POLSKI ZWIĄZEK ŁUCZNICZY

ŁUCZNICTWO
TEORIA l PRAKTYKA SZKOLENIA

Warszawa 2002

1

Materiały szkoleniowe PZŁ Ryciny Przemysław Turczyk

Poradnik zredagował i przygotował do druku zespół ds. wyszkolenia Polskiego Związku Łuczniczego

Sfinansowano ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu

Wykorzystano, za zgodą autorów materiały z książki „lnstructor's manual" (third edition).

2

Spis treści
1. Krótka historia łucznictwa.............................................................................. 4 2. Dobór sprzętu łuczniczego.............................................................................. 7 2.1. Sprzęt indywidualny..................................................................................... 8 2.2. Sprzęt do szkolenia grupowego.................................................................. 15 3. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie .......................................................... 23 4. Zakładanie cięciwy..........................................................................................29 5. Szkolenie łuczników .......................................................................................35 5.1. Pierwsze lekcje łucznictwa ..........................................................................35 5.2. Celowanie ....................................................................................................50 5.3. Średni etap szkolenia .................................................................................. 53 6. Korygowanie błędów w łucznictwie.............................................................. 59 7. Konserwacja i przechowywanie sprzętu......................................................... 68 7.1. Konserwacja sprzętu.................................................................................... 68 7.2. Przechowywanie sprzętu ............................................................................ 80 8. Regulacja łuku ................................................................................................81 9. Praca trenerska................................................................................................ 91 10. Organizacja zawodów ................................................................................. 94 11. Pokazy i wykłady ........................................................................................ 97

3

na którym archeologowie oparli swoje teorie. nie byli zbyt dobrze obeznani z łucznictwem. aby zmagazynować energię . dochodząc aż do Dunaju i Renu. od kiedy stał się jednym z pierwszych usiłowań człowieka. drewna. mimo iż wcześniej uważano. Ich stosunek do łucznictwa zmienił się. Król Anglii Harold został zabity przez normańską strzałę i wtedy Anglicy docenili wartość łuku jako narzędzia walki. n. armie imperium liczyły wielu łuczników konnych. Łuk był prawdopodobnie wynaleziony przez przypadek.Podobnie jak Attyla wiele sukcesów zawdzięczał świetnej strategii wojskowej i szybkiemu ogniowi wielkiej liczby strzał wystrzeliwanych przez tuczników z grzbietów końskich. która zawiera liczne odniesienia na jego temat. najczęściej używanym materiałem był brąz. „Bicz Boski". Hunowie byli ludem koczowniczym. tj. długo nieśli zniszczenie i byli niepokonani. jak i na polowaniu. Attyla.e. Wiele innych grup miało również wkład w łucznictwo w tamtych czasach.zarówno na wojnie.e. Rzymianie. że historia łuku sięga w przeszłość do ery paleozoicznej (epoka kamienia łupanego). lecz jako łuczników werbowali do swoich legionów również Kreteńczyków. podobnie jak Grecy. lecz walczy o doniosłość z odkryciem ognia i wynalazkiem koła w rozwoju kulturowym człowieka. król Hunów i Dżyngis Chan. który zakończył się około roku 8000 p. w przeciwieństwie do Greków. kiedy został zburzony stary system legionów.1. Od 378 r. który przepłynął kanał La Manche i zaatakował południowe wybrzeże wyspy.e. Jest to potwierdzone wizerunkami łuczników odkrytymi w jaskiniach hiszpańskich. księciem Normandii. a ponadto Azjatów. okresu. którzy w swoich armiach mieli Kreteńskich łuczników. Pomimo że groty krzemienne nie należały do rzadkości. grasował ze swoim oddziałem wojowników Chinach i we wschodniej części imperium rzymskiego. aż dopiero legiony rzymskie ostatecznie pogromiły Attytę pod Chalonssur-Marne we Francji w 451 r. że łuk nie był tam używany.łuk jest napinany i przy zwalnianiu energia naciągniętego łuku jest przekazywana strzale. Ślady łucznictwa starożytnego były znajdowane na całym świecie. Indii. że długi łuk przybył do Anglii wraz Wilhelmem Zdobywcą. strzelającym konno. Attyla. Groty strzał odłupane z kamienia stanowiły tu dowód. datowanymi na okres górnego paieozoiku. Pomiędzy ludami starożytnymi Egipcjanie byli pierwszymi świetnymi łucznikami. Krótka historia łucznictwa Wielu badaczy dziejów ludzkości sądzi. wykorzystującymi łuk jako swą główną broń podczas zmagań wojennych.n. W tym czasie również Izraelici używali łuków wykonywanych z trzciny. także w Australii. która zostaje wyrzucona do przodu. rogu . 4 . Iranu i Rosji. Łucznictwo w średniowieczu Wielu historyków uważa. Z kolei Dżyngis Chan (1162-1227) był wodzem grupy małych plemion mongolskich i w szczytowym okresie swoich podbojów zajmował tereny Chin. a długość strzały wahała się od 61 do 81 cm. n. Ten okres historii łuku na Bliskim Wschodzie pokrywał się z czasem pisania Biblii. Ich łuki były nieco krótsze niż wzrost człowieka. Narodem łuczników byli Asyryjczycy.

Wojna stuletnia (1337-1453) trwała przez okres rządów pięciu królów francuskich i angielskich. Łuk podczas niej stał się znaczącym środkiem bojowym. Angielscy łucznicy i piechota wygrała trzy wielkie bitwy podczas tego okresu. Pierwszym i największym zwycięstwem była bitwa pod Grecy w 1346 r. W tej bitwie pierwsze szeregi armii francuskiej składały się z olbrzymich kuszników genueńskich skierowanych do walki z angielskimi łucznikami. W związku z kilkoma burzami i zwiększoną wilgotnością powietrza Genueńczycy ponieśli klęskę, ponieważ ich cięciwy nie były zabezpieczone przed wodą. Cięciwy Anglików były zabezpieczone od deszczu i burza nie miała wpływu na ich efektywność. Bitwa pod Poitiers w 1356 r. była drugą ważną bitwą wygraną przez Anglików, w której tucznictwo odegrało znaczną rolę. Pod dowództwem księcia Walii niecałe 10000 ludzi rozgromiło około 60000 żołnierzy francuskich. Następnie w 1415 roku - po kilku latach względnego pokoju król Anglii Henryk V wznowił walki i został triumfatorem w bitwie pod Agincourt. Tam Anglicy usadowili się na wzgórzu i zabezpieczyli się przed atakiem kawalerii wbijając przed sobą w ziemię długie pale. Francuzi maszerowali prosto w deszcz angielskich strzał. W świetle tych trzech znacznych bitew, ironią historii jest fakt, że Anglicy przegrali wojnę. Po przeciwnej stronie kontynentu europejskiego Turcy i Persowie wnieśli znaczący wkład w historię łuku tego okresu. Używane przez nich łuki były bardzo sprężystą konstrukcją wykonaną z rogu, ścięgna, drewna oraz kleju. Łuk ten, gdy nie był napięty, wyginał się do tyłu w kształcie litery C. Przy strzelaniu z nich Turcy używali niezwykłej metody: cięciwa była owijana za pomocą pierścienia wokół kciuka, co wymagało umieszczenia strzały raczej po prawej stronie łuku niż po lewej - podobnie jak można dostrzec w nowoczesnym łucznictwie. Ci łucznicy naciągali cięciwę w pobliże ucha i często do tylnej części ręki trzymającej łuk była przymocowywana prowadnica, zatem można było używać krótszych i lżejszych strzał przy dłuższym naciągu. Z początkiem XIV wieku weszła do użycia broń palna i od tego momentu zaczął się schyłek łuku jako oręża, jednocześnie kusza prawie całkowicie zastąpiła zwykły łuk jako środek bojowy. Wielkim admiratorem łucznictwa był król Anglii Henryk VIII. W dokumencie monarchy Przywileje Króla Henryka VIII dotyczące łucznictwa powołane zostały drużyny łucznicze zorganizowane po części dla uprawiania łucznictwa jako sportu. Pierwszą z nich było Bractwo Św. Jerzego. Późniejsza grupa, znana jako Stowarzyszenie Łuczników Finsbury, powstała w 1652 r. Zorganizowała ona w 1583 r. pierwsze zawody łucznicze. W roku 1781 sir Ashton Lever założył Królewskie Towarzystwo Miłośników Łucznictwa - od tego momentu datuje się narodziny łucznictwa sportowego w dzisiejszej jego postaci.

Łucznictwo w Polsce
Łucznictwo w Polsce ma ogromną tradycję i sięga lat międzywojennych. Pionierami tworzącymi podwaliny organizacyjne dla rozwoju łucznictwa w Polsce byli dwaj członkowie Związku Strzeleckiego: kpt. dypl. Mieczysław Fularski oraz por. Apoloniusz Zarychta, którzy przez dłuższy czas przebywali wśród plemion indiańskich w Ameryce Południowej i tam zdobyli umiejętność strzelania z łuku. Po powrocie z Paragwaju w 1923 r. Związek Strzelecki wydał książkę „Łuk i łucznictwo" będącą pierwszym podręcznikiem łucznictwa. Już w 1926 r. powołano do działalności Komisję Organizacyjną Polskiego Związku Klubów Łuczniczych, która miała na celu przygotowanie ram organizacyjnych do utworzenia nowej dyscypliny sportowej w Polsce, legalizacje statutu oraz rozwinięcie akcji propagandowej na terenie szkół i stowarzyszeń sportowych. Działalność Komisji zaowocowała powołaniem do życia Polskiego Związku Łuczniczego w 1927 r. Pierwszym Prezesem Związku wybrano Władysława Giżyckiego. Szeroko zakrojona działalność organizacyjna znalazła wkrótce odzwierciedlenie na niwie sportowej: z inicjatywy kpt. Dypl. M.Fularskiegow1931 r. we Lwowie odbył się Międzynarodowy 5

Kongres Łuczniczy z udziałem przedstawicieli Czech, Estonii, Francji, Peru, Polski, Rumunii, USA, Szwecji, Węgier, Włoch, Szwajcarii podczas którego powołano do działalności Międzynarodową Federację Łuczniczą (FITA), kpt. M. Fularski został pierwszym Prezesem nowo powstałej Federacji. Podczas rozgrywanych we Lwowie l Łuczniczych Mistrzostw Świata w łucznictwie tytuł Mistrza Świata zdobył Michał Sawicki, W konkurencji kobiet Janina Kurkowska Spychajowa sięgnęła po tytuł najlepszej łuczniczki globu pięciokrotnie: 1933, 1934, 1936, 1939, 1947. W konkurencji zespołowej kobiety pięciokrotnie stawały na najwyższym stopniu podium: 1933, 1934, 1936, 1938, 1939. Natomiast mężczyźni dwukrotnie; 1932, 1937. Jako dyscyplina olimpijska łucznictwo zadebiutowało w 1900 r. w Paryżu, niestety już w 1920 r. podczas Igrzysk Olimpijskich w Antwerpii łucznictwo było dyscypliną ponadprogramową. Po wielu staraniach działaczy Międzynarodowy Komitet Olimpijski przywrócił łucznictwo do programu 10 w 1957 r., jednak dopiero podczas XX 10 w Monachium odbyty się zawody łucznicze z udziałem reprezentacji Polski: Maria Mączyńska, Irena Szydłowska, Jadwiga Wilejto, Tomasz Leżański. Na tej imprezie Irena Szydłowska zdobyła srebrny medal podtrzymując tradycje medalowe. Podczas następnych Igrzysk Olimpijskich w 1976 r. w Montrealu w czołowej ósemce znalazła się Jadwiga Wilejto, podczas IO w 1980 r. w Moskwie Maria Szeliga uplasowała się na 6 miejscu potwierdzając przynależność Polski do ścisłej czołówki światowej w łucznictwie. Ostatnie lata to przede wszystkim brązowy medal drużyny kobiecej: Joanny Nowickiej, Katarzyny Klaty, Iwony Dzięcioł podczas XXVI Igrzysk Olimpijskich w Atlancie w 1996 r. W 1998 r. męski zespół w składzie: Arkadiusz Ponikowski, Paweł Szymczak oraz Grzegorz Targoński zdobywa srebrny medal na XVI Mistrzostwach Europy we Francji. Koniec lat dziewięćdziesiątych to także brązowy medal Agaty Bulwy podczas V Halowych Mistrzostw Świata na Kubie w 1999 r., złoty medal w drużynie kobiecej podczas VI Halowych Mistrzostw Europy w Spalę: Agata Bulwa, Barbara Węgrzynowska, Anna Łęcka. W 2001 r. Halową Wicemistrzynią Świata zostaje Agata Bulwa , która zdobywa srebrny medal podczas VI Halowych Mistrzostw Świata we Florencji. W tym samym roku reprezentacja Polski juniorów zdobywa 4 medale zespołowo na ME Juniorów w Chorwacji, (złoto drużyny juniorów/ek młodszych, srebrne medale drużyny juniorskie). Natomiast rok jubileuszu 75 lecia Polskiego Związku Łuczniczego został uczczony przez drużynę kobiet: Iwonę Marcinkiewicz (Dzięcioł), Justynę Mopsinek, Wioletę Myszor, Barbarę Węgrzynowską zdobyciem srebrnego medalu w zespole na XVIII ME w Finlandii na tej samej imprezie Justyna Mospinek zdobywa indywidualnie brązowy medal. Dopełnieniem sukcesu okazała się start reprezentacji juniorów na Mistrzostwach Świata Juniorów w Nymburku, gdzie Karina Lipiarska została Indywidualna Mistrzynią Świata Juniorek Młodszych , brązowy medal w tej samej kategorii wywalczyła Izabela Skopek.

6

2. Dobór sprzętu łuczniczego
Pierwsza część tego rozdziału traktuje o sprzęcie odpowiednim dla indywidualnego łucznika, podczas gdy drugi mówi o sprzęcie do szkolenia zbiorowego. Podstawowym czynnikiem w momencie nabywania sprzętu jest wielkość funduszy, jakie można przeznaczyć na ten cel. Wydawaj pieniądze ostrożnie i kiedy należy dokonać wyboru, kupuj strzały możliwie najlepsze gatunkowo, lecz zostaw wystarczającą ilość pieniędzy na odpowiedni łuk i akcesoria. Przed nabyciem sprzętu konieczne jest zapoznanie się z nazewnictwem dotyczącym sprzętu łuczniczego.

7

Powinien być laminowany. Jeśli nowy łuk tego typu jest zbyt drogi.Sprzęt indywidualny Łuk Łuk powinien być pierwszym zakupionym elementem wyposażenia. 8 .1. poszukaj dobrego używanego.2. prosto strzelający i powinien mieć pracujące końcówki ramion. ponieważ wybór strzał zależy głównie od jego twardości.

Łuki składane są również korzystniejsze dla początkujących. Odpowiednia długość łuku częściowo zależy od długości naciągu. zamiast dwóch łuków. który naciąga mniej. podczas zawodów łuki te klasyfikowane są oddzielnie. który zajmuje się myślistwem i strzelaniem do celu. 9 . Ramiona tego łuku można nabyć oddzielnie.Są dwa główne typy łuków do strzelania do celu lub myślistwa .ze względu na trwałość nie zaleca się łuków krótszych niż 147 cm. Nie może on być jednak używany na igrzyskach olimpijskich. 2) długość.8 do 11. Przed zakupem wypróbuj łuki o różnej sile naciągu w zakresie sportu łuczniczego i wybierz ten.5-66 cm → 25-26". Pozwala to uczniowi skoncentrować się na nauce prawidłowej postawy strzeleckiej. lepiej będzie strzelała z dłuższego łuku.7 i więcej cm → 29" i więcej. • 165-168 → 65-66" dla osób naciągających 63.4 kilogramów. który może być trzymany w ręku strzelca bez zbytniego wysiłku.2 kg siły naciągu. Jednocześnie łucznik. Łucznik.6-71 cm → 27-28".łuk jednoczęściowy lub składany. może używać tego samego majdanu do dwóch kompletów ramion. że ramiona nie mogą się poruszać na boki względem punktu zamocowania ramienia i majdanu). osiągnie optymalne wyniki z krótszym łukiem. Bloczki i linki dają możliwość zmagazynowania większej ilości energii w ramionach w porównaniu ze zwykłym łukiem. • 175-178 → 69-70" dla osób naciągających 73. rzadko wymaga się osiągnięcia 25 kg. Łuk compound umożliwia łucznikowi pełne naciągnięcie przy użyciu mniejszej siły. Łuk do myślistwa powinien mieć co najmniej 18. Oto zalecane długości łuków: • 152-162 → 60-64" dla osób naciągających 61 i mniej cm → 24" i mniej. które mają różną siłę naciągnięcia wymaganą przez te dwie dyscypliny (przy zakupie łuku składanego upewnij się.dla większości początkujących wystarcza 6. Przy zakupie nowego łuku muszą być wzięte pod uwagę dwa czynniki: 1) siła naciągu . zamiast kupowania kompletnego nowego. Łuk składany jest popularniejszy ze względu na wygodę przechowywania i przenoszenia. Podobnie osoba osiągająca dłuższy naciąg. mogą oni bowiem mocniej go napinać. • 170-173 → 67-68" dla osób naciągających 68.

jeśli pozostanie na nim dłuższy czas). Podstawowe akcesoria łucznicze Istnieje wiele przedmiotów współdziałających 2 łukiem. (1") różnicy w długości naciągu należy dodać lub odjąć 0. korzystając z tego samego łuku. powinien się upewnić. łucznik strzelający strzałą o długości 68.4 cm krótsza od łuku (mierząc wzdłuż przedniej strony od końcówki do końcówki). czyli podstawka . Jeżeli łucznik strzela z łuku posiadającego pracujące wygięcia. wybór zależy od upodobań i budżetu łucznika.5 cm (29") wykorzysta 14.taśma samoprzylepna może uszkodzić wykończenie łuku.może być już zainstalowana na łuku. używając łuku o sile napięcia 13. Podpórka powinna mieć pewien rodzaj docisku. Liczba nitek w cięciwie powinna wynosić: • 8 dla łuków do 20 LBS. Dla początkującego wystarczający może być pasek taśmy izolacyjnej lub plaster przylepca naklejony na przednią część łuku wraz z prostą szpilką o dużej główce traktowanej jako muszka celownika (uważaj . lecz mogą być użyte jako ogólne zasady. Jeżeli łucznik postanowi kupić celownik. Dla łuków prostych najkorzystniejsza wysokość cięciwy wynosi zwykle od 15 do 20 cm. należy go koniecznie dodać.Pamiętaj! Parametry łuków są wyznaczane przy standardowym naciągu 71 cm (28"). Cięciwa Początkujący łucznicy powinni używać cięciw wykonanych z dakronu ze środkową owijką zrobioną z włókienkowej osłony nylonowej.na rynku istnieje wiele typów celowników. np.5 kg (30 LBS) i odwrotnie. pomyśl o przylepnych podpórkach dla strzał. Długość cięciwy determinuje jej wysokość. Cięciwy wykonane z tych włókien są używane przez łuczników średnio zaawansowanych i zawodowców. • 12 dla łuków między 35 a 45 LBS. Niektóre cięciwy posiadają obwój zrobiony z jednowłóknowego nylonu. Konserwacja i przechowywanie sprzętu. a 16-20 przy łukach . Ta sama siła naciągu łuku może wymagać większej liczby nitek. ale ten typ osnowy może powodować otarcie palców oraz inne trudności techniczne i generalnie pojedyncze włókno nie jest zalecane dla początkujących łuczników. • 10 dla łuków między 20 a 35 LBS.6 kg (28 LBS). Wypróbuj je kilka razy i wybierz tę. Na rynku można nabyć nierozciągalne włókna na cięciwy. podstawkach. ponieważ są one łatwe do zainstalowania i wymiany (patrz rozdział 7.generalnie potrzebują około 20 cm wysokości cięciwy. Łucznik napinający strzałę 73. powinien dostosować zakres wysokości cięciwy do zaleceń producenta. które odpowiednio użyte mogą pomóc w podwyższeniu wyników punktowych.12-nitkowej dakronowej.9 kg (2 LBS*). tam znajdziesz instrukcje jak zamocować podstawkę dla strzały na łuku). Łuki półwygięte. jeżeli nie stać go na ich zakup. W celu uzyskania prawidłowej wysokości cięciwa powinna być 10 do 11. czy w jego blo- 10 . Jeśli nabycie jej jest konieczne. która jest najlepiej widoczna. 14-18 nitek z takiego włókna zwykle dobrze pracuje na łuku wymagającym 10-nitkowej cięciwy dakronowej. a zatem na każde 2.5 cm (27") do napięcia wykorzysta siłę około 12. Podpórka strzały. np.5 cm. Cięciwy są dostępne w dużej liczbie kolorów. czyli odległość pomiędzy zagłębieniem rękojeści łuku a cięciwą mierzoną pod kątem 90° do cięciwy. Niektóre z nich są niezbędne. • 14 dla łuków między 45 a 55 LBS. typ ogólnie używany w klasach szkolenia wstępnego . inne natomiast mogą być uważane za opcjonalne lub niekonieczne dla początkującego. Celownik . Ze względu na charakterystykę tych włókien informacje dotyczące selekcji cięciw dakronowych nie dają się tu zastosować bezpośrednio.4 kg (32 LBS). Cięciwy wykonane z włókien nierozciągalnych powinny być mniej więcej 4 cm dłuższe od cięciwy dakronowej przeznaczonej do tego samego łuku. jeżeli nie ma.

że może nie polecieć właściwie z posiadanego łuku. więc jeśli łucznik chce z nich korzystać. podczas gdy siła utrzymująca na miejscu ustalacze metalowe może spowodować. Lepsze łuki są wyposażone w stabilizatory. Jeśli to możliwe.często stosuje się tu włókno dentystyczne. Poza tym szczerbinka nie może być używana na dużych zawodach. z włókna szklanego. Poziomica .5 cm) krótsza lub dłuższa zmieni zachowanie na tyle. podczas gdy długość strzały zmieni sposób zachowania jakiegoś konkretnego rozmiaru korpusu. który jest odpowiedni do siły łuku przy naciągu. która sięga 1 cala (2.1.strzała o jeden cal (2. Każda ma swoją własną charakterystykę i będzie się inaczej zachowywać na tym samym łuku. Łucznik korzystający z cięciwy z metalowymi ustalaczami musi używać ochraniaczy palców. jakie dają redukując efekt momentu obrotowego. zgodnie z tabelą dla konkretnego typu strzały podaną przez producenta. Dla początkującego należy wybrać długość.niezbędne przy strzelaniu do celu ze względu na korzyści. Pierwsze lekcje łucznictwa. węglowego oraz z aluminium. ale droższe. Przy zakupie strzał trzeba wziąć pod uwagę rozmiar strzały i długość naciągu. Stabilizatory . Jeżeli nie ma takowej. Ustalacze nasadki (siodełka) . kiedy mechanizm blokujący jest zwolniony dla regulacji. szczerbinka w postaci otworu umożliwi większy zakres regulacji celownika. lekcja II). Wiele klubów posiada kolekcję strzał różnej długości i rozmiarów. kup najpierw dwie i wypróbuj je. Punkt docisku . Jeśli wybrałeś button ściśliwy. powinien nabyć łuk tego typu.ku znajduje się sprężyna zapobiegająca zsuwaniu celownika w dół prowadnicy. wypróbuj strzały zanim je kupisz.używana do sprawdzenia czy łuk jest trzymany pionowo nie jest konieczna. Włókno dentystyczne jest dobre na cięciwach z owijką jednowłóknową. chociaż pomaga odpowiednio ustawić cięciwę. wybierz rozmiar strzały. czy pracuje płynnie. W prosty sposób można ustalić długość naciągu naciągając strzałę z podziałką calową. Kiedy długość jest już ustalona. Strzały Na rynku są dostępne cztery typy strzał: drewniane. 11 . Jeśli łucznik zdecydował się z niej korzystać. poza tym nie wolno jej używać na dużych zawodach.jest używany po to. zanim kupisz całe dwanaście. Ustalacze metalowe są trwałe i łatwiejsze w użyciu. Innymi słowy . upewnij się. Może być ściśliwy lub amortyzujący (patrz rozdział 8 -Regulacja łuku). Długość naciągu łucznika determinuje najkorzystniejszy rozmiar korpusu strzały. by osiągnąć optymalny lot strzały. Szczerbinka . Są one nasuwane na cięciwę i zaciskane na miejscu za pomocą specjalnych kleszczy.nie jest niezbędna.5 cm) za tył łuku (patrz rozdział 5. że pojedyncze włókno przetnie nitki cięciwy.

12 .

Przy strzelaniu do celu są cięższe od strzał aluminiowych i łucznicy z lżejszym sprzętem mogą mieć kłopoty ze strzelaniem większych dystansów.wprawdzie nie wypaczają się.są najtańsze. szczególnie przy większej wilgotności. 13 . lecz łamią się przy dużym obciążeniu.Strzały drewniane .to dobry wybór dla początkujących. Strzały z włókna szklanego . lecz nawet przy prawidłowym użytkowaniu mogą się wypaczać. Nie są jednak pozbawione wad .

Regulacja łuku).wytrzymają one wystarczająco długi czas. ponieważ generalnie stawiają mniejszy opór i nie poddają się wpływowi deszczu. Skórka na palce lub rękawica . 14 . Niewątpliwą zaletą jest niewrażliwość na wilgoć. aby chronić ramię i być wygodnym przy zakładaniu.Strzały z włókna węglowego . Do strzelania na zewnątrz najlepsze są lotki z tworzyw sztucznych. Będą się wyginać. nie posiadają nacięć. powinien mieć wszyte w środku metalowe usztywnienia. Powinien być wystarczająco duży. ani rękawica).wybór między skórką na palce. Jeżeli to konieczne.dobry naramiennik musi mieć dwa (lub więcej) elastyczne paski z haczykami i oczkami lub rzepami. które można wybrać w gamie różnych typów.używane przez zawodowców. wytrzymałe i trwałe z uwagi na użyte materiały. ponieważ mają tylko jedną gładką powierzchnię styku z cięciwą. nie jest konieczna ani skórka na palce. Typ lotek jest częściowo kwestią przyzwyczajeń czy upodobań. ale mogą być wyprostowane. są preferowane do strzelania halowego. Jeżeli jest wykonany ze skóry.lepsze od strzał drewnianych czy z włókna szklanego. Strzały z aluminium . Skórki na palce są preferowane przez łuczników. więc uważnie dokonuj wyboru strzał. można nieco zaoszczędzić wybierając tańsze przedmioty lub wykonując niektóre samemu. Początkujący łucznicy mogą zdecydować się na długie naramienniki. Skórki powinny mieć dodatkową ochronę w postaci podkładki filcowej albo drugiego. a rękawicą jest częściowo sprawą upodobań. ale różnice w wynikach punktowych zwykle są warte wysiłku. przyklejonego kawałka skóry (jeśli łucznik ćwiczy zwolnienie. Właściwie eksploatowane posłużą dłuższy czas. Naramiennik (mankiet) . jednocześnie najdroższe. są niezbędne na zawodach. Dla początkujących najlepsze są lotki z piór . co ma znaczenie w sytuacji opadów atmosferycznych podczas zawodów. Dobór lotek wymaga nieco eksperymentowania (patrz rozdział 8. Akcesoria dodatkowe Rynek oferuje ponadto dodatkowe akcesoria (niektóre opcjonalne).

Dwa podstawowe rodzaje to kołczan boczny. inne są łatwe do wykonania we własnym zakresie.rodzaj linki z kieszeniami zakładanymi na końcówki łuku jest tu najlepszy.szczególnie podczas zawodów dobrze byłoby mieć kątownik. jak i dla łucznika. który nie będzie wymagał regulacji po każdym strzale.są różne rodzaje wiązań. Taki napinacz jest mądrą inwestycją. Jeśli go używasz.zawieszony na kołczanie i używany do wycierania brudu i wilgoci ze strzał.jeśli jest konieczność jej używania (patrz rozdział 5. kiedy jest ona zdjęta. Ochraniacz końcówki łuku .umieszczony na końcówce dolnego ramienia utrzymuje cięciwę na miejscu.większość kobiet i wielu mężczyzn potrzebuje tarczy na ubranie. Napinacz łuku . 15 . aby sprawdzać odległość cięciwy i wysokość siodełka. aby utrzymać podkoszulek lub sweter z dala od cięciwy przy pełnym naciągu. jak i nadgarstkowe wiązanie może być wykonane z linki lub ze skóry.na rynku dostępne są wszelkie rodzaje i kolory kołczanów. Kołczan . Pierwsze zakłada się na palec wskazujący i kciuk ręki łucznej. łatwy do wykonania lub kupienia. Najlepiej jest wypróbować różne typy i wybrać ten. upewnij się. Łatka na oko . można ją kupić w sklepie z artykułami chirurgicznymi albo zrobić samodzielnie. Ochrona na ubranie (plastron) . Dwa podstawowe typy to wiązanie palcowe i wiązanie nadgarstkowe. oraz kołczan ziemny. czy nie ogranicza on ruchu cięciwy przy naciąganiu. której koniec przechodzi wokół łuku i jest umocowane do pętli po wewnętrznej stronie nadgarstka. Drugie jest albo przymocowane do łuku i leży wokół nadgarstka. ponieważ jest niedrogi i bezpieczny zarówno dla łuku. Jest on niezbędnym wyposażeniem zaawansowanych łuczników. Niektóre można kupić gotowe. Pęk przędzy . Boczny jest niezbędny. który jest mocowany do paska łucznika. natomiast stojak na łuk może być potrzebny. Zarówno palcowe. albo stanowi pętlę wokół nadgarstka. który jest wbijany w ziemię.Wiązanie łuku . Przymiar łuczniczy . gdy nie są dostępne wieszaki.1-Pierwsze lekcje łucznictwa).

16 .

Sprzęt do szkolenia grupowego Budżet przeznaczony na sprzęt łuczniczy jest w większości szkół czy klubów ograniczony. Jeżeli sprzęt musi być zakupiony zarówno dla mężczyzn. z wygiętymi końcówkami i wycentrowane. praktycznym rozwiązaniem byłoby stworzenie grup koedukacyjnych. Aby zapobiec nadmiernemu ścieraniu się cięciwy na dolnej końcówce oraz by utrzymać ją na miejscu. rozsądne byłoby mieć ochraniacz końcówki na każdym łuku. Jeżeli kupujesz łuki składane.2. jeżeli środki są ograniczone.3 cm oraz prosta szpilka z dużą główką. Zwykle dla jednej klasy potrzebna jest następująca liczba ramion: 17 . będą potrzebne 24 majdany praworęczne i 6 leworęcznych. nabywając sprzęt dla grupy można wybierać taki sam.3 x 1. gdy jest zdjęta. wystarczy pasek taśmy samoprzylepnej o wymiarach 15. jak opisany dla łuczników indywidualnych. Zazwyczaj ten typ łuku nie ma zainstalowanej podstawki na strzałę. Celowniki powinny być łatwe w regulacji albo. jak i dla kobiet.2. Wówczas będzie potrzebnych kilka bardzo miękkich lub bardzo twardych łuków oraz trochę strzał o bardzo dużej długości. więc będzie konieczny zakup odpowiedniej ilości takich podstawek. Łuki Łuki powinny być laminowane. Poniżej przedstawiono listę podstawowego sprzętu potrzebnego dla 24-osobowej koedukacyjnej klasy początkujących łuczników. Instytucje edukacyjne mogą przy zakupie starać się o rabat. Dla klasy podstawowej zaleca się następującą liczbę łuków. Zależnie od posiadanej kwoty.

18 . W klasie powinna przypadać jedna cięciwa na jednego łucznika plus jedna dodatkowa cięciwa na każdych dwóch uczniów (razem 12 dodatkowych cięciw na 24-osobową klasę). łuki mogą być wyregulowane dla nich indywidualnie. Dzięki temu każdy uczeń będzie mógł umocować siodełko w prawidłowej pozycji dla strzały oraz swojego ramienia. ponieważ każda para ramion może być użyta na każdym majdanie. z zamocowanym ustalaczem nasadki. który był opisany rozdziale 2. Jeśli wielu uczniów musi korzystać z tej samej cięciwy. Wymiana ramion czy majdanów stosownie do potrzeb jest znacznie tańsza.1. aby mogło z niej korzystać kilku łuczników. położenie siodełka musi być na tyle uniwersalne. a także nauczy się utrzymywać cięciwę w dobrym stanie.Taka kombinacja umożliwi elastyczność w wykorzystywaniu sprzętu. Wszystkie cięciwy powinny być tego typu. Jeżeli uczniowie staną się wystarczająco sprawni.

jak opisane w rozdziale 2.1. obszar pod lotkami nie powinien być wcale malowany. Również tutaj można kupując je zaoszczędzić pieniądze. lecz nie należy rezygnować ze standardu sprzętu na rzecz niższej ceny. W celu łatwiejszej identyfikacji strzały różnej długości mogą mieć grzbiety różnego koloru.Strzały Dla początkujących najlepsze są strzały z aluminium ze standardowym grotem. Dla 24-osobowej klasy koedukacyjnej zalecane są następujące rozmiary i długości strzał: Uczniowie klas wyższych będą potrzebowali więcej strzał krótszych i mniejszych rozmiarów. 19 . ponieważ ułatwiało wymianę uszkodzonych lotek. Akcesoria do szkolenia Akcesoria do szkolenia grupowego są takie same.

Siatki nylonowe .seryjne stojaki z rurek metalowych. Ten element wyposażenia nie jest dostępny na rynku. ale można wykonać go samemu. więc wyboru można dokonać zależnie od wymiarów pomieszczenia. a gdy fundusze są niewielkie. Do zawodów wewnętrznych dobre są tarcze ze słomy (nie siana) powiązanej w snopki. można go również wykonać samemu. są wygodne.co najmniej 24. Maty ze słomy oraz wełny drzewnej sprawdzają się na zawodach otwartych.stanowi wygodny schowek na wszelki niezbędny sprzęt z wyjątkiem łuków i kołczanów ziemnych. jeżeli tarcze muszą być przechowywane poza czasem szkolenia. maty z wełny drzewnej lub przyciętej i powiązanej tektury. Różne typy tarcz dobrze się sprawdzają.niedrogi. o ile zajdzie taka potrzeba. Talk .75 m do 12.tarcza umieszczona jest zbyt blisko ziemi – strzała wbijająca się w cel może uderzyć w stojak i wygiąć się lub złamać. Tarcze . Siatka dobrej jakości przetrwa bardzo długo. Pudełkowy napinacz cięciwy . Wózek na strzały .najlepsze są pokryte workową tkaniną ciasno tkane maty słomiane o średnicy 122 cm. prawidłowo konserwować sprzęt i naprawiać akcesoria. wystarczy pięć. którym pocą się ręce. łatwy do wykonania przedmiot ułatwiający uczniom ocenę wiatru przy strzelaniu na zewnątrz.05 m wysokości. Jest to szczególnie ważne. Formularze punktowe . jak i same strzały. Maty celowe .można ją zrobić z płyty pilśniowej z tasiemką gumową dookoła (taśma gumowa utrzymuje formularz punktowy na miejscu). Wystarczą dwa duże pojemniki. Dynamometr . Jest konieczny na zawodach. Chorągiewki wiatrowe .ten typ napinacza jest trwalszy i nie taki łatwy do zgubienia. Stojaki do tarcz . które nie trafiły w cel i chronią zarówno ściany.najtrwalsze są dwuwarstwowe tarcze papierowe z tkaniną wklejoną pomiędzy warstwy papieru.jest niezbędny dla uczniów.używane w pomieszczeniach zatrzymują strzały. gdy w celu magazynowania tarcze muszą być zdjęte ze stojaków. gdy trzeba skontrolować siłę naciągu łuków. Ołówki .przedłużą one żywot tarcz. Narzędzia i materiały do konserwacji i naprawy sprzętu Prawie w każdej sytuacji instruktor łucznictwa musi wiedzieć jak. Siatki są dostępne w rozmiarach od 2.8 m szerokości i standardowo 3. w którym mają być zastosowane. Lepsze są stojaki drewniane. Są one zalecane przy szkoleniu łuczników początkujących i potrzebne w większości otwartych rund turniejowych.jest niezbędny. Dla 24 uczniów poleca się sześć mat. Tabliczka do zapisywania punktów . Grupy zaawansowane będą potrzebowały dodatkowo tarcz o średnicy 40 cm do rund halowych i prawdopodobnie 80 cm do różnych zawodów na otwartym powietrzu. jak napinacz z linki nylonowej. Są dostępne w różnych rozmiarach. Zazwyczaj jest pożądane jedynie w specjalistycznej sali lub klubie łuczniczym.Wyposażenie sali łuczniczej Wyposażenie to nie jest potrzebne tucznikowi indywidualnemu. Dla każdej klasy potrzeba osiem tarcz o średnicy 122 cm. Pokrowce są niezastąpione. lecz posiadają wadę . Powinny być ustawione przy każdym celu. gdyż środek zwykle bywa przestrzelany jako pierwszy. gdy dyspo- 20 . Wieszak na łuki . przez co mogą nieprawidłowo trzymać łuk w dłoni.formularze można łatwo kopiować. do zapisywania punktów. jednak maty o średnicy 91 cm są wygodniejsze. jeżeli jest możliwe zainstalowanie celów na stałe. zaopatrzone w kółka.stanowi wygodny schowek na łuki i kołczany ziemne. Niektóre tarcze mają pokrowce z materiału zapobiegające uszkodzeniu na wietrze. Zalecane są łatki papierowe pokrywające środkowe części tarczy .

parafina. Poniższa lista zawiera narzędzia i materiały potrzebne do naprawy lub wymiany elementów wyposażenia.klej kontaktowy do wymiany siodełek wykonanych z nici dentystycznej i wzmacniania końców owijki.klej topliwy do wymieniania grotów.przymiary łucznicze.4 leworęczne podstawki na strzały.szczypce. . .3 tuby kleju do lotek. . kiedy odbywa się szkolenie na zewnątrz.palnik gazowy. .para nożyczek.świeca na podstawce .gwizdek.przyrządy do klejenia lotek.zapasowy naramiennik.przyrząd do robienia owijek na cięciwie.8 praworęcznych podstawek na strzały. . Narzędzia: .pisak wodoodporny do numerowania łuków i strzał oraz oznaczania długości strzał.dodatkowe „bączki".plastron ochraniający pierś. Mogą one być wygodnie przenoszone w przeznaczonej do tego skrzynce lub w torbie. . .napinacz cięciwy z linki nylonowej. . .2 paczki wosku do cięciw. . . które się zużywają lub wymagają okresowej konserwacji. . 9/32". 1. oraz .36 przyciętych piórek do zamocowania na kupionych strzałach lub gumowych lotek. . 5/16".6 pudełek woskowanej nici dentystycznej. .scyzoryk.36 całych piór w jasnych kolorach (do wykonania lub 72 zapasowe gumowe lotki). . że instruktor powinien zabierać dodatkowy sprzęt oraz narzędzia. . 2.łatka na oko. .pęk przędzy. . To oznacza.taśmy gumowe.12 ochraniaczy końcówek łuku. . . Materiały: .nuje się niewielkimi środkami.zapałki. . W skład zestawu instruktorskiego powinien wchodzić następujący sprzęt: . . .zapasowe rękawice lub skórki na palce prawo i leworęczne.36 nasadek 1/4". 21 . Zestaw instruktorski Ze względów bezpieczeństwa tor do strzelania na otwartym terenie powinien znajdować się z dala od budynków i obiektów użyteczności publicznej. . czyli ochraniacz przedramienia. .zszywacz. . .

.przymiar łuczniczy.ołówek.pisak wodoodporny.zapasowe samoprzylepne podstawki strzał (6). . . .torebki z lodem. .nożyczki lub nóż. Apteczka pierwszej pomocy: .ręczniki jednorazowe.puder.spis powszechnych błędów strzeleckich. . . .proste czarne szpilki z dużymi główkami. 22 .klucze ampulowe. .klej do lotek.formularze punktowe i ołówki. . . .przepisy. .gaza. . .ochraniacze końcówek łuku..zapasowe znaczki stóp lub kreda do oznaczania pozycji stóp i celu. .opatrunki samoprzylepne.gwoździki z dużymi łebkami (jako szpilki do przypinania tarcz).środek odstraszający owady.wosk do cięciw. .agrafki. Do wymiany lub naprawy siodełka: .zapałki lub zapalniczka. . . .13-milimetrowa taśma samoprzylepna.elastyczne opatrunki samoprzylepne.taśma izolacyjna (maskująca). .taśma samoprzylepna. . . .waciki.metalowe siodełka oraz szczypce lub nić dentystyczna. W celu wykonania prowizorycznego celownika: .ołówek.środek bakteriobójczy.skóra. . . . .

Konserwacja i przechowywanie sprzętu . ż każdy łucznik posiada łuk o długości odpowiadającej jego długości naciągu. Zbyt mała średnica siodełka powoduje. Dobrym pomysłem jest sprawdzanie przez uczniów odległości cięciwy przed pierwszym strzałem.wykończenie obwoju). Nie powinno się używać cięciw z postrzępionymi albo poprzerywanymi owijkami w okolicy wycięć w ramionach lub przerwanymi nitkami. Przerwana owijka powinna być naprawiona (patrz rozdział 7. zanim pozwolą łukowi się wyprostować. natomiast siodełko o zbyt dużej średnicy może złamać nasadkę strzały. Należy przypominać uczniom. 23 . jak i zachowań uczniów.3. że uderzy ona w nadgarstek (klepnięcie nadgarstka). Uczeń powinien się upewnić. Instruktor powinien ostrzegać o możliwości zaistnienia niebezpiecznych sytuacji podczas prowadzenia szkolenia lub zawodów. Upewnij się. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie dotyczą zarówno sprzętu. że napięcie łuku powinno być zwalniane powoli. Upewnij się. Wyposażenie osobiste Łuk Upewnij się. ponieważ zbyt mała odległość cięciwy spowoduje. To zminimalizuje ucisk palców oraz wyeliminuje niebezpieczeństwo złamania łuku przez przeciągnięcie (patrz rozdział 2. jego użytkowania. że trzymają kciuk i pozostałe palce na krawędzi ramienia łuku. Dobór sprzętu łuczniczego . czy cięciwa jest odpowiednio przygotowana do strzelania.zalecenia długości łuku). czy cięciwa stabilnie układa się w wycięciach po obu stronach łuku. że wszyscy uczniowie potrafią prawidłowo założyć cięciwę. Powinni też sprawdzić. że strzała ślizga się po cięciwie przy pełnym naciągu. czy siodełko na cięciwie nie jest za małe ani za duże. by upewniali się. zaś zbyt duża wysokość wywoła uderzenie w łokieć powyżej naramiennika. Przypominaj. aby uchronić się od zaklinowania palców między cięciwą a przodem łuku na końcówkach.

Dla początkującego strzała powinna wystawać 2. którymi strzelają uczniowie. W uzupełnieniu nauki strzelania uczniowie powinni potrafić prawidłowo przechowywać łuki oraz zdjąć z nich cięciwę. są wystarczająco długie. Lepiej jest mieć strzałę za długą niż za krótką.Nigdy nie pozwalaj uczniom kłaść łuków czy też strzał na ziemi. Zawodnicy zwykle przywożą na zawody swoje własne kołczany. że strzały. Zaopatrz klasę w boczne kołczany oraz wieszaki na łuki lub w kołczany ziemne. 24 . gdyż przeciągnięta strzała może uderzyć w łuk lub w rękę łuczną.5 cm poza tył łuku przy pełnym naciągu. Strzały Upewnij się.

to powinny być puste. Długie włosy powinny być spięte z tyłu. 90 m dla kobiet . Łucznicy powinni ubierać się w obcisłą odzież. z uszkodzoną nasadką lub grotem. lecz nawet wówczas może być konieczne założenie plastronu chroniącego ubranie. aby nie wplątały się w cięciwę przy pełnym naciągu. Strzelanie na otwartym terenie Odległości przy strzelaniu: dla dzieci . 20. 50. raczej bez kieszeni z przodu. co uczyni bezpiecznymi strzały. akcesoria łucznicze. Teren powinien być wyraźnie ogrodzony. Naucz uczniów kontrolować strzały i nasadki po zakończeniu strzelania. które nie trafiły do celu. Przy mniejszej wolnej przestrzeni powinna zostać użyta siatka (w wielu społecznościach łucznictwo podwórkowe na terenie zabudowanym 25 . 50.30. że przy lotkach lub nasadce nie wyciekł nadmiar kleju.15. 25 m dla młodzików . 90 m Po obu stronach terenu.30. aby ustrzec się przed zahaczeniem cięciwy o kieszeń. oraz skórek na place lub rękawic. 70 m dla juniorów .30. Ubiór. 50.10. 70.30. 60. za celem wymagane jest co najmniej 20 metrów wolnej przestrzeni.30. 60. Wszyscy uczniowie powinni używać naramienników. Przy naprawie strzał upewnij się. który mógłby zastygnąć w formie bryłki z ostrymi krawędziami i przeciąć palce. na którym odbywa się strzelanie. 50 m dla juniorów/ek młodszych .Nigdy nie pozwalaj uczniowi strzelać strzałą pękniętą. a jeżeli już są. 60. 70 m dla juniorek .30. 50. itp. 70 m dla mężczyzn . 50. 70.

Maty powinny być pochylone do tyłu o około 12-18 stopni. należy położyć szczególną uwagę na to. Kiedy kolejka strzelania się zakończy. 26 .niebezpieczeństwo. żeby stanowiska strzeleckie i ścieżki znajdowały się poza zasięgiem strzał z innych stanowisk. Zakotwiczenie go w ziemi zapobiega przewróceniu przez silniejszy powiew wiatru. wszyscy łucznicy muszą strzelać z jednej linii. Przy planowaniu strzelania na otwartym torach.czy dla treningu. idąc do celu zdejmij wiązanie. Dobrym pomysłem jest od razu przyzwyczaić uczniów do strzelania w systemie gwizdkowym. dla uzyskania pożądanych dystansów. Będzie to ostrzeżeniem dla następnej grupy łuczników.jest zakazane jako szczególnie niebezpieczne). W pomieszczeniu zamkniętym wszelkie drzwi w pobliżu tarcz powinny być zamknięte na klucz lub zaryglowane. Aby chronić strzały. Kiedy zbierasz strzały za celem. zostaw łuk przed tarczą. • cztery lub więcej gwizdków . a stojak należy przywiązać do kołka wbitego w ziemię. należy używać odpowiednich siatek ochronnych. że za tarczami wciąż ktoś jest.powinno być nadzorowane. ściany oraz inne materiały znajdujące się za celem. a cele powinny być umieszczone w różnych odległościach od linii strzału.iść po strzały. szczególnie jeżeli istnieje niebezpieczeństwo poślizgnięcia się lub wywrócenia. Nigdy nie cofaj się z łukiem. przerwać strzelanie. D)a początkujących zaleca się następujące sygnały: • jeden gwizdek . • dwa gwizdki . Jeżeli w tym samym czasie trzeba strzelać na różne odległości. Nigdy nie mierz ani nie strzelaj do niczego oprócz tarczy.komenda: strzelać. Bezpieczeństwo strzelania Każde strzelanie . czy na punkty .

aby zminimalizować problem strzelania ponad lub poniżej celu (patrz rozdział 5. Upewnij się. że nasadka dokładnie obejmuje cięciwę. gdy łucznik stoi na linii (nie ruszając stóp). co spowoduje niecelny strzał. aby nie nadepnąć lub nie wpaść na nie. zamieszczono tam instrukcje jak pomagać początkującym łucznikom ustawiać celowniki). Jeśli strzała upadła na ziemię. z którego będą strzelać. Nigdy nie powinni puszczać napiętej cięciwy bez strzały. że nikt nie znajduje się za tarczami Pozwalaj uczniom zakładać strzałę na łuk tylko po sygnale gwizdka. gdyż grozi to zerwaniem cięciwy lub złamaniem łuku. tucznik powinien ją odzyskać stojąc na linii i nie ruszając stóp przyciągnąć ją końcówką łuku. dopóki nie rozlegnie się gwizdek i strzelanie zostanie przerwane. Przy zakładaniu strzał uczniowie powinni kierować strzałę grotem w stronę tarczy. Pierwsze lekcje łucznictwa. by strzała nie zsunęła się przy naciąganiu. W początkujących klasach instruktor powinien pomóc każdemu uczniowi wyregulować celownik. Powinni się również upewnić.Przed zezwoleniem łucznikom na strzał. W żadnym wypadku nie pozwalaj strzelcowi postawić nogi za linią. jeśli nie mierzą do tarczy.1. że wszyscy uczniowie albo stoją na linii w rozkroku (strzelanie do celu) albo stoją przed linią (strzelanie polowe). Sprawdź czy wszyscy mają celowniki ustawione na dystans. uważana jest za wystrzeloną. Nigdy nie pozwalaj uczniom napinać łuku ze strzałą lub bez niej. Zbieranie strzał Idąc do tarczy wszyscy łucznicy powinni uważać na strzały leżące lub wbite w ziemię. Powinni mieć założone buty chroniące przed rozcięciem stopy przez strzałę. upewnij się. Jeśli strzała znajdzie się poza zasięgiem łuku. 27 .

w jakim ustawiony jest grot. że nawet lotki są przykryte. inni powinni stać z boku tarczy. To eliminuje możliwość uderzenia kogoś strzałą właśnie wyszarpniętą z tarczy.Nigdy nie należy podnosić strzały w górę z ziemi.wówczas można ją wyciągnąć delikatnym ruchem obrotowym. zwłaszcza pierzastych. że lotki są częściowo lub całkowicie schowane.Jeśli strzała zaplątała się w trawę. Gdy strzała jest już wyciągnięta. powinna zostać umieszczona pod kciukiem ręki opierającej się o tarczę i zwrócona grotem ku górze. 28 . które upadły blisko przed celem. łucznik powinien zachować ostrożność. Najlepszą dla łucznika metodą na bezpieczne wyciągnięcie strzały z tarczy polega na oparciu jednej ręki o tarczę obok wyciąganej strzały i chwycenie jej przy punkcie wbicia . czy też strzały. To chroni przed uszkodzeniem lotek. żeby nie zahaczyć o strzały wbite w tarczę. łucznik powinien wyciągnąć strzałę od tyłu. Schylając się aby podnieść formularze punktowe. Podczas gdy jeden łucznik wyjmuje strzały. Po wyciągnięciu należy strzały umieścić w kołczanie albo trzymać w ręku w pobliżu grotów zanim zostaną umieszczone w kołczanie. Jeżeli strzała wbiła się w matę tak głęboko. Jeżeli strzała leży w trawie tak głęboko. łucznik powinien znaleźć grot i ostrożnie wyciągnąć strzałę z trawy zgodnie z kierunkiem. łucznik powinien ją uchwycić jak najbliżej grotu i wyciągnąć z powrotem po tej samej linii. po której wbita się w trawę. To zapobiega uszkodzeniom lotek.

Kategorycznie zabroń uczniom biegać ze strzałami w rękach ! 29 .

ustaw tarcze w odległości 3. o których instruktor powinien wiedzieć dla bezpieczeństwa swojego oraz innych. • Uważaj.Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa dla instruktora Dla bezpieczeństwa ludzi znajdujących się w pobliżu jest konieczne. Poniżej wymieniono je w punktach: • Dowiedz się. kiedy jest dany sygnał do strzału. by zminimalizować opuchliznę. • Uważaj. kiedy mają w rękach sprzęt tuczni czy lub strzelają. aby pokazać coś uczniowi lub pomóc mu ułożyć strzałę na podstawce. • Poproś uczniów. żeby nie ustawiać uczniów niebezpiecznie blisko siebie na linii strzelań. powinien zakładać długi naramiennik. żeby znajdować się za linią. Są jednak dodatkowe zasady. użyj torebki z lodem albo zimnej wody.66-5. • Nie pokazuj przykładów niedostatecznego bezpieczeństwa. Jeżeli uczeń uderza się w łokieć. • Nigdy nie wysuwaj ręki przed napięty łuk. czy istnieje możliwość błąkania się ludzi lub zwierząt w pobliżu terenu. żeby strzelcy znali i stosowali wyszczególnione wyżej zasady postępowania. na którym odbywa się strzelanie (szczególnie ważne. Przy tych odległościach maksymalnie pięciu łuczników przy każdej tarczy będzie miało dosyć miejsca na strzelanie. gdy szkolenie odbywa się na zewnątrz). by informowali cię o jakimkolwiek zranieniu lub że coś ich boli albo też. 30 . może on bowiem zwolnić cięciwę zanim zdążysz to przewidzieć. • Zabroń uczniom „wygłupów". że odczuwają jakiś dyskomfort podczas strzelania. • Jeżeli uczeń uderzył się cięciwą w łokieć ręki tucznej i powstał siniak.49 m od siebie (od środka do środka).

a na drugim końcu ze specjalnym uchwytem mocowanym na ramieniu łuku. Jeśli górna pętla cięciwy jest za mała. Załóż większą z dwóch skórzanych kieszeni (lub kieszeń skórzaną. cięciwa może luźno wisieć z łuku i być później wsunięta w wycięcia wolną ręką (metoda wejścia oraz metoda pętli). jeśli jest tylko jedna) 31 . Większa pętla cięciwy zawsze jest zakładana na górne ramię. żeby mogła się swobodnie przesuwać po górnym ramieniu. inne bezpieczniejsze zarówno dla łucznika. Trzymaj łuk w lewej ręce tyłem ku górze. czy pętle znajdują się w wycięciach górnego ramienia. W celu zdjęcia cięciwy z łuku należy po prostu odwrócić tę procedurę. W większości przypadków opisane tu metody założenia cięciwy na tuk są adresowane do osób praworęcznych. albo w odpowiednim czasie pomocnik może umieścić cięciwę na końcówce (metoda pudełkowego napinacza cięciwy). Należy się też upewnić przed zwolnieniem łuku.niektóre są szybkie. Podczas zakładania cięciwy należy umieścić górną pętlę w wycięciach górnego ramienia.sprawdź je przed skorzystaniem z niego).4. Jak już mówiono w poprzednim rozdziale. Większość napinaczy składa się z długiej linki z kieszeniami ze skóry na obu końcach albo z jedną skórzaną kieszenią. Przy wszystkich metodach dolna pętla cięciwy musi być dokładnie ułożona w wycięciach dolnego ramienia przed wygięciem łuku. cięciwa zaś niech zwisa w dół. osoba zakładająca cięciwę powinna trzymać twarz z dala od górnego ramienia łuku i nie wkładać palców pomiędzy cięciwę a przód łuku. jak i dla łuku. Zakładanie cięciwy Jest wiele sposobów założenia cięciwy na łuk . Jeśli jesteś leworęczny. spróbuj zamienić kierunki. podczas gdy mniejsza jest układana w wycięciach na dolnym ramieniu. Linkowy napinacz cięciwy Korzystanie z napinacza linkowego jest prostą i bezpieczną metodą założenia cięciwy na łuk (wszystkie napinacze linkowe zawierają wskazówki dotyczące sposobu użycia .

na końcówkę dolnego ramienia łuku. Stań krawędzią lewej stopy wzdłuż skrzynki. Teraz pociągnij łuk lewą ręką. mnieszą kieszeń zakłada się na końcówkę górnego ramienia. by zapobiec jej uwięzieniu między przyrządem a tyłem łuku). Lewą ręką wciśnij majdan do dołu. Należy położyć łuk na przyrządzie przodem do góry i górnym ramieniem na prawo. Otwórz skrzynkę i wyreguluj jej ramiona tak. 32 . a prawą nakieruj pętlę cięciwy na wycięcia górnej końcówki łuku. przodem w kierunku górnego ramienia łuku. prawą zaś nakieruj cięciwę na nacięcia górnego ramienia (trzymaj palce po bokach ramienia. a także dzięki wygodzie jego użycia zapewnia najlepszą metodę zakładania cięciwy na łuk w warunkach szkolnych. Dolna pętla cięciwy powinna się znajdować w wycięciach. by linka się naprężyła. a nie obok nich. Sprawdź. a jeśli jest to specjalny przyrząd około 20-23 cm poniżej końcówki (teraz linka napinacza będzie wisiała pod łukiem). a górna powinna być założona na przód ramienia górnego (uważaj żeby górna pętla cięciwy znajdowała się możliwie najbliżej końcówki łuku. Pociągnij łuk w górę na tyle. czy linka układa się na przedniej części łuku przy wygięciach. Stań na środkowej części linki napinacza lewą stopą (linka powinna się znajdować pod środkową częścią stopy). nigdy nie wkładaj ich między cięciwę a przód łuku). aby wygięcia ramion łuku wygodnie leżały na wyściełanych końcach napinacza. Może być stosowany tylko na gładkiej i twardej powierzchni. Napinacz pudełkowy Jest to napinacz trwały i trudny do zgubienia. Dzięki temu. czy obie pętle znajdują się w wycięciach i powoli zwolnij napięcie. Sprawdź. nie na trawie.

Uwaga: Upewnij się.w ten sposób łuk ulegnie wygięciu. Prawą rękę umieść pod górną końcówką i pociągnij ją do góry . Stań prawą stopą na pętli tak. szczególnie jest przydatny w klubach. Powinien być umocowany w takim miejscu. Umieść łuk na napinaczu tak. aby część majdanu chwytana podczas strzelania znalazła się na górnej szpuli. aby łucznik mógł stanąć podczas operacji zakładania cięciwy bezpośrednio za łukiem. to 123 cm mocnej liny lub pasma materiału związanego w około 56centymetrową pętlę. w przeciwnym wypadku istnieje niebezpieczeństwo wygięcia dolnego ramienia. Metoda pętli Jest to kolejna bezpieczna i wygodna metoda zakładania cięciwy na łuk. Połóż końcówkę dolnego ramienia łuku na czymś miękkim. by linka znalazła się pod podbiciem stopy lub pod piętą. Jedyny niezbędny przedmiot.Napinacz ścienny Napinacz ścienny jest poręczny. ponieważ jest przytwierdzony do ściany. że naciągasz łuk dokładnie do góry. trzymając go w lewej ręce poziomo przodem ku górze. 33 . Stojąc bezpośrednio za łukiem pociągnij do dołu górne ramię łuku i nakierowując cięciwę na wycięcia powoli zwolnij łuk. bezpieczny i trwały. lecz wytrzymałym (dobrze sprawdza się zwinięty futerał na łuk). Nie można go zgubić. Nasuń lewą ręką cięciwę w wycięcia. zaś dolne ramię pod dolną szpulą. Przełóż pętlę wokół majdanu i mocno zaciśnij łuk.

Końcówkę dolnego ramienia łuku umieść nad przednią częścią lewej kostki. Prawą rękę umieść pod tylną częścią końcówki górnego ramienia i popchnij ją ku lewej stronie. że jej zastosowanie zwykle wykręca dolne ramię łuku. 34 .Metoda wejścia Jest to jedna ze starych metod zakładania cięciwy na łuki. Trzymaj łuk pionowo przodem ku lewej stronie. Uniesienie lewej pięty nad podłogę pomoże zredukować prawdopodobieństwo skręcenia dolnego ramienia łuku. Wtedy lewą ręką nasuń pętlę cięciwy w wycięcia. Prawą stopę postaw pomiędzy cięciwą a przodem łuku. Należy tu ostrzec łucznika. szczególnie te cięższe. naprężając łuk. a tyłem ku prawej. Z tego powodu metoda ta nie jest polecana przez producentów i może spowodować unieważnienie gwarancji na łuk. zaś majdan za prawym udem.

Instrukcje dotyczące konserwacji sprzętu można znaleźć w rozdziale 7. pogrupuj je i umieść na korpusie dodatkowy znak identyfikacyjny. Wszystkie strzały jednego kompletu powinny mieć tę samą długość i rozmiar. gdy uczniowie dojdą do wprawy i będą mieli odpowiednio dobry sprzęt. Jednocześnie pomocne jest ustalenie słownika podstawowych terminów z zakresu łucznictwa i wręczenie go każdemu szkolonemu. Należy je poukładać w ponumerowanych. Jednak w większości przypadków klasy są liczniejsze. aby instruktor i uczeń mogli się łatwo porozumiewać. Za tarczami i za krawędziami toru powinno być odpowiednio dużo wolnej przestrzeni. Dobrym pomysłem jest przygotowanie plansz poglądowych na temat podstaw strzelania. by łucznicy strzelali w kierunku północnym. Jednak ponieważ chcą oni strzelać najszybciej jak to tylko możliwe. a na przedniej części lotki oznacz długość strzały.5. Szkolenie łuczników 5. Cięciwy ani owijki na nich nie mogą być poprzerywane. prawidłowej postawy łuczniczej lub kilku innych aspektów dotyczących wprowadzenia do łucznictwa.bocznych kołczanach po sześć sztuk z tymi samymi oznaczeniami. że dysponujesz wystarczającą ilością sprzętu. Teren powinien być ogrodzony z zapasem 10 metrów przy dystansach od 10 do 60 metrów plus dodatkowe 15 m dla klas początkujących. Sprzęt jest wówczas natychmiast dostępny dla uczniów. czy wszystkie tuki są w dobrym stanie. lecz o różnych oznaczeniach. Ostatnią czynnością jest sprawdzenie. a łuki powinny posiadać prawidłową odległość cięciwy. Zamierzeniem jest sformułowanie systematycznego wprowadzenia do sportu i pokazanie instruktorowi kolejnych kroków w nauce strzelania. wskazówki dotyczące przygotowania bezpiecznego toru). żeby każdy uczeń mógł strzelać podczas każdego spotkania. będzie można wyregulować łuk. Jeżeli jest wystarczająca ilość strzał tego samego rozmiaru. czy wszystkie tuki są ponumerowane w łatwo widocznym miejscu. Przydziela się czterech łuczników na jedną tarczę (patrz rozdział 3. czy nasadki. wtedy bowiem każdemu można poświęcić indywidualną uwagę. aby uczeń mógł używać tego samego łuku podczas całego kursu. elementów wyposażenia. Wszystkie strzały należy poddać kontroli. które mają pęknięty lub w inny sposób uszkodzony korpus. W momencie. Siodełko należy założyć około 6 mm powyżej kąta prostego utworzonego przez cięciwę i strzałę. Tory na wolnym powietrzu powinny być w miarę możliwości położone tak. Najlepiej byłoby. Pierwsze lekcje łucznictwa Rozdział ten przedstawia ogólny zarys szkolenia początkujących łuczników. przed drugim spotkaniem należy ustalić dystans oraz przygotować sprzęt. 35 . Zwykle nie jest możliwe. Tarcze należy ustawić i zakotwiczyć. która jest założona na cięciwę i oparta o podstawkę. lotki i groty są w dobrym stanie i czy strzały są w miarę proste. można zbudować stojak na łuki i wózek do strzał. by uczniowie mogli zacząć strzelanie od pierwszego dnia. To pozwoli każdemu tak ją ustawić. Żaden łuk nie może mieć uszkodzonej lub nieprawidłowo założonej podstawki na strzałę. Na końcu lotki umieść numer kolejny strzały w komplecie. Trzeba odrzucić te strzały. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie. Aby móc przechowywać sprzęt w sposób zorganizowany. Poleca się używanie ochraniaczy końcówek. Młodsze dzieci powinny strzelać z pięciu metrów. W jednej klasie nie powinno być więcej niż 16 uczniów. Należy sprawdzić. więc upewnij się. by bączek osiągnął prawidłowe dla niego położenie. gdyby na każdego ucznia przypadała jedna cięciwa.1. Dzięki temu słońce nie będzie ich oślepiało.

10. mogą niechętnie prosić o powtórzenie. Chodź wzdłuż linii. aby pomóc i upewnić tych. Uważaj na objawy zniechęcenia i uczyń każdy wysiłek. żeby uczniowie potrzebujący pomocy swobodniej mogli o nią poprosić. aż będziesz umiał wydobyć krótkie. niskiej kotwicy i formy klasycznej. Zawsze idź do tarcz razem z klasą. Przy prowadzeniu strzelania używaj zawsze gwizdka. jak gra w piłkę. Udzielaj pochwał indywidualnie i/lub całej klasie. połóż 36 . 12. Ucząc na otwartej przestrzeni upewnij się. 5. sprawia ci przyjemność. że uczniowie nie są zwróceni twarzą pod słońce oraz. 9. stwórz drugą linię dla lektury. który chroni przedramię. Zwracaj uwagę na objawy bólu – uczeń może niechętnie mówić. lecz niech klasa widzi. 1. 3. Wyćwicz gwizdanie. 4. 2. podczas gdy oni strzelają. Jeżeli już jednak cięciwa uderzy ucznia w ramię.Pewne warsztatowe wskazówki dla instruktorów powinny być przez nich zapamiętane i wprowadzone w życie. że cięciwa uderza go przy zwolnieniu w niechronioną część ciała. Okazuj entuzjazm i zainteresowanie swoją dyscypliną sportu – nie przesadzaj z tym. zdecydowane sygnały. 6. Instruując mów głośno i wyraźnie – jeżeli uczniowie cię słyszą. powinni zakładać długie naramienniki. którzy mają z tym problemy. Korzystaj z materiałów poglądowych (plansze. 7. 11. nalegaj by każdy (wliczając ciebie) pomagał szukać zgubionych strzał. 8. że to czego uczysz. gdy coś zostanie wykonane prawidłowo. albo dwa zwykłe – jeden zakrywający łokieć i nachodzący na drugi. inni mogą słuchać i „trenować” swoich partnerów. plakaty) – pomagają one uczniom zrozumieć i zapamiętać to czego ich uczysz. Obejmij swą uwagą wszystkich uczniów w klasie. Bądź dyplomatyczny przekonując uczniów do nauki strzelania przy wykorzystaniu celownika. ruch uliczny itp. że nie są rozpraszani przez odrywające uwagę zjawiska. zamienią się miejscami. demonstracji i naśladownictwa. Kiedy pierwsza linia skończy. Jeżeli klasa jest duża i łuków wystarcza tylko dla połowy uczniów. którzy mają problemy. Pierwsza linia może używać łuków do naśladownictwa (i później do strzelania). Przypominamy je poniżej. Ze względów bezpieczeństwa najlepiej nie pozwalać uczniom wracać na linię (i do sprzętu) dopóki ciebie tam nie ma. Ci.

zademonstruj strzelanie. czy cięciwa nie zahacza o ubranie ani o włosy. co pozwoli wyeliminować odwracający uwagę hałas i pomoże uczniom skoncentrować się na przedmiocie szkolenia. palców i nadgarstka oraz pozycję łokcia ręki cięciwnej i ułożenie ręki pod żuchwą. 13. Powinien to być wykład o różnych aspektach sportu. po winni używać plastronów ochronnych. Pamiętaj. jednak bez nadmiernej ilości szczegółów. 14. że obserwujesz go z trzech stron. to poprosić o przedstawienie tego rodzaju ich aktywności gdzie. kiedy i jaki styl łucznictwa uprawiali oraz jakiego używali sprzętu (czy był to ich własny. sprawdź . do celu. dobrze jest zapytać ich. ręki tucznej. podczas gdy on strzela. Lekcja 1 Najlepiej byłoby.natychmiast na to miejsce paczuszkę lodu albo zimny mokry kompres.pokaż punkt nasadki. majdan. aby pokazać grot. czy uczeń przy celowaniu używa odpowiedniego oka. a jeśli tak. Jeśli masz dostępne różne rodzaje strzał (drewniane. wycięcia. wskazując prawidłowe położenie ramienia łuczniczego. w jakim celu i jak się ich używa. upewnij się. jak: 1) cel i zasięg łucznictwa od strzelania rekreacyjnego do zawodów międzynarodowych. że strzały są odpowiednio dopasowane do łuku.). Ci. podstawka strzały i celownik). Oceniając postawę lub szukając przyczyny. np. Niezbędne jest krótkie wprowadzenie w zagadnienia sportu łuczniczego. jakiego typu strzał używali itd. żeby powiedzieć. 2) różne rodzaje strzelectwa. z włókna węglowego i aluminiowe) opisz różnice między nimi. Łucznicy leworęczni muszą zamienić kierunki. jaki rodzaj łuku i o jakiej sile naciągu. których cięciwa uderza w pierś. Pokaż uczniom łuk i zapoznaj ich z różnymi jego częściami oraz akcesoriami (ramiona. sprawdź odległość cięciwy. lotki i grzbiet. upewnij się też. nasadkę. Potem przejdź do reszty osprzętu . polowe. ułożenie ręki cięciwnej. Kiedy uczniowie zostaną już zapoznani ze sprzętem. 37 . powietrzne i wolne oraz 3) łucznictwo amatorskie i łucznictwo zawodowe. Miej pod ręką strzałę. upewnij się. Aby wzbudzić zainteresowanie poszczególnych uczniów. skórka na place i wiązanie. omawiający takie problemy. gdyby ta pierwsza lekcja była prowadzona w pomieszczeniu. dla której uczeń wykonuje nieprawidłowo. Po wystrzeleniu kilku strzał przedstaw proces strzelania. regulację celownika. Jeżeli uczeń ma trudności. myśliwskie. Zrób to samo z częściami cięciwy . Uwaga: Instrukcje zawarte w tym i w następnych rozdziałach przeznaczone są dla łuczników praworęcznych. szczególnie łokcia i barku. ustalacz nasadki oraz bączek. czy któryś z nich strzelał wcześniej. a w jego postawie nie widać żadnych nieprawidłowości.naramiennik.

Łucznik praworęczny musi korzystać przy celowaniu z prawego oka. W ten sposób będziesz mógł od razu zobaczyć. Naśladownictwo bez sprzętu Ustaw uczniów w rozkroku na linii strzału tak. Kiedy ręce dotkną twarzy. Może on nie być konieczny. Poleć uczniom wysunięcie tak złożonych rąk w stronę celu wciąż patrząc przez otwór. ale studenci lub uczniowie średnich mogą się tego z łatwością nauczyć. żeby je naśladowali. w przeciwnym razie strzała poleci na lewo od celu.lub leworęczne. Kolana mają być lekko rozluźnione. 38 . czy każdy orientuje się w kierunkach i nikt nie będzie stał do ciebie plecami. Może to być trudne dla najmłodszych łuczników. Najpierw zademonstruj wszystkie ruchy i opisz je. by palcami dotykali pozornej linii łączącej łucznika ze środkiem celu. a ciężar ciała rozłożony równomiernie na obie. Stopy powinny być rozstawione mniej więcej na szerokość ramion. Test dominacji oka polega na poleceniu uczniom utworzenia otworu między kciukami i pozostałymi palcami przez złożenie dłoni jedna na drugiej.wtedy tylko dwie osoby będą do siebie zwrócone twarzami. Przed nauką współczesnej techniki strzeleckiej zaleca się. aby ustrzec się przed możliwością używania do celowania niewłaściwego oka. Potem poleć uczniom. Ustaw łuczników leworęcznych na lewym końcu linii. Palce będą się krzyżowały mniej więcej pod kątem 90°. Teraz rozpocznij naśladownictwo . Jednak jeżeli łucznik chce strzelać bez celownika. które oko jest u nich dominujące. Daje to lepsze poczucie odległości przy nieosłoniętym strzelaniu.Przed dopuszczeniem do strzelania instruktor powinien przeprowadzić wśród uczniów test dominacji oka. Dzięki temu uczeń nauczy się techniki naprawiania i będzie mógł w dowolnym czasie podczas kursu założyć sobie nowe siodełko oraz nauczy się szanować sprzęt. którzy po teście nie mają pewności. żeby instruktor polecił uczniom założyć na cięciwę siodełko oraz bączek w razie konieczności. Uczniowie. powinien nauczyć się mieć obydwoje oczu otwarte podczas celowania. To Jest postawa prosta. sam zaś stań między tarczami a linią strzału . dominujące oko determinuje strzelanie prawo. jeżeli szkolenie nie przewiduje całkowitego zamykania jednego oka i mają oni strzelać z obydwoma oczami otwartymi (lub z jednym dominującym). kotwiczenie. celowanie i zwalnianie.czynności pozorujące naciąganie. otwór znajdzie się przed okiem dominującym. powinni strzelać z jednym okiem przymkniętym lub korzystać z łatki na oko. kiedy będziesz mówił lub coś demonstrował. Przy obu oczach otwartych każ im przysunąć ręce do twarzy wciąż obserwując cel.

Teraz poleć im wyciągnąć ramię łucznicze na wysokości barku w stronę celu, ze spodem otwartej dłoni zwróconym do dołu. Bez poruszania łokcia każ im obrócić dłoń w nadgarstku kciukiem do góry - to daje pewność prawidłowej pozycji łokcia, co szybko można sprawdzić polecając zgiąć łokieć: jeżeli ręka dochodzi do piersi torem równoległym w stosunku do ziemi, pozycja łokcia jest prawidłowa, natomiast jeżeli ręka przesuwa się do góry, łokieć nie był odpowiednio ułożony. Ćwiczenie pomagające ustawić łokieć w prawidłowej pozycji: każ uczniowi oprzeć lewą dłoń o ścianę palcami do góry, następnie niech obrócą staw łokciowy do dołu zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Podczas tej czynności upewnij się czy uczeń przy obracaniu łokcia nie obraca barku do góry i w przód. Może to być za pierwszym razem niewygodne, jako że normalnie mięśni się do tego nie używa. Następnym krokiem jest polecenie uczniowi utworzenia haczyka pierwszym, drugim i trzecim palce ręki cięciwnej, pozwalając kciukowi i małemu palcowi odprężyć się po wewnętrznej stronie dłoni albo, co prostsze - dotykając kciukiem paznokcia małego palca. Staw łączący palce z dłonią nie powinien być zgięty. Następnie powinien obrócić głowy w stronę celu, ocenić zasięg i umieścić zagięte palce na pozornej cięciwie przy pionowym położeniu haczyka utworzonego z palców i przy zewnętrznej stronie dłoni tworzącej linię prostą z przedramieniem. Łokieć ramienia cięciwnego nie może znajdować się poniżej barku.

39

Teraz może naciągnąć pozorną cięciwę, trzymając ją blisko ramienia łuczniczego, dopóki ręka cięciwna nie dotknie podbródka. Naciągnięcie to powinno zaangażować mięśnie pleców i ramienia cięciwnego, co pozwoli łokciowi ramienia cięciwnego natychmiast odsunąć się od celu torem równoległym w stosunku do ziemi.

Drugi staw palca wskazującego ręki cięciwnej powinien dotykać środkowej części podbródka. Kiedy zostanie osiągnięty punkt kotwiczny, uczeń powinien napiąć mięśnie pleców i w takiej pozycji utrzymać je. W tym momencie linia pomiędzy łokciem i dłonią ręki cięciwnej powinna być równoległa do podłoża (podczas strzelania następuje to po fazie utrzymania napięcia, kiedy łucznik celuje). Napinanie mięśni powstrzyma łucznika od psychicznego rozluźnienia podczas fazy celowania i pozwolenia strzale na przesuwanie się do przodu.

40

Uczniowie powinni powtarzać kilkakrotnie tę procedurę wzmacniając ramię łuczne, kładąc palce na cięciwie oraz naciągając aż do pozycji kotwicznej. Kiedy celowanie zostało przeprowadzone, łucznicy muszą jednocześnie napinać mięśnie pleców oraz zwalniać cięciwę rozluźniając palce ręki cięciwnej i pozwalając cięciwie się z nich wysunąć. Kiedy jest używany sprzęt, to napięcie/zwolnienie powoduje pojedynczy, mimowolny ruch ramienia cięciwnego do tyłu z dłonią przesuwającą się w pobliżu szyi.

Ćwiczeniem na wyczucie napięcia/zwolnienia jest umieszczenie górnej części lewej dłoni naprzeciw szyi, z kciukiem skierowanym do dołu, zaś lewym łokciem w stronę tarczy. Zahacz wtedy palce prawej ręki o palce lewej ręki i trzymając łokcie równolegle do ziemi, zakotwicz pod podbródkiem i pociągnij palcami. Zwolnienie palców ręki cięciwnej powinno pozwolić ręce powrócić wzdłuż szyi. Jak wyżej powiedziano, ruch do tyłu powinien pochodzić z ręki zwalniającej cięciwę, przy wciąż napiętych mięśniach pleców. Po zwolnieniu cięciwy uczniowie powinni utrzymać pozycję przez kilka sekund. To jest wytrzymanie. Gwarantuje ono, że łuk nie zostanie poruszony zanim opuści go strzała (przy strzelaniu powinni utrzymać pozycję dopóty, dopóki strzała nie osiągnie celu).

Słowa zestawione w ramce tworzą kluczową sekwencję szybkiego przypomnienia podstawowych etapów strzelania. Uczniowie powinni umieć przejść przez te etapy werbalnie z prawidłowymi czynnościami. Słowa te są również szybkim systemem odniesienia pomagającym znaleźć problem, jeżeli w technice strzelania jest błąd.

41

9. a dwoma poniżej siodełka (tam. Palce nie powinny być ani sztywno wyprostowane. a następnie przywrócić ją do pierwotnej pozycji. Wyceluj. 8. ani nie powinny ściskać łuku w „śmiertelnym uścisku". Mądrze jest kazać im ćwiczyć sekwencję naciągnij . gdzie powinna znajdować się strzała). a podbródek i nos dotykają cięciwy. Wytrzymaj. ale na razie poleć uczniom zahaczyć palce cięciwne o cięciwę. że łuk nigdy nie powinien być naciągany bez strzały na cięciwie. powinni ułożyć kciuk nad czubkiem palca wskazującego. 4. 3. Napnij/wytrzymaj. Pozycja ręki tucznej jest prawidłowa wówczas. przywracając do neutralnego położenia po każdym naciągnięciu. 42 . to znaczy niech ciężar zostanie rozłożony na skutek ruchu łuku w dłoni. Zahacz. dopóki nie będą mogli dojść do pełnego naciągu i płynnie zakotwiczyć bez szukania prawidłowej pozycji. 5. Niech łuk ustali się w pozycji. Teraz każ im napiąć. Zakotwicz. Jednak jeżeli uczący się są bacznie kontrolowani i uświadomiono im. Uczniom mającym problemy pomóż indywidualnie. przeprowadź imitowanie strzału z wykorzystaniem sprzętu.zakotwicz dopóty. Powinni wtedy używać wszelkiego sprzętu z wyjątkiem strzał. Jeżeli uczniowie nie używają wiązań. aby ciężar łuku był rozłożony po wewnętrznej stronie mięśni kciuka oraz aby kciuk i palec wskazujący utworzyły literę Y (patrząc od góry). Napnij/zwolnij. Uwaga: Niektórzy instruktorzy uważają. że górna część palca wskazującego dotyka podbródka. 6. Niech uczniowie naciągają cięciwę coraz dalej i dalej. 2. Upewnij się. Napnij. Imitowanie strzału ze sprzętem Kiedy uczniowie zapoznają się dokładnie z sekwencją czynności związanych ze strzałem i prawidłową pozycją ciała. wliczając naramienniki oraz skórki na palce. a nie poprzez umieszczenie na nim ręki i utrzymywanie go w określonej pozycji na siłę.Sekwencja słów kluczowych wyrażających kolejne etapy w strzelaniu: 1. trzymając łuk pionowo i upewniając się. że obrócili łokieć do dołu oraz pozwól im naciągnąć cięciwę do tyłu o kilkanaście centymetrów. z jednym palcem powyżej. że nigdy nie wolno zwalniać cięciwy z pełnego naciągu bez strzały. Poleć uczniom chwycić łuk lewą ręką umieszczając dłoń na majdanie w takiej pozycji. Stań. 7. gdy łuk nie ma tendencji do przesuwania się w żadnym kierunku przy rozluźnionej dłoni i palcach. W tym momencie powinna być założona strzała. Wyjściowa pozycja łuku do założenia strzały to pozycja pionowa lub z lekka przechylona w prawo. naciąganie łuku bez strzały nie przyniesie żadnej szkody. Naciągnij. W ten sposób będą mogli utrzymać łuk bez ściskania go. aż dojdą do pełnego naciągu.

Aby wyczuli zwalnianie cięciwy. aby był widoczny po stronie strzały. Przy dziesięciu metrach celownik powinien znajdować się ponad podpórką strzały w przybliżeniu w takiej odległości. jaka jest między okiem a podbródkiem łucznika. każ im naciągnąć cięciwę o 5 lub 8 centymetrów (nie dalej) i zwolnić. Teraz powinni ustawić celownik. 43 .

Strzała powinna być tak założona. że uczniowie przed celowaniem napinają mięśnie pleców i utrzymują je w tej pozycji. W tym punkcie zatrzymaj się i wyjaśnij. Jako podsumowanie poleć im przegląd kluczowych słów sekwencji strzeleckiej. Celowanie za pomocą celownika to zwyczajne nałożenie szpilki celownika na środek tarczy. aby prowadząca lotka znalazła się po zewnętrznej stronie łuku. naprężają mięśnie. kiedy szpilka celownika zostanie nałożona na środek tarczy oraz utrzymują napięcie podczas zwolnienia. 44 . W ten sposób jest utrzymany stały naciąg. jak prawidłowo założyć strzałę w poprzek łuku na podstawce oraz na cięciwie w siodełku. niech przejdą przez każdy etap. dwa poniżej. Upewnij się. Teraz pokaż jak palce powinny być umieszczone na cięciwie .jeden powyżej. a następnie przesuń ją do przodu i umieść nasadkę na cięciwie.Zostało jeszcze celowanie przy pełnym naciągu.

45 .

46 .

co zapobiegnie ich przeciąganiu.Lekcja II Na początku zmierz każdego ucznia pod kątem doboru długości strzały i rozdaj boczne kołczany z sześcioma strzałami odpowiedniej dla każdego z nich długości. używając strzały wyskalowanej w calach. Strzały dla początkujących powinny sięgać 5 cm poza tył łuku przy pełnym naciągu. Następnie długość strzały można dobrać z następującej tabeli: Dla większej dokładności każdy uczeń powinien naciągnąć lekki łuk. Przybliżony pomiar długości strzały można wykonać mierząc odległość między końcami palców przy rozłożonych ramionach. 47 .

wystrzel dla uczniów prezentując owe dziewięć kolejnych etapów. z rozszerzeniem o dodatkową technikę. uczniowie mogą sobie wzajemnie pomagać podczas ćwiczeń naśladowniczych. że strzelanie zostanie przerwane. Kiedy instruktor nadzoruje ucznia strzelającego pierwszą strzałę. powinni ćwiczyć naśladownictwo. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie. Korzystając ze sprzętu. Zbierz ich wokół tarczy z wbitym i strzałami i pokaż jak prawidłowo oraz bezpiecznie wyciągać je z tarczy (patrz rozdział 3. Jeżeli klasa jest duża. dopóki nie przyjdzie ich pora strzelania. żeby lekcja była prowadzona z uwzględnieniem opisanego wcześniej systemu gwizdkowego. zwolnienie oraz wytrzymanie. Instruktor powinien położyć nacisk na to. którzy czekają na instruktora. daj gwizdkiem podwójny sygnał. Lekcja III Lekcja trzecia stanowi kontynuację dwóch pierwszych. jak ustawić celownik i założyć strzałę.Powtarzając materiał z pierwszej lekcji przejdź przez każdy z dziewięciu etapów. że klasa zacznie strzelanie z określonych odległości (5 metrów dla dzieci oraz 10 metrów dla nastolatków i dorosłych). Kiedy ten etap zostanie zakończony. którzy mają problemy. Pokaż uczniom jak zakładać cięciwę na łuk. może samodzielnie kontynuować strzelanie. Ci. Zakładanie cięciwy). Teraz się zatrzymaj i wyjaśnij. którzy już byli obserwowani. pozycję prawego łokcia. Jeżeli uczeń dobrze sobie radzi. aby upewnić się. kotwiczenie. instruktor może indywidualnie pomóc tym. Każdy uczeń wystrzeli pierwszą strzałę pod okiem instruktora. 48 . Szybko przypomnij. Kiedy kilku uczniów wystrzeliło już wszystkie swoje strzały. Absolutnie nikt nie może pod żadnym pozorem wychodzić przed linię. trafia w tarczę. Kontynuuj nadzorowanie wypuszczenia pierwszej strzały przez każdego ucznia. którego będą używać. pozwalając strzelać dalej tym. Połóż nacisk na pozycję ramienia łucznego. podczas gdy instruktor przechodzi do następnego ucznia. że uczniowie znają je. koniecznie trzeba się upewnić. dopóki nie rozlegnie się podwójny gwizdek sygnalizujący zakończenie strzelania oraz że można iść po strzały. że pozycja łokcia i barku jest prawidłowa i że cięciwa nie uderzy w bark lub w ramię. wyjmowanie strzał). aby potrafili zakładać i zdejmować cięciwy ze swoich łuków (patrz rozdział 4.

natomiast przestawiaj tarczę . Pomóż tym. przesunięcie celownika w górę powoduje. np. Słabe zwolnienie i podążanie . przeprowadź tę lekcję na dystansie. Lekcja IV Na czwartej lekcji uczniowie zazwyczaj strzelają już na tyle dobrze. tj. w innym wypadku mogą pozostać tam. poleć im w pamięci sumować punkty. ruch ramienia cięciwnego po zwolnieniu. Idąc wzdłuż linii patrz. każ im oznaczyć je na pasku celownika lub na taśmie. Poinstruuj uczniów jak regulować celownik. w jakim są strzały w stosunku do środka tarcz -jeśli strzały są wyżej. aby wyłonić mistrza każdej kolejki (zapisywanie punktów zabiera zwykle zbyt dużo czasu i kładzie zbyt duży nacisk na punktację. Pozwala to przesunąć łuk w odpowiednim kierunku. trzymaj wszystkich uczniów na tej samej linii. aż nabiorą większej wprawy.Jeśli to możliwe. że mogą się przesunąć do tyłu 15-20 metrów. jak punktowane są strzały (występują tutaj różnice zależnie od rodzaju używanego celu. jeśli strzały padają za wysoko. Następnie poleć im kontynuowanie strzelania. regulując celowniki.wtedy obie grupy będą mogły strzelać zgodnie ze swoimi możliwościami. a zbieranie strzał zabiera dużo czasu. przydziel na stałe każdemu uczniowi łuk i komplet strzał do korzystania podczas każdej sesji strzeleckiej. czy pozycja wytrzymania jest utrzymana dopóty.jakikolwiek ruch ramienia cięciwnego inny niż prostoliniowy ruch do tyłu wzdłuż szyi . a następnie rozpocznij tę lekcję kilkoma seriami z 15 metrów (dzieci) lub z 20 metrów (nastolatkowi i dorośli). Werbalnie przypomnij dziewięć etapów strzelania i poleć uczniom rozgrzać się poprzez naśladowanie bez sprzętu sekwencji ruchów związanych ze strzałem. Kiedy będą mieli zgodne ustawienie celownika. Jeśli jednak jeszcze tak nie jest. a uczniowie konsekwentnie trafiają do celu z tego dystansu. gdzie się znajdują. że nie są używane mięśnie pleców. zaleć uczniom mającym kłopoty trening z zakresu wstępnych ćwiczeń etapu napięcie/zwolnienie.jest oznaką. 8 i 7. 4 i 3 oraz 2 i 1 za każdy następny kolorowy pierścień dalej od żółtego). by strzelali pięć metrów dalej od tarczy. W dalszym ciągu pomagaj tym. Kiedy uczniowie kontynuują strzelanie. Jeśli jest miejsce. w którą stronę powinien być przesunięty: powinien on być przesunięty w tym kierunku. Lekcja V Przypomnij uczniom. że łuk jest trzymany niżej. Jeżeli po określonej liczbie kolejek uczniowie słabo trafiają do celu. wyjaśniając. więc grupa strzał zbliży się do środka tarczy. Ustawienie celownika na 30 metrów jest zwykle 13 do 19 mm niższe od ustawienia przy 20 metrach. Zwykle w tym okresie uczniowie zaczynają koncentrować się na celowaniu albo jakiejś innej części procedury strzeleckiej i utrzymywanie pełnego naciągu staje się procedurą raczej pasyw- 49 . Jeśli to konieczne. celownik należy podnieść. jak ustawić i wyregulować celownik. dopóki strzała nie osiągnie celu. Zwróć uwagę na podążanie. ale w większości dla początkujących pięciokolorowe tarcze są punktowane po 10 i 9 punktów za żółte póle. z którego strzelali na poprzedniej lekcji. celownik należy przesunąć w lewo. którzy mają trudności (dla większości uczniów ustawienie celownika będzie około 6 mm niższe). poleć im cofnąć się o następne 10 metrów. itd. Jeżeli niektórzy uczniowie są bieglejsi od innych i potrafią strzelać z większej odległości. jeśli padają na lewo. ustaw ich z powrotem na odległości 20 m. 6 i 5. Poleć uczniom strzelić jedną serię. Poleć uczniom. Następnie zbierz ich wokół tarczy i wyjaśnij. Przed zezwoleniem na strzelanie przypomnij procedurę strzelecką oraz zasadę ustawienia i wyregulowania celownika (przy 20 metrach ustawienie celownika będzie około 10 mm niższe niż ustawienie dla 15 metrów). zamiast na prawidłową formę strzelecką). którzy mają kłopoty lub słabą formę strzelecką.

celują i zwalniają bez nadmiernej liczby zbędnych ruchów. a łukiem. by obrócił głowę tak. Niektórzy początkujący łucznicy mogą mieć również tendencję do okresowego ściskania łuku przy zwalnianiu. że porusza palcami i tym samym oddziałuje na miejsce. w innym ma głowę tak obróconą. że jeden pomaga drugiemu znajdować zagubione strzały. Liczba serii może być różna. Niech strzelają z odległości 20 lub 30 metrów . że różne ustawienie głowy może spowodować różne ułożenie cięciwy widziane przez łucznika przy pełnym naciągu). Następnie wyjaśnij. Kiedy już zrozumie. który decyduje. Podczas tej rundy powinni liczyć punkty zgodnie z procedurą przedstawioną w lekcji VI. Lekcja VII Na początku tej lekcji wyjaśnij podstawowe zasady rundy. że dla każdego dystansu jest ustalona liczba serii. Trzeba im uświadomić. Jako uzupełnienie punktacji przyznaj najlepszym łucznikom małe nagrody.najczęściej łuk nie upada). każ mu owinąć palce wokół majdanu. które nie trafiły w cel (wśród strzelców jest zwyczajem. zwykle wystarcza pięć. najpierw strzela się z największej odległości. stań za nim. W ramach techniki szkoleniowej. W tym momencie może być przedstawione wycentrowanie cięciwy . Następnie przeprowadź wśród uczniów zaimprowizowaną rundę składającą się z trzech serii na 30 metrów i trzech na 20 metrów. w które trafi strzała. by ewentualnie złapać go . napięte mięśnie pieców są czynnikiem powodującym ruch ręki zwalniającej do tyłu wzdłuż szyi. Kiedy po zwolnieniu cięciwa wysuwa się z palców. Zapobiegnie to poruszaniu łukiem za pomocą palców (w tym czasie łucznik powinien używać wiązania albo dotykać kciukiem końca palca wskazującego.dorośli oraz 10 metrów . w zależności od czasu trwania zajęć. Lekcja VI Przed rozpoczęciem strzelania rozdaj uczniom tabele punktowe i wyjaśnij zasady zapisywania i podliczania wyników serii oraz procedurę punktacji podczas zawodów.ną niż aktywną. może uniemożliwić uzyskiwanie wyższych wyników punktowych. 50 . Pozwól na jedną serię treningową przed punktowaniem. że przygotowują się. Niech grupa strzeli jedną rundę zapisując punkty. Jeżeli uczeń ma trudność z ustawieniem „zaraz na prawo". kotwiczą. że łuk nie upadnie. Po tej lekcji uczniowie na tyle powinni już opanować ćwiczone umiejętności. w którym strzała trafi w tarczę.dzieci. jak takie ustawienie oddziałuje na miejsce. że będzie nieco rozmyta) pomiędzy szpilką celownika. aby wyczulić łucznika na to. aby uczeń mógł zobaczyć. a następnie idącą za tarczę zbierać strzały. może powrócić do tradycyjnej pozycji ręki łuczniczej. następnie dwóch zapisujących wyniki w tabelach punktacyjnych oraz osobę nadzorującą tę procedurę. że nawet jeśli pozycja kotwiczna nie jest zmieniana. że stoi z tarczą dokładnie twarzą w twarz). Zademonstruj klasie. Do poszczególnych tarcz przydziel kapitana. poinstruuj go. że nawet jeżeli to nie spowoduje przesunięcia punktu skupienia poza środek tarczy. głowę można obracać w płaszczyźnie poziomej (w jednym wypadku łucznik ledwo spogląda ponad nasadą nosa. co robi z dłonią łuczniczą. żeby cięciwa była widoczna (możliwe. każdy łucznik powinien wyciągać swoje własne strzały). odległości różniące się zależnie od rundy. kto będzie oceniał każdy strzał. jeżeli nie wierzy. że lewa krawędź cięciwy powinna być widoczna po prawej stronie szpilki celownika. Dla demonstracji wystrzel strzałę z tych skrajnych pozycji. Bądź bardzo uważny i w dalszym ciągu kładź nacisk na napięcie mięśni pleców jest to kluczowe dla dobrego strzelania.czyli pokrycie cięciwy z brzegiem majdanu -jeśli nie zostało to wyjaśnione wcześniej jako odpowiedź na pytanie ucznia (wielu uczniów nie zdaje sobie sprawy. np.

ułożenie ramienia łuczniczego: kontrola łokcia. . .założenie naramiennika i skórki na place. aby upewnić się.założenie strzały. szczególnie wobec uczniów. . . . . ćwiczenie ze ścianą.ułożenie palców cięciwnych. W połączeniu z metodami szkolenia opisanymi w niniejszym rozdziale. . . . .przedstawienie zasad bezpieczeństwa. .kotwiczenie. Korzystaj z tego zestawienia podczas pierwszych lekcji.ustawienie ramienia tucznego (tym razem wliczając pozycję ręki łuczniczej). . . . Indywidualny tok nauczania może być również wykorzystywany jako alternatywna metoda szkolenia na początkowych lekcjach. .napinanie mięśni pleców (przyciskając rękę cięciwną do szyi). . . pozycja barku.związane z konkretną sytuacją . uczniowi uzyskiwanie postępów według swoich możliwości. można ustanowić indywidualne .test dominacji oka. umożliwiając każdemu.zwolnienie (rozluźnienie tylko palców ręki cięciwnej). . .kotwiczenie (cięciwa dotyka środka nosa i podbródka.przymocowanie wiązania. że cały materiał realizujesz prawidłowo.metody szkolenia. .naciągnięcie (cięciwa blisko ramienia łuczniczego). . 51 . .wymiana pozdrowień i imion.przejście na linię strzału (uczniowie leworęczni na lewo).naśladowanie bez sprzętu. .napinanie mięśni pleców (działają poprzez zahaczone palce ręki łuczniczej).przejście do pełnego naciągu i powrót.dopasowanie do poziomu zaawansowania klasy. możesz polecić im regulację łuków metodą Eliansa lub metodą „nagiej strzały".naśladowanie ze sprzętem.uczniowie strzelają. . Średni etap szkolenia łuczników.ułożenie palców na cięciwie.naciągnięcie o 5 cm i powrócenie.pozycja.demonstracja strzelania.ustawienie celownika. W momencie.wytrzymanie (ręka cięciwną wzdłuż szyi).* * * Jeśli jesteś początkującym trenerem. .celowanie. . Regulacja łuku}. czyli bez lotek (metody te zostały opisane w rozdziale 8.3. Tym metodom szkolenia poświęcony jest rozdział 5. następnie naciągnięcie 10 cm i zwolnienie. . którzy szybko osiągają postępy i realizują program kursu oraz chcą rozwijać się dalej. poniżej przedstawiamy poszczególne punkty dotyczące materiału omówionego w tym rozdziale. . gdy większość uczniów potrafi uzyskać skupienie strzał w dwudziestocentymetrowym kole z odległości 10 metrów.postawa. . palce dotykają poniżej podbródka).napinanie mięśni pleców: naciągnięcie o 5 cm i zwolnienie. .

2.1. Jeżeli szpilka została ustawiona w odpowiednim dla danej odległości miejscu na pasku celownika.To przyda im zaufania do sprzętu oraz pomoże zlikwidować ograniczenia w osiąganiu wyższych wyników punktowych powodowane przez sprzęt. Dobrze przygotowany „deszczowy" program pomoże utrzymać zainteresowanie wśród uczniów oraz zachęci do uprawiania tego sportu po zakończeniu kursu. jak naprawiać i wykonywać sprzęt. Celowanie Celowanie z wykorzystaniem celownika zostało już w skrócie opisane w rozdziale 5. 5. grupa uczy się podstaw regulacji przez powtarzanie. Zapoznanie z nimi uczniów umożliwi szersze zrozumienie łucznictwa. czy jest ona konieczna. drudzy wolą utrzymywać szpilkę poniżej lub powyżej środka tarczy lub nawet w jakimś innym miejscu. rozmawiać o zawartości torby ze sprzętem łucznika jadącego na zawody. a następnie utrzymana na środku tarczy podczas etapu napięcia/zwolnienia oraz wytrzymania. W zależności od stylu łucznika. Sprawdzanie regulacji w każdym tygodniu pokaże. zamiast tego celują patrząc przez pewnego rodzaju pierścień otaczający środek tarczy (metoda ta ma tę zaletę. którą metodę łucznik preferuje i używa tak długo. Jeżeli już każdy uczeń został poinstruowany na temat regulacji łuku dotyczącej jego sprzętu. w które jest wycelowany celownik. jak długo jest ona wystarczająca i łucznik ustawia do niej celownik. który pozwoli trafić w środek tarczy. Możesz wtedy prezentować historię łucznictwa albo różne typy rund na zawodach. które były i wciąż są wykorzystywane. dokładne miejsce. To naprawdę nie ma znaczenia. 52 . oraz będzie czynnikiem wprowadzającym pewne zróżnicowanie przy strzelaniu. Korzystanie z celownika jest najpopularniejszym sposobem celowania w łucznictwie tarczowym lecz są też inne metody. trzeba zaplanować coś na dni deszczowe. że łucznik nie mierzy do czegoś zasłoniętego w części przez szpilkę celownika). Jeżeli klasy ćwiczą na powietrzu i nie ma toru halowego. w miarę jak łucznicy poprawiają swoją formę strzelecką. można wyświetlać filmy o łucznictwie. Niektórzy łucznicy nakładają szpilkę celownika bezpośrednio ponad środkiem tarczy. strzała powinna trafić w pobliże środka tarczy. Celownik Wykorzystywanie celownika w strzelaniu wymaga po prostu nałożenia szpilki celownika na środek tarczy. może być różne. Inni nawet nie używają szpilki celownika. można dyskutować o procedurach zawodów (jeśli to możliwe ze slajdami). wreszcie można uczyć. Istnieją jednak różne metody ustalania prawidłowego kąta podniesienia łuku przy każdym strzale.

którzy bardzo dobrze opanowali podstawy strzelania i chcą przejść na wyższy poziom szkolenia. Informacje tu zawarte stanowią suplement do już zaprezentowanego materiału.3.jeżeli chodzi o grupę . ponieważ średnio zaawansowani łucznicy powinni posiadać sprzęt tak wyregulowany. że łucznik będzie naciągał w linii. gdyż różnice w sposobie strzelania. Dobry łucznik zwykle przyswoił już sobie listę dziewięciu czynności podejmowanych za każdym razem przy wystrzeleniu strzały. w jakiej najlepiej współpracują. Wprawdzie łucznik od początku jest uczony przyjmowania właściwej postawy. gdy uczniowie dysponują własnym sprzętem lub . Aby to skorygować. Najprostszą metodą ustalenia naturalnej postawy łucznika jest pełne napięcie łuku i wycelowanie ze strzałą lub bez niej (nie należy zwalniać).łuk wyregulowany dla jednego łucznika nie będzie w ten sam sposób pracował dla innego.mają sprzęt. musi lekko przesunąć prawą stopę do przodu lub do tyłu i powtórzyć 53 . Pierwsze lekcje łucznictwa. Najlepiej jest. Naturalna postawa Każdego łucznika cechuje jego naturalna postawa. lista w rozdziale 5.5. że trzeba ją będzie zmodyfikować u łucznika średnio zaawansowanego. Znalezienie jej jest ważne. co oznacza. ponieważ każda inna postawa stóp spowoduje.1. że położenie stóp względem tarczy może być różne u poszczególnych osób. Jeśli łucznik uczył się strzelać korzystając z tej książki. długości naciągu i nawet wielkości palców mogą wpływać na ową regulację. powinna stanowić podstawę listy kontrolnej. Regulacja to sprawa indywidualna . aby łuk i strzały pozostawały w pozycji. Jeżeli pojawiają się kłopoty dobrze jest zapisać tę sekwencję strzelecką. policzyć do trzech i otworzyć je. Średni etap szkolenia Rozdział niniejszy adresowany jest przede wszystkim do instruktorów trenujących indywidualnie uczniów. jednak zdarza się często. Jeżeli nie jest to możliwe. łucznik nie przyjął swojej naturalnej postawy. Następnie łucznik powinien zamknąć oczy. którego nie używa nikt inny. gdyż przypomnienie jej może pomóc odkryć przyczynę powstawania problemu. Jest to absolutnie konieczne. Jeżeli szpilka celownika znajduje się teraz na lewo lub na prawo od środka tarczy. należy przydzielić łucznikowi łuk oraz cięciwę. która wywoła większe napięcie mięśni niż to potrzebne do strzału. a to utrudni prawidłowe wystrzelenie strzały.

należy przyjmować ją za każdym razem. Generalnie nie jest konieczne przesuwa nie stopy o więcej niż 2. Palce ręki cięciwnej Jak już mówiono w rozdziale 5. gdzie ma je ustawić. 54 . gdyż to jedynie zwiększa siłę wywieraną na ten palec. Jeżeli pozycja palców jest prawidłowa. ulega ona niepotrzebnemu ruchowi obrotowemu. aby szpilka celownika znalazła się w środku tarczy. oznaczało. Pozycja łuku Podczas etapu „rozciągnięcia" oraz „naciągnięcia" sekwencji strzeleckiej. że naciąga tym palcem więcej niż to konieczne. Palce ręki cięciwnej należy trzymać prosto od momentu położenia ich na cięciwie aż do zwolnienia. aby zaznaczyć. cięciwę należy trzymać w zgięciu obrotowego stawu palca wskazującego. że łucznik ustalił już swoją naturalną postawę. gdy szpilka znajduje się na prawo). łuk powinien znajdować się w położeniu wymagającym niewielkich ruchów łucznika. by dół ręki cięciwnej odchylał się na zewnątrz jest złym nawykiem -jeżeli cięciwa zostaje zwolniona z ręką i palcami w takiej pozycji. zaś do przodu. raczej poleć łucznikowi skorzystanie z innego rodzaju ochrony. więc poniżej rozważa się tylko płaszczyznę pionową. jeżeli szpilka celownika znajduje się na lewo. Kiedy już zostanie ustalona postawa naturalna. Przyjmujemy tu. Pozwalanie.5 do 5 cm. Nie naklejaj skóry pod otarty palec. Palec środkowy powinien przejmować około 50% siły naciągu.powyższy test. Przy strzelaniu na zewnątrz odciśnięte ślady stóp pomogą łucznikowi utrzymać tę samą postawę. część skórki chroniącej drugi palec może być wzmocniona przez naklejenie kawałka skóry na tylną powierzchnię skórki (powierzchnia przednia styka się z cięciwą). Jeżeli łucznik ma otarty pierwszy lub trzeci palec. w pomieszczeniach natomiast może on obrysować stopy na podłodze kredą lub użyć kawałka taśmy klejącej. resztę zaś należy podzielić między pozostałe dwa palce. środkowego oraz serdecznego. by zobaczyć. czy szpilka celownika pozostaje w linii prostej ze środkiem tarczy (prawą stopę należy przesunąć do tyłu.

ustaw na siłę jego barki w dół i do tyłu. Jest to ważne. Aby ustawić ramię tuczne w linii prostej niektórzy łucznicy przesuwają lewy bark do przodu. przednimi zębami lub ostrą krawędzią górnych siekaczy. barkami ani górną częścią ciała. Jeżeli barki znajdują się w takiej pozycji. Łucznicy. W ten sposób kisser button może być użyty jako dodatkowy punkt kotwiczenia. a następnie niech naciągnie nie poruszając głową. ponieważ odległość 55 . należy strzelać nieco wyżej. aby dotrzeć do środka tarczy. Często jest to rezultatem unoszenia lewego barku wraz z łukiem lub pozwalania barkowi na załamywanie się. trudno jest utrzymać długość naciągu (staje się to krytyczne przy używaniu clickera-łucznicy. którzy mają kłopoty w przeciągnięciu przez clicker mogą ten problem zawdzięczać właśnie temu). co znacznie utrudnia osiągnięcie prawidłowego napięcia mięśni pleców. którzy uczyli się strzelać ze sprzętu zbyt ciężkiego. Jeżeli łuk trzeba przesunąć do góry. l tak. Kisser button (bączek) Podczas strzelania łucznik powinien dotykać kisser buttona wargami. jeśli łucznik musi przesunąć łuk w dół. Również w tej sytuacji ustaw na siłę bark w dół i do tyłu przed rozpoczęciem naciągania. Położenie barków Barki łucznika przy pełnym naciągu powinny znajdować się w tej samej płaszczyźnie poziomej. Ruch ten może wymagać w jednostkowych przypadkach zwiększonej kontroli. Jeżeli to nie da oczekiwanych rezultatów. by obserwował kątem oka swój bark przy naciąganiu. by wyobraził sobie. kiedy cięciwa jest odciągnięta. powinien potrenować oddawanie strzałów nieco niżej niż to obecnie robi.Kiedy łucznik przechodzi do pełnego naciągu i celuje. Jest to jednak ruch zbyt duży. unoszą czasami lewy bark powyżej prawego. co ramię łucznicze. aby nie był konieczny żaden ruch łuku. zużywa się tutaj energię i marnuje czas. Przy ciągłym treningu w stanie podwyższonej koncentracji łucznik może nauczyć się oddawać strzały tak. poleć łucznikowi. poleć mu. że stoi „prosto jak żołnierz". Aby łucznik trzymał się bardziej prosto. to należy przesunąć szpilkę celownika (tak jak to widzi łucznik) z krawędzi tarczy do jej środka. Jeśli nadal się to pojawia. które mogłyby być lepiej wykorzystane podczas etapu „celowania" sekwencji strzeleckiej.

Clicker pomaga również łucznikom. kiedy mięśnie pleców są prawidłowo naprężone. ponieważ małe różnice w długości naciągu mogą wywołać duże różnice. Jeżeli w tym czasie opiera się on o korpus strzały. jeżeli tucznik będzie musiał odciągnąć dalej niż 6. Należy bardzo uważać przy ustawianiu clickera za pierwszym razem. mięśnie pleców są nieco bardziej naprężane przesuwając strzałę do tyłu. Dla większości czołowych łuczników jest on integralnym elementem systemu strzelania. może nadmiernie naprężać mięśnie (nawet do drżenia) albo może przesu56 . W tej chwili łucznik powinien zwolnić. który strzela z większych odległości. Jeżeli łucznik dotyka kisser buttona ostrą krawędzią zębów. Kiedy celownik jest utrzymywany na środku tarczy. gdyż sygnalizuje za każdym strzałem. odległość nie może się zmienić. Clicker powinien opierać się podczas pełnego naciągu oraz celowania o czubek grotu strzały. trzeba zbyt daleko naciągać. Jeżeli łucznik nie osiąga pełnego naciągu. że łucznik naciągnął tyle samo.4 mm. Kiedy już zostało ustalone prawidłowe położenie kisser buttona. Podczas etapu naciągania łucznik powinien spoglądać na clicker. a nie na korpusie strzały.4 mm kawałkiem metalu umieszczonym w okienku celownika ponad podpórką strzały. Następnie łucznik patrzy na celownik i celuje. aby strzała trafiła w to samo miejsce. powinien go zakotwiczyć i utrzymać w tej pozycji. będzie musiał użyć ramienia). Jest to szczególnie ważne dla łucznika.od nasadki do oka musi być za każdym strzałem jednakowa. a strzała przesunięta do przodu i oparta na nasadce. należy zapisać i zachować dla sprawdzenia odległość od niego do góry lub spodu nasadki. Gdy to nastąpi. Wtedy przy zakładaniu nowej cięciwy kisser można założyć w tej samej odległości od punktu nasadki. Grot strzały jest umieszczony pod clickerem. który pociąga strzałę przez clicker (dlatego powinien być umieszczony na czubku grota. aż nie zacznie on zsuwać się na czubek grotu. którzy mają problemy z celowaniem. Konieczne jest tu naprężenie mięśni pleców i następuje ruch prawego łokcia wokół osi barku i do tyłu. gdyż kisser jest nieruchomo zamocowany na cięciwie. zaś clicker zatrzaskuje się na grocie. Clicker Clicker jest długim na kilkanaście centymetrów i nie szerszym niż 6. jeśli chodzi o miejsce trafienia w tarczę.

lecz patrząc na celownik oraz celując we właściwym czasie. Jest to początek problemu z celowaniem. kiedy celownik nie jest na środku tarczy. tucznik nie powinien strzelać). Niech powtarzacie tak długo. Jednak jeżeli nie jest to kontrolowane i korygowane. nie należy go przesuwać. które może pomóc łucznikowi z tzw. Może on również nie być w stanie przeciągnąć przez clicker. wynikało prawdopodobnie ze zmiany w postawie strzeleckiej. Następnie powinien przejść przez tę samą procedurę. Jeżeli nie ma problemów z postawą ani ze sprzętem. Powinien też kontrolować. okazuje się. musi sam siebie przekonać. 3) niezdolność łucznika do zwolnienia cięciwy po nałożeniu szpilki celowania na środek celu. łucznik może się odchylać do tyłu. kiedy strzał jest prawidłowo przygotowany. przejdzie do pełnego naciągu. nie wypuści strzały. Nie jest niczym niezwykłym widok łucznika przygotowującego się do strzału. a to może zaszkodzić celowaniu. problemem zamarzania. mimo że początkujący mogą odczuwać go jako utrudnienie. przesuwającego celownik na pożądane miejsce i strzelającego zaraz po tym. Jeżeli tucznik ma kłopoty w korzystaniu z clickera. i zorientuje się. Ważne jest. stojąc 10-20 metrów od tarczy. Aby uchronić się przed tym. Problemy z celowaniem Podczas oddawania strzału łucznik znajduje się w stanie fizycznego i umysłowego napięcia.kiedy łucznik nie jest w stanie przesunąć celownika na środek tarczy. łucznik będzie chciał możliwie najszybciej uwolnić się od tego ciężaru. kiedy clicker został umocowany i jest wygodny. aż do momentu. W większości przypadków. jak duże napięcie mięśni pleców jest potrzebne do utrzymania go tam. jeżeli jest słyszalny trzask. Niech stanie blisko maty (około 10 metrów). aby przełamać zakorzeniony schemat. wyceluje i zwolni. Problem ów doczekał się specjalnych nazw: „gorączka złota". „panika celu". przesuwać głowę do tyłu. 2) zamarzanie . powinien przejść przez wyżej opisaną procedurę. dalszy trening rozwinie potrzebną kontrolę. Oto propozycja ćwiczenia. uwolni się też od tendencji do zwalniania lub cofania się po usłyszeniu trzasku. Niekorzystanie z clickera jako elementu procedury strzeleckiej czyni go bezwartościowym narzędziem szkoleniowym dla uczniów mających problem z celowaniem. może zwolnić co trzeci lub każdy inny strzał. Jeżeli clicker wywołuje zbyt długi naciąg. utrzymując stały naciąg i przechodząc przez clicker nie cofa się. poleć mu użycie clickera. naprężać palce ręki cięciwnej lub ramię cięciwne odciągać w dół (powoduje to ruch łokcia cięciwnego po łuku skierowanym do dołu). Podczas nauczenia jak korzystać z clickera instruktor powinien również wdrażać do samokontroli potrzebnej do prawidłowego strzelania z nim. Kiedy łucznik potrafi przejść przez całą sekwencję gładko. że jeżeli nie utrzymuje spokojnie celownika na środku tarczy. Prawidłowo zamocowany i używany clicker jest bardzo pożyteczny dla łucznika.wać głowę do przodu i przygarbiać lewy bark w celu skompensowania tego. Jeśli u ucznia narasta problem z celowaniem. jeśli nie następuje zmiana sprzętu. Wyróżnia się trzy podstawowe odmiany syndromu: 1) strzelanie migawkowe-zwolnienie strzały zaraz po osiągnięciu przez łucznika pozycji kotwicznej. jak również kiedy nie należy strzelać (nawet gdy strzała jest prawidłowo ułożona. obserwując przy tym clicker. „zamarznięcie". Jeżeli łucznik nigdy nie używał clickera. kiedy przeciągnie przez niego strzałę. aż nabierze wyczucia w ułożeniu clickera na czubku grotu strzały. Ponieważ utrzymywanie łuku w pełnym naciągu staje się coraz bardziej uciążliwe. unosić rękę ponad tuk. naciągającego łuk. że wielu łuczników strzelających w ten sposób ma tendencje do uwalniania strzały przed solidnym namierzeniem celu. aby nałożył celownik na środek tarczy i utrzymał go przez tam pewien czas przed 57 . Wszystkie te ruchy utrudniają osiągnięcie sukcesu i instruktor powinien być tu szczególnie czujny.

Największy problem z odliczaniem czasu. W związku 58 . powinni jednak mierzyć nie krócej niż 3 do 4 sekund. stabilizator będzie się poruszał na boki. Zwiększaj liczbę wysyłanych strzał. Szczególnie jeżeli tucznik używa clickera. a następnie wykonywany jest wydech. jeśli to konieczne. obrót dłoni podczas naciągania wywoła również kontrolowane nietrafione strzały. Większość czołowych łuczników nie celuje dłużej niż 6 do 8 sekund. Jeżeli łucznik dobrze opanował odliczanie czasu. że nie będzie mógł wystrzelić strzały przez kilka sesji. pojawia się podczas etapu celowania. Ręka łuczna Niektórzy łucznicy tak ustawiają łuk. stabilizator podczas naciągania będzie się przesuwał tylko w górę i do dołu. gdzie chce i utrzymać go. że dłoń obraca go. lecz przede wszystkim łucznik musi mocno wierzyć w pokonanie problemu. będzie wiedział. Oddychanie Ponieważ wystrzelenie strzały ma swój rytm. może wystrzelić co trzecią strzałę lub podobnie. Czas Łucznik. która nie zgadza się z prawidłowym rytmem. ponieważ dłuższe wpatrywanie się w jeden punkt męczy oko i powoduje zamazywanie się obrazu. w którą stronę obracany jest łuk). aż będzie mógł umieścić celownik tam. natomiast jeżeli występuje obracanie. Jeżeli łucznik potrzebuje dłuższego czasu do przeciągnięcia przez clicker. aż łucznik będzie strzelał każdą strzałą po wycelowaniu w wybrany punkt (w środek tarczy). który jest zgodny z rytmem strzelania. którzy go używają. używanie clickera pomoże. jaki występuje u większości łuczników. większość łuczników rozwija rytm oddychania. ponieważ celownik również będzie się poruszał na lewo i na prawo (w zależności od tego. od strony psychiki.zwolnieniem. iż nie należy wysyłać żadnej strzały. Większość łuczników wykonuje wdech podczas odciągania cięciwy do pozycji kotwicznej. proces powyższy powinien być powtórzony. Najlepszą pozycją jest stanąć przed łucznikiem (w tym wypadku powinien naciągać bez strzały!). Można to skorygować ponownie instruując na temat prawidłowego ułożenia ręki tucznej albo. jak ci. Tylko dyscyplina i wiara łucznika może przezwyciężyć problem z celowaniem. którzy nie używają clickera. Jeżeli „zamarzanie" powtórzy się w jakikolwiek sposób. Pomiędzy strzałami należy wykonać głęboki oddech. wówczas jego postawę i położenie clickera należy skontrolować (w tej kolejności). w którym porusza się stabilizator. poszczególne etapy zajęłyby tę samą liczbę sekund. Jeżeli łucznik używa powiększonego celownika. Jest on zatrzymywany aż do zwolnienia strzały. Jeżeli mierzy zbyt długo. We wszystkich przypadkach oddychanie powinno być naturalne i wygodne. że gdyby zmierzyć czas. przykładając dodatkową masę po przeciwnej stronie niż kierunek. aby zapobiec niedostatkowi tlenu. Wdech powinien być po prostu spontaniczny. Każ mu to powtarzać. Jest to walka. Kiedy będzie mógł to wykonywać łatwo i gładko. Można to dostrzec obserwując stabilizator podczas naciągania. Pomoc i zachęcanie pomogą. może mieć tendencję do zbyt długiego celowania podczas przeciągania przez clicker. tj. Łucznicy. którą trzeba wygrać od wewnątrz. Szczególnie przy używaniu clickera ten rytm lub rozkład czasu staje się tak precyzyjny. który uzyskał określoną formę zwykle rozwija naturalny rytm wystrzelenia każdej strzały. Jeśli łucznik nie obraca łuku. nawet jeżeli to znaczy. zwykle nie mierzą tak długo. może to być początek problemu celowania.

Pozycja 5 . może być także widoczny ruch łuku spowodowany momentem obrotowym podczas sekwencji strzału. gdzie wycelowany Jest celownik i doskonale wymierzony strzał może w efekcie dać złe trafienie. jak i w innych dyscyplinach sportu. że staw łokciowy można obracać nie poruszając dłonią ani barkiem łucznym. gdzie należy stanąć.obserwująca ułożenia całego ciała. Każda pozwoli zaobserwować konkretną część jego postawy.obserwująca postawę ciała. kiedy przechylenie łuku jest spowodowane przez ramię lub dłoń tuczną oraz położenie dłoni łucznej. ponieważ mają one zwykle bardzo rozciągnięty staw łokciowy. należy uczyć i doskonalić. Pozycja 3 . aby zdiagnozować problem i jak pomóc uczniowi zrozumieć go i skorygować. Oto krótka ich prezentacja: Pozycja 1 . co powoduje konsekwentny lot strzały w określonym kierunku. Konsekwentnie powtarzany układ trafień poza środkiem tarczy często nie może być zneutralizowany przesuwaniem celownika. że bark ramienia łucznego nie jest wypchnięty do przodu dla uzyskania prawidłowej pozycji łokcia. Mężczyźni częściej mają kłopoty z pozycją barku. Wyróżnia się pięć pozycji. Pozycja 2 . Oznacza to trenowanie prawidłowej techniki strzelania i za każdym razem. Pozycja 4 . wspierając to zadanie pozytywnym nastawieniem. Ustalając. gdy pojawia się problem. jeżeli stabilizator znajduje się w jednej linii z jakimś obiektem. by upewnić się. ramię i bark łuczniczy. ramienia i dłoni łucznej. Łucznik musi zrozumieć konieczność utrzymywania przekręconego do dołu łokcia łucznego oraz to. odchylenie łuku oraz pozycji głowy i jej jakichkolwiek niepotrzebnych ruchów podczas etapu przeciągania. Druga część rozdziału wymienia częste błędy powodujące skupienie poza środkiem. które może przyjąć instruktor obserwując ucznia.obserwująca pozycję ciała. instruktor może pomóc uczniowi skorygować błąd zanim stanie się on trudnym do przezwyciężenia nawykiem. Przy każdym omówieniu znajduje się informacja o tym. 6. 59 . Położenie łokcia ramienia łucznego Położenie łokcia stanowi problem przede wszystkim dla dziewcząt oraz kobiet. Patrz również na plecy łucznika (pozycja 5). zakotwiczenia oraz położenia ramienia i dłoni cięciwnej. Korygowanie błędów w łucznictwie Korygowania błędów w łucznictwie. pozycję łokcia ramienia cięciwnego oraz czy łucznik opuszcza ramię łuczne. Rozdział niniejszy omawia najczęściej występujące przy strzelaniu problemy.stojąc normalnie możesz obserwować rękę tuczną oraz nadgarstek ręki cięciwnej.z tym strzała nie jest kierowana tam. Aby zaobserwować: stań przed łucznikiem (pozycja 1} obserwując łokieć. barku.lekki przysiad pozwoli zobaczyć wewnętrzną część ręki cięciwnej przy pełnym naciągu. łucznik powinien powtarzać dziewięć etapów prawidłowego strzelania aż znajdzie błąd.

Następnie zaleć mu ćwiczenie obracania łokcia z ręką opartą o ścianę przez następne kilka dni lub tygodni. może to być lepszym rozwiązaniem niż pozwolenie na zaburzenie linii barków w próbie oddalenia cięciwy od łokcia. przy pełnym naciągu. Jeżeli nauczy się on konsekwentnie wychylać łokieć. Uwaga: Wyjątkowo uczeń może mieć prawdziwy problem z obracaniem łokcia jako wynik jego złamania lub wrodzonego defektu ramienia lub barku.Aby skorygować: poleć łucznikowi obserwować samego siebie w lustrze. W takim wypadku może być konieczne strzelanie z lekko wychylonym łokciem. aż osiągnie elastyczność. 60 .

na co patrzy po zwolnieniu. 61 . co przesuwa miejsce. Aby pokazać ćwiczącemu. Jako ostateczność zaleć łucznikowi zamknięcie oczu dopóki strzała nie uderzy w tarczę. 2) poruszenie głową oraz wyjątkowo 3) kombinacja obu ruchów. kiedy patrzy i uświadomił sobie. żeby obserwował szpilkę celownika. Zamknięcie oczu zaraz po zwolnieniu może być tymczasowym rozwiązaniem . umieść swoją dłoń w pobliżu dłoni łucznej lub boku głowy. że porusza jednym. Wszystkie one powodują poruszenie łuku. Następnie poinstruuj go. drugim lub obydwoma równocześnie. wewnętrzną stronę łuku lub złoty pierścień po zwolnieniu oraz dopóki strzała nie uderzy w tarczę. Kolejno poleć mu. aby dotykał jej. że wykonuje ruch. Aby zaobserwować: Stań w pozycji 3 lub 5 i kontroluj ramię łuczne podczas jednego strzału i na głowę podczas następnego. żeby miał oczy otwarte i mówił ci.Spojrzenie Rozróżnia się trzy rodzaje ruchów przy spojrzeniu: 1) poruszenie ramienia łucznego.tylko dla przerwania nawyku poruszenia się. w które trafi strzała.

Taka wątła budowa uniemożliwia używanie do strzelania mięśni pleców. Kiedy łucznik to zrobi. aby zapobiec przedwczesnemu zwolnieniu cięciwy. 2) uczucie. Większość początkujących łuczników nie jest świadoma. Uważaj na jakąkolwiek zmianę. następnie powiedz mu. górna część dłoni powinna być płaska. zanim on się w tym zorientuje. kiedy łucznik kotwiczy cięciwę w palcach. Zwalnianie cięciwy z napięciem w dłoni prawie zawsze powoduje słaby lot strzały oraz słabe skupienie. 3) ogólne napięcie ciała (normalne u niektórych ludzi). co się dzieje. niekiedy trzeba zalecić wykonywanie ćwiczeń nóg. a pierś uniesiona. Z tego powodu trzeba koniecznie uświadomiać ich. bowiem wtedy może on zauważyć zmianę. palce nie mogą rozluźnić się. Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz na dłoń oraz nadgarstek. 62 . 4) trzymanie cięciwy na opuszkach zamiast na stawach palców. Napięcie ciała Generalnie napięcie ciała wpływa niekorzystnie na strzelanie. żeby nauczyli się ją rozluźniać. a nie na opuszkach. że naprężają pewną część (lub całość) swojego ciała. Napięcie dłoni lub ramienia cięciwnego Jeżeli występuje niepotrzebne napięcie w dłoni lub w nadgarstku. Brakuje im też często umiejętności dobrego napinania mięśni. aby zwolnić cięciwę.powinna ona być ułożona na stawach. kiedy łucznik napina cięciwę . aby wzmocnić ich mięśnie oraz czynić świadomy wysiłek w celu utrzymania prawidłowej postawy. biodra ustawione naturalnie. aby pomóc mu zdać sobie z tego sprawę i wyczuć. dłoń albo pozwala cięciwie zsunąć się na opuszki. gdyż wówczas biodra są wysuwane do przodu i powodują niepotrzebny wysiłek oraz ewentualny ból w dolnej części pleców. a nadgarstek prosty. aby rozmyślnie silnie naprężył kolana. Aby skorygować: jeżeli łucznik zaczyna wyginać nadgarstek. na którym zwiększa się napięcie. może będziesz musiał zrobić to kilkakrotnie. polega na „siedzeniu w biodrach" albo na garbieniu się. dotknij obszaru. każ mu naprężyć mięśnie pleców tak. Prawdopodobnie najczęściej napinaną i nie wykorzystywaną przy strzelaniu częścią ciała są kolana. Pomóc tutaj może naciąganie łuku bez strzały przed lustrem. Powinien poczuć różnicę i następnie być w stanie utrzymać przy strzelaniu prawidłową postawę. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 4) i obserwuj pozycje kolan. zwykle połączone z wyginaniem stawu łączącego palce z dłonią oraz wyginanie nadgarstka do wewnątrz. Aby skorygować: poproś łucznika. że cięciwę ma przyczepioną do mostka i że ktoś ją ciągnie do góry. że łucznik musi zawładnąć łukiem (częściej u mężczyzn). które ogrywają tu niebagatelną rolę. co może wywołać napięcie całego ciała. Napięcie to może być wywołane przez następujące przyczyny: 1) lęk przed zwolnieniem cięciwy (problem początkujących). jak robiłby to przy strzelaniu. która część ciała Jest napięta.Wątła budowa ciała Najczęstszy wśród dorastających nastolatków problem postury. Aby zaobserwować: każ uczniowi stanąć przed lustrem i spróbować unieść barki oraz tors albo niech spróbuje sobie wyobrazić. że kolana powinny być proste i nie zablokowane. Kolana nie powinny być silnie napięte („ustawione i zablokowane").

dopóki cięciwa nie przejdzie poniżej odległości. co robi łucznik po zwolnieniu cięciwy. niepotrzebne napięcie w dłoni tucznej może być dostrzeżone w kciuku. Łucznik może mieć uczucie. Jeżeli odsuwa rękę od twarzy przy zwolnieniu cięciwy. nawet jeżeli pozostałe palce wydają się być rozluźnione. że są one maksymalnie rozluźnione. Opanowanie/opadanie Tuż przed zwolnieniem albo czasami w momencie zwolnienia cięciwy strzała może przesunąć się po podstawce do przodu. Aby zaobserwować: stań albo przed. że do dobrego strzału potrzebne są mięśnie pieców (rozdział 5).strzała pozostaje na cięciwie dopóty. Jest to spowodowane przerwaniem utrzymywania naprężanych mięśni pleców podczas strzału. dotknij jego pieców tuż poniżej łopatek i poleć. ma wpływ na samą cięciwę. może być to wynikiem następujących przyczyn: 1) chociaż ręka się porusza. aby powstrzymać się od zwalniania. a łokieć nie jest przesuwany do tyłu po linii strzału. Pamiętaj . które mięśnie muszą być użyte. a następnie rozluźnianie mięśni dłoni może być ćwiczeniem. napinanie.Napięcie dłoni łucznej Słaby lot strzały oraz słabe skupienie spowodowane jest częstokroć naciskiem na majdan powodującym. Ćwiczenie uświadamiające. czego go właśnie nauczyłeś. Przez kilkakrotne powtarzanie tego ćwiczenia można nauczyć się wyczuwać. by opuścił łopatki w dół. dopóki rozluźnianie nie będzie właściwe. że lekko ciągnie przy pełnym naciągu. że łuk lub cięciwa odchylają się od linii. że jego barki są uniesione. Ale w obu przypadkach to. podczas gdy strzała wciąż znajduje się na cięciwie. Opuszczone barki Czasami łucznik bywa tak napięty. Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz przede wszystkim na kciuk oraz na pozostałe palce podczas etapu wytrzymania i zwolnienia. potrząśnij jego palcami albo lekko porusz jego kciuk przy pełnym naciągu. jeżeli używasz sztywniejszych nici. następnie każ mu przejść do pełnego naciągu i ponownie obserwuj jego postawę. strzała będzie myszkowała na drodze do tarczy. aby upewnić się. Aby skorygować: po ostrzeżeniu łucznika. albo za łucznikiem {pozycja 1 lub 5) i poleć mu najpierw stanąć w normalnej rozluźnionej pozycji. Trenowanie przed lustrem wzmocni to. 63 . Aby skorygować: każ łucznikowi stanąć z ramionami przy sobie. obserwuj linię barków oraz odległość między barkami a głową. łucznik nie używa mięśni pleców. kiedy naciąga i trzyma łuk. Aby zaobserwować: patrz na strzałę na podpórce z pozycji 5. wygląda następująco: każ tucznikowi stanąć z ramionami wyciągniętymi w linii prostej na wysokości barków i celując palcem wskazującym ręki tucznej w pewien obiekt niech rozciąga ramiona oraz dłonie możliwie najdalej. myśląc przy tym „rozciągnąć". Teraz każ mu pomyśleć „napnij" i poruszyć bez zdejmowania palca ręki łucznej z celu. Aby skorygować: przypomnij łucznikowi. Następnie poinstruuj go. które mięśnie powinny być użyte. Ściąganie Jeżeli przy zwalnianiu łucznik ściąga cięciwę na jedną stronę. co z kolei ogranicza korzystanie z mięśni pleców oraz utrudnia strzelanie. w jakiej znajduje się przed naciągnięciem łuku lub do tej odległości. ponieważ cięciwa została wprawiona zwolnieniem w ruch oscylacyjny. aby uczynił to samo.

Kiedy zwolni cięciwę i opuści ramię łuczne. by jeden lub więcej palców dotykało szyi podczas etapu podążania i wytrzymania. że przy pełnym naciągu wygląda on jak połówka jajka leżąca na końcu łokcia). Aby zaobserwować: stań bezpośrednio za łucznikiem (pozycja 4) i sprawdź. ustaw jego ramię tuczne w jednej linii z jakimś obiektem stacjonarnym. b) poucz go. by osiągnąć prawidłową pozycję zakotwiczenia bez przechylania się. To mu pomoże zdać sobie sprawę z napięcia albo ruchu powodującego przechył. 2. czy łuk jest trzymany pionowo. 64 . Aby skorygować: dla ćwiczenia. Aby zaobserwować: patrz na kotwiczenie łucznika z pozycji 1. Ramię łuczne musi być utrzymywane w górze mięśniami trapezoidalnymi („czapa” mięśnia ponad barkiem ramienia łucznego). jego dłoń dotknie twojej. gdy dojdzie do pełnego naciągu i będzie gotowy do zwolnienia-jeżeli przy zwalnianiu ściąga cięciwę. by trzymał w łokciu monetę podczas strzału. kiedy cięciwa zostanie zwolniona. co robi po zakotwiczeniu. Aby skorygować: kiedy łucznik osiągnie pełen naciąg. jak łucznik przechodzi przez sekwencję strzelecką i zaobserwuj. aby łucznik mógł strzelać ustawiając łuk w jednej linii z czymś pionowym (zalecenie. ramię ani dłoń łucznika. aby ustawiał łuk w jednej linii z drzewem może być często złudne. kiedy następuje przechylenie. Aby skorygować: a) najpierw ostrzeż łucznika.brachialis (większość wybitnych łuczników ma ten mięsień tak rozwinięty. szczególnie tych. nie rośnie pionowo). c) poinstruuj go. gdy łucznik jest świadomy przechylenia. Opuszczanie ramienia łucznego Najważniejszym lekarstwem na opuszczanie ramienia tucznego jest uświadomienie sobie faktu występowania problemu. będzie wtedy również widzieć. 3. jak tylko zauważysz wystąpienie przechyłu. żeby używał małych mięśni znajdujących się na końcu ramienia na stawie łokciowym . co powinien uczynić. Przechylenie Zwykle. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 4). kiedy przesuwa się ona do tyłu podczas etapu podążania. ponieważ wiele drzew. Upewnij się. aby osiągnąć kotwiczenie. umieść tarczę tak. d) poleć. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 5) i kiedy osiągnie pełen naciąg. wówczas ściąganie może być wynikiem niezrozumienia ważności trzymania ręki cięciwnej blisko szyi. Interweniować można tu na trzy sposoby: 1. a dłoń powinna przesunąć się do przodu lub w dół. Aby skorygować: poleć łucznikowi naciągnąć i kotwiczyć przed lustrem. może ono być łatwo skorygowane. Przechylanie może być próbą ustawienia cięciwy w jednej linii z nosem i podbródkiem zamiast nachylenia głowy. kontroluj. które rosną na zboczach wzgórz. umieść swoją dłoń zaraz poniżej nadgarstka. że zamierzasz trzymać swoją dłoń około 1 cm od jego dłoni cięciwnej. jego nadgarstek uderzy w twoją dłoń. aby mógł zobaczyć. że przechylenia nie powoduje bark.2) jeżeli używa mięśni pleców i łokieć jest przesuwany do tyłu. Aby skorygować: powiedz łucznikowi. że łuk nie jest w pozycji pionowej i nauczyć się widzieć położenie pionowe przy częściowym lub pełnym naciągu. Musi on wiedzieć. Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz na łucznika podczas strzału. Nadgarstek ma być rozluźniony.

Aby skorygować: połóż swoją rękę ponad ramieniem cięciwnym. że napręża mięśnie. 65 . Aby zaobserwować: stań przodem do łucznika (pozycja 1) i obserwuj położenie łokcia względem linii barku podczas naciągania. Aby skorygować: wykonuj to samo. aby łucznik był zmuszony trzymać łokieć na poziomie barku podczas naciągania.uświadom łucznikowi. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 5) i ponownie ustaw jego ramię łuczne w jednej linii z jakimś obiektem stacjonarnym. zamiast wykonywania tego z łokciem równoległym do podłoża i uniesienia go po zakotwiczeniu. Otarcie trzeciego palca U początkujących i średnio zaawansowanych łuczników otarcie trzeciego palca spowodowane jest najczęściej naciągnięciem cięciwy z wysoko uniesionym łokciem. tylko dłoń trzymaj ponad nadgarstkiem . który powoduje uniesienie mienia łucznego przy zwolnieniu. Tutaj również kluczem jest uświadomienie sobie problemu. Unoszenie ramienia łucznego Czasami łucznik napręża mięsień trapezoidalny. może być konieczne wykonywanie ćwiczeń siłowych lub zmniejszenie masy łuku. co przy opuszczaniu ramienia łucznego.Zwykle świadomość konieczności użycia mięśni trapezoidalnych rozwiązuje problem. zanim strzała opuści cięciwę. Jeśli tak się nie dzieje.

zostanie otarty. cięciwa jest ustawiona zbyt daleko na prawo od celownika. 2) sprawdź. 3.Trzymanie cięciwy poza stawem palcowym Jeżeli palec zsuwa się z cięciwy. ponieważ utrzymanie cięciwy jednym palcem jest prawie niemożliwe. 5. że łuk jest zbyt ciężki). naprężanie ręki łucznej. ściskanie nasadki strzały między palcami albo napinanie palców podczas naciągania. Lewostronne skupienie strzał. nadmierne napięcie mięśni górnej części ciała. kiedy pojawią się podczas lekcji wstępnych. odciąganie cięciwy od ramienia tucznego podczas naciągania. ściskanie palcami nasadki strzały. Strzała zsuwa się z podstawki podczas naciągania cięciwy. Uczeń ma trudności z osiągnięciem pełnego naciągu. zbliżanie głowy do cięciwy. Przyczyny: siła naciągu łuku jest zbyt duża. Aby zaobserwować: stań przodem do łucznika (pozycja 1) i obserwuj trzeci palec podczas naciągania. Aby skorygować: 1) każ łucznikowi rozmyślnie zacząć rozluźniać palec wskazujący. z którymi zwykle borykają się początkujący łucznicy. szarpanie. przechylanie łuku. przechylanie się w lewo. Uczeń napina cięciwę w poprzek piersi. Przyczyny: celowanie lewym okiem. zamiast trzymania jej w pobliżu ramienia. aby odczuł potrzebę użycia trzeciego palca. niech z powrotem używa wszystkich trzech palców. cięciwa uderza w ramię lub bark łuczny albo w rękaw lub kieszeń kurtki lub podkoszulki.w momencie gdy czuje on już udział trzeciego palca. czy górna część dłoni cięciwnej jest ułożona pionowo i niewychylona na zewnątrz. Problemy początkujących Jest kilka powtarzających się problemów. Przyczyny: napięcie albo wygięcie ręki cięciwnej. Prawidłowo należy trzymać palec na cięciwie w miejscu stawu aż do zwolnienia. Przyczyny: napięcie ręki tucznej. Przyczyny: ramiona są wychylone w stronę celu. Powinny być one przedyskutowane w klasie. 66 . 4. będzie zmuszony użyć trzeciego . Skrajne lewostronne skupienie strzał (poza celem). 1. 2. zamiast znajdować się w jednej linii ze strzałą (czasami dlatego.

Przyczyny: nietrzymanie cięciwy na stawach palców. wdech tuż przed zwolnieniem. Wysokie skupienie strzał. naciąganie z wysoko położonym łokciem. Prawostronne skupienie strzał. Przyczyny: przechylanie się w prawo. do cięciwy.6. nieużywanie mięśni pleców. nieprawidłowe położenie palców na cięciwie. pochylanie się ku tarczy. Niskie skupienie strzał. odchylanie się od celu górną częścią ciała. przesuwanie ramienia łucznego w prawo przy zwalnianiu. ściskanie strzały. niedotykanie lub unoszenie nosa znad cięciwy. Przyczyny: opuszczanie ramienia tucznego. nieużywanie mięśni pleców. obniżanie prawego łokcia po zwolnieniu. 7. trzymanie łuku za majdan zbyt nisko. popychanie przy zwalnianiu. 67 . niekonsekwentne i niewłaściwe kotwiczenie. naciąganie powyżej punktu kotwiczenia. 8. kotwiczenie z otwartą szczęką. cięciwa jest ułożona za daleko na lewo od celownika. nieprawidłowe położenie ręki łucznej. przesuwanie głowy do przodu.

ponieważ mogą zardzewieć. aby była wodoodporna. Jeśli lotki się zwiną. • Dodatkowe cięciwy należy przechowywać w oddzielnych pojemnikach. Istnieją też oczywiście inne sposoby. jeśli to potrzebne. można je potrzymać nad parą w celu przywrócenia im pierwotnego kształtu. jeżeli cięciwa jest zdjęta z łuku. 68 .upał może zmiękczyć klej w laminacie. lecz zaprezentowane tutaj sprawdzają się w praktyce w odniesieniu do sprzętu i akcesoriów dostępnych w większości klas łuczniczych. że metalowy celownik i clicker są suche. tarcz i mat bywa czasochłonne. lepiej wytrzeć łuk. Nigdy nie powinno się zostawiać tuku w samochodzie szczególnie w bagażniku latem . 7. • Łuk należy przenosić nie podparty w futerale. Naprawianie strzał.7. • Mimo że wykończenia są wodoodporne. Informacje poniższe dotyczą zarówno ogólnej troski o sprzęt. lecz dzięki temu może zaoszczędzić fundusze.1. aby zabezpieczyć go przed zarysowaniem oraz możliwym uszkodzeniem laminatu. rozdziel strzały dopóki nie wyschną. gdy zrobi się wilgotny. Należy się też upewnić. • Nigdy nie kładź łuku na ziemi. • Montuj celownik do łuku śrubami. a doświadczenie strzeleckie bardziej satysfakcjonujące dla adeptów łucznictwa. • Należy wymienić troki lub taśmy w naramiennikach. co zapobiegnie wysychaniu wosku. • Wosk łuczniczy pomoże zabezpieczyć wykończenie tuku. procedura będzie łatwiejsza. a wówczas majdan może swą siłą wygiąć ramiona. bezpośrednie sposoby utrzymywania sprzętu łuczniczego w stanie pełnej sprawności. To pozwoli lotkom się rozwinąć i odzyskać pierwotny kształt. Wiadomości zamieszczone w tym rozdziale mogą być również wykorzystane podczas szkolenia w dni deszczowe. Strzały • Lotki na strzałach powinny być suche. Konserwacja sprzętu Wskazówki zawarte w niniejszym rozdziale to proste. cięciw. Poniżej wymieniono wskazówki dotyczące prawidłowej konserwacji. Konserwacja i przechowywanie sprzętu Generalnie za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie odpowiedzialny jest instruktor. Akcesoria Wszelkie małe elementy osprzętu (również części zamienne) powinny być przechowywane w oznakowanych pudełkach. Łuk Konserwacja łuku to procedura względnie prosta. a uczniowie utrzymują go w sposób zorganizowany i właściwy oraz pomagają przy naprawach. Jeśli się zamoczą. jak również specyficznych technik jego utrzymania w dobrym stanie. wosk na niej utrzyma skrętki cięciwy w stanie niepoplątanym. gdyż taśma może uszkodzić wykończenie. Cięciwa • Cięciwę należy utrzymywać nawoskowaną. Jeśli przechowywanie sprzętu jest dobrze zorganizowane.

Wymiana plastikowej nasadki Często zachodzi konieczność całkowitego usunięcia starej nasadki przed przyklejeniem nowej. Należy używać tylko dobrego kleju kontaktowego lub kleju do lotek. jeśli będą przechowywane w chłodnym. aby linie oznaczające pierścienie punktowe pokrywały się. • Aby nie dopuścić do zapleśnienia. nie należy kłaść maty na mokrej podłodze ani zostawiać jej nie przykrytej na deszczu. 69 . Kiedy nasadka płonie. Postępowanie zgodnie z tymi dwiema procedurami znacznie przedłuży ich trwałość. Uwaga: nie stawiaj koło siebie mat ostatnio nawilżonych. Konieczne jest dobranie nasadki tego samego rozmiaru i koloru. suchym miejscu i czasami czyszczone preparatem do konserwacji skóry. Skieruj ogień na starą nasadkę i pozwól jej palić się dopóki klej nie zmięknie na tyle. aby można było oderwać nasadkę obcążkami. Maty • Do nowych mat jest dołączona instrukcja nawilżania i wiązania. Łatki te muszą być dokładnie naklejone. • Okrągłe tatki zakrywające złoty i część czerwonego pierścienia punktowego podwoją trwałość tarczy. Tarcze • Przy nawilżaniu mat należy zdjąć z nich tarcze. • Trwałość tarczy. przez zeskrobanie stożkowej części strzały tępym nożem lub delikatnym papierem ściernym. aby nie przypalić lotek oraz zabezpiecz stół lub podłogę przed kroplami gorącego. trzymaj strzałę nasadką ku górze. bowiem zwiększa to możliwość ich samozapłonu.• Wszelkie przedmioty skórzane przetrwają dłużej. przedłuży naklejona od spodu taśma klejąca. co reszta nasadek danego kompletu. roztopionego plastiku. Usuń pozostałości starej nasadki i/lub kawałki kleju. która nadrywa się od zużycia.

wybierz lotki o odpowiednim dla strzały kolorze. gdyż krzywo przyklejone nasadki mogą spowodować błędny lot strzały. Następnie chwyć strzałę nasadką do góry i powoli ją obróć. Rozprowadź klej dookoła stożka palcem lub ściereczką i pozwól mu podeschnąć przez jedną minutę. Dopóki klej jeszcze nie zaschnie. Strzały. Następnie nasuń nasadkę na miejsce.Nałóż kroplę kleju do wnętrza nowej nasadki oraz kroplę na stożkowe zakończenie korpusu strzały. jeśli instrukcji nie ma. że na krawędzi zacisku nie ma zaschniętego kleju. w którą są wsuwane krawędzie zacisku. aby upewnić się. dokładnie przetestuj łoże. Może to być magnes albo szyna. kształcie i orientacji. w jaki sposób zacisk jest mocowany do łoża.usuń tępym nożem. Używaj tylko kleju do lotek w przypadku strzał aluminiowych lub z włókna szklanego oraz dobrego kleju do drewna w przypadku strzał drewnianych. Dokładnie przeczytaj instrukcję łoża montażowego albo. które mają prawoskrętne usterzenie. Chociaż istnieją różnice między łożami dostępnymi na rynku. Dowiedz się również. jeśli jest . 70 . muszą być naprawiane prawoskrętnymi lotkami i odwrotnie. Wymiana lotki Poniżej opisano ogólną procedurę. Wytrzyj nadmiar kleju. rozmiarze. aby odnaleźć oba te elementy. spójrz na końcówkę strzały i sprawdź. którą można zastosować przy prawie każdym rodzaju łoża montażowego. Jest to szczególnie ważne. z umieszczoną nasadką oraz zaciskiem. jaki może wydostać się spod nasadki. czy nasadka jest w jednej linii z lotką prowadzącą oraz z innymi lotkami. to wszystkie posiadają oparcie. czy nasadka jest w jednej linii z korpusem strzały i nie zastała zdecentrowana. Zanim zaczniesz naprawę. który ustawia lotkę w odpowiedniej pozycji. Upewnij się.

ponieważ nie nacina korpusu strzały). zanurz grot w zimnej wodzie. Uwaga: Grzebień strzały powinien zostać zmieniony. upewnij się co do stanu korpusu strzały bezpośrednio za grotem. następnie wytrzyj nadmiar kleju. Strzała drewniana. Groty są dostępne w różnych wielkościach. Jeżeli koniec korpusu również jest uszkodzony. strzała nie może być naprawiona bez jego skracania. trzymając go szczypcami). Poważnie uszkodzone groty powinny zostać wymienione. Utrzymanie grotów w dobrym stanie jest szczególnie ważne. nie wolno jej wkładać do płomienia. Pozostaw strzałę w tej pozycji przez około 30 minut. aby znajdowała się w tej samej odległości od nasadki co inne lotki. aby uzyskać dobrą spoinę. masach i typach. Chwyć grot szczypcami i wyciągnij go. a następnie zamieszaj klej i pozwól mu kapnąć na grot. Groty można usunąć ze strzał podgrzewając je (strzały drewniane) lub korpus strzały zaraz za grotem (strzały 2 aluminium i z włókna szklanego) nad płomieniem świecy.Zeskrob resztki zniszczonej lotki z korpusu strzały nożem (zwykle lepszy jest tępy nóż. Następnie otwórz kleszcze i delikatnie zsuń je z lotki i z korpusu strzały. Strzałę należy obracać. Wymiana grotu Jeśli grot został stępiony po uderzeniu w twardy przedmiot. To oczywiście zwiększy prędkość obrotową strzały i w ten sposób odbije się na jej charakterystyce w locie. Umieść strzałę w łożu tak. zaś strzała usunięta z oryginalnego kompletu ze względu na niebezpieczeństwo przeciągnięcia i spowodowanie poważnego wypadku. Przy wymianie grotu niezbędne jest. ale w warunkach szkolnych jest to sposób ratowania używanych strzał. które groty trzeba naprawić. Jeżeli strzała została uszkodzona i nie może być naprawiona. Trzymając grot szczypcami podgrzej go nad świecą. Upewnij się. aby istniejące lotki znalazły się na pozycjach usterzenia. aby nowy byt identyczny ze starym. Użyj kleju epoksydowego lub do metalu.3). można go naostrzyć pilnikiem. Ustaw kleszcze w odpowiedniej pozycji i silnie dociśnij je do korpusu strzały. że grot jest w jednej linii z korpusem. Następnie wyjmij ją z łoża i nałóż cienką warstwę kleju wzdłuż krawędzi. Przy sprawdzaniu. który mógł wyciec spod grota. Pozwól klejowi stwardnieć przez co najmniej 12 godzin przed strzelaniem (aby to przyspieszyć. Następnie trzeba zazwyczaj wyczyścić aluminiowy korpus środkiem czyszczącym i dokładnie go umyć. jeśli łucznik strzela z clickierem (patrz rozdział 5. • Jeżeli naprawa wymaga tylko wymiany grotu. 71 . aby klej wysechł. Wciśnij grot szczypcami w korpus strzały. grot można wyjąć i użyć ponownie. Nową lotkę umieść w zacisku i ustaw tak. można go wymontować. aby się równo nagrzała.

Wytrzyj klej. a zatem strzelanie 5 do 7 metrów większych dystansów niż z celownikiem z tyłu łuku. że część podstawki stykająca się ze strzałą jest prostopadła do cięciwy. Procedura jest tu prosta. czy celownik ma być zamontowany z przodu czy z tyłu łuku. Zamieszaj klej i nanieś go na kołnierz nowego grotu . lecz położenie podstawki jest bardzo istotne. Punkt podparcia strzały musi znajdować się bezpośrednio nad punktem osiowym.jest to powierzchnia. aby był on zamocowany prosto. 72 . Bardzo ważne jest. powstałe przy tym zadziory można usunąć delikatnie obracając korpus nad cztero. Ustaw ramę celownika tak. grot można wmontować jak opisano wyżej. by zamocował go instruktor. Przetnij korpus piłką z węglika krzemu. czy łucznik potrafi osiągnąć wymagane odległości. żeby można było nasunąć grot. Podstawka powinna być tak umieszczona. Upewnij się. a częściowo zależy od tego. • Jeśli naprawa wymaga skrócenia korpusu. żeby grot dobrze przylegał. ponieważ inaczej bardzo zmieni się wpływ wiatru przy strzelaniu z różnych odległości. Mocowanie celownika na łuku W zasadzie nie ma łuków. Wciśnij grot na strzałę i mocno go dociśnij na jakiejś twardej powierzchni. Pozwól klejowi stwardnieć przez co najmniej kilkanaście godzin przed strzelaniem. które kupuje się z zamontowanym celownikiem.Strzały aluminiowe i z włókna szklanego. aby spód strzały znajdował się około 16 mm od dolnej krawędzi okienka celowniczego. ponieważ szpilka celownika znajduje się dalej od oka i powiększa ruchy łuku. Zamocowanie z tyłu ma również swoje zalety. Strzały aluminiowe i z włókna szklanego. trudno będzie dokonać niezbędnych regulacji. która będzie się stykała z korpusem strzały. Wybór częściowo jest sprawą preferencji. Umocowanie z przodu umożliwi tucznikowi obniżenie bloku celownika. Umiejscowienie celownika na majdanie nie jest takie proste. uważaj przy tym. Przetnij korpus poprzecznie dobrze naostrzoną piłą. Strzały drewniane. Wobec braku takiego narzędzia użyj noża. żeby szpilka wciąż znajdowała się powyżej strzały przy najniższym położeniu bloku. który wyciekł. Specjalnym narzędziem stożkowym nadaj końcówce korpusu kształt stożka. więc często zachodzi konieczność. kiedy się uszkodzą lub zniszczą. jeżeli łucznik chce wyregulować łuk. Kiedy korpus zostanie ucięty i przygotowany. Jeśli odgięta jest do góry (aby pomóc łucznikowi utrzymać strzałę na podpórce). Przede wszystkim zdecyduj. należy to uczynić przed wstawieniem nowego grotu.lub sześcioostrzową pogłębiarką otworów stożkowych. aby ukształtować koniec korpusu tak. szczególnie na krótkich odległościach. jak się wydaje. Zadziory na zewnętrznej części korpusu należy usunąć wydrążonym kołem szlifierskim. Wymiana podstawki strzały na łuku Podstawki należy wymieniać. aby blok znajdował się na szynie przy wszystkich odległościach.

lecz kieruj się wskazówkami odnośnie wstępnego ustawienia szyny celownika. lecz może być konieczne przećwiczenie tego przed próbą owijania cięciwy. Celownik mocowany z boku . wywierć otwór i zamocuj celownik. która musi być zachowana. W przeciwnym wypadku może być konieczne wstawienie pewnego rodzaju podkładki pod jedną ze śrub mocujących . Celownik zamocowany z przodu: Wizualnie ustaw cięciwę w jednej linii z szyną celownika i zamocuj w ten sam sposób. aby majdan znajdował się w powietrzu. Oznacz umiejscowienie górnego zaczepu. nić musi przychodzić do ciebie poniżej cięciwy. Zwoje układaj ściśle i blisko siebie. Istnieje ścisła zależność między kierunkiem układania się oplotu a kierunkiem nawijania. Nawoskuj powierzchnię owijaną.może być przytwierdzony bezpośrednio. Przepleć koniec nici pomiędzy włóknami cięciwy i koniec ułóż wzdłuż. Niektóre celowniki boczne mają śruby regulacyjne do ustawienia szyny. 73 .Celownik zamocowany z tyłu: Wywierć otwór i przymocuj dolny zaczep celownika. Rozpoczynanie oplotu. Jeżeli oplot jest nawijany z lewej do prawej. Nie ruszając łukiem ani okiem. czy jest ustawiony prosto w stosunku do cięciwy. aby poszczególne włókna składające się na nić nie odwijały się. Trzymaj łuk tak. aby zapobiec zsuwaniu się oplotu. Owijanie cięciwy Zaczynanie i kończenie oplotu nie jest trudne.musi przechodzić ponad cięciwą. przesuń szynę celownika aż cięciwa ustawi się wzdłuż krawędzi linijki. Należy sprawdzić. natomiast jeśli z prawej do lewej . aż cięciwa będzie widoczna wzdłuż prostej krawędzi linijki. kiedy już zostanie zamocowany. Przyłóż linijkę wzdłuż szyny celownika i przechyl łuk. Załóż na łuk cięciwę.

Kiedy wykonano potrzebną liczbę zwojów na cięciwie. Następnie pętla jest wyciągana spod opiotu. 74 .posługuj się rysunkami. Każda ma swoje wady oraz zalety i w większości wypadków wybór jest sprawą preferencji. Metoda druga jest trudna do opisania .Wykańczanie oplotu. W każdym wypadku należy wykonać 5 do 8 zwojów nad odcinanym końcem wykończonego oplotu. Istnieją dwie najczęściej stosowane metody wykończenia oplotu. jeśli nie będzie trzymana napięta przez odciąganie jej jakimś zaostrzonym przedmiotem. ołówek. Metoda pierwsza obejmuje ułożenie pętli z nici wzdłuż cięciwy i oplatanie ponad nią. Nadmiar materiału jest odcinany (posługuj się rysunkami). Końcowa pętla przeciągana pod oplotem poplącze się. ciągnąc za sobą koniec nici. zaś koniec przekładany przez pętlę. np. nić jest odcinana.

albo przez wystrzelenie gołej strzały. wokół punktu nasadki można nawinąć włókno dentystyczne. 2) jeśli cięciwa jest zrobiona i nie ma środkowego oplotu bądź został on usunięty. • zaznacz ołówkiem na cięciwie dolną i górną krawędź punktu nasadki. aby uzyskać wystarczającą grubość. Regulacja łuku. aby była zbyt gruba dla nasadki. w którym palce puszczają cięciwę przy zwolnieniu. musi być odpowiednia.1. 1) jeśli cięciwa już posiada środkowy oplot. prawidłowo wykonany jest on nieruchomy. aby strzała spadła. owiń niedużą powierzchnię poniżej punktu nasadki tak. lecz musi być również wystarczająco luźna. Średnica cięciwy przy punkcie nasadki. aby jeden fragment miał 18 cm. ułóż siedmiocentymetrowy fragment wzdłuż owijanej powierzchni. kiedy łuk jest skierowany w dół. • nawijając w tym samym kierunku. żeby przy pełnym naciągu nie trzeba było trzymać nasadki palcami ręki cięciwnej. Pierwsze lekcje łucznictwa}.Zakładanie punktu nasadki (siodełka) Oto łatwa metoda owijania trwałego punktu nasadki na cięciwie. jak opisano w rozdziale 8. jeden lub więcej piętnastocentymetrowych kawałków włókna można ułożyć wzdłuż włókien cięciwy w miejscu środkowego oplotu. a cięciwa zostanie trącona. w siodełku. zaś drugi 7 cm. istnieją dwa rozwiązania. • utnij 25 cm nici dentystycznej i zawiąż węzeł tak. Teraz cięciwa jest przygotowana do założenia punktu nasadki. Następnie owiń powierzchnię pod nasadkę. Wówczas nawinięty zostaje oplot zakrywający dodatkowe kawałki włókna. Gdy cięciwa nie jest wystarczająco gruba. Dokładne umiejscowienie tego punktu musi być najpierw ustalone albo przez pomiar kwadratem łuczniczym (patrz rozdział 5. która pozwala prawidłowo 75 .

Wyraźnie oznacz. Oznacz położenie ołówkiem. Kiedy wyschnie. albo oprze się na niej. Nasuń go na cięciwę i przesuń powyżej oznaczonej powierzchni. Zależnie od grubości cięciwy button albo przesunie się po tej warstwie oplotu. Powtórz tę operację kilkakrotnie. Kiedy się kiwa. Oplataj dalej w dół. aż powyżej powstanie również około 13 mm oplotu. Są one łatwiejsze do zamocowania. Przesuń button po cięciwie. po poprzedniej warstwie. Prawie wszystkie posiadają kołnierz. poleć łucznikowi założyć na łuk cięciwę z buttonem. aż znajdzie się między wargami łucznika. Zakończ oplot w dół. Kiedy na łuk nie jest założona cięciwa. aż wszystkie w nim się znajdą. Korzystając z opisanej metody rozpoczynania oplotu. • nałóż na punkt nasadki warstwę miękkiego kleju. aby jej grubość uniemożliwiała poruszanie się nasadki. Następnie zacznij oplatać w górę. aby mieć pewność. Przy korzystaniu z metalowych ustalaczy koniecznie trzeba zostawić między nimi więcej miejsca. Pokryj nić dentystyczną obfitą warstwą miękkiego kleju. włókna cięciwy można pojedynczo przekładać przez kołnierz. że button jest sztywno trzymany przez oplot. dopóki button nie będzie się opierał na oplocie. nałóż jeszcze cztery warstwy na zmianę kleju miękkiego i twardego. kiedy jest on przy pełnym naciągu. po warstwie poprzednio nawiniętej. Jedną z metod zakończenia oplotu opisano w tym rozdziale. Zamiast nici dentystycznych można użyć metalowych ustalaczy nasadki. aby upewnić się. Owijanie buttona (bączka) na cięciwie Na rynku są dostępne różne rodzaje buttonów (bączków). Przewlecz nić przez otwór w nim i kontynuuj oplatanie w górę. • obróć w palcach wskazującym i kciukiem punkt nasadki. Przy owijaniu buttona ważne jest. owiń cięciwę na niedużej długości zwykłą nicią do oplotów. który ślizga się po cięciwie. że położenie jest stałe i wygodne dla łucznika. jak ten do klejenia lotek. by nie ściskały nasadki strzały (patrz rozdział 8. Pozwól klejowi dokładnie wyschnąć. aby wymieszać wosk i zaimpregnować owiniętą powierzchnię. zaś kiedy się porusza. a następnie pokryj ją twardym klejem. lecz twardy metal może bardziej uszkodzić nasadkę i skórkę na palce. Regulacja łuku). jest to sprzeczne z celem jego używania. Przedtem policz ilość zwojów nawiniętych do góry i nawiń jeden więcej w dół. aby zrobić to unieruchamiając go. aż na cięciwie powstanie około 13 mm oplotu. Pozwól każdej warstwie wyschnąć przed nałożeniem następnej. Są one zaciskane na cięciwie powyżej i poniżej punktu nasadki. Również ponad punktem nasadki owiń cięciwę tak. 76 . słychać to. stanąć na linii strzału.utrzymać nasadkę na cięciwie. Zakończ oplot metodą pierwszą. gdzie button ma być położony. przejść do pełnego naciągu ze strzałą. Aby ustalić prawidłowe położenie buttona.

Metoda opisana poniżej wykorzystuje sprzęt zwany łożem do cięciw. Przed rozpoczęciem należy zapoznać się z instrukcją. każdy pełny zwój daje dwa włókna w cięciwę. Zwolnij nakrętkę motylkową na ramieniu CD łoża i obróć je w tym samym kierunku. dookoła słupka A i z powrotem na D. możemy sami zrobić cięciwy.Wykonywanie cięciwy Jeśli dysponujemy ograniczonymi środkami na realizację programu szkolenia łuczników. aby ustalić odpowiednią liczbę włókien dla konkretnej siły naciągu). Dakron jest owijany wokół słupka C. • w tym samym kierunku. • długość nowej cięciwy można ustalić kładąc na łożu starą cięciwę i regulując ruchome ramię. Kiedy już zostanie nawinięta na łoże odpowiednia liczba zwojów. • początek włókna na cięciwę Jest przywiązany do gwoździka lub spodu słup ka D.Dobór sprzętu. 77 . Kontynuuj nawijanie materiału wokół słupków A oraz D. następnie D. Rysunek przedstawia początek cięciwy. Przy wykonywaniu cięciw początkującym uczniom zaleca się włókno dakronowe. kieruj się wskazówkami z rozdziału 2 . Przestrzeń pomiędzy słupkami utworzy dolną pętlę cięciwy. Odciągnij i napręż ramię i dokręć nakrętkę. aż cięciwa będzie napięta. szczególnie dla uczniów zaawansowanych. aż na łożu znajdzie się odpowiednia liczba zwojów (ponieważ materiał jest nawijany wokół słupków. w którym było nawijane włókno. Poza tym jest to ciekawa czynność. przywiąż i odetnij nić.

gdyż to ogromnie zmniejsza wytrzymałość włókien. Ponieważ ta pętla nie przesuwa się po ramieniu łuku przy zakładaniu i zdejmowaniu cięciwy. Odcięte końce muszą być wplecione w cięciwę. aby się nie wyciągały i rozchodziły z pozostałymi włóknami. ponieważ niektóre gatunki tuszu niszczą dakron. Musi być ona zachowana. Zamiast tego do związania włókien. Jeśli oplot jest wykonywany z lewej do prawej. może ona być mniejsza. Nie odcinaj nici w tym miejscu. • wolne końce lepiej wpleść w dolną pętlę cięciwy.• oznacz kredą lub ołówkiem długość owijki do zrobienia. 78 . musi nadchodzić sponad cięciwy. nić musi nadchodzić do ciebie pod cięciwą. używa się ścisłego oplotu. Jeśli z prawej do lewej. aby zapobiec rozwijaniu się poszczególnych włókien. które tworzą włókno na cięciwę. aby się nie wyślizgiwały. • istnieje ścisła zależność między kierunkiem nawijania a kierunkiem oplotu. Nie używaj długopisu. Końce nie są związywane. Pętla ze starej cięciwy może być użyta jako wskazówka co do długość oplotu. Po opleceniu odpowiedniej długości zakończ oplot metodą drugą opisaną w wykańczaniu oplotu.

Dla uzyskania maksymalnej wytrzymałości cięciwę należy przekręcić co najmniej raz na każde 76 mm długości. aby to uzyskać oznacz długość cięciwy do owinięcia przed obróceniem ramienia A-B. Obroty należy wykonywać w tym samym kierunku. a ramię przywrócone do pierwotnej pozycji. Stosując tę metodę zawsze obracaj cięciwę zgodnie z ruchem wskazówek zegara. w jakim są ułożone skrętki każdego włókna. odpowiednio skręcając. Wykończ oplot jedną z dwóch metod zaprezentowanych wcześniej w niniejszym rozdziale. aby wzmocnić cięciwę: • ułóż końce włókna wokół głównej części cięciwy na długości 13-15 cm. • opleć pętlę owijając powierzchnię poprzednio oplecioną. nie przejmuj się tym. Użyj jednego z pokazanych sposobów. dokładna wielkość zależy od szerokości ramion łuku. 2) oplot pętli musi być wypośrodkowany. lecz staraj się uniknąć różnicy większej niż 13 mm. Pociągnij wolne końce i przywiąż je do słupka C. Napnij 79 . Aby wykonać drugą pętlę cięciwy. Teraz załóż ją na łuk. patrząc od końca. Poopleceniu drugiej pętli praca na łożu została zakończona i cięciwę można zdjąć z łoża.Po zakończeniu tego wstępnego oplotu końce włókna dakronowego powinny zostać odcięte. wstępny oplot zwykle musi wynosić 76 do 89 mm. Dolna pętla jest ukończona. jak pokazano na rysunku. posuwając się 13 do 15 cm w dół cięciwy. kiedy już jest na łuku. powtórz procedury opisane dla dolnej pętli z następującymi wyjątkami: 1) ta pętla musi być większa. Jeśli końcowy oplot na obu końcach nie jest dokładnie równy (3 do 6 mm różnicy).

najlepiej schować je do fabrycznych pudełek.ją kilkakrotnie. Strzały drewniane lub z włókna szklanego mające drzazgi lub uszkodzenia korpusu należy oddzielić. Po rozciągnięciu cięciwy należy wykonać oplot środkowy. dopóki siła naciągu się nie ustali. aby ochronić cięciwę przed uszkodzeniami na skutek ocierania się o naramiennik oraz skórkę na palce. gdyż powoduje naprężenia w ramieniu dolnym. Takie pudełka mają oddzielne otwory dla każdej strzały. 7. Strzały można przechowywać w kołczanach. Po pierwsze . Takie składowanie pozwoli na krążenie powietrza i zapobiegnie wyginaniu się mat. Najlepiej może być to ocenione przez łucznika.2. Nigdy nie powinny być zwijane. ale jeżeli nie będą używane przez kilka miesięcy. Jeśli zostanie tak pozostawiony przez dłuższy czas. składowane powinny leżeć płasko (nie stać na krawędzi). nie jest to jednak zalecane. należy je przechowywać układając na podpórkach wspierających za majdan. co ochroni lotki i zapobiegnie wypaczaniu strzał drewnianych. naprężenia w dolnym ramieniu spowodowane masą łuku spowodują wygięcie lub skręcenie ramienia. to tylko minimum wysiłku będzie kosztowało przygotowanie go do ponownego użycia. Strzały Strzały powinny być przed składowaniem wytarte do sucha i wyczyszczone (dobry jest pęk przędzy).Dobór sprzętu łuczniczego przetrwają dłużej. aby wstępnie naprężyć dakron i kontynuuj tę czynność. Przechowywanie sprzętu Przechowywanie sprzętu łuczniczego jest względnie łatwe. Po drugie . można także zawiesić na kołku za cięciwę przy górnym ramieniu.każdy łuk powinien być przechowywany w chłodnym miejscu o umiarkowanej wilgotności. jeśli poświęcimy im trochę troski.nigdy nie stawiaj łuku na jednym z końców w rogu. ale należy zachować ostrożność. czy jest on własnością indywidualną. przy czym ogólne wskazówki zalecają 76 mm powyżej środka cięciwy i 13 cm poniżej. Istnieją dwie podstawowe zasady przechowywania łuku w zależności od tego. Maty Maty typu opisanego w rozdziale 2 . Łuki należy składować bez cięciw. ustawione na specjalnie zbudowanych półkach przystosowanych do przechowywania pojedynczych egzemplarzy albo układane na listwach drewnianych. szczególnie jeżeli sprzęt będzie zmagazynowany przez dłuższy czas. 80 .Ponieważ łuki używane w klasach zwykle nie mają futerałów. czy jednym z wielu używanych w klasie. który powinien być wystarczająco długi. Jeżeli sprzęt jest przechowywany prawidłowo.

Łuk dostrojony do jednego łucznika w większości przypadków nie będzie dostrojony do żadnego innego. zużywa energię. w którym najlepiej są dostosowane dla danego łucznika. strzała popchnięta przez nią wygina się. która mogłaby być wykorzystana do zwiększenia prędkości strzały. Większość z nich poprawia wyniki łucznika. Na tym też mniej więcej poziomie umiejętności właśnie sprzęt i jego regulacja może zadecydować o osiąganiu zamierzonych wyników.pochodząca z ciała łucznika -jest przekazywana przy zwolnieniu str2ały. jest popychana do środka ciężkości. prawdopodobnie zainteresuje ich posiadanie lepszego sprzętu. bardziej się opiera ruchowi do przodu niż reszta strzały. opiera się także grot. odsuwając się od linii środka ramion łuku. jej najcięższy element. gdyż osiągnięcie umiejętności ich wykorzystania z nawiązką kompensuje wszelką utratę prędkości strzały. jak łuk ze strzałą zachowuje się przy strzelaniu. Przed regulowaniem łuku pomocne jest poznanie. Ta energia . Kiedy cięciwa zostaje zwolniona. nie dla każdego łucznika ta regulacja będzie optymalna. gdy jest popychana od tyłu. wszelkie przedmioty przymocowane do cięciwy. Wygięcie strzały jest pożądane dla tucznika. Różne wielkości i długości strzał. Przy zwolnieniu cięciwa skręca wzdłuż palców. Chcą oni wtedy często zakupić swój własny łuk. Właśnie te dwa czynniki powodują wygięcie strzały. jeżeli strzała niepotrzebnie wiruje. Ponieważ strzała nie znajduje się pośrodku. Ponieważ łuk używany w klasie jest wyregulowany przeciętnie dla osób potrafiących strzelać odpowiednio dobrze. Łuk przechowuje energię. czy po prostu nie leci równo. a nawet stabilizatory mogą wpływać na ilość energii przekazywanej strzale. a od tego zależy osiąganie lepszych wyników. Jeżeli strzała wystrzelona z tuku myszkuje. Będzie się ona tak samo wyginać. Wyregulować łuk oznacza tak zestroić go ze strzałami. zakręca. gdy łucznik wykona każdorazowo dokładnie to samo. Stalowy grot strzały. Temu ruchowi. aby można było strzelać z ustawienia. Regulacja łuku Kiedy już uczniowie opanują podstawową postawę strzelecką i potrafią uzyskać jednakowe skupienie trafień. 81 . Trudniej również uzyskać dobre skupienie trafień.8.

Ta sekwencja pozwala strzale „wężykować” wokół okienka celowniczego.W klasycznym wystrzale strzała wygina się trzykrotnie. myszkowanie czy też korkociąg strzały. Ten fenomen nazywa się paradoksem łuczniczym. Kiedy cięciwa osiąga położenie spoczynkowe. nie dotykając środka ciężkości ani podpórki po pierwszych kilkunastu centymetrach lotu. strzała wygina się po raz trzeci. To z kolei powoduje zakręcanie. grot i nasadka strzały znajdują się na prawo od osi łuku. w sposób podobny do pierwszego wygięcia. Jest to korzystne. Dostrojenie łuku obejmuje regulacje pozwalające na możliwie najkorzystniejsze zachowanie się strzały z konkretnym łukiem danego łucznika.poziomo. Przy niewyregulowanym sprzęcie siły na strzale przekazywane przez cięciwę wywołają lot strzały w dowolnym kierunku . ponieważ w ten sposób pióra opuszczają łuk. Łuk prawidłowo wyregulowany spowoduje lot strzały w powyżej przedstawiony sposób. Kiedy łucznik posuwa się poza swoje położenie spoczynkowe. zaś korpus wygina się w przeciwną stronę. 82 . zanim całkowicie opuści łuk po zwolnieniu. wraz ze strzałą powraca do pierwotnego położenia (w tym czasie strzała wciąż jest na cięciwie). zaś środka strzały w prawo. Kiedy cięciwa przesuwa się naprzód. pionowo czy gdziekolwiek indziej. Pierwsze wygięcie spowoduje przesuwanie się w lewo grotu i nasadki.

Czasami łuk bywa niedokładnie oznaczony. Sztywność strzały jest kombinacją średnicy korpusu. że rozmiary strzał zalecane dla konkretnej kombinacji długości naciągu twardości łuku nieco się różnią pod względem sztywności i masy. Cięciwa znajdująca się zbyt wysoko lub zbyt nisko jest głośniejsza niż ta o prawidłowej długości. dokładny pomiar tego parametru ma ogromne znaczenie. grubości ścianek oraz jej długości. które może znajdować się kilkanaście centymetrów niżej w stosunku do położenia spoczynkowego. co pewnie powoduje. Łucznik powinien znać swoją standardową długość naciągu (mierzoną do tyłu łuku). kiedy jest ona naciągnięta. To właśnie współczynnik sztywno- 83 .Prawidłowe wyregulowanie tuku eliminuje wszelkie inne ruchy poza pożądanym paradoksem łuczniczym.6 kg na 2. Mądrze jest również sprawdzić. Przy rozpoczynaniu regulacji wszelki osprzęt. Długość naciągu łucznika i styl strzelecki będą miały wpływ na zakres odpowiedniej odległości cięciwy.5 cm lub więcej. Zakres prawidłowych odległości cięciwy jest szeroki. button. a 30 lub 60 dkg różnicy w twardości może być znaczące. w którym strzała opuszcza cięciwę. który powoduje. im twardszy łuk. czy ochraniacz końcówki ramienia nie ogranicza ruchu cięciwy. nawet najbardziej skutecznej odległości. odległość cięciwy zwykle będzie mniejsza niż gdyby używał dakronowej cięciwy. że wytwórcy nie precyzują w opisie wysokości cięciw swoich łuków. musi znajdować się na cięciwie. nawet jeżeli łuk był dostrojony do każdego rozmiaru strzały. taki jak np. Srzała o większej średnicy i cienkich ściankach może mieć sztywność zbliżoną do strzały tej samej długości o mniejszej średnicy i grubszych ściankach. więc wskazówki tej nie można stosować w odniesieniu do nowych. Ze względu na paradoks łuczniczy. ponieważ to wyginanie decyduje o charakterystyce lotnej strzały. tym strzała musi być sztywniejsza. Również reguła 0. że strzała wygina się wokół tuku i następnie szybko prostuje do równego lotu w kierunku celu. nierozciagalnych cięciw. Po pierwsze. co obciąża cięciwę może mieć wpływ na proces regulacji. aby ustalić siłę naciągu. odległość cięciwy jest prawdopodobnie odpowiednia dla łuku. z jaką strzela łucznik. że łuk wyregulowany przy pewnej odległości cięciwy może nie pracować właściwie przy innej odległości bez kilku innych regulacji. Wszystko. Zakres odległości cięciwy na niektórych łukach może wynosić 2. Można polecić kilka rozmiarów strzał dla konkretnej kombinacji długości naciągu twardości łuku.5 cm kciuka łucznika z naciągiem o długości mniej więcej 71 cm może niedokładnie dać się zastosować przy konkretnym łuku. jest ważny przy rozważaniu odległości cięciwy. Nowe. lecz należy zauważyć. Cenną wskazówką odnośnie odległości cięciwy dakronowej jest poziom hałasu zwalnianej cięciwy. Jeżeli długość cięciwy została dobrana zgodnie z informacjami zawartymi w rozdziale 2 Dobór sprzętu łuczniczego. Po zwolnieniu cięciwy dakronowej posunie się ona do przodu i opuści cięciwę przy jej maksymalnym przednim położeniu. Częściowo jest to związane z faktem. ale któryś może zachowywać się lepiej. Nowocześniejsze materiały na cięciwy będą hałaśliwe przy każdej. Generalnie dokładna odległość cięciwy ma przy regulacji mniejsze znaczenie. Jest to spowodowane rozciągliwością włókien dakronowych. Wielkość wygięcia strzały jest szczególnie ważna. Jako przygotowanie do regulacji należy przyswoić sobie kilka podstawowych wiadomości i podjąć kilka kroków wstępnych. W rzeczywistości punkt. Długość ta razem z siłą naciągu danego łuku jest wykorzystywana do ustalenia odpowiedniego rozmiaru strzały. nierozciągalne włókna pozwalają strzale opuścić cięciwę przy lub w pobliżu spoczynkowego położenia cięciwy. Jeżeli łucznik reguluje łuk używając cięciwy wykonanej z nowych nierozciągalnych włókien. trzeba zmierzyć twardość łuku. Ostatecznie skoro strzały kupuje się stosownie do siły naciągu łuku (przy pełnym naciągu). szczególnie przy lekkim sprzęcie.

5 stopnia. Sztywne lotki często przysparzają więcej problemów przy regulacji łuku. że część korpusu strzały zawierająca łoże grotu nie może wyginać się tak szybko. gdyż strzała z lotkami piórkowymi prawdopodobnie nie będzie miała takiej samej charakterystyki. Strzała. Niektórzy zalecają zamocowanie prawoskrętne. Wybór zależy od rodzaju strzelania. odchyla strzałę i powoduje nieprawidłowe skupienie trafień. 84 .zmiana długości strzały może wymagać innego jej rozmiaru. Z kolei w hali większą korzyść może przynieść używanie większych lotek. używanie sztywnych lub miękkich lotek jest sprawą indywidualnych preferencji. można dokonać wyboru strzał. Najistotniejsze jest to.czy lewoskrętne. sztywność musi być dopasowana do łuku. Tak długo. Piórka dobrze sprawują się w pomieszczeniach. więc strzała poleci wystarczająco dobrze. im większy kąt zaklinowania. Żadne nie zostało definitywnie uznane za prawidłowe. może wpływać na charakterystykę lotną strzały. Cięższe groty również przesuwają środek ciężkości strzały do przodu. w celu zapewniających strzale jak najszybszą stabilizację. Kąt. Na zewnątrz.ści jest ważny przy optymalnym doborze strzał. Odwrotna zależność jest niekoniecznie prawdziwa. niezależnie od rozmiaru strzały. Tam. To powinno zapewnić strzale wystarczającą stateczność przy użyciu prawidłowo wyregulowanego łuku. tym większy opór jest wywierany na strzałę i co za tym idzie. zwykle lepiej sprawują się mniejsze lotki. która dobrze tata i trafia na duże odległości. co może być wartościowe przy bocznym wietrze. Lecz tu również. szybciej spadnie ona na ziemie. czy łucznik decyduje się na usterzenie prawo. że jeżeli przynajmniej większa część strzały znajduje się przed środkiem ciężkości łuku. łuk będzie prawdopodobnie dobrze zestrojony. dopóki współczynnik jej sztywności jest bliski zalecanemu według tablicy standardowych długości naciągu. Na przykład łucznik może strzelać strzałą o 5 cm dłuższą od jego standardowej długości naciągu. jak jej reszta. Z tego względu zaleca się kąt zaklinowania między 1 a 1. Należy wziąć to pod uwagę przy eksperymentowaniu z dłuższymi lub krótszymi strzałami . Jeżeli łucznik chce strzelać na dłuższych odległościach. Kiedy łucznik zna swoją siłę naciągu i standardową długość strzały. jaki chce on uprawiać. jak strzała z lotkami z tworzywa sztucznego. Do strzelania na otwartej przestrzeni łucznik powinien używać najmniejszych lotek. Również ze względu na duże odległości lotki te pozwalają na bardziej powtarzalne skupienia trafień. gdzie wiatr staje się ważnym czynnikiem. prawie we wszystkich wypadkach będzie się dobrze sprawowała na krótszych odległościach. może pozwolić sobie na eksperymenty z cięższymi grotami lub różnymi rozmiarami strzał. Generalnie przy bocznym wietrze bardziej efektywna jest cięższa strzała. szczególnie na wietrze. które prawidłowo stabilizują strzałę. Należy również rozważyć wymiary lotek. jak łucznik potrafi uzyskiwać dobre skupienie trafień. żeby strzała i lotki opuściły łuk nie dotykając go oraz żeby strzała maksymalnie szybko ustaliła swój lot. Wydaje się również. Ważne stają się lotki. gdyż taka lotka nie może dotknąć łuku przy strzelaniu. gdzie istotny jest wiatr. szczególnie sztywna uderzająca w podpórkę strzały tub w łuk. gdzie istnieje możliwość wystąpienia deszczu. łatwiej jest uzyskać powtarzalny tor jej lotu. Lotka. Może to być spowodowane częściowo faktem. Niezależnie od tego. inni lewoskrętne. lepsze są lotki z tworzyw sztucznych. pod jakim zamocowane są lotki.

Grubość cięciwy można zwiększyć lub zmniejszyć zmieniając średnicę nici oplotu. Jest to szczególnie ważne przy lżejszych łukach dla kobiet i dzieci. ale należy mieć pewność. Po zwolnieniu cięciwy palcami na łuk działa niepożądany moment obrotowy. Długość i masa stabilizatorów to sprawa indywidualnych preferencji. a nawet średnio zaawansowani mogą nie zauważyć różnicy w skupieniu. Szczegół ten wymaga uwagi ze strony łucznika zaawansowanego. Najważniejsza przy regulacji jest wysokość osadzenia nasadki na cięciwie. koncentrację trafień itp. leworęczni muszą zmienić kierunki. Jednocześnie powinna być na tyle luźna. W niniejszym rozdziale przedstawiono trzy metody regulacji łuku: 1) metoda „nagiej strzały" 2) metoda Eliasona 3) metoda „zmiennej odległości" Przed ich zaprezentowaniem opisano sposoby dokonywania wymaganych regulacji .są one wspólne dla wszystkich trzech. jeżeli nasadka strzały prawidłowo opiera się o cięciwę. Cieńszy materiał jednowłóknowy lub pleciony splot nylonowy pozwolą zmniejszyć średnicę cięciwy. gdzie najlepiej one pracują.Ostatnią kwestią do rozważenia przed przystąpieniem do regulacji łuku jest używanie stabilizatorów. Wyważenie łuku jest problemem złożonym i nie istnieje w tym względzie żadna prosta recepta. 85 . ponadto pomoże opóźnić ruch obrotowy łuku dopóki strzała nie opuści łuku. Uwaga: Jak już mówiono w rozdziale 5. wszystkie wskazówki odnoszą się do łuczników praworęcznych. Przy regulacji każdego łuku należy dokonać dwóch dostrojeń. aczkolwiek zaleca się kierowanie sugestiami producenta łuku. Poświęcił on wiele czasu i pieniędzy na projekt oraz wykonanie łuku i umieścił stabilizatory tam. jakkolwiek łatwiej ją zwiększyć niż zmniejszyć. aby przy łuku skierowanym do ziemi i lekkim uderzeniu w cięciwę strzała odpadła od niej. Kiedy zostanie na stałe zamocowany punkt osadzenia na cięciwie nasadki. nasadka strzały powinna zawisnąć na cięciwie dzięki tarciu między nasadką a cięciwą. Łucznik może eksperymentować ze stabilizatorem o różnej długości i masie. obejmująca zmianę środka ciężkości. wywołany przez siły reakcji majdanu i siły wywołanej przez ramię łuku. że masa łuku umożliwia ukończenie długich zawodów bez niepotrzebnego zmęczenia. Chociaż łucznicy początkujący. Stabilizator mocowany do łuku znacznie stłumi niepożądane momenty obrotowe. Pierwsze to dostrojenie w płaszczyźnie pionowej i prawie zawsze obejmuje tylko zmianę wysokości punktu nasadki. Zwiększamy nawijając dodatkowe włókno (włókna) pod środkowym oplotem (patrz rozdział 7) lub nawijając jedną warstwę lub dwie nici dentystycznej na punkt osadzenia nasadki. Drugie to regulacja w płaszczyźnie poziomej. Znane są sposoby zmiany grubości cięciwy. aby dobrać odpowiednie dla siebie. to łucznik z odpowiednimi umiejętnościami zauważy decydującą różnicę w wielkości skupienia.

Jeśli strzała nie uderza w podpórkę. obracając regulatory w celu przesunięcia podstawki strzały lub punktu podparcia. Złego powodu użyteczny może być metalowy ustalacz nasadki. Uwaga: Przy dostrajaniu łuku.2 mm dla łuków używanych w szkołach. prawdopodobnie pojawia się paradoks w górę i będzie konieczna zmiana rozmiaru strzał. ponieważ po zaciśnięciu go na cięciwie jest na tyle luźny. • łuk. gdyż inne regulacje mogą wymagać drobnych dostrojeń. 1 mm w górę lub w dół. czy strzała uderza w podpórkę. gdyż wpływa ono na wielkość je] odchylenia od osi i co za tym idzie. Aby to uzyskać dokonujemy regulacji następującymi metodami: • łuk z trwale umocowanym punktem podparcia można dostroić wybudowując lub regulując punkt podparcia.spróbuj dokonać kilku znaczących regulacji w płaszczyźnie poziomej i następnie ponownie sprawdź regulację wysokości nasadki. więc czasem dobrze jest być nieco konserwatywnym przy dokonywaniu zmian. Napylenie proszku na tylny koniec strzały bez lotek potwierdzi. Strzała bez lotek szybko zareaguje na regulację wysokości nasadki. Jeśli tak się dzieje. to może być konieczna zmiana wielkości strzały. umożliwiając małe zmiany wysokości nasadki. Jeśli nie . taka regulacja ściśliwego punktu podparcia różni się od regulacji naprężenia sprężyny. że można go przekręcać po włóknach oplotu. należy ciągle sprawdzać wysokość osadzenia nasadki. na wielkość jej wygięcia po popchnięciu przez cięciwę. który punkt podparcia ma w postaci części podpórki strzały (samoprzylepny). 86 . należy je umieścić na tyle daleko od siebie.Początkowa pozycja przy ustalaniu wysokości nasadki powinna wynosić 6. Po znalezieniu wysokości nasadki można trwale umocować punkt jej osadzenia. wówczas albo strzała uderza w podpórkę. można dostroić. • łuk z regulowaną podstawką strzały lub ze ściśliwym punktem podparcia można dostroić. Niezależnie od używanej metody. kiedy cięciwa jest w osi ramion łuku. Dostrojenia w stosunku do pozycji początkowej mogą być bardzo małe. np.4 mm dla sprzętu zawodniczego oraz 3. albo ulega paradoksowi w górę i nie uderza w nią. doklejając kawałek skóry lub podobnego materiału po przylepnej stronie podstawki do łuku. jeżeli żadna regulacja w płaszczyźnie pionowej (wysokość osadzenia nasadki) nie zmienia pozycji strzały. Jeżeli podczas procesu regulacji używa się dwóch ustalaczy. Przy strzelaniu palcami zaleca się położenie strzały na lewo od osi (dla łuczników praworęcznych). Również ważne jest początkowe położenie strzały względem osi tuku. W stosunku do osi łuku grot strzały zdaje się dotykać lub znajdować zaraz na lewo od cięciwy (przy nie naciągniętym łuku). żeby kąt cięciwy nie wciskał ich w nasadkę strzały.

kiedy strzały dobrze latają. Jeżeli strzała ma dla łuku zbyt małą sztywność. aby zmniejszyć sztywność strzały. Uwaga: Przy wszystkich tych metodach zawsze reguluj płaszczyznę pionową przed regulowaniem płaszczyzny poziomej. z wyjątkiem ściśliwych punktów podparcia.nie dotykają łuku.wypróbować groty standardowe. Poleć łucznikowi wystrzelić strzałę . na taśmie pojawi się smuga. Lotki mogą dotykać łuku przy każdym strzale lub tylko sporadycznie. 4) spróbować innych strzał. Jeżeli łucznik używa ściśliwego buttona. albo inny rozmiar korpusu o większej sztywności.jeśli strzały mają ciężkie groty . należy zwiększyć napięcie sprężyny.Istnieje wiele metod dokonywania regulacji w płaszczyźnie poziomej. można dokonać jednej lub kilku następujących regulacji: 1) jeśli łuk ma ściśliwy punkt podparcia. Po zakończeniu procesu regulacji. 3} można spróbować dłuższych strzał o tym samym rozmiarze korpusu. postanie smuga tam. nieco mniej sztywnych. Regulacji można również dokonywać lekko przesuwając podstawkę strzały do przodu lub do tyłu. aby jej grot przesunął się w lewo. w miejscu gdzie przelatują lotki. do uzyskania dobrego lotu strzały konieczne będą większe regulacje. gdzie pył został wymieciony (używaj talku w sprayu lub talku do stóp). z tym że z tego sposobu należy korzystać tylko wtedy. Podstawkę można przesunąć do przodu. że przy ściśliwym punkcie podparciażadna regulacja naprężenia sprężyny nie przynosi oczekiwanych rezultatów.jeśli lotki dotykają tuku. w połączeniu z regulacjami. tucznik może wypróbować albo krótsze strzały tego samego rozmiaru. aby upewnić się.szczególnie sztywne .aby usztywnić strzałę. Inna jeszcze próba polega na napyleniu proszku na strzałę od nasadki do 25 cm naprzód. Jeżeli sztywność strzały jest dla łuku zbyt duża. Regulacje względem osi łuku już zostały opisane. W tym celu naklej na okienko celownicze. że istnieje minimum wolnego przelotu lotki. czy lotki . czy korpus strzały lub lotka dotyka punktu podparcia lub podstawki. Może tu pomóc niewielka zmiana wysokości cięciwy. gdy inne nie dają oczekiwanego efektu. Kontakt sporadyczny wskazuje. Czasami okazuje się. 87 .jeśli lotka dotknie łuku. albo . Jeśli lotki przy każdym strzale uderzają w łuk. W takłm wypadku pomóc może zmiana początkowego położenia strzały. dobrze jest upewnić się. Również w tym wypadku. kawałek cienkiej białej taśmy i następnie natłuść krawędzie dwóch wewnętrznych lotek tłustym ołówkiem lub szminką. Można również nałożyć pył wokół podpórki strzały . w tył zaś . należy ją odsunąć dalej od osi. 2) można spróbować cięższych grotów. należy zwolnić sprężynę.

Przy strzelaniu w ten sposób tylko prawidłowa wysokość siodełka pozwoli strzale wbić się w matę idealnie poziomo.Metoda „nagiej strzały” Przy tej metodzie należy rozważyć rodzaj używanej maty. Maty z wełny drzewnej lub z prasowanego papieru falistego posiadają swoistą strukturę i dadzą fałszywy odczyt kąta wbicia strzały bez lotek. wysokość siodełka jest zbyt duża i należy ja obniżyć. czyli „siodełka". to nie powinno wpływać na ustalanie wysokości siodełka i nie należy się tym przejmować). łucznik powinien stanąć około 2 metry od maty i wystrzelić strzałę bez lotek w punkt na wysokości mniej więcej barku. upowszechniona w 1963 r. wysokość siodełka jest zbyt mała i należy ją zwiększyć (przy ustalaniu wysokości siodełka naga strzała może skręcać w lewo lub w prawo. Metoda „nagiej strzały". Jeżeli strzała wbija się w matę z nasadką powyżej grota. była pierwszą z systematycznych metod regulacji łuku. I odwrotnie -jeżeli strzała wbija się w matę z nasadką poniżej grota. nawet pokryte brezentem będą dawały fałszywy odczyt przy trafieniu w ich środek. przez Maxa Hamiltona. Maty z trawy. 88 . Regulacja pionowa: aby ustalić wysokość osadzenia na cięciwie nasadki.

Regulacja pozioma: jeśli strzała trafia w matę na prawo od grupy. Wzajemne położenie strzały bez lotek i grupy strzał z lotkami wskaże wymagane regulacje. Jeśli strzała bez lotek trafia w matę powyżej grupy.30. strzała nie wygięła się wystarczająco Gest sztywniejsza niż powinna). Metoda zmiennej odległości Regulacja pionowa: jest taka sama. Teraz łucznik powinien wystrzelić strzałę bez lotek i obserwować. jej sztywność jest za mała. Jeśli pracujesz z bardziej zaawansowanymi łucznikami. Jeżeli nasadka jest na prawo od grotu. Poleć łucznikowi wystrzelić najpierw trzy strzały z lotkami z odległości 10 metrów i następnie jedną bez lotek. Następnie niech wystrzeli strzałę bez lotek. Regulacja pozioma: najpierw niech łucznik ustawi celownik na 15 metrów mierząc blisko szczytu maty. jak wbija się ona w matę. następnie wystrzeli po jednej strzale z lotkami z odległości 10. 25.mają zbyt dużą sztywność. natomiast gdy trafia w matę na lewo od grupy . strzały mają zbyt małą sztywność. Metoda Eliasona Regulacja pionowa: najpierw łucznik powinien stanąć około 10 metrów od celu i wystrzelić kilka strzał z lotkami mierząc w ten sam punkt. którzy dobrze strzelają i uzyskują dobre skupienia trafień. jak przy metodzie Eliasona. Zaobserwuj związek pomiędzy punktem trafienia strzały bez lotek a strzał z lotkami. Jeżeli strzała wbija się z nasadką na lewo od grotu.Regulacja pozioma: po ustaleniu wysokości siodełka i trwałym jego umocowaniu można dokonać regulacji lotu poziomego. mierząc w ten sam punkt. siodełko jest za wysoko i należy je obniżyć.35 me- 89 . że wszystkie strzały trafią w matę.20. metodę tę można zastosować przy odległości 15 lub 20 metrów. Strzelanie z 10 metrów pomoże upewnić się.15.

Jeżeli linia trafień układa się w literę C. to fakt. regulacja naprężenia sprężyny jest niemożliwa. z jakiej będzie ustawiony na zawodach.zwiększ odległość cięciwy .zwiększ masę łuku . • strzała zbyt sztywna: . Bliskie skupienie decyduje o osiąganiu wysokich wyników. Jeżeli łucznik używa talerzyka pod strzałę. Wówczas należy skorzystać z innych metod regulacji sztywności strzały. jeżeli natomiast linia skośna kieruje się w dół na prawo.napnij sprężynę (ściśliwy button) .zrezygnuj z ciężkich grotów . aż uzyska najmniejsze skupienie trafień niezależnie od lotu strzały. Poniżej przedstawiono podsumowanie regulacji dla strzały. a trafienia układają się w ukośną linię skierowaną do dołu na lewo.przesuń talerzyk strzały w lewo . Powinien dalej regulować odchylenie strzały od osi przy położeniu początkowym oraz /lub napięcie sprężyny ściśliwego buttona.umożliwiono alternatywne rozwiązania przy regulacji łuku. należy przesunąć button do wewnątrz łuku i odwrotnie.dodaj stabilizator . należy sprężynę naprężyć. natęży poluzować sprężynę w buttonie.wypróbuj dłuższą strzałę . Wówczas powinien strzelać strzałami z lotkami z największej odległości. gdy okazuje się ona zbyt sztywna lub zbyt giętka. • strzała zbyt giętka: . Przy tej metodzie idealny układ stanowi linia strzał skierowana prosto w dół tarczy. że strzała nie leci gładko.należy go przesunąć na zewnątrz łuku. 90 . że strzała nie leci według klasycznego paradoksu opisanego na początku niniejszego rozdziału i żadną regulacją nie można tego uzyskać. Bywa.wypróbuj ciężkie groty . Jeśli jednak osiągnięte Jest bliskie skupienie. Jeżeli łucznik używa ściśliwego buttona. lecz łucznik odkrywa. jeżeli układ trafień to odwrócone C .zwolnij sprężynę (ściśliwy button) .zmniejsz odległość cięciwy . że skupienie trafień nie jest dobre.zmniejsz masę tuku .wypróbuj krótszą strzałę .trów bez dostrajania celownika i bez zmieniania punktu celowania . Jej kształt wskazuje na regulacje konieczne dla optymalnego lotu strzały.zwiększ siłę naciągu łuku.da to skierowaną do dołu linię trafień.przesuń talerzyk strzały w prawo . jest bez znaczenia.zmniejsz siłę naciągu tuku Uwaga: Czasami regulacja łuku daje równy lot strzały.

9. aby go osiągnąć. co łucznik robi z tym. jeśli to konieczne. Trener zatem staje się osobą. co jest konieczne dla dalszego rozwoju jego umiejętności. 91 . co może i powinno być skorygowane. w tym samym czasie. Praca trenerska* Trener jest koordynatorem możliwości. co mówi. Nie ma też żadnego magicznego systemu. gdyż łucznik może zobaczyć to samo. Ten moment pojawia się wówczas. że każdy łucznik to odrębna indywidualność. Ta działalność obejmuje wszystkie aspekty metodyczne oraz techniczne i . Sprzętem wykorzystywanym w takiej próbie są: lekki łuk treningowy. Następnie. siatka do ustalania postawy. Kiedy łucznik pierwszy raz zwraca się o pomoc. Przez cały czas trener musi pomagać łucznikowi dokonywać zmian w postawie i w sprzęcie. ponieważ pomiędzy tymi dwoma etapami istnieje jedynie subtelna różnica . a rozpoczyna trenowanie. postawa. To nie nastąpi natychmiast. Jeśli się nie zgadzają.mówiąc w uproszczeniu trenowanie zaczyna się tam. gdyż łucznik często nie chce poświęcić kilku punktów obecnie na rzecz wyższych wyników w przyszłości. by pamiętać. musi on umieć ocenić. Podczas dalszej współpracy. gdy łucznik osiąga za każdym razem skupienia trafień i ma powtarzalną postawę. od nowa nauczyć się strzelania korzystając z prawidłowej postawy Aby tego dokonać. zamierzeń oraz wiedzy sportowca i dlatego musi stymulować go do wykorzystywania swoich możliwości i techniki. a także zmieniać to. łucznik musi znać samego siebie. regulacja sprzętu i technika strzelecka będą się różnić. Praca trenerska wymaga wiedzy. Tylko cel . szczegółowych aspektów indywidualnej postawy oraz rozeznanie w jakim stopniu obie te rzeczy odbiegają od oczekiwań. lustro trójstronne oraz magnetowid. który pomoże łucznikowi w osiąganiu lepszych wyników.wsparcie psychiczne. Zanim trener zacznie korygować działanie ucznia musi on chcieć współpracować i przynajmniej spróbować nowych technik albo. Może to być szczególnie trudne. gdy tucznik strzela w stylu odbiegającym od dziewięciu etapów opisanych w rozdziale 5. trener musi umieć porównać to. Łucznictwo. jak w jego przekonaniu strzały poleciały. Podczas gdy on lub ona może nie być najlepszym sportowcem. Bardzo wartościowe są taśmy wideo. należy dokonać zmian. przychodzi wraz z obserwacją ucznia podczas wielu sesji treningowych. efekty przynosi jedynie ciężka praca i zwracanie uwagi na szczegóły. że robi. jak pomóc podopiecznemu w osiągnięciu możliwie najlepszych wyników. Ważne jest przy tym. gdzie kończy się nauczanie. swój cel oraz być gotowy do poświęceń. filmy. gdzie się kończy nauczanie. kiedy to konieczne.jest taki sam. jak wyregulować i dostroić łuk. która pomaga łucznikowi zdobyć prawidłowe wyszkolenie oraz właściwe nawyki zawodnicze. warunki psychiczne. w jakim jest. to po prostu wykonywanie tej samej czynności dokładnie. Podczas pracy z łucznikami czasem trudno jest zdefiniować. strzała z wyskalowaną miarką. Może w tym celu poprosić go o wystrzelenie kilku kolejek i opisanie. co obserwuje trener i jego uwagi będą jednoznacznie zrozumiane.trafienie w środek tarczy . trener pozna wszystkie aspekty regulacji sprzętu łucznika oraz jego stylu strzeleckiego. a co należy pozostawić w takim stanie. dobry trener musiał być i wciąż musi być „uczniem sportu" i dzięki temu wiedzieć. jak wiele sportów. Następnie trener może obie kwestie porównać. Złe nawyki są najtrudniejsze do skorygowania.co może być najważniejsze dla łucznika uczestniczącego w zawodach . Przygotowanie fizyczne.

którą będzie realizował na zawodach i ewentualnie dokonać pewnych korekt pod kątem warunków. w futerale powinien być zapasowy sprzęt na wypadek. Wówczas. ale przynajmniej nauczy się oceniać samego siebie oraz uświadomi sobie zależność między strzelaniem a wynikami. jaka może się zdarzyć. łucznik na treningu powinien robić to samo . Z wyjątkiem sytuacji. Jest konieczne. deszcz. szczególnie na tych dystansach. gdyby coś uległo uszkodzeniu lub zagubieniu. Może nie uzyskać wysokiego wyniku. a następnie punktować ustaloną liczbę kolejek. mimo iż jest tam większe napięcie niż podczas sesji treningowych. wszelkie zmiany w postawie strzeleckiej. upał lub zimno. czy kłopoty jej wymagają. czasami zawodnik musi poradzić sobie sam. Pomagać mu należy tylko wtedy. kiedy pojawi się coś zupełnie nieoczekiwanego lub kiedy jest w poważnych kłopotach i potrzebuje pomocy. w jakich strzela danego dnia. inne mogą stać się ciągłą walką o uzyskanie odpowiedniego wyniku. Staje się to coraz ważniejsze. jaki by zdobył gdyby trener ciągle podpowiadał mu podczas strzelania. gdyż przepisy federacji łuczniczych nie zezwalają na nadzór trenerski podczas zawodów. Trening powinien obejmować również strzelanie w tak niesprzyjających warunkach atmosferycznych. jak w nich działać. Trener powinien ocenić. 92 . jeżeli ma on problem ze zwolnieniem (mechaniczna strona wstrzelenia strzały jest taka sama niezależnie od tego czy łucznik stoi 14 czy 82 metry od tarczy. • po drugie. sesje ćwiczeń powinny wyglądać tak. Skoro wszystkie wielkie zawody w strzelaniu do tarczy pozwalają tylko na jedną kolejkę treningową. kiedy znajduje się on na linii strzału. Łucznik nie powinien jadąc na zawody oczekiwać wyniku wysoko powyżej swojej przeciętnej. a także jego stan psychiczny. jak wiatr. Jeśli to tylko możliwe. jak i zawodnik zorientują się w ukierunkowaniu układów strzeleckich oraz będą mogli w przybliżeniu przewidzieć wynik na zawodach. kiedy może on obserwować podopiecznego w warunkach zawodów i zauważyć wszelkie odchylenia od procedur treningowych. z których strzela się na zawodach. po pewnym czasie ustanowi przeciętny wynik. jedyna różnica to kąt podniesienia łuku). Jest to czas. Jest to szczególnie ważne. czy nie wymagają nowych brzechw. Na podstawie tych obserwacji trener może zdecydować. aby łucznik miał co najmniej jedną zapasową cięciwę wyregulowaną i przygotowaną do strzału.strzelać jedną kolejkę jako „ćwiczenie". że trener powinien opuścić łucznika. chociaż łucznik powinien również pracować ze sprzętem. czy należy dokonać zmian podczas przyszłych treningów. nasadek lub grotów (to ostatnie jest szczególnie ważne dla łucznika strzelającego z clickerem). W jego trakcie trener powinien kontrolować. Taki sposób działania połączy dwa cele: • po pierwsze powstrzyma tucznika od ignorowania pojawiającej się czasami złej kolejki. Nie oznacza to. Należy też sprawdzać strzały. W ten sposób łucznik może wyczuć prawidłowe ułożenie ciała i ramion oraz rozwinąć prawidłową sekwencję strzelecką bez rozpraszania się przy celowaniu. gdy na zawodach pojawi się coś niezwykłego. Jest to bezcenne doświadczenie przy następnych zawodach. Niektóre zawody są łatwe i przebiegają zgodnie z oczekiwaniami trenera i łucznika. kiedy łucznik strzela z tej samej ustalonej pozycji i wykorzystuje tę samą sekwencję rozkładu czasowego. jakby łucznik strzelał na zawodach. Podczas zawodów łucznik powinien polegać wyłącznie na sobie. Dzięki niemu zarówno trener. aby potrafił poradzić sobie z Jakąkolwiek jego awarią. Dzięki takim treningom łucznik zyska doświadczenie w możliwie wielu różnych warunkach i wiedzę. Przy tej odległości trener może polecić mu przygotować się do strzału i zamknąć oczy przed przejściem przez clicker i/lub zwolnieniem. kiedy trener i łucznik pracują nad konkretnym problemem. nie będzie on wytrącony z równowagi i dalej będzie strzelać uzyskując swój normalny wynik.Podczas pracy nad prawidłową postawą łucznik musi ćwiczyć strzelanie z odległości 9 lub 14 metrów do maty bez tarczy. Za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie przed zawodami odpowiedzialny jest trener. Większość dobrych łuczników uzyskuje na zawodach swój przeciętny wynik.

szczególnie ważne jest tu przygotowanie psychiczne. Wówczas. Jeśli to tylko możliwe. aby łucznik miał co najmniej jedną zapasową cięciwę wyregulowaną i przygotowaną do strzału. Dzięki takim treningom łucznik zyska doświadczenie w możliwie wielu różnych warunkach i wiedzę. jego uwaga musi być skierowana na to. gdyby coś uległo uszkodzeniu lub zagubieniu. a także jego stan psychiczny. czasami zawodnik musi poradzić sobie sam. determinację oraz zwykły staromodny wewnętrzny hart ducha. kiedy może on obserwować podopiecznego w warunkach zawodów i zauważyć wszelkie odchylenia od procedur treningowych. czy nie wymagają nowych brzechw. którą założył na cięciwę. że trener powinien opuścić łucznika. co jest konieczne do umieszczenia strzały tam. ani od tego co obecnie się wokół niego dzieje. Staje się to coraz ważniejsze. determinację oraz zwykły staromodny wewnętrzny hart ducha. gdzie on tego chce. Za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie przed zawodami odpowiedzialny jest trener. gdyż przepisy federacji łuczniczych nie zezwalają na nadzór trenerski podczas zawodów. jaki by zdobył gdyby trener ciągle podpowiadał mu podczas strzelania. kiedy pojawi się coś zupełnie nieoczekiwanego lub kiedy jest w poważnych kłopotach i potrzebuje pomocy. jego uwaga musi być skierowana na to. Jest konieczne. nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na następną. jak jedna została wystrzelona. którą będzie realizował na zawodach i ewentualnie dokonać pewnych korekt pod kątem warunków. czy kłopoty jej wymagają. co jest konieczne do umieszczenia strzały tam. aby móc wykonać to. Podczas zawodów łucznik powinien polegać wyłącznie na sobie. W jego trakcie trener powinien kontrolować. Czy jest to trening czy najważniejsze zawody problemem podstawowym jest realizacja procedur strzeleckich oraz celu wcześniej już ustalonego. szczególnie ważne jest tu przygotowanie psychiczne. Należy też sprawdzać strzały. nie będzie on wytrącony z równowagi i dalej będzie strzelać uzyskując swój normalny wynik. kiedy łucznik strzela z tej samej ustalonej pozycji i wykorzystuje tę samą sekwencję rozkładu czasowego. czy należy dokonać zmian podczas przyszłych treningów. jeżeli łucznik jest dobrze przygotowany. upał lub zimno. Pomagać mu należy tylko wtedy. kiedy znajduje się on na linii strzału. Są one związane tylko w umyśle łucznika. jak w nich działać. Jest to bezcenne doświadczenie przy następnych zawodach. wszelkie zmiany w postawie strzeleckiej.Szansa popełnienia błędu jest mniejsza. inne mogą stać się ciągłą walką o uzyskanie odpowiedniego wyniku. nasadek lub grotów (to ostatnie jest szczególnie ważne dla łucznika strzelającego z clickerem). Na podstawie tych obserwacji trener może zdecydować. Niezależnie od tego co się wydarzyło do tej pory. Jest to czas. Niezależnie od tego co się wydarzyło do tej pory. Każda strzała jest oddzielną jednostką i to. jak zamierza wystrzelić strzałę. 93 . Obok umiejętności strzeleckich łucznik musi mieć ochotę. Może nie uzyskać wysokiego wyniku. aby móc wykonać to. aby potrafił poradzić sobie z Jakąkolwiek jego awarią. Trener powinien ocenić. gdy na zawodach pojawi się coś niezwykłego. którą założył na cięciwę. jak jedna została wystrzelona. Obok umiejętności strzeleckich łucznik musi mieć ochotę. jeżeli łucznik jest dobrze przygotowany. Czy jest to trening czy najważniejsze zawody problemem podstawowym jest realizacja procedur strzeleckich oraz celu wcześniej już ustalonego. w futerale powinien być zapasowy sprzęt na wypadek. deszcz. Szansa popełnienia błędu jest mniejsza. gdzie on tego chce. jak wiatr. ani od tego co obecnie się wokół niego dzieje. Nie oznacza to. Każda strzała jest oddzielną jednostką i to. ale przynajmniej nauczy się oceniać samego siebie oraz uświadomi sobie zależność między strzelaniem a wynikami. chociaż łucznik powinien również pracować ze sprzętem. jak zamierza wystrzelić strzałę. nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na następną. Niektóre zawody są łatwe i przebiegają zgodnie z oczekiwaniami trenera i łucznika. Są one związane tylko w umyśle łucznika. Trening powinien obejmować również strzelanie w tak niesprzyjających warunkach atmosferycznych. jaka może się zdarzyć. w jakich strzela danego dnia.

lecz poważne zawody to wielkie przedsięwzięcie. jakie mogą pojawić się podczas zawodów. Od momentu zgłoszenie inicjatywy do zakończenia zaangażowane są w nie trzy grupy. Każda strzała.obydwaj jej uczestnicy muszą się nawzajem lubić i szanować. posiadał wiedzę oraz potrafił poradzić sobie we wszelkich sytuacjach. Wymaga to czasu. Należy go zachęcać. Praca trenerska jest trudna . Jeżeli zaistniały problem nie może być łatwo skorygowany. co już się wydarzyło. komitet zawodów oraz kapitan pola z asystentami. Na dużych zawodach niezbędne są wstępne zgłoszenia. 10) informację o noclegach oraz wyżywieniu na zawodach dłuższych niż 2 dni. Ulotka (lub zawiadomienie) powinna zawierać następujące informacje: 1) klub lub organizację sponsorującą (z adresem). to wesprzeć podopiecznego i zagrzewać go do dalszej walki. bez jakiejkolwiek myśli o tym. Komitet organizacyjny Komitet organizacyjny zajmuje się zgłoszeniami. 2} nagrody na zawodach. 8) blankiety zgłoszeniowe. a łucznik musi darzyć trenera zaufaniem. 10. 9) informację o posiłku na zawodach jednodniowych. które musi przygotować komitet organizacyjny. kiedy zostanie założona na cięciwę. jak gdyby ostatnia znalazła się w środku. Przed rozpoczęciem strzelania należy podać do wiadomości listę łuczników i przydzielonych tarcz. aby był niezależny. jaki może on uzyskać. aby się nie poddawał (chyba. Reasumując. Trener z kolei musi starać się o takie przygotowanie łucznika. gdyż z tym wiąże się liczba tarcz i torów. wysiłku oraz poświęcenia. wówczas zapomnij o tym i strzelaj następną. ani o maksymalnym możliwym wyniku. o tym co czyni ktoś inny. Zanim przybędą zawodnicy można dokonać przydziału tarcz. 3) obowiązujący zestaw przepisów (FITA). że jest chory lub kontuzjowany). 6) opłatę wpisową. podczas przyszłych treningów należy zintensyfikować proces szkolenia. 94 . lecz nagroda może być większa niż którykolwiek z nich sobie to wyobrażał. Przy matych zawodach wystarczy tylko jedna lub dwie osoby. 5) klasy. komitet organizacyjny. jeśli mają zostać uwieńczone sukcesem. 7) informację o lokalizacji pola zawodów.Nawet gdy poprzednia strzała znajdzie się daleko od środka. Organizacja zawodów Każde zawody wymagają wcześniejszych przygotowań organizacyjnych. Jeżeli zawody idą źle. jeśli nie ma do przemyślenia żadnych problemów sprzętowych lub związanych z postawą. Jego praca zaczyna się podczas fazy planowania zawodów. próba rozwiązania go podczas zawodów może jedynie łucznika zdenerwować i zdekoncentrować. staje się pojedynczym celem. co zaobserwował podczas strzelania. ponieważ należy rozesłać informację o nich. Jeżeli istnieją rozbieżności. 4) wymagania dotyczące łuczników. obaj muszą pracować dla tej samej sprawy doskonałości w strzelaniu. Pomimo że istnieją podstawowe różnice w organizacji zawodów w strzelaniu do tarczy i zawodów polowych. Po zawodach trener powinien przedyskutować. jedyne co w większości przypadków może zrobić trener. funkcje owych grup są w zasadzie takie same. przydziałem tarcz oraz wypełnianiem list punktacyjnych podczas zawodów. gdzie w każdej grupie zaangażowanych jest wiele osób. by wypełnić wszystkie te role. w których będą rozgrywane zawody.

Kapitan pola Osobą prowadzącą zawody jest kapitan pola. jeżeli nagrody przyznano w różnych klasach. 1. Jest wskazane. Po ukończeniu zawodów pole należy uporządkować. jak i na zawodach polowych komitet zawodów musi zapewnić wystarczającą liczbę tarcz. wymianę lub naprawę uszkodzonych mat. może on być ograniczony do jednego dnia przed imprezą i nie będzie wtedy potrzebne oddzielne pole. aby do każdej celowało maksymalnie czterech łuczników. nazwiska tych. Następnie należy uzyskać odpowiednią liczbę mat oraz zapas twardych tarcz.. Chociaż przepisy FITA mówią. 3.. a sprzęty pochować do odpowiednich miejsc. 3.. Sposób liczenia czasu strzelania oraz kary za jego przekroczenie. 2. Pierwszym zadaniem jest oczywiście przygotowanie terenu lub wynajęcie go.Potrzebny jest podwójny zestaw kart punktacyjnych. Podczas zawodów komitet zawodów jest odpowiedzialny za zabezpieczenie pola. dwie osoby przy każdej tarczy zapisują wyniki. zaś tarcze polowe 5. Metodę punktacji (pięciokolorowa tarcza jest punktowana 10. . żeby dwie osoby liczące punkty upewniły się. a kiedy musi przeciąć linię dla wyższego wyniku). Sposoby punktacji (kiedy strzała musi jedynie dotknąć linii. Należy ją przestać wszystkim biorącym udział w zawodach. Zarówno na zawodach w strzelaniu do tarczy. Należy również przygotować pole treningowe. że karty są podpisane przez łucznika i sędziego. Komitet zawodów Komitet jest odpowiedzialny za przygotowanie terenu zawodów lub torów oraz za ich prawidłowe utrzymywanie podczas trwania imprezy. 8. zaś czwarty łucznik obserwuje. 3). zmianę tarcz oraz za wykonywanie dodatkowych czynności. Końcowym zadaniem jest usunięcie wszystkich zniszczonych materiałów. czy trafienia są odczytywane prawidłowo oraz zbiera wszelkie strzały. Twarde tarcze są potrzebne. Porządek strzelania (ilu łuczników strzela za jednym razem do tarczy i kiedy następuje zmiana kolejki podczas rundy). aby wzmocnić miękkie maty. 4. aby upewnić się. że sumy na obu kartach się zgadzają oraz. 4. 1. Po zakończeniu zawodów punkty należy sprawdzić. Obejmują one następujące sprawy. zwykle (poza wyjątkiem mistrzostw międzynarodowych) jest to modyfikowane. jak i przez sędziego. Na końcu komitet musi przygotować kompletną listę punktów z każdej rundy oraz sum punktów w porządku malejącym według klas. które nie trafiły w cel. czy sumy na ich kartach zgadzają się oraz żeby karty były podpisane zarówno przez łucznika. Tarcze muszą być prawidłowo zainstalowane na wyznaczonym terenie lub na torach. Następnie należy przygotować listę imienną zwycięzców. aby przebiegały one jak najsprawniej. System sygnałów używany podczas zawodów (znaczenie gwizdków na zawodach w strzelaniu do tarczy oraz metody sygnalizacji używane na zawodach polowych). Na większości zawodów do jednej tarczy przydziela się czterech łuczników. On lub ona (Lady paramount) musi zapoznać uczestników z procedurami stosowanymi podczas zawodów. 95 . 4. 2. którzy zajęli punktowane miejsca wraz z sumą punktów każdego i dać ją prezesowi zawodów do wręczenia nagród. 5. Jeśli na zawodach polowych potrzebny jest trening. 5. Przepisy FITA pozwalają trenować na polu zawodów tylko na dzień przed zawodami. 9. że do jednej tarczy przydziela się trzech strzelców i sędziego. Jeden łucznik odczytuje trafienia strzał.

a członek komitetu. może się upewnić. • Przy każdej odległości pozycję strzelecką należy oznaczyć małym słupkiem lub w inny widoczny sposób. a na co trzeciej chorągiewki wskazujące wiatr. Zawody w strzelaniu do tarczy Zadania komitetu organizacyjnego na zawodach w strzelaniu do tarczy wyznacza ogólnie obowiązująca procedura. Tarcze przymocowuje się do mat. słupki do oznaczenia pozycji strzeleckiej na linii i wszystkie mniejsze przedmioty potrzebne na prawidłowo zorganizowanym obiekcie. 96 . Jeżeli łucznik ma uszkodzoną cięciwę lub łuk. na dole każdej tarczy umieszcza kolejne numery. W ten sposób mniejsza jest szansa ich zagubienia. Przygotowanie terenu • Pole musi być wytyczone tak. jeśli to w ogóle możliwe. • Stojaki na tarcze i maty muszą być ustawione w prawidłowej pozycji – chodzi tu o kąt nachylenia maty. aż wszyscy łucznicy na linii wystrzelają wszystkie swoje strzały i wówczas zatrzymać zawody do momentu aż sprzęt nie zostanie naprawiony. zabezpieczyć potrzebną liczbę tarcz (plus kilka dodatkowych lub twarde tablice. chociaż zwykle jest to przywilejem i zadaniem prezesa zawodów lub prezesa klubu. przypomnieć. który je zbiera. Wytyczając kwadratowe pole najlepiej użyć namiaru. osłonę od deszczu i od słońca. kiedy jest pora przejść na kolejną odległość. zaś zawody przerwane na czas ich wymiany. które pomogą łucznikom. że wszystkie karty zostały zwrócone. Komitet organizacyjny zawodów musi przygotować teren. • Należy wyjaśnić system sygnalizacji uszkodzeń sprzętu. urządzenia sanitarne w odpowiedniej odległości od linii strzału oraz apteczkę pierwszej pomocy. • Na polu trzeba zostawić 18 metrów poza tarczami oraz po obu stronach pola strzeleckiego i co najmniej tyle za linią największej odległości na miejsce dla sprzętu. by miało kształt kwadratu oraz by łucznicy. Podczas prowadzenia zawodów kapitan pola musi poświadczyć i podpisać karty punktacyjne każdego łucznika. • Dla bezpieczeństwa i wygody zawodników trzeba przygotować wodę pitną. • Dodatkowe tarcze muszą się znajdować w bliskim zasięgu. Pole po zewnętrznej krawędzi „strefy buforowej" należy otoczyć linką. Należy również ogłaszać informacje. Po ich zakończeniu może wręczyć nagrody zaraz po uznaniu wyników przez komitet organizacyjny za oficjalne. Dobrze jest dostarczyć karty punktacyjne na stanowiska strzeleckie. • Konieczne jest również oznaczenie odpowiednich odległości do rund. strzelali na północ w zakresie kątów 45°. sędziów i widzów. które będą strzelane. Kapitan pola. odległość między środkami tarcz oraz odległość od środka tarczy do ziemi. powinien odejść krok wstecz za linię i unieść łuk ponad głowę. po zauważeniu tego. może albo zatrzymać w danym momencie zawody. Pod koniec dnia niech łucznicy zwrócą karty na linię strzału. albo odczekać. w wypadku gdy strzały przebijają tarcze) oraz stojaki do tarcz. który uzyskał 6 złotych trafień (jeżeli zawody są rozgrywane pod patronatem związku sportowego). procedurę wykorzystywaną przy zestawianiu ostatecznych wyników oraz gdzie zostawić wypełnione karty punktacyjne.Kapitan wraz z asystentami musi poprowadzić zawody zgodnie z ustalonymi zasadami. np.

łuk. . Ponieważ każdy tor to oddzielna jednostka. są podawane przed rozpoczęciem zawodów w danym dniu. . Demonstracja Jeżeli chodzi o demonstrację (publiczność). klakson samochodowy. można polecić im pobieranie i odnoszenie kart punktacyjnych w to samo miejsce przez całe zawody.osprzęt. Przy dużej liczbie tuczników lepiej to robić na zewnątrz. gdyż decyduje o tym. interesujący wykład czy pokaz może wiele pomóc w rozpowszechnianiu łucznictwa. które będą potrzebne oraz daje pojęcie o wielkości poszczególnych klas.Zawody polowe Przy organizacji tych zawodów liczba zgłoszeń determinuje liczbę torów. więc różne klasy należy pogrupować pamiętając o tym. Komitet zawodów musi przygotować różne tory i dysponować zapasowymi matami oraz tarczami. Wszelkie informacje dotyczące procedur strzeleckich. zwykle ze względu na niesprzyjającą pogodę czy burzę z piorunami. róg itp. zestawienia punktów. kiedy łucznicy muszą wrócić przed ukończeniem rundy. Jest to konieczne jako sygnał startowy oraz sygnał niebezpieczeństwa używany. Ponieważ kapitan pola odpowiada za sprawny przebieg całych zawodów. Są oni odpowiedzialni za wymianę wszelkich zużytych mat oraz za założenie nowych tarcz na maty tuż przed rozpoczęciem rundy (niewskazane jest założenie nowych tarcz wcześniej). Pokazy i wykłady Rozdział niniejszy zawiera propozycje zorganizowania spotkań z osobami znanymi i cenionymi w środowisku sportu łuczniczego. oddawania kart punktacyjnych itp. jest dla niego lub dla niej niemożliwe prowadzenie strzelania w taki sam sposób.różne rodzaje tarcz. Na tym samym torze może strzelać więcej niż jedna klasa dopóty. schemat rotacji należy ustalić przed rozpoczęciem zawodów. dobrze jest przydzielić dwóch ludzi do każdego z nich po jego przygotowaniu. Dla zrównoważenia programu łucznicy powinni strzelać różne rundy na różnych torach. . które klasy mogą używać w poszczególnych rundach tego samego toru. 97 . może to być pistolet na dwutlenek węgla. Jest to ważne dla komitetu organizacyjnego. należy zabrać: . 11. dopóki łączna liczba łuczników nie przekroczy 112. Jeden tor z 28 tarczami może pomieścić maksymalnie 112 łuczników. Aby zapobiec zamieszaniu wśród łuczników. jak na zawodach w strzelaniu do tarczy. Należy zapewnić system sygnałowy słyszalny na całym terenie. Dobrze zorganizowany.matę. Na końcu każdej sesji powinna odbyć się dyskusja z udziałem słuchaczy.

. Dobrze byłoby mieć dwie osoby do pomocy. jeżeli demonstracja jest organizowana w pomieszczeniu. jak obrócić łokieć do dołu. które powinny być wymienione. gdzie i jaki rodzaj łucznictwa uprawiał. następnie „reguluje" sprzęt i dopiero wtedy strzały lądują w środku tarczy. pokazane lub przedyskutowane. żeby trafiać w nie z odległości 10-15 metrów. • poleć zainteresowanym uformować dwie linie i niech każdy wystrzeli trzy strzały pod nadzorem. naramienników. gdzie mieszczą się lokalne kluby. a jeśli tak to kiedy. skórki na palce oraz temblaki. Podczas demonstracji upewnij się również. jak należy liczyć punkty oraz wyjmować strzały z tarczy (oraz z ziemi. naramienniki. nie bądź rozwlekły.przedmioty do zestrzelenia (balony . zawodów międzynarodowych i igrzysk olimpijskich. baloniki ekscytują najmłodszych. rękawic itp. jeżeli łucznik jest na tyle dobry. Jako osoba demonstrująca bądź przygotowany do odpowiedzi na pytania O to. • następnie dobrze jest omówić różne rodzaje łucznictwa. nasadek.szczególnie. Wykład Organizując wykład dla zainteresowanych łucznictwem można dodatkowo przewidzieć. strzały różnej długości. wycelować i zwolnić. Każdą demonstrację można zorganizować inaczej. dobrze jest wypunktować je. jak wyglądają zapisy oraz o opłaty. grotów. • równolegle należy mówić. • dobrze sprawdza się chwyt polegający na tym. jest jednak szereg rozwiązań wspólnych. czy ktoś ze słuchaczy kiedykolwiek strzelał. następnie strzelaj do przedmiotów. że kilka osób lub cała publiczność wystrzeli kilka strzał po prezentacji werbalnej i demonstracji. jak długo strzelasz. gdzie można nauczyć się strzelania. że pierwszą strzałą prelegent nie trafi w środek tarczy. jeśli wśród publiczności są dzieci. zaprowadź ich do tarcz i wyjaśnij. jeżeli istnieje możliwość uszkodzenia terenu przez strzały. że są spełnione zasady bezpieczeństwa podane w rozdziale 3 Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie. Należy korzystać z siatek ochronnych. dwa lekkie łuki z celownikami. • opowiedz jak ty zacząłeś. kładąc nacisk na to. • po zakończeniu strzelania dobrze jest omówić organizację sportu łuczniczego z punktu widzenia działalności lokalnych klubów. • kontynuuj demonstrację strzelając z 10 lub 15 metrów. a następnie przypomnieć i zatrzymać się przy tym etapie. poznać przepisy strzelania na otwartym powietrzu oraz myślistwo i łowienie ryb za pomocą łuku. Prowadząc spotkanie warto uwzględnić pewne punkty. 98 . W tym wypadku należy dodać do przedmiotów wymienionych w poprzednim punkcie dwie maty. • szybko i zwięźle przedstaw postawę i ruchy. temblaków. zakotwiczyć. z położeniem nacisku na demonstrowany rodzaj.. gdy zainteresowanie słuchaczy jest wciąż wysokie. . a karty. małe okrągłe cukierki lub karty do gry. takie informacje mogą wpłynąć na czyjeś osobiste zainteresowania.tablicę z zamocowanym szeregiem różnych rodzajów strzał. . • szybko omów prawidłową technikę strzelecką oraz dziewięć etapów oddawania strzału. są fascynującą odmianą i wywołują wrażenie. Prowadząc taką próbę strzelecką należy przestrzegać pewnych reguł. Niezależnie od sposobu prowadzenia demonstracja powinna przebiegać względnie szybko i zakończyć się. Kiedy zostaną wystrzelone wszystkie strzały.siatkę ochronną.stojak do tarczy.. • dobrze jest zapytać. jeśli jesteście w terenie). kiedy nadejdzie jego kolej. cukierki itp.

można użyć balonów i przyznawać drobne nagrody lub gadżety łucznicze za największą liczbę przebitych balonów. 99 . zaś każdy strzelający musi być nadzorowany przez instruktora. Podczas tego rodzaju wykładu należy bezwzględnie przestrzegać zasady bezpieczeństwa.• jeżeli strzelają młodsi.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful