niestety jedynie wśród dzieci). gdyż było nieświadomym zastosowaniem podstawowych technik metody dr Batesa. a co za tym idzie usunięcie napięć psychicznych i relaksacja umysłu. jeżeli któreś z wykonywanych ćwiczeń sprawia trudności. ale także i skutkiem nieprawidłowej sylwetki. nie powodując organicznych uszkodzeń oczu. charakteryzowało się przygarbieniem oraz wysunięciem i pochyleniem głowy ku przodowi. lub przynajmniej można osiągnąć znaczącą poprawę. dzieciom krótkowzrocznym powracał prawidłowy wzrok. którzy poddawali się jego leczeniu poprzez korektę wad postawy ciała. i linii lotniczych przechodzą kursy świadomego widzenia w celu poprawy wzroku. powoduje także usunięcie napięć w mięśniach gałki ocznej. co na dłuższą metę skutkuje wadą wzroku. plus przyjęcie prawidłowej postawy ciała. że techniki Aleksandra są stosowane głównie w celu wyeliminowania napięć psychicznych poprzez redukcję napięć w układzie mięśniowo. Jak zauważył F.wad postawy. Ponadto jak stwierdził Bates.M. tak że podczas jego wykonywania może wystąpić mniej lub bardziej świadomy stres (stan napięcia) należy . oraz wrodzonych zdolności przystosowawczych procesów postrzegania wzrokowego. astyg-matyzm i nadwzroczność (dalekowzroczność) mogą być w pełni skorygowane. oraz relaks umysłu.szkieletowym człowieka. Zatem ogólna umiejętność rozluźniania mięśni. czy kłopoty w realizacji. Liczba ćwiczeń i technik usprawniających wadliwy wzrok może być równa ilości ludzi z wadami wzroku i niemal w każdym przypadku konieczne okazują się niewielkie modyfikacje stosowanego ćwiczenia. jest to uzależnione od warunków indywidualnych. Wyleczenie wad wzroku w znaczącej większości przypadków jest całkowicie możliwe. Aleksander większość krótkowzrocznych pacjentów.

jak zwykło się określać ostatnimi czasy ten coraz bardziej rozbudowany i skuteczny system. Dlatego też dzięki odpowiedniemu używaniu naszego umysłu jesteśmy w stanie opanować sztukę świadomego widzenia i poprzez to wpłynąć na poprawę jakości naszego widzenia. bez nabycia podstawowych technik ogólnej relaksacji ciała i umysłu. uspokajając go i nauczając rozluźniania nie tylko mięśni gałki ocznej. Innymi słowy terapia wzroku polega na wykształceniu trwałego nawyku naturalnego sposobu patrzenia. przekształcenia ich w taki sposób. w tym także na system nerwowy. Wszystko należy weryfikować za pomocą własnego umysłu. oraz na stan naszego wzroku. odpowiedzialnych za jakość i ostrość widzenia. stany nerwicowe. rozumu. Skuteczna terapia polega na uświadomieniu sobie złych nawyków. Pomimo tego co zostało tutaj powiedziane. Jak stwierdził dr Bates dopiero powtórnie nabyta umiejętność zrelaksowanego widzenia przy użyciu rozluźnionego wzroku (tę umiejętność posiadają wszystkie niemowlęta). a następnie powrotu do starego szkodliwego rodzaju percepcji. jakkolwiek przewidziane dla zmysłu wzroku. jest kwestią rozwinięcia prawidłowych nawyków widzenia i zintegrowania ich z normalnym codziennym życiem. który staje się samoleczącą aktywnością pozwalającą na wytworzenie i rozszerzenie nowych ścieżek neuronowych w mózgu. lękowe i stresy powodują napięcie naszych mięśni. siłą nierozerwalnej całościowej natury człowieka. że będzie to od razu komfortowa i rekreacyjna przejażdżka). Jednakże jest prawie niemożliwe nabycie umiejętności rozluźniania mięśni gałki ocznej. aby stały się prawidłowymi przyzwyczajeniami poprzez powtarzanie ich na tyle długo. prosimy nie brać niczego — “na wiarę". pozwala na korektę wad wzroku. proces widzenia jest zależny w głównej mierze od naszego umysłu.zarzucić wykonywanie tego ćwiczenia i przejść do następnego wykonywanego swobodnie i w stanie rozluźnienia (co nie znaczy. Z drugiej strony techniki metody dr Batesa. ROZDZIAŁ 3 DLACZEGO ŹLE WIDZIMY — CZYLI O PRZYCZYNACH Jak to zostało stwierdzone w poprzednim rozdziale. aż staną się one podświadome. Napięcie psychiczne. co powoduje wyparcie i zastąpienie szkodliwych wzorców patrzenia zestresowanym okiem. . Leczenie wzroku nie jest więc sprawą wykonywania codziennych półgodzinnych ćwiczeń. oddziaływu-ją na cały organizm. doświadczeń i dociekań. w tym także mięśni gałki ocznej. Praktyka systemu reedukacji wzroku — wizjonetyki.

czyli końcowego etapu tj. nadać im odległość. pająki czy węże w sposób realny. Z drugiej strony należy zauważyć. ale także ważną rolę odgrywają w prawidłowym widzeniu nasze emocje. smutek. złość. odnaleźć je w pamięci. ale również na końcową fazę procesu widzenia. Uwaga pozwala wyselekcjonować i odseparowć określone przedmioty (zjawiska. że “świat stał się szary i ponury". ze szczególnym uwzględnieniem systemu nerwowego. sens i znaczenie. czy. ale także upośledzenie wzroku. trudno po pewnym czasie zorientować się co jest przyczyną. charakterystycznego szczególnie dla dalekowidzów i osób z rozbieżnym zezem. Zatem zastosowanie metod dr Batesa ma zbawienny wpływ nie tylko na narząd wzroku. To uwaga pozwala wyodrębnić i wyselekcjonować przedmiot widzenia. a czasami nawet niemożliwa. niemalże namacalny i rzeczywisty. a właściwie jej brak i rozproszenie. a tym samym jesteśmy w stanie nad nim panować to uwaga. Kolejnym czynnikiem. W rozpoznawaniu główną rolę gra pamięć. Nie ma możliwości widzenia. wielkość. powodują nie tylko wrzody żołądka. że u osób mocno znerwicowanych. osoby) w polu widzenia. który wpływa na złą jakość widzenia i jest zarazem zależny od naszego umysłu.lecz także całego ciała. nauka rozluźniania mięśni i ogólnego relaksu jest bardzo utrudniona. Negatywne stany psychiczne jak żal. Dla potrzeb sztuki świadomego widzenia uwagę można podzielić na uwagę . która z kolei jest przyczyną zwiększonego napięcia mięśni gałki ocznej. czyli rozpoznawanie. “pociemniało w oczach". Warto zwrócić uwagę na dostrzegalne sprzężenie pomiędzy napięciem nerwowym. W tym kole wzajemnie napędzającego się napięcia. ponieważ wzrok jak żaden inny organ jest związany z umysłem i od niego zależny. Stan psychiczny w jakim się znajdujemy oddziaływuje nie tylko na funkcjonowanie mięśni gałki ocznej. która określonym postrzeganym i wyselekcjonowanym obiektom przypisuje odległość. ale na cały organizm. w formie niekończącego się koła ciągle wzrastającego napięcia. barwę i znaczenie. Uwaga jest elementem niezbędnym w procesie widzenia. oraz określić zakres pola widzenia. o dużym poziomie lęku. rozpoznawania bez udziału umysłu. O wpływie stanów psychicznych na jakość widzenia mówią takie powiedzenia jak: “być ślepym z wściekłości". które pozwalają w niedostatecznie oświetlonych miejscach zauważać nieistniejących bandziorów. a napięciem organu wzroku. wybujała ambicja. a co skutkiem takiego stanu. zawiść. Niemożność dostrzeżenia jakiegoś obiektu powoduje zdenerwowanie i irytację. co w konsekwencji powoduje wtórne obniżenie jakości widzenia i tak dalej. czy choroby serca.

Takie zatrzymanie oczu powoduje ich napięcie. zgodnym z tym na co aktualnie nakierowana jest uwaga umysłu. Ten sam rodzaj uwagi spontanicznej pozwala lwu czatować u wodopoju. taoistyczny termin wu-wei. Próba powstrzymywania tych minimalnych ruchów oka. gałka oczna podlega ciągłym minimalnym ruchom. Inny przykład to chiński. który oznacza działanie bez działania.spontaniczną i uwagę świadomą. gdzie łucznik dopiero wtedy ma szansę oddania celnego strzału. czy też konieczności ujrzenia kogoś. Chęć lepszego widzenia poprzez wytężanie i unieruchomienie wzroku powoduje jedynie pogorszenie sytuacji. To co jest istotne w ćwiczeniu świadomego widzenia. Zatem widzenie powinno odbywać się spontanicznie. aczkolwiek niewielkim ruchu. rozwiązywanie krzyżówek. Na tym poziomie sztukę świadomego widzenia można porównać do innych sztuk. Tę właśnie właściwość umysłu i oka zauważył w swoich badaniach dr Bates. Dziecko uczące się wiersza na pamięć będzie wykazywać uwagę świadomą. wytrzeszczenie oczu. Uwaga świadoma pozwala nam skupić się na określonej czynności. a stan wytężania się i związanego z tym psychicznego napięcia powoduje dodatkowe napięcie mięśni pogarszające i tak już nie najlepszą sytuację. pogorszenie krążenia krwi w nieprawidłowo użytkowanym organie ciała. Psychologowie stwierdzili. że podczas prawidłowego widzenia. to jakby nieobecność świadomego “Ja". bez napięć wynikających z naszej chęci. bez potrzeby koncentrowania się na tym. uczucie napięcia psychicznego. Ten rodzaj uwagi pozwala nam podnosić nogę przy przechodzeniu ulicy i wkraczaniu na chodnik. ale to samo dziecko bawiące się na podwórku wykazuje uwagę spontaniczną. gdy zapomina o swojej osobie. a więc czyn. Napięte mięśnie gałki ocznej nie są w stanie prawidłowo zadziałać. jak na przykład do sztuk walki. czy nauka. powoduje nienaturalną pracę oczu i jest sprzeczna zarówno z naturalnym procesem widzenia jak i z naturalnym stanem uwagi. na nieświadome jego obecności zwierzęta. szycie na maszynie. Uwagą spontaniczną dysponujemy od czasów dzieciństwa i jest ona wspólna dla całego królestwa zwierząt. umysł i myśli krążą wokół tematu w nieustannym. czy czegoś. który stwierdził. że krawężnik poiożony jest wyżej od jezdni. a zwłaszcza japońskiej sztuki strzelania z łuku. o swoim “ja" i w sposób spontaniczny pod koniec długiego wydechu wypuszcza strzałę. który . że stan uwagi jest stanem dynamicznym. jak nawlekanie nitki na igłę. tak jakby to ona sama odleciała w kierunku niewiadomego. Zatem ciągły ruch oczu przy powstrzymywaniu poruszaniem ciała jest zasadą prawidłowej uwagi w sztuce świadomego widzenia. zmrużenie powiek. a zarazem skutecznie trafionego celu.

gdzie czynnik tzw. powoduje zarówno napięcie psychiczne jak i napięcie narządu wzroku i w znacznym stopniu uniemożliwia. leci butelka. “ja". Sztuka świadomego widzenia jest często nazywana metodą reedukacji wzroku i tego też terminu bardzo często używał twórca tej metody.nie jest poprzedzany myślą. i pomimo tego (a może właśnie z tego powodu) jest właściwa i skuteczna. że podobnie rzeczy się mają z procesem przypominania sobie faktów.nie powstaje intencja. twierdząc. to nie zdążymy się nawet ruszyć. a butelka w tym czasie rozbije się o podłogę. czy uporczywych zaparć za pomocą lekarstw czy innych zabiegów jest jedynie powrotem do stanu normalnego funkcjonowania. dopóty nasze starania są bezowocne. czy zdarzeń. które uniemożliwiają zrealizowanie celu. wyciągnąć rękę. jelita. że reedukacja jest jedynie sposobem powrotu do stanu normalności. że gdy nasze świadome “ja" nie jest zaangażowane. czy jakimś planem. Dlaczego więc w leczeniu wad wzroku nie dąży się do przywrócenia stanu normalnego oka. Sztuka widzenia jest więc porównywalna na tym poziomie do szeregu innych dziedzin szeroko pojmowanej sztuki. analizą działania w stylu: o. proste czynności mogą być wykonywane w sposób naturalny i bezbłędny. nagle po takim “odpuszczeniu sobie". Żądza widzenia. świadomej i mocno odczuwanej chęci osiągnięcia celu. chęć zadziałania i cały skomplikowany proces myślenia. Na tym prostym przykładzie można zauważyć. miał być czymś innym dla organizmu niż organ trawienia jakim są np. która wyprzedza myśl. lecz zamiast tego przepisuje się człowiekowi okulary? Przecież to tak jakby człowiekowi cierpiącemu na zaparcia. W praktyce może to być na przykład uchwycenie spadającego ze stołu przedmiotu (szklanki lub butelki z drogocennym płynem). gdy czyn nie będzie poprzedzony świadomym zamiarem. przywróceniem normalnego funkcjonowania zmysłu wzroku w organizmie. Zatem nie jest to “nie-działanie". zauważenia czegoś na czym zależy naszemu “ja". powoduje napięcia. zamiast . Jeśli rozpoczniemy taki proces myślowy. To w jaki sposób taki stan osiągnąć jest przedmiotem i treścią drugiej praktycznej części tej książki. przypominamy sobie tę pozornie niemożliwą do przypomnienia rzecz. Można zauważyć. Dopóki wysilamy swój umysł i czynimy wysiłek aby sobie coś przypomnieć. Gdy jednak wysiłek naszego “ja" ulegnie rozproszeniu i przestajemy wysilać się w pocie czoła. Sztuka świadomego widzenia wymaga zatem świadomej. w znaczeniu bezczynności. W ten sposób wyleczenie jelit z kolki. wiec “Ja" powinienem ruszyć się do przodu. Nie ma powodów dla których organ wzroku jakim jest oko. otworzyć dłoń i ją pochwycić. oraz upośledza proces widzenia. nierozproszonej uwagi. Taką spadającą rzecz uda się schwytać. przy jednoczesnym dynamicznym rozluźnieniu zmysłu wzroku i jednoczesnym optymalnym napięciu systemu nerwowego. tylko akcja.

mogą się posiłkować szkłami o zmniejszonej (np. które podejmują ćwiczenia wg metody dr. że jakakolwiek książka z instrukcjami nie zastąpi doświadczonego instruktora. Tak więc wykonywane ćwiczenia. który ułatwia doraźnie widzenie. zawodu. osoby. utrwalając jednakże stan wady wzroku i nie pozwalając na jego poprawę. Okulary jak już zauważyliśmy nie leczą wzroku. gdy używanie okularów nie jest niezbędne do wykonywania np. Z tego też powodu. muszą zrezygnować z noszenia okularów. Przy czym widzenie powodowało bezustanne zmęczenie i napięcie. Osoby o dużej wadzie wzroku. Zawsze bezpośredni kontakt doświadczonego lekarza. zwłaszcza w przypadku poważnych wad wzroku1. Jego jedno oko było w stanie rozróżnić jedynie światło i ciemność. czy inwalidzkiego wózka. czy instruktora będzie lepszy od najlepiej napisanej książki. Najbardziej znanym przykładem jest historia wybitnego pisarza. doskonalonej następnie pod okiem instruktora. jednakże książka wydaje się być czymś lepszym od niczego i mam nadzieję będzie stanowić zachętę do samodzielnej pracy. o 1-2) liczbie dioptrii. filozofa A.Batesa. w wieku 46 lat stało się niemożliwe. pomimo stosowania coraz mocniejszych szkieł. który w wyniku długotrwałej i ciągle pogarszającej się wady wzroku. a mogą poprawić jakość widzenia. na czas podjęcia próby poprawy widzenia poprzez zastosowanie tych ćwiczeń. zaś niemal niewidzące oko rozpoznawało na tablicy Snella literę wielkości 3 centymetrów z odległości 30 cm. drugie zaś przy pomocy bardzo silnych okularów i ciągłym zakrapianiu atropiny pozwalało rozróżniać znaki wielkości 25 centymetrów z odległości niecałych 3 metrów. Huxley po kilku miesiącach intensywnych ćwiczeń reedukacji wizualnej. W 1939 r. mógł czytać bez okularów. w celu rozwiązania tego problemu. ma tendencję do dostosowywania się do zmienionej przez tę sztuczną soczewkę perspektywy widzenia. nie doprowadzą wzroku do pierwotnego stanu naturalnego.leczenia wstawić jakąś rurę w miejsce jelit z ewentualnie podłączonym na końcu odkurzaczem. czyli powrót do normalności. aż do osiągnięcia stanu normalnego i na pewno spowodują poprawę samopoczucia osób stosujących metodę dr Batesa. gdy jego podstawowe zajęcie — czytanie. Techniki metody dr Batesa są pożyteczne we wszystkich przypadkach złego funkcjonowania zmysłu wzroku i przyniosły poprawę widzenia dziesiątkom tysięcy osób na całym świecie. Wzrok stymulowany dodatkową szklaną soczewką okularu. przy jednoczesnym ciągłym noszeniu sztucznej protezy. Huxley'a. doszedł do stanu. protezy. Dlatego dobrze jest rozpocząć ćwiczenia w trakcie urlopu. Warto także podkreślić w tym miejscu. Okulary jedynie stanowią rodzaj zewnętrznej pomocy. . Opisane tutaj ćwiczenia w żadnym wypadku nie mogą pogorszyć wad wzroku.

czyli tzw. cywilizowanych. wysoko uprzemysłowionych krajach. okularów przeciwsłonecznych. pomijając fobię spowodowaną opowieściami o zagrożeniu dziurą ozonową.CZĘŚĆ II TROCHĘ PRAKTYKI ROZDZIAŁ 4 WIĘCEJ ŚWIATŁA! W naszych czasach. Trudno znaleźć racjonalne . Ten strach można zaobserwować tylko w tzw. wyłącznie wśród gatunku ludzkiego i przejawia się od lat sześćdziesięciu noszeniem ciemnych plastikowych zasłaniaczy. daje się zauważyć strach przed światłem.

jest jednym z podstawowych sposobów postępowania w sztuce świadomego widzenia. Od tysięcy lat słoneczne dni nie stanowiły dla gatunku ludzkiego żadnej przeszkody. które jest przyczyną dolegliwości odbieranych przez człowiekajako zły wpływ działania światła słonecznego na oczy. Tak jak wyeliminowanie lęków natury psychicznej można przeprowadzić poprzez naukę rozluźniania mięśni w sytuacjach stresujących. które są przemęczone i uszkodzone i z tego powodu oczy i umysł nie potrafią właściwie reagować na silne światło. Takie doświadczenie bólu powoduje lęk przed światłem. przymykaniem powiek. Z drugiej strony wiele osób wskutek niewłaściwego używania narządu wzroku ma stałe napięte mięśnie gałki ocznej (być może cierpi już na lekką 0. W tym miejscu zostaje błędnie zdiagnozowana przyczyna1. krótko mówiąc zwiększonym napięciem narządów wzroku. Tak samo postępujemy w przypadku zwalczania lęku związanego z obawą przed zbyt silnym światłem. a i dzisiaj w wielu krajach człowiek za ciemnymi szkiełkami wzbudza powszechne zdziwienie.5-1 dioptrii wadę wzroku). zaobserwowanie napięć i rozluźnienie mięśni. że jest to objaw i manifestacja powszechnego lęku przed światłem. Odzwyczajone od normalnego natężenia światła oczy. czy też lęk przed spojrzeniem drugiemu człowiekowi prosto w oczy. jeśli nie śmiech i politowanie. a potem poprzez stopniowe przybliżanie się do takiej stresującej sytuacji (np. reagują w sposób nienaturalny i ulegają napięciu i natężeniu. można śmiało stwierdzić. mrużeniem oczu. jazda windą) z ciągłym zwróceniem uwagi na rozluźniony tonus mięśni. czy też tęsknota do ukrycia się w mrok bezpiecznej jaskini. JAK POZBYĆ SIĘ LĘKU PRZED ŚWIATŁEM? Proces przyswojenia sobie prawidłowych reakcji na światło.uzasadnienie dla konieczności noszenia ciemnych szkiełek na nosie w słoneczne dni. Można sobie tylko zadać szereg pytań. czy jest to efekt kampanii reklamowych sprytnie przeprowadzonych przez firmy okularnicze. Bez względu na to jaka jest prawdziwa przyczyna tego stanu rzeczy. Istotą ćwiczeń ze światłem słonecznym jest właśnie nabycie umiejętności biernego relaksu zmysłu wzroku w obliczu świecącego słońca i następne płynne przeniesienie tego . najpierw poprzez wyobrażenie sobie takiej sytuacji. Nie czas i miejsce na doszukiwanie się przyczyn tej nienaturalnej mody. które w takich warunkach sprawia ból napiętym i przemęczonym narządom wzroku. a może atawistyczny lęk przed “złym" spojrzeniem. który można także zauważyć u wielu osób charakteryzujących się grymasami twarzy. zaś stan lękowy przekazywany jest do mięśni gałki ocznej i powoduje efekt wzmocnienia napięcia i niedogodności.

Usiądź wygodnie na krześle. bez dostępu do naturalnego światła jest przykładem na to. umieszczoną na wysokości wzroku.stanu w stan dynamicznego relaksu narządu wzroku. dopóki nie pozbędzie się lęku przed światłem. ze szczególnym uwzględnieniem mięśni twarzy. nawet wyrażanej nieświadomie poprzez mrużenie oczu. szyi i barków. będą musiały przekonać się o tym w sposób stopniowy. Naświetlanie Przyzwyczajenie do światła słonecznego rozpoczynamy od ćwiczeń przy oczach zamkniętych. Historia “Łyska z pokładu Idy" z powieści Gustawa Morcinka. lub na leżaku. gdy uda się już wykonać kilka kąpieli bez napinania mięśni i mrużenia powiek. Dla osób zbyt wrażliwych na światło słoneczne zaleca się rozpoczynanie kąpieli słonecznych od skierowania twarzy na niebo zamiast bezpośrednio na tarczę słońca. skieruj twarz i oczy w kierunku słońca odchylając głowę do tyłu2. Tak więc osoba obawiająca się światła słonecznego i uzależniona od ciemnych okularów nie będzie w stanie doprowadzić swojego wzroku do normalnego widzenia. które zupełnie swobodnie sobie pływają w zagłębieniach oczodołu. aby nie dopuścić do zbyt długiego naświetlenia jednej tylko części siatkówki. wykonując niewielkie. Nieustanny ruch głowy jest bardzo ważny. W wypadku odczucia jakichkolwiek dolegliwości. należy głowę odwrócić od słońca. w odległości maximum 2 m. Po czym można kontynuować ćwiczenie. Dopiero po pewnym czasie. Pamiętaj. a także jego współtowarzyszy — koni eksploatowanych w kopalniach. Poruszaj głową swobodnie i lekko. Konie pociągowe nie wychodzące na powierzchnię ziemi po pewnym czasie po prostu traciły wzrok. twarzą do słońca. czy innych skurczów będących objawem napięcia. który to lęk uniemożliwi jej dynamiczne odprężenie — warunek niezbędny zdrowego widzenia. Światło nie jest szkodliwe Osoby o odmiennej opinii. ale dosyć szybkie ruchy. można skierować twarz na krótki czas do słońca. Poruszaj lekko głową w prawo i w lewo. starając się utrzymać efekt rozluźnienie mięśni i relaksu w całym ciele. a gałki oczne to kulki wody. czy noszenie słonecznych okularów. zaś oczy zasłonić na chwilę dłońmi. który jest warunkiem koniecznym do uzyskania idealnego widzenia. Te ćwiczenia można także przeprowadzać przed lampą-reflektorkiem (skupiona wiązka światła. a nie żyrandol) z żarówką o mocy 150 W. Postaraj się rozluźnić (ćwiczenia relaksacyjne). zamknij oczy i kierując się odczuciem zwiększającego się ciepła i coraz większej jasności. jak bardzo szkodliwy jest dla wzroku brak światła i niedostateczne oświetlenie. że powieki są bardzo ciężkie i same opadają. 2 1 .

mrużenia oczu i noszenia okularów słonecznych. kąpiele słoneczne.W ostatnich latach. Staramy się przy tym pamiętać o swobodzie. mogą spróbować kąpieli w wariancie z jednym okiem otwartym. Ćwiczenie można wykonywać do 3 minut. zakrywamy jedno oko dłonią. likwidują lęk przed światłem. Osoby. Stanowią także wstępny etap nauki relaksacji pasywnej i dynamicznej oczu. z użyciem specjalnych lamp (i oczywiście Słońca) stosuje się w leczeniu depresji nasilającej się w okresach zimowych. konieczność marszczenia brwi. nasłonecznianie przy zamkniętych i półotwartych oczach skutecznie eliminują napięcie i stres wynikający z lęku przed światłem. spadek czułości na oślepiające i jaskrawe oświetlenie. Przy zachowaniu możliwie pełnego relaksu i rozluźnienia. powodującym . nie przekraczając pięciu minut na jedno oko. Ćwiczenia takie jak naświetlanie. kręcąc głową tak jak poprzednio. a zwłaszcza mięśni gałki ocznej. które przed chwilą było poddawane kąpieli słonecznej. mrugając przy tym szybko i swobodnie powiekami. niezbędnym warunkiem reedukacji wzroku. minutę. Powtarzać kilka razy (3-6) w ciągu dnia. drugie pozostawiając otwarte. co jest jak już powiedzieliśmy. działają leczniczo na różne stany zapalne oczu i powiek. dzięki bakteriobójczym właściwościom promieni słonecznych. Hipotetycznie jest to spowodowane właśnie brakiem światła i wynikającym stąd niedoborem wytwarzanej w szyszynce melatoniny. przejeżdżamy okiem tam i z powrotem przez tarczę słońca. Po minucie powtarzamy ćwiczenie z drugim okiem. że potrafią wykonywać kąpiel słoneczną z zamkniętymi powiekami bez jakichkolwiek napięć mięśniowych. Zdaniem dr Batesa. zakrywając to. Powodują ponadto rozluźnienie szkodliwego napięcia mięśni gałki ocznej. tę metodę. Zmieniamy i zasłaniamy kolejno oczy co ok. aż do momentu gdy nie ustąpi poświata. z ewentualnymi przerwami na zasłanianie oczu dłońmi w razie potrzeby. relaksie i rozluźnieniu całego ciała. które stwierdzą.

szczególnie zaś leki psycho-• tropowe. lekarstwa. jak np. zaś najostrzej widziana litera.mrużenie oczu. to widzenie peryferyjne. przy dobrym oświetleniu. CZYLI ZEŚRODKOWANIA. że ze względu na budowę oka. Należy przesuwać wzrok poniżej lub powyżej tarczy słońca. na zewnętrznych stronach siatkówki. idealnie wyraźny obraz rejestrowany jest tylko w centralnej części siatkówki macula lutea w punkcie najostrzejszego widzenia — fovea centralis. Patrząc na kartkę papieru z odległości 30 centymetrów. niż to na co bezpośrednio patrzymy. by zogniskować się w fovea centralis. odbijających w każdym krysztale lodu promienie słońca. Dlatego też. W nocy przy minimalnym oświetleniu. nie rejestrowane przez naszą świadomą uwagę. ale także skupienie uwagi. będzie stanowić okrąg o średnicy jednego centymetra. to najbardziej precyzyjnie widoczna będzie sylaba złożona z co najwyżej trzech liter. Obrazy zarejestrowane zewnętrzną częścią siatkówki. Jak już to zostało powiedziane. ALBO CENTRALNA FIKSACJA Bates stwierdził. Opisane zjawisko jest różnie określane w literaturze. ale to co będzie widziane z zadowalającą ostrością. tylko jedna litera. W takiej sytuacji nie należy naświetlać oczu. świadoma uwaga ma charakter dynamiczny i jest . a przy większych literach. Pozostała część widzianej kartki. czy promieni światła. ześrodkowanie. Zwiększona wrażliwość na światło bardzo często jest spowodowana spożytymi substancjami. ROZDZIAŁ 5 FOCUSING. w nocy lepsze jet widzenie “peryferyjne". w niektórych pozycjach stosuje się nazwę: “focusing". Uwaga: nigdy nie patrzeć unieruchomionym wzrokiem bezpośrednio w słońce. mają mniej wyraźne kształty i mniej intensywne kolory od tych zarejestrowanych w części centralnej — fovea centralis i muszą być w związku z tym dodatkowo obrabiane przez umysł. to obraz padający na punkt fovea centralis. barbiturany i niektóre krople do oczu (atropina). to co dostrzegamy “kątem oka". obraz padający na macula lutea. możemy zarejestrować i zauważyć wzrokiem całą stronę. najlepsze postrzeganie można odnotować. gdyż ilość światła jest niedostateczna. czyli zogniskowanie. a więc. Oczywiście dotyczy to normalnych warunków słonecznego dnia i nie odnosi się do specyficznych warunków lodowo-śniegowych przestrzeni. Okrąg o średnicy jednego centymetra w tym przykładzie. to obszar widzenia. Jeżeli kartka stanowi zadrukowaną stronę. który jakby “dodaje" brakujące elementy ostrości i kolorystyki czerpiąc z zasobów pamięci. np.

Gdy występuje brak takich przesunięć. z błędami refrakcji włącznie. Naturalny stan ruchu jest spontanicznie wykazywany przez małe dzieci i niemowlęta. To tak jakbyśmy próbowali zjeść hot-doga za pomocą nosa. niemniej w późniejszym okresie życia człowieka. Przy problemach ze wzrokiem. w końcu zniekształcenia tego narządu zmysłu. Ponieważ umysł przemieszcza nieustannie swoją uwagę na poszczególne części obserwowanego obiektu. przesuwające spojrzenie z jednego na drugi punkt obserwowanego przedmiotu. a nie widzimy. Podobnie wzrok i naturalny sposób patrzenia ma charakter dynamiczny i polega na ciągłych mniejszych. jest zaprzeczeniem stanu normalnego czucia i prawidłowego widzenia. Gapienie się i wytrzeszczanie oczu. Ten stan można także dla naszych potrzeb określić nazwą centralnej fiksacji. czyli promienie światła odbijane przez obserwowany w danym momencie element obrazu padają bezpośrednio na macula i fovea centralis. co wywołuje napięcia w narządzie wzroku. niewłaściwe jego używanie. ta wrodzona umiejętność centralnej fiksacji. jej dolna część powinna być gorzej widoczna od szczytu. czyli z centralną fiksacją. ba nawet się intensywnie wpatrujemy w coś. zmęczenie. Patrz dookoła litery i znajdź taki punkt widzenia. lub większych ruchach oka i związanym z tym faktem świadomej uwagi. czy “wytrzeszczanie oczu". Ćwiczenie usprawniające centralną fiksację Patrząc na szczyt największej litery na tablicy. pacjentom nader rzadko udaje się odnotować takie spostrzeżenie. Aby obserwować obiekt z maksymalną wyrazistością. Swobodny ruch oka jest jego naturalnym stanem i jest niezbędny dla prawidłowo funkcjonującego zmysłu wzroku. to stan w którym nasze przystosowane do nieustannych minimalnych ruchów gałki oczne są unieruchomione! Unieruchomienie oczu musi być nierozerwalnie związane ze stanem napięcia i pogorszenia się wizji. że szczyt . minińąalne i trudne do określenia pod względem ilości i kierunków ruchy.powiązana z mikroruchami oka. lub kogoś. Bez zmienności i opanowania (czy też nie-zagubienia) centralnej fiksacji niemożliwe jest prawidłowe widzenie. są odpowiednikiem stanu w którym patrzymy. oko musi wykonywać nieustanne. zostaje zagubiona przez dorastającego i dorosłego człowieka. Nieprzypadkowo słowa: “gapienie się". czy obiektu. z którego dostrzeżesz. co powoduje nieostrość widzenia całości obrazu. tak że następuje nieuświadomiony focusing oczu na obserwowanym detalu. Bez tej swobody występuje napięcie i usztywnienie mięśni gałki ocznej. staje się niemożliwe widzenie poszczególnych części przedmiotu z centralną fiksacją. co może być przyczyną wady wzroku. oczy podążają automatycznie za wskazaniami umysłu.

Niektórzy uważają. że któraś z innych liter wykonuje podskoki w twoim kierunku. Inni stwierdzają.największej litery widziany jest najostrzej. w sposób bezpośredni pozwalają na zauważenie i doświadczenie faktu. Techniki pośrednie pozwalają oczom i umysłowi przyswoić nawyk ruchu. Stopniowo dystans pomiędzy tym na co patrzysz i punktem o najlepszej ostrości stanie się coraz krótszy i zacznie się ogniskować na plamce żółtej. skutkującą powrotem lepszego wzroku w całym polu widzenia. możesz spostrzec. To z kolei powoduje większą relaksację. Powtarzaj ten cykl tak długo jak długo nie będzie to dla ciebie męczące. W niektórych trudniejszych przypadkach Bates stosował punkty świetlne zamiast liter w celu zwiększenia efektu przyciągnięcia uwagi umysłu. W takich przypadkach pomocne jest nauczenie się w pierwszym rzędzie rozwijania zdolności widzenia umysłem (wizualizacji). Po zlokalizowaniu punktu największej ostrości przesuwaj płynnie wzrok w dół i w górę litery do miejsca najlepiej widzianego. że niemożliwe jest na przykład postrzeganie każdej części. że ich punkt centralnej fiksacji przy oddaleniu 20 stóp od tablicy umiejscowiony jest kilka stóp od niej! Zdobycie świadomości tego co się widzi jest podstawowym narzędziem prowadzącym do odzyskania prawidłowego wzroku. że wszystko co widzą jest w równym stopniu niewyraźne. iż większość dostrzeganego pola widzenia może być niewyraźna. które nauczają centralnej fiksacji. możesz spróbować tej właśnie metody. ROZDZIAŁ 6 TECHNIKI URUCHAMIAJĄCE OCZY I UMYSŁ Techniki. że dopuszczamy do świadomości fakt. lepiej jest czasami podjąć próbę odnalezienia punktu najostrzejszego widzenia z bliska poprzez patrzenie na zadrukowaną stronę. tego samego . z jednego elementu na kolejny. Wykonaj to ćwiczenie sześć razy i zastosuj palming przez minutę. Przy wysokim stopniu bliskowzroczności. Dostrzeżenie delikatnych różnic w polu widzenia wymaga intymnego i bliskiego kontaktu z własnym umysłem. metodami przesuwania obszaru najostrzejszego widzenia. Jeżeli widzisz wszystko rozmazane w takim samym stopniu i nie udało ci się osiągnąć większych sukcesów w odnalezieniu twojego punktu o największej ostrości. Bardzo ważnym aspektem centralnej fiksacji jest paradoksalne zjawisko polegające na tym. jakiejś płaszczyzny z tą samą dokładnością i ostrością widzenia. co nie może być prawdą. Niektórzy osiągają to poprzez patrzenie się w jedno miejsce i równoczesne obracanie głową. Gdy patrzysz prosto na daną literę.

ok. ani przedmiotu oddalonego (np. drugi zaś w oddaleniu. Przy przechyleniu w prawo przedmiot bliski (framuga) przesuwa się w lewo w . a poprzez to ułatwienie odczucia i zrozumienia istoty ruchu. ale na metodach pośrednich mających za zadanie zwiększenie ruchliwości oczu i umysłu. Bujanie się Kilka poniżej przedstawionych technik dr Bates nazwał “bujaniem się". Głowa pozostaje nieruchoma w stosunku do ramion i wraz z nimi wykonuje ruch podobny do wahadła zegara. czy róg naprzeciwległej kamienicy lub bloku). Zakres ruchu . patrzeć. l m przed oknem. rytmicznie i niezbyt szybko. nie na próbie osiągnięcia efektu centralnej fiksacji. Patrzymy prosto przed siebie nie starając się widzieć ostro ani przedmiotu bliskiego (np. Początkowo należy skoncentrować się. opuszczamy ramiona. co pomaga również odczuwać stan znieruchomienia oka. barki i szyja rozluźnione i zaczynamy łagodnie kołysać ciałem.obserwowanego obiektu. Staramy się rozluźnić. stojąc w oknie może to być framugai oddalone drzewo w ogrodzie. o pozornym ruchu obiektów świata zewnętrznego. Stajemy w szerokim rozkroku. jeden przedmiot blisko. spowodują dodatkowe zbędne napięcie oczu. gdyż takie próby jeżeli będą nieskuteczne (a w większości wypadków początkowo takie właśnie są).szerokość balansu głowy nie powinien być większy niż trzydzieści centymetrów. ale nie widzieć. Bujanie krótkie Należy wybrać sobie dwa przedmioty w polu widzenia. mają one na celu przekonanie uczących się sztuki widzenia. przerzucając ciężar ciała z jednej nogi na drugą. okienna framuga). najlepiej pionowe i niezbyt szerokie (np. drzewo).

Następnie otwieramy oczy i ponawiamy obserwację ruchu bliższego przedmiotu — w naszym przypadku framugi. czy w przerwach w pracy. Przy skręcie w lewo ciężar ciała zostaje przesunięty na lewą stopę. Podczas otwarcia oczu można spoglądać kolejno na ołówek. czy też własny palec. Po kilkunastu takich przechyleniach. Przy tym bujaniu obiektem bliskim może być ołówek. najpierw w lewo. przy przechyle w lewo przedmiot bliższy pozornie wędruje na tle oddalonego w stronę prawą. Bujając głową z jednej strony na drugą. po czym znowu zamykamy oczy i bujając się oczyma wyobraźni obserwujemy pozorny ruch framugi. ręce na biodrach i wykonujemy pełny skręt bioder. przez kilkanaście buj-nięć. Ćwiczenie należy wykonywać od 1-5 minut podczas jednej sesji. Bujanie ołówkowe Bujanie ołówkowe jest odmianą bujania krótkiego i może być praktykowane w małym pomieszczeniu podczas siedzenia. jak i na bardziej oddalone przedmioty w poprzek których ołówek odbywa pozorną drogę. zaś prawa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. należy nie przerywając bujania. drzewa). Bujanie długie Stajemy w lekkim rozkroku. trzymany pionowo w odległości piętnastu centymetrów przed nosem. I odwrotnie przy skręcie w prawo lewa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. . zamknąć oczy i wyobrazić sobie ten pozorny ruch framugi okiennej w poprzek drzewa. długopis. tułowia i głowy. pióro. Oczy należy co pewien czas zamykać i kontynuować ten pozorny ruch wewnętrznym okiem wyobraźni. można obserwować pozorny ruch ołówka w poprzek bardziej oddalonych przedmiotów.stosunku do przedmiotu odległego (np. a potem z powrotem w prawo.

biodra i całe ciało. w poruszającym się polu widzenia wzroku. Żonglowanie Żonglowanie można wykonać jedną. Po rozpoczęciu ruchu wzrok pozostaje nieruchomy. Oczy podążają swym ruchem za ruchem piłeczki. pozwalając oczom na patrzenie się. bez szkody dla naszego samopoczucia. W tym ćwiczeniu nie chodzi bynajmniej o sprawność rąk. Nie należy zwracać uwagi na jakiekolwiek rzeczy. po czym podąża tułów. bez najmniejszych prób zobaczenia tego co się aktualnie przesuwa. że można patrzeć. dodajemy jedynie swobodne mruganie oczami. a nie widzieć. Siedząc nieruchomo. Dzieci bawiące się w “bąka". czynią to nie tylko po to. a więc kręcące się w koło. śledzimy tor lotu piłeczki. Nie wolno patrzeć w górę oczekując pojawienia się piłeczki w polu widzenia. ale o poprawę ruchliwości wzroku i centralnej fiksacji. a jeszcze lepiej dwoma piłeczkami. dla poprawienia tolerancji wzroku . dla samego aktu patrzenia. co pozwala odetchnąć naszej psychice i zrelaksować umysł. Oczy wykonują wędrówkę po okręgu i należy całkowicie biernie pozwolić przesuwać się obrazom. aby odczuć zawroty głowy. podrzucamy jedną z nich do góry i w tym czasie przekładamy drugą do pustej ręki i tak dalej. podążając za nią wzrokiem. W ten sposób pozwalamy wypocząć umysłowi. Ćwiczenie to można też wykorzystać w plenerze. Trzymając po jednej piłce w każdej ręce. ale w ten sposób instynktownie pozwalają wypocząć zmysłom wzroku. Doświadczamy wówczas faktu. lub na przykład pudełkami zapałek.Ruch rozpoczynamy oczami.

ćwiczenia centralnej fiksacji i kąpieli słonecznej zarazem. W trakcie głębokiego relaksu organizm wypoczywa na tyle mocno. Ta technika udoskonala szybki ruch oczu i uwagę. Relaks to stan organizmu. stopniowo skierowujemy się w stronę bardziej oświetlonej części nieba. drzew. szybko mrugając powiekami. zmienia się oporność skóry. Jeżeli zabawę wykonuje dwoje lub więcej osób (np. po sekundzie spojrzeć w bok. przerzucić szybko wzrokiem z jednej na drugę. Zamykamy oczy i oddychamy swobodnie. ale także jak się okazuje do ćwiczeń usprawniających nasze widzenie. częstotliwość skurczów serca ulega spowolnieniu. lub zamknąć oczy i wypowiedzieć liczby zauważone na górnym boku. a zwłaszcza do wykształcenia poprawnego nawyku centralnej fiksacji. lub materacu. itd. Aby opisać stan relaksu pasywnego oczu wg metody Batesa. rzucić je na stół. Istnieje cały szereg innych objawów. to rzucający powinien po sekundzie zakryć kostki i pytać o te liczby. ale nie ma to dla nas praktycznego zastosowania. Pod głową niewielka poduszka (ideałem jest twarde podłoże. Należy wziąć trzy. z koca. nauczyciel i dzieci). Kostki Kostki mogą służyć nie tylko do gry. czyli odprężenie. kończąc podrzucanie krótką sekwencją przy twarzy zwróconej do słońca. które charakteryzują ten stan. ROZDZIAŁ 7 ODPOCZYNEK DLA OCZU. gdyż trudno dać odpoczynek oczom poprzez rozluźnienie ich mięśni. pod kolanami). kilka książek pod głową i gruby wałek np. CZYLI PODWÓJNY RELAKS Dla potrzeb sztuki widzenia relaks. jeśli całe ciało pozostanie napięte. Zaczynając podrzucanie i obserwację lotu piłek na ciemnym tle np. lub cztery kości. w którym mięśnie człowieka ulegają rozluźnieniu. W ten sposób możliwe jest połączenie dynamicznego relaksu. na niezbyt miękkim (i nie zapadniętym) łóżku. oddech jest zwolniony i pogłębiony. rozluźnienie się można podzielić na dwa rodzaje: relaks (odprężenie) pasywny i relaks (odprężenie) dynamiczny. . trzeba najpierw wspomnieć o sposobie relaksacji i odprężenia całego organizmu. że 15 minut relaksu zastępuje z powodzeniem 3-godzinną drzemkę. Aby doświadczyć stanu relaksu należy wykonać następujące ćwiczenie: Relaksacja ogólna Kładziemy się na plecach.na obecność światła słonecznego.

aby nie twierdzić. ale że oddech. zauważamy czy mamy zaciśnięte szczęki. każdego centymetra powierzchni z podłożem na którym leżymy. Oddychanie to praca przepony. Wyobrażamy sabie. staramy się odczuć kontakt i dotyk całego naszego ciała. Aby zająć czymś umysł zaczynamy liczyć oddechy. a więc dla naszych potrzeb powiedzmy w brzuchu. To samo powtarzamy z nogą prawą i z rękami. l wdech. czyli okolicą barków. Powoli staramy się przedłużyć wydech przy liczbie parzystej. że to ja oddycham. 2 wydech. otwarcie powiek. i tak dalej do 10. Następnie zaczynamy obserwować co robi nasz oddech. o ile nie zapomnieliśmy o liczeniu. Jakby była zrobiona z miękkiego ołowiu. Nieparzysta wdech. jakby własnym istnieniem sam dla siebie wydychał powietrze. czy podniesione w zdziwieniu. powinno wpaść do brzucha.ręce wzdłuż tułowia lub oparte na kolcach biodrowych. szyi i karku. stan rozluźnienia mięśni naszych kończyn i to samo próbujemy zrobić z najtrudniejszym miejscem do rozluźnienia. Nie musimy ruszać klatką piersiową. co możemy sprawdzić w ten sposób. Następnie staramy się zaobserwować wewnętrznym okiem. aby powieki stawały się coraz to cięższe i swoim własnym ciężarem opadały na dół. czy brwi są ściągnięte. 4 wydech. chyba że przy uderzeniu się). czy też przelatując przez płuca. że powoli od tego ciężaru zaczynamy zapadać się lekko w materac. Następnie przechodzimy naszym wewnętrznym okiem w rejon naszej twarzy. jakby omijając. że w ogóle poczuliśmy istnienie naszych mięśni i kończyn (co w codziennym życiu jest jakby niezauważalne. Po takim wydechu powietrza nie trzeba wdychać — ono samo wpada do płuc. Chodzi o to. Po kilku dziesiątkach. Powietrze po pewnym czasie powinno nawet dochodzić dalej. Następnie próbujemy zaobserwować co dzieje się wokół naszych oczu. parzysta liczba wydech. Wydech powinien być długi równy i mocny. na której znajduje się wielka ilość prawie zawsze napiętych mięśni mimicznych. że nasza lewa noga staje się coraz bardziej miękka i ciężka. czy też zęby jedynie lekko się dotykają. Wyobrażamy sobie. Próbujemy rozluźnić te mięśnie. wydychamy powietrze właśnie z brzucha. kończymy nasz relaks poprzez powolne i jak najbardziej świadome tego ruchu. 3 wdech. pozwalający na uświadomienie sobie pracy . to już jest dobrze i może być tylko lepiej. Akt ruchu i wstawania powinien być bardzo powolny. że całe ciało staje się coraz to bardziej ciężkie. które potem w opróżnione płuca samo wpada. Jeśli nam się to udaje chociażby częściowo. pozwalamy. Przy wydłużonym wydechu. tak że praktycznie nie jesteśmy w stanie jej unieść. a nawet do nóg. pozwalamy opaść ciężkim policzkom. która znajduje się poniżej klatki piersiowej.

jest technika nazwana przez Batesa zasłanianiem. rozluźnienie się. aby do otwartych oczu uniemożliwić dostęp światła. oprzyj na nim łokcie i zasłoń oczy dłońmi. Pole widzenia wskutek napięć w obrębie gałki ocznej. Usiądź przy stole (biurku). oraz związanych z tym napięć psychicznych. krawędzie zaś stykaję się bez nacisku z nosem. Palce powinny spoczywać na czole. Palming albo zasłanianie Najważniejszą techniką odprężania pasywnego. Po kilku tego rodzaju sesjach będziemy mniej więcej wiedzieli. tak. stwierdzą. co to znaczy odprężenie.szkieletu i mięśni. będzie . Zasłanianie można również wykonać siedząc na krześle. aby nie naciskać gałek ocznych i żeby było umożliwione mruganie. przy braku dostępu światła. że ich obszar widzenia jest w całości wypełniony jednolitą czernią. opierając łokcie na kolanach. Osoby o wypoczętym organie wzroku. Cała rzecz w tym. dolna część dłoni oparta na kości policzkowej. Osoby u których funkcjonowanie wzroku jest nieprawidłowe będą miały z początku poważne trudności z osiągnięciem efektu pełnej czerni przed oczyma. relaks.

obręczy barkowej są nieustannie napięte.wypełnione szarymi chmurami. W tym łańcuchu wzajemnych powiązań różnych napięć. ruchem świateł i kolorów. • po pewnej liczbie prób (a nawet przy pierwszej) odczucie widzenia czerni przyjdzie samo z siebie i będzie oznaczało nabycie umiejętności pasywnego relaksu. gdyż jest to najlepszy spośród znanych sposobów odpoczynku dla zmęczonych oczu. oraz nieprawidłowy sposób oddychania. oraz mięśnie np. bezwiednie wstrzymuje oddech powodując utratę naturalnego rytmu oddychania i pogorszenie krążenia w mięśniach gałki ocznej. zacznij liczyć oddech od jeden do dziesięciu. tak jak to zostało opisane w technice relaksu. Z drugiej strony patrząc. oraz samego narządu wzroku. U osoby u której mięśnie gałki ocznej. ani zbyt blisko. ma prawo bez najmniejszych wątpliwości wystąpić wada wzroku. szyi. co jest warunkiem niezbędnym do uzyskania poprawy widzenia. Osoba wytężająca wzrok. Oczy zużywają 1/3 ilości tlenu. wpłynie to bez wątpienia korzystnie na pozostałe upośledzone funkcje organizmu w tym także na proces widzenia. Dwie sesje relaksu. poprawa jakości oddychania i nawet sama świadomość oddechu. czyli wytrzeszczająca oczy. które powinny swobodnie opadać i podnosić się. tworzy jeszcze gorsze warunki widzenia i wpada w błędne koło osoby wysilającej wzrok. ani daleko. ze szczególnym uwzględnieniem karku. jaka jest potrzebna do pracy serca. oraz okolic oczu. 5 minut i można je zastosować tak często jak to jest nam potrzebne. Aby jednakże tego dokonać należy w takim przypadku postąpić następująco: • nie staraj się “na siłę" zobaczyć czerni (ani czegokolwiek). Dla nas najważniejszy jest fakt. że osoby z wadami wzroku cechują się podwyższonym stopniem napięcia nerwowego. a co za tym idzie mięśniowego. Ćwiczenie pasywnego relaksu wzroku stosujemy przez ok. a co skutkiem. plus krótka kąpiel słoneczna na godzinę. A zatem jakość i sposób oddychania są ściśle powiązane z jakością widzenia. oraz późniejsi badacze tematu zauważyli. pozwala przedłużyć niemal dwukrotnie czas pracy przy ekranie komputera! Oddychanie Bates. że jeżeli usunie się skutecznie jedno z tych napięć. . ciemnością w świetliste prążki. nie starając się niczego zobaczyć. • patrząc przed siebie. a zwłaszcza powiek. barków. zmniejsza stany napięcia zarówno mięśniowego jak i nerwowego. Wraz z osiągnięciem pasywnego odprężenia oczu. te niekorzystne wrażenia ulegną zanikowi. przypomnij sobie ćwiczenie relaksacyjne i spróbuj rozluźnić mięśnie. system nerwowy. trudno czasami jest dociec co jest przyczyną.

a ta z kolei jest uzależniona od pracy serca i właśnie od oddychania. staraj się oddychać brzuchem czyli przeponowe. ale właśnie brzuch. jest jednoznaczne z uświadomieniem sobie. zrób lekki skłon. ale nic nie stoi na przeszkodzie. nie koncentrując się na żadnym z jego elementów. wystarczy sama świadomość oddechu. W tym czasie obserwuj krajobraz. Ćwiczenie świadomego oddychania trzeba wykonywać co najmniej przez pięć minut dziennie. gdyż dobre oddychanie jest podstawą nie tylko właściwego widzenia. Znajdując się na świeżym powietrzu stań w lekkim rozkroku i zacznij wydychać powietrze. Gdy wydech będzie się miał ku końcowi i w płucach pozostanie niewiele powietrza. Powoli prostując się. gdyż głównie zwracasz uwagę na to. tak jakby wypełniało nie klatkę piersiową. Następnie w pozycji stojącej ćwicz samą świadomość oddychania. a potem zrobimy długi i pogłębiony wydech to podczas wydechu litery tego tekstu będą wyraźniej widoczne. aby powietrze samo wpadło do twoich płuc. Mruganie Mrugnąć do kogoś okiem. Wydech powinien być długi i mocny. naciera oczy pięściami tylko z tego powodu.Jakość widzenia zależy w dużej mierze od jakości krążenia. Jest godne zauważenia. By lepiej oddychać. To znaczy obserwacja wewnętrznym okiem jak działają nasze płuca i przepona. ale głównie jest podstawą dobrego zdrowia. Wbrew pozorom wiele osób o tym nie wie i zamiast mrugać powiekami. Postaraj się. jak twój organizm oddycha. Jest to skutek chwilowej poprawy jakości krążenia w głowie wskutek większej ilości tlenu w krwi i nieznacznego skurczu żył szyjnych podczas wydechu. jednocześnie w sposób automatyczny (zwłaszcza w otoczeniu zieleni) dokonuje się odprężenie dynamiczne zmysłu wzroku. że jeżeli podczas czytania tego tekstu weźmiemy głębszy wdech. Po głębokim wydechu powietrze samo “wpada" do płuc i nie ma potrzeby “brać" wdechu. że mamy powieki. obserwując wewnętrznym okiem drogę oddechu aż w okolice pępka. że w wyniku nienaturalnego . Powtórz to ćwiczenie trzy razy. o tyle poprawne oddychanie możemy uzyskać i z powodzeniem stosować. oprzyj dłonie o uda i za pomocą przepony i mięśni brzucha wypchnij z siebie resztę powietrza. aby doszło aż do brzucha. Oddychamy zawsze przez nos. O ile na pracę serca nie mamy bezpośredniego wpływu. a wdech krótki. czy “puścić oko". aby je wykonywać przez 24 godziny na dobę. pozwól.

Rozpoznawanie i cała praca analityczna umysłu jest w znacznej mierze ograniczone i wyłączone.używania wzroku napinali wytrzeszczone oczy. " Błysk" to sposób nauczenia się i wykorzystywania w praktyce nieuświadomionego widzenia. Obecne w powietrzu tony kurzu osadzają się nie tylko na szybach. następnie 10-20 mrugnięć i ponowne kilkusekundowe zasłanianie. jak również całego zmysłu wzroku rozwija technika nazwana przez dr Batesa “błyskiem". a więc u osób z wadą wzroku. warto powtarzać to krótkie ćwiczenie co godzinę. Ta technika podobnie jak zasłanianie jest szczególnie cenna dla relaksu zmęczonych oczu np. ale także na powierzchni naszych oczu. Błysk jest przeciwieństwem wytrzeszczania oczu. nie wymaga wysiłku i stanowi jednocześnie formę dynamicznego relaksu narządu wzroku. Tak więc idąc ulicą nasz wzrok może zaobserwować niebezpieczeństwo w postaci np. zaś narząd wzroku w tym sposobie widzenia jest bardziej świadomy od rozpoznającego umysłu. nie zdając sobie z tego sprawy. bez udziału procesu rozpoznawania przez umysł i analitycznego myślenia. Osoby używające wzroku w sposób naturalny mrugają często i bez trudu. spadającej dachówki i w tym samym czasie nasze ciało . przy pracy z komputerem. istnieje tendencja do zbyt rzadkiego mrugania i do pracy powiek w naprężeniu. nie dopuszczając powiek do spełniania ich funkcji. Funkcje i zadania mrugania to: nasmarowanie i oczyszczenie łzami oczu oraz chwilowy odpoczynek pasywny (zasłanianie) poprzez odgrodzenie od źródła światła. muszą świadomie przyswoić sobie nawyk częstego i swobodnego mrugania. a właściwie jego mięśnie reagują bezpośrednio na zaobserwowaną sytuację. po czym wykonać kilkusekundowe zasłanianie zamkniętych lekko oczu. jest to stan w którym widzimy. Całość wykonujemy przez ok. Ćwiczenie jest bardzo proste. l minutę. Niestety. Aby nabyć nawyku prawidłowego mrugania. W połączeniu z zasłanianiem. Motyl Osoby mrugające zbyt rzadko i ze zbyt dużym napięciem. Widzenie nieuświadomione to stan w którym nasze ciało. daje potężny efekt relaksu i odpoczynku dla zmęczonych oczu. Należy wykonać 6-10 szybkich swobodnych mrugnięć. dlatego częste i swobodne mruganie jest niezbędne do oczyszczania i nawilżania powierzchni oczu. tam gdzie występuje napięcie. Błysk Zwiększenie ruchliwości oraz możliwości rozpoznających i analizujących umysłu.

“ o leci dachówka. Fakt. Przy zamkniętych oczach powiedz sobie co widziałeś w górnej części domina. po odwróceniu się. rzuć na nią błyskawiczne spojrzenie (tylko jedno). Następnie natychmiast zamknij oczy. trzebaby się uchylić". wyprostowanej ręce.. wybieramy karty bez figur) i rozsypać w zasięgu ręki. pozwala ku zdumieniu patrzącego rozpoznać i odtworzyć normalnie niewidziane przedmioty w stanie pasywnego odprężenia. bez angażowania rozpoznającego umysłu. Czasami jest nam dane przypomnieć sobie coś czego “nie widzieliśmy" w sposób świadomy.. przy szybkim i swobodnym mruganiu.wykonuje ruch. aby wejść na stopień. przy “zasłanianiu". który pozwala nam uniknąć obrażeń. Inny. że ich przypuszczenia były trafne i zgodne z rzeczywistością. Jest to częstokroć bardzo słaby i niewyraźny obraz. często po prostu ich nie widzą. czy chodnik. Przy nabytej wadzie wzroku. nie zdążylibyśmy wykonać żadnego ruchu i otrzymalibyśmy cios w czaszkę. to obrazy mijane za szybą samochodu (gdyż kieowca patrzy głównie na drogę przed sobą). w typie np. to w wielu przypadkach okaże się. Osoby z wadami wzroku patrząc na różne obiekty. Jednak w chwili w której podnosimy nogę. nie znaczy że tego nie widzimy. niewykorzystywany powszechnie rodzaj nieuświadomionego widzenia. rozpoznający i analizujący umysł. że na coś nie zwracamy uwagi. mniej lub bardziej kolorową plamę. a następnie co w dolnej. korzystamy w sposób “automatyczny" z naszego nieuświadomionego widzenia. Wykonaj 2-5 minutowe zasłanianie ( str . lub zamknięciu oczu może pojawić się spontanicznie w wyobraźni. . Jednakże obraz postrzeganego przedmiotu. Jeżeli takie osoby nie będą “na siłę" próbowały sobie wyobrazić obserwowanego przedmiotu. krótkie i szybkie spojrzenie. może mnie stuknąć. lecz po prostu z zamkniętymi oczami rozluźnią się i okiem wyobraźni “zmaterializują" w umyśle ten przedmiot. a więc w stanie dynamicznej relaksacji wzroku.) Nie otwierając oczu wybierz losowo którąś z kostek domina i trzymając ją pionowo w wyciągniętej. Ćwiczenie “błysku" Domino Należy zaopatrzyć się w kostki domina lub karty do gry (gorszy wariant. które następuje chwilę potem. a nawet tylko i wyłącznie przypuszczenie i wyobrażenie tego co mogłoby być zobaczone.. czy nawet mijane wystawy sklepów. lub odbierają ich obraz jako niewyraźną. Świadczy to o możliwościach naturalnego widzenia przez organy wzroku i o możliwościach poprawy każdej wady wzroku. które nie przyciągnęły naszej uwagi. Gdybyśmy w tym czasie włączyli do działania świadomy.

Dla naszych celów domino można wykonać samemu z białego kartonu. Nie gramy o pieniądze. W tej zabawie z dzieckiem należy powstrzymać się nie tylko od wyrażania naszego zawodu. krótki wyraz np.Następnie otwórz oczy i sprawdź trafność odczytu. te które są pokazywane). Pamiętajmy. ale bawimy się w zgaduj-zgadulę. Czasami wynik może pojawić się nawet po kilku sekundach. otworzy oczy i dłoń i niech “przeczyta" literę z otwartej dłoni. pamiętaj chodzi o relaks zarówno twój jak i (tym samym) twoich oczu. zły wynik to też dobry wynik. nadmiernej radości. możemy rozpocząć próby widzenia na odległość. gdy coś nie wyjdzie (“zły wynik to też dobry wynik"). Ćwicz 5-10 minut. to nie jest nauka. czy jakiejkolwiek formy nagradzania (czekoladki. ani zawody! Zły wynik to też jest dobry wynik! Należy traktować to ćwiczenie jako zabawę. ale także od naszego entuzjazmu. (początkowo graniczną) z jakiej dziecko dotychczas w ogóle nie rozpoznawało liter. (Dziecko powinno już znać alfabet. zabawki). pokaż dziecku literę (domino. Można eksperymentować z odległością patrzenia i wielkością domina. Rezultaty są zdumiewające ! Przede wszystkim jednakże należy pamiętać: żadnych stresów. Niech zaraz zamknie oczy i w wyobraźni chwyci ten przedmiot (literę) rączką w powietrzu. jak zgaduj-zgadulę. literą do twarzy. W miarę. niech przybliży zamkniętą rączkę ze “złapaną" np. że dorosły doskonale się razem z nim bawi. Zabawa powinna być wartością sama dla siebie. lub część liter. jak czas rozpoznawania będzie coraz krótszy. jak na białej kartce. Następnie wykonując ruch ręką i “łapiąc" w zamkniętą dłoń. to też doskonale. Dla dziecka sama świadomość. z której dziecko nie widzi wyraźnie. “kot") na krótkie otwarcie oczu. Próbuj dalej. cukierki. Jeśli trafiłeś i wynik jest prawidłowy. Wariant dla dzieci (plus ewentualna nauka liter 5-7 lat) Z takiej odległości. Jeśli się pomyliłeś. “dom". tak jak by tam była napisana. tzn. Jako rodzice też powinniśmy się poddać atmosferze zabawy. musimy uwolnić się od jakichkolwiek napięć i oczekiwania na wynik. to świetnie. oklasków. gdyż oczekiwanie na nagrodę (czy nie daj Boże karę) spowoduje u dziecka efekt napięcia przeniesiony automatycznie do narządu wzroku i zniweczy cel wykonywanego ćwiczenia. I jeszcze jedna ważna uwaga. jest . co 10 “losów" wykonaj krótkie zasłanianie. Przede wszystkim nie wolno się wysilać i poprzez to napinać i wytrzeszczać oczu.

Świeci słońce. to ośrodki odpowiedzialne w mózgu za widzenie. rozluźnij się. czy też nie. osobom z wadą wzroku trudniej przychodzi precyzyjne “zbudowanie w wyobraźni" danego obiektu. zamknij oczy. Prawdopodobnie widzimy i pamiętamy absolutnie wszystko. To co jest pewne to fakt. Niektórzy trzymają nerwowo w rękach papierosa. ale ponieważ nie jest to nam potrzebne. niektórzy stoją patrząc na ląd. Daje to automatyczne sprzężenie zwrotne takie. żeby zobaczyć dziób. czy też wytrzeszczania oczu. Wyobraź sobie. to nie korzystamy z tych absolutnych możliwości naszego umysłu. Nie rozpamiętujmy tego “błysku". Statek stopniowo coraz bardziej . żeby podnieść i opuścić powieki. tak jakby oczy rzeczywiście widziały. Najprostszym tego przykładem jest następujące ćwiczenie: Odpływający statek Usiądź wygodnie w fotelu. zobaczyło się przy zamkniętych oczach. że stoisz na nabrzeżu portu. w ten sposób. ot błysnęło. czy też nie pojawi się w naszej wyobraźni. W miarę jak się oddala widzisz coraz mniej szczegółów na pokładach. inni piją ze szklanek i butelek napoje chłodzące. że większość wad wzroku jest wynikiem napięć psychofizycznych przeniesionych do narządu wzroku. Pamiętajmy. Na kilku pokładach widzisz rozmawiających pasażerów. musisz skręcić głowę w prawo. Wokół statku zaczyna rozpościerać się coraz większa przestrzeń zajęta przez morze. naprzeciw przycumowanego wielkiego transatlantyka w połowie jego długości. to zupełnie nieważne. że nasze oczy zaczynają pracować tak jak chce tego nasza wyobraźnia i nasz umysł. To krótkie spojrzenie musi być bezwiedne. bez intencji zobaczenia tego przedmiotu. Idźmy dalej.wystarczającą nagrodą i radością. Ćwiczenie “błysku" możemy przeprowadzać w każdej chwili i o każdej porze (pominąwszy prowadzenie samochodu). Powoli ogromny statek odbija od brzegu. Fizjologiczny proces widzenia nie jest do końca zbadany. Okna i postacie ludzi są coraz mniejsze. Żeby zobaczyć jego rufę. Proces wizualizacji działa także w drugą stronę. musisz skręcić głowę w lewą stronę. jakby obraz “wyobrażony" był rzeczywiście widziany przez oczy. czy obraz przedmiotu pojawi się. następnie zamykamy oczy i sprawdzamy. Jednak z czasem proces wizualizacji ulega stopniowej (czasem radykalnej) poprawie. po prostu tyle ile trzeba. inni przechadzają się po pokładach. że rzucamy spojrzenie na jakiś przedmiot będący poza zasięgiem naszego wzroku. Na mostku kapitańskim wydano rozkazy do odpłynięcia. że jeżeli będziemy pracować nad procesem widzenia w wyobraźni. będą pracować tak. bez wysilania się.

Bez ruchu nie ma życia. Osoby z wadami wzroku. proces poprawnego widzenia i uwagi składa się z minimalnych. to “wybałuszone gały". To ćwiczenie. Ten tak potrzebny i niezbędny do prawidłowego widzenia ruch oczu. czyli ze wzrokiem uszkodzonym. chociaż odbywa się przy zamkniętych oczach wpływa znakomicie na mięśnie i refrakcję gałki ocznej. narządu wzroku. ROZDZIAŁ 8 RUCH I JESZCZE RAZ RUCH Ruch jest nierozerwalnie związany z życiem. Stąd staje się w takim przypadku niezbędne przyswojenie sobie nawyku drobnych przesunięć wzroku. Stopniowo przyspieszaj ten proces. stając się coraz większym. załzawiony i mętny wzrok. Powtórz w myślach kilka razy oddalanie się i zbliżanie statku. gdzie wielka niebieska przestrzeń nieba łączy się z zieloną powierzchnią morza. Nie przerywając wyobrażenia odpływającego i przybliżającego się statku. gapiowatość. powoli staje się malutkim punkcikiem na horyzoncie. zagubionego w trakcie życia człowieka. znajduje się na pełnym morzu.się oddala. malutkim punkcikiem. utrzymują oczy w takim położeniu. podczas uważnej obserwacji jakiegoś obiektu. Stanowi także znakomity relaks. w miejscu. że te przesuwają się w sposób ciągły. minimalny i nieświadomy z jednego punktu tego obiektu na kolejny punkt (z szybkością do 70 razy na sekundę). Regułą jest wyobrażanie sobie obiektów i scen przynoszących nam przyjemne odczucia (byle nie za bardzo — gdyż wywołamy niepożądane napięcie). Przeciwieństwem ruchu jest bezruch. Na koniec statek jest już bardzo daleko. Teraz spróbuj odwrócić kierunek zdarzeń i niech statek powoli przypłynie z daleka w twoim kierunku. Ćwicz przez 5 minut. niemożność poprawnego widzenia. a ilość szczegółów w miarę powtórzeń może stopniowo narastać. Ludzie o prawidłowym wzroku. stąd powiada się: “zamarł w bezruchu". Za każdym razem statek musi dopłynąć do linii horyzontu i stać się ledwie dostrzegalnym. Oczywiście “statek" może być zastąpiony jakimkolwiek obiektem w ruchu. Staje się coraz mniejszy i widać coraz więcej morza. spróbuj zaobserwować jak ta wizualizacja wpływa na twoje gałki oczne i na ich faktyczny ruch. Jest niemalże jego synonimem. bezustannych aktów ruchu. Stan bezruchu gałki ocznej. można i należy . Jak już zostało powiedziane. używanym w sposób nienaturalny. Bez ruchu nie ma widzenia. doprowadzają do ograniczenia takich ruchów i zaczynają przez to wytrzeszczeć oczy.

podobnie zapisany byłby miesiąc bieżący. Bardzo ważne jest aby były naklejone (lub namalowane) równo i nie różniły się odcieniami. Tak więc pożądana byłaby kartka z kalendarza. na której jednocześnie mieściłyby się oznaczenia literowe dni tygodnia (wt. który posiada cyfry i litery o różnej wielkości. . Większe powinny mieć ok. dlatego należy nań skierować dodatkowe bezpośrednie źródło światła. czyli od zasłaniania. u góry kartki kalendarza). do testowania wzroku u okulistów. tego samego kroju czcionki. czw. kalendarz powinien znajdować się na wysokości oczu. czy stopniem nasycenia koloru. przy założeniu że nie wywołuje najmniejszych stresów u ćwiczącego.ćwiczyć podobnie jak i inne elementy sztuki świadomego widzenia. aby można było bez trudu dojrzeć największe cyfry. może spełnić bardzo dobrze funkcje kalendarza w ćwiczeniach przesuwania spojrzenia. śr. Kalendarz należy zawiesić w dobrze oświetlonym miejscu (nawet bezpośrednio w świetle słońca). Należy jednakże dodać. lub poziomej A4. możemy wykonać przyrząd pomocny w naszych ćwiczeniach według poniżej przedstawionego rysunku.. Taki arkusz z różnej wielkości literami i cyframi odpowiada z wyglądu tablicy Snella. “How To Improve Yours Eyes" i zostało nazwane: Kalendarz z uwagi na fakt. Litery i cyfry (oczywiście po powiększeniu) najlepiej wykonać z gotowych i dostępnych liter do naklejania na kartce formatu A3. że tablica Snella.. oraz dni od 1-30 (31) poprzedzającego miesiąca małymi literami i cyframi (np. mniejsze o połowę mniejsze. oraz że ćwiczący bardzo dobrze zapoznał się ze wszystkimi znakami na tablicy.2-2. Pracę z kalendarzem rozpoczynamy od relaksu. ale większymi (najlepiej dwukrotnie) cyframi i literami. itd).5 cm wysokości (jest to uzależnione od możliwości wzrokowych ćwiczącego). Corbett w jej książce pt. czy też tablicy Snella. oraz miesiąc następny o wielkości czcionek jak ubiegły — u dołu kartki kalendarza. Przy braku odpowiedniego kalendarza. Jednym z najlepszych ćwiczeń mających na celu usprawnienie przesuwania spojrzenia zostało wymyślone i opisane przez Margaret D. w odległości takiej.. Jednak zawieszenie tablicy Snella na ścianie we własnym mieszkaniu mogłoby powodować niepotrzebne napięcia. Dla osoby siedzącej. podobnie jak przed ćwiczeniami z dominem. wywołane wspomnieniem stresu związanego z każdorazową wizytą u okulisty. 1. że do wykonywania tego ćwiczenia znakomicie nadaje się kalendarz. Zwykłe światło żarówki zawieszonej u sufitu nie wystarczy.

aż do momentu gdy wzrok napotka cyfrę “l" dużych liter “kalendarza". bujając jednocześnie miarowo głową. aż do momentu. tak aby nie wypaść z rytmu. otwórz oczy i przekręcaj z powrotem głowę (oczy przesuwaj ą się równo z głową). delikatnie i niezbyt szybko. Oddychaj spokojnie i głęboko. ćwicz w następujący sposób: Przekręć głowę w lewo. po czym przekręć głowę z powrotem. aż zobaczysz swoje prawe ramię. Zapamiętaj widok tej cyfry. gdy wzrok napotka cyfrę “2". Zamknij ponownie oczy.Po wstępnym 3-5 minutowym zasłanianiu oczu. Po kilku sekundach przekręć głowę. Następnie zamknij oczy. tak jakbyś chciał spoglądać przez swoje lewe ramię. przekręć głowę w lewo i następnie z .

Odpręż się. następnie popatrz na małą “2" po lewej stronie. Znowu zamknij oczy. nie przerywaj. Popatrz tylko przez chwilę i zamknij oczy. Załóżmy. których uczymy się poprzez wykonywanie systematycznych i krótkich. Po dziesięciu lub dwunastu powtórzeniach możesz przejść do kolejnego etapu tego cyklu ćwiczeń. można przystąpić do następnej fazy tego ćwiczenia. że pomyślałeś sobie o liczbie numer “siedemnaście". dwa lub trzy razy. oddech. Jeśli tylko zwraca się nań uwagę — oddychanie samo się poprawia. następnie skieruj wzrok w dół na lewo na małą “l". Ponownie spójrz na dużą “2" i przesuń wzrok na małe “2" po prawej stronie. przez trzy. Zamknij oczy. Na początku zwróć uwagę na jej szczyt. zlokalizuj swoją “siedemnastkę" wpierw na kalendarzu drukowanym dużymi cyframi. Powtarzaj ćwiczenie z kolejnymi liczbami w ten sam sposób. Teraz zwróć oczy na cyfrę “l" drukowaną dużymi literami. W czasie wszystkich ćwiczeń zwracaj uwagę na oddychanie. oddychaj równomiernie. Po czym równo. ćwicz do 10. W górę i w dół. Następnie zasłoń oczy na jedną minutę. Proszę zwrócić uwagę na sposób oddychania. Z zamkniętymi oczyma. Ponownie zamknij oczy. Otwórz je ponownie na dużej “siedemnastce" i spuść wzrok na odpowiednią małą cyfrę po prawej stronie. pogłębia. pomyśl sobie o jakiejś liczbie od jeden do trzydziestu jeden. jak tylko to potrafisz. potem na podstawę. Gdy dojdziesz spojrzeniami do ostatniej cyfry w dolnym rzędzie. spokojnie oddychając. odpręż się. W tym ćwiczeniu powracamy do drobnych przesunięć spojrzenia. zaś narząd wzroku i całe ciało ulega rozluźnieniu — pamiętaj o oddechu. w górę i w dół. skierowanych na litery i cyfry. rytmicznych ruchów wahadłowych oczu. jak oddychasz? Ponownie otwórz oczy na dużej cyfrze “l" i zjedź na dół w prawo do małej “l". zamknij oczy. ustala swój równy rytm. . Jeśli ćwiczenie byłoby zbyt męczące. a następnie do 30. Po krótkiej przerwie biernego relaksu-zasłanianie. cały czas równomiernie oddychaj . potem do 20. Nie musi być perfekcyjne. a następnie na “kalendarzu z małymi cyframi po lewej stronie".powrotem do “3" i tak dalej według podanego wzoru. Teraz otwórz oczy na dużej “2". pomyśl sobie o jakiejś innej liczbie i powtórz z nią to samo ćwiczenie. Jeszcze raz zamknij oczy. Otwórz więc oczy tak szybko. cztery wahnięcia głowy. Spójrz na wielką “jedynkę". lecz płynnym ruchem oczu obserwuj biały obszar tuż pod linią druku. po czym skieruj wzrok jeszcze raz na szczyt i ponownie na podstawę przez cały czas natężając umysł. zrelaksuj się.

Wykonaj drobne.Pon. Śr. zamiast w górę i w dół. rozluźnij się i oddychaj głęboko. skieruj wzrok na cyfrę drobno drukowanego “kalendarza" i zacznij od początku. co jest ważne w życiu. rynny. litery. pionowe przesunięcia wzroku od szczytów do podstaw tych liter i z jednej na drugą ich stronę w poziomie. Zamiast podejmowania takich nieudanych prób. Przy bliższym kontakcie patrząc . ile ma kominów. te przesunięcia skłonią oczy i umysł do wykonywania swych zadań z centralną fiksacją i w ten sposób doprowadzą do poprawy naszego spostrzegania i rozpoznawania. Litery i liczby należą do najbardziej znanych nam obiektów w naszym sztucznym świecie. Po przejściu w ten sposób przez “pół miesiąca". ale łagodnie. w pionie. oraz do przedmiotów o największym dla nas znaczeniu i dlatego też musimy je wyraźnie widzieć. Ćwicz również z takimi oznaczeniami skrótów dni i tygodni jak .. i tak dalej. z równą wyrazistością jest skazana na niepowodzenie. popatrz jak jest ułożona dachówka. Można ćwiczyć zarówno na dużych obiektach jak na przykład budynki. przesuń wzrokiem po obrysie zewnętrznym całego budynku. co z kolei wpływa na jakość efektu końcowego — naszego widzenia. Poza tym. Świadome praktykowanie tych właśnie opisanych wahadłowych przesunięć doprowadzi do automatyzmu w postrzeganiu. Podobnie możemy postępować z mniejszymi od domu obiektami otaczającej nas rzeczywistości. powinniśmy w tym samym czasie trenować zdolności ruchu naszego zmysłu wzroku. przerzucając wzrok z jednej strony danej liczby na drugą. a w przypadku szerszych i bardziej kanciastych znaków przekątnie. oraz na małych elementach jakimi są np. Z tego też powodu jest szczególnie wskazane. będziemy nieświadomie i automatycznie zmierzali do wykonywania drobnych przesunięć spojrzenia.. abyśmy nabyli nawyk drobnych przesunięć wzroku podczas obserwacji. Kiedykolwiek będziemy patrzeć na litery lub cyfry. Wt. Każda próba obejrzenia dużego budynku we wszystkich jego szczegółach. z rogu do rogu. jako całości. włącznie z mijającymi nas osobami. drzwi. czy zauważasz różnicę w postrzeganiu. Następnie otwórz ponownie oczy i powtórz całe ćwiczenie na wielkiej “dwójce". piorunochrona itd. jeśli zaistnieje potrzeba — przysuń bliżej krzesło. Zastanów się. czasie i miejscu. wzdłuż. nie ograniczaj się wyłącznie do liczb. Dobrym uzupełnieniem ćwiczeń z kalendarzem jest sposób patrzenia “analitycznego". próbuj “obrysowywać" wzrokiem zewnętrzne Krawędzi okien.Po zrobieniu tego zamknij oczy. Metodę tę należy urozmaicać ruchem poziomym. Ten sposób patrzenia jest możliwy do przeprowadzania w dowolnej chwili. Można tego dokonać w następujący sposób: oglądając budynek kieruj swój wzrok kolejno na jego okna. Po takiej szczegółowej analizie spróbuj ponownie popatrzeć na całość budowli bez wytężania wzroku.

W stanach relaksu wzroku i dynamicznego odprężenia może przejawiać się spontaniczny przejaw ostrego widzenia bez okularów. ile i jakich jest w danej literze kątów. poza literami i naokoło nich. ale i na poznanie alfabetu. Po takim “analitycznym" obejrzeniu twarzy twojego rozmówcy. że lewa kreska sprawia wrażenie wyraźniejszej i ciemniejszej od prawej. Inne ćwiczenie. Następnie wybierz również duże “H". To samo można robić z innymi literami i cyframi jak np. “3". ale z nieco mniejszego nagłówka i powtórz cały proces raz jeszcze. środkowej i górnej. Później wydłużają się do kilku minut. który nie tylko usprawnia nasz wzrok. ale powoduje dodatkowe zakodowanie kształtu litery w pamięci. najpierw na całej jej długości. kilkanaście sekund. przy przesuwaniu spojrzenia z np. jak jest zagospodarowana pozostała powierzchnia. Zdarza się to nawet na wczesnym etapie nauki . itp. z podbródka na czoło. Zauważ. Popatrz najpierw na lewą pionową kreskę. przerwę w czytaniu. czy cyfry. zaobserwować jaką przestrzeń wypełniają sobą te litery. np. twoje oczy nie będą sprawiały wrażenia “rozbieganych". Po pewnym czasie dojdziesz do zaskakującego wniosku. tekstu i czytania. Ćwiczenie z literą Dobrym ćwiczeniem nie tylko na ruchliwość wzroku. Wybierz możliwie dużą literę. górnej prawej powieki na lewe ucho. której normalnie w całości nie widziałeś w sposób dostatecznie ostry i wyraźny. obserwuj kolejno elementy twarzy przerzucając wzrok z jednego punktu na inny. górnymi i dolnymi kreskami i brzuszkami. “E". oraz do prawidłowego widzenia z “centralną fiksacją".analitycznie na twarz swojego rozmówcy. z ich poziomymi. Twarz nie jest wielkim obiektem. to analityczne patrzenie na znane litery. ponownie spojrzyj rozluźnionym wzrokiem na całość twarzy i spróbuj uchwycić różnicę w ostrości widzenia. co wydatnie usprawnia proces widzenia liter. a poprzez to lepsze “rozpoznawanie" w umyśle. Takie częste patrzenie “uruchomionym" wzrokiem spowoduje powrót zmysłu wzroku do naturalnego stanu ciągłych mikroruchów gałki ocznej. jest analityczny “rozbiór" liter. Teraz powtórz to samo ćwiczenie z prawą kreską litery “H". że widzisz bez okularów połowę litery. które możemy bardzo często wykonywać jako np. później w jej dolnej części. “H" z nagłówka gazety. następnie rzuć okiem ponownie na podstawę tej kreski i znowu na całą jej długość. z czoła na drugie oko itd. Podczas patrzenia na litery i cyfry można przejechać wzrokiem po konturach litery. “B". Takie przebłyski normalnej wizji mogą trwać początkowo tylko kilka. z ucha na podbródek.

będzie zanadto “pazerny" na osiągnięcie szybkiegi o trwałego rezultatu. Takie przebłyski są częstym i bardzo cennym doświadczeniem osób praktykujących sztukę świadomego widzenia. Notowane są nieliczne przypadki. może wytworzyć w sobie nieświadomie stan podwyższonego napięcia. aż do naturalnego ciągłego stanu poprawnego widzenia. objętego wyłącznie widzeniem peryferyjnym. Powoli zbliżaj palce do siebie. Oto kolejne proste ćwiczenie służące poprawie ruchliwości wzroku. wady wzroku nie są stanem nieodwracalnym. 40 cm. Odstęp pomiędzy palcami powinien wynosić ok. niestety wywołać nadzieję na osiągnięcie błyskawicznych efektów i jeżeli praktykujący sztukę świadomego widzenia.relaksacji. który zniweczy jego wysiłki. powinien być wyraźniej i ostrzej widoczny od palca prawego w tej chwili. a wraz z nim ostrość widzenia. Odwróć głowę i popatrz na lewy palec. że już po kilku dniach wstępnych ćwiczeń rozluźniających. a zwłaszcza po osiągnięciu pewnego stopnia dynamicznego odprężenia wzroku. iż wraz z opanowywaniem umiejętności dynamicznego relaksu wzroku. Jednakże w większości przypadków te “przebłyski" normalnego widzenia trwają na tyle krótko. Proszę podnieść do góry wskazujące palce obu dłoni w odległości ok. mogą zostać w sposób ostry i wyraźny zobaczone. wpływa w efekcie na poprawę funkcjonowania oczu i tymczasową poprawę refrakcji. zaś fakt że przedmioty. powraca pierwotna. zaświadcza o tym. 60 cm od twarzy. redukujący napięcia w zmyśle wzroku i w samym oku. które normalnie pozostają zamglone. Jak z tego wynika. Będzie on widoczny wyraźniej od lewego. Nie należy jednak lekceważyć doniosłej roli takich przypadków dla powodzenia terapeutycznego w procesie reedukacji wzroku. Spójrz na prawy palec. Czasami takie przebłyski mogą wywołać euforię i stan wzruszenia połączonego z płaczem. lub zgoła niewidoczne. że jakkolwiek z początku krótkotrwały i tymczasowy stan relaksu psychofizycznego. . mięśniowego. Tym niemniej należy stwierdzić ze spokojem. spontaniczna zdolność widzenia rozluźnionym zmysłem wzroku. na ile pacjent potrafi utrzymać stan dynamicznego relaksu. gdyż właśnie te “przebłyski" dają wiarę w powodzenie stosowania metody i ćwiczeń oraz pozwalają na wytrwałą i systematyczną pracę. Mogą także. przebłyski wyraźnego widzenia będą występowały coraz częściej i będą stawały się coraz dłuższe.

Palec na który aktualnie spoglądasz (nawet po zetknięciu się). Zaniknij oczy i obserwuj swój wymyślony krążek. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt. aż do momentu (włącznie). a także na jego funkcjonalne i organiczne niedomagania. Następnie w wyobraźni naciśnij palcem wskazującym i kciukiem na boki krążka. naciśnij.W trakcie zbliżania spójrz po sześć razy na każdy palec. Arnau. aby przekształcił się w elipsę ułożoną poziomo. Ćwiczenie dr. Tak więc doskonalenie widzenia w wyobraźni i w pamięci powoduje polepszenie samej funkcji rozpoznawania. psuje znaczną część . że trzymasz elastyczny gumowy krążek. Spójrz przez chwilę na tę elipsę. w którym się zetkną. że łatwo przyjmuje formę elipsy (wydłużonego “jajowego" kółka) po jego ściśnięciu. chociaż wydaje się logiczne. ROZDZIAŁ 9 TECHNIKI POPRAWIAJĄCE RUCHLIWOŚĆ WZROKU POPRZEZ PRACĘ WYOBRAŹNI Ponieważ wzrok i jego sprawność zależą w równej mierze od oczu jak i od stanu umysłu. Teraz przesuń kciuk i palec wskazujący z boków krążka na jego górę i dół i naciśnij tak. zmień ułożenie i tak dalej 10-15 razy cykl zmian. Proszę nie rezygnować z wyobrażenia sobie naciskającej ręki. w sposób który nie występuje w przypadku wahadłowego przesuwania wzroku. rozluźnij dłoń. powinien być za każdym razem wyraźniej widoczny od tego drugiego. Znakomite ćwiczenie wpływające na usprawnienie czynności gałki ocznej poprzez pracę w sferze wyobraźni zaproponował uczeń dr Batesa. Następnie znowu zmień ułożenie swojej ręki. następnie rozluźnij rękę i pozwól krążkowi powrócić do swojej poprzedniej formy. że proces widzenia kończy się aktem rozpoznawania przedmiotu przez umysł. Powtórz ćwiczenie 10 razy. który można zginać tak. Arnau Wyobraź sobie. Jest to rodzaj przesuwania spojrzenia za pomocą umysłu wpływający na fizyczny narząd akomodacji. oraz że po zaprzestaniu nacisku natychmiast wraca do swojej postaci okręgu. Zwolnij rękę z uścisku i patrz na boki krążka powracające do swojej pierwotnej formy okręgu. wszystkie ćwiczenia które będą usprawniać nasze wyobrażenie widzenia. automatycznie wpływają na poprawę funkcjonowania i sprawność narządu wzroku. to pozorne uproszczenie ćwiczenia. dr R. przebiegając wewnętrznym okiem wokół jego formy. tak aby uformowała się pionowo ułożona elipsa.

cały czas nie otwierając oczu trzy-cztery razy (oprócz pierwszego). lub biurku. znaku. Teraz możemy odłożyć nasze przybory do pisania i rozpocząć pisanie i rysowanie wyłącznie w sferze wyobraźni. albo cienkopis. teraz przesuń (w wyobraźni) spojrzenie na prawą stronę kropki.terapeutycznego aspektu tego ćwiczenia. których normalnie. lub jeszcze większych. Usiądź przy stole. . Skoncentruj się na białym tle przylegającym do lewej strony kropki. Ćwiczenie dr R. jak silne i nieprzerwane są ruchy mięśni podczas trwania cyklu “uzmysławiania" sobie. że kropka. podobnie jakby to miało miejsce w rzeczywistości. Staraj się napisać pod spodem to samo zdanie ciągle pomniejszając litery. gdy przesuwasz wzrok w prawo i w prawo. sprawia wrażenie ruchu . aż do najmniejszych mikroskopijnych rozmiarów. aż do normalnie pisanych rozmiarów. że stopniowo pismo staje się coraz wyraźniejsze. wszystkie mięśnie odpowiedzialne za refrakcję i akomodację działają i to działają w sposób prawidłowy w stanie dynamicznego relaksu. W lewo. pióro. masz przygotowany papier do pisania. że siedzisz przy biurku. napisz pod spodem to samo zdanie trzy-cztery razy. nie potrafisz odczytać bez okularów. Zauważ. stopniowo powiększając litery. czy kółka. a w szczególności w przypadkach krótkowzroczności. gdy przesuwasz wzrok w lewo. To ćwiczenie pozwala nam dodatkowo uzmysłowić sobie. lub cienki pędzelek i w swojej wyobraźni. w dalszym ciągu nie otwierając oczu. Pisanie i rysowanie z zamkniętymi oczami Ćwiczenia pisania i rysowania przeprowadzane w wyobraźni z zamkniętymi oczami. (dlatego najlepszy jest rysik. możemy rozpocząć od faktycznego pisania z zamkniętymi oczami. Następnie. lub cienkopis).przesuwania się. Arnau jest odpowiednie do stosowania we wszystkich wadach wzroku. ze względu na ich mały rozmiar. To samo ćwiczenie można wykonywać poprzez rysowanie jakiegoś powtarzanego tego samego wzoru. Przesuwaj rytmicznie spojrzenie tam i z powrotem. Wyobraź sobie. Przygotuj sobie dużą (A4) białą kartkę i pióro. Powtórz ćwiczenie na nowej czystej kartce. Zamknij oczy i napisz dowolne krótkie zdanie u góry strony. Na przykład “Ala ma kota". 3-4 razy. Zauważ. Chociaż oczy są zamknięte i “nie widzą". oraz że potrafisz pisać literki. mając zamknięte oczy na środku pierwszej kartki papieru narysuj okrągłą czarną kropkę.

więc początkowo rysowane kółka będą lekko kanciaste. Dojedź do środka okręgu — miejsca przecięcia się tych dwóch linii i po skosie poprowadź do góry kolejną linię do granic okręgu. Spróbuj teraz twoim nowym piszącym organem. słów. że twój nos uległ przedłużeniu o około 20-25 cm. Doskonale sprawdza się rysowanie nosem klucza wiolinowego. Teraz swoim okiem wyobraźni przesuń spojrzenie z kropki po lewej stronie do kropki po prawej stronie okręgu. Potem przejedź po obwodzie \ okręgu i zrób taką samą linię z góry do dołu i z dołu do góry. Zakończeniem twojego nowego nosa jest ołówek. Powtarzaj rytmicznie przesunięcia kilkanaście razy. nie odrywając “ołówkonosa" od rysunku. 2-3 cm poniżej. Na pewno szyja nie jest tak sprawna jak pisząca ręka. przejedź kilka razy linią prostą przez środek okręgu zaczynając od prawej strony do lewej i z powrotem. Okrąg w twojej wyobraźni powinien być bardzo mocno czarny. a obwód po którym rysujesz coraz grubszy. ślimaka. przez środek na dół po przekątnej. Wyobraź sobie. w prawo i kilka razy po niej przeciągnij.5 cm. swojego podpisu. Te ćwiczenia można i należy kontynuować poprzez ćwiczenie pisania różnych liter. Kolejne ćwiczenie przypomina nieco wyobrażenie kłamiącego Pinokia. Nie otwierając oczu i nie rezygnując z tworzenia dzieł swoim nowym instrumentem do rysowania. czy też nie. Płynnie przekręcaj głową od jednego do drugiego ramienia i przejedź po tym znaku 10-15 razy. zakończ rysunek wbiciem ołówka w miejsce przecięcia się tych czterech linii. Zauważ. . 10 cm jedna od drugiej. czy sprali. Następnie. Gdy masz już podzielone kółko na osiem części przez cztery średnice. że na czystej kartce papieru namalowałeś dwie kropki oddalone o ok. a potem z powrotem. Na pewno kolejne kółka będą coraz bardziej okrągłe. sprawdź czy czubek “ołówkonosa" przesuwa się po narysowanych liniach. możliwie jak największą (jak tablica szkolna) i narysuj olbrzymią leżącą na boku ósemkę — znak nieskończoności. pomiędzy nimi. Spróbuj to (możliwie duże) koło obrysować 6-10 razy. zaś biała przestrzeń w środku intensywnie śnieżno-biała. namalowałeś okrąg o średnicy ok 1. weź (w wyobraźni) kolejną czystą kartkę. że okrąg będzie się “przesuwał" w kierunku przeciwnym do ruchu twojej uwagi. stosując utrudnienia poprzez stopniowe zmniejszanie wielkości liter. rozpocząć rysowanie okręgów na wyobrażonej kartce papieru.Następne ćwiczenie umysłowego uruchamiania zmysłu wzroku wygląda następująco: Wyobraź sobie. Później wyprowadź odpowiednią linię w lewo do góry i na dół. ale ok. Tak więc twój nos (w wyobraźni) przybrał formę dwudziestocentymetrowego ołówka.

co bywa spowodowane także zbyt wielkim ciśnieniem w oku. Książki i gazety — ćwiczenie opracowane przez Meir Schneider. Jest wyrazem niedowierzania w to co się widzi i sposobem patrzenia na świat wypełnionym lękiem (mniej lub bardziej uświadomionym).Chociaż to ćwiczenie może się wydać zabawne i dziecinne. Przyczyny tego zjawiska mogą być różne: wydłużona oś gałki ocznej na linii pomiędzy soczewką. oddychaj często i jeszcze częściej mrugaj. Soczewki krótkowidzów mają wartość ujemną i tak też pozwalają im się czuć. ROZDZIAŁ 10 KRÓTKOWZROCZNOŚĆ Techniki i ćwiczenia. jest wbrew pozorom niezwykle skuteczne w metodzie reedukacji wizualnej. mogą i powinny być stosowane przy wszystkich wadach wzroku. Koncentrują ponadto światło na plamce żółtej pozbawiając pozostałą część siatkówki udziału w procesie widzenia. ze szczególnym uwzględnieniem krótkowzroczności. albo soczewki. Odwróć książkę odwrotnie niż normalnie przy czytaniu i śledź wzrokiem krawędzie liter. soczewka może wykazywać nadmierną akomodację. Poniżej zostanie podane to. W kategoriach emocjonalnych krótkowzroczność jest rodzajem zamknięcia się w sobie i wycofaniem się. że wytworzony w oku obraz zostaje zogniskowany przed siatkówką. Poważne stresy i problemy emocjonalne mogą być przyczyną przejściowego pogorszenia się wzroku w tym zakresie. osądzający i mający zbyt wielką skłonność do przywiązywania wagi do szczegółów. Krótkowzroczność wskazuje także na umysł krytyczny. Nie próbuj rozpoznawać liter. Widzenie peryferyjne jest stosowane do umiejscowienia siebie w czasie i w . analityczny. lub może być zmieniony stopień zakrzywienia rogówki. Znanym powodem jest cukrzyca i ogólnie zły stan zdrowia. Fizjologia tego zjawiska polega na tym. a siatkówką (najczęściej wymieniana przyczyna). pozostawiając zamazany widok padający na plamkę żółtą (macula). które zostały już w tej książce opisane. Same soczewki mogą ulec nieznacznemu przemieszczeniu. tylko podążaj wzrokiem za ich obrysem. Zakończ ćwiczenia kilkuminutowym zasłanianiem. na co należy zwrócić szczególną uwagę przy reedukacji wzroku. Krótkowzroczność często wskazuje na utratę poczucia bezpieczeństwa i uogólnionym zbyt wielkim dążeniu do zobaczenia. Nieliczne przypadki są spowodowane genetycznymi wadami pigmentacji siatkówki.

oraz umownych obiektów musi wytwarzać stan napięcia psychicznego. gdy stoimy na wiadukcie i obserwujemy przejeżdżający pod nami i później oddalający się pociąg. zostanie przeprowadzona pod kontrolą doświadczonego instruktora sztuki świadomego widzenia. Ten proces nauczenia się nowych. ćwiczenie “Statek"). elementem współzawodnictwa występującym wśród uczniów. oraz jest to sposób na pozbycie się barier i ograniczeń narzuconych przez dotychczasowy upośledzony ogląd świata. dziecko pracuje w szkole. dlatego też. Krótkowzroczność. początkowo w ograniczonym zakresie. grubość. nienaturalnych i wysoce abstrakcyjnych. Głównym elementem wydaje się być czynnik psychologiczny stresu związanego zarówno z nauką. Ta wada wzroku u dzieci ma swoje przyczyny w kilku niekorzystnych zjawiskach. Do tego można dodać częstokroć niedostateczne oświetlenie sal lekcyjnych. po pewnym okresie wpatrywania się w intensywne zaczernienie powinna być połączona z wyobrażaniem sobie oddalających się obiektów (np. ale ich rozstawienie. jak i (w głównej mierze) z faktem nauki czytania i pisania oraz przyswajania w związku z tym zupełnie nowych w dużej mierze abstrakcyjnych elementów wizualnych jakimi są litery i cyfry. ale nie ulega wątpliwości. Dzieci w przypadku porzucenia i odrzucenia mają tendencję do rozwijania wysokiego stopnia krótkowzroczności. z reguły w okresie dzieciństwa. Bez wątpienia najbardziej efektywna praca reedukacyjna wzroku. nawet znikający za horyzontem. szczególnie w skomplikowanych przypadkach. akomodacji prawidłowej dla normalnie widzącego oka. Dla krótkowidzącego jest to częstokroć jedyna droga do uruchomienia. że każdy może czerpać korzyści z zaprezentowanych tutaj ćwiczeń i technik. gdyż to właśnie tym narządem w głównej mierze. które w krótkim okresie czasu występują niemal jednocześnie. ale także w procesie rozpoznawania pamięć i techniki skojarzeń. Te elementy nie występują w przyrodzie jako naturalny składnik otoczenia. dziecko jest zmuszone zaprząc nie tylko spostrzeganie. to prawie zawsze stan nabyty. niezmiernie mały punkcik na samym końcu wizualizacji. Dla krótkowidza ogólnie i powszechnie stosowana technika zasłaniania. sunący po nieskończenie długich szynach aż do granic horyzontu.przestrzeni. Zatem można sobie wyobrażać sytuację. przyswajaniem wiedzy. stopień zaczernienia i kontrast. gdyż to nie wielkość liter decyduje o komforcie pracy wzroku. oraz chęcią otrzymywania dobrych ocen (bądź unikania złych). który z kolei w łatwy i bezpośredni sposób może się przekształcić w wadę wzroku. jak również źle zaprojektowane dla narządu wzroku podręczniki. .

pływacy. Po krótkim czasie (2-3 min.). można stosować bez modyfikacji dla tej wady wzroku. z której bez specjalnego wysiłku będą widoczne duże cyfry. Z tego powodu należy wykonać. To oko. Po kilku minutach takiej pracy wizualizacyjnej.Ten rodzaj wyobrażonego widzenia oddalających się i przybliżających się przedmiotów. Przypominam też o nie noszeniu okularów po rozpoczęciu regularnych ćwiczeń. należy zakryć jedno oko opaską lub chustką i rozpocząć ćwiczenie od nowa każdym okiem osobno. oraz przyzwyczajania oczu i umysłu do widzenia bez pomocy okularów. Oczy krótkowidza wymagają częstych ćwiczeń pozwalających na zmianę ogniskowej z bliskiej na daleką. Ćwiczenia z kalendarzem wymagają niewielkiego dostosowania. które widzi gorzej wymaga więcej pracy i odpowiednio dłuższego okresu ćwiczeń. tym dłuższe powinny być okresy odpoczynku.: zawody sportowe — biegacze. oraz nawyk centralnej fiksacji (focusingu). prowadzenie samochodu. Po kilku tygodniach powinno być możliwe ćwiczenie z jeszcze większej odległości. chodzenie po zatłoczonych ulicach itp. lub zakupić mały model naszego “kalendarza". Niezbędne stanie się bardzo dobre zapoznanie się z graficznym ułożeniem cyfr poszczególnych 12 miesięcy. jak i ćwiczenia usprawniające ruch oka. czy osób można modyfikować na różne sposoby np. rybacy na łodziach wyruszający na połów itd. zaś małe proporcjonalnie mniejsze. znikający za horyzontem tabun koni. Ćwiczenia należy rozpoczynać obydwoma oczami. To zapoznawanie zostanie połączone z ćwiczeniem ruchliwości narządu wzroku. Należy zacząć od takiej odległości. Po kilku dniach regularnych (5-10 razy dziennie) ćwiczeń. W ostateczności możemy zaopatrzyć się w mały reklamowy kalendarzyk wielkości i tej strony książki. Taka forma kalendarza jest nam znana . chyba że tego wymaga wyjątkowość sytuacji jak np. Im większe wydaje się zmęczenie. Nie należy jednakże zapominać o odpoczywaniu poprzez zasłanianie. tak jak to zostało opisane w ćwiczeniach z kalendarzem. gdzie duże litery i cyfry będą wielkości cyferek na ręcznym męskim zegarku. dla tej wady wzroku. przesuń swoje miejsce siedzenia o 30-60 centymetrów od kalendarza i kontynuuj ćwiczenia z tej zwiększonej odległości. Ćwiczenia analitycznego patrzenia. należy (jeżeli jest to akurat możliwe) przeprowadzić krótką kąpiel słoneczną i przejść do ćwiczeń określonych w poprzedniej części pozycji jako bujanie (zarówno krótkie jak i długie).

że jednak zauważasz. Teraz ćwicz przerzucanie spojrzenia z dowolnie wybranej cyfry miesiąca. na wpół w rzeczywistości cyferek normalnie niedostrzegalnych. co pozwala nam na zobaczenie na wpół w wyobraźni. chodzi o ruch oczu. czy to jest 30. Nie ma tutaj znaczenia fakt. gdyż wyostrzone widzenie wcześniej. w którym się ona znajduje (podobnie z innymi literami).). odszukując ją w kolejnych słupkach (np. która cyfra to 30. Ćwiczenie na dwa kalendarze Ćwiczenie na dwa kalendarze ma na celu usprawnienie akomodacji oka krótkowidzącego i zmiany ogniskowej. przez co nasz wzrok nie wytęża się i pozostaje rozluźniony. w dobrze oświetlonym miejscu na wysokości oczu. z której przy pierwszej próbie wydawałoby się niemożliwe dostrzeżenie czegokolwiek na tak małym kawałku kartonika. tak aby widzieć cyferki na granicy ostrości. Spróbuj zobaczyć cyfrę “l" w pierwszym miesiącu np.podobnie jak cyfry na nim wydrukowane. dlatego też. zamieszczonej w książce “Naturalne leczenie wzroku". żeby cyferki oznaczające kolejne dni miesiąca stały się lekko rozmazane i nieostre. że wiesz jak wygląda “l" pomimo niewyraźnego obrazu będzie to stosunkowo proste zadanie. W celu zapoznania się z małym kalendarzykiem przy zachowaniu jednoczesnego dynamicznego relaksu wzroku wykonaj następujące ćwiczenie: Postaw kalendarzyk na podwyższeniu. Można także stosować odpowiednie ćwiczenia z tablicą Snella (np. Ku twojemu zdziwieniu może się okazać. gdyż jest równie łatwa do zlokalizowania — na końcu słupka. a następnie przybliż się do kalendarzyka. ku naszemu zdziwieniu bardzo łatwe stanie się rozpoznawanie cyferek z odległości. Dzięki temu. potem po prostych możliwie daleko. na literę “E" w każdym z miesięcy. Jednakże nasz umysł i nasza pamięć podpowiadają nam kształt poszukiwanych cyferek. czy ten obraz jest podpowiadany przez umysł. gdyż usytuowana jest po lewej stronie na początku słupków z dniami miesiąca. jak i . w styczniu. W takich kalendarzykach jedynkę jest z reguły najłatwiej odnaleźć. a która 31. Wykonaj relaks przez zasłanianie. 16 itd. czy 31 (29-28) nie ma najmniejszego znaczenia. a potem po coraz bliżej od siebie leżących miesiącach. trzy przerwy spójrz na nazwę miesiąca i dokonaj analitycznego patrzenia np. Następnie zacznij przerzucać spojrzenie po jedynkach kolejnych miesięcy. To samo powtórz z cyfrą 30 i 31.). a co dwie. nie zatrzymując wzroku na żadnej z nich na dłużej niż i sekundy. Co pewien czas wykonuj przerwę na zasłanianie. Najpierw jak najdalej po przekątnych. 7. czy później zostanie i tak przyswojone przez wzrok. To że nie widzisz. Należy je wykonywać zarówno dwojgiem oczu. w takiej odległości.

Początkowo przezwyciężenie tego oporu wydaje się niemożliwe i lepiej jest zdobyć się na cierpliwość i przerwać ćwiczenie. że masz "kalendarz" zarówno duży. Tekst tego ćwiczenia warto nagrać sobie na taśmę. niż kontynuować je czując wzrastające . jednakże bez przesadnego forsowania się. czy tramwaju. z wymalowanym czarnym flamastrem znakiem X na środku każdej znich. przy zachowanym stanie dynamicznego odprężenia. zakończyć ćwiczenie. Jeśli żadna z tych możliwości nie wchodzi w rachubę. Ćwiczenie to bowiem składa się z wielu szczegółowych instrukcji i jedynie dokładne ich wykonanie może zagwarantować sukces. mogą być próby czytania podejmowane z większej niż zazwyczaj odległości (i bez okularów). a gdy to już nie pomaga. praktykowanie techniki “Błysku". Jeżeli nie jest to możliwe należy kogoś poprosić. Stopniowo zwiększaj odległość od dużego kalendarza. Powtarzaj to ćwiczenie z kolejnymi cyframi. aż dokładnie opanujemy jego wykonanie. gdyż techniki stosowane przy napiętym i zmęczonym wzroku nie są skuteczne. Usiądź na przeciw “kalendarza dużego". a więc z okien autobusu. Popatrz na duże “l" na małym kalendarzu. by w trakcie jego wykonywania odczytywał nam pomału zamieszczony poniżej opis — do czasu. a następnie spójrz na dużą jedynkę z dużego “kalendarza". Przy pierwszych objawach zmęczenia i napięcia w oczach. Zamknij oczy i odpręż się. Czarną kartkę przypinamy do ściany i na jej środku mocujemy jedną z białych kartek ze znakiem X.z jednym zasłoniętym. Należy ćwiczyć tak często jak to jest możliwe (3-10 razy dziennie). pamiętaj o prawidłowym oddychaniu. także w warunkach codziennego życia. oraz czarna kartka papieru formatu A4. jak i z jednym okiem zasłoniętym (na zmianę). należy zrobić przerwę na zasłanianie. Można także zastosować metodę kilkukrotnego obejrzenia tego samego filmu w kinie. przy stopniowym (co kolejny seans) przesuwaniu się o kilka rzędów krzeseł do tyłu. Swobodne patrzenie Do wykonania tego ćwiczenia1 potrzebne są dwie kartki papieru formatu A5. Zakładamy. jak i mały. Wielu ludziom ćwiczenie to może wydawać się przesadnie dokładne i z tego powodu osoby te odczuwają przed nim podświadomy opór. zarówno równocześnie dwojgiem oczu. Korzystnym urozmaiceniem w rekonwalescencji krótkowidzów. który powinien znajdować się na wysokości oczu w odległości będącej granicą “ostrego" widzenia. Mały kalendarzyk trzymaj na tyle blisko oczu. aby cyfry były wyraźnie widoczne. warto przed rozpoczęciem ćwiczenia nauczyć się go na pamięć.

Korzystnie jest wprowadzić element odprężający w trakcie wykonywania tego ćwiczenia. odsuwamy ją od siebie maksymalnie. Zmieszczona poniżej szczegółowa instrukcja jest pomyślana dla krótkowidzów.) i poruszamy głową lekko w górę i w dół. aż do pełnego wyprostu ręki. szybkim ruchem przywodzimy ją do samego nosa. Kręcimy dziesięć razy głową i wydaje się. a następnie. że kartka przesuwa się w przeciwnym kierunku.napięcie i złość. że na krawędzi kartki powstaje bardzo jasna pionowa kreska. Koncentrujemy wzrok na literze X znajdującej się na kartce trzymanej w ręku. Na ścianie na wysokości oczu mamy kartkę czarnego papieru na której centralnie jest usytuowana biała kartka z czarnym znakiem X. co również powinniśmy dostrzec przy omiataniu wzrokiem kartki trzymanej w ręku. Teraz otwieramy oczy i rozpoczynamy ćwiczenie z górną krawędzią.spokojne odprężające utwory na harfę. Czubkiem nosa zakreślamy dziesięciokrotnie jej lewą krawędź. następnie głęboko oddychamy i mrugamy. gdyż dalekowidze wykonują to ćwiczenie dokładnie odwrotnie. Ćwiczenie można wykonywać stojąc lub siedząc. Utrzymujemy ruch głowy. Oddychamy głęboko i mrugamy oczkami. na przkład zastosować podkład muzyczny w tle . gitarę klasyczną lub muzykę barokową. Prowadzimy czubek nosa delikatnie z lewa na prawo i z prawa na lewo wzdłuż poziomej krawędzi. Następnie . Następnie ustawiamy kartkę trzymaną w ręku tak by widzieć ostro znak X (normalny wzrok: — ca 35 cm. Drugą kartkę papieru ze znakiem X trzymamy w ręku. Powinno się przy tym wydawać. Przy każdym następnym wykonaniu z pewnością uda się posunąć o krok naprzód. Jeśli jesteś dalekowidzem — przeczytaj szczegółowy aneks zamieszczony na końcu opisu. tak aby znak X wydawał się już lekko rozmyty. przy czym wzrok powinien przesuwać się po lewej krawędzi kartki. Teraz widzimy to. że kartka przesuwa się pionowo w przeciwną stronę. Ćwiczenie powtarzamy dziesięć razy. Wydaje się. Teraz kierujemy wzrok na kartkę na ścianie i powtarzamy śledzenie górnej krawędzi kręcąc łagodnie dziesięć razy głową — w efekcie krawędź się rozjaśnia. Ćwiczenie z przesuwaniem powtarzamy również dziesięciokrotnie. Następnie unosimy rękę z drugą kartką papieru nieco poniżej linii oczu. lewa krawędź dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. nie odrywając wzroku od znaku X. Utrzymując rytmiczny ruch głowy przenosimy wzrok na lewą krawędź białej kartki umocowanej na czarnym tle na ścianie. Następnie kartka na ścianie — powtórzenie dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. Powtarzamy całe ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach. Kartka w ręce. Ponownie widzimy białą kreskę. Oddalamy się od kartki na ścianie dokładnie na odległość granicy ostrości naszego wzroku. Również kartka na ścianie powinna sprawiać wrażenie jakby poruszała się w kierunku przeciwnym do ruchów głowy. Jest to dowód na prawidłowe wykonanie ćwiczenia.

jest to dowodem na skuteczne przeprowadzenie ćwiczenia i jednocześnie podstawą do wyciągnięcia wniosku. Zazwyczaj ostre widzenie znaku X na ścianie osiąga się na mniej niż jedną sekundę. spokojnym oddychaniu. utrzymując jednak skręty głowy w lewo i w prawo. Potem znowu powtarzamy to ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach i utrzymanych ruchach głowy. by na koniec odtworzyć to ćwiczenie przy zamkniętych oczach. Zamykamy oczy i końcem nosa rysujemy czarny znak w powietrzu. że obramowana jaśniejszymi liniami kartka papieru każdorazowo przesuwa się w przeciwnym kierunku. Jeżeli jednak udało się ostro i wyraźnie wyobrazić sobie głęboko czarny znak X przed oczami. Jeśli mamy kłopoty z przypomnieniem sobie dokładnego obrazu znaku X. głęboko czarnego znaku X przed oczyma. Otwieramy oczy i kilka razy mrugamy. Otwieramy oczy i omiatamy wzrokiem (i końcem nosa) wszystkie cztery krawędzie kartki trzymanej w ręku — przez cały czas utrzymując ruch głowy z prawa na lewo i z powrotem. wyraźnego. Powtarzamy dziesięć razy. oczy rzucając przelotne spojrzenie na znak X znajdujący się na kartce trzymanej w ręku. Jeśli w tym momencie nie możemy sobie wyobrazić ostrego. Niektórzy widzą ostro jedynie fragmenty obrazu. nieprawidłowe nawyki świadomego postrzegania (i niepostrzegania). by spojrzeć na znak X trzymany w ręku. Te mianowicie. otwieramy je i przelotnie patrzymy na znak na ścianie. lecz raczej na białej krawędzi lub poniżej. Powinniśmy go zobaczyć równie ostro i wyraźnie. Następnie w identyczny sposób postępujemy z kartką na ścianie. Nie zapominamy przy tym o głębokim. Następnie to samo wykonujemy z dolną krawędzią kartki umocowanej na ścianie. otwieramy ponownie na krótko oczy. Zamknij oczy i wyobraź sobie ten znak z taką dokładnością. możemy zacząć od początku lub przełożyć wykonanie tego ćwiczenia na następny dzień. że jesteśmy w stanie ponownie nauczyć się odprężonego i swobodnego patrzenia. by nie koncentrować spojrzenia bezpośrednio na znaku. przechytrzając tym samym dotychczasowe. z rzadka dłużej niż kilka sekund. Powinno się wydawać. Teraz otwieramy oczy.zamykamy oczy i powtarzamy to w pamięci. Powtarzamy całość omiatając wzrokiem dolną krawędź kartki trzymanej w ręku. Aneks dla dalekowidzów . Jeśli udało się osiągnąć przebłysk ostrego widzenia. Następnie otwieramy. Nie należy się jednak denerwować — stosujemy krótki relaks — na przykład ćwiczymy krótkie kołysanie i jeśli mamy ochotę. Znak widziany przed zamkniętymi oczyma powinien być intensywnie czarny. kręcąc przy tym dalej głową. Ważne jest przy tym. spoglądając na znak trzymany w ręku. które poprzednio przy zamkniętych oczach byli sobie w stanie wyobrazić. lepiej ćwiczenie przerwać. na jaką jesteś w stanie się zdobyć. Zamykamy oczy i wyobrażamy sobie znak X znajdujący się na ścianie i w myślach sprowadzamy go bliżej.

Dla dalekowidzów sposób wykonywania tego ćwiczenia jest zasadniczo identyczny, jednak z jedną ważną różnicą: dalekowidz ustawia się w takiej odległości od ściany, by znak X widzieć ostro i wyraźnie, natomiast znak X trzymany w ręku przybliża do granicy ostrości wzroku tak, aby był rozmyty i niewyraźny. Na koniec ćwiczenia należy spojrzeć na kartkę trzymaną w ręku — ostry i wyraźny znak X jest dowodem, że ćwiczenie się powiodło.

ROZDZIAŁ 11 DALEKOWZROCZNOŚĆ
Hipermetropia, albo nadwzroczność. Jest to wada, w której oko wykazuje tendencję do ogniskowania obrazu poza siatkówką. Z reguły nie stanowi problemu przy niewielkich wadach i może być przezwyciężona za pomocą akomodacji. Większość ludzi rodzi się dalekowzrocznymi. Przyczyny powstawania tej wady nie są dobrze zrozumiane, podobnie jak wszystkie inne zagadnienia związane z problemami widzenia. Najczęściej wymienianą przyczyną jest niedostateczna długość gałki ocznej, inne możliwości to odklejenie siatkówki, niedostateczna ako-modacja itd. itd. W wymiarze psychicznym nadwzroczność jest rodzajem zdystansowania się od czasu teraźniejszego i kwestii ważnych tu i teraz. Dalekowzroczność może być także rodzajem patrzenia poprzez filtr lęku. Uwaga dalekowzrocznych jest kierowana w przyszłość i na zewnątrz. Wadę dalekowzroczności można podzielić na dwa rodzaje: Hipero-pia, która występuje u młodych ludzi i trwa do późnej starości, oraz presbiopia inaczej zwana starczowzrocznością, występującą i ujawniającą się u ludzi po czterdziestce, a nawet później. Zgodnie z doświadczeniami i pozytywnymi wynikami stosowania sztuki świadomego widzenia przez dr Batesa i jego następców można stwierdzić, że wszystkie formy dalekowzroczności można częściowo, lub całkowicie doprowadzić do stanu normalnego widzenia. O tym jak bardzo wady wzroku mogą wpływać na cały organizm człowieka, niech świadczy fakt, że hiperopia (dałekowzroczność) bardzo często wywołuje złe samopoczucie i bóle w okolicy skroniowej, zaś gdy jest połączona z chociażby minimalnym zezem rozbieżnym np. w jednym oku, staje się przyczyną bólów i zawrotów głowy oraz nudno-ści. Sztuczne soczewki i lekarstwa mogą czasami zmniejszyć powyższe dolegliwości, ale notowane są przypadki wieloletniego występowania wymienionych objawów, które zostały usunięte dopiero wraz z przyczyną tzn. po skutecznym zastosowaniu metody reedukacji

wzroku dr Batesa. Presbiopia, czyli starczowzroczność jak sama nazwa wskazuje, zwykło się uważać za jeden ze skutków ubocznych ogólnego starzenia się organizmu i postępującego pogorszenia się funkcjonowania wszystkich organów człowieka. Z drugiej strony rzecz ujmując, żyje znaczna liczba osób w podeszłym wieku, które nie zgłaszając potrzeby noszenia okularów, przeczą tezie nieuchronnego pogarszania się wzroku, wraz z postępującym wiekiem. Jakkolwiek trudno zaprzeczyć tezie, że w podeszłym wieku następuje w mniejszym, lub większym stopniu utwardzenie się i zmętnienie soczewki oka, jak również pogorszenie stanu mięśni gałki ocznej, to należy stwierdzić, że techniki metody dr Batesa stanowią skuteczne antidotum, na te niekorzystne zmiany. W reedukacji stanu dalekowzroczności, w tym przypadku hipero-pii, pomocne są wszystkie techniki i ćwiczenia, które wprowadzają oczy i umysł w stan dynamicznego relaksu, a więc: zasłanianie, bujanie, ćwiczenia zwiększające ruchliwość wzroku, ćwiczenie “błysku" na bliską odległość. Do tych wymienionych i opisywanych już ćwiczeń konieczne jest dołączenie ćwiczeń w wyobraźni, oraz technik usprawniających refrakcję i “focusing" (czyli centralną fiksację). Techniki usprawniające refrakcję są analogiczne do tych, które zostały opisane w rozdziale o krótkowzroczności, tylko jakby “odwrócone" w drugą stronę. Na przykład: spoglądamy na duży “kalendarz" z dużej odległości, tak że jest wyraźnie widoczny, a następnie przerzucamy spojrzenie na mały kalendarzyk trzymany na granicy nieostrego widzenia. Oczywiście w obu przypadkach chodzi o odnalezienie tej samej cyfry. Większość ćwiczeń z kalendarzem opisanych w rozdziałach o usprawnieniu ruchu oka, oraz o krótkowzroczności można wykonywać z powodzeniem, z tym, że te dotyczące krótkowzroczności należy niejako przestawić o 180 stopni dla potrzeb dalekowidza. Jak należy przestawiać ćwiczenia przedstawię na pierwszym przykładzie ćwiczenia wyobraźni. Tak jak krótkowidz, stojący na wyobrażonym wiadukcie kolejowym obserwował oddalające się po niekończącym się torze pociągi, znikające za horyzontem, tak dalekowidz powinien obserwować nadjeżdżający i zbliżający się do niego z bardzo daleka pociąg, który w miarę jak się przybliża ujawnia coraz więcej szczegółów, włącznie z tymi najdrobniejszymi. Na przykład: jednym ze szczegółów może być coraz wyraźniej i bliżej widoczny reflektor pociągu, który najpierw jest białą (nie zapaloną) plamką, później daje się w nim wyróżnić metalowe obramowanie i płaskie okrągłe szkło, później można dostrzec za szkłem żarówkę, a w tej żarówce wyróżnić druciki podtrzymywane przez bardziej sztywne pręciki. I tak dalej, ze wszystkimi dostrzegalnymi elementami. Ważne, żeby pociąg się

zbliżał, a w miarę jego zbliżania się nie zmniejszała się ostrość i wyrazistość “widzenia". Sposób widzenia dalekowidza powoduje, że czytany przez niego tekst, sprawia wrażenie szarego i niewyraźnego. W wyniku stosowania podstawowych metod sztuki świadomego widzenia takich jak zasłanianie, słoneczne kąpiele, bujanie, ćwiczenia usprawniające ruchomość wzroku, w sposób pośredni ten stan rzeczy ulega zmianie. Na poprawę tej wady w sposób bezpośredni wpływamy poprzez zastosowanie technik ćwiczenia w pamięci i w wyobraźni. Metoda pracy z “kalendarzami" dalekowidza powinna wyglądać następująco: Wybierz jedną z dużych cyfr, lub liter dużego kalendarza, zamknij oczy i rozluźnij się. Zwróć uwagę na intensywność czerni druku i zauważ, że ten sam kolor, z taką samą intensywnością, został zastosowany przy druku małego “kalendarza", które są widzialne jako szare i niewyraźne. Teraz wyobraź sobie którąś z małych liter, lub cyfr, małego “kalendarza" i postaw na szczycie tej dotychczasowo szarej literki (lub cyferki) czarną kropkę, na dole tego znaku umieść taką samą, a może (jeśli to możliwe) jeszcze czarniejszą kropkę. Przejedź swoim wewnętrznym okiem wyobraźni po tej literce z góry na dół i z dołu do góry kilkakrotnie. Czarne kropki na dole i na górze powinny rozmazywać się po kształcie litery, powodując jej coraz głębsze zaczernienie. Po pewnym czasie mała literka (cyferka) w wyobraźni powinna być wyraźnie widoczna, przekształcić się z szarej i rozmazanej w kontrastujący z białym tłem czarny symbol, przy nie zmienianiu swej wielkości. To ćwiczenie w wyobraźni spróbuj powtórzyć w rzeczywistości z jedną z literek, lub cyfr małego “kalendarza". Być może będziesz widział wyraźnie tylko przez krótki moment, po czym widok cyfry ulegnie ponownemu rozmazaniu. Wtedy powtórz ćwiczenie w pamięci i wyobraźni. Ćwicz 10-20 razy. Następne ćwiczenie jest w pewnym sensie odwrotnością poprzedniego i polega na wyobrażeniu białej przestrzeni, która pozostaje pomiędzy czarno odwzorowanymi formami liter. Spróbuj na chwilę, w wyobraźni skoncentrować się na czerni liter, czy cyferek małego “kalendarza", następnie przerzuć wzrok twojej wyobraźni na białą przestrzeń, która znajduje się wewnątrz litery, czy cyfry, a także zaobserwuj białe tło pomiędzy, oraz pod i ponad literami. Staraj się wyobrazić te białe przestrzenie jako coraz bielsze i coraz jaśniejsze. Bielsze niż mogą być w rzeczywistości. Po krótkiej koncentracji na efekcie pogłębionego dostrzegania bieli tła pomiędzy i

wewnątrz liter, otwórz oczy i kontynuuj ćwiczenie postrzegania białego tła na małym “kalendarzu" pomiędzy, wewnątrz, ponad i pod cyframi, czy literami. Zauważ, czy podczas tego ćwiczenia pogłębiła się automatycznie czerń niejako pomijanych liter i cyfr, oraz czy dostrzegasz kontrast na granicy czarnego druku i białego tła. Ćwiczenia polegające na dostosowywaniu umysłu i oczu do zmiany refrakcji, ogniskowej przy oglądaniu przedmiotów z bliskiej i dalekiej odległości są przydatne i pożyteczne zarówno dla krótko- jak i dla dalekowidzów i zostały opisane w poprzedniej części poświęconej ćwiczeniom na krótkowzroczność. Starczowzroczność, jak wynika z doświadczeń osób stosujących metodę dr Batesa, jest uleczalna i większość osób stosujących tę metodę zanotowało znaczną poprawę jakości widzenia, aż do uzyskania stanu normalnego widzenia. Starczowzroczność, której przejawem jest niemożność wyraźnego i dokładnego widzenia blisko ustawionych przedmiotów, powinna być reedukowana poprzez stosowanie niemalże wszystkich technik sztuki świadomego widzenia, dobieranych według indywidualnych potrzeb i upodobań (oprócz tych na krótkowzroczność). Oprócz technik opisanych powyżej, poprawiających jakość widzenia w przypadku dalekowzroczności, warto w tym przypadku położyć nacisk na ćwiczenia polepszające warunki i możliwości czytania. W warunkach uzyskania (poprzez odpowiednie ćwiczenia) umiejętności osiągnięcia i utrzymania stanu dynamicznego odprężenia zmysłu wzroku, staje się możliwe (początkowo przez krótki okres czasu) rozpoznawanie i czytanie liter bez pomocy okularów. Ponieważ takie czytanie może szybko okazać się męczące, gdy tylko pojawi się napięcie, należy natychmiast przerwać ćwiczenie i wykonać relaks poprzez zasłanianie. Uwaga! Nigdy nie należy wykonywać ćwiczeń w stanach napięcia zmysłu wzroku i zmęczenia. Niezbędnym warunkiem skuteczności ćwiczeń jest wykonywanie ich w stanie dynamicznego odprężenia! Próby czytania tekstu poprzez “wysilanie" wzroku, jego wytężanie i napięcie mogą spowodować nawet pogorszenie się wady. Tak więc podczas prób czytania tekstu bez okularów, należy robić częste przerwy w celu zasłaniania, nasłoneczniania i bujania. Ćwiczenie czytania należy wykonać w następujący sposób: Przeprowadzamy serię ćwiczeń relaksujących narząd wzroku, po czym umieszczamy książkę z drobnym drukiem, w bardzo dobrze oświetlonym miejscu. Patrz na stronę spokojnie, bez najmniejszego wysiłku, równomiernie oddychając i nie zapominając o mruganiu oczyma.

albo przykleić. Dla osób astygmatycznych najlepsze są ćwiczenia z zakresu ćwiczeń poprawiających ruchliwość wzroku. nie próbuj ich jeszcze czytać! Jeżeli w trakcie ćwiczenia jakieś słowo staje się bardziej widoczne. Jeżeli w trakcie tego ćwiczenia litery. można je do czegoś prowizorycznie przymocować. a następnie w dolnych. Wykonaj krótkie zasłanianie. Obok w odległości ok. a następnie w kolejnych rzędach. by były widoczne. patrząc na te dwie oddzielone na odległość granicy ostrego widzenia. wydaje się być jedyną alternatywną drogą prowadzącą do poprawy stanu narządu wzroku. Nie próbuj widzieć liter czy słów. na brzegu stołu) trzy poziome rzędy domina po 8-10 sztuk w rzędzie.Pozwól oczom wędrować wzdłuż białej przestrzeni pomiędzy liniami druku. wymagające zaopatrzenia się w komplet domina o możliwie największym zestawie kostek. które już zostało opisane. dlatego trzeba . Początkowo trzymaj książkę w wyprostowanych rękach i stopniowo ją przybliżaj do odległości ok. wszystkie tak. Promienie świetlne przechodzące przez to zniekształcone środowisko skupiają się w sposób nieprawidłowy. gdy promień krzywizny rogówki nie jest równy we wszystkich południkach. jak to jest możliwe. Następnie oddal się od kostek domina. Ustaw na wysokości wzroku (np. zaś w tym przedziale ćwiczenia z dominem. Stan ten w wielu przypadkach nie jest stały i podlega wahaniom. Oprócz ćwiczenia. jak oddech. Przebiegaj wzrokiem po białych pasach tak jakbyś czytał te linie. po czym tak szybko. Należy pamiętać. odprężenie. 30 cm. Dla astygmatyka nauczenie się sztuki pasywnego i dynamicznego relaksu wzroku i takiego właśnie sposobu widzenia. mruganie. Co pewien czas rób przerwy na zasłanianie i kąpiel słoneczną. czytanki dla dzieci) i starając się zachować sposób widzenia w stanie dynamicznego odprężenia przeczytaj jeden-dwa wersy. lub słowa stały się bardziej widoczne. Okulary usztywniaj ą rogówkę w takim akurat zmienionym stanie w jakim znajdowała się w chwili badania u okulisty. ani żaden inny rodzaj wyczynu. ROZDZIAŁ 12 ASTYGMATYZM Astygmatyzm występuje wtedy. 30 cm postaw luzem dwie kostki. wymawiaj liczby w górnych połówkach pierwszego rzędu domina. po odłożeniu na bok okularów. nie zapominając o podstawowych warunkach. Stopniowo zwiększaj skalę trudności. weź książkę z dużymi literami (np. godne polecenia są następujące techniki. że nie są to zawody sportowe. po czym w górnych i dolnych połówkach na przemian.

Siadamy naprzeciwko w zasięgu naszego widzenia i rozpoczynamy “bujanie" oczami. Być może to ćwiczenie jest śmieszne. zabawne. to na dolne. Oczy swobodnie przesuwają się z jednej kostki domina na drugą. W ten sposób przesuwające się kropki domina tworzą przed oczami mniej lub bardziej nieprzerwaną linię. Po każdym rzędzie wykonaj zasłanianie. rozpoczynamy pionowy ruch kostkami domina. Trzymając kartonik 8-10 cm przed oczami. Następnie robimy to samo z dolnymi połówkami. Trzymając kostki domina w dogodny sposób przed oczami. ale wbrew pozorom wymienione tutaj ćwiczenia pomogły wielu osobom dotkniętym astygmatyzmem. tak aby można było je trzymać i poruszać w powietrzu. policz ilość kropek w 3. karton). Należy spróbować podczas tego ruchu policzyć liczby górnych połówek. tym razem pionowo. W czasie. Zastosuj modyfikacje polegające na spoglądaniu na kostki po przekątnej. 6. 12 kostek domina ustawiamy na krawędzi stołu. przekręć głowę w lewą stronę i na odwrót. od końca do końca. po prostu należy rozluźnić wzrok i poddać się widokowi jaki się sam ukazuje. w odległości 8-10 cm. Trudniejsza wersja tego ćwiczenia wymaga przytwierdzenia rzędów domina do jakiegoś podłoża (np. Jaka jest suma górnych połówek? A jaka dolnych? Teraz popatrz na pierwszą kostkę i spróbuj przypomnieć sobie jakie liczby są na górnych połówkach kostek następnych. A oto jeszcze jedno proste ćwiczenie wpływające na poprawę ruchliwości wzroku. tak upośledzoną u osób astygmatycznych. poruszaj nim poziomo tam i z powrotem w zakresie ruchu 15-20 cm. Pomyłki nie mają istotnego znaczenia. tak szybko jak to jest możliwe z lewej strony rzędu na prawą. praktycznie jest to niemożliwe. 12 kolejnych połówkach domin itd. odpowiednio poruszając głową także w górę i w dół. gdy kartonik z dominem przesuwa się w prawo. oddychamy równo i swobodnie i równie swobodnie mrugamy. może sprawiać wrażenie niepoważnego. najlepiej jest to wykonać w jednym “przejeździe". Przejedź teraz wzrokiem jeszcze trzy razy i . a wrażliwe osoby z poważnym astygmatyzmem przyprawiać o chwilowe nudności. Sprawdź. to na górne połówki. kartonik w górę — głowa w dół. Nie należy starać się dostrzegać pojedynczych kropek. w górę i w dół. ale w rytmie przeciwnym tzn.zachować zrelaksowany umysł i wzrok. lub zawroty głowy. Po jednej-dwóch minutach należy zmienić kierunek na pionowy.

Wykonaj następujące doświadczenia: spróbuj poruszać głową. Podkreśl każdą “szprychę" koła pomarańczowym pisakiem i wypełnij przestrzeń pomiędzy szprychami kolorem żółtym. Co zauważasz? Jeżeli jesteś astygmatykiem stwierdzisz. czy o stopień z matematyki. . Powtórz to samo z dolnymi i górnymi połówkami na raz. można nawet zostawić rysunek czarno-biały. Próbuj patrząc obwieść spojrzeniem wewnętrzne i zewnętrzne koło. LUSTRO DO LECZENIA ASTYGMATYZMU “Lustro" jest niezastąpionym narzędziem pomocnym w leczeniu przypadków astygmatyzmu. Jasne kolory pomagają uaktywnić umysł i stymulują wszystkie meridiany oka. Nie przejmuj się błędnymi wynikami. Zawieś go na oknie na wysokości oczu i odsuń się na taką odległość. ale o twój wzrok. Wykonaj przez minutkę. Zasłaniaj każde z oczu osobno i sprawdź czy jest różnica w widzeniu poszczególnymi oczami. nie chodzi tutaj o pamięć. albo dwie palming. Rysunek nr 3 należy dwukrotnie powiększyć na dobrej jakości kserografie i pokolorować fluoryzującymi pisakami służącymi do podkreślania tekstu. ale my proponujemy użycie koloru jasno żółtego i jasno pomarańczowego. Kolory nie są najważniejsze.sprawdź w pamięci jakie są kolejne liczby w dolnych połówkach kostek patrząc na pierwszą kostkę w rzędzie. Spróbuj pomrugać. Wewnętrzne koło pozostaw białe. albo patrzeć na “lustro" z boku. że linie w niektórych kierunkach wydają się być ciemniejsze niż w innych. Zapamiętaj co widziałeś w każdym z tych przykładów. Spróbuj przejść wzrokiem poza koło. abyś mógł rozróżnić większość linii bez okularów. Teraz rysunek jest podobny do tęczówki. Popatrz teraz na linie blisko środka. albo ziewnąć.

rozluźnienia się i kilku głębszych oddechów. a odległości pomiędzy nimi identyczne. wówczas wszystkie linie powinny być równie czarne. Lustra — w którym wszystkie zmiany. Jeżeli twoje okulary w pełni korygują astygmatyzm. Możesz używać go jako narzędzia działającego na zasadzie sprzężenia zwrotnego. aby ciemniejsze stały się linie pionowe. że linie poziome wydają się być dla ciebie ciemniejsze. Powtarzaj sobie. że staje się ona coraz ciemniejsza i czarniejsza. Możesz także zauważyć. że wewnętrzne koło nie jest idealnie okrągłe. Mrugaj i oddychaj w naturalnym rytmie. Twoim zamiarem jest sprawić. Zacznij od zdjęcia sztucznych soczewek. że jesteś . że przestrzeń pomiędzy liniami zbliżonymi do poziomu jest większa niż odległości pomiędzy pionowymi “szprychami".Diagram do ćwiczenia “lustro". jakie uda ci się uzyskać i jakie nauczysz się wytwarzać będą się natychmiast odbijać. Jeżeli twoje okulary nie korygują prawidłowo astygmatyzmu. Ćwiczenia z “lustrem" Lustro do leczenia astygmatyzmu daje bezpośredni i pełny obraz twojej wady. Znajdź linię. linie poziome powinny wydawać się wyraźniejsze i ciemniejsze od linii pionowych. wówczas nadal niektóre spośród linii będą ciemniejsze od innych. która jest najbledsza i poruszaj okiem powoli i dokładnie w górę i w dół tej linii wyobrażając sobie. Jeżeli jesteś “typowym" astygmatykiem. W niektórych przypadkach można stwierdzić. Powiedzmy. Spróbuj popatrzeć na “lustro" w swoich okularach.

to warto zawiesić kółko w oknie. Oto bardzo dobry przykład ćwiczenia stosowany w przypadku zeza opisany w książce A. często niedostrzegalna wada wzroku. wrażenie odczuwania dynamicznego relaksu może być mylnie zinterpretowane i niewłaściwie zastosowane. “Lustro" astygmatyczne pozwoli ci przekształcić twoje zwyczajowe wzrokowe zniekształcenia w taki sposób. że techniki dynamicznego i pasywnego relaksu mogłyby być źle zastosowane i wykonane. Po pewnym czasie praktyki. zarówno jak chodzi o napięcie zmysłu wzroku. nieznaczne zaburzenie równowagi mięśni oczu może być przyczyną złego samopoczucia. ale że następujące po nich ćwiczenia mogłyby być wykonywane przy nie usuniętym w dostatecznym stopniu napięciu zmysłu wzroku. ROZDZIAŁ 13 ZEZ Dla osób z bardziej skomplikowanymi rodzajami zeza. Wówczas te ćwiczenia nie polepszyły sytuacji praktykującego sztukę świadomego widzenia.zrelaksowan(a)y (oby tak było naprawdę) i wyobrażaj sobie. że będą one pracować z korzyścią dla ciebie. Jeżeli jesteś bliskowzroczny. możesz także sprawdzić rzutem oka za okno. Mała. następnie weź ołówek i trzymaj go . Podkreślić jednakże należy. to znaczy rozbieżność jednego lub obu oczu. Pomocne jest także zawieszenie kółek w pracy. będziesz w stanie sprawić. niezbędna jest pomoc wykwalifikowanego instruktora. Huxley'a “The Art of Seeing": Zrelaksuj się poprzez zakrycie dłońmi oczu. z bólem głowy i nudnościami włącznie. gdyż przy tego rodzaju wadach. Kluczowym zagadnieniem jest zrelaksowanie twoich oczu na tyle na ile potrafisz. że linia staje się coraz to ciemniejsza. nawet w najcięższych przypadkach schorzeń wzroku. że metody i ćwiczenia relaksu zarówno pasywnego jak i dynamicznego są ze wszech miar zalecane. że linia w dowolnie wybranym przez ciebie kierunku jest ciemniejsza od pozostałych ale twoim celem jest uczynienie ich wszystkich równie ciemnymi. w domu. aby uzyskać większy kontrast pomiędzy czernią i fluoryzującymi kolorami twojego “lustra". jak i ogólnego samopoczucia. Nie znaczy to. aby w czasie przerw w pracy można było wykonać serię ćwiczeń i sprawdzić co w rzeczywistości dzieje się z oczami. jaki efekt na twój wzrok ma zabawa z kółkiem. Być może zechcesz rozpocząć to ćwiczenie od masażu twarzy wokół oczu i kilku minut palmingu.

to te dwa obrazy ołówka. tak jak to robimy zazwyczaj — i oczywiście nie przestawać patrzeć na ten oddalony przedmiot. to zjawisko to w ogóle nie da się zaobserwować. trzeba przesuwać szybko uwagę ze szczytu do jego podstawy. na wysokości oczu. Ale tam. należy zamknąć oczy. ale zachowają swoją odległość od siebie. Należy skupić się na ołówku i aby uniknąć wytrzeszczania oczu. ołówek umiejscowiony bliżej oczu będzie sprawiał wrażenie rozdwojonego. tym razem wyobrażając sobie jednak. te dwa ołówki będą wyglądały. Gdy to zostanie już osiągnięte. gdy otworzymy ponownie oczy i spojrzymy jeszcze raz w rzeczywistości na ten oddalony przedmiot. w którym będą mogły zaopatrzyć umysł w środki do widzenia właśnie takiego obrazu. (A jeśli chodzi o silnego zeza. przy czym odległość między tymi dwoma obrazami ołówka powinna zostać trochę zwiększona. aż do czasu. W związku z tym. Dla równolegle ustawionych oczu. to oczy automatycznie zmierzać będą do takiego położenia.na odległość wyciągniętej ręki. Gdy oczy pozostają skupione na tym oddalonym obiekcie. l znowu zamknij oczy i powtórz ten cały proces. że ciągle jeszcze patrzymy na ten oddalony przedmiot. to należy zacząć bujać delikatnie z jednej na drugą stronę głową. Gdy wyraźnie wyobrazimy sobie normalny obraz. Trzymaj go tak bezpośrednio na wysokości nosa po prawej jego stronie w odległości około dziesięciu centymetrów od twarzy. poprzednio widziane w mniejszym odstępie. jakby były oddalone od siebie o około dziesięciu centymetrów. z czubkiem skierowanym w stronę nosa. dystans między dwoma obrazami ołówka okaże się dużo mniejszy.) Gdy te dwa obrazy będą widziane zbyt blisko siebie. Rób to dalej. Należy wykonać to pół tuzina razy. gdzie występuje brak równowagi mięśni. po czym ponownie otwórz oczy i zweryfikuj swoją wyobraźnię. potem spojrzeć ponownie przez szczyt ołówka na jakiś oddalony przedmiot w drugim końcu pokoju. Te dwa obrazy ołówka będą sprawiały teraz wrażenie ruchu w przeciwnym kierunku do ruchu głowy. że ołówki są jeszcze dalej od siebie oddalone. “odpuścić sobie" i wyobrazić. Ćwiczenie to można powtarzać często w przeciągu całego dnia. Po czym przybliżaj ołówek coraz bliżej siebie normalnie mrugając oczami. będą teraz sprawiały wrażenie (oczywiście jeśli twój obraz wyobraźni był czysty i dokładny) dalej od siebie oddalonych. jeśli . to zmień jego pozycję z poziomej na pionową. Kiedy ołówek będzie już blisko twarzy. że będą odpowiadały obrazom rzeczywiście oddalonych obrazów ołówka. spokojnie i regularnie mrugając oczyma i oddychając. gdy obydwa obrazy będą od siebie mniej więcej tak oddalone.

z pewnością dostarczymy naszym oczom i umysłowi odpowiedniego odprężenia: Pierwsza: Na końcu każdego lub co drugiego zdania zamykaj. ROZDZIAŁ 14 CZYTANIE Gdy jesteśmy dotknięci jakąś wadą wzroku. musimy ograniczyć swoją niecierpliwość i intelektualną żarłoczność. dzięki której możemy zrealizować swój cel. lecz odprężenie i rozluźnienie mięśni. aby nieprawidłowo używać oczu i umysłu. powinniśmy ograniczyć naszą niecierpliwość i zachłanność w celu dostarczenia oczom i umysłowi odprężenia. Tak bardzo chcemy przeczytać jak najwięcej w możliwie jak najkrótszym czasie. że podczas czytania bardzo chcemy osiągnąć cel. a którego ich bezustannie pozbawiamy poprzez nawyki niewłaściwego używania. Pierwszą rzeczą. Natychmiastowym rezultatem będzie nie zmęczenie. a przez to osłabiamy nasz wzrok. dążenie do posiadania wytyczonego celu. W związku z tym. Często jest też praktykowane nawet przez kilkanaście godzin dziennie. i że takie usilne dążenie do wytyczonego celu jest tylko samoośmieszaniem się. na sekundę lub dwie. relaks jest jedną z elementarnych zasad. które okażą się o wiele wyraźniejszymi niż były w trakcie czytania. jak już to było wspominane jest niezmiernie trudną czynnością dla naszego wzroku. “Odpuść sobie" i wyobraź ostatnie przeczytane słowo i następujące po nim znaki przestankowe. bez częstego odpoczynku i odprężenia się. którego tak usilnie potrzebują. jakże ludzkie. podczas każdego czytania. ale za to z największym stopniem sprawności intelektualnej. Niewłaściwe funkcjonowanie staje się nawykiem. a długotrwałym następstwem będzie stopniowa poprawa dawno nabytych nawyków nierównowagi mięśni. Czytanie. którym jest odczytanie jak największej ilości jakiegoś pisma w jak najkrótszym czasie i z możliwie najmniejszym stopniem zmęczenia. to szczególnie podczas czytania nachodzą nas silne pokusy. Po ponownym otworzeniu oczu spójrz na to słowo i znaki przestankowe. oczy. Kolejny rozdział prezentuje krótki esej autorstwa cytowanego już A.wprowadzeniem do niego będzie odprężenie poprzez przykrycie oczu dłońmi i towarzyszyć mu będzie swobodne mruganie i regularne oddychanie. Huxley'a dotyczący czytania. dzięki którym moglibyśmy to osiągnąć. Innymi słowy. Następnie. Zainteresowanie tym co czytamy pogłębia nasze. Przyswajając sobie następujące proste zasady. Po tym możesz powrócić do . wyraźne i nie wymagające wysiłku czytanie nie może być niestety osiągnięte. którą powinniśmy uczynić to zdać sobie sprawę. W początkowych etapach reedukacji wzroku. że kompletnie zaniedbujemy prawidłowe i naturalne metody. co może rodzić napięcia w organach wzroku i rzeź to powodować wady tego narządu.

Obserwuj je swym wewnętrznym okiem na płaszczyźnie białego tła. Jeżeli jednak słońca nie ma. jak te. to spoglądaj na jakiś oddalony obiekt za oknem. Ćwiczenie to nie ogranicza się tylko do starszych ludzi z uszkodzonym wzrokiem. Przerwij czasami czytanie. Po dwóch lub trzech powtórzeniach zakryj na chwilę oczy dłońmi i powróć do czytania. przed i w czasie czytania. zakryj oczy dłońmi i możesz kontynuować czytanie. . kto odczuwa trudności przy czytaniu może z korzyścią. Alternatywnie możesz zamknąć oczy. Piąta: Do pomocy lepszego czytania mogą zostać zaangażowane pamięć i wyobraźnia. po czym otwórz oczy i wyobraź sobie. Ktokolwiek. ale powinni oni zdać sobie sprawę z tego. zaś pewne specyficzne “upokorzenie" ich zniecierpliwienia okaże się prawdopodobnie bardzo budujące dla charakterów. że widzisz idealnie takie same kropki intensywnej czerni na tej prawdziwej literze i kilkakrotnie powtórz całe ćwiczenie. Czwarta: Podczas czytania usiądź tak. Trzecia: Jeżeli jest osiągalne światło słoneczne. że przerwy te łatwiej i szybciej doprowadzą ich do celu. “odpuść sobie" i zapamiętaj przeczytaną pojedynczą literę lub całe słowo. Otwórz ponownie oczy. później otwarte i powtórz to jeszcze raz. które sobie poprzednio wyobraziłeś z zamkniętymi oczyma. Jeżeli natomiast czytasz przy świetle dziennym.swego zadania. Następnie wyobraź sobie. wziąć wymyślone pióro i postawić kropki intensywnej czerni na jej szczycie i u jej podstawy. abyś dogodnie mógł widzieć zawieszony na przeciwległej ścianie kalendarz lub jakiś inny dobrze znany arkusz papieru zapisany dużymi literami. aby spojrzeć analitycznie na litery lub cyfry tego kalendarza. Druga: Przerywaj czytanie na końcu każdej lub co drugiej strony na kilka minut. że to tło jest jeszcze bielsze niż było w rzeczywistości. to spraw im taką kąpiel pod silną. używać tej metody. elektryczną lampą. to przed przykryciem oczu dłońmi nastaw je do niego. aby móc zakryć oczy dłońmi. przypomnieć sobie właśnie widzianą literę. Jeszcze raz zamknij oczy i powtórz to ponownie. Od czasu do czasu odrywaj wzrok od swojej książki. dzięki którym dalekowidzowie mogli poprawić swój wzrok podczas czytania poprzez swobodne patrzenie na mikroskopijny druk — przede wszystkim na białe przestrzenie między kolejnymi wierszami. wpierw zamknięte. Przesuwaj teraz uwagę z kropki na kropkę pół tuzina razy. Szósta: w rozdziale poświęconym dalekowzroczności podano kilka sposobów. Chciwym łowcom sukcesu z pewnością będzie się to wydawało na j nieznośni ej szą przeszkodą i niewygodą. spójrz na biel wokół i w środku tych liter i spróbuj widzieć je tak białym. lub na jej prawym i lewym boku.

polegająca na szybkich ruchach oczu po białych przestrzeniach pomiędzy wierszami. W celu zlikwidowania tych przeszkód należy w trakcie czytania pieczołowicie przestrzegać następujących prostych zasad: Pierwsza: Nie wytrzeszczaj oczu i nie trzymaj sztywno i przez długi czas bez ruchu powiek. głęboko i rytmicznie. Utrzymuj nieprzerwany ruch oczu i uwagi. Odmiennie do marszczenia brwi przymykanie powiek ma swój sens. może sprawić wrażenie czegoś niepokojącego. największymi wrogami są napięcia. Potem zamknij na moment oczy “odpuść sobie wszystko" i umyślnie pogłaszcz brwi. niż gdy patrzy się na nie. nawyk marszczenia brwi zniknie. Litery i słowa będą widziane o wiele łatwiej. gdy znajdują się. dochodzących do oczu z nie obserwowanej części czytanej . nieprawidłowo pokierowana uwaga i wytrzeszczanie oczu. w locie. tak powiedziawszy. są też łatwiej odbierane jako przerwy w jednolicie białym tle. Ale jego odejście może zostać jeszcze przyspieszone. a w ten sposób wprowadzisz do gry centralną fik-sację. gdy pozwolisz oczom na nieprzerwane przebieganie w tą i z powrotem wzdłuż białej przestrzeni pod linią druku. jak na rzeczy istniejące tylko dla samych siebie i wymagające w dodatku odszyfrowania. że to w niemałym stopniu przyczyniło się do wyraźnego i nie wymagającego wysiłku czytania. Wyrazy i litery będą tak dostrzegane. Najlepiej ci się powiedzie. Czwarta: Nie przymykaj powiek podczas czytania. Często mrugaj i oddychaj łagodnie.Tyle o tych prostych technikach odprężania. Na początku technika czytania. Lecz po krótkim czasie stwierdzimy. Druga: Nie wytrzeszczaj oczu i nie staraj się równie dobrze widzieć wszystkich części całej linii lub frazy. poprzez częste akty rozmyślnego powstrzymywania się od niego. który aktualnie jest odczytywany. W środku czytania. tak jak i we wszystkich innych sytuacjach widzenia. Trzecia: Podczas czytania nie marszcz brwi. jakby były między krótkimi następującymi po sobie przesunięciami wzroku. Rozważmy teraz odpowiedni sposób samego aktu czytania. Tutaj. którymi każda sesja z książką powinna być rozpoczynana i przerywana. Z osiągnięciem dynamicznego odprężenia i prawidłowego funkcjonowanią mięśni. Marszczenie brwi jest oznaką nerwowego napięcia mięśni w obrębie oczu i nieprawidłowo skierowanej uwagi wraz z wysiłkiem poświęconym widzeniu. skoncentruj się raptownie na czole i przyłap mięśnie twarzy na tym zabronionym triku. a psychiczne i fizyczne napięcie usunięte. niż gdy pozostają unieruchomione przez niewzruszone gapienie się. Poprzez przymykanie powiek ograniczamy wielkość naturalnego pola widzenia i w ten sposób pozbawiamy się niektórych z wywołanych bodźców (i części rozproszonego światła).

aby przykryć. Ale zwężenie szczeliny między powiekami wymaga ciągłego skurczu mięśni. ale za to natychmiastowe polepszenie trzeba będzie zapłacić w przyszłości — podniesionym napięciem.strony. połóż czarny papier na otwartej stronie książki. dolną krawędzią otworu. przez którą trudne jest wyraźne widzenie. Skurcz ten zwiększa napięcie wkoło oczu i odbija się wzmożeniem napięć psychologicznych w umyśle. przesuwanego od góry tego otworu. rozpraszają światło w rodzaj świetlnej mgły. nie będzie niestety wystarczające. musimy likwidować je w samym źródle — na drukowanej stronie. Można to osiągnąć za pomocą paska czarnego papieru. Większość osób z wadami wzroku czyta przez wąską szparkę między rzęsami. zmęczeniem i postępującym. tak że przez zwykłą samoobronę musielibyśmy powrócić do naszych starych i złych nawyków. istnieje jednak bardzo prosta mechaniczna metoda. Na szczęście. Gdy dojdziesz już do końca jednego wiersza przesuń otwór w dół do następnego i tak dalej. u których występuje zmętnienie rogówki lub innych. W środku kartki wytnij otwór trochę dłuższy od przeciętnego wiersza i wystarczająco szeroki. Nieprzejrzysto-ści takie powstają w analogiczny sposób do parujących cząsteczek wody zawieszonych w powietrzu jesiennego poranka. Zamiast likwidować braki skupienia i niepotrzebne oświetlenie w odbiorniku tzn. Wszystko co do tego potrzebujemy. że duża część oświetlonego pola widzenia zostaje zredukowana. w oku. aż do momentu. w normalnych przypadkach. jest bardzo istotne znalezienie jakiejś metody korygującej tą niepożądaną tendencję. Świadome odprężenie powiek. połowę przeciętnej wielkości strony książki. powiedzmy. gdy osiągniemy oczekiwaną szerokość. czarnego papieru. Częściowe przymknięcie powiek sprawia. Weź wystarczającą ilość czarnego papieru. ale tendencja ta jest szczególnie zauważana wśród tych. tak aby pozostawały nienapięte i otwarte na swą normalną szerokość. W tym też miejscu przymocujemy ten pasek spinaczami biurowymi). to arkusz grubego. komu . przejrzystych tkanek oka. linijka i ostry nóż. dzięki której można osiągnąć ten sam efekt co przy przymkniętych powiekach. aby pomieścił w sobie dwa wiersze (szerokość tego otworu może być dostosowana do indywidualnych życzeń i do różnych rozmiarów liter. Prawdopodobnie wzrok będzie przez to jeszcze gorszy niż był w przeszłości. poniżej aktualnie czytanego wiersza. Dlatego też. Ten absurdalnie prosty pomysł okaże się z pewnością pomocny każdemu. dalszym osłabieniem zdolności widzenia. Gdy wszystko zostało już przygotowane. a w ten sposób zostaje jednocześnie zredukowana gęstość mgły spowodowana rozproszeniem światła. Patrzenie spomiędzy wpółprzymkniętych powiek jest niewątpliwie sposobem na natychmiastowe polepszenie wzroku. mniej więcej trzy milimetry.

a czytanie z jego pomocą będzie na początku prawdopodobnie raczej irytujące. a szybkie przesuwanie wzroku wewnątrz tej ograniczonej przestrzeni wprowadzi do gry fo-vea. Cząsteczki kurzu rozpędzone w polu elekrostatycznym monitora. którzy cierpią na nieprzejrzystość rogówki lub innej tkanki oka. niż dwa centymetry otworu. ROZDZIAŁ 15 NIE TRAĆ OCZU PRZY KOMPUTERZE Rozdział ten jest kierowany głównie do osób. Aby tę niedogodność ograniczyć do minimum. Nie powinno sprawić większych trudności podjęcie na krótki czas jakiegoś przykrego zadania. Tym. Ten mały otworek powinien być w miarę szybko przesuwany z jednego na kolejne słowo wzdłuż jednej linii. Otwór taki pozwoli osobie z niego korzystającej widzieć tylko tyle z danej linii. Wyraźna krawędź czarnego papieru działa. tym bardziej jeśli się myśli. że dzięki niemu będzie możliwe nabycie pozytywnych nawyków funkcjonowania wzroku. etc. gdy powieki zostaną całkowicie otwarte i odprężone. Taka praca bardzo męczy wzrok. o której przed chwilą mówiłem. po której spokojnie i głęboko przejeżdżać mogą oczy. jaki jeszcze nigdy mu się nie przydarzył. monitory. W ten sposób pobudzony zostanie centralny obszar siatkówki i doprowadzony do takiego funkcjonowania. jak pewnego rodzaju szyna. zadanie fantazyjnego widzenia białych przestrzeni pomiędzy wierszami bielszymi niż są w rzeczywistości zostanie ułatwione. W szczególnych przypadkach nawyk próbowania jednoczesnego zobaczenia zbyt dużej ilości tekstu można błyskawicznie skorygować poprzez używanie nie dłuższego. Ponadto.czytanie sprawi jakąkolwiek trudność. Szkodliwe czynniki A oto uproszczona lista szkodliwych czynników: 1. 2. Czytanie przez otwór ułatwi metodę stosowaną przeciwko wytrzeszczaniu oczu. które godzinami patrzą w ekrany komputerów. zmieniaj kolejno otwór z długiego na krótki. Skupianie wzroku ciągle na tej samej odległości. polegającą na szybkim przesuwaniu w tą i z powrotem naszego wzroku po białej przestrzeni bezpośrednio pod linią druku. gdy te białe przestrzenie będą obserwowane (następnie zapamiętane) wspólnie z tworzącą kontrast czarną ramką. gdy podejmowano próby jednoczesnego widzenia całych fraz i wersetów z taką samą wyrazistością. podwoi to wyrazistość odczytywanego tekstu — i to wtedy. . ile może zostać przyjęte przez macula lutea. warto więc wiedzieć jak wynikające stąd zagrożenia można zmniejszyć. Promieniowanie monitora. 3.

niekiedy pomaga zmiana rozdzielczości (jeśli pracujemy w trybie graficznym). Naładowane cząsteczki kurzu ulegają przyspieszeniu w polu elektrostatycznym monitora i uderzają w oko. Firmy produkujące oprogramowanie wymyślają coraz to nowe rozwiązania plastyczne. Drgania obrazu. Ad. Promieniowanie to można osłabić ekranami ochronnymi. Ad. Powinna się zsunąć pod własnym ciężarem. Nie idzie tylko o wyraźne drgania. . Monitory nowej generacji charakteryzują się bardzo niskim poziomem szkodliwego promieniowania. Możemy łatwo poznać czy nasz komputer posiada monitor stanowiący zagrożenie pod tym względem. których na pozór nie widzimy. 5. to nie jest dobrze. Jeżeli przylgnie ona do jego powierzchni. Ad. ale nie jest dla wzroku całkiem naturalne. Nie wyczerpuje to całej listy. a to z kolei podnosi poziom promieniowania.. kortykosteroidy. Można temu stosunkowo prosto zaradzić wykonując co jakiś czas. penicyliny. W rezultacie oko jest bombardowane tysiącami drobinek kurzu. Szczególnie dokuczliwie promieniują monitory starego typu. któreś z opisanych wcześniej ćwiczeń. Wystarczy zbliżyć do ekranu kartkę papieru. Ad. Wymienione zagrożenia można nazwać bezpośrednimi.. Radą na to jest stosowanie uziemianych ekranów ochronnych. Dodatkowe ćwiczenia dla pracujących przy komputerach umieszczono na końcu książki. ale trzeba wspomnieć o jeszcze jednym problemie. Niekorzystne relacje świetlne. sulfonamidy. etc. bo czas nagli. które wywołują uczulenie na światło: pochodne tiazydu. olejki syntetyczne. Niestabilność obrazu bardzo szybko daje się we znaki. Wszystko to służy łatwiejszemu skupianiu uwagi na ekranie. które mają przyciągnąć wzrok — wciągnąć siedzącego przed komputerem w wirtualną przestrzeń na płaszczyźnie. barwniki. 4. 2. Szczególnie polecane są wszystkie ćwiczenia odprężające i poprawiające ruchliwość wzroku opisane w rozdziałach 68. Jeżeli monitor umieszczony jest na tle jasnego okna to musimy go mocno rozjaśnić. środki znieczulające miejscowo. estrogeny. Istnieją też leki. których skutki uboczne uwidaczniają się jako stany uczuleniowe powiek i spojówek. salicylany.4. Otóż praca przy komputerze nie uchodzi za ciężką. 3.. cyklaminiany. 5. tetracykliny. ale także o te. sulfonamidy. Ad. Przy nowszych monitorach taki ochronny ekran nie jest już potrzebny. Radą na to jest dobra karta graficzna i dobry monitor.. Takimi lekami są: epinefryna. pracujemy często nawet wtedy. Ale w tym okresie zażywamy często leki. ale zahacza o grupę często używanych środków. 1. kiedy chorujemy: bo nie ma nas kto zastąpić.

ale niektórych niestety nie potrafimy odwrócić. Krople zastąpiły wysiłek organizmu. przerywników graficznych. Pan Nowaic pracuje w telewizji. Krople do uczu zażywane przez dłuższy czas skutecznie wyjałowiły środowisko i w miejsce bakterii. jest grafikiem komputerowym. Nasilają one bowiem różne przemiany fizykochemiczne. wręcz banalnym — nieprawdaż? Dlaczego w takim razie większość osób odwołuje się do terapii zastępującej miast regulacyjnej? Dwa podejścia do terapii A teraz przykład “z życia wzięty". Okulista stwierdził niewielką krótkowzroczność i przepisał okulary. dopóki organizm jest w stanie zachować równowagę w tym obszarze. aby nie przeciążać wzroku. Pomogło na pewien czas i to radykalnie. zależy to od naszych predyspozycji. Sezon grypowy. albo grzyby. doskwierało uczucie piasku pod powiekami. Pan Nowak wybrał drogę terapii zastępującej. Tymczasem Nowak zareagował jak przy infekcji. Pogorszyła się ostrość widzenia. niektórym możemy zapobiegać dbając o odpowiednie składniki w pożywieniu. Wydaje się to naturalnym myśleniem. Zaczęło się dosyć typowo. niekorzystna. Jakoś przetrwał przeziębienie — pomogła aspiryna i mocna kawa. Warto jednak podejść do tej problematyki w następujący sposób: wszystkie te szkodliwości nie dają o sobie znać. Jakie mogą być konsekwencje przeciążania wzroku przy komputerze? Różne. Ustaliła się nowa równowaga.. Nowak został praktycznie sam i spędził kilkadziesiąt godzin w pracy. Dopiero kiedy mechanizmy adaptacyjne są niewystarczające. które mogą prowadzić do uszkodzenia komórek oka. że wszystkie te wymienione szkodliwe czynniki przyspieszają proces starzenia się wzroku. biochemiczne.. Jego praca polega na przygotowywaniu różnego rodzaju “zajawek". odczuwamy rozmaite dolegliwości. tam siedlisko od urodzenia2 pojawiły się inne bakterie. trzeba było obciąć końcówkę. a wszystko to na określoną porę — “na wczoraj". że była to reakcja uczuleniowa na aspirynę i światło monitora. więc ktoś mu podrzucił krople. A przecież wszystkie te dokuczliwe objawy były informacją. ale po kilku tygodniach krople przestały pomagać. Sulph. które miały •'Istnieje też możliwość.coś. część obsady studia rozchorowała się na dobre.Musimy sobie zdać sprawę z tego. denerwowały zaczerwienione brzegi powiek. Uruchomione zostały mechanizmy naprawcze. takie kapsułki. . Co prawda oczy miał jak królik. przekrwienie wzmagało metabolizm1. Od pewnego czasu dokuczały mu oczy. Część tych zmian jest odwracalna. że przeciążył wzrok.

albo chemioterapia. Do tych metod zaliczyć można leczenie dietą. które “popychają" organizm w tę samą stronę. Jeżeli idzie o fitoterapię to w zależności od sposobu stosowania ziół. wręcz przeciwnie. pchnąć go we właściwym kierunku. *Gdyby pan Nowak zaraz po tym długim dyżurze wyjechał na dwutygodniowy urlop prawdopodobnie zmiany chorobowe nie zdążyłyby się utrwalić. klimatoterapię. ich zadaniem jest pobudzić oraganizm. który u zdrowej osoby wywołuje objawy podobne tym. Niektórzy może wiedzą o tym. Tym samym nie wywołuje skutków ubocznych5. niespecyficznych metod regulacyjnych. że dobór środków jest specyficzny dla rodzaju zaburzenia. gdzie jest “właściwy kierunek" to źle dobrany środek po prostu nie zadziała. Traktujemy organizm jako autorytet w swoich sprawach. która przekłada się na bardzo skomplikowany ciąg reakcji i bodźców. jest to prawdopodobnie najszybszy sposób przywrócenia równowagi. że znajdzie siły na zwalczenie procesu chorobowego. szczególną uwagę zwracając na czynniki. pathos = cierpienie. Otóż zastosować takie bodźce. W homeopatii określa się to mianem modalności. Otóż choremu podaje się taki środek. Środki homeopatyczne nie działają bezpośrednio na czynnik chorobotwórczy. Ponieważ organizm sam wie. Wraz z mlekiem matki noworodek otrzymuje informację o tych bakteriach. zmiana trybu życia4. To i owo o homeopatii Homeopatia zaliczana jest do metod regulacyjnych. balneoterapię. Idea jest następująca. Rolę takiej nieswoistej terapii regulacyjnej bardzo często może odegrać. To bardzo dobrze określa sposób postępowania. w których pobudza się cały organizm licząc na to. Takich bodźców dostarcza metoda homeopatyczna. które nasilają lub osłabiają objawy.Na czym polega podejście regulacyjne. Jeżeli pojawiają się jakieś objawy. Przy doborze środka homeopatycznego ważne jest aby rzeczywiście był podobny. zalecona przez lekarza. nie stanowią one dlań zagrożenia. Niekiedy granica pomiędzy metodami regulacyjnymi a zastępującymi bywa bardzo płynna. Dlatego trzeba uważnie zanalizować swoje odczucia. jakie obserwujemy u chorego. aby szybciej mógł pokonać potrzebną drogę3. Co należy więc zrobić. zaledwie zarys idei. że dziecko po urodzeniu kładzie się matce na brzuchu — pozwala to miedzy innymi na skolonizowanie skóry noworodka przez bakterie mające siedlisko na skórze matki. itp. Ale wróćmy do homeopatii — nazwa tej metody leczenia pochodzi od greckich słów Homoios = podobny. może to być terapia regulacyjna. Samo pojęcie równowagi (homeostazy) jest bardzo złożone. Odróżnia to home-opatię od innych. Niekiedy jedna taka modalność pozwala wybrać odpowiedni środek z trzech na 2 . Wyróżnia się jednak tym. 3 Oczywiście jest to bardzo grube uproszczenie. Jej środki mają za zadanie pobudzić organizm.

W ten sposób prowadzi się zresztą homeopatyczne badania leków i gromadzi wiedzę zawartą w opisach działania środków homeopatycznych. acetylocholina odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu fizjologicznej wilgotności błon śluzowych. aby tak chorować. E. witaminy C. Trzeba także pamiętać o tym. źrenice miała rozszerzone.. zaczerwienienie spojówek. wcale nie musi pracować przy komputerze. przeciąg. Coś jeść musimy W pożywieniu nie powinno brakować choliny. Naturalne antyutleniacze to witaminy C. a wszystko zaczęło się “wczoraj po południu".pozór odpowiednich. następnie analizuje się objawy jakie się u nich pojawiają. stosuje się go w leczeniu. kiedy dla ochłodzenia atmosfery w pracy kilkakrotnie otworzyła okno. Ochotnicy zażywają środek nie wiedząc o nim nic. Jeżeli kogoś dopadła choroba. Nadwrażliwość na światło.. być może to prawda. Objawy powyższe znajdziemy w opisie środka Belladonna i rzeczywiście kilka dawek Belladonna D6 wyeliminowało chorobę w ciągu dwóch dni. Przede wszystkim profilaktyka Chińskim medykom płacono. że będzie regularnie otwierać okno. Oczywiście ktoś może powiedzieć. informatycy mają oczy jak wszyscy. gwałtowne pojawienie się objawów. które wspomagają naturalne enzymy komórkowe w walce z wolnymi rodnikami. substancji. które cofają się natychmiast po odstawieniu środka. A. i witamin B — czyli substancji. jakby wypełnione krwią. Na podstawie tych objawów. kiedy wszyscy byli zdrowi. procesy zapamiętywania. Lekarz prowadzi przecież interes oparty na istnieniu chorych. A że choruje podobnie — cóż. Oprócz wpływu na koncentrację. często niemierzalne analitycznie. nie był chętny do płacenia. Jeżeli byśmy jednak taki środek zażywali wiele tygodni mogłyby się pojawić niektóre objawy charakterystyczne dla danego środka. samej witaminy A zwanej retinolem i prowitaminy zwanej B-karotenem. oczy suche. zaobserwowała u siebie natępujące objawy: nie mogła wręcz znieść światła monitora. W nowoczesnym społe-czeńswie oczywiście takie “absurdalne" pomysły są niedopuszczalne. Karoten jest przetwarzany w aktywną witaminę w miarę 5 . Wystarczy. Tego typu badań nie należy się obawiać ponieważ w homeopatii stosuje się bardzo duże rozcieńczenia wyjściowych substancji. spojówki jasnoczerwone. Ta ostatnia występuje właściwie w dwóch formach. ale będzie jej się to zdarzać częściej niż innym — jeżeli przeciąża wzrok. że procesy starzenia się komórek są przyspieszane jeżeli brakuje naturalnych antyutleniaczy. Wszystkie wymienione objawy przyczyniły się do wyboru środka. palące. Cóż. przeszkadzało jej bardzo światło świetlówek. lecytyny. od których zależy synteza acetylo-choliny. że pani M. wysuszenie śluzówek. Pani M.

Granulki te. wątroba cielęca. jogurt.. sklepach Herba-polu. Istotnym źródłem witaminy C są także ziemniaki. Wiele osób zażywa witaminę C w tabletkach. Odpowiednie proporcje to łyżka ziół na szklankę wody. torebek. melonach. dzikiej róży. Jakie zioła warto tu wziąć pod uwagę? Przede wszystkim ziele świetlika i koszyczki rumianku pospolitego. Cholina — źródłem choliny są kiełki pszenicy. W jaki sposób sporządzamy napar — najprościej jest zalać zioła wrzątkiem w termosie. Niekiedy dostępne są w postaci tzw. aby były przestrzegane. czarnej porzeczki. gorący i aromatyczny. Witaminy B — bogatym ich źródłem są drożdże piwne. Zioła te można łatwo zakupić w aptekach. Witamina B^ jest syntetyzowana przez mikroorganizmy. pestki słonecznika. kiełki pszenicy. np. Jeżeli jednak nie mamy ochoty się tym zajmować z różnych powodów. łagodzą podrażnienia.. Niektóre rośliny mogą działać ochronnie na wzrok — zmniejszają przykre dolegliwości. Zajmuje się tym dietetyka.. Inne sposoby przygotowywania są z reguły zbyt absorbujące. soja. pełnoziarniste pieczywo. brokułach. Profilaktyka ziołowa i homeopatyczna i. orzechy włoskie. W takim jednak przypadku jest to źródło samej tylko wyizolowanej witaminy. to sacharoza nasączona odpowiednim środkiem. Witamina E — dobrym źródłem tej witaminy są migdały. odczekać minutę i zakryć termos. morelach. produktach mlecznych. kiwi. pestki słonecznika. Sprzedaje się je w postaci kropli — taka ciecz zawiera około 40% alkoholu etylowego — dostępne są także w postaci granulek. Poniżej zestawiono niektóre najważniejsze substancje z ich najbogatszymi źródłami.. więc niewielki jego nadmiar nie jest szkodliwy. działają przeciwza-palnie. B-karoten znajduje się w marchwi. Witamina C — jej źródłem są przede wszystkim owoce. orzeszki ziemne. to najlepszym wyjściem wydaje się “suplementacja". fixów. pełnoziarniste pieczywo. może się znajdować w serze. Jeżeli idzie o środki homeopatyczne to w profilaktyce sprawdzają się się następujące środki Ruta D6 i Euphrasia D6. Kompres z wacika nasączonego odpowiednim naparem może sprawić naszym oczom wielką ulgę. rybach i jajkach. Ale musi to być robione “z głową"6. a sam też odgrywa rolę wygaszacza wolnych rodników. ale nie ma tu miejsca na ich opis. których nie może braknąć w pożywieniu jest znacznie więcej. Substancji. owoce cytrusowe. laskowe i ziemne. Zwykle wystarcza zażywać po 10 kropli w odrobinie . dynii.potrzeby. które ułatwiają robienie naparów. Po około pół godzinie napar jest gotowy.

firma FOREVER LIVING PRODUCTS. który z tych środków najbardziej nam odpowiada. Co do granulek zażywa się zwykle po 5. Nie trzeba zażywać ich ciągle. jeżeli w oku tkwi jakieś obce ciało nie powinniśmy odwlekać wizyty u lekarza. obrzęknięte i wrażliwe na zimne powietrze. dopóki się same nie rozpuszczą7. Niektórzy homeopaci uważają ten sposób za szybszy. przetrzymując pod językiem Cały system uzupełniania pożywienia o niezbędne. ani przyjemne. które “bardzo pomogły koleżance". a potem schować w szufladzie biurka. lub odwaru z nasion kopru włoskiego. Oczywiście zażywamy je także na “pusty żołądek". W każdym razie nie należy sobie wkraplać do oczu kropli. 7 6 ROZDZIAŁ 16 LECZENIE ZAPALENIA SPOJÓWEK Niektóre środki homeopatyczne Samoleczenie ma swoje granice. która za pomocą sieci bezpośrednich dystrybutorów rozprowadza miedzy innymi przetwory z Aloe barbadensis — leczniczej odmiany aloesu. • zimny okład (nawet z samej wody) zmniejsza chwilowo ból. Granulki te są stosunkowo duże. Niekiedy bardzo skuteczne są kąpiele oczu. przeciążeniem oczu. me jest to ani pożyteczne. tzn. na pusty żołądek. najlepiej około pół godziny przed jedzeniem. Zanurzamy twarz w wodzie i kilkakrotnie otwieramy i zamykamy oczy. Aconitum napellus Stosuje się przy chorobach wywołanych zimnym ale suchym wiatrem.wody. rumianku. Najważniejsze objawy to: • gwałtowne pojawienie się objawów. • bóle oczu (piekące i uciskowe) — nasilają się przy poruszaniu okiem. Wykonanie ich jest proste — trzeba mieć tylko czystą wodę. aby był pod ręką. • powieki stwardniałe. niegazowana) to możemy wkropić sobie bezpośrednio na język 6-10 kropli. niekiedy podrażnieniem mechanicznym. a rzadko występujące substancje opracowała np. • częste mruganie. • suche. Nie stosować ich do wkraplama do oczu. . Zamiast czystej wody możemy używać wody z dodatkiem naparu ze świetlika. która pozwala odmierzyć odpowiednią jednorazową dawkę. Granulki innych firm mają zwykle zakrętkę-dozownik. Dotyczy to granulek firmy Boiron. wystarczy w okresach nasilonej pracy i spowodowanego tym zmęczenia oczu. Jeżeli nie mamy (powinna to być zwykła woda. bo środek wchłaniany jest już w jamie ustnej. doustnie dwa razy dziennie. Najlepiej wypraktykować. jeżeli w ciągu kilku dni nie nastąpi zdecydowana poprawa. gorące i zaczerwienione spojówki.

niekiedy lekki wytrzeszcz. tętno. 21. przez 3-5 dni. • początkowa suchość może się przerodzić w obfity łzotok. twarde Dobrym wprowadzeniem do homeopatycznego leczenia grypy jest książka “Homeopatyczne leczenie chorób przeziebieniowych". nadmiarem światła słonecznego (np. • silne zaczerwienienie. • początek choroby często około 15. Charakterystyczny jest wtedy niepokój. jazdą na nartach w wysokich górach. lub wieczorem (ok. W takich przypadkach stosujemy go podobnie jak przy zapaleniu spojówek. • wrażliwość na światło i dotyk. Zwykle pojawienie się potu sprawia ulgę. Apis mellifica Przyczyną może być uczulenie jak również infekcje. Z reguły poprawa jest szybko widoczna. zaczerwieniona i spocona twarz oraz wysuszone śluzówki. to na ogół nocą. Dawkowanie: zwykle 5 x dziennie po 10 kropli (D6) lub po 5 granulek (CHS). Najważniejsze objawy: • bardzo szybkie wystąpienie objawów. • rozszerzone źrenice. duże pragnienie i szybkie. Niekiedy stan zapalny może pojawić się bardzo szybko. Aconitum stosujemy w potencji D6 (10 kropli) lub CHS (5 granulek). wysoka gorączka przy suchej na ogół skórze. W takich przypadkach charakterystyczna jest wahającą się wysoka gorączka.• jeżeli pojawiają się łzy. umyciem włosów lub ścięciem ich na krótko. Najważniejsze objawy: • znaczne obrzęki (tak spojówek. Belladonna podobnie jak Aconitum jest stosowana w chorobach przeziębieniowych. • bóle palące. pięć razy dziennie. kłujące. 1 . promieniowaniem UV. przez okres trzech do pięciu dni. przeciągiem. niekiedy sprawiają wrażenie wyładowania. • silna nadwrażliwość na sztuczne światło. Jest to także jeden z najczęściej stosowanych środków w początkowym okresie grypy1. Dawkowanie podobne jak w przypadku zapalenia spojówek. Atropa Belladonna Stosuje się przy chorobie wywołanej głównie wilgotnym zimnym wiatrem. jak i powiek).). • silnie zaczerwienione spojówki. bez odpowiednich okularów). • bóle palące.

Zasadnicze objawy: • łzotok z wrażeniem suchości zwiększający się na świeżym powietrzu. działa głęboko. infekcje. przemoczenie. • z czasem wydzielina z oczu może stać się ropna. Jeżeli dodatkowo pokrywają się objawy natury ogólnej lepiej może zadziałać wyższa potencja np. jak i przewlekłych. Jest to środek stosowany także w katarze siennym czy zapaleniu zatok czołowych. CH9. Dawkowanie: Euphrasia stosowana jest przeważnie 3-5 x dziennie po dziesięć kropli (D6) lub 5 granulek (CH9). • nadwrażliwość na światło. Rhus toxicodcndron Przyczyną choroby na ogół jest wilgotne zimno. • objawy nasilają się w cieple. warto dlatego zwrócić uwagę na to. poprawa w chłodzie. powikłania po niektórych chorobach wirusowych. Środek stosowany profilaktycznie. Euphrasia officinalis Bodajże najczęściej stosowany środek. przeciążenie. D12. łatwo zmieniają nastroje. Najważniejsze objawy: • wrażliwość na światło nasilająca się w miarę upływu dnia. przez okres kilku do kilkunastu dni. przez kilka dni lub dłużej. nie znoszą przegrzanych. dusznych pomieszczeń. • bóle uciskowe. swędzące. Pulsatilla pratensis Przyczyną choroby może być uczulenie. Przyczyną może być przeciążenie. • uczucie piasku pod powiekami. • wrażenie piasku w oczach — nasilające się w cieple. niekiedy piekące — nasilające się wieczorem. zmuszają do mrugania.• obfity łzotok. przemęczenie. Dawkowanie 3x dziennie po 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). a wtedy rano oczy są sklejone wydzieliną. alergia. łzy są ostre i drażniące. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). także infekcje. • powieki obrzęknięte. palące. • spojówki lekko obrzęknięte i zaczerwienione. . Stosuje się go w stanach ostrych. Częściej stosuje się go u kobiet. że osoby podatne na leczenie tym środkiem na ogół lepiej czują się na świeżym powietrzu. • obfity łzotok. CH15. ulgę przynosi pocieranie powiek. • źrenice przeważnie zwężone. Pulsatilla jest środkiem stosowanym w wielu schorzeniach.

nasilają się w ruchu. że istnieją granice samo-leczenia. przez tydzień. Bóle mają charakter piekący i nasilają się przy poruszaniu oczami. Zwykle obserwuje się łzotok przy wrażeniu suchości oczu nasilającym się rano i wieczorem. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). Trzeba jednak mieć świadomość. Niekiedy ból zdaje się promieniować do zębów. dwa. • ból piekący. przez kilka. Z wielu ziół leczących stany zapalne spojówek wybraliśmy kilka — kierując się ich . Główne objawy to: • uczucie bolesnego przemęczenia wzroku. • spojówki zaczerwienione. Kiedy choroba ma charakter nawrotowy najlepszym rozwiązaniem wydaje się konsultacja z homeopatą. Ruta graveolens Środek ten wskazany jest po przemęczeniu wzroku. które mogą być skuteczne w leczeniu zapaleń spojówek. Staphysagria jako środek profilaktyczny u osób ze skłonnościami do jęczmienia stosowana jest zwykle w wysokich potencjach (CH30). często ropna wydzielina — obfite i bardzo drażniące — powieki bolą jak pokaleczone. Środek bywa także skuteczny przy doleczeniu mechanicznych podrażnień oka. Jeżeli nie ma wyraźnej poprawy w ciągu 3-4 dni lub jeżeli przyczyną jest uraz. Najlepiej zaraz po przebudzeniu się i przed snem. np. ciepły okład. jak i zapobiega nawrotom choroby. • pryszczyki i owrzodzenia na spojówkach. przy sztucznym świetle. Staphysagria Środek jest bardzo skuteczny w przypadku jęczmienia. • łzotok. Profilaktycznie: w okresach nasilenia pracy. Niektóre zioła Jest cały szereg ziół. nasila się przy natężaniu wzroku. Często pomaga przy gradówkach. kilkanaście dni. • rano oczy sklejone. przez kilka dni. • bóle oczu palące. Likwiduje zarówno stan zapalny towarzyszący jęczmieniowi.Najważniejsze objawy: • światłowstręt. trzy razy dziennie. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). • ulgę przynosi ciepło. stwardnieniach brzegów powiek. Dawkowanie: 2x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH7). trzeba się niezwłocznie udać do specjalisty.

Do sporządzenia odwaru trzeba wziąć l łyżkę kwiatów na szklankę wody. Sposób przygotowywania odwaru jest podobny. 2 Trzeba jednak zwrócić uwagę na to. Bardzo często stosuje się napar z kwiatów rumianku pospolitego. Stosujemy go głównie do okładów. zalewając łyżeczkę kwiatów szklanką wrzącej wody i odstawiając na kwadrans pod przykryciem. Można go stosować do kompresów lub przemywań — zużyć w ciągu dnia3. widząc go dokładnie i ostro na tle pozostałego niewyraźnie postrzeganego pola widzenia. Po pięciu minutach odstawiamy odwar na kwadrans i przecedzamy. pod przykryciem. Już nazwa rośliny wskazuje na jej działanie. Możemy stosować napar sporządzony z łyżki ziół zalanych w termosie szklanką wrzątku.skutecznością i dostępnością. a jego działanie lecznicze jest wręcz zadziwiające2. Odwar ten ma także działanie przeciwbólowe. jak i do kompresów. Innym cennym środkiem jest kwiat bzu czarnego. jak dla liści babki. Jednym z najskuteczniejszych środków jest miąższ ze świeżego liścia aloesu. Babka szerokolistna ma nieco słabsze działanie. Jedną łyżkę ziół zalewa się trzema szklankami wody i powoli ogrzewa doprowadzając do delikatnego wrzenia. Teraz popatrz na tło i zauważ. ale jeżeli chcemy ją zebrać sami. Spójrz na kciuk. Bardzo skutecznym środkiem jest odwar z liści babki lancetowatej. to działanie lecznicze. Można go stosować zarówno do przemywań. Warto uprawiać w domu aloes drzewiasty. z daleka od miasta i drogi. Kieruj wzrok naprzemiennie na kciuk i odległe tło. ROZDZIAŁ 17 DODATKOWE ĆWICZENIA WZROKU PRZYDATNE W PRACY PRZY KOMPUTERZE Zoom przy użyciu kciuka Wyciągnij przed siebie rękę z podniesionym kciukiem. 3 powinniśmy znaleźć czyste stanowisko. Nie wszystkie mają tak wyraźne Babka lancetowata jest bardzo popularną rośliną. . Napar stosowany jest do przemywania oczu i do kompresów. nie trzeba wtedy przecedzać naparu. wystarczy jednak utrzymywać wrzenie przez 2-3 minuty. jaki to aloes. Wygodniejszy jest rumianek w torebce. Napar taki można łatwo przyrządzić nawet w pracy. Można używać zgniecionych świeżych liści babki lancetowatej. że twój kciuk podzielił się na dwa obrazy. Klasycznym środkiem jest ziele świetlika łąkowego. nie sprawia kłopotów.

Szybka ręka To ćwiczenie jest zalecane przez Lisette Scholl jako szczególnie pomocne w stanach napięcia obwódki (mięśni) rzęskowej. Zbyt mała częstotliwość mrugania prowadzi do gapienia się. Ponieważ wraz ze zmysłem wzroku umysł także podlega relaksacji. że potrafił wyraźnie zobaczyć tę (i inne) literę. a następnie nałożył ją na literę na tablicy testowej. Czy intensywność czarnego koloru kropki zmienia się. to okazywało się. Praca przy monitorach komputerowych powoduje wysuszenie oka i w tej sytuacji częstsze mruganie pomaga nawilżyć prawidłowo rogówkę. Czarna kropka Narysuj czarną kropkę za pomocą najbardziej czarnego z dostępnych tuszy (atramentu). po otworzeniu oczu obrazu czarnej kropki jest po prostu chwilą. Badaj kolor tej kropki. Jeżeli pacjent potrafił po otworzeniu oczu utrzymać jej idealnie czarny kolor i kształt (z reguły jednak w początkowym okresie leczenia kropka “bladła"). lub zeza. gimnastykuje zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. Wykonaj to ćwiczenie kilka razy i zmień ćwiczące oko i rękę. tak aby stała się tobie doskonale znajoma. Ludzie z wadami refrakcji wykazują tendencję do mrugania w rytmie rzadszym niż 20 mrugnięć na minutę. metoda czarnej . Porównaj różnicę w kolorach. Skieruj wzrok na lewą dłoń i szybko ją przybliż na odległość kilku centymetrów od prawego oka. aby przypomnienie sobie jej czerni i kształtu było możliwe w każdej chwili. uwolniony od nawykowego stanu napięcia. wnętrzem dłoni do siebie. Popatrz na jakąś (niewyraźnie widzianą) literę na tablicy i “połóż" na jej fragmencie swoją kropkę. Zakryj swoją prawą ręką lewe oko i wyciągnij przed siebie lewą rękę. nawilża rogówkę. Niektórzy stosują umieszczanie karteczek przy klawiaturach komputerów przypominających o częstym mruganiu. Metoda “czarnej kropki" była jedną z najbardziej lubianych i skutecznych metod stosowanych przez Batesa w leczeniu swoich pacjentów. Moment utrzymania w pamięci. Zmuszaj prawe oko do szybkiej zmiany ogniskowej. przesuwając ją w lewo na tyle na ile pozwala na to zakres widzenia"prawego oka. Mruganie Pamiętaj o częstym mruganiu. masuje gałkę oczną i zmusza źrenicę do zwężania się i rozszerzania. czy też nie? Powtórz z innymi literami. Bates odkrył zadziwiające sprzężenie zwrotne związane z możliwością wyobrażenia i wywoływania z pamięci idealnie czarnej kropki. otwórz oczy i raz jeszcze postaw ją na fragmencie litery. Gdy tylko obraz dłoni się wyostrzy natychmiast powróć dłonią do pozycji wyjściowej. Zamknij oczy i ponownie wyobraź sobie swoją czarną kropkę. Prawidłowe mruganie daje odpoczynek oczom. Nie musisz widzieć wyraźnie litery. w której wzrok pracuje normalnie.

Cierpliwość jest kolejnym ważnym czynnikiem pomagającym w stosowaniu metody Bates'a. w którym podejrzewasz istnienie tymczasowo zapomnianego faktu. później przesuń światło w prawo i wzdłuż prawego nerwu optycznego powróć do prawego oka. aby jej czerń nie zbladła i nie zszarzała. Tak jak gdyby to była tarcza zegara. . o wiele lepiej jest użyć wyobraźni i pozwolić na dokonanie się zmian w swoim własnym czasie. staraj się nakierować ją w ten region umysłu. Wyobraźnia opiera się na pamięci i jej sposób zastosowania w procesie odzyskiwania dobrego wzroku jest podobny. zamknij oczy i oddychaj swobodnie. Kładąc nań obraz swojej kropki.kropki znalazła zastosowanie w procesie przypominania sobie zapomnianych faktów. powoli zaczną pojawiać się wszystkie potrzebne chwilowo zapomniane szczegóły. Wyobraź sobie. skieruje twój umysł w tym kierunku. Powoli przemieszczaj to żółte słoneczne światło do tyłu. to być może ze zdumieniem spostrzeżesz. Następnie powtórz ten wahadłowy ruch pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinom 3 i 9. Jeżeli ci się to uda. tak jakby słońce wpadło do niego. dużą czarną literę O. Jeżeli nie możesz sobie czegoś przypomnieć. wyobraź sobie swoją czarną kropkę i koncentrując się na tym. Widzenie jest naszą interpretacją wrażeń odbitych na siatkówce. Wyobrażanie sobie. Traktując swój nos jak długi ołówek. że możesz widzieć dobrze. Ćwiczenia percepcji wzrokowej Widzenie jest w głównej mierze funkcją umysłu. spróbuj przesuwać kropkę po konturach tej litery. Napięcie wytworzone w związku z oczekiwaniami szybkich postępów jest szkodliwe. Usiądź wygodnie. Droga koloru Ćwiczenie opracowane przez Martin Sussman. Powtórz ten cykl sześć razy. Zamknij oczy i wyobraź sobie okrągłą. Bates stwierdził. przy nadal zamkniętych oczach obrysuj krawędź litery O tam i z powrotem pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinie 12 i 8. Jeżeli uda ci się umiejscowić kropkę na literze. iż potrafisz wyraźnie odczytać tę literę! 0 — wahadło Ćwiczenie opracowane przez Margaret Corbett. umysł-mózg także znajduje się w rozproszeniu. wzdłuż nerwu wzrokowego do centrum wzrokowego w lewej tylnej części kory mózgowej. na ich spontaniczne i “samoistne" nadejście. że gdy umysł-oko nie jest zogniskowane. postaw dużą czarną kropkę na miejscu godziny 12 i 6. czy zdarzenia. że twoje lewe oko jest wypełnione jasno-żółtym światłem. a ona nie straciła swojego głęboko czarnego koloru. Czasami sarno przywołanie z pamięci wyobrażenia czarnej kropki powoduje nagły i dokładny przypływ pożądanych wspomnień.

które stosujemy w życiu. oraz sposób w jaki odbieramy i odczuwamy świat przedstawiony naszym zmysłom. że któryś z tych zbiorów jest bardziej prawidłowy i bardziej właściwy od innych. Ten zabieg można stosować w stosunku do każdego obiektu i można go z łatwością wykonywać co godzinkę. lub jego brak. swoich emocji i metafor. by umożliwić wgląd wewnątrz siebie samego. za i wokół niego (odległość. sposobów postrzegania. To wszystko może stać się naprawdę przyjemnym doświadczeniem. Wraz z drugim oddechem powtórz “kształt" i dodaj świadomość kształtu. wyobrażeń. Przy trzecim oddechu powtórz “kolor" i dodaj percepcję koloru. Wypowiedz w pamięci słowo “ruch" i obejrzyj swoje otoczenie próbując dostrzec w nim ruch. Każdy ma prawo do posiadania swojego indywidualnego zbioru metafor. wysokość).. gdy pierwszy raz założyłe(a)ś okulary? • Dlaczego chcesz poprawić swój wzrok i widzenie? • Jak wyglądały pierwsze kontakty z twoim okulistą? • Czego się obawiasz? Jak poszczególnego rodzaju lęki wpływają na to. niektóre po prostu mogą być bardziej przystające do określonych uwarunkowań. a szczególnie w uaktywnianiu i używaniu naszych ciał. Na koniec wraz z czwartym oddechem wykonaj krótką powtórkę wszystkich trzech poprzednich spostrzeżeń i odnieś je do wszystkiego innego co pozostało. jak również uświadom sobie samą przestrzeń zarówno zajmowaną przez obiekt jak i rozciągającą się przed.Integracja percepcji John Selby zaproponował doskonałe ćwiczenie służące do rozszerzania postrzegania.. przekonań. przenośni) odzwierciedla się w naturze twoich psychofizycznych problemów i vice versa. Emocjonalna natura widzenia Każdy z nas postrzega świat jako zbiór metafor. Te metafory reprezentują nasz system przekonań i wierzeń. Selby wyróżnił cztery rodzaje percepcji: postrzeganie ruchu. linii i struktury obiektów. Krótki test • Co działo się z tobą i twoim otoczeniem w czasie. Terapia reedukacji wzroku polega na użyciu zewnętrznych środków w taki sposób. postrzeganie formy. Natura twoich metafor (zespołów wierzeń. postrzeganie koloru i percepcja objętości. albo przestrzeni. Często ograniczamy naszą świadomość nie korzystając z niej w pełni i koncentrując się wyłącznie na jednym lub dwóch jej rodzajach. Ale nikt nie ma prawa twierdzić. aż nie stanie się nieświadomym nawykiem. Systemy przekonań są relatywne w stosunku do każdej jednostki. czego nie chcesz zobaczyć? • Co jest ukryte przed tobą przy twoim obecnym stanie wzroku? . niż inne. czy formy. po czym umiejętnie zlokalizuj te wrażenia w przestrzeni. szerokość.

możesz wierzyć lub nie — dzięki tej książce wiele osób usprawniło i wyleczyło swój wzrok... Powodzenia.• Jakie odnosisz korzyści z twojego obecnego stanu wzroku? • Jak wyglądały twoje doświadczenia z nauką czytania? • Jaki masz stosunek do swoich okularów? • Jaki wzrok mają twoi rodzice? Życzę Tobie wytrwałości. . powodzenia. Autor.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful