POLSKI ZWIĄZEK ŁUCZNICZY

ŁUCZNICTWO
TEORIA l PRAKTYKA SZKOLENIA

Warszawa 2002

1

Materiały szkoleniowe PZŁ Ryciny Przemysław Turczyk

Poradnik zredagował i przygotował do druku zespół ds. wyszkolenia Polskiego Związku Łuczniczego

Sfinansowano ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu

Wykorzystano, za zgodą autorów materiały z książki „lnstructor's manual" (third edition).

2

Spis treści
1. Krótka historia łucznictwa.............................................................................. 4 2. Dobór sprzętu łuczniczego.............................................................................. 7 2.1. Sprzęt indywidualny..................................................................................... 8 2.2. Sprzęt do szkolenia grupowego.................................................................. 15 3. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie .......................................................... 23 4. Zakładanie cięciwy..........................................................................................29 5. Szkolenie łuczników .......................................................................................35 5.1. Pierwsze lekcje łucznictwa ..........................................................................35 5.2. Celowanie ....................................................................................................50 5.3. Średni etap szkolenia .................................................................................. 53 6. Korygowanie błędów w łucznictwie.............................................................. 59 7. Konserwacja i przechowywanie sprzętu......................................................... 68 7.1. Konserwacja sprzętu.................................................................................... 68 7.2. Przechowywanie sprzętu ............................................................................ 80 8. Regulacja łuku ................................................................................................81 9. Praca trenerska................................................................................................ 91 10. Organizacja zawodów ................................................................................. 94 11. Pokazy i wykłady ........................................................................................ 97

3

że długi łuk przybył do Anglii wraz Wilhelmem Zdobywcą. okresu. Wiele innych grup miało również wkład w łucznictwo w tamtych czasach. kiedy został zburzony stary system legionów. podobnie jak Grecy. Z kolei Dżyngis Chan (1162-1227) był wodzem grupy małych plemion mongolskich i w szczytowym okresie swoich podbojów zajmował tereny Chin. Król Anglii Harold został zabity przez normańską strzałę i wtedy Anglicy docenili wartość łuku jako narzędzia walki. Rzymianie.e. którzy w swoich armiach mieli Kreteńskich łuczników. lecz walczy o doniosłość z odkryciem ognia i wynalazkiem koła w rozwoju kulturowym człowieka. Od 378 r. że łuk nie był tam używany. Iranu i Rosji. Pomimo że groty krzemienne nie należały do rzadkości. także w Australii. rogu . Krótka historia łucznictwa Wielu badaczy dziejów ludzkości sądzi. mimo iż wcześniej uważano. n. jak i na polowaniu. a długość strzały wahała się od 61 do 81 cm.zarówno na wojnie. Narodem łuczników byli Asyryjczycy.1.e. Groty strzał odłupane z kamienia stanowiły tu dowód. która zostaje wyrzucona do przodu. armie imperium liczyły wielu łuczników konnych. księciem Normandii. W tym czasie również Izraelici używali łuków wykonywanych z trzciny. Łucznictwo w średniowieczu Wielu historyków uważa. Hunowie byli ludem koczowniczym. „Bicz Boski". długo nieśli zniszczenie i byli niepokonani. aż dopiero legiony rzymskie ostatecznie pogromiły Attytę pod Chalonssur-Marne we Francji w 451 r. drewna. Ich łuki były nieco krótsze niż wzrost człowieka. tj. Pomiędzy ludami starożytnymi Egipcjanie byli pierwszymi świetnymi łucznikami. n.Podobnie jak Attyla wiele sukcesów zawdzięczał świetnej strategii wojskowej i szybkiemu ogniowi wielkiej liczby strzał wystrzeliwanych przez tuczników z grzbietów końskich. Ich stosunek do łucznictwa zmienił się. Ślady łucznictwa starożytnego były znajdowane na całym świecie.łuk jest napinany i przy zwalnianiu energia naciągniętego łuku jest przekazywana strzale. który zakończył się około roku 8000 p. 4 . Attyla. grasował ze swoim oddziałem wojowników Chinach i we wschodniej części imperium rzymskiego. który przepłynął kanał La Manche i zaatakował południowe wybrzeże wyspy. dochodząc aż do Dunaju i Renu. nie byli zbyt dobrze obeznani z łucznictwem. lecz jako łuczników werbowali do swoich legionów również Kreteńczyków. Indii. Ten okres historii łuku na Bliskim Wschodzie pokrywał się z czasem pisania Biblii. strzelającym konno.n. a ponadto Azjatów. Łuk był prawdopodobnie wynaleziony przez przypadek. od kiedy stał się jednym z pierwszych usiłowań człowieka. która zawiera liczne odniesienia na jego temat. datowanymi na okres górnego paieozoiku. Jest to potwierdzone wizerunkami łuczników odkrytymi w jaskiniach hiszpańskich. na którym archeologowie oparli swoje teorie. w przeciwieństwie do Greków. wykorzystującymi łuk jako swą główną broń podczas zmagań wojennych. Attyla. że historia łuku sięga w przeszłość do ery paleozoicznej (epoka kamienia łupanego). aby zmagazynować energię .e. najczęściej używanym materiałem był brąz. król Hunów i Dżyngis Chan.

Wojna stuletnia (1337-1453) trwała przez okres rządów pięciu królów francuskich i angielskich. Łuk podczas niej stał się znaczącym środkiem bojowym. Angielscy łucznicy i piechota wygrała trzy wielkie bitwy podczas tego okresu. Pierwszym i największym zwycięstwem była bitwa pod Grecy w 1346 r. W tej bitwie pierwsze szeregi armii francuskiej składały się z olbrzymich kuszników genueńskich skierowanych do walki z angielskimi łucznikami. W związku z kilkoma burzami i zwiększoną wilgotnością powietrza Genueńczycy ponieśli klęskę, ponieważ ich cięciwy nie były zabezpieczone przed wodą. Cięciwy Anglików były zabezpieczone od deszczu i burza nie miała wpływu na ich efektywność. Bitwa pod Poitiers w 1356 r. była drugą ważną bitwą wygraną przez Anglików, w której tucznictwo odegrało znaczną rolę. Pod dowództwem księcia Walii niecałe 10000 ludzi rozgromiło około 60000 żołnierzy francuskich. Następnie w 1415 roku - po kilku latach względnego pokoju król Anglii Henryk V wznowił walki i został triumfatorem w bitwie pod Agincourt. Tam Anglicy usadowili się na wzgórzu i zabezpieczyli się przed atakiem kawalerii wbijając przed sobą w ziemię długie pale. Francuzi maszerowali prosto w deszcz angielskich strzał. W świetle tych trzech znacznych bitew, ironią historii jest fakt, że Anglicy przegrali wojnę. Po przeciwnej stronie kontynentu europejskiego Turcy i Persowie wnieśli znaczący wkład w historię łuku tego okresu. Używane przez nich łuki były bardzo sprężystą konstrukcją wykonaną z rogu, ścięgna, drewna oraz kleju. Łuk ten, gdy nie był napięty, wyginał się do tyłu w kształcie litery C. Przy strzelaniu z nich Turcy używali niezwykłej metody: cięciwa była owijana za pomocą pierścienia wokół kciuka, co wymagało umieszczenia strzały raczej po prawej stronie łuku niż po lewej - podobnie jak można dostrzec w nowoczesnym łucznictwie. Ci łucznicy naciągali cięciwę w pobliże ucha i często do tylnej części ręki trzymającej łuk była przymocowywana prowadnica, zatem można było używać krótszych i lżejszych strzał przy dłuższym naciągu. Z początkiem XIV wieku weszła do użycia broń palna i od tego momentu zaczął się schyłek łuku jako oręża, jednocześnie kusza prawie całkowicie zastąpiła zwykły łuk jako środek bojowy. Wielkim admiratorem łucznictwa był król Anglii Henryk VIII. W dokumencie monarchy Przywileje Króla Henryka VIII dotyczące łucznictwa powołane zostały drużyny łucznicze zorganizowane po części dla uprawiania łucznictwa jako sportu. Pierwszą z nich było Bractwo Św. Jerzego. Późniejsza grupa, znana jako Stowarzyszenie Łuczników Finsbury, powstała w 1652 r. Zorganizowała ona w 1583 r. pierwsze zawody łucznicze. W roku 1781 sir Ashton Lever założył Królewskie Towarzystwo Miłośników Łucznictwa - od tego momentu datuje się narodziny łucznictwa sportowego w dzisiejszej jego postaci.

Łucznictwo w Polsce
Łucznictwo w Polsce ma ogromną tradycję i sięga lat międzywojennych. Pionierami tworzącymi podwaliny organizacyjne dla rozwoju łucznictwa w Polsce byli dwaj członkowie Związku Strzeleckiego: kpt. dypl. Mieczysław Fularski oraz por. Apoloniusz Zarychta, którzy przez dłuższy czas przebywali wśród plemion indiańskich w Ameryce Południowej i tam zdobyli umiejętność strzelania z łuku. Po powrocie z Paragwaju w 1923 r. Związek Strzelecki wydał książkę „Łuk i łucznictwo" będącą pierwszym podręcznikiem łucznictwa. Już w 1926 r. powołano do działalności Komisję Organizacyjną Polskiego Związku Klubów Łuczniczych, która miała na celu przygotowanie ram organizacyjnych do utworzenia nowej dyscypliny sportowej w Polsce, legalizacje statutu oraz rozwinięcie akcji propagandowej na terenie szkół i stowarzyszeń sportowych. Działalność Komisji zaowocowała powołaniem do życia Polskiego Związku Łuczniczego w 1927 r. Pierwszym Prezesem Związku wybrano Władysława Giżyckiego. Szeroko zakrojona działalność organizacyjna znalazła wkrótce odzwierciedlenie na niwie sportowej: z inicjatywy kpt. Dypl. M.Fularskiegow1931 r. we Lwowie odbył się Międzynarodowy 5

Kongres Łuczniczy z udziałem przedstawicieli Czech, Estonii, Francji, Peru, Polski, Rumunii, USA, Szwecji, Węgier, Włoch, Szwajcarii podczas którego powołano do działalności Międzynarodową Federację Łuczniczą (FITA), kpt. M. Fularski został pierwszym Prezesem nowo powstałej Federacji. Podczas rozgrywanych we Lwowie l Łuczniczych Mistrzostw Świata w łucznictwie tytuł Mistrza Świata zdobył Michał Sawicki, W konkurencji kobiet Janina Kurkowska Spychajowa sięgnęła po tytuł najlepszej łuczniczki globu pięciokrotnie: 1933, 1934, 1936, 1939, 1947. W konkurencji zespołowej kobiety pięciokrotnie stawały na najwyższym stopniu podium: 1933, 1934, 1936, 1938, 1939. Natomiast mężczyźni dwukrotnie; 1932, 1937. Jako dyscyplina olimpijska łucznictwo zadebiutowało w 1900 r. w Paryżu, niestety już w 1920 r. podczas Igrzysk Olimpijskich w Antwerpii łucznictwo było dyscypliną ponadprogramową. Po wielu staraniach działaczy Międzynarodowy Komitet Olimpijski przywrócił łucznictwo do programu 10 w 1957 r., jednak dopiero podczas XX 10 w Monachium odbyty się zawody łucznicze z udziałem reprezentacji Polski: Maria Mączyńska, Irena Szydłowska, Jadwiga Wilejto, Tomasz Leżański. Na tej imprezie Irena Szydłowska zdobyła srebrny medal podtrzymując tradycje medalowe. Podczas następnych Igrzysk Olimpijskich w 1976 r. w Montrealu w czołowej ósemce znalazła się Jadwiga Wilejto, podczas IO w 1980 r. w Moskwie Maria Szeliga uplasowała się na 6 miejscu potwierdzając przynależność Polski do ścisłej czołówki światowej w łucznictwie. Ostatnie lata to przede wszystkim brązowy medal drużyny kobiecej: Joanny Nowickiej, Katarzyny Klaty, Iwony Dzięcioł podczas XXVI Igrzysk Olimpijskich w Atlancie w 1996 r. W 1998 r. męski zespół w składzie: Arkadiusz Ponikowski, Paweł Szymczak oraz Grzegorz Targoński zdobywa srebrny medal na XVI Mistrzostwach Europy we Francji. Koniec lat dziewięćdziesiątych to także brązowy medal Agaty Bulwy podczas V Halowych Mistrzostw Świata na Kubie w 1999 r., złoty medal w drużynie kobiecej podczas VI Halowych Mistrzostw Europy w Spalę: Agata Bulwa, Barbara Węgrzynowska, Anna Łęcka. W 2001 r. Halową Wicemistrzynią Świata zostaje Agata Bulwa , która zdobywa srebrny medal podczas VI Halowych Mistrzostw Świata we Florencji. W tym samym roku reprezentacja Polski juniorów zdobywa 4 medale zespołowo na ME Juniorów w Chorwacji, (złoto drużyny juniorów/ek młodszych, srebrne medale drużyny juniorskie). Natomiast rok jubileuszu 75 lecia Polskiego Związku Łuczniczego został uczczony przez drużynę kobiet: Iwonę Marcinkiewicz (Dzięcioł), Justynę Mopsinek, Wioletę Myszor, Barbarę Węgrzynowską zdobyciem srebrnego medalu w zespole na XVIII ME w Finlandii na tej samej imprezie Justyna Mospinek zdobywa indywidualnie brązowy medal. Dopełnieniem sukcesu okazała się start reprezentacji juniorów na Mistrzostwach Świata Juniorów w Nymburku, gdzie Karina Lipiarska została Indywidualna Mistrzynią Świata Juniorek Młodszych , brązowy medal w tej samej kategorii wywalczyła Izabela Skopek.

6

2. Dobór sprzętu łuczniczego
Pierwsza część tego rozdziału traktuje o sprzęcie odpowiednim dla indywidualnego łucznika, podczas gdy drugi mówi o sprzęcie do szkolenia zbiorowego. Podstawowym czynnikiem w momencie nabywania sprzętu jest wielkość funduszy, jakie można przeznaczyć na ten cel. Wydawaj pieniądze ostrożnie i kiedy należy dokonać wyboru, kupuj strzały możliwie najlepsze gatunkowo, lecz zostaw wystarczającą ilość pieniędzy na odpowiedni łuk i akcesoria. Przed nabyciem sprzętu konieczne jest zapoznanie się z nazewnictwem dotyczącym sprzętu łuczniczego.

7

Powinien być laminowany. 8 .2.1. ponieważ wybór strzał zależy głównie od jego twardości. Jeśli nowy łuk tego typu jest zbyt drogi. prosto strzelający i powinien mieć pracujące końcówki ramion. poszukaj dobrego używanego.Sprzęt indywidualny Łuk Łuk powinien być pierwszym zakupionym elementem wyposażenia.

Łuk do myślistwa powinien mieć co najmniej 18.6-71 cm → 27-28". Przy zakupie nowego łuku muszą być wzięte pod uwagę dwa czynniki: 1) siła naciągu . lepiej będzie strzelała z dłuższego łuku.Są dwa główne typy łuków do strzelania do celu lub myślistwa . rzadko wymaga się osiągnięcia 25 kg. zamiast dwóch łuków.5-66 cm → 25-26". osiągnie optymalne wyniki z krótszym łukiem. Jednocześnie łucznik. • 165-168 → 65-66" dla osób naciągających 63.8 do 11. • 175-178 → 69-70" dla osób naciągających 73. 2) długość. Łuki składane są również korzystniejsze dla początkujących. podczas zawodów łuki te klasyfikowane są oddzielnie. który zajmuje się myślistwem i strzelaniem do celu.4 kilogramów.dla większości początkujących wystarcza 6.łuk jednoczęściowy lub składany. może używać tego samego majdanu do dwóch kompletów ramion. mogą oni bowiem mocniej go napinać. Odpowiednia długość łuku częściowo zależy od długości naciągu. 9 . zamiast kupowania kompletnego nowego. Łuk compound umożliwia łucznikowi pełne naciągnięcie przy użyciu mniejszej siły. Podobnie osoba osiągająca dłuższy naciąg. Przed zakupem wypróbuj łuki o różnej sile naciągu w zakresie sportu łuczniczego i wybierz ten. Bloczki i linki dają możliwość zmagazynowania większej ilości energii w ramionach w porównaniu ze zwykłym łukiem. który może być trzymany w ręku strzelca bez zbytniego wysiłku. że ramiona nie mogą się poruszać na boki względem punktu zamocowania ramienia i majdanu). Nie może on być jednak używany na igrzyskach olimpijskich. Łuk składany jest popularniejszy ze względu na wygodę przechowywania i przenoszenia.2 kg siły naciągu. Ramiona tego łuku można nabyć oddzielnie. które mają różną siłę naciągnięcia wymaganą przez te dwie dyscypliny (przy zakupie łuku składanego upewnij się.ze względu na trwałość nie zaleca się łuków krótszych niż 147 cm. który naciąga mniej.7 i więcej cm → 29" i więcej. Oto zalecane długości łuków: • 152-162 → 60-64" dla osób naciągających 61 i mniej cm → 24" i mniej. Pozwala to uczniowi skoncentrować się na nauce prawidłowej postawy strzeleckiej. Łucznik. • 170-173 → 67-68" dla osób naciągających 68.

4 cm krótsza od łuku (mierząc wzdłuż przedniej strony od końcówki do końcówki).Pamiętaj! Parametry łuków są wyznaczane przy standardowym naciągu 71 cm (28"). inne natomiast mogą być uważane za opcjonalne lub niekonieczne dla początkującego. Cięciwy wykonane z włókien nierozciągalnych powinny być mniej więcej 4 cm dłuższe od cięciwy dakronowej przeznaczonej do tego samego łuku. łucznik strzelający strzałą o długości 68. które odpowiednio użyte mogą pomóc w podwyższeniu wyników punktowych.może być już zainstalowana na łuku.5 cm. ponieważ są one łatwe do zainstalowania i wymiany (patrz rozdział 7. należy go koniecznie dodać. 14-18 nitek z takiego włókna zwykle dobrze pracuje na łuku wymagającym 10-nitkowej cięciwy dakronowej.5 kg (30 LBS) i odwrotnie. powinien dostosować zakres wysokości cięciwy do zaleceń producenta. Cięciwa Początkujący łucznicy powinni używać cięciw wykonanych z dakronu ze środkową owijką zrobioną z włókienkowej osłony nylonowej. Podpórka strzały. pomyśl o przylepnych podpórkach dla strzał.na rynku istnieje wiele typów celowników. korzystając z tego samego łuku. Jeśli nabycie jej jest konieczne. • 14 dla łuków między 45 a 55 LBS. (1") różnicy w długości naciągu należy dodać lub odjąć 0. wybór zależy od upodobań i budżetu łucznika. Jeżeli łucznik strzela z łuku posiadającego pracujące wygięcia. Niektóre z nich są niezbędne.5 cm (27") do napięcia wykorzysta siłę około 12. ale ten typ osnowy może powodować otarcie palców oraz inne trudności techniczne i generalnie pojedyncze włókno nie jest zalecane dla początkujących łuczników. lecz mogą być użyte jako ogólne zasady. Podpórka powinna mieć pewien rodzaj docisku. Podstawowe akcesoria łucznicze Istnieje wiele przedmiotów współdziałających 2 łukiem. podstawkach. używając łuku o sile napięcia 13. jeżeli nie ma. W celu uzyskania prawidłowej wysokości cięciwa powinna być 10 do 11. czy w jego blo- 10 . Wypróbuj je kilka razy i wybierz tę.6 kg (28 LBS). a zatem na każde 2. np. Dla łuków prostych najkorzystniejsza wysokość cięciwy wynosi zwykle od 15 do 20 cm. Ze względu na charakterystykę tych włókien informacje dotyczące selekcji cięciw dakronowych nie dają się tu zastosować bezpośrednio.generalnie potrzebują około 20 cm wysokości cięciwy. Łuki półwygięte.5 cm (29") wykorzysta 14. Długość cięciwy determinuje jej wysokość. typ ogólnie używany w klasach szkolenia wstępnego . powinien się upewnić. Liczba nitek w cięciwie powinna wynosić: • 8 dla łuków do 20 LBS. Na rynku można nabyć nierozciągalne włókna na cięciwy. • 12 dla łuków między 35 a 45 LBS. Cięciwy są dostępne w dużej liczbie kolorów.4 kg (32 LBS). Jeżeli łucznik postanowi kupić celownik. Celownik .9 kg (2 LBS*). jeżeli nie stać go na ich zakup. która jest najlepiej widoczna.12-nitkowej dakronowej.taśma samoprzylepna może uszkodzić wykończenie łuku. Niektóre cięciwy posiadają obwój zrobiony z jednowłóknowego nylonu. czyli podstawka . Cięciwy wykonane z tych włókien są używane przez łuczników średnio zaawansowanych i zawodowców. Łucznik napinający strzałę 73. • 10 dla łuków między 20 a 35 LBS. a 16-20 przy łukach . tam znajdziesz instrukcje jak zamocować podstawkę dla strzały na łuku). Ta sama siła naciągu łuku może wymagać większej liczby nitek. Konserwacja i przechowywanie sprzętu. jeśli pozostanie na nim dłuższy czas). np. czyli odległość pomiędzy zagłębieniem rękojeści łuku a cięciwą mierzoną pod kątem 90° do cięciwy. Dla początkującego wystarczający może być pasek taśmy izolacyjnej lub plaster przylepca naklejony na przednią część łuku wraz z prostą szpilką o dużej główce traktowanej jako muszka celownika (uważaj .

podczas gdy długość strzały zmieni sposób zachowania jakiegoś konkretnego rozmiaru korpusu. Długość naciągu łucznika determinuje najkorzystniejszy rozmiar korpusu strzały. zanim kupisz całe dwanaście. Innymi słowy . Może być ściśliwy lub amortyzujący (patrz rozdział 8 -Regulacja łuku).5 cm) za tył łuku (patrz rozdział 5. Włókno dentystyczne jest dobre na cięciwach z owijką jednowłóknową. która sięga 1 cala (2. węglowego oraz z aluminium.używana do sprawdzenia czy łuk jest trzymany pionowo nie jest konieczna.5 cm) krótsza lub dłuższa zmieni zachowanie na tyle.niezbędne przy strzelaniu do celu ze względu na korzyści. czy pracuje płynnie. Przy zakupie strzał trzeba wziąć pod uwagę rozmiar strzały i długość naciągu. wybierz rozmiar strzały. Jeśli to możliwe.jest używany po to. W prosty sposób można ustalić długość naciągu naciągając strzałę z podziałką calową. Ustalacze nasadki (siodełka) .ku znajduje się sprężyna zapobiegająca zsuwaniu celownika w dół prowadnicy. podczas gdy siła utrzymująca na miejscu ustalacze metalowe może spowodować. Jeżeli nie ma takowej. powinien nabyć łuk tego typu. że może nie polecieć właściwie z posiadanego łuku. kup najpierw dwie i wypróbuj je. Wiele klubów posiada kolekcję strzał różnej długości i rozmiarów. upewnij się. Poza tym szczerbinka nie może być używana na dużych zawodach. Pierwsze lekcje łucznictwa. 11 .często stosuje się tu włókno dentystyczne. Są one nasuwane na cięciwę i zaciskane na miejscu za pomocą specjalnych kleszczy. Jeśli wybrałeś button ściśliwy. Punkt docisku .strzała o jeden cal (2.nie jest niezbędna. Stabilizatory . ale droższe.1. kiedy mechanizm blokujący jest zwolniony dla regulacji. Poziomica . więc jeśli łucznik chce z nich korzystać. Kiedy długość jest już ustalona. Każda ma swoją własną charakterystykę i będzie się inaczej zachowywać na tym samym łuku. Strzały Na rynku są dostępne cztery typy strzał: drewniane. Lepsze łuki są wyposażone w stabilizatory. że pojedyncze włókno przetnie nitki cięciwy. szczerbinka w postaci otworu umożliwi większy zakres regulacji celownika. by osiągnąć optymalny lot strzały. Szczerbinka . chociaż pomaga odpowiednio ustawić cięciwę. Dla początkującego należy wybrać długość. jakie dają redukując efekt momentu obrotowego. z włókna szklanego. Ustalacze metalowe są trwałe i łatwiejsze w użyciu. poza tym nie wolno jej używać na dużych zawodach. Jeśli łucznik zdecydował się z niej korzystać. który jest odpowiedni do siły łuku przy naciągu. zgodnie z tabelą dla konkretnego typu strzały podaną przez producenta. lekcja II). Łucznik korzystający z cięciwy z metalowymi ustalaczami musi używać ochraniaczy palców. wypróbuj strzały zanim je kupisz.

12 .

Strzały drewniane . Nie są jednak pozbawione wad .to dobry wybór dla początkujących. 13 . Strzały z włókna szklanego .są najtańsze. lecz łamią się przy dużym obciążeniu. szczególnie przy większej wilgotności.wprawdzie nie wypaczają się. Przy strzelaniu do celu są cięższe od strzał aluminiowych i łucznicy z lżejszym sprzętem mogą mieć kłopoty ze strzelaniem większych dystansów. lecz nawet przy prawidłowym użytkowaniu mogą się wypaczać.

wybór między skórką na palce. Powinien być wystarczająco duży. Strzały z aluminium . ale mogą być wyprostowane.Strzały z włókna węglowego . Skórki powinny mieć dodatkową ochronę w postaci podkładki filcowej albo drugiego. Będą się wyginać. przyklejonego kawałka skóry (jeśli łucznik ćwiczy zwolnienie. powinien mieć wszyte w środku metalowe usztywnienia. Naramiennik (mankiet) . ponieważ mają tylko jedną gładką powierzchnię styku z cięciwą. są niezbędne na zawodach. Do strzelania na zewnątrz najlepsze są lotki z tworzyw sztucznych. aby chronić ramię i być wygodnym przy zakładaniu. nie jest konieczna ani skórka na palce. jednocześnie najdroższe. ponieważ generalnie stawiają mniejszy opór i nie poddają się wpływowi deszczu.lepsze od strzał drewnianych czy z włókna szklanego. Jeżeli to konieczne. Właściwie eksploatowane posłużą dłuższy czas. 14 . można nieco zaoszczędzić wybierając tańsze przedmioty lub wykonując niektóre samemu. Dobór lotek wymaga nieco eksperymentowania (patrz rozdział 8.dobry naramiennik musi mieć dwa (lub więcej) elastyczne paski z haczykami i oczkami lub rzepami. Jeżeli jest wykonany ze skóry.wytrzymają one wystarczająco długi czas. Dla początkujących najlepsze są lotki z piór . ale różnice w wynikach punktowych zwykle są warte wysiłku. Niewątpliwą zaletą jest niewrażliwość na wilgoć. które można wybrać w gamie różnych typów. a rękawicą jest częściowo sprawą upodobań. ani rękawica). nie posiadają nacięć. co ma znaczenie w sytuacji opadów atmosferycznych podczas zawodów. Akcesoria dodatkowe Rynek oferuje ponadto dodatkowe akcesoria (niektóre opcjonalne). są preferowane do strzelania halowego. wytrzymałe i trwałe z uwagi na użyte materiały.używane przez zawodowców. Regulacja łuku). Typ lotek jest częściowo kwestią przyzwyczajeń czy upodobań. Skórki na palce są preferowane przez łuczników. Skórka na palce lub rękawica . Początkujący łucznicy mogą zdecydować się na długie naramienniki. więc uważnie dokonuj wyboru strzał.

gdy nie są dostępne wieszaki. której koniec przechodzi wokół łuku i jest umocowane do pętli po wewnętrznej stronie nadgarstka. aby sprawdzać odległość cięciwy i wysokość siodełka. Dwa podstawowe typy to wiązanie palcowe i wiązanie nadgarstkowe. który nie będzie wymagał regulacji po każdym strzale.większość kobiet i wielu mężczyzn potrzebuje tarczy na ubranie.jeśli jest konieczność jej używania (patrz rozdział 5. Jest on niezbędnym wyposażeniem zaawansowanych łuczników. Napinacz łuku . upewnij się. łatwy do wykonania lub kupienia. natomiast stojak na łuk może być potrzebny. który jest mocowany do paska łucznika. Zarówno palcowe.na rynku dostępne są wszelkie rodzaje i kolory kołczanów. Kołczan . Najlepiej jest wypróbować różne typy i wybrać ten.są różne rodzaje wiązań.Wiązanie łuku . jak i dla łucznika. oraz kołczan ziemny. ponieważ jest niedrogi i bezpieczny zarówno dla łuku. 15 . aby utrzymać podkoszulek lub sweter z dala od cięciwy przy pełnym naciągu.zawieszony na kołczanie i używany do wycierania brudu i wilgoci ze strzał.szczególnie podczas zawodów dobrze byłoby mieć kątownik. Taki napinacz jest mądrą inwestycją. Pęk przędzy .1-Pierwsze lekcje łucznictwa). można ją kupić w sklepie z artykułami chirurgicznymi albo zrobić samodzielnie. kiedy jest ona zdjęta. Niektóre można kupić gotowe. Drugie jest albo przymocowane do łuku i leży wokół nadgarstka.rodzaj linki z kieszeniami zakładanymi na końcówki łuku jest tu najlepszy. który jest wbijany w ziemię. jak i nadgarstkowe wiązanie może być wykonane z linki lub ze skóry.umieszczony na końcówce dolnego ramienia utrzymuje cięciwę na miejscu. Ochraniacz końcówki łuku . czy nie ogranicza on ruchu cięciwy przy naciąganiu. Boczny jest niezbędny. Dwa podstawowe rodzaje to kołczan boczny. Łatka na oko . Pierwsze zakłada się na palec wskazujący i kciuk ręki łucznej. Jeśli go używasz. Przymiar łuczniczy . albo stanowi pętlę wokół nadgarstka. Ochrona na ubranie (plastron) . inne są łatwe do wykonania we własnym zakresie.

16 .

Dla klasy podstawowej zaleca się następującą liczbę łuków. rozsądne byłoby mieć ochraniacz końcówki na każdym łuku. Jeżeli kupujesz łuki składane. jeżeli środki są ograniczone. gdy jest zdjęta. Zwykle dla jednej klasy potrzebna jest następująca liczba ramion: 17 . Instytucje edukacyjne mogą przy zakupie starać się o rabat. jak i dla kobiet. więc będzie konieczny zakup odpowiedniej ilości takich podstawek. Aby zapobiec nadmiernemu ścieraniu się cięciwy na dolnej końcówce oraz by utrzymać ją na miejscu. Wówczas będzie potrzebnych kilka bardzo miękkich lub bardzo twardych łuków oraz trochę strzał o bardzo dużej długości. Celowniki powinny być łatwe w regulacji albo. praktycznym rozwiązaniem byłoby stworzenie grup koedukacyjnych. Łuki Łuki powinny być laminowane. nabywając sprzęt dla grupy można wybierać taki sam. Zależnie od posiadanej kwoty. Sprzęt do szkolenia grupowego Budżet przeznaczony na sprzęt łuczniczy jest w większości szkół czy klubów ograniczony.2. wystarczy pasek taśmy samoprzylepnej o wymiarach 15.2. Zazwyczaj ten typ łuku nie ma zainstalowanej podstawki na strzałę. Jeżeli sprzęt musi być zakupiony zarówno dla mężczyzn. będą potrzebne 24 majdany praworęczne i 6 leworęcznych. z wygiętymi końcówkami i wycentrowane. jak opisany dla łuczników indywidualnych.3 cm oraz prosta szpilka z dużą główką. Poniżej przedstawiono listę podstawowego sprzętu potrzebnego dla 24-osobowej koedukacyjnej klasy początkujących łuczników.3 x 1.

1. który był opisany rozdziale 2. Wymiana ramion czy majdanów stosownie do potrzeb jest znacznie tańsza. a także nauczy się utrzymywać cięciwę w dobrym stanie. 18 . łuki mogą być wyregulowane dla nich indywidualnie.Taka kombinacja umożliwi elastyczność w wykorzystywaniu sprzętu. Wszystkie cięciwy powinny być tego typu. Jeżeli uczniowie staną się wystarczająco sprawni. aby mogło z niej korzystać kilku łuczników. W klasie powinna przypadać jedna cięciwa na jednego łucznika plus jedna dodatkowa cięciwa na każdych dwóch uczniów (razem 12 dodatkowych cięciw na 24-osobową klasę). Jeśli wielu uczniów musi korzystać z tej samej cięciwy. Dzięki temu każdy uczeń będzie mógł umocować siodełko w prawidłowej pozycji dla strzały oraz swojego ramienia. ponieważ każda para ramion może być użyta na każdym majdanie. z zamocowanym ustalaczem nasadki. położenie siodełka musi być na tyle uniwersalne.

jak opisane w rozdziale 2. lecz nie należy rezygnować ze standardu sprzętu na rzecz niższej ceny. Dla 24-osobowej klasy koedukacyjnej zalecane są następujące rozmiary i długości strzał: Uczniowie klas wyższych będą potrzebowali więcej strzał krótszych i mniejszych rozmiarów.1. obszar pod lotkami nie powinien być wcale malowany. W celu łatwiejszej identyfikacji strzały różnej długości mogą mieć grzbiety różnego koloru. Również tutaj można kupując je zaoszczędzić pieniądze. ponieważ ułatwiało wymianę uszkodzonych lotek. Akcesoria do szkolenia Akcesoria do szkolenia grupowego są takie same. 19 .Strzały Dla początkujących najlepsze są strzały z aluminium ze standardowym grotem.

najtrwalsze są dwuwarstwowe tarcze papierowe z tkaniną wklejoną pomiędzy warstwy papieru. do zapisywania punktów. maty z wełny drzewnej lub przyciętej i powiązanej tektury.co najmniej 24.05 m wysokości. o ile zajdzie taka potrzeba. Lepsze są stojaki drewniane. przez co mogą nieprawidłowo trzymać łuk w dłoni.75 m do 12. Wieszak na łuki . Zazwyczaj jest pożądane jedynie w specjalistycznej sali lub klubie łuczniczym. wystarczy pięć.najlepsze są pokryte workową tkaniną ciasno tkane maty słomiane o średnicy 122 cm.używane w pomieszczeniach zatrzymują strzały. więc wyboru można dokonać zależnie od wymiarów pomieszczenia. Dynamometr . Powinny być ustawione przy każdym celu. jak i same strzały. gdyż środek zwykle bywa przestrzelany jako pierwszy. jeżeli jest możliwe zainstalowanie celów na stałe. Wózek na strzały . Ten element wyposażenia nie jest dostępny na rynku.tarcza umieszczona jest zbyt blisko ziemi – strzała wbijająca się w cel może uderzyć w stojak i wygiąć się lub złamać. Ołówki .formularze można łatwo kopiować. Niektóre tarcze mają pokrowce z materiału zapobiegające uszkodzeniu na wietrze. Do zawodów wewnętrznych dobre są tarcze ze słomy (nie siana) powiązanej w snopki. jednak maty o średnicy 91 cm są wygodniejsze. Pudełkowy napinacz cięciwy .8 m szerokości i standardowo 3. gdy dyspo- 20 . Są one zalecane przy szkoleniu łuczników początkujących i potrzebne w większości otwartych rund turniejowych. gdy trzeba skontrolować siłę naciągu łuków. Grupy zaawansowane będą potrzebowały dodatkowo tarcz o średnicy 40 cm do rund halowych i prawdopodobnie 80 cm do różnych zawodów na otwartym powietrzu. Siatki są dostępne w rozmiarach od 2. a gdy fundusze są niewielkie. Maty ze słomy oraz wełny drzewnej sprawdzają się na zawodach otwartych.ten typ napinacza jest trwalszy i nie taki łatwy do zgubienia. zaopatrzone w kółka. Tabliczka do zapisywania punktów . Są dostępne w różnych rozmiarach. którym pocą się ręce. gdy w celu magazynowania tarcze muszą być zdjęte ze stojaków. są wygodne. Dla każdej klasy potrzeba osiem tarcz o średnicy 122 cm. Siatka dobrej jakości przetrwa bardzo długo. Siatki nylonowe . można go również wykonać samemu. Różne typy tarcz dobrze się sprawdzają.jest niezbędny. jak napinacz z linki nylonowej. Formularze punktowe .jest niezbędny dla uczniów. w którym mają być zastosowane.stanowi wygodny schowek na łuki i kołczany ziemne. lecz posiadają wadę . Dla 24 uczniów poleca się sześć mat. łatwy do wykonania przedmiot ułatwiający uczniom ocenę wiatru przy strzelaniu na zewnątrz.seryjne stojaki z rurek metalowych.można ją zrobić z płyty pilśniowej z tasiemką gumową dookoła (taśma gumowa utrzymuje formularz punktowy na miejscu).przedłużą one żywot tarcz. Jest konieczny na zawodach.stanowi wygodny schowek na wszelki niezbędny sprzęt z wyjątkiem łuków i kołczanów ziemnych.niedrogi. prawidłowo konserwować sprzęt i naprawiać akcesoria. Chorągiewki wiatrowe . Jest to szczególnie ważne. Maty celowe . Stojaki do tarcz . Wystarczą dwa duże pojemniki. Pokrowce są niezastąpione. jeżeli tarcze muszą być przechowywane poza czasem szkolenia. Talk . Narzędzia i materiały do konserwacji i naprawy sprzętu Prawie w każdej sytuacji instruktor łucznictwa musi wiedzieć jak. ale można wykonać go samemu.Wyposażenie sali łuczniczej Wyposażenie to nie jest potrzebne tucznikowi indywidualnemu. Zalecane są łatki papierowe pokrywające środkowe części tarczy . które nie trafiły w cel i chronią zarówno ściany. Tarcze .

Materiały: . . .klej topliwy do wymieniania grotów.36 nasadek 1/4". . .pęk przędzy. które się zużywają lub wymagają okresowej konserwacji. .8 praworęcznych podstawek na strzały.szczypce. 1. . .zszywacz. .36 całych piór w jasnych kolorach (do wykonania lub 72 zapasowe gumowe lotki). .parafina.palnik gazowy.łatka na oko. W skład zestawu instruktorskiego powinien wchodzić następujący sprzęt: .para nożyczek.12 ochraniaczy końcówek łuku. .klej kontaktowy do wymiany siodełek wykonanych z nici dentystycznej i wzmacniania końców owijki. . 2.6 pudełek woskowanej nici dentystycznej.zapałki. 5/16".świeca na podstawce .zapasowe rękawice lub skórki na palce prawo i leworęczne.nuje się niewielkimi środkami. Mogą one być wygodnie przenoszone w przeznaczonej do tego skrzynce lub w torbie. Poniższa lista zawiera narzędzia i materiały potrzebne do naprawy lub wymiany elementów wyposażenia.przyrząd do robienia owijek na cięciwie. oraz .zapasowy naramiennik.napinacz cięciwy z linki nylonowej.gwizdek. . kiedy odbywa się szkolenie na zewnątrz. Zestaw instruktorski Ze względów bezpieczeństwa tor do strzelania na otwartym terenie powinien znajdować się z dala od budynków i obiektów użyteczności publicznej. . . To oznacza. . że instruktor powinien zabierać dodatkowy sprzęt oraz narzędzia.przymiary łucznicze.scyzoryk.dodatkowe „bączki".3 tuby kleju do lotek. 9/32". . . . .przyrządy do klejenia lotek. .2 paczki wosku do cięciw. .36 przyciętych piórek do zamocowania na kupionych strzałach lub gumowych lotek. czyli ochraniacz przedramienia. .4 leworęczne podstawki na strzały.pisak wodoodporny do numerowania łuków i strzał oraz oznaczania długości strzał.plastron ochraniający pierś. . Narzędzia: .taśmy gumowe. . . 21 . . .

zapałki lub zapalniczka.przymiar łuczniczy. . . . . .środek bakteriobójczy. .ołówek. .proste czarne szpilki z dużymi główkami.środek odstraszający owady. .waciki. .opatrunki samoprzylepne. . .taśma izolacyjna (maskująca).torebki z lodem.skóra. .13-milimetrowa taśma samoprzylepna. .gwoździki z dużymi łebkami (jako szpilki do przypinania tarcz).przepisy.formularze punktowe i ołówki.zapasowe znaczki stóp lub kreda do oznaczania pozycji stóp i celu. . 22 . Apteczka pierwszej pomocy: . .pisak wodoodporny.spis powszechnych błędów strzeleckich.klej do lotek. W celu wykonania prowizorycznego celownika: . . . . . Do wymiany lub naprawy siodełka: .wosk do cięciw. .taśma samoprzylepna.nożyczki lub nóż.. . .ołówek. .klucze ampulowe.ochraniacze końcówek łuku. .puder.zapasowe samoprzylepne podstawki strzał (6).ręczniki jednorazowe.gaza. .elastyczne opatrunki samoprzylepne. .agrafki. . .metalowe siodełka oraz szczypce lub nić dentystyczna.

że uderzy ona w nadgarstek (klepnięcie nadgarstka). natomiast siodełko o zbyt dużej średnicy może złamać nasadkę strzały. ż każdy łucznik posiada łuk o długości odpowiadającej jego długości naciągu. ponieważ zbyt mała odległość cięciwy spowoduje. Dobór sprzętu łuczniczego . To zminimalizuje ucisk palców oraz wyeliminuje niebezpieczeństwo złamania łuku przez przeciągnięcie (patrz rozdział 2. Należy przypominać uczniom. czy cięciwa jest odpowiednio przygotowana do strzelania. Uczeń powinien się upewnić. że wszyscy uczniowie potrafią prawidłowo założyć cięciwę. Upewnij się. Nie powinno się używać cięciw z postrzępionymi albo poprzerywanymi owijkami w okolicy wycięć w ramionach lub przerwanymi nitkami. by upewniali się. Zbyt mała średnica siodełka powoduje. zanim pozwolą łukowi się wyprostować. Wyposażenie osobiste Łuk Upewnij się. Dobrym pomysłem jest sprawdzanie przez uczniów odległości cięciwy przed pierwszym strzałem. Upewnij się. czy cięciwa stabilnie układa się w wycięciach po obu stronach łuku. Przypominaj. 23 .3. Przerwana owijka powinna być naprawiona (patrz rozdział 7.wykończenie obwoju).zalecenia długości łuku). że napięcie łuku powinno być zwalniane powoli. że trzymają kciuk i pozostałe palce na krawędzi ramienia łuku. jak i zachowań uczniów. Instruktor powinien ostrzegać o możliwości zaistnienia niebezpiecznych sytuacji podczas prowadzenia szkolenia lub zawodów. Konserwacja i przechowywanie sprzętu . aby uchronić się od zaklinowania palców między cięciwą a przodem łuku na końcówkach. czy siodełko na cięciwie nie jest za małe ani za duże. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie dotyczą zarówno sprzętu. że strzała ślizga się po cięciwie przy pełnym naciągu. Powinni też sprawdzić. zaś zbyt duża wysokość wywoła uderzenie w łokieć powyżej naramiennika. jego użytkowania.

Strzały Upewnij się. że strzały. 24 .Nigdy nie pozwalaj uczniom kłaść łuków czy też strzał na ziemi. Zaopatrz klasę w boczne kołczany oraz wieszaki na łuki lub w kołczany ziemne.5 cm poza tył łuku przy pełnym naciągu. którymi strzelają uczniowie. są wystarczająco długie. W uzupełnieniu nauki strzelania uczniowie powinni potrafić prawidłowo przechowywać łuki oraz zdjąć z nich cięciwę. Dla początkującego strzała powinna wystawać 2. gdyż przeciągnięta strzała może uderzyć w łuk lub w rękę łuczną. Zawodnicy zwykle przywożą na zawody swoje własne kołczany. Lepiej jest mieć strzałę za długą niż za krótką.

50 m dla juniorów/ek młodszych . 50. Przy mniejszej wolnej przestrzeni powinna zostać użyta siatka (w wielu społecznościach łucznictwo podwórkowe na terenie zabudowanym 25 .10. 70 m dla mężczyzn . 90 m Po obu stronach terenu. oraz skórek na place lub rękawic. z uszkodzoną nasadką lub grotem. 20. na którym odbywa się strzelanie. co uczyni bezpiecznymi strzały. a jeżeli już są.30. 70. 90 m dla kobiet . aby ustrzec się przed zahaczeniem cięciwy o kieszeń. Teren powinien być wyraźnie ogrodzony. to powinny być puste. 60. 50. 25 m dla młodzików . który mógłby zastygnąć w formie bryłki z ostrymi krawędziami i przeciąć palce. za celem wymagane jest co najmniej 20 metrów wolnej przestrzeni.Nigdy nie pozwalaj uczniowi strzelać strzałą pękniętą. Przy naprawie strzał upewnij się. lecz nawet wówczas może być konieczne założenie plastronu chroniącego ubranie. raczej bez kieszeni z przodu. aby nie wplątały się w cięciwę przy pełnym naciągu. 70 m dla juniorów . że przy lotkach lub nasadce nie wyciekł nadmiar kleju. 60.30. 50. Łucznicy powinni ubierać się w obcisłą odzież. Wszyscy uczniowie powinni używać naramienników. akcesoria łucznicze. 50. 70. 70 m dla juniorek .30. 60.30. Strzelanie na otwartym terenie Odległości przy strzelaniu: dla dzieci . Naucz uczniów kontrolować strzały i nasadki po zakończeniu strzelania. Długie włosy powinny być spięte z tyłu. które nie trafiły do celu.30. itp. Ubiór.15.30. 50.

Zakotwiczenie go w ziemi zapobiega przewróceniu przez silniejszy powiew wiatru. należy położyć szczególną uwagę na to. Aby chronić strzały. Nigdy nie cofaj się z łukiem. że za tarczami wciąż ktoś jest. Maty powinny być pochylone do tyłu o około 12-18 stopni.iść po strzały. Jeżeli w tym samym czasie trzeba strzelać na różne odległości.jest zakazane jako szczególnie niebezpieczne). • dwa gwizdki .czy dla treningu. Przy planowaniu strzelania na otwartym torach. należy używać odpowiednich siatek ochronnych. Kiedy zbierasz strzały za celem.niebezpieczeństwo. D)a początkujących zaleca się następujące sygnały: • jeden gwizdek . idąc do celu zdejmij wiązanie. Nigdy nie mierz ani nie strzelaj do niczego oprócz tarczy. czy na punkty . a cele powinny być umieszczone w różnych odległościach od linii strzału. Bezpieczeństwo strzelania Każde strzelanie . a stojak należy przywiązać do kołka wbitego w ziemię. żeby stanowiska strzeleckie i ścieżki znajdowały się poza zasięgiem strzał z innych stanowisk. zostaw łuk przed tarczą. Będzie to ostrzeżeniem dla następnej grupy łuczników. • cztery lub więcej gwizdków . Kiedy kolejka strzelania się zakończy. szczególnie jeżeli istnieje niebezpieczeństwo poślizgnięcia się lub wywrócenia. ściany oraz inne materiały znajdujące się za celem. wszyscy łucznicy muszą strzelać z jednej linii.komenda: strzelać. W pomieszczeniu zamkniętym wszelkie drzwi w pobliżu tarcz powinny być zamknięte na klucz lub zaryglowane. dla uzyskania pożądanych dystansów. Dobrym pomysłem jest od razu przyzwyczaić uczniów do strzelania w systemie gwizdkowym. przerwać strzelanie.powinno być nadzorowane. 26 .

Sprawdź czy wszyscy mają celowniki ustawione na dystans. Nigdy nie powinni puszczać napiętej cięciwy bez strzały. gdyż grozi to zerwaniem cięciwy lub złamaniem łuku. gdy łucznik stoi na linii (nie ruszając stóp). Jeśli strzała znajdzie się poza zasięgiem łuku. Jeśli strzała upadła na ziemię. Przy zakładaniu strzał uczniowie powinni kierować strzałę grotem w stronę tarczy. uważana jest za wystrzeloną. że wszyscy uczniowie albo stoją na linii w rozkroku (strzelanie do celu) albo stoją przed linią (strzelanie polowe). W żadnym wypadku nie pozwalaj strzelcowi postawić nogi za linią.Przed zezwoleniem łucznikom na strzał. tucznik powinien ją odzyskać stojąc na linii i nie ruszając stóp przyciągnąć ją końcówką łuku. Powinni mieć założone buty chroniące przed rozcięciem stopy przez strzałę. Powinni się również upewnić. aby nie nadepnąć lub nie wpaść na nie. dopóki nie rozlegnie się gwizdek i strzelanie zostanie przerwane. zamieszczono tam instrukcje jak pomagać początkującym łucznikom ustawiać celowniki). że nasadka dokładnie obejmuje cięciwę. Zbieranie strzał Idąc do tarczy wszyscy łucznicy powinni uważać na strzały leżące lub wbite w ziemię. co spowoduje niecelny strzał. Nigdy nie pozwalaj uczniom napinać łuku ze strzałą lub bez niej. aby zminimalizować problem strzelania ponad lub poniżej celu (patrz rozdział 5. Pierwsze lekcje łucznictwa. upewnij się.1. Upewnij się. W początkujących klasach instruktor powinien pomóc każdemu uczniowi wyregulować celownik. 27 . że nikt nie znajduje się za tarczami Pozwalaj uczniom zakładać strzałę na łuk tylko po sygnale gwizdka. jeśli nie mierzą do tarczy. z którego będą strzelać. by strzała nie zsunęła się przy naciąganiu.

Jeżeli strzała wbiła się w matę tak głęboko. żeby nie zahaczyć o strzały wbite w tarczę. w jakim ustawiony jest grot.wówczas można ją wyciągnąć delikatnym ruchem obrotowym. Podczas gdy jeden łucznik wyjmuje strzały. inni powinni stać z boku tarczy. że nawet lotki są przykryte. łucznik powinien ją uchwycić jak najbliżej grotu i wyciągnąć z powrotem po tej samej linii. Schylając się aby podnieść formularze punktowe. To chroni przed uszkodzeniem lotek. które upadły blisko przed celem. Po wyciągnięciu należy strzały umieścić w kołczanie albo trzymać w ręku w pobliżu grotów zanim zostaną umieszczone w kołczanie.Jeśli strzała zaplątała się w trawę. To eliminuje możliwość uderzenia kogoś strzałą właśnie wyszarpniętą z tarczy. Jeżeli strzała leży w trawie tak głęboko. Najlepszą dla łucznika metodą na bezpieczne wyciągnięcie strzały z tarczy polega na oparciu jednej ręki o tarczę obok wyciąganej strzały i chwycenie jej przy punkcie wbicia . łucznik powinien zachować ostrożność. 28 . zwłaszcza pierzastych.Nigdy nie należy podnosić strzały w górę z ziemi. czy też strzały. łucznik powinien znaleźć grot i ostrożnie wyciągnąć strzałę z trawy zgodnie z kierunkiem. po której wbita się w trawę. że lotki są częściowo lub całkowicie schowane. łucznik powinien wyciągnąć strzałę od tyłu. Gdy strzała jest już wyciągnięta. To zapobiega uszkodzeniom lotek. powinna zostać umieszczona pod kciukiem ręki opierającej się o tarczę i zwrócona grotem ku górze.

Kategorycznie zabroń uczniom biegać ze strzałami w rękach ! 29 .

żeby strzelcy znali i stosowali wyszczególnione wyżej zasady postępowania. kiedy jest dany sygnał do strzału. o których instruktor powinien wiedzieć dla bezpieczeństwa swojego oraz innych. 30 . Jeżeli uczeń uderza się w łokieć.Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa dla instruktora Dla bezpieczeństwa ludzi znajdujących się w pobliżu jest konieczne. by zminimalizować opuchliznę. • Nigdy nie wysuwaj ręki przed napięty łuk. Przy tych odległościach maksymalnie pięciu łuczników przy każdej tarczy będzie miało dosyć miejsca na strzelanie. Poniżej wymieniono je w punktach: • Dowiedz się. czy istnieje możliwość błąkania się ludzi lub zwierząt w pobliżu terenu. żeby znajdować się za linią.49 m od siebie (od środka do środka). ustaw tarcze w odległości 3. • Zabroń uczniom „wygłupów". powinien zakładać długi naramiennik. użyj torebki z lodem albo zimnej wody. by informowali cię o jakimkolwiek zranieniu lub że coś ich boli albo też. • Nie pokazuj przykładów niedostatecznego bezpieczeństwa. • Uważaj. na którym odbywa się strzelanie (szczególnie ważne. że odczuwają jakiś dyskomfort podczas strzelania. aby pokazać coś uczniowi lub pomóc mu ułożyć strzałę na podstawce.66-5. • Poproś uczniów. • Uważaj. kiedy mają w rękach sprzęt tuczni czy lub strzelają. Są jednak dodatkowe zasady. żeby nie ustawiać uczniów niebezpiecznie blisko siebie na linii strzelań. • Jeżeli uczeń uderzył się cięciwą w łokieć ręki tucznej i powstał siniak. może on bowiem zwolnić cięciwę zanim zdążysz to przewidzieć. gdy szkolenie odbywa się na zewnątrz).

W większości przypadków opisane tu metody założenia cięciwy na tuk są adresowane do osób praworęcznych. Należy się też upewnić przed zwolnieniem łuku. Trzymaj łuk w lewej ręce tyłem ku górze. W celu zdjęcia cięciwy z łuku należy po prostu odwrócić tę procedurę.niektóre są szybkie. Zakładanie cięciwy Jest wiele sposobów założenia cięciwy na łuk . podczas gdy mniejsza jest układana w wycięciach na dolnym ramieniu. cięciwa zaś niech zwisa w dół. Większa pętla cięciwy zawsze jest zakładana na górne ramię. Załóż większą z dwóch skórzanych kieszeni (lub kieszeń skórzaną. czy pętle znajdują się w wycięciach górnego ramienia. albo w odpowiednim czasie pomocnik może umieścić cięciwę na końcówce (metoda pudełkowego napinacza cięciwy). Większość napinaczy składa się z długiej linki z kieszeniami ze skóry na obu końcach albo z jedną skórzaną kieszenią. Podczas zakładania cięciwy należy umieścić górną pętlę w wycięciach górnego ramienia. Jak już mówiono w poprzednim rozdziale. Jeśli górna pętla cięciwy jest za mała. jeśli jest tylko jedna) 31 .sprawdź je przed skorzystaniem z niego). żeby mogła się swobodnie przesuwać po górnym ramieniu.4. osoba zakładająca cięciwę powinna trzymać twarz z dala od górnego ramienia łuku i nie wkładać palców pomiędzy cięciwę a przód łuku. cięciwa może luźno wisieć z łuku i być później wsunięta w wycięcia wolną ręką (metoda wejścia oraz metoda pętli). spróbuj zamienić kierunki. Jeśli jesteś leworęczny. a na drugim końcu ze specjalnym uchwytem mocowanym na ramieniu łuku. inne bezpieczniejsze zarówno dla łucznika. Przy wszystkich metodach dolna pętla cięciwy musi być dokładnie ułożona w wycięciach dolnego ramienia przed wygięciem łuku. Linkowy napinacz cięciwy Korzystanie z napinacza linkowego jest prostą i bezpieczną metodą założenia cięciwy na łuk (wszystkie napinacze linkowe zawierają wskazówki dotyczące sposobu użycia . jak i dla łuku.

Napinacz pudełkowy Jest to napinacz trwały i trudny do zgubienia. czy obie pętle znajdują się w wycięciach i powoli zwolnij napięcie. a górna powinna być założona na przód ramienia górnego (uważaj żeby górna pętla cięciwy znajdowała się możliwie najbliżej końcówki łuku. Sprawdź. a jeśli jest to specjalny przyrząd około 20-23 cm poniżej końcówki (teraz linka napinacza będzie wisiała pod łukiem). aby wygięcia ramion łuku wygodnie leżały na wyściełanych końcach napinacza. nie na trawie. a prawą nakieruj pętlę cięciwy na wycięcia górnej końcówki łuku. 32 .na końcówkę dolnego ramienia łuku. przodem w kierunku górnego ramienia łuku. prawą zaś nakieruj cięciwę na nacięcia górnego ramienia (trzymaj palce po bokach ramienia. by linka się naprężyła. a także dzięki wygodzie jego użycia zapewnia najlepszą metodę zakładania cięciwy na łuk w warunkach szkolnych. Dzięki temu. Stań krawędzią lewej stopy wzdłuż skrzynki. Otwórz skrzynkę i wyreguluj jej ramiona tak. nigdy nie wkładaj ich między cięciwę a przód łuku). Lewą ręką wciśnij majdan do dołu. Dolna pętla cięciwy powinna się znajdować w wycięciach. Należy położyć łuk na przyrządzie przodem do góry i górnym ramieniem na prawo. a nie obok nich. Sprawdź. mnieszą kieszeń zakłada się na końcówkę górnego ramienia. Stań na środkowej części linki napinacza lewą stopą (linka powinna się znajdować pod środkową częścią stopy). Pociągnij łuk w górę na tyle. Teraz pociągnij łuk lewą ręką. Może być stosowany tylko na gładkiej i twardej powierzchni. czy linka układa się na przedniej części łuku przy wygięciach. by zapobiec jej uwięzieniu między przyrządem a tyłem łuku).

Napinacz ścienny Napinacz ścienny jest poręczny. że naciągasz łuk dokładnie do góry. Jedyny niezbędny przedmiot. Prawą rękę umieść pod górną końcówką i pociągnij ją do góry . Uwaga: Upewnij się. w przeciwnym wypadku istnieje niebezpieczeństwo wygięcia dolnego ramienia. lecz wytrzymałym (dobrze sprawdza się zwinięty futerał na łuk). 33 . Przełóż pętlę wokół majdanu i mocno zaciśnij łuk. aby łucznik mógł stanąć podczas operacji zakładania cięciwy bezpośrednio za łukiem. aby część majdanu chwytana podczas strzelania znalazła się na górnej szpuli. ponieważ jest przytwierdzony do ściany.w ten sposób łuk ulegnie wygięciu. Stojąc bezpośrednio za łukiem pociągnij do dołu górne ramię łuku i nakierowując cięciwę na wycięcia powoli zwolnij łuk. trzymając go w lewej ręce poziomo przodem ku górze. zaś dolne ramię pod dolną szpulą. Połóż końcówkę dolnego ramienia łuku na czymś miękkim. Nasuń lewą ręką cięciwę w wycięcia. by linka znalazła się pod podbiciem stopy lub pod piętą. Nie można go zgubić. Stań prawą stopą na pętli tak. to 123 cm mocnej liny lub pasma materiału związanego w około 56centymetrową pętlę. Umieść łuk na napinaczu tak. bezpieczny i trwały. szczególnie jest przydatny w klubach. Metoda pętli Jest to kolejna bezpieczna i wygodna metoda zakładania cięciwy na łuk. Powinien być umocowany w takim miejscu.

a tyłem ku prawej. Prawą stopę postaw pomiędzy cięciwą a przodem łuku. Końcówkę dolnego ramienia łuku umieść nad przednią częścią lewej kostki. Uniesienie lewej pięty nad podłogę pomoże zredukować prawdopodobieństwo skręcenia dolnego ramienia łuku. Prawą rękę umieść pod tylną częścią końcówki górnego ramienia i popchnij ją ku lewej stronie. szczególnie te cięższe. Trzymaj łuk pionowo przodem ku lewej stronie. 34 . że jej zastosowanie zwykle wykręca dolne ramię łuku. zaś majdan za prawym udem.Metoda wejścia Jest to jedna ze starych metod zakładania cięciwy na łuki. Należy tu ostrzec łucznika. Z tego powodu metoda ta nie jest polecana przez producentów i może spowodować unieważnienie gwarancji na łuk. naprężając łuk. Wtedy lewą ręką nasuń pętlę cięciwy w wycięcia.

Trzeba odrzucić te strzały. czy wszystkie tuki są w dobrym stanie. Wszystkie strzały należy poddać kontroli. przed drugim spotkaniem należy ustalić dystans oraz przygotować sprzęt. Tarcze należy ustawić i zakotwiczyć. elementów wyposażenia. które mają pęknięty lub w inny sposób uszkodzony korpus. by uczniowie mogli zacząć strzelanie od pierwszego dnia. To pozwoli każdemu tak ją ustawić. Należy je poukładać w ponumerowanych. by bączek osiągnął prawidłowe dla niego położenie. Za tarczami i za krawędziami toru powinno być odpowiednio dużo wolnej przestrzeni. W jednej klasie nie powinno być więcej niż 16 uczniów. Najlepiej byłoby. będzie można wyregulować łuk. Przydziela się czterech łuczników na jedną tarczę (patrz rozdział 3. aby uczeń mógł używać tego samego łuku podczas całego kursu. która jest założona na cięciwę i oparta o podstawkę. Jeżeli jest wystarczająca ilość strzał tego samego rozmiaru. czy wszystkie tuki są ponumerowane w łatwo widocznym miejscu. można zbudować stojak na łuki i wózek do strzał.5. Siodełko należy założyć około 6 mm powyżej kąta prostego utworzonego przez cięciwę i strzałę. by łucznicy strzelali w kierunku północnym. Jednocześnie pomocne jest ustalenie słownika podstawowych terminów z zakresu łucznictwa i wręczenie go każdemu szkolonemu. wskazówki dotyczące przygotowania bezpiecznego toru). lecz o różnych oznaczeniach. Cięciwy ani owijki na nich nie mogą być poprzerywane. Dobrym pomysłem jest przygotowanie plansz poglądowych na temat podstaw strzelania. Poleca się używanie ochraniaczy końcówek. Szkolenie łuczników 5. Instrukcje dotyczące konserwacji sprzętu można znaleźć w rozdziale 7. Teren powinien być ogrodzony z zapasem 10 metrów przy dystansach od 10 do 60 metrów plus dodatkowe 15 m dla klas początkujących. Jednak ponieważ chcą oni strzelać najszybciej jak to tylko możliwe. 35 . lotki i groty są w dobrym stanie i czy strzały są w miarę proste. pogrupuj je i umieść na korpusie dodatkowy znak identyfikacyjny. Pierwsze lekcje łucznictwa Rozdział ten przedstawia ogólny zarys szkolenia początkujących łuczników. Zwykle nie jest możliwe. czy nasadki. Należy sprawdzić. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie. aby instruktor i uczeń mogli się łatwo porozumiewać. Żaden łuk nie może mieć uszkodzonej lub nieprawidłowo założonej podstawki na strzałę. Zamierzeniem jest sformułowanie systematycznego wprowadzenia do sportu i pokazanie instruktorowi kolejnych kroków w nauce strzelania. Na końcu lotki umieść numer kolejny strzały w komplecie. Młodsze dzieci powinny strzelać z pięciu metrów. Sprzęt jest wówczas natychmiast dostępny dla uczniów. Ostatnią czynnością jest sprawdzenie. a łuki powinny posiadać prawidłową odległość cięciwy. żeby każdy uczeń mógł strzelać podczas każdego spotkania. W momencie. Tory na wolnym powietrzu powinny być w miarę możliwości położone tak. więc upewnij się. Aby móc przechowywać sprzęt w sposób zorganizowany.bocznych kołczanach po sześć sztuk z tymi samymi oznaczeniami. że dysponujesz wystarczającą ilością sprzętu. prawidłowej postawy łuczniczej lub kilku innych aspektów dotyczących wprowadzenia do łucznictwa. Wszystkie strzały jednego kompletu powinny mieć tę samą długość i rozmiar. gdyby na każdego ucznia przypadała jedna cięciwa. Dzięki temu słońce nie będzie ich oślepiało. gdy uczniowie dojdą do wprawy i będą mieli odpowiednio dobry sprzęt. wtedy bowiem każdemu można poświęcić indywidualną uwagę. Jednak w większości przypadków klasy są liczniejsze. a na przedniej części lotki oznacz długość strzały.1.

sprawia ci przyjemność. 8. 11. Jeżeli klasa jest duża i łuków wystarcza tylko dla połowy uczniów. Zwracaj uwagę na objawy bólu – uczeń może niechętnie mówić. powinni zakładać długie naramienniki. Ci. 12. 5. gdy coś zostanie wykonane prawidłowo. plakaty) – pomagają one uczniom zrozumieć i zapamiętać to czego ich uczysz. że nie są rozpraszani przez odrywające uwagę zjawiska. Ucząc na otwartej przestrzeni upewnij się. niskiej kotwicy i formy klasycznej. demonstracji i naśladownictwa. którzy mają z tym problemy. 9. nalegaj by każdy (wliczając ciebie) pomagał szukać zgubionych strzał. Wyćwicz gwizdanie. Ze względów bezpieczeństwa najlepiej nie pozwalać uczniom wracać na linię (i do sprzętu) dopóki ciebie tam nie ma. ruch uliczny itp. 4. Uważaj na objawy zniechęcenia i uczyń każdy wysiłek. którzy mają problemy. Udzielaj pochwał indywidualnie i/lub całej klasie. że uczniowie nie są zwróceni twarzą pod słońce oraz. Okazuj entuzjazm i zainteresowanie swoją dyscypliną sportu – nie przesadzaj z tym. Przypominamy je poniżej. inni mogą słuchać i „trenować” swoich partnerów. 6. że cięciwa uderza go przy zwolnieniu w niechronioną część ciała. Pierwsza linia może używać łuków do naśladownictwa (i później do strzelania). aż będziesz umiał wydobyć krótkie. który chroni przedramię. 1. zamienią się miejscami. Instruując mów głośno i wyraźnie – jeżeli uczniowie cię słyszą. Korzystaj z materiałów poglądowych (plansze. żeby uczniowie potrzebujący pomocy swobodniej mogli o nią poprosić. połóż 36 . że to czego uczysz. 7. Kiedy pierwsza linia skończy. mogą niechętnie prosić o powtórzenie. 10. Bądź dyplomatyczny przekonując uczniów do nauki strzelania przy wykorzystaniu celownika. Chodź wzdłuż linii. Obejmij swą uwagą wszystkich uczniów w klasie. Jeżeli już jednak cięciwa uderzy ucznia w ramię. 2.Pewne warsztatowe wskazówki dla instruktorów powinny być przez nich zapamiętane i wprowadzone w życie. 3. aby pomóc i upewnić tych. jak gra w piłkę. podczas gdy oni strzelają. zdecydowane sygnały. lecz niech klasa widzi. albo dwa zwykłe – jeden zakrywający łokieć i nachodzący na drugi. Przy prowadzeniu strzelania używaj zawsze gwizdka. stwórz drugą linię dla lektury. Zawsze idź do tarcz razem z klasą.

z włókna węglowego i aluminiowe) opisz różnice między nimi. Jeżeli uczeń ma trudności. szczególnie łokcia i barku. sprawdź . Pamiętaj. to poprosić o przedstawienie tego rodzaju ich aktywności gdzie. że obserwujesz go z trzech stron. np. a w jego postawie nie widać żadnych nieprawidłowości. Pokaż uczniom łuk i zapoznaj ich z różnymi jego częściami oraz akcesoriami (ramiona. upewnij się. jednak bez nadmiernej ilości szczegółów.natychmiast na to miejsce paczuszkę lodu albo zimny mokry kompres. podstawka strzały i celownik). ręki tucznej. skórka na place i wiązanie. sprawdź odległość cięciwy. nasadkę. po winni używać plastronów ochronnych. dla której uczeń wykonuje nieprawidłowo.pokaż punkt nasadki. upewnij się też. palców i nadgarstka oraz pozycję łokcia ręki cięciwnej i ułożenie ręki pod żuchwą. czy któryś z nich strzelał wcześniej. czy uczeń przy celowaniu używa odpowiedniego oka. podczas gdy on strzela. jakiego typu strzał używali itd. 37 . 13. jak: 1) cel i zasięg łucznictwa od strzelania rekreacyjnego do zawodów międzynarodowych. jaki rodzaj łuku i o jakiej sile naciągu. czy cięciwa nie zahacza o ubranie ani o włosy. Ci. żeby powiedzieć. powietrzne i wolne oraz 3) łucznictwo amatorskie i łucznictwo zawodowe. Powinien to być wykład o różnych aspektach sportu. Potem przejdź do reszty osprzętu . Aby wzbudzić zainteresowanie poszczególnych uczniów. Kiedy uczniowie zostaną już zapoznani ze sprzętem. upewnij się. kiedy i jaki styl łucznictwa uprawiali oraz jakiego używali sprzętu (czy był to ich własny. gdyby ta pierwsza lekcja była prowadzona w pomieszczeniu.). Lekcja 1 Najlepiej byłoby. 2) różne rodzaje strzelectwa. Po wystrzeleniu kilku strzał przedstaw proces strzelania. których cięciwa uderza w pierś. ustalacz nasadki oraz bączek. omawiający takie problemy. Jeśli masz dostępne różne rodzaje strzał (drewniane. że strzały są odpowiednio dopasowane do łuku. dobrze jest zapytać ich. w jakim celu i jak się ich używa.naramiennik. a jeśli tak. wycięcia. lotki i grzbiet. wskazując prawidłowe położenie ramienia łuczniczego. myśliwskie. Oceniając postawę lub szukając przyczyny. co pozwoli wyeliminować odwracający uwagę hałas i pomoże uczniom skoncentrować się na przedmiocie szkolenia. 14. do celu. ułożenie ręki cięciwnej. zademonstruj strzelanie. aby pokazać grot. majdan. Niezbędne jest krótkie wprowadzenie w zagadnienia sportu łuczniczego. Łucznicy leworęczni muszą zamienić kierunki. Uwaga: Instrukcje zawarte w tym i w następnych rozdziałach przeznaczone są dla łuczników praworęcznych. Zrób to samo z częściami cięciwy . Miej pod ręką strzałę. polowe. regulację celownika.

lub leworęczne. ale studenci lub uczniowie średnich mogą się tego z łatwością nauczyć. którzy po teście nie mają pewności. kotwiczenie. Dzięki temu uczeń nauczy się techniki naprawiania i będzie mógł w dowolnym czasie podczas kursu założyć sobie nowe siodełko oraz nauczy się szanować sprzęt. aby ustrzec się przed możliwością używania do celowania niewłaściwego oka. 38 .Przed dopuszczeniem do strzelania instruktor powinien przeprowadzić wśród uczniów test dominacji oka. Przy obu oczach otwartych każ im przysunąć ręce do twarzy wciąż obserwując cel. dominujące oko determinuje strzelanie prawo. Może on nie być konieczny. Teraz rozpocznij naśladownictwo . celowanie i zwalnianie. Przed nauką współczesnej techniki strzeleckiej zaleca się.wtedy tylko dwie osoby będą do siebie zwrócone twarzami. Potem poleć uczniom. Test dominacji oka polega na poleceniu uczniom utworzenia otworu między kciukami i pozostałymi palcami przez złożenie dłoni jedna na drugiej. Łucznik praworęczny musi korzystać przy celowaniu z prawego oka. a ciężar ciała rozłożony równomiernie na obie. Najpierw zademonstruj wszystkie ruchy i opisz je. Jednak jeżeli łucznik chce strzelać bez celownika. Kolana mają być lekko rozluźnione. które oko jest u nich dominujące. Naśladownictwo bez sprzętu Ustaw uczniów w rozkroku na linii strzału tak.czynności pozorujące naciąganie. Uczniowie. żeby instruktor polecił uczniom założyć na cięciwę siodełko oraz bączek w razie konieczności. żeby je naśladowali. otwór znajdzie się przed okiem dominującym. Palce będą się krzyżowały mniej więcej pod kątem 90°. powinien nauczyć się mieć obydwoje oczu otwarte podczas celowania. Ustaw łuczników leworęcznych na lewym końcu linii. kiedy będziesz mówił lub coś demonstrował. Daje to lepsze poczucie odległości przy nieosłoniętym strzelaniu. jeżeli szkolenie nie przewiduje całkowitego zamykania jednego oka i mają oni strzelać z obydwoma oczami otwartymi (lub z jednym dominującym). powinni strzelać z jednym okiem przymkniętym lub korzystać z łatki na oko. Stopy powinny być rozstawione mniej więcej na szerokość ramion. Kiedy ręce dotkną twarzy. Może to być trudne dla najmłodszych łuczników. sam zaś stań między tarczami a linią strzału . czy każdy orientuje się w kierunkach i nikt nie będzie stał do ciebie plecami. w przeciwnym razie strzała poleci na lewo od celu. Poleć uczniom wysunięcie tak złożonych rąk w stronę celu wciąż patrząc przez otwór. W ten sposób będziesz mógł od razu zobaczyć. To Jest postawa prosta. by palcami dotykali pozornej linii łączącej łucznika ze środkiem celu.

Teraz poleć im wyciągnąć ramię łucznicze na wysokości barku w stronę celu, ze spodem otwartej dłoni zwróconym do dołu. Bez poruszania łokcia każ im obrócić dłoń w nadgarstku kciukiem do góry - to daje pewność prawidłowej pozycji łokcia, co szybko można sprawdzić polecając zgiąć łokieć: jeżeli ręka dochodzi do piersi torem równoległym w stosunku do ziemi, pozycja łokcia jest prawidłowa, natomiast jeżeli ręka przesuwa się do góry, łokieć nie był odpowiednio ułożony. Ćwiczenie pomagające ustawić łokieć w prawidłowej pozycji: każ uczniowi oprzeć lewą dłoń o ścianę palcami do góry, następnie niech obrócą staw łokciowy do dołu zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Podczas tej czynności upewnij się czy uczeń przy obracaniu łokcia nie obraca barku do góry i w przód. Może to być za pierwszym razem niewygodne, jako że normalnie mięśni się do tego nie używa. Następnym krokiem jest polecenie uczniowi utworzenia haczyka pierwszym, drugim i trzecim palce ręki cięciwnej, pozwalając kciukowi i małemu palcowi odprężyć się po wewnętrznej stronie dłoni albo, co prostsze - dotykając kciukiem paznokcia małego palca. Staw łączący palce z dłonią nie powinien być zgięty. Następnie powinien obrócić głowy w stronę celu, ocenić zasięg i umieścić zagięte palce na pozornej cięciwie przy pionowym położeniu haczyka utworzonego z palców i przy zewnętrznej stronie dłoni tworzącej linię prostą z przedramieniem. Łokieć ramienia cięciwnego nie może znajdować się poniżej barku.

39

Teraz może naciągnąć pozorną cięciwę, trzymając ją blisko ramienia łuczniczego, dopóki ręka cięciwna nie dotknie podbródka. Naciągnięcie to powinno zaangażować mięśnie pleców i ramienia cięciwnego, co pozwoli łokciowi ramienia cięciwnego natychmiast odsunąć się od celu torem równoległym w stosunku do ziemi.

Drugi staw palca wskazującego ręki cięciwnej powinien dotykać środkowej części podbródka. Kiedy zostanie osiągnięty punkt kotwiczny, uczeń powinien napiąć mięśnie pleców i w takiej pozycji utrzymać je. W tym momencie linia pomiędzy łokciem i dłonią ręki cięciwnej powinna być równoległa do podłoża (podczas strzelania następuje to po fazie utrzymania napięcia, kiedy łucznik celuje). Napinanie mięśni powstrzyma łucznika od psychicznego rozluźnienia podczas fazy celowania i pozwolenia strzale na przesuwanie się do przodu.

40

Uczniowie powinni powtarzać kilkakrotnie tę procedurę wzmacniając ramię łuczne, kładąc palce na cięciwie oraz naciągając aż do pozycji kotwicznej. Kiedy celowanie zostało przeprowadzone, łucznicy muszą jednocześnie napinać mięśnie pleców oraz zwalniać cięciwę rozluźniając palce ręki cięciwnej i pozwalając cięciwie się z nich wysunąć. Kiedy jest używany sprzęt, to napięcie/zwolnienie powoduje pojedynczy, mimowolny ruch ramienia cięciwnego do tyłu z dłonią przesuwającą się w pobliżu szyi.

Ćwiczeniem na wyczucie napięcia/zwolnienia jest umieszczenie górnej części lewej dłoni naprzeciw szyi, z kciukiem skierowanym do dołu, zaś lewym łokciem w stronę tarczy. Zahacz wtedy palce prawej ręki o palce lewej ręki i trzymając łokcie równolegle do ziemi, zakotwicz pod podbródkiem i pociągnij palcami. Zwolnienie palców ręki cięciwnej powinno pozwolić ręce powrócić wzdłuż szyi. Jak wyżej powiedziano, ruch do tyłu powinien pochodzić z ręki zwalniającej cięciwę, przy wciąż napiętych mięśniach pleców. Po zwolnieniu cięciwy uczniowie powinni utrzymać pozycję przez kilka sekund. To jest wytrzymanie. Gwarantuje ono, że łuk nie zostanie poruszony zanim opuści go strzała (przy strzelaniu powinni utrzymać pozycję dopóty, dopóki strzała nie osiągnie celu).

Słowa zestawione w ramce tworzą kluczową sekwencję szybkiego przypomnienia podstawowych etapów strzelania. Uczniowie powinni umieć przejść przez te etapy werbalnie z prawidłowymi czynnościami. Słowa te są również szybkim systemem odniesienia pomagającym znaleźć problem, jeżeli w technice strzelania jest błąd.

41

Stań. Napnij/wytrzymaj. 2. aby ciężar łuku był rozłożony po wewnętrznej stronie mięśni kciuka oraz aby kciuk i palec wskazujący utworzyły literę Y (patrząc od góry). ale na razie poleć uczniom zahaczyć palce cięciwne o cięciwę. 42 . Zakotwicz. Uczniom mającym problemy pomóż indywidualnie. Wytrzymaj. Wyjściowa pozycja łuku do założenia strzały to pozycja pionowa lub z lekka przechylona w prawo. aż dojdą do pełnego naciągu. 7. Niech uczniowie naciągają cięciwę coraz dalej i dalej. z jednym palcem powyżej. Imitowanie strzału ze sprzętem Kiedy uczniowie zapoznają się dokładnie z sekwencją czynności związanych ze strzałem i prawidłową pozycją ciała. a nie poprzez umieszczenie na nim ręki i utrzymywanie go w określonej pozycji na siłę. gdzie powinna znajdować się strzała). Niech łuk ustali się w pozycji. gdy łuk nie ma tendencji do przesuwania się w żadnym kierunku przy rozluźnionej dłoni i palcach. Jeżeli uczniowie nie używają wiązań. że łuk nigdy nie powinien być naciągany bez strzały na cięciwie. W ten sposób będą mogli utrzymać łuk bez ściskania go. a dwoma poniżej siodełka (tam. ani nie powinny ściskać łuku w „śmiertelnym uścisku". dopóki nie będą mogli dojść do pełnego naciągu i płynnie zakotwiczyć bez szukania prawidłowej pozycji. naciąganie łuku bez strzały nie przyniesie żadnej szkody. że nigdy nie wolno zwalniać cięciwy z pełnego naciągu bez strzały. Poleć uczniom chwycić łuk lewą ręką umieszczając dłoń na majdanie w takiej pozycji. W tym momencie powinna być założona strzała. Napnij/zwolnij. przywracając do neutralnego położenia po każdym naciągnięciu. przeprowadź imitowanie strzału z wykorzystaniem sprzętu. a następnie przywrócić ją do pierwotnej pozycji. Jednak jeżeli uczący się są bacznie kontrolowani i uświadomiono im. Teraz każ im napiąć. że górna część palca wskazującego dotyka podbródka. 8. 5. Mądrze jest kazać im ćwiczyć sekwencję naciągnij . a podbródek i nos dotykają cięciwy. Pozycja ręki tucznej jest prawidłowa wówczas. Powinni wtedy używać wszelkiego sprzętu z wyjątkiem strzał. Zahacz. trzymając łuk pionowo i upewniając się. wliczając naramienniki oraz skórki na palce. Wyceluj. Upewnij się. powinni ułożyć kciuk nad czubkiem palca wskazującego. Uwaga: Niektórzy instruktorzy uważają. to znaczy niech ciężar zostanie rozłożony na skutek ruchu łuku w dłoni. Naciągnij. 3.Sekwencja słów kluczowych wyrażających kolejne etapy w strzelaniu: 1. że obrócili łokieć do dołu oraz pozwól im naciągnąć cięciwę do tyłu o kilkanaście centymetrów. Napnij. Palce nie powinny być ani sztywno wyprostowane. 4. 6. 9.zakotwicz dopóty.

Teraz powinni ustawić celownik. 43 .Aby wyczuli zwalnianie cięciwy. Przy dziesięciu metrach celownik powinien znajdować się ponad podpórką strzały w przybliżeniu w takiej odległości. jaka jest między okiem a podbródkiem łucznika. aby był widoczny po stronie strzały. każ im naciągnąć cięciwę o 5 lub 8 centymetrów (nie dalej) i zwolnić.

Zostało jeszcze celowanie przy pełnym naciągu.jeden powyżej. W ten sposób jest utrzymany stały naciąg. jak prawidłowo założyć strzałę w poprzek łuku na podstawce oraz na cięciwie w siodełku. naprężają mięśnie. dwa poniżej. 44 . Celowanie za pomocą celownika to zwyczajne nałożenie szpilki celownika na środek tarczy. aby prowadząca lotka znalazła się po zewnętrznej stronie łuku. W tym punkcie zatrzymaj się i wyjaśnij. a następnie przesuń ją do przodu i umieść nasadkę na cięciwie. kiedy szpilka celownika zostanie nałożona na środek tarczy oraz utrzymują napięcie podczas zwolnienia. Jako podsumowanie poleć im przegląd kluczowych słów sekwencji strzeleckiej. Strzała powinna być tak założona. Teraz pokaż jak palce powinny być umieszczone na cięciwie . że uczniowie przed celowaniem napinają mięśnie pleców i utrzymują je w tej pozycji. niech przejdą przez każdy etap. Upewnij się.

45 .

46 .

używając strzały wyskalowanej w calach. Strzały dla początkujących powinny sięgać 5 cm poza tył łuku przy pełnym naciągu. co zapobiegnie ich przeciąganiu. 47 .Lekcja II Na początku zmierz każdego ucznia pod kątem doboru długości strzały i rozdaj boczne kołczany z sześcioma strzałami odpowiedniej dla każdego z nich długości. Następnie długość strzały można dobrać z następującej tabeli: Dla większej dokładności każdy uczeń powinien naciągnąć lekki łuk. Przybliżony pomiar długości strzały można wykonać mierząc odległość między końcami palców przy rozłożonych ramionach.

którzy czekają na instruktora. uczniowie mogą sobie wzajemnie pomagać podczas ćwiczeń naśladowniczych. Kiedy instruktor nadzoruje ucznia strzelającego pierwszą strzałę. żeby lekcja była prowadzona z uwzględnieniem opisanego wcześniej systemu gwizdkowego. którzy mają problemy. aby upewnić się. wyjmowanie strzał). pozwalając strzelać dalej tym. Jeżeli klasa jest duża. Teraz się zatrzymaj i wyjaśnij. zwolnienie oraz wytrzymanie. Szybko przypomnij. daj gwizdkiem podwójny sygnał. Zbierz ich wokół tarczy z wbitym i strzałami i pokaż jak prawidłowo oraz bezpiecznie wyciągać je z tarczy (patrz rozdział 3. instruktor może indywidualnie pomóc tym. z rozszerzeniem o dodatkową technikę. wystrzel dla uczniów prezentując owe dziewięć kolejnych etapów. Kiedy ten etap zostanie zakończony. dopóki nie rozlegnie się podwójny gwizdek sygnalizujący zakończenie strzelania oraz że można iść po strzały. może samodzielnie kontynuować strzelanie. że pozycja łokcia i barku jest prawidłowa i że cięciwa nie uderzy w bark lub w ramię. Jeżeli uczeń dobrze sobie radzi. Kontynuuj nadzorowanie wypuszczenia pierwszej strzały przez każdego ucznia. Każdy uczeń wystrzeli pierwszą strzałę pod okiem instruktora. że klasa zacznie strzelanie z określonych odległości (5 metrów dla dzieci oraz 10 metrów dla nastolatków i dorosłych). aby potrafili zakładać i zdejmować cięciwy ze swoich łuków (patrz rozdział 4. Absolutnie nikt nie może pod żadnym pozorem wychodzić przed linię. Kiedy kilku uczniów wystrzeliło już wszystkie swoje strzały. powinni ćwiczyć naśladownictwo. Korzystając ze sprzętu. że uczniowie znają je. podczas gdy instruktor przechodzi do następnego ucznia. Zakładanie cięciwy). którego będą używać. Lekcja III Lekcja trzecia stanowi kontynuację dwóch pierwszych. jak ustawić celownik i założyć strzałę. kotwiczenie. koniecznie trzeba się upewnić. dopóki nie przyjdzie ich pora strzelania. którzy już byli obserwowani. Instruktor powinien położyć nacisk na to. Połóż nacisk na pozycję ramienia łucznego. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie.Powtarzając materiał z pierwszej lekcji przejdź przez każdy z dziewięciu etapów. Ci. że strzelanie zostanie przerwane. Pokaż uczniom jak zakładać cięciwę na łuk. pozycję prawego łokcia. trafia w tarczę. 48 .

zamiast na prawidłową formę strzelecką). tj. 8 i 7. W dalszym ciągu pomagaj tym. w jakim są strzały w stosunku do środka tarcz -jeśli strzały są wyżej. Jeżeli niektórzy uczniowie są bieglejsi od innych i potrafią strzelać z większej odległości. itd. Słabe zwolnienie i podążanie . zaleć uczniom mającym kłopoty trening z zakresu wstępnych ćwiczeń etapu napięcie/zwolnienie. poleć im cofnąć się o następne 10 metrów. natomiast przestawiaj tarczę . Następnie zbierz ich wokół tarczy i wyjaśnij. aby wyłonić mistrza każdej kolejki (zapisywanie punktów zabiera zwykle zbyt dużo czasu i kładzie zbyt duży nacisk na punktację. celownik należy przesunąć w lewo. jak punktowane są strzały (występują tutaj różnice zależnie od rodzaju używanego celu. Pomóż tym. Jeżeli po określonej liczbie kolejek uczniowie słabo trafiają do celu. gdzie się znajdują. ale w większości dla początkujących pięciokolorowe tarcze są punktowane po 10 i 9 punktów za żółte póle. z którego strzelali na poprzedniej lekcji. jeśli padają na lewo. by strzelali pięć metrów dalej od tarczy. jak ustawić i wyregulować celownik. Zwykle w tym okresie uczniowie zaczynają koncentrować się na celowaniu albo jakiejś innej części procedury strzeleckiej i utrzymywanie pełnego naciągu staje się procedurą raczej pasyw- 49 . regulując celowniki. Następnie poleć im kontynuowanie strzelania. aż nabiorą większej wprawy. którzy mają trudności (dla większości uczniów ustawienie celownika będzie około 6 mm niższe). że nie są używane mięśnie pleców. a następnie rozpocznij tę lekcję kilkoma seriami z 15 metrów (dzieci) lub z 20 metrów (nastolatkowi i dorośli). Poleć uczniom. czy pozycja wytrzymania jest utrzymana dopóty. Jeśli jednak jeszcze tak nie jest. każ im oznaczyć je na pasku celownika lub na taśmie. Idąc wzdłuż linii patrz. więc grupa strzał zbliży się do środka tarczy. którzy mają kłopoty lub słabą formę strzelecką. Przed zezwoleniem na strzelanie przypomnij procedurę strzelecką oraz zasadę ustawienia i wyregulowania celownika (przy 20 metrach ustawienie celownika będzie około 10 mm niższe niż ustawienie dla 15 metrów). Lekcja V Przypomnij uczniom. Zwróć uwagę na podążanie.jakikolwiek ruch ramienia cięciwnego inny niż prostoliniowy ruch do tyłu wzdłuż szyi . a uczniowie konsekwentnie trafiają do celu z tego dystansu.wtedy obie grupy będą mogły strzelać zgodnie ze swoimi możliwościami. Jeśli jest miejsce. poleć im w pamięci sumować punkty. Pozwala to przesunąć łuk w odpowiednim kierunku. w innym wypadku mogą pozostać tam. Kiedy będą mieli zgodne ustawienie celownika. Jeśli to konieczne. Poleć uczniom strzelić jedną serię. dopóki strzała nie osiągnie celu. jeśli strzały padają za wysoko. wyjaśniając.Jeśli to możliwe. przesunięcie celownika w górę powoduje. Lekcja IV Na czwartej lekcji uczniowie zazwyczaj strzelają już na tyle dobrze.jest oznaką. Werbalnie przypomnij dziewięć etapów strzelania i poleć uczniom rozgrzać się poprzez naśladowanie bez sprzętu sekwencji ruchów związanych ze strzałem. 4 i 3 oraz 2 i 1 za każdy następny kolorowy pierścień dalej od żółtego). ustaw ich z powrotem na odległości 20 m. ruch ramienia cięciwnego po zwolnieniu. że łuk jest trzymany niżej. np. a zbieranie strzał zabiera dużo czasu. Kiedy uczniowie kontynuują strzelanie. Poinstruuj uczniów jak regulować celownik. celownik należy podnieść. przeprowadź tę lekcję na dystansie. w którą stronę powinien być przesunięty: powinien on być przesunięty w tym kierunku. trzymaj wszystkich uczniów na tej samej linii. Ustawienie celownika na 30 metrów jest zwykle 13 do 19 mm niższe od ustawienia przy 20 metrach. 6 i 5. przydziel na stałe każdemu uczniowi łuk i komplet strzał do korzystania podczas każdej sesji strzeleckiej. że mogą się przesunąć do tyłu 15-20 metrów.

że przygotowują się. Niech strzelają z odległości 20 lub 30 metrów . Następnie przeprowadź wśród uczniów zaimprowizowaną rundę składającą się z trzech serii na 30 metrów i trzech na 20 metrów. które nie trafiły w cel (wśród strzelców jest zwyczajem. Trzeba im uświadomić. że różne ustawienie głowy może spowodować różne ułożenie cięciwy widziane przez łucznika przy pełnym naciągu). Niech grupa strzeli jedną rundę zapisując punkty.dzieci. żeby cięciwa była widoczna (możliwe. najpierw strzela się z największej odległości. kto będzie oceniał każdy strzał. co robi z dłonią łuczniczą. kotwiczą. W ramach techniki szkoleniowej. jeżeli nie wierzy.ną niż aktywną. który decyduje. że lewa krawędź cięciwy powinna być widoczna po prawej stronie szpilki celownika. w innym ma głowę tak obróconą. że dla każdego dystansu jest ustalona liczba serii. Kiedy po zwolnieniu cięciwa wysuwa się z palców. poinstruuj go. jak takie ustawienie oddziałuje na miejsce. że stoi z tarczą dokładnie twarzą w twarz). w zależności od czasu trwania zajęć. że nawet jeśli pozycja kotwiczna nie jest zmieniana. W tym momencie może być przedstawione wycentrowanie cięciwy . że łuk nie upadnie. Dla demonstracji wystrzel strzałę z tych skrajnych pozycji. Jako uzupełnienie punktacji przyznaj najlepszym łucznikom małe nagrody. Lekcja VI Przed rozpoczęciem strzelania rozdaj uczniom tabele punktowe i wyjaśnij zasady zapisywania i podliczania wyników serii oraz procedurę punktacji podczas zawodów. każ mu owinąć palce wokół majdanu. że jeden pomaga drugiemu znajdować zagubione strzały. Po tej lekcji uczniowie na tyle powinni już opanować ćwiczone umiejętności. zwykle wystarcza pięć. celują i zwalniają bez nadmiernej liczby zbędnych ruchów. stań za nim. Podczas tej rundy powinni liczyć punkty zgodnie z procedurą przedstawioną w lekcji VI. a łukiem. aby uczeń mógł zobaczyć.czyli pokrycie cięciwy z brzegiem majdanu -jeśli nie zostało to wyjaśnione wcześniej jako odpowiedź na pytanie ucznia (wielu uczniów nie zdaje sobie sprawy. Niektórzy początkujący łucznicy mogą mieć również tendencję do okresowego ściskania łuku przy zwalnianiu. Lekcja VII Na początku tej lekcji wyjaśnij podstawowe zasady rundy. Jeżeli uczeń ma trudność z ustawieniem „zaraz na prawo". aby wyczulić łucznika na to. np. następnie dwóch zapisujących wyniki w tabelach punktacyjnych oraz osobę nadzorującą tę procedurę. Następnie wyjaśnij. by obrócił głowę tak. Liczba serii może być różna. w które trafi strzała. że porusza palcami i tym samym oddziałuje na miejsce. napięte mięśnie pieców są czynnikiem powodującym ruch ręki zwalniającej do tyłu wzdłuż szyi. każdy łucznik powinien wyciągać swoje własne strzały). Do poszczególnych tarcz przydziel kapitana. może uniemożliwić uzyskiwanie wyższych wyników punktowych. że nawet jeżeli to nie spowoduje przesunięcia punktu skupienia poza środek tarczy. w którym strzała trafi w tarczę. głowę można obracać w płaszczyźnie poziomej (w jednym wypadku łucznik ledwo spogląda ponad nasadą nosa. Kiedy już zrozumie. a następnie idącą za tarczę zbierać strzały.dorośli oraz 10 metrów . Zapobiegnie to poruszaniu łukiem za pomocą palców (w tym czasie łucznik powinien używać wiązania albo dotykać kciukiem końca palca wskazującego.najczęściej łuk nie upada). by ewentualnie złapać go . że będzie nieco rozmyta) pomiędzy szpilką celownika. Zademonstruj klasie. Pozwól na jedną serię treningową przed punktowaniem. 50 . odległości różniące się zależnie od rundy. może powrócić do tradycyjnej pozycji ręki łuczniczej. Bądź bardzo uważny i w dalszym ciągu kładź nacisk na napięcie mięśni pleców jest to kluczowe dla dobrego strzelania.

.metody szkolenia. .test dominacji oka. .3.naciągnięcie o 5 cm i powrócenie.zwolnienie (rozluźnienie tylko palców ręki cięciwnej).dopasowanie do poziomu zaawansowania klasy. którzy szybko osiągają postępy i realizują program kursu oraz chcą rozwijać się dalej.ułożenie palców na cięciwie. .postawa. . . . W momencie. . .uczniowie strzelają.założenie naramiennika i skórki na place. . . .kotwiczenie. gdy większość uczniów potrafi uzyskać skupienie strzał w dwudziestocentymetrowym kole z odległości 10 metrów.przedstawienie zasad bezpieczeństwa. .ułożenie ramienia łuczniczego: kontrola łokcia. 51 .celowanie.związane z konkretną sytuacją .napinanie mięśni pleców (działają poprzez zahaczone palce ręki łuczniczej). umożliwiając każdemu. Indywidualny tok nauczania może być również wykorzystywany jako alternatywna metoda szkolenia na początkowych lekcjach.naśladowanie ze sprzętem. .wymiana pozdrowień i imion.założenie strzały.napinanie mięśni pleców: naciągnięcie o 5 cm i zwolnienie.naśladowanie bez sprzętu.napinanie mięśni pleców (przyciskając rękę cięciwną do szyi). ćwiczenie ze ścianą. Korzystaj z tego zestawienia podczas pierwszych lekcji.wytrzymanie (ręka cięciwną wzdłuż szyi). . . .ustawienie celownika. następnie naciągnięcie 10 cm i zwolnienie. aby upewnić się.przejście do pełnego naciągu i powrót. poniżej przedstawiamy poszczególne punkty dotyczące materiału omówionego w tym rozdziale. . czyli bez lotek (metody te zostały opisane w rozdziale 8. . palce dotykają poniżej podbródka). . . . można ustanowić indywidualne .ustawienie ramienia tucznego (tym razem wliczając pozycję ręki łuczniczej). .* * * Jeśli jesteś początkującym trenerem. . . możesz polecić im regulację łuków metodą Eliansa lub metodą „nagiej strzały". Regulacja łuku}.demonstracja strzelania.pozycja. . . W połączeniu z metodami szkolenia opisanymi w niniejszym rozdziale.naciągnięcie (cięciwa blisko ramienia łuczniczego). uczniowi uzyskiwanie postępów według swoich możliwości.przejście na linię strzału (uczniowie leworęczni na lewo).ułożenie palców cięciwnych. . Średni etap szkolenia łuczników. pozycja barku. Tym metodom szkolenia poświęcony jest rozdział 5. .kotwiczenie (cięciwa dotyka środka nosa i podbródka. . że cały materiał realizujesz prawidłowo. szczególnie wobec uczniów.przymocowanie wiązania.

jak długo jest ona wystarczająca i łucznik ustawia do niej celownik. jak naprawiać i wykonywać sprzęt. 5. 52 . rozmawiać o zawartości torby ze sprzętem łucznika jadącego na zawody. Jeżeli już każdy uczeń został poinstruowany na temat regulacji łuku dotyczącej jego sprzętu. Korzystanie z celownika jest najpopularniejszym sposobem celowania w łucznictwie tarczowym lecz są też inne metody. a następnie utrzymana na środku tarczy podczas etapu napięcia/zwolnienia oraz wytrzymania. zamiast tego celują patrząc przez pewnego rodzaju pierścień otaczający środek tarczy (metoda ta ma tę zaletę. Dobrze przygotowany „deszczowy" program pomoże utrzymać zainteresowanie wśród uczniów oraz zachęci do uprawiania tego sportu po zakończeniu kursu. w miarę jak łucznicy poprawiają swoją formę strzelecką. oraz będzie czynnikiem wprowadzającym pewne zróżnicowanie przy strzelaniu. Sprawdzanie regulacji w każdym tygodniu pokaże. można dyskutować o procedurach zawodów (jeśli to możliwe ze slajdami). które były i wciąż są wykorzystywane. dokładne miejsce. czy jest ona konieczna. drudzy wolą utrzymywać szpilkę poniżej lub powyżej środka tarczy lub nawet w jakimś innym miejscu. Celowanie Celowanie z wykorzystaniem celownika zostało już w skrócie opisane w rozdziale 5. który pozwoli trafić w środek tarczy. którą metodę łucznik preferuje i używa tak długo. Niektórzy łucznicy nakładają szpilkę celownika bezpośrednio ponad środkiem tarczy.To przyda im zaufania do sprzętu oraz pomoże zlikwidować ograniczenia w osiąganiu wyższych wyników punktowych powodowane przez sprzęt. Jeżeli klasy ćwiczą na powietrzu i nie ma toru halowego. Jeżeli szpilka została ustawiona w odpowiednim dla danej odległości miejscu na pasku celownika. że łucznik nie mierzy do czegoś zasłoniętego w części przez szpilkę celownika).1. strzała powinna trafić w pobliże środka tarczy. To naprawdę nie ma znaczenia.2. W zależności od stylu łucznika. Zapoznanie z nimi uczniów umożliwi szersze zrozumienie łucznictwa. Możesz wtedy prezentować historię łucznictwa albo różne typy rund na zawodach. Istnieją jednak różne metody ustalania prawidłowego kąta podniesienia łuku przy każdym strzale. grupa uczy się podstaw regulacji przez powtarzanie. trzeba zaplanować coś na dni deszczowe. Celownik Wykorzystywanie celownika w strzelaniu wymaga po prostu nałożenia szpilki celownika na środek tarczy. można wyświetlać filmy o łucznictwie. w które jest wycelowany celownik. może być różne. Inni nawet nie używają szpilki celownika. wreszcie można uczyć.

Jeżeli pojawiają się kłopoty dobrze jest zapisać tę sekwencję strzelecką. gdyż przypomnienie jej może pomóc odkryć przyczynę powstawania problemu. musi lekko przesunąć prawą stopę do przodu lub do tyłu i powtórzyć 53 . ponieważ średnio zaawansowani łucznicy powinni posiadać sprzęt tak wyregulowany. Najlepiej jest. aby łuk i strzały pozostawały w pozycji.5. a to utrudni prawidłowe wystrzelenie strzały. Jeżeli nie jest to możliwe. jednak zdarza się często. ponieważ każda inna postawa stóp spowoduje. długości naciągu i nawet wielkości palców mogą wpływać na ową regulację. gdy uczniowie dysponują własnym sprzętem lub . Jest to absolutnie konieczne.3. Średni etap szkolenia Rozdział niniejszy adresowany jest przede wszystkim do instruktorów trenujących indywidualnie uczniów.łuk wyregulowany dla jednego łucznika nie będzie w ten sam sposób pracował dla innego. Pierwsze lekcje łucznictwa. lista w rozdziale 5. Wprawdzie łucznik od początku jest uczony przyjmowania właściwej postawy. że trzeba ją będzie zmodyfikować u łucznika średnio zaawansowanego. Następnie łucznik powinien zamknąć oczy. że łucznik będzie naciągał w linii. którzy bardzo dobrze opanowali podstawy strzelania i chcą przejść na wyższy poziom szkolenia. powinna stanowić podstawę listy kontrolnej. Znalezienie jej jest ważne. łucznik nie przyjął swojej naturalnej postawy. policzyć do trzech i otworzyć je.mają sprzęt. Jeżeli szpilka celownika znajduje się teraz na lewo lub na prawo od środka tarczy. którego nie używa nikt inny. Regulacja to sprawa indywidualna . w jakiej najlepiej współpracują. która wywoła większe napięcie mięśni niż to potrzebne do strzału. gdyż różnice w sposobie strzelania.jeżeli chodzi o grupę . Naturalna postawa Każdego łucznika cechuje jego naturalna postawa. Jeśli łucznik uczył się strzelać korzystając z tej książki. Aby to skorygować. Informacje tu zawarte stanowią suplement do już zaprezentowanego materiału. należy przydzielić łucznikowi łuk oraz cięciwę. że położenie stóp względem tarczy może być różne u poszczególnych osób. Najprostszą metodą ustalenia naturalnej postawy łucznika jest pełne napięcie łuku i wycelowanie ze strzałą lub bez niej (nie należy zwalniać). Dobry łucznik zwykle przyswoił już sobie listę dziewięciu czynności podejmowanych za każdym razem przy wystrzeleniu strzały. co oznacza.1.

zaś do przodu. czy szpilka celownika pozostaje w linii prostej ze środkiem tarczy (prawą stopę należy przesunąć do tyłu. w pomieszczeniach natomiast może on obrysować stopy na podłodze kredą lub użyć kawałka taśmy klejącej. aby zaznaczyć. cięciwę należy trzymać w zgięciu obrotowego stawu palca wskazującego. 54 . raczej poleć łucznikowi skorzystanie z innego rodzaju ochrony. gdy szpilka znajduje się na prawo). Kiedy już zostanie ustalona postawa naturalna. środkowego oraz serdecznego. Pozycja łuku Podczas etapu „rozciągnięcia" oraz „naciągnięcia" sekwencji strzeleckiej. jeżeli szpilka celownika znajduje się na lewo. Palce ręki cięciwnej Jak już mówiono w rozdziale 5. Palec środkowy powinien przejmować około 50% siły naciągu. oznaczało. należy przyjmować ją za każdym razem. aby szpilka celownika znalazła się w środku tarczy. Jeżeli łucznik ma otarty pierwszy lub trzeci palec. że łucznik ustalił już swoją naturalną postawę. resztę zaś należy podzielić między pozostałe dwa palce. by dół ręki cięciwnej odchylał się na zewnątrz jest złym nawykiem -jeżeli cięciwa zostaje zwolniona z ręką i palcami w takiej pozycji. część skórki chroniącej drugi palec może być wzmocniona przez naklejenie kawałka skóry na tylną powierzchnię skórki (powierzchnia przednia styka się z cięciwą). Pozwalanie. że naciąga tym palcem więcej niż to konieczne. ulega ona niepotrzebnemu ruchowi obrotowemu. łuk powinien znajdować się w położeniu wymagającym niewielkich ruchów łucznika. Nie naklejaj skóry pod otarty palec. Palce ręki cięciwnej należy trzymać prosto od momentu położenia ich na cięciwie aż do zwolnienia. gdzie ma je ustawić. więc poniżej rozważa się tylko płaszczyznę pionową.5 do 5 cm. Jeżeli pozycja palców jest prawidłowa. Przyjmujemy tu.powyższy test. by zobaczyć. Przy strzelaniu na zewnątrz odciśnięte ślady stóp pomogą łucznikowi utrzymać tę samą postawę. Generalnie nie jest konieczne przesuwa nie stopy o więcej niż 2. gdyż to jedynie zwiększa siłę wywieraną na ten palec.

to należy przesunąć szpilkę celownika (tak jak to widzi łucznik) z krawędzi tarczy do jej środka. aby dotrzeć do środka tarczy. kiedy cięciwa jest odciągnięta. Jeżeli barki znajdują się w takiej pozycji. którzy mają kłopoty w przeciągnięciu przez clicker mogą ten problem zawdzięczać właśnie temu). które mogłyby być lepiej wykorzystane podczas etapu „celowania" sekwencji strzeleckiej. by wyobraził sobie. Łucznicy. co ramię łucznicze. Położenie barków Barki łucznika przy pełnym naciągu powinny znajdować się w tej samej płaszczyźnie poziomej. przednimi zębami lub ostrą krawędzią górnych siekaczy. barkami ani górną częścią ciała. Jeżeli łuk trzeba przesunąć do góry. Jest to jednak ruch zbyt duży. Kisser button (bączek) Podczas strzelania łucznik powinien dotykać kisser buttona wargami. l tak. zużywa się tutaj energię i marnuje czas. ustaw na siłę jego barki w dół i do tyłu. unoszą czasami lewy bark powyżej prawego. Przy ciągłym treningu w stanie podwyższonej koncentracji łucznik może nauczyć się oddawać strzały tak. należy strzelać nieco wyżej. jeśli łucznik musi przesunąć łuk w dół. W ten sposób kisser button może być użyty jako dodatkowy punkt kotwiczenia. Aby łucznik trzymał się bardziej prosto. co znacznie utrudnia osiągnięcie prawidłowego napięcia mięśni pleców. Jeżeli to nie da oczekiwanych rezultatów. trudno jest utrzymać długość naciągu (staje się to krytyczne przy używaniu clickera-łucznicy. powinien potrenować oddawanie strzałów nieco niżej niż to obecnie robi. poleć mu. poleć łucznikowi. którzy uczyli się strzelać ze sprzętu zbyt ciężkiego. aby nie był konieczny żaden ruch łuku. a następnie niech naciągnie nie poruszając głową. Często jest to rezultatem unoszenia lewego barku wraz z łukiem lub pozwalania barkowi na załamywanie się. Ruch ten może wymagać w jednostkowych przypadkach zwiększonej kontroli. Aby ustawić ramię tuczne w linii prostej niektórzy łucznicy przesuwają lewy bark do przodu. że stoi „prosto jak żołnierz". Jeśli nadal się to pojawia.Kiedy łucznik przechodzi do pełnego naciągu i celuje. Również w tej sytuacji ustaw na siłę bark w dół i do tyłu przed rozpoczęciem naciągania. Jest to ważne. ponieważ odległość 55 . by obserwował kątem oka swój bark przy naciąganiu.

Clicker Clicker jest długim na kilkanaście centymetrów i nie szerszym niż 6. Wtedy przy zakładaniu nowej cięciwy kisser można założyć w tej samej odległości od punktu nasadki. Clicker powinien opierać się podczas pełnego naciągu oraz celowania o czubek grotu strzały. Kiedy już zostało ustalone prawidłowe położenie kisser buttona. Jeżeli w tym czasie opiera się on o korpus strzały. Jeżeli łucznik nie osiąga pełnego naciągu. aby strzała trafiła w to samo miejsce. gdyż kisser jest nieruchomo zamocowany na cięciwie. jeśli chodzi o miejsce trafienia w tarczę. że łucznik naciągnął tyle samo. Dla większości czołowych łuczników jest on integralnym elementem systemu strzelania. Jest to szczególnie ważne dla łucznika. Gdy to nastąpi. kiedy mięśnie pleców są prawidłowo naprężone. Następnie łucznik patrzy na celownik i celuje.4 mm. będzie musiał użyć ramienia). Należy bardzo uważać przy ustawianiu clickera za pierwszym razem. trzeba zbyt daleko naciągać. ponieważ małe różnice w długości naciągu mogą wywołać duże różnice. należy zapisać i zachować dla sprawdzenia odległość od niego do góry lub spodu nasadki. Jeżeli łucznik dotyka kisser buttona ostrą krawędzią zębów. powinien go zakotwiczyć i utrzymać w tej pozycji. który strzela z większych odległości. Kiedy celownik jest utrzymywany na środku tarczy. zaś clicker zatrzaskuje się na grocie.4 mm kawałkiem metalu umieszczonym w okienku celownika ponad podpórką strzały. a nie na korpusie strzały. który pociąga strzałę przez clicker (dlatego powinien być umieszczony na czubku grota. którzy mają problemy z celowaniem. gdyż sygnalizuje za każdym strzałem. aż nie zacznie on zsuwać się na czubek grotu. odległość nie może się zmienić. Clicker pomaga również łucznikom. jeżeli tucznik będzie musiał odciągnąć dalej niż 6.od nasadki do oka musi być za każdym strzałem jednakowa. Konieczne jest tu naprężenie mięśni pleców i następuje ruch prawego łokcia wokół osi barku i do tyłu. Podczas etapu naciągania łucznik powinien spoglądać na clicker. Grot strzały jest umieszczony pod clickerem. a strzała przesunięta do przodu i oparta na nasadce. może nadmiernie naprężać mięśnie (nawet do drżenia) albo może przesu56 . mięśnie pleców są nieco bardziej naprężane przesuwając strzałę do tyłu. W tej chwili łucznik powinien zwolnić.

„panika celu". aby przełamać zakorzeniony schemat. stojąc 10-20 metrów od tarczy. wynikało prawdopodobnie ze zmiany w postawie strzeleckiej. Kiedy łucznik potrafi przejść przez całą sekwencję gładko. obserwując przy tym clicker. lecz patrząc na celownik oraz celując we właściwym czasie. Ważne jest. Jeśli u ucznia narasta problem z celowaniem. przesuwać głowę do tyłu. Jeżeli nie ma problemów z postawą ani ze sprzętem. kiedy strzał jest prawidłowo przygotowany. Jeżeli clicker wywołuje zbyt długi naciąg. jak duże napięcie mięśni pleców jest potrzebne do utrzymania go tam. że jeżeli nie utrzymuje spokojnie celownika na środku tarczy. naciągającego łuk.wać głowę do przodu i przygarbiać lewy bark w celu skompensowania tego. jeśli nie następuje zmiana sprzętu. kiedy celownik nie jest na środku tarczy. Jeżeli tucznik ma kłopoty w korzystaniu z clickera. uwolni się też od tendencji do zwalniania lub cofania się po usłyszeniu trzasku. Oto propozycja ćwiczenia. wyceluje i zwolni. Następnie powinien przejść przez tę samą procedurę. poleć mu użycie clickera.kiedy łucznik nie jest w stanie przesunąć celownika na środek tarczy. Wszystkie te ruchy utrudniają osiągnięcie sukcesu i instruktor powinien być tu szczególnie czujny. aby nałożył celownik na środek tarczy i utrzymał go przez tam pewien czas przed 57 . Aby uchronić się przed tym. Niech powtarzacie tak długo. naprężać palce ręki cięciwnej lub ramię cięciwne odciągać w dół (powoduje to ruch łokcia cięciwnego po łuku skierowanym do dołu). Niech stanie blisko maty (około 10 metrów). łucznik będzie chciał możliwie najszybciej uwolnić się od tego ciężaru. problemem zamarzania. kiedy clicker został umocowany i jest wygodny. utrzymując stały naciąg i przechodząc przez clicker nie cofa się. „zamarznięcie". okazuje się. Problemy z celowaniem Podczas oddawania strzału łucznik znajduje się w stanie fizycznego i umysłowego napięcia. Jednak jeżeli nie jest to kontrolowane i korygowane. jak również kiedy nie należy strzelać (nawet gdy strzała jest prawidłowo ułożona. 3) niezdolność łucznika do zwolnienia cięciwy po nałożeniu szpilki celowania na środek celu. Niekorzystanie z clickera jako elementu procedury strzeleckiej czyni go bezwartościowym narzędziem szkoleniowym dla uczniów mających problem z celowaniem. Nie jest niczym niezwykłym widok łucznika przygotowującego się do strzału. łucznik może się odchylać do tyłu. 2) zamarzanie . musi sam siebie przekonać. unosić rękę ponad tuk. Powinien też kontrolować. Prawidłowo zamocowany i używany clicker jest bardzo pożyteczny dla łucznika. nie wypuści strzały. i zorientuje się. dalszy trening rozwinie potrzebną kontrolę. Ponieważ utrzymywanie łuku w pełnym naciągu staje się coraz bardziej uciążliwe. może zwolnić co trzeci lub każdy inny strzał. aż nabierze wyczucia w ułożeniu clickera na czubku grotu strzały. tucznik nie powinien strzelać). jeżeli jest słyszalny trzask. które może pomóc łucznikowi z tzw. a to może zaszkodzić celowaniu. przejdzie do pełnego naciągu. Problem ów doczekał się specjalnych nazw: „gorączka złota". kiedy przeciągnie przez niego strzałę. Podczas nauczenia jak korzystać z clickera instruktor powinien również wdrażać do samokontroli potrzebnej do prawidłowego strzelania z nim. aż do momentu. mimo że początkujący mogą odczuwać go jako utrudnienie. Wyróżnia się trzy podstawowe odmiany syndromu: 1) strzelanie migawkowe-zwolnienie strzały zaraz po osiągnięciu przez łucznika pozycji kotwicznej. powinien przejść przez wyżej opisaną procedurę. nie należy go przesuwać. Jest to początek problemu z celowaniem. Jeżeli łucznik nigdy nie używał clickera. Może on również nie być w stanie przeciągnąć przez clicker. że wielu łuczników strzelających w ten sposób ma tendencje do uwalniania strzały przed solidnym namierzeniem celu. W większości przypadków. przesuwającego celownik na pożądane miejsce i strzelającego zaraz po tym.

Największy problem z odliczaniem czasu. Każ mu to powtarzać. używanie clickera pomoże. lecz przede wszystkim łucznik musi mocno wierzyć w pokonanie problemu. poszczególne etapy zajęłyby tę samą liczbę sekund. większość łuczników rozwija rytm oddychania. Jeżeli łucznik dobrze opanował odliczanie czasu.zwolnieniem. Szczególnie jeżeli tucznik używa clickera. Większość łuczników wykonuje wdech podczas odciągania cięciwy do pozycji kotwicznej. Ręka łuczna Niektórzy łucznicy tak ustawiają łuk. stabilizator podczas naciągania będzie się przesuwał tylko w górę i do dołu. Można to skorygować ponownie instruując na temat prawidłowego ułożenia ręki tucznej albo. gdzie chce i utrzymać go. którą trzeba wygrać od wewnątrz. ponieważ celownik również będzie się poruszał na lewo i na prawo (w zależności od tego. może mieć tendencję do zbyt długiego celowania podczas przeciągania przez clicker. Jeżeli łucznik używa powiększonego celownika. iż nie należy wysyłać żadnej strzały. może to być początek problemu celowania. Oddychanie Ponieważ wystrzelenie strzały ma swój rytm. aby zapobiec niedostatkowi tlenu. obrót dłoni podczas naciągania wywoła również kontrolowane nietrafione strzały. Szczególnie przy używaniu clickera ten rytm lub rozkład czasu staje się tak precyzyjny. jak ci. Jeśli łucznik nie obraca łuku. Można to dostrzec obserwując stabilizator podczas naciągania. Jeżeli łucznik potrzebuje dłuższego czasu do przeciągnięcia przez clicker. Łucznicy. Czas Łucznik. Najlepszą pozycją jest stanąć przed łucznikiem (w tym wypadku powinien naciągać bez strzały!). a następnie wykonywany jest wydech. jeśli to konieczne. Jeżeli „zamarzanie" powtórzy się w jakikolwiek sposób. który jest zgodny z rytmem strzelania. pojawia się podczas etapu celowania. Kiedy będzie mógł to wykonywać łatwo i gładko. wówczas jego postawę i położenie clickera należy skontrolować (w tej kolejności). może wystrzelić co trzecią strzałę lub podobnie. Tylko dyscyplina i wiara łucznika może przezwyciężyć problem z celowaniem. jaki występuje u większości łuczników. od strony psychiki. We wszystkich przypadkach oddychanie powinno być naturalne i wygodne. przykładając dodatkową masę po przeciwnej stronie niż kierunek. proces powyższy powinien być powtórzony. powinni jednak mierzyć nie krócej niż 3 do 4 sekund. że dłoń obraca go. w którym porusza się stabilizator. aż będzie mógł umieścić celownik tam. Wdech powinien być po prostu spontaniczny. aż łucznik będzie strzelał każdą strzałą po wycelowaniu w wybrany punkt (w środek tarczy). który uzyskał określoną formę zwykle rozwija naturalny rytm wystrzelenia każdej strzały. którzy go używają. natomiast jeżeli występuje obracanie. zwykle nie mierzą tak długo. Jest on zatrzymywany aż do zwolnienia strzały. Jest to walka. tj. że gdyby zmierzyć czas. która nie zgadza się z prawidłowym rytmem. Jeżeli mierzy zbyt długo. W związku 58 . Zwiększaj liczbę wysyłanych strzał. ponieważ dłuższe wpatrywanie się w jeden punkt męczy oko i powoduje zamazywanie się obrazu. Pomoc i zachęcanie pomogą. w którą stronę obracany jest łuk). którzy nie używają clickera. nawet jeżeli to znaczy. Większość czołowych łuczników nie celuje dłużej niż 6 do 8 sekund. stabilizator będzie się poruszał na boki. będzie wiedział. Pomiędzy strzałami należy wykonać głęboki oddech. że nie będzie mógł wystrzelić strzały przez kilka sesji.

Oto krótka ich prezentacja: Pozycja 1 . ramienia i dłoni łucznej. Mężczyźni częściej mają kłopoty z pozycją barku. Korygowanie błędów w łucznictwie Korygowania błędów w łucznictwie. ponieważ mają one zwykle bardzo rozciągnięty staw łokciowy. Rozdział niniejszy omawia najczęściej występujące przy strzelaniu problemy. gdy pojawia się problem. gdzie należy stanąć. Patrz również na plecy łucznika (pozycja 5). może być także widoczny ruch łuku spowodowany momentem obrotowym podczas sekwencji strzału. łucznik powinien powtarzać dziewięć etapów prawidłowego strzelania aż znajdzie błąd. aby zdiagnozować problem i jak pomóc uczniowi zrozumieć go i skorygować. kiedy przechylenie łuku jest spowodowane przez ramię lub dłoń tuczną oraz położenie dłoni łucznej.obserwująca postawę ciała. Ustalając. zakotwiczenia oraz położenia ramienia i dłoni cięciwnej.stojąc normalnie możesz obserwować rękę tuczną oraz nadgarstek ręki cięciwnej. Oznacza to trenowanie prawidłowej techniki strzelania i za każdym razem. że staw łokciowy można obracać nie poruszając dłonią ani barkiem łucznym.obserwująca ułożenia całego ciała. że bark ramienia łucznego nie jest wypchnięty do przodu dla uzyskania prawidłowej pozycji łokcia. jeżeli stabilizator znajduje się w jednej linii z jakimś obiektem. 6. ramię i bark łuczniczy. gdzie wycelowany Jest celownik i doskonale wymierzony strzał może w efekcie dać złe trafienie. co powoduje konsekwentny lot strzały w określonym kierunku. 59 . Przy każdym omówieniu znajduje się informacja o tym. Konsekwentnie powtarzany układ trafień poza środkiem tarczy często nie może być zneutralizowany przesuwaniem celownika. należy uczyć i doskonalić. odchylenie łuku oraz pozycji głowy i jej jakichkolwiek niepotrzebnych ruchów podczas etapu przeciągania.obserwująca pozycję ciała. Pozycja 4 . Druga część rozdziału wymienia częste błędy powodujące skupienie poza środkiem. instruktor może pomóc uczniowi skorygować błąd zanim stanie się on trudnym do przezwyciężenia nawykiem. Aby zaobserwować: stań przed łucznikiem (pozycja 1} obserwując łokieć.lekki przysiad pozwoli zobaczyć wewnętrzną część ręki cięciwnej przy pełnym naciągu. by upewnić się. Pozycja 2 .z tym strzała nie jest kierowana tam. Pozycja 3 . wspierając to zadanie pozytywnym nastawieniem. Pozycja 5 . barku. które może przyjąć instruktor obserwując ucznia. Każda pozwoli zaobserwować konkretną część jego postawy. Łucznik musi zrozumieć konieczność utrzymywania przekręconego do dołu łokcia łucznego oraz to. Wyróżnia się pięć pozycji. pozycję łokcia ramienia cięciwnego oraz czy łucznik opuszcza ramię łuczne. jak i w innych dyscyplinach sportu. Położenie łokcia ramienia łucznego Położenie łokcia stanowi problem przede wszystkim dla dziewcząt oraz kobiet.

W takim wypadku może być konieczne strzelanie z lekko wychylonym łokciem. 60 . Jeżeli nauczy się on konsekwentnie wychylać łokieć.Aby skorygować: poleć łucznikowi obserwować samego siebie w lustrze. aż osiągnie elastyczność. Uwaga: Wyjątkowo uczeń może mieć prawdziwy problem z obracaniem łokcia jako wynik jego złamania lub wrodzonego defektu ramienia lub barku. może to być lepszym rozwiązaniem niż pozwolenie na zaburzenie linii barków w próbie oddalenia cięciwy od łokcia. przy pełnym naciągu. Następnie zaleć mu ćwiczenie obracania łokcia z ręką opartą o ścianę przez następne kilka dni lub tygodni.

61 . Zamknięcie oczu zaraz po zwolnieniu może być tymczasowym rozwiązaniem . aby dotykał jej. żeby obserwował szpilkę celownika. co przesuwa miejsce. żeby miał oczy otwarte i mówił ci. Wszystkie one powodują poruszenie łuku. wewnętrzną stronę łuku lub złoty pierścień po zwolnieniu oraz dopóki strzała nie uderzy w tarczę. że wykonuje ruch.Spojrzenie Rozróżnia się trzy rodzaje ruchów przy spojrzeniu: 1) poruszenie ramienia łucznego. kiedy patrzy i uświadomił sobie. umieść swoją dłoń w pobliżu dłoni łucznej lub boku głowy. że porusza jednym. Kolejno poleć mu. Aby zaobserwować: Stań w pozycji 3 lub 5 i kontroluj ramię łuczne podczas jednego strzału i na głowę podczas następnego.tylko dla przerwania nawyku poruszenia się. Aby pokazać ćwiczącemu. drugim lub obydwoma równocześnie. Następnie poinstruuj go. na co patrzy po zwolnieniu. Jako ostateczność zaleć łucznikowi zamknięcie oczu dopóki strzała nie uderzy w tarczę. w które trafi strzała. 2) poruszenie głową oraz wyjątkowo 3) kombinacja obu ruchów.

Aby skorygować: jeżeli łucznik zaczyna wyginać nadgarstek. co się dzieje. biodra ustawione naturalnie.powinna ona być ułożona na stawach. każ mu naprężyć mięśnie pleców tak. a pierś uniesiona. Napięcie to może być wywołane przez następujące przyczyny: 1) lęk przed zwolnieniem cięciwy (problem początkujących). Zwalnianie cięciwy z napięciem w dłoni prawie zawsze powoduje słaby lot strzały oraz słabe skupienie. gdyż wówczas biodra są wysuwane do przodu i powodują niepotrzebny wysiłek oraz ewentualny ból w dolnej części pleców. kiedy łucznik napina cięciwę . jak robiłby to przy strzelaniu. zwykle połączone z wyginaniem stawu łączącego palce z dłonią oraz wyginanie nadgarstka do wewnątrz. Kiedy łucznik to zrobi. Aby skorygować: poproś łucznika. Prawdopodobnie najczęściej napinaną i nie wykorzystywaną przy strzelaniu częścią ciała są kolana. dotknij obszaru. Większość początkujących łuczników nie jest świadoma. następnie powiedz mu. kiedy łucznik kotwiczy cięciwę w palcach. 62 . Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz na dłoń oraz nadgarstek. palce nie mogą rozluźnić się. Powinien poczuć różnicę i następnie być w stanie utrzymać przy strzelaniu prawidłową postawę. dłoń albo pozwala cięciwie zsunąć się na opuszki. aby rozmyślnie silnie naprężył kolana. Aby zaobserwować: każ uczniowi stanąć przed lustrem i spróbować unieść barki oraz tors albo niech spróbuje sobie wyobrazić. aby zapobiec przedwczesnemu zwolnieniu cięciwy. Kolana nie powinny być silnie napięte („ustawione i zablokowane"). że łucznik musi zawładnąć łukiem (częściej u mężczyzn). które ogrywają tu niebagatelną rolę. aby zwolnić cięciwę. bowiem wtedy może on zauważyć zmianę. może będziesz musiał zrobić to kilkakrotnie. że cięciwę ma przyczepioną do mostka i że ktoś ją ciągnie do góry. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 4) i obserwuj pozycje kolan. 2) uczucie. Napięcie ciała Generalnie napięcie ciała wpływa niekorzystnie na strzelanie. Uważaj na jakąkolwiek zmianę. żeby nauczyli się ją rozluźniać. Z tego powodu trzeba koniecznie uświadomiać ich. a nadgarstek prosty. Taka wątła budowa uniemożliwia używanie do strzelania mięśni pleców. 3) ogólne napięcie ciała (normalne u niektórych ludzi). niekiedy trzeba zalecić wykonywanie ćwiczeń nóg. polega na „siedzeniu w biodrach" albo na garbieniu się. że kolana powinny być proste i nie zablokowane. zanim on się w tym zorientuje. aby wzmocnić ich mięśnie oraz czynić świadomy wysiłek w celu utrzymania prawidłowej postawy. a nie na opuszkach. 4) trzymanie cięciwy na opuszkach zamiast na stawach palców. aby pomóc mu zdać sobie z tego sprawę i wyczuć. że naprężają pewną część (lub całość) swojego ciała. co może wywołać napięcie całego ciała. Brakuje im też często umiejętności dobrego napinania mięśni. która część ciała Jest napięta. na którym zwiększa się napięcie. Pomóc tutaj może naciąganie łuku bez strzały przed lustrem. górna część dłoni powinna być płaska.Wątła budowa ciała Najczęstszy wśród dorastających nastolatków problem postury. Napięcie dłoni lub ramienia cięciwnego Jeżeli występuje niepotrzebne napięcie w dłoni lub w nadgarstku.

Aby zaobserwować: patrz na strzałę na podpórce z pozycji 5. Teraz każ mu pomyśleć „napnij" i poruszyć bez zdejmowania palca ręki łucznej z celu. ponieważ cięciwa została wprawiona zwolnieniem w ruch oscylacyjny. które mięśnie muszą być użyte. obserwuj linię barków oraz odległość między barkami a głową. kiedy naciąga i trzyma łuk. Jest to spowodowane przerwaniem utrzymywania naprężanych mięśni pleców podczas strzału. Ćwiczenie uświadamiające. że łuk lub cięciwa odchylają się od linii. które mięśnie powinny być użyte. może być to wynikiem następujących przyczyn: 1) chociaż ręka się porusza. niepotrzebne napięcie w dłoni tucznej może być dostrzeżone w kciuku. Pamiętaj . Aby skorygować: każ łucznikowi stanąć z ramionami przy sobie. że lekko ciągnie przy pełnym naciągu. Opuszczone barki Czasami łucznik bywa tak napięty. dopóki rozluźnianie nie będzie właściwe. Następnie poinstruuj go. a następnie rozluźnianie mięśni dłoni może być ćwiczeniem. wygląda następująco: każ tucznikowi stanąć z ramionami wyciągniętymi w linii prostej na wysokości barków i celując palcem wskazującym ręki tucznej w pewien obiekt niech rozciąga ramiona oraz dłonie możliwie najdalej.strzała pozostaje na cięciwie dopóty. dopóki cięciwa nie przejdzie poniżej odległości. Ściąganie Jeżeli przy zwalnianiu łucznik ściąga cięciwę na jedną stronę. myśląc przy tym „rozciągnąć". ma wpływ na samą cięciwę. że są one maksymalnie rozluźnione.Napięcie dłoni łucznej Słaby lot strzały oraz słabe skupienie spowodowane jest częstokroć naciskiem na majdan powodującym. Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz przede wszystkim na kciuk oraz na pozostałe palce podczas etapu wytrzymania i zwolnienia. potrząśnij jego palcami albo lekko porusz jego kciuk przy pełnym naciągu. aby powstrzymać się od zwalniania. w jakiej znajduje się przed naciągnięciem łuku lub do tej odległości. że jego barki są uniesione. podczas gdy strzała wciąż znajduje się na cięciwie. albo za łucznikiem {pozycja 1 lub 5) i poleć mu najpierw stanąć w normalnej rozluźnionej pozycji. Opanowanie/opadanie Tuż przed zwolnieniem albo czasami w momencie zwolnienia cięciwy strzała może przesunąć się po podstawce do przodu. czego go właśnie nauczyłeś. a łokieć nie jest przesuwany do tyłu po linii strzału. Aby skorygować: po ostrzeżeniu łucznika. jeżeli używasz sztywniejszych nici. co z kolei ogranicza korzystanie z mięśni pleców oraz utrudnia strzelanie. Trenowanie przed lustrem wzmocni to. Jeżeli odsuwa rękę od twarzy przy zwolnieniu cięciwy. dotknij jego pieców tuż poniżej łopatek i poleć. aby upewnić się. strzała będzie myszkowała na drodze do tarczy. Łucznik może mieć uczucie. by opuścił łopatki w dół. Ale w obu przypadkach to. że do dobrego strzału potrzebne są mięśnie pieców (rozdział 5). 63 . następnie każ mu przejść do pełnego naciągu i ponownie obserwuj jego postawę. co robi łucznik po zwolnieniu cięciwy. łucznik nie używa mięśni pleców. nawet jeżeli pozostałe palce wydają się być rozluźnione. Aby skorygować: przypomnij łucznikowi. aby uczynił to samo. Przez kilkakrotne powtarzanie tego ćwiczenia można nauczyć się wyczuwać. napinanie. Aby zaobserwować: stań albo przed.

co robi po zakotwiczeniu. 64 . Aby skorygować: a) najpierw ostrzeż łucznika. ponieważ wiele drzew. ramię ani dłoń łucznika. Nadgarstek ma być rozluźniony. że zamierzasz trzymać swoją dłoń około 1 cm od jego dłoni cięciwnej. nie rośnie pionowo). b) poucz go. 3. Aby skorygować: poleć łucznikowi naciągnąć i kotwiczyć przed lustrem. Aby skorygować: powiedz łucznikowi. wówczas ściąganie może być wynikiem niezrozumienia ważności trzymania ręki cięciwnej blisko szyi.2) jeżeli używa mięśni pleców i łokieć jest przesuwany do tyłu. by osiągnąć prawidłową pozycję zakotwiczenia bez przechylania się. Aby skorygować: kiedy łucznik osiągnie pełen naciąg. Aby zaobserwować: stań bezpośrednio za łucznikiem (pozycja 4) i sprawdź. kiedy przesuwa się ona do tyłu podczas etapu podążania. jego nadgarstek uderzy w twoją dłoń. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 4). umieść tarczę tak. kiedy cięciwa zostanie zwolniona. jego dłoń dotknie twojej. kontroluj. Przechylanie może być próbą ustawienia cięciwy w jednej linii z nosem i podbródkiem zamiast nachylenia głowy. aby łucznik mógł strzelać ustawiając łuk w jednej linii z czymś pionowym (zalecenie. może ono być łatwo skorygowane. szczególnie tych. kiedy następuje przechylenie.brachialis (większość wybitnych łuczników ma ten mięsień tak rozwinięty. d) poleć. 2. Kiedy zwolni cięciwę i opuści ramię łuczne. jak łucznik przechodzi przez sekwencję strzelecką i zaobserwuj. Upewnij się. by trzymał w łokciu monetę podczas strzału. To mu pomoże zdać sobie sprawę z napięcia albo ruchu powodującego przechył. czy łuk jest trzymany pionowo. Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz na łucznika podczas strzału. umieść swoją dłoń zaraz poniżej nadgarstka. że łuk nie jest w pozycji pionowej i nauczyć się widzieć położenie pionowe przy częściowym lub pełnym naciągu. że przechylenia nie powoduje bark. c) poinstruuj go. Ramię łuczne musi być utrzymywane w górze mięśniami trapezoidalnymi („czapa” mięśnia ponad barkiem ramienia łucznego). gdy dojdzie do pełnego naciągu i będzie gotowy do zwolnienia-jeżeli przy zwalnianiu ściąga cięciwę. Musi on wiedzieć. Przechylenie Zwykle. aby osiągnąć kotwiczenie. co powinien uczynić. będzie wtedy również widzieć. a dłoń powinna przesunąć się do przodu lub w dół. Aby skorygować: dla ćwiczenia. jak tylko zauważysz wystąpienie przechyłu. ustaw jego ramię tuczne w jednej linii z jakimś obiektem stacjonarnym. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 5) i kiedy osiągnie pełen naciąg. aby ustawiał łuk w jednej linii z drzewem może być często złudne. gdy łucznik jest świadomy przechylenia. aby mógł zobaczyć. Opuszczanie ramienia łucznego Najważniejszym lekarstwem na opuszczanie ramienia tucznego jest uświadomienie sobie faktu występowania problemu. by jeden lub więcej palców dotykało szyi podczas etapu podążania i wytrzymania. Interweniować można tu na trzy sposoby: 1. że przy pełnym naciągu wygląda on jak połówka jajka leżąca na końcu łokcia). żeby używał małych mięśni znajdujących się na końcu ramienia na stawie łokciowym . Aby zaobserwować: patrz na kotwiczenie łucznika z pozycji 1. które rosną na zboczach wzgórz.

zanim strzała opuści cięciwę. aby łucznik był zmuszony trzymać łokieć na poziomie barku podczas naciągania. Aby skorygować: wykonuj to samo. zamiast wykonywania tego z łokciem równoległym do podłoża i uniesienia go po zakotwiczeniu. Unoszenie ramienia łucznego Czasami łucznik napręża mięsień trapezoidalny.uświadom łucznikowi. Otarcie trzeciego palca U początkujących i średnio zaawansowanych łuczników otarcie trzeciego palca spowodowane jest najczęściej naciągnięciem cięciwy z wysoko uniesionym łokciem. może być konieczne wykonywanie ćwiczeń siłowych lub zmniejszenie masy łuku. Aby zaobserwować: stań przodem do łucznika (pozycja 1) i obserwuj położenie łokcia względem linii barku podczas naciągania. że napręża mięśnie. tylko dłoń trzymaj ponad nadgarstkiem . co przy opuszczaniu ramienia łucznego. Aby skorygować: połóż swoją rękę ponad ramieniem cięciwnym. który powoduje uniesienie mienia łucznego przy zwolnieniu. 65 . Jeśli tak się nie dzieje.Zwykle świadomość konieczności użycia mięśni trapezoidalnych rozwiązuje problem. Tutaj również kluczem jest uświadomienie sobie problemu. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 5) i ponownie ustaw jego ramię łuczne w jednej linii z jakimś obiektem stacjonarnym.

Przyczyny: celowanie lewym okiem. ściskanie palcami nasadki strzały. 3. Przyczyny: siła naciągu łuku jest zbyt duża. zostanie otarty. Problemy początkujących Jest kilka powtarzających się problemów. że łuk jest zbyt ciężki). Uczeń ma trudności z osiągnięciem pełnego naciągu. szarpanie. Uczeń napina cięciwę w poprzek piersi. 4. Przyczyny: napięcie albo wygięcie ręki cięciwnej. 2. będzie zmuszony użyć trzeciego . cięciwa uderza w ramię lub bark łuczny albo w rękaw lub kieszeń kurtki lub podkoszulki. zamiast trzymania jej w pobliżu ramienia. cięciwa jest ustawiona zbyt daleko na prawo od celownika.Trzymanie cięciwy poza stawem palcowym Jeżeli palec zsuwa się z cięciwy. Skrajne lewostronne skupienie strzał (poza celem). 66 . 2) sprawdź. Przyczyny: ramiona są wychylone w stronę celu. ściskanie nasadki strzały między palcami albo napinanie palców podczas naciągania. Powinny być one przedyskutowane w klasie. Lewostronne skupienie strzał. 1. czy górna część dłoni cięciwnej jest ułożona pionowo i niewychylona na zewnątrz. Przyczyny: napięcie ręki tucznej. aby odczuł potrzebę użycia trzeciego palca. naprężanie ręki łucznej. z którymi zwykle borykają się początkujący łucznicy. niech z powrotem używa wszystkich trzech palców. Aby zaobserwować: stań przodem do łucznika (pozycja 1) i obserwuj trzeci palec podczas naciągania. Aby skorygować: 1) każ łucznikowi rozmyślnie zacząć rozluźniać palec wskazujący. odciąganie cięciwy od ramienia tucznego podczas naciągania. zamiast znajdować się w jednej linii ze strzałą (czasami dlatego. przechylanie łuku. nadmierne napięcie mięśni górnej części ciała. zbliżanie głowy do cięciwy. przechylanie się w lewo. ponieważ utrzymanie cięciwy jednym palcem jest prawie niemożliwe.w momencie gdy czuje on już udział trzeciego palca. Prawidłowo należy trzymać palec na cięciwie w miejscu stawu aż do zwolnienia. Strzała zsuwa się z podstawki podczas naciągania cięciwy. kiedy pojawią się podczas lekcji wstępnych. 5.

ściskanie strzały. Przyczyny: przechylanie się w prawo. niedotykanie lub unoszenie nosa znad cięciwy. 7. kotwiczenie z otwartą szczęką. nieprawidłowe położenie ręki łucznej. przesuwanie głowy do przodu. popychanie przy zwalnianiu. 8. Wysokie skupienie strzał. Prawostronne skupienie strzał. przesuwanie ramienia łucznego w prawo przy zwalnianiu. Niskie skupienie strzał. Przyczyny: opuszczanie ramienia tucznego. niekonsekwentne i niewłaściwe kotwiczenie. trzymanie łuku za majdan zbyt nisko. wdech tuż przed zwolnieniem. obniżanie prawego łokcia po zwolnieniu. naciąganie powyżej punktu kotwiczenia. do cięciwy.6. nieprawidłowe położenie palców na cięciwie. Przyczyny: nietrzymanie cięciwy na stawach palców. nieużywanie mięśni pleców. 67 . odchylanie się od celu górną częścią ciała. pochylanie się ku tarczy. nieużywanie mięśni pleców. naciąganie z wysoko położonym łokciem. cięciwa jest ułożona za daleko na lewo od celownika.

1. Należy się też upewnić. że metalowy celownik i clicker są suche. procedura będzie łatwiejsza. Jeśli się zamoczą. • Łuk należy przenosić nie podparty w futerale. • Należy wymienić troki lub taśmy w naramiennikach. Konserwacja i przechowywanie sprzętu Generalnie za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie odpowiedzialny jest instruktor. jeśli to potrzebne.7. można je potrzymać nad parą w celu przywrócenia im pierwotnego kształtu. Nigdy nie powinno się zostawiać tuku w samochodzie szczególnie w bagażniku latem . Strzały • Lotki na strzałach powinny być suche. a uczniowie utrzymują go w sposób zorganizowany i właściwy oraz pomagają przy naprawach. ponieważ mogą zardzewieć. lecz dzięki temu może zaoszczędzić fundusze. To pozwoli lotkom się rozwinąć i odzyskać pierwotny kształt. Łuk Konserwacja łuku to procedura względnie prosta. jak również specyficznych technik jego utrzymania w dobrym stanie. Wiadomości zamieszczone w tym rozdziale mogą być również wykorzystane podczas szkolenia w dni deszczowe. Jeśli lotki się zwiną. • Nigdy nie kładź łuku na ziemi. lecz zaprezentowane tutaj sprawdzają się w praktyce w odniesieniu do sprzętu i akcesoriów dostępnych w większości klas łuczniczych. jeżeli cięciwa jest zdjęta z łuku. 7.upał może zmiękczyć klej w laminacie. rozdziel strzały dopóki nie wyschną. Akcesoria Wszelkie małe elementy osprzętu (również części zamienne) powinny być przechowywane w oznakowanych pudełkach. Cięciwa • Cięciwę należy utrzymywać nawoskowaną. 68 . bezpośrednie sposoby utrzymywania sprzętu łuczniczego w stanie pełnej sprawności. Informacje poniższe dotyczą zarówno ogólnej troski o sprzęt. Jeśli przechowywanie sprzętu jest dobrze zorganizowane. a doświadczenie strzeleckie bardziej satysfakcjonujące dla adeptów łucznictwa. Naprawianie strzał. gdyż taśma może uszkodzić wykończenie. Konserwacja sprzętu Wskazówki zawarte w niniejszym rozdziale to proste. wosk na niej utrzyma skrętki cięciwy w stanie niepoplątanym. lepiej wytrzeć łuk. tarcz i mat bywa czasochłonne. Poniżej wymieniono wskazówki dotyczące prawidłowej konserwacji. • Dodatkowe cięciwy należy przechowywać w oddzielnych pojemnikach. a wówczas majdan może swą siłą wygiąć ramiona. Istnieją też oczywiście inne sposoby. co zapobiegnie wysychaniu wosku. cięciw. aby była wodoodporna. • Mimo że wykończenia są wodoodporne. • Montuj celownik do łuku śrubami. gdy zrobi się wilgotny. aby zabezpieczyć go przed zarysowaniem oraz możliwym uszkodzeniem laminatu. • Wosk łuczniczy pomoże zabezpieczyć wykończenie tuku.

trzymaj strzałę nasadką ku górze. co reszta nasadek danego kompletu. jeśli będą przechowywane w chłodnym. przedłuży naklejona od spodu taśma klejąca. • Aby nie dopuścić do zapleśnienia. 69 . aby można było oderwać nasadkę obcążkami. Usuń pozostałości starej nasadki i/lub kawałki kleju. roztopionego plastiku. Należy używać tylko dobrego kleju kontaktowego lub kleju do lotek. Uwaga: nie stawiaj koło siebie mat ostatnio nawilżonych. aby nie przypalić lotek oraz zabezpiecz stół lub podłogę przed kroplami gorącego. aby linie oznaczające pierścienie punktowe pokrywały się. Wymiana plastikowej nasadki Często zachodzi konieczność całkowitego usunięcia starej nasadki przed przyklejeniem nowej. • Trwałość tarczy. Łatki te muszą być dokładnie naklejone. nie należy kłaść maty na mokrej podłodze ani zostawiać jej nie przykrytej na deszczu. suchym miejscu i czasami czyszczone preparatem do konserwacji skóry. Postępowanie zgodnie z tymi dwiema procedurami znacznie przedłuży ich trwałość. Konieczne jest dobranie nasadki tego samego rozmiaru i koloru. bowiem zwiększa to możliwość ich samozapłonu. Skieruj ogień na starą nasadkę i pozwól jej palić się dopóki klej nie zmięknie na tyle. Maty • Do nowych mat jest dołączona instrukcja nawilżania i wiązania. która nadrywa się od zużycia.• Wszelkie przedmioty skórzane przetrwają dłużej. Tarcze • Przy nawilżaniu mat należy zdjąć z nich tarcze. • Okrągłe tatki zakrywające złoty i część czerwonego pierścienia punktowego podwoją trwałość tarczy. przez zeskrobanie stożkowej części strzały tępym nożem lub delikatnym papierem ściernym. Kiedy nasadka płonie.

kształcie i orientacji. Strzały. Następnie nasuń nasadkę na miejsce. wybierz lotki o odpowiednim dla strzały kolorze. czy nasadka jest w jednej linii z korpusem strzały i nie zastała zdecentrowana. jaki może wydostać się spod nasadki. to wszystkie posiadają oparcie. 70 . w jaki sposób zacisk jest mocowany do łoża. Dowiedz się również. że na krawędzi zacisku nie ma zaschniętego kleju. Używaj tylko kleju do lotek w przypadku strzał aluminiowych lub z włókna szklanego oraz dobrego kleju do drewna w przypadku strzał drewnianych.Nałóż kroplę kleju do wnętrza nowej nasadki oraz kroplę na stożkowe zakończenie korpusu strzały. aby odnaleźć oba te elementy. Wytrzyj nadmiar kleju. aby upewnić się. muszą być naprawiane prawoskrętnymi lotkami i odwrotnie. Wymiana lotki Poniżej opisano ogólną procedurę. spójrz na końcówkę strzały i sprawdź. Chociaż istnieją różnice między łożami dostępnymi na rynku. Jest to szczególnie ważne. gdyż krzywo przyklejone nasadki mogą spowodować błędny lot strzały. Może to być magnes albo szyna. rozmiarze. dokładnie przetestuj łoże. Dokładnie przeczytaj instrukcję łoża montażowego albo. z umieszczoną nasadką oraz zaciskiem. Następnie chwyć strzałę nasadką do góry i powoli ją obróć. Zanim zaczniesz naprawę. Rozprowadź klej dookoła stożka palcem lub ściereczką i pozwól mu podeschnąć przez jedną minutę. w którą są wsuwane krawędzie zacisku. które mają prawoskrętne usterzenie. który ustawia lotkę w odpowiedniej pozycji.usuń tępym nożem. jeśli instrukcji nie ma. Upewnij się. czy nasadka jest w jednej linii z lotką prowadzącą oraz z innymi lotkami. Dopóki klej jeszcze nie zaschnie. jeśli jest . którą można zastosować przy prawie każdym rodzaju łoża montażowego.

aby nowy byt identyczny ze starym. Groty są dostępne w różnych wielkościach. strzała nie może być naprawiona bez jego skracania. Chwyć grot szczypcami i wyciągnij go. a następnie zamieszaj klej i pozwól mu kapnąć na grot. Użyj kleju epoksydowego lub do metalu. Ustaw kleszcze w odpowiedniej pozycji i silnie dociśnij je do korpusu strzały. Groty można usunąć ze strzał podgrzewając je (strzały drewniane) lub korpus strzały zaraz za grotem (strzały 2 aluminium i z włókna szklanego) nad płomieniem świecy. To oczywiście zwiększy prędkość obrotową strzały i w ten sposób odbije się na jej charakterystyce w locie. ale w warunkach szkolnych jest to sposób ratowania używanych strzał. nie wolno jej wkładać do płomienia. Utrzymanie grotów w dobrym stanie jest szczególnie ważne. Jeżeli koniec korpusu również jest uszkodzony. trzymając go szczypcami). • Jeżeli naprawa wymaga tylko wymiany grotu. Strzała drewniana. Umieść strzałę w łożu tak. Pozwól klejowi stwardnieć przez co najmniej 12 godzin przed strzelaniem (aby to przyspieszyć. 71 . Jeżeli strzała została uszkodzona i nie może być naprawiona. zaś strzała usunięta z oryginalnego kompletu ze względu na niebezpieczeństwo przeciągnięcia i spowodowanie poważnego wypadku. Nową lotkę umieść w zacisku i ustaw tak. można go wymontować. Poważnie uszkodzone groty powinny zostać wymienione. Wymiana grotu Jeśli grot został stępiony po uderzeniu w twardy przedmiot. ponieważ nie nacina korpusu strzały). który mógł wyciec spod grota. masach i typach. zanurz grot w zimnej wodzie. aby znajdowała się w tej samej odległości od nasadki co inne lotki. aby uzyskać dobrą spoinę. aby klej wysechł. następnie wytrzyj nadmiar kleju. aby istniejące lotki znalazły się na pozycjach usterzenia. Strzałę należy obracać. Trzymając grot szczypcami podgrzej go nad świecą. Uwaga: Grzebień strzały powinien zostać zmieniony. Następnie trzeba zazwyczaj wyczyścić aluminiowy korpus środkiem czyszczącym i dokładnie go umyć. Następnie otwórz kleszcze i delikatnie zsuń je z lotki i z korpusu strzały. które groty trzeba naprawić. grot można wyjąć i użyć ponownie.Zeskrob resztki zniszczonej lotki z korpusu strzały nożem (zwykle lepszy jest tępy nóż. Upewnij się. że grot jest w jednej linii z korpusem. aby się równo nagrzała. Przy sprawdzaniu. Przy wymianie grotu niezbędne jest. Następnie wyjmij ją z łoża i nałóż cienką warstwę kleju wzdłuż krawędzi. jeśli łucznik strzela z clickierem (patrz rozdział 5. upewnij się co do stanu korpusu strzały bezpośrednio za grotem. Wciśnij grot szczypcami w korpus strzały. można go naostrzyć pilnikiem.3). Pozostaw strzałę w tej pozycji przez około 30 minut.

Pozwól klejowi stwardnieć przez co najmniej kilkanaście godzin przed strzelaniem. czy łucznik potrafi osiągnąć wymagane odległości. Przetnij korpus piłką z węglika krzemu. trudno będzie dokonać niezbędnych regulacji. Procedura jest tu prosta. Wobec braku takiego narzędzia użyj noża. kiedy się uszkodzą lub zniszczą. Wytrzyj klej. Przetnij korpus poprzecznie dobrze naostrzoną piłą.jest to powierzchnia. Punkt podparcia strzały musi znajdować się bezpośrednio nad punktem osiowym. Kiedy korpus zostanie ucięty i przygotowany. 72 . Mocowanie celownika na łuku W zasadzie nie ma łuków. żeby grot dobrze przylegał.Strzały aluminiowe i z włókna szklanego. aby blok znajdował się na szynie przy wszystkich odległościach. Jeśli odgięta jest do góry (aby pomóc łucznikowi utrzymać strzałę na podpórce). szczególnie na krótkich odległościach. • Jeśli naprawa wymaga skrócenia korpusu. Ustaw ramę celownika tak. Przede wszystkim zdecyduj. ponieważ inaczej bardzo zmieni się wpływ wiatru przy strzelaniu z różnych odległości. Umiejscowienie celownika na majdanie nie jest takie proste. czy celownik ma być zamontowany z przodu czy z tyłu łuku. aby spód strzały znajdował się około 16 mm od dolnej krawędzi okienka celowniczego. który wyciekł. aby był on zamocowany prosto. Wciśnij grot na strzałę i mocno go dociśnij na jakiejś twardej powierzchni. Umocowanie z przodu umożliwi tucznikowi obniżenie bloku celownika. uważaj przy tym. żeby szpilka wciąż znajdowała się powyżej strzały przy najniższym położeniu bloku. Strzały aluminiowe i z włókna szklanego. która będzie się stykała z korpusem strzały. by zamocował go instruktor. lecz położenie podstawki jest bardzo istotne. Wymiana podstawki strzały na łuku Podstawki należy wymieniać.lub sześcioostrzową pogłębiarką otworów stożkowych. a częściowo zależy od tego. a zatem strzelanie 5 do 7 metrów większych dystansów niż z celownikiem z tyłu łuku. ponieważ szpilka celownika znajduje się dalej od oka i powiększa ruchy łuku. które kupuje się z zamontowanym celownikiem. Wybór częściowo jest sprawą preferencji. Zadziory na zewnętrznej części korpusu należy usunąć wydrążonym kołem szlifierskim. Strzały drewniane. więc często zachodzi konieczność. należy to uczynić przed wstawieniem nowego grotu. aby ukształtować koniec korpusu tak. Zamieszaj klej i nanieś go na kołnierz nowego grotu . żeby można było nasunąć grot. jeżeli łucznik chce wyregulować łuk. Upewnij się. Bardzo ważne jest. Zamocowanie z tyłu ma również swoje zalety. że część podstawki stykająca się ze strzałą jest prostopadła do cięciwy. grot można wmontować jak opisano wyżej. jak się wydaje. powstałe przy tym zadziory można usunąć delikatnie obracając korpus nad cztero. Specjalnym narzędziem stożkowym nadaj końcówce korpusu kształt stożka. Podstawka powinna być tak umieszczona.

Rozpoczynanie oplotu. aby poszczególne włókna składające się na nić nie odwijały się. natomiast jeśli z prawej do lewej . czy jest ustawiony prosto w stosunku do cięciwy. aż cięciwa będzie widoczna wzdłuż prostej krawędzi linijki. Zwoje układaj ściśle i blisko siebie. aby zapobiec zsuwaniu się oplotu. wywierć otwór i zamocuj celownik. Celownik zamocowany z przodu: Wizualnie ustaw cięciwę w jednej linii z szyną celownika i zamocuj w ten sam sposób.Celownik zamocowany z tyłu: Wywierć otwór i przymocuj dolny zaczep celownika. lecz kieruj się wskazówkami odnośnie wstępnego ustawienia szyny celownika. 73 . lecz może być konieczne przećwiczenie tego przed próbą owijania cięciwy. przesuń szynę celownika aż cięciwa ustawi się wzdłuż krawędzi linijki. Załóż na łuk cięciwę. Przyłóż linijkę wzdłuż szyny celownika i przechyl łuk.musi przechodzić ponad cięciwą. W przeciwnym wypadku może być konieczne wstawienie pewnego rodzaju podkładki pod jedną ze śrub mocujących . kiedy już zostanie zamocowany. Niektóre celowniki boczne mają śruby regulacyjne do ustawienia szyny. Celownik mocowany z boku . Jeżeli oplot jest nawijany z lewej do prawej. aby majdan znajdował się w powietrzu. Należy sprawdzić. nić musi przychodzić do ciebie poniżej cięciwy. Nawoskuj powierzchnię owijaną. która musi być zachowana. Nie ruszając łukiem ani okiem. Przepleć koniec nici pomiędzy włóknami cięciwy i koniec ułóż wzdłuż.może być przytwierdzony bezpośrednio. Istnieje ścisła zależność między kierunkiem układania się oplotu a kierunkiem nawijania. Owijanie cięciwy Zaczynanie i kończenie oplotu nie jest trudne. Trzymaj łuk tak. Oznacz umiejscowienie górnego zaczepu.

Kiedy wykonano potrzebną liczbę zwojów na cięciwie. nić jest odcinana. W każdym wypadku należy wykonać 5 do 8 zwojów nad odcinanym końcem wykończonego oplotu. 74 . ołówek. Nadmiar materiału jest odcinany (posługuj się rysunkami). Metoda druga jest trudna do opisania . np. Metoda pierwsza obejmuje ułożenie pętli z nici wzdłuż cięciwy i oplatanie ponad nią. zaś koniec przekładany przez pętlę.posługuj się rysunkami. jeśli nie będzie trzymana napięta przez odciąganie jej jakimś zaostrzonym przedmiotem. Następnie pętla jest wyciągana spod opiotu. ciągnąc za sobą koniec nici.Wykańczanie oplotu. Każda ma swoje wady oraz zalety i w większości wypadków wybór jest sprawą preferencji. Istnieją dwie najczęściej stosowane metody wykończenia oplotu. Końcowa pętla przeciągana pod oplotem poplącze się.

albo przez wystrzelenie gołej strzały. jeden lub więcej piętnastocentymetrowych kawałków włókna można ułożyć wzdłuż włókien cięciwy w miejscu środkowego oplotu. ułóż siedmiocentymetrowy fragment wzdłuż owijanej powierzchni. Średnica cięciwy przy punkcie nasadki. Regulacja łuku. wokół punktu nasadki można nawinąć włókno dentystyczne. • nawijając w tym samym kierunku. Wówczas nawinięty zostaje oplot zakrywający dodatkowe kawałki włókna. Gdy cięciwa nie jest wystarczająco gruba.1. Pierwsze lekcje łucznictwa}. 1) jeśli cięciwa już posiada środkowy oplot. aby jeden fragment miał 18 cm. jak opisano w rozdziale 8. która pozwala prawidłowo 75 . żeby przy pełnym naciągu nie trzeba było trzymać nasadki palcami ręki cięciwnej. aby strzała spadła. Dokładne umiejscowienie tego punktu musi być najpierw ustalone albo przez pomiar kwadratem łuczniczym (patrz rozdział 5. owiń niedużą powierzchnię poniżej punktu nasadki tak. Teraz cięciwa jest przygotowana do założenia punktu nasadki. Następnie owiń powierzchnię pod nasadkę. w siodełku. zaś drugi 7 cm. • utnij 25 cm nici dentystycznej i zawiąż węzeł tak. lecz musi być również wystarczająco luźna. aby uzyskać wystarczającą grubość. kiedy łuk jest skierowany w dół. musi być odpowiednia. istnieją dwa rozwiązania. a cięciwa zostanie trącona. w którym palce puszczają cięciwę przy zwolnieniu.Zakładanie punktu nasadki (siodełka) Oto łatwa metoda owijania trwałego punktu nasadki na cięciwie. aby była zbyt gruba dla nasadki. 2) jeśli cięciwa jest zrobiona i nie ma środkowego oplotu bądź został on usunięty. • zaznacz ołówkiem na cięciwie dolną i górną krawędź punktu nasadki. prawidłowo wykonany jest on nieruchomy.

który ślizga się po cięciwie. gdzie button ma być położony. Pokryj nić dentystyczną obfitą warstwą miękkiego kleju. Są one zaciskane na cięciwie powyżej i poniżej punktu nasadki. Przy korzystaniu z metalowych ustalaczy koniecznie trzeba zostawić między nimi więcej miejsca. Zakończ oplot w dół. Regulacja łuku). Oplataj dalej w dół. 76 . aby upewnić się. Przewlecz nić przez otwór w nim i kontynuuj oplatanie w górę. Kiedy się kiwa. Następnie zacznij oplatać w górę. Jedną z metod zakończenia oplotu opisano w tym rozdziale. • obróć w palcach wskazującym i kciukiem punkt nasadki. aż wszystkie w nim się znajdą. Nasuń go na cięciwę i przesuń powyżej oznaczonej powierzchni. aby zrobić to unieruchamiając go. Również ponad punktem nasadki owiń cięciwę tak. Prawie wszystkie posiadają kołnierz. Korzystając z opisanej metody rozpoczynania oplotu. Kiedy na łuk nie jest założona cięciwa. Przedtem policz ilość zwojów nawiniętych do góry i nawiń jeden więcej w dół. po poprzedniej warstwie. przejść do pełnego naciągu ze strzałą. Zakończ oplot metodą pierwszą. włókna cięciwy można pojedynczo przekładać przez kołnierz. Zamiast nici dentystycznych można użyć metalowych ustalaczy nasadki. aż powyżej powstanie również około 13 mm oplotu. aby wymieszać wosk i zaimpregnować owiniętą powierzchnię. by nie ściskały nasadki strzały (patrz rozdział 8. Aby ustalić prawidłowe położenie buttona. nałóż jeszcze cztery warstwy na zmianę kleju miękkiego i twardego. Kiedy wyschnie. Wyraźnie oznacz. Owijanie buttona (bączka) na cięciwie Na rynku są dostępne różne rodzaje buttonów (bączków).utrzymać nasadkę na cięciwie. • nałóż na punkt nasadki warstwę miękkiego kleju. aby mieć pewność. Przesuń button po cięciwie. Pozwól klejowi dokładnie wyschnąć. słychać to. dopóki button nie będzie się opierał na oplocie. że button jest sztywno trzymany przez oplot. aby jej grubość uniemożliwiała poruszanie się nasadki. stanąć na linii strzału. albo oprze się na niej. lecz twardy metal może bardziej uszkodzić nasadkę i skórkę na palce. kiedy jest on przy pełnym naciągu. że położenie jest stałe i wygodne dla łucznika. zaś kiedy się porusza. Oznacz położenie ołówkiem. Przy owijaniu buttona ważne jest. jak ten do klejenia lotek. Pozwól każdej warstwie wyschnąć przed nałożeniem następnej. poleć łucznikowi założyć na łuk cięciwę z buttonem. jest to sprzeczne z celem jego używania. owiń cięciwę na niedużej długości zwykłą nicią do oplotów. Są one łatwiejsze do zamocowania. po warstwie poprzednio nawiniętej. aż na cięciwie powstanie około 13 mm oplotu. Powtórz tę operację kilkakrotnie. a następnie pokryj ją twardym klejem. aż znajdzie się między wargami łucznika. Zależnie od grubości cięciwy button albo przesunie się po tej warstwie oplotu.

• w tym samym kierunku. Zwolnij nakrętkę motylkową na ramieniu CD łoża i obróć je w tym samym kierunku. dookoła słupka A i z powrotem na D. w którym było nawijane włókno. Dakron jest owijany wokół słupka C. Poza tym jest to ciekawa czynność. każdy pełny zwój daje dwa włókna w cięciwę.Wykonywanie cięciwy Jeśli dysponujemy ograniczonymi środkami na realizację programu szkolenia łuczników. Przed rozpoczęciem należy zapoznać się z instrukcją. • początek włókna na cięciwę Jest przywiązany do gwoździka lub spodu słup ka D. szczególnie dla uczniów zaawansowanych. przywiąż i odetnij nić. Kiedy już zostanie nawinięta na łoże odpowiednia liczba zwojów.Dobór sprzętu. Przestrzeń pomiędzy słupkami utworzy dolną pętlę cięciwy. następnie D. Odciągnij i napręż ramię i dokręć nakrętkę. możemy sami zrobić cięciwy. kieruj się wskazówkami z rozdziału 2 . • długość nowej cięciwy można ustalić kładąc na łożu starą cięciwę i regulując ruchome ramię. Kontynuuj nawijanie materiału wokół słupków A oraz D. Rysunek przedstawia początek cięciwy. Metoda opisana poniżej wykorzystuje sprzęt zwany łożem do cięciw. Przy wykonywaniu cięciw początkującym uczniom zaleca się włókno dakronowe. aż cięciwa będzie napięta. aż na łożu znajdzie się odpowiednia liczba zwojów (ponieważ materiał jest nawijany wokół słupków. aby ustalić odpowiednią liczbę włókien dla konkretnej siły naciągu). 77 .

Ponieważ ta pętla nie przesuwa się po ramieniu łuku przy zakładaniu i zdejmowaniu cięciwy. Pętla ze starej cięciwy może być użyta jako wskazówka co do długość oplotu. Jeśli oplot jest wykonywany z lewej do prawej. ponieważ niektóre gatunki tuszu niszczą dakron. 78 . Musi być ona zachowana. gdyż to ogromnie zmniejsza wytrzymałość włókien. Nie odcinaj nici w tym miejscu. może ona być mniejsza. • istnieje ścisła zależność między kierunkiem nawijania a kierunkiem oplotu. aby zapobiec rozwijaniu się poszczególnych włókien. Jeśli z prawej do lewej. musi nadchodzić sponad cięciwy. Po opleceniu odpowiedniej długości zakończ oplot metodą drugą opisaną w wykańczaniu oplotu. Końce nie są związywane. • wolne końce lepiej wpleść w dolną pętlę cięciwy. Odcięte końce muszą być wplecione w cięciwę. aby się nie wyślizgiwały. które tworzą włókno na cięciwę. Nie używaj długopisu. nić musi nadchodzić do ciebie pod cięciwą. aby się nie wyciągały i rozchodziły z pozostałymi włóknami. Zamiast tego do związania włókien. używa się ścisłego oplotu.• oznacz kredą lub ołówkiem długość owijki do zrobienia.

odpowiednio skręcając. wstępny oplot zwykle musi wynosić 76 do 89 mm. nie przejmuj się tym. Obroty należy wykonywać w tym samym kierunku. patrząc od końca. Użyj jednego z pokazanych sposobów. Napnij 79 . • opleć pętlę owijając powierzchnię poprzednio oplecioną. posuwając się 13 do 15 cm w dół cięciwy. 2) oplot pętli musi być wypośrodkowany. Teraz załóż ją na łuk. aby to uzyskać oznacz długość cięciwy do owinięcia przed obróceniem ramienia A-B.Po zakończeniu tego wstępnego oplotu końce włókna dakronowego powinny zostać odcięte. Wykończ oplot jedną z dwóch metod zaprezentowanych wcześniej w niniejszym rozdziale. a ramię przywrócone do pierwotnej pozycji. lecz staraj się uniknąć różnicy większej niż 13 mm. Pociągnij wolne końce i przywiąż je do słupka C. aby wzmocnić cięciwę: • ułóż końce włókna wokół głównej części cięciwy na długości 13-15 cm. Aby wykonać drugą pętlę cięciwy. jak pokazano na rysunku. Stosując tę metodę zawsze obracaj cięciwę zgodnie z ruchem wskazówek zegara. kiedy już jest na łuku. w jakim są ułożone skrętki każdego włókna. powtórz procedury opisane dla dolnej pętli z następującymi wyjątkami: 1) ta pętla musi być większa. Dolna pętla jest ukończona. Dla uzyskania maksymalnej wytrzymałości cięciwę należy przekręcić co najmniej raz na każde 76 mm długości. Jeśli końcowy oplot na obu końcach nie jest dokładnie równy (3 do 6 mm różnicy). dokładna wielkość zależy od szerokości ramion łuku. Poopleceniu drugiej pętli praca na łożu została zakończona i cięciwę można zdjąć z łoża.

aby ochronić cięciwę przed uszkodzeniami na skutek ocierania się o naramiennik oraz skórkę na palce. czy jednym z wielu używanych w klasie. Strzały można przechowywać w kołczanach. gdyż powoduje naprężenia w ramieniu dolnym. Jeśli zostanie tak pozostawiony przez dłuższy czas. można także zawiesić na kołku za cięciwę przy górnym ramieniu. nie jest to jednak zalecane. jeśli poświęcimy im trochę troski. Jeżeli sprzęt jest przechowywany prawidłowo. Takie składowanie pozwoli na krążenie powietrza i zapobiegnie wyginaniu się mat. Po pierwsze .nigdy nie stawiaj łuku na jednym z końców w rogu.Dobór sprzętu łuczniczego przetrwają dłużej. Łuki należy składować bez cięciw. Strzały drewniane lub z włókna szklanego mające drzazgi lub uszkodzenia korpusu należy oddzielić. Strzały Strzały powinny być przed składowaniem wytarte do sucha i wyczyszczone (dobry jest pęk przędzy). Po rozciągnięciu cięciwy należy wykonać oplot środkowy. Takie pudełka mają oddzielne otwory dla każdej strzały. dopóki siła naciągu się nie ustali. który powinien być wystarczająco długi. Istnieją dwie podstawowe zasady przechowywania łuku w zależności od tego. naprężenia w dolnym ramieniu spowodowane masą łuku spowodują wygięcie lub skręcenie ramienia. najlepiej schować je do fabrycznych pudełek. ustawione na specjalnie zbudowanych półkach przystosowanych do przechowywania pojedynczych egzemplarzy albo układane na listwach drewnianych. Maty Maty typu opisanego w rozdziale 2 . przy czym ogólne wskazówki zalecają 76 mm powyżej środka cięciwy i 13 cm poniżej. należy je przechowywać układając na podpórkach wspierających za majdan.2. co ochroni lotki i zapobiegnie wypaczaniu strzał drewnianych. składowane powinny leżeć płasko (nie stać na krawędzi).ją kilkakrotnie. Nigdy nie powinny być zwijane. ale należy zachować ostrożność. ale jeżeli nie będą używane przez kilka miesięcy. 80 . Najlepiej może być to ocenione przez łucznika. to tylko minimum wysiłku będzie kosztowało przygotowanie go do ponownego użycia. Przechowywanie sprzętu Przechowywanie sprzętu łuczniczego jest względnie łatwe. czy jest on własnością indywidualną. 7. szczególnie jeżeli sprzęt będzie zmagazynowany przez dłuższy czas. aby wstępnie naprężyć dakron i kontynuuj tę czynność.Ponieważ łuki używane w klasach zwykle nie mają futerałów.każdy łuk powinien być przechowywany w chłodnym miejscu o umiarkowanej wilgotności. Po drugie .

jest popychana do środka ciężkości. która mogłaby być wykorzystana do zwiększenia prędkości strzały. Na tym też mniej więcej poziomie umiejętności właśnie sprzęt i jego regulacja może zadecydować o osiąganiu zamierzonych wyników. aby można było strzelać z ustawienia. Kiedy cięciwa zostaje zwolniona. Właśnie te dwa czynniki powodują wygięcie strzały.8. gdyż osiągnięcie umiejętności ich wykorzystania z nawiązką kompensuje wszelką utratę prędkości strzały. zakręca. 81 . gdy łucznik wykona każdorazowo dokładnie to samo. Różne wielkości i długości strzał. prawdopodobnie zainteresuje ich posiadanie lepszego sprzętu. strzała popchnięta przez nią wygina się. Stalowy grot strzały. Wygięcie strzały jest pożądane dla tucznika. Wyregulować łuk oznacza tak zestroić go ze strzałami. odsuwając się od linii środka ramion łuku. wszelkie przedmioty przymocowane do cięciwy. Ta energia . Jeżeli strzała wystrzelona z tuku myszkuje. bardziej się opiera ruchowi do przodu niż reszta strzały. gdy jest popychana od tyłu. czy po prostu nie leci równo. w którym najlepiej są dostosowane dla danego łucznika. Przed regulowaniem łuku pomocne jest poznanie. a od tego zależy osiąganie lepszych wyników. jeżeli strzała niepotrzebnie wiruje. Ponieważ łuk używany w klasie jest wyregulowany przeciętnie dla osób potrafiących strzelać odpowiednio dobrze. opiera się także grot.pochodząca z ciała łucznika -jest przekazywana przy zwolnieniu str2ały. Łuk dostrojony do jednego łucznika w większości przypadków nie będzie dostrojony do żadnego innego. Przy zwolnieniu cięciwa skręca wzdłuż palców. Chcą oni wtedy często zakupić swój własny łuk. jak łuk ze strzałą zachowuje się przy strzelaniu. Będzie się ona tak samo wyginać. Ponieważ strzała nie znajduje się pośrodku. a nawet stabilizatory mogą wpływać na ilość energii przekazywanej strzale. Większość z nich poprawia wyniki łucznika. jej najcięższy element. Łuk przechowuje energię. Regulacja łuku Kiedy już uczniowie opanują podstawową postawę strzelecką i potrafią uzyskać jednakowe skupienie trafień. nie dla każdego łucznika ta regulacja będzie optymalna. zużywa energię. Temu ruchowi. Trudniej również uzyskać dobre skupienie trafień.

zaś środka strzały w prawo. Przy niewyregulowanym sprzęcie siły na strzale przekazywane przez cięciwę wywołają lot strzały w dowolnym kierunku . w sposób podobny do pierwszego wygięcia. 82 . Jest to korzystne. Ta sekwencja pozwala strzale „wężykować” wokół okienka celowniczego. wraz ze strzałą powraca do pierwotnego położenia (w tym czasie strzała wciąż jest na cięciwie). pionowo czy gdziekolwiek indziej. strzała wygina się po raz trzeci. ponieważ w ten sposób pióra opuszczają łuk.poziomo. zanim całkowicie opuści łuk po zwolnieniu.W klasycznym wystrzale strzała wygina się trzykrotnie. Pierwsze wygięcie spowoduje przesuwanie się w lewo grotu i nasadki. Ten fenomen nazywa się paradoksem łuczniczym. Dostrojenie łuku obejmuje regulacje pozwalające na możliwie najkorzystniejsze zachowanie się strzały z konkretnym łukiem danego łucznika. Łuk prawidłowo wyregulowany spowoduje lot strzały w powyżej przedstawiony sposób. zaś korpus wygina się w przeciwną stronę. To z kolei powoduje zakręcanie. nie dotykając środka ciężkości ani podpórki po pierwszych kilkunastu centymetrach lotu. myszkowanie czy też korkociąg strzały. Kiedy łucznik posuwa się poza swoje położenie spoczynkowe. Kiedy cięciwa przesuwa się naprzód. Kiedy cięciwa osiąga położenie spoczynkowe. grot i nasadka strzały znajdują się na prawo od osi łuku.

Srzała o większej średnicy i cienkich ściankach może mieć sztywność zbliżoną do strzały tej samej długości o mniejszej średnicy i grubszych ściankach. Jeżeli łucznik reguluje łuk używając cięciwy wykonanej z nowych nierozciągalnych włókien. Długość ta razem z siłą naciągu danego łuku jest wykorzystywana do ustalenia odpowiedniego rozmiaru strzały. które może znajdować się kilkanaście centymetrów niżej w stosunku do położenia spoczynkowego. W rzeczywistości punkt. Wielkość wygięcia strzały jest szczególnie ważna. nawet jeżeli łuk był dostrojony do każdego rozmiaru strzały. im twardszy łuk. tym strzała musi być sztywniejsza. że strzała wygina się wokół tuku i następnie szybko prostuje do równego lotu w kierunku celu. Ostatecznie skoro strzały kupuje się stosownie do siły naciągu łuku (przy pełnym naciągu). czy ochraniacz końcówki ramienia nie ogranicza ruchu cięciwy. odległość cięciwy zwykle będzie mniejsza niż gdyby używał dakronowej cięciwy. Zakres prawidłowych odległości cięciwy jest szeroki. Nowocześniejsze materiały na cięciwy będą hałaśliwe przy każdej. button. Cięciwa znajdująca się zbyt wysoko lub zbyt nisko jest głośniejsza niż ta o prawidłowej długości. więc wskazówki tej nie można stosować w odniesieniu do nowych. Jeżeli długość cięciwy została dobrana zgodnie z informacjami zawartymi w rozdziale 2 Dobór sprzętu łuczniczego. Ze względu na paradoks łuczniczy. że rozmiary strzał zalecane dla konkretnej kombinacji długości naciągu twardości łuku nieco się różnią pod względem sztywności i masy. kiedy jest ona naciągnięta. Generalnie dokładna odległość cięciwy ma przy regulacji mniejsze znaczenie. Wszystko. że wytwórcy nie precyzują w opisie wysokości cięciw swoich łuków. Jest to spowodowane rozciągliwością włókien dakronowych. taki jak np. Łucznik powinien znać swoją standardową długość naciągu (mierzoną do tyłu łuku). Długość naciągu łucznika i styl strzelecki będą miały wpływ na zakres odpowiedniej odległości cięciwy.6 kg na 2.5 cm lub więcej. odległość cięciwy jest prawdopodobnie odpowiednia dla łuku. aby ustalić siłę naciągu. szczególnie przy lekkim sprzęcie. dokładny pomiar tego parametru ma ogromne znaczenie. Sztywność strzały jest kombinacją średnicy korpusu. Cenną wskazówką odnośnie odległości cięciwy dakronowej jest poziom hałasu zwalnianej cięciwy. nierozciagalnych cięciw. nierozciągalne włókna pozwalają strzale opuścić cięciwę przy lub w pobliżu spoczynkowego położenia cięciwy. Można polecić kilka rozmiarów strzał dla konkretnej kombinacji długości naciągu twardości łuku.5 cm kciuka łucznika z naciągiem o długości mniej więcej 71 cm może niedokładnie dać się zastosować przy konkretnym łuku. Jako przygotowanie do regulacji należy przyswoić sobie kilka podstawowych wiadomości i podjąć kilka kroków wstępnych. jest ważny przy rozważaniu odległości cięciwy. Zakres odległości cięciwy na niektórych łukach może wynosić 2. z jaką strzela łucznik. Po pierwsze. ponieważ to wyginanie decyduje o charakterystyce lotnej strzały. musi znajdować się na cięciwie. Po zwolnieniu cięciwy dakronowej posunie się ona do przodu i opuści cięciwę przy jej maksymalnym przednim położeniu. grubości ścianek oraz jej długości. a 30 lub 60 dkg różnicy w twardości może być znaczące. że łuk wyregulowany przy pewnej odległości cięciwy może nie pracować właściwie przy innej odległości bez kilku innych regulacji. Czasami łuk bywa niedokładnie oznaczony. nawet najbardziej skutecznej odległości. trzeba zmierzyć twardość łuku. To właśnie współczynnik sztywno- 83 . Częściowo jest to związane z faktem. w którym strzała opuszcza cięciwę. co obciąża cięciwę może mieć wpływ na proces regulacji. który powoduje. Również reguła 0.Prawidłowe wyregulowanie tuku eliminuje wszelkie inne ruchy poza pożądanym paradoksem łuczniczym. Mądrze jest również sprawdzić. co pewnie powoduje. ale któryś może zachowywać się lepiej. Przy rozpoczynaniu regulacji wszelki osprzęt. Nowe. lecz należy zauważyć.

Lotka.zmiana długości strzały może wymagać innego jej rozmiaru. gdzie istotny jest wiatr. w celu zapewniających strzale jak najszybszą stabilizację. gdyż taka lotka nie może dotknąć łuku przy strzelaniu. Odwrotna zależność jest niekoniecznie prawdziwa. sztywność musi być dopasowana do łuku. prawie we wszystkich wypadkach będzie się dobrze sprawowała na krótszych odległościach. Żadne nie zostało definitywnie uznane za prawidłowe. jak strzała z lotkami z tworzywa sztucznego. Do strzelania na otwartej przestrzeni łucznik powinien używać najmniejszych lotek. Należy również rozważyć wymiary lotek. gdzie istnieje możliwość wystąpienia deszczu. Z tego względu zaleca się kąt zaklinowania między 1 a 1. Wydaje się również. gdyż strzała z lotkami piórkowymi prawdopodobnie nie będzie miała takiej samej charakterystyki. Najistotniejsze jest to. Strzała. Ważne stają się lotki. Piórka dobrze sprawują się w pomieszczeniach.5 stopnia. Tam. Należy wziąć to pod uwagę przy eksperymentowaniu z dłuższymi lub krótszymi strzałami . jaki chce on uprawiać. może wpływać na charakterystykę lotną strzały. Niektórzy zalecają zamocowanie prawoskrętne. Generalnie przy bocznym wietrze bardziej efektywna jest cięższa strzała. szybciej spadnie ona na ziemie. inni lewoskrętne. że jeżeli przynajmniej większa część strzały znajduje się przed środkiem ciężkości łuku. szczególnie na wietrze. że część korpusu strzały zawierająca łoże grotu nie może wyginać się tak szybko. Może to być spowodowane częściowo faktem. niezależnie od rozmiaru strzały. Lecz tu również. Na przykład łucznik może strzelać strzałą o 5 cm dłuższą od jego standardowej długości naciągu. łuk będzie prawdopodobnie dobrze zestrojony. Niezależnie od tego. łatwiej jest uzyskać powtarzalny tor jej lotu.ści jest ważny przy optymalnym doborze strzał. które prawidłowo stabilizują strzałę. zwykle lepiej sprawują się mniejsze lotki. która dobrze tata i trafia na duże odległości. więc strzała poleci wystarczająco dobrze. tym większy opór jest wywierany na strzałę i co za tym idzie. Sztywne lotki często przysparzają więcej problemów przy regulacji łuku. Jeżeli łucznik chce strzelać na dłuższych odległościach. co może być wartościowe przy bocznym wietrze. 84 . odchyla strzałę i powoduje nieprawidłowe skupienie trafień. szczególnie sztywna uderzająca w podpórkę strzały tub w łuk. Kiedy łucznik zna swoją siłę naciągu i standardową długość strzały. czy łucznik decyduje się na usterzenie prawo. gdzie wiatr staje się ważnym czynnikiem. jak jej reszta. To powinno zapewnić strzale wystarczającą stateczność przy użyciu prawidłowo wyregulowanego łuku. Tak długo. jak łucznik potrafi uzyskiwać dobre skupienie trafień. Na zewnątrz. może pozwolić sobie na eksperymenty z cięższymi grotami lub różnymi rozmiarami strzał. lepsze są lotki z tworzyw sztucznych. Z kolei w hali większą korzyść może przynieść używanie większych lotek. można dokonać wyboru strzał. Kąt. używanie sztywnych lub miękkich lotek jest sprawą indywidualnych preferencji. Również ze względu na duże odległości lotki te pozwalają na bardziej powtarzalne skupienia trafień. dopóki współczynnik jej sztywności jest bliski zalecanemu według tablicy standardowych długości naciągu. im większy kąt zaklinowania. pod jakim zamocowane są lotki. żeby strzała i lotki opuściły łuk nie dotykając go oraz żeby strzała maksymalnie szybko ustaliła swój lot. Wybór zależy od rodzaju strzelania. Cięższe groty również przesuwają środek ciężkości strzały do przodu.czy lewoskrętne.

są one wspólne dla wszystkich trzech. Długość i masa stabilizatorów to sprawa indywidualnych preferencji. jakkolwiek łatwiej ją zwiększyć niż zmniejszyć. Jednocześnie powinna być na tyle luźna. Znane są sposoby zmiany grubości cięciwy. a nawet średnio zaawansowani mogą nie zauważyć różnicy w skupieniu. Stabilizator mocowany do łuku znacznie stłumi niepożądane momenty obrotowe. gdzie najlepiej one pracują. ale należy mieć pewność. Najważniejsza przy regulacji jest wysokość osadzenia nasadki na cięciwie. Wyważenie łuku jest problemem złożonym i nie istnieje w tym względzie żadna prosta recepta. 85 . Po zwolnieniu cięciwy palcami na łuk działa niepożądany moment obrotowy. Łucznik może eksperymentować ze stabilizatorem o różnej długości i masie. nasadka strzały powinna zawisnąć na cięciwie dzięki tarciu między nasadką a cięciwą. jeżeli nasadka strzały prawidłowo opiera się o cięciwę. Jest to szczególnie ważne przy lżejszych łukach dla kobiet i dzieci. wszystkie wskazówki odnoszą się do łuczników praworęcznych.Ostatnią kwestią do rozważenia przed przystąpieniem do regulacji łuku jest używanie stabilizatorów. Przy regulacji każdego łuku należy dokonać dwóch dostrojeń. Uwaga: Jak już mówiono w rozdziale 5. Drugie to regulacja w płaszczyźnie poziomej. koncentrację trafień itp. ponadto pomoże opóźnić ruch obrotowy łuku dopóki strzała nie opuści łuku. leworęczni muszą zmienić kierunki. Kiedy zostanie na stałe zamocowany punkt osadzenia na cięciwie nasadki. Cieńszy materiał jednowłóknowy lub pleciony splot nylonowy pozwolą zmniejszyć średnicę cięciwy. W niniejszym rozdziale przedstawiono trzy metody regulacji łuku: 1) metoda „nagiej strzały" 2) metoda Eliasona 3) metoda „zmiennej odległości" Przed ich zaprezentowaniem opisano sposoby dokonywania wymaganych regulacji . Szczegół ten wymaga uwagi ze strony łucznika zaawansowanego. Chociaż łucznicy początkujący. aby przy łuku skierowanym do ziemi i lekkim uderzeniu w cięciwę strzała odpadła od niej. Pierwsze to dostrojenie w płaszczyźnie pionowej i prawie zawsze obejmuje tylko zmianę wysokości punktu nasadki. Zwiększamy nawijając dodatkowe włókno (włókna) pod środkowym oplotem (patrz rozdział 7) lub nawijając jedną warstwę lub dwie nici dentystycznej na punkt osadzenia nasadki. obejmująca zmianę środka ciężkości. aczkolwiek zaleca się kierowanie sugestiami producenta łuku. wywołany przez siły reakcji majdanu i siły wywołanej przez ramię łuku. Grubość cięciwy można zwiększyć lub zmniejszyć zmieniając średnicę nici oplotu. to łucznik z odpowiednimi umiejętnościami zauważy decydującą różnicę w wielkości skupienia. aby dobrać odpowiednie dla siebie. Poświęcił on wiele czasu i pieniędzy na projekt oraz wykonanie łuku i umieścił stabilizatory tam. że masa łuku umożliwia ukończenie długich zawodów bez niepotrzebnego zmęczenia.

• łuk z regulowaną podstawką strzały lub ze ściśliwym punktem podparcia można dostroić. Po znalezieniu wysokości nasadki można trwale umocować punkt jej osadzenia. można dostroić. Złego powodu użyteczny może być metalowy ustalacz nasadki. to może być konieczna zmiana wielkości strzały. Jeżeli podczas procesu regulacji używa się dwóch ustalaczy. Niezależnie od używanej metody. albo ulega paradoksowi w górę i nie uderza w nią. taka regulacja ściśliwego punktu podparcia różni się od regulacji naprężenia sprężyny. gdyż inne regulacje mogą wymagać drobnych dostrojeń. czy strzała uderza w podpórkę. więc czasem dobrze jest być nieco konserwatywnym przy dokonywaniu zmian. 86 . umożliwiając małe zmiany wysokości nasadki. Strzała bez lotek szybko zareaguje na regulację wysokości nasadki. Przy strzelaniu palcami zaleca się położenie strzały na lewo od osi (dla łuczników praworęcznych). Jeśli nie . W stosunku do osi łuku grot strzały zdaje się dotykać lub znajdować zaraz na lewo od cięciwy (przy nie naciągniętym łuku). Jeśli tak się dzieje. Napylenie proszku na tylny koniec strzały bez lotek potwierdzi. żeby kąt cięciwy nie wciskał ich w nasadkę strzały. ponieważ po zaciśnięciu go na cięciwie jest na tyle luźny. Uwaga: Przy dostrajaniu łuku. na wielkość jej wygięcia po popchnięciu przez cięciwę. 1 mm w górę lub w dół. gdyż wpływa ono na wielkość je] odchylenia od osi i co za tym idzie. Również ważne jest początkowe położenie strzały względem osi tuku. który punkt podparcia ma w postaci części podpórki strzały (samoprzylepny). należy ciągle sprawdzać wysokość osadzenia nasadki.Początkowa pozycja przy ustalaniu wysokości nasadki powinna wynosić 6. że można go przekręcać po włóknach oplotu. • łuk. obracając regulatory w celu przesunięcia podstawki strzały lub punktu podparcia. Aby to uzyskać dokonujemy regulacji następującymi metodami: • łuk z trwale umocowanym punktem podparcia można dostroić wybudowując lub regulując punkt podparcia. prawdopodobnie pojawia się paradoks w górę i będzie konieczna zmiana rozmiaru strzał. jeżeli żadna regulacja w płaszczyźnie pionowej (wysokość osadzenia nasadki) nie zmienia pozycji strzały. kiedy cięciwa jest w osi ramion łuku. Dostrojenia w stosunku do pozycji początkowej mogą być bardzo małe. np.2 mm dla łuków używanych w szkołach.spróbuj dokonać kilku znaczących regulacji w płaszczyźnie poziomej i następnie ponownie sprawdź regulację wysokości nasadki. Jeśli strzała nie uderza w podpórkę. wówczas albo strzała uderza w podpórkę. doklejając kawałek skóry lub podobnego materiału po przylepnej stronie podstawki do łuku.4 mm dla sprzętu zawodniczego oraz 3. należy je umieścić na tyle daleko od siebie.

Istnieje wiele metod dokonywania regulacji w płaszczyźnie poziomej. Jeśli lotki przy każdym strzale uderzają w łuk. że istnieje minimum wolnego przelotu lotki. kiedy strzały dobrze latają. należy ją odsunąć dalej od osi. albo .jeśli lotki dotykają tuku. czy korpus strzały lub lotka dotyka punktu podparcia lub podstawki. Inna jeszcze próba polega na napyleniu proszku na strzałę od nasadki do 25 cm naprzód. 87 . do uzyskania dobrego lotu strzały konieczne będą większe regulacje. postanie smuga tam.jeśli strzały mają ciężkie groty . Jeżeli strzała ma dla łuku zbyt małą sztywność. Jeżeli sztywność strzały jest dla łuku zbyt duża. Poleć łucznikowi wystrzelić strzałę . należy zwolnić sprężynę.szczególnie sztywne .aby usztywnić strzałę. gdzie pył został wymieciony (używaj talku w sprayu lub talku do stóp). 2) można spróbować cięższych grotów. 4) spróbować innych strzał. Po zakończeniu procesu regulacji. Lotki mogą dotykać łuku przy każdym strzale lub tylko sporadycznie. Jeżeli łucznik używa ściśliwego buttona. w tył zaś . z tym że z tego sposobu należy korzystać tylko wtedy. Może tu pomóc niewielka zmiana wysokości cięciwy.jeśli lotka dotknie łuku. aby zmniejszyć sztywność strzały. aby upewnić się. czy lotki . na taśmie pojawi się smuga. Regulacje względem osi łuku już zostały opisane. Regulacji można również dokonywać lekko przesuwając podstawkę strzały do przodu lub do tyłu. można dokonać jednej lub kilku następujących regulacji: 1) jeśli łuk ma ściśliwy punkt podparcia. Można również nałożyć pył wokół podpórki strzały . z wyjątkiem ściśliwych punktów podparcia. nieco mniej sztywnych. W takłm wypadku pomóc może zmiana początkowego położenia strzały. Uwaga: Przy wszystkich tych metodach zawsze reguluj płaszczyznę pionową przed regulowaniem płaszczyzny poziomej. Kontakt sporadyczny wskazuje. 3} można spróbować dłuższych strzał o tym samym rozmiarze korpusu. należy zwiększyć napięcie sprężyny. w połączeniu z regulacjami. albo inny rozmiar korpusu o większej sztywności. w miejscu gdzie przelatują lotki. że przy ściśliwym punkcie podparciażadna regulacja naprężenia sprężyny nie przynosi oczekiwanych rezultatów. dobrze jest upewnić się. Również w tym wypadku. W tym celu naklej na okienko celownicze. Czasami okazuje się.nie dotykają łuku. tucznik może wypróbować albo krótsze strzały tego samego rozmiaru. Podstawkę można przesunąć do przodu. gdy inne nie dają oczekiwanego efektu. kawałek cienkiej białej taśmy i następnie natłuść krawędzie dwóch wewnętrznych lotek tłustym ołówkiem lub szminką.wypróbować groty standardowe. aby jej grot przesunął się w lewo.

czyli „siodełka". nawet pokryte brezentem będą dawały fałszywy odczyt przy trafieniu w ich środek. wysokość siodełka jest zbyt duża i należy ja obniżyć.Metoda „nagiej strzały” Przy tej metodzie należy rozważyć rodzaj używanej maty. Maty z trawy. wysokość siodełka jest zbyt mała i należy ją zwiększyć (przy ustalaniu wysokości siodełka naga strzała może skręcać w lewo lub w prawo. I odwrotnie -jeżeli strzała wbija się w matę z nasadką poniżej grota. Regulacja pionowa: aby ustalić wysokość osadzenia na cięciwie nasadki. łucznik powinien stanąć około 2 metry od maty i wystrzelić strzałę bez lotek w punkt na wysokości mniej więcej barku. upowszechniona w 1963 r. przez Maxa Hamiltona. Maty z wełny drzewnej lub z prasowanego papieru falistego posiadają swoistą strukturę i dadzą fałszywy odczyt kąta wbicia strzały bez lotek. 88 . Metoda „nagiej strzały". była pierwszą z systematycznych metod regulacji łuku. Przy strzelaniu w ten sposób tylko prawidłowa wysokość siodełka pozwoli strzale wbić się w matę idealnie poziomo. Jeżeli strzała wbija się w matę z nasadką powyżej grota. to nie powinno wpływać na ustalanie wysokości siodełka i nie należy się tym przejmować).

Regulacja pozioma: najpierw niech łucznik ustawi celownik na 15 metrów mierząc blisko szczytu maty. Metoda Eliasona Regulacja pionowa: najpierw łucznik powinien stanąć około 10 metrów od celu i wystrzelić kilka strzał z lotkami mierząc w ten sam punkt. następnie wystrzeli po jednej strzale z lotkami z odległości 10. Strzelanie z 10 metrów pomoże upewnić się.35 me- 89 . Poleć łucznikowi wystrzelić najpierw trzy strzały z lotkami z odległości 10 metrów i następnie jedną bez lotek. Jeśli strzała bez lotek trafia w matę powyżej grupy. Jeśli pracujesz z bardziej zaawansowanymi łucznikami. Następnie niech wystrzeli strzałę bez lotek. metodę tę można zastosować przy odległości 15 lub 20 metrów.30.15. jej sztywność jest za mała. siodełko jest za wysoko i należy je obniżyć. Teraz łucznik powinien wystrzelić strzałę bez lotek i obserwować. strzała nie wygięła się wystarczająco Gest sztywniejsza niż powinna). jak przy metodzie Eliasona. Zaobserwuj związek pomiędzy punktem trafienia strzały bez lotek a strzał z lotkami. Jeżeli strzała wbija się z nasadką na lewo od grotu.mają zbyt dużą sztywność. Regulacja pozioma: jeśli strzała trafia w matę na prawo od grupy. jak wbija się ona w matę. 25. mierząc w ten sam punkt. że wszystkie strzały trafią w matę. Wzajemne położenie strzały bez lotek i grupy strzał z lotkami wskaże wymagane regulacje. Jeżeli nasadka jest na prawo od grotu. którzy dobrze strzelają i uzyskują dobre skupienia trafień.Regulacja pozioma: po ustaleniu wysokości siodełka i trwałym jego umocowaniu można dokonać regulacji lotu poziomego. natomiast gdy trafia w matę na lewo od grupy . strzały mają zbyt małą sztywność. Metoda zmiennej odległości Regulacja pionowa: jest taka sama.20.

zrezygnuj z ciężkich grotów . Jej kształt wskazuje na regulacje konieczne dla optymalnego lotu strzały. że strzała nie leci gładko. że strzała nie leci według klasycznego paradoksu opisanego na początku niniejszego rozdziału i żadną regulacją nie można tego uzyskać. Bywa.zwiększ odległość cięciwy . Poniżej przedstawiono podsumowanie regulacji dla strzały. a trafienia układają się w ukośną linię skierowaną do dołu na lewo. to fakt. należy przesunąć button do wewnątrz łuku i odwrotnie.zmniejsz odległość cięciwy . Jeżeli linia trafień układa się w literę C. 90 . gdy okazuje się ona zbyt sztywna lub zbyt giętka. lecz łucznik odkrywa. natęży poluzować sprężynę w buttonie.wypróbuj krótszą strzałę .trów bez dostrajania celownika i bez zmieniania punktu celowania . aż uzyska najmniejsze skupienie trafień niezależnie od lotu strzały. • strzała zbyt giętka: . Wówczas należy skorzystać z innych metod regulacji sztywności strzały. Bliskie skupienie decyduje o osiąganiu wysokich wyników. regulacja naprężenia sprężyny jest niemożliwa.zwolnij sprężynę (ściśliwy button) . jeżeli natomiast linia skośna kieruje się w dół na prawo. jeżeli układ trafień to odwrócone C .zwiększ masę łuku .zmniejsz masę tuku .dodaj stabilizator .wypróbuj ciężkie groty .napnij sprężynę (ściśliwy button) . Jeżeli łucznik używa talerzyka pod strzałę. jest bez znaczenia. że skupienie trafień nie jest dobre.należy go przesunąć na zewnątrz łuku. Powinien dalej regulować odchylenie strzały od osi przy położeniu początkowym oraz /lub napięcie sprężyny ściśliwego buttona.zwiększ siłę naciągu łuku.da to skierowaną do dołu linię trafień.wypróbuj dłuższą strzałę . Wówczas powinien strzelać strzałami z lotkami z największej odległości.przesuń talerzyk strzały w lewo .przesuń talerzyk strzały w prawo . Jeżeli łucznik używa ściśliwego buttona.zmniejsz siłę naciągu tuku Uwaga: Czasami regulacja łuku daje równy lot strzały. należy sprężynę naprężyć. z jakiej będzie ustawiony na zawodach.umożliwiono alternatywne rozwiązania przy regulacji łuku. Jeśli jednak osiągnięte Jest bliskie skupienie. Przy tej metodzie idealny układ stanowi linia strzał skierowana prosto w dół tarczy. • strzała zbyt sztywna: .

gdzie kończy się nauczanie. co obserwuje trener i jego uwagi będą jednoznacznie zrozumiane. co jest konieczne dla dalszego rozwoju jego umiejętności. jak w jego przekonaniu strzały poleciały. postawa. co łucznik robi z tym. Tylko cel . siatka do ustalania postawy. szczegółowych aspektów indywidualnej postawy oraz rozeznanie w jakim stopniu obie te rzeczy odbiegają od oczekiwań. Podczas dalszej współpracy. Bardzo wartościowe są taśmy wideo. filmy. ponieważ pomiędzy tymi dwoma etapami istnieje jedynie subtelna różnica . Następnie. w tym samym czasie. musi on umieć ocenić. Podczas gdy on lub ona może nie być najlepszym sportowcem. gdyż łucznik może zobaczyć to samo. Kiedy łucznik pierwszy raz zwraca się o pomoc. warunki psychiczne. gdzie się kończy nauczanie. Podczas pracy z łucznikami czasem trudno jest zdefiniować.wsparcie psychiczne. Może to być szczególnie trudne. w jakim jest. Ta działalność obejmuje wszystkie aspekty metodyczne oraz techniczne i . Łucznictwo. która pomaga łucznikowi zdobyć prawidłowe wyszkolenie oraz właściwe nawyki zawodnicze. Złe nawyki są najtrudniejsze do skorygowania. Zanim trener zacznie korygować działanie ucznia musi on chcieć współpracować i przynajmniej spróbować nowych technik albo. zamierzeń oraz wiedzy sportowca i dlatego musi stymulować go do wykorzystywania swoich możliwości i techniki. że każdy łucznik to odrębna indywidualność. łucznik musi znać samego siebie. Sprzętem wykorzystywanym w takiej próbie są: lekki łuk treningowy. a rozpoczyna trenowanie. to po prostu wykonywanie tej samej czynności dokładnie. przychodzi wraz z obserwacją ucznia podczas wielu sesji treningowych. by pamiętać. kiedy to konieczne. Trener zatem staje się osobą. Przez cały czas trener musi pomagać łucznikowi dokonywać zmian w postawie i w sprzęcie. co mówi. jak wiele sportów.trafienie w środek tarczy .co może być najważniejsze dla łucznika uczestniczącego w zawodach . trener musi umieć porównać to. dobry trener musiał być i wciąż musi być „uczniem sportu" i dzięki temu wiedzieć. Nie ma też żadnego magicznego systemu. a także zmieniać to. Jeśli się nie zgadzają. Ten moment pojawia się wówczas. że robi. jeśli to konieczne. Może w tym celu poprosić go o wystrzelenie kilku kolejek i opisanie. od nowa nauczyć się strzelania korzystając z prawidłowej postawy Aby tego dokonać. jak wyregulować i dostroić łuk. lustro trójstronne oraz magnetowid.jest taki sam. regulacja sprzętu i technika strzelecka będą się różnić.9. a co należy pozostawić w takim stanie. To nie nastąpi natychmiast. strzała z wyskalowaną miarką. należy dokonać zmian. Praca trenerska wymaga wiedzy. Praca trenerska* Trener jest koordynatorem możliwości. Następnie trener może obie kwestie porównać. gdy łucznik osiąga za każdym razem skupienia trafień i ma powtarzalną postawę. gdy tucznik strzela w stylu odbiegającym od dziewięciu etapów opisanych w rozdziale 5. gdyż łucznik często nie chce poświęcić kilku punktów obecnie na rzecz wyższych wyników w przyszłości. jak pomóc podopiecznemu w osiągnięciu możliwie najlepszych wyników. Przygotowanie fizyczne. co może i powinno być skorygowane. Ważne jest przy tym. swój cel oraz być gotowy do poświęceń. efekty przynosi jedynie ciężka praca i zwracanie uwagi na szczegóły. 91 .mówiąc w uproszczeniu trenowanie zaczyna się tam. który pomoże łucznikowi w osiąganiu lepszych wyników. trener pozna wszystkie aspekty regulacji sprzętu łucznika oraz jego stylu strzeleckiego. aby go osiągnąć.

strzelać jedną kolejkę jako „ćwiczenie". aby łucznik miał co najmniej jedną zapasową cięciwę wyregulowaną i przygotowaną do strzału. Trening powinien obejmować również strzelanie w tak niesprzyjających warunkach atmosferycznych. Taki sposób działania połączy dwa cele: • po pierwsze powstrzyma tucznika od ignorowania pojawiającej się czasami złej kolejki. sesje ćwiczeń powinny wyglądać tak. Należy też sprawdzać strzały. jaka może się zdarzyć. aby potrafił poradzić sobie z Jakąkolwiek jego awarią. jak w nich działać. Jest to szczególnie ważne. Skoro wszystkie wielkie zawody w strzelaniu do tarczy pozwalają tylko na jedną kolejkę treningową. gdy na zawodach pojawi się coś niezwykłego. Większość dobrych łuczników uzyskuje na zawodach swój przeciętny wynik. inne mogą stać się ciągłą walką o uzyskanie odpowiedniego wyniku. czy należy dokonać zmian podczas przyszłych treningów.Podczas pracy nad prawidłową postawą łucznik musi ćwiczyć strzelanie z odległości 9 lub 14 metrów do maty bez tarczy. W ten sposób łucznik może wyczuć prawidłowe ułożenie ciała i ramion oraz rozwinąć prawidłową sekwencję strzelecką bez rozpraszania się przy celowaniu. Dzięki niemu zarówno trener. czy kłopoty jej wymagają. Może nie uzyskać wysokiego wyniku. deszcz. Trener powinien ocenić. jeżeli ma on problem ze zwolnieniem (mechaniczna strona wstrzelenia strzały jest taka sama niezależnie od tego czy łucznik stoi 14 czy 82 metry od tarczy. Jeśli to tylko możliwe. Staje się to coraz ważniejsze. W jego trakcie trener powinien kontrolować. Wówczas. szczególnie na tych dystansach. czasami zawodnik musi poradzić sobie sam. nasadek lub grotów (to ostatnie jest szczególnie ważne dla łucznika strzelającego z clickerem). łucznik na treningu powinien robić to samo . gdyż przepisy federacji łuczniczych nie zezwalają na nadzór trenerski podczas zawodów. ale przynajmniej nauczy się oceniać samego siebie oraz uświadomi sobie zależność między strzelaniem a wynikami. wszelkie zmiany w postawie strzeleckiej. kiedy może on obserwować podopiecznego w warunkach zawodów i zauważyć wszelkie odchylenia od procedur treningowych. Za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie przed zawodami odpowiedzialny jest trener. jedyna różnica to kąt podniesienia łuku). Podczas zawodów łucznik powinien polegać wyłącznie na sobie. chociaż łucznik powinien również pracować ze sprzętem. jak wiatr. Niektóre zawody są łatwe i przebiegają zgodnie z oczekiwaniami trenera i łucznika. upał lub zimno. Nie oznacza to. nie będzie on wytrącony z równowagi i dalej będzie strzelać uzyskując swój normalny wynik. jak i zawodnik zorientują się w ukierunkowaniu układów strzeleckich oraz będą mogli w przybliżeniu przewidzieć wynik na zawodach. Jest to czas. jaki by zdobył gdyby trener ciągle podpowiadał mu podczas strzelania. mimo iż jest tam większe napięcie niż podczas sesji treningowych. Jest to bezcenne doświadczenie przy następnych zawodach. jakby łucznik strzelał na zawodach. w jakich strzela danego dnia. gdyby coś uległo uszkodzeniu lub zagubieniu. Łucznik nie powinien jadąc na zawody oczekiwać wyniku wysoko powyżej swojej przeciętnej. czy nie wymagają nowych brzechw. Dzięki takim treningom łucznik zyska doświadczenie w możliwie wielu różnych warunkach i wiedzę. po pewnym czasie ustanowi przeciętny wynik. że trener powinien opuścić łucznika. Pomagać mu należy tylko wtedy. kiedy znajduje się on na linii strzału. w futerale powinien być zapasowy sprzęt na wypadek. kiedy trener i łucznik pracują nad konkretnym problemem. kiedy pojawi się coś zupełnie nieoczekiwanego lub kiedy jest w poważnych kłopotach i potrzebuje pomocy. Jest konieczne. z których strzela się na zawodach. a następnie punktować ustaloną liczbę kolejek. Przy tej odległości trener może polecić mu przygotować się do strzału i zamknąć oczy przed przejściem przez clicker i/lub zwolnieniem. Na podstawie tych obserwacji trener może zdecydować. a także jego stan psychiczny. • po drugie. Z wyjątkiem sytuacji. 92 . którą będzie realizował na zawodach i ewentualnie dokonać pewnych korekt pod kątem warunków. kiedy łucznik strzela z tej samej ustalonej pozycji i wykorzystuje tę samą sekwencję rozkładu czasowego.

Każda strzała jest oddzielną jednostką i to. aby łucznik miał co najmniej jedną zapasową cięciwę wyregulowaną i przygotowaną do strzału. nasadek lub grotów (to ostatnie jest szczególnie ważne dla łucznika strzelającego z clickerem). Dzięki takim treningom łucznik zyska doświadczenie w możliwie wielu różnych warunkach i wiedzę. Pomagać mu należy tylko wtedy. co jest konieczne do umieszczenia strzały tam. Czy jest to trening czy najważniejsze zawody problemem podstawowym jest realizacja procedur strzeleckich oraz celu wcześniej już ustalonego. Podczas zawodów łucznik powinien polegać wyłącznie na sobie. kiedy pojawi się coś zupełnie nieoczekiwanego lub kiedy jest w poważnych kłopotach i potrzebuje pomocy. Trening powinien obejmować również strzelanie w tak niesprzyjających warunkach atmosferycznych. czy kłopoty jej wymagają. jak zamierza wystrzelić strzałę. jaka może się zdarzyć. Szansa popełnienia błędu jest mniejsza. którą założył na cięciwę. ani od tego co obecnie się wokół niego dzieje. deszcz. kiedy łucznik strzela z tej samej ustalonej pozycji i wykorzystuje tę samą sekwencję rozkładu czasowego. Są one związane tylko w umyśle łucznika. jeżeli łucznik jest dobrze przygotowany. chociaż łucznik powinien również pracować ze sprzętem. Obok umiejętności strzeleckich łucznik musi mieć ochotę. gdzie on tego chce. Może nie uzyskać wysokiego wyniku. Nie oznacza to. gdyby coś uległo uszkodzeniu lub zagubieniu. Niezależnie od tego co się wydarzyło do tej pory. że trener powinien opuścić łucznika. nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na następną. nie będzie on wytrącony z równowagi i dalej będzie strzelać uzyskując swój normalny wynik. aby móc wykonać to. a także jego stan psychiczny. w futerale powinien być zapasowy sprzęt na wypadek. gdzie on tego chce. determinację oraz zwykły staromodny wewnętrzny hart ducha. jak wiatr. Na podstawie tych obserwacji trener może zdecydować. Są one związane tylko w umyśle łucznika. Jest to bezcenne doświadczenie przy następnych zawodach. aby móc wykonać to. determinację oraz zwykły staromodny wewnętrzny hart ducha. Niektóre zawody są łatwe i przebiegają zgodnie z oczekiwaniami trenera i łucznika. Jeśli to tylko możliwe. ani od tego co obecnie się wokół niego dzieje. jeżeli łucznik jest dobrze przygotowany. Wówczas. kiedy znajduje się on na linii strzału.Szansa popełnienia błędu jest mniejsza. inne mogą stać się ciągłą walką o uzyskanie odpowiedniego wyniku. kiedy może on obserwować podopiecznego w warunkach zawodów i zauważyć wszelkie odchylenia od procedur treningowych. jego uwaga musi być skierowana na to. aby potrafił poradzić sobie z Jakąkolwiek jego awarią. Za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie przed zawodami odpowiedzialny jest trener. szczególnie ważne jest tu przygotowanie psychiczne. gdy na zawodach pojawi się coś niezwykłego. którą założył na cięciwę. Jest konieczne. Należy też sprawdzać strzały. upał lub zimno. jaki by zdobył gdyby trener ciągle podpowiadał mu podczas strzelania. jak jedna została wystrzelona. co jest konieczne do umieszczenia strzały tam. Staje się to coraz ważniejsze. którą będzie realizował na zawodach i ewentualnie dokonać pewnych korekt pod kątem warunków. W jego trakcie trener powinien kontrolować. jego uwaga musi być skierowana na to. nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na następną. Obok umiejętności strzeleckich łucznik musi mieć ochotę. czy nie wymagają nowych brzechw. czasami zawodnik musi poradzić sobie sam. 93 . gdyż przepisy federacji łuczniczych nie zezwalają na nadzór trenerski podczas zawodów. w jakich strzela danego dnia. Czy jest to trening czy najważniejsze zawody problemem podstawowym jest realizacja procedur strzeleckich oraz celu wcześniej już ustalonego. jak jedna została wystrzelona. Niezależnie od tego co się wydarzyło do tej pory. Jest to czas. jak zamierza wystrzelić strzałę. szczególnie ważne jest tu przygotowanie psychiczne. ale przynajmniej nauczy się oceniać samego siebie oraz uświadomi sobie zależność między strzelaniem a wynikami. Trener powinien ocenić. Każda strzała jest oddzielną jednostką i to. wszelkie zmiany w postawie strzeleckiej. jak w nich działać. czy należy dokonać zmian podczas przyszłych treningów.

obaj muszą pracować dla tej samej sprawy doskonałości w strzelaniu. posiadał wiedzę oraz potrafił poradzić sobie we wszelkich sytuacjach. bez jakiejkolwiek myśli o tym. jedyne co w większości przypadków może zrobić trener. Jeżeli zawody idą źle. Od momentu zgłoszenie inicjatywy do zakończenia zaangażowane są w nie trzy grupy. jak gdyby ostatnia znalazła się w środku. aby był niezależny. by wypełnić wszystkie te role. kiedy zostanie założona na cięciwę. Organizacja zawodów Każde zawody wymagają wcześniejszych przygotowań organizacyjnych. wysiłku oraz poświęcenia. Jeżeli istnieją rozbieżności. Po zawodach trener powinien przedyskutować. Zanim przybędą zawodnicy można dokonać przydziału tarcz. Każda strzała. Komitet organizacyjny Komitet organizacyjny zajmuje się zgłoszeniami. 10) informację o noclegach oraz wyżywieniu na zawodach dłuższych niż 2 dni. funkcje owych grup są w zasadzie takie same. 10. komitet organizacyjny. że jest chory lub kontuzjowany). gdyż z tym wiąże się liczba tarcz i torów. lecz poważne zawody to wielkie przedsięwzięcie. Na dużych zawodach niezbędne są wstępne zgłoszenia. Pomimo że istnieją podstawowe różnice w organizacji zawodów w strzelaniu do tarczy i zawodów polowych. to wesprzeć podopiecznego i zagrzewać go do dalszej walki. 7) informację o lokalizacji pola zawodów. jakie mogą pojawić się podczas zawodów. a łucznik musi darzyć trenera zaufaniem. aby się nie poddawał (chyba. Praca trenerska jest trudna . komitet zawodów oraz kapitan pola z asystentami. 3) obowiązujący zestaw przepisów (FITA). Reasumując. Wymaga to czasu. wówczas zapomnij o tym i strzelaj następną. jeśli mają zostać uwieńczone sukcesem. 9) informację o posiłku na zawodach jednodniowych. co już się wydarzyło. 94 . o tym co czyni ktoś inny. podczas przyszłych treningów należy zintensyfikować proces szkolenia. Ulotka (lub zawiadomienie) powinna zawierać następujące informacje: 1) klub lub organizację sponsorującą (z adresem). Trener z kolei musi starać się o takie przygotowanie łucznika. Jeżeli zaistniały problem nie może być łatwo skorygowany. 2} nagrody na zawodach. Należy go zachęcać. 8) blankiety zgłoszeniowe. Jego praca zaczyna się podczas fazy planowania zawodów. Przy matych zawodach wystarczy tylko jedna lub dwie osoby. 6) opłatę wpisową.Nawet gdy poprzednia strzała znajdzie się daleko od środka. próba rozwiązania go podczas zawodów może jedynie łucznika zdenerwować i zdekoncentrować. lecz nagroda może być większa niż którykolwiek z nich sobie to wyobrażał. 4) wymagania dotyczące łuczników. ponieważ należy rozesłać informację o nich. które musi przygotować komitet organizacyjny.obydwaj jej uczestnicy muszą się nawzajem lubić i szanować. 5) klasy. jaki może on uzyskać. ani o maksymalnym możliwym wyniku. staje się pojedynczym celem. przydziałem tarcz oraz wypełnianiem list punktacyjnych podczas zawodów. gdzie w każdej grupie zaangażowanych jest wiele osób. co zaobserwował podczas strzelania. Przed rozpoczęciem strzelania należy podać do wiadomości listę łuczników i przydzielonych tarcz. jeśli nie ma do przemyślenia żadnych problemów sprzętowych lub związanych z postawą. w których będą rozgrywane zawody.

2. aby do każdej celowało maksymalnie czterech łuczników. 9. Twarde tarcze są potrzebne. 1. które nie trafiły w cel. Sposób liczenia czasu strzelania oraz kary za jego przekroczenie. jak i przez sędziego. Tarcze muszą być prawidłowo zainstalowane na wyznaczonym terenie lub na torach. Przepisy FITA pozwalają trenować na polu zawodów tylko na dzień przed zawodami. Sposoby punktacji (kiedy strzała musi jedynie dotknąć linii. 4. Jeden łucznik odczytuje trafienia strzał. Następnie należy uzyskać odpowiednią liczbę mat oraz zapas twardych tarcz. czy sumy na ich kartach zgadzają się oraz żeby karty były podpisane zarówno przez łucznika. On lub ona (Lady paramount) musi zapoznać uczestników z procedurami stosowanymi podczas zawodów. czy trafienia są odczytywane prawidłowo oraz zbiera wszelkie strzały. Pierwszym zadaniem jest oczywiście przygotowanie terenu lub wynajęcie go. Należy również przygotować pole treningowe. Metodę punktacji (pięciokolorowa tarcza jest punktowana 10. Komitet zawodów Komitet jest odpowiedzialny za przygotowanie terenu zawodów lub torów oraz za ich prawidłowe utrzymywanie podczas trwania imprezy. jak i na zawodach polowych komitet zawodów musi zapewnić wystarczającą liczbę tarcz. System sygnałów używany podczas zawodów (znaczenie gwizdków na zawodach w strzelaniu do tarczy oraz metody sygnalizacji używane na zawodach polowych). Po zakończeniu zawodów punkty należy sprawdzić. 95 . 3. Podczas zawodów komitet zawodów jest odpowiedzialny za zabezpieczenie pola. dwie osoby przy każdej tarczy zapisują wyniki. a kiedy musi przeciąć linię dla wyższego wyniku). Zarówno na zawodach w strzelaniu do tarczy. nazwiska tych. Po ukończeniu zawodów pole należy uporządkować. . Jest wskazane. 2.Potrzebny jest podwójny zestaw kart punktacyjnych. wymianę lub naprawę uszkodzonych mat. jeżeli nagrody przyznano w różnych klasach. że do jednej tarczy przydziela się trzech strzelców i sędziego. Na większości zawodów do jednej tarczy przydziela się czterech łuczników. Należy ją przestać wszystkim biorącym udział w zawodach. Porządek strzelania (ilu łuczników strzela za jednym razem do tarczy i kiedy następuje zmiana kolejki podczas rundy). zwykle (poza wyjątkiem mistrzostw międzynarodowych) jest to modyfikowane. aby wzmocnić miękkie maty. może on być ograniczony do jednego dnia przed imprezą i nie będzie wtedy potrzebne oddzielne pole. 8. Następnie należy przygotować listę imienną zwycięzców. zaś tarcze polowe 5. zmianę tarcz oraz za wykonywanie dodatkowych czynności. aby przebiegały one jak najsprawniej. 3. Jeśli na zawodach polowych potrzebny jest trening. 5.. żeby dwie osoby liczące punkty upewniły się. 4. że karty są podpisane przez łucznika i sędziego. Na końcu komitet musi przygotować kompletną listę punktów z każdej rundy oraz sum punktów w porządku malejącym według klas.. a sprzęty pochować do odpowiednich miejsc. którzy zajęli punktowane miejsca wraz z sumą punktów każdego i dać ją prezesowi zawodów do wręczenia nagród. zaś czwarty łucznik obserwuje. Kapitan pola Osobą prowadzącą zawody jest kapitan pola. Chociaż przepisy FITA mówią. 3). Obejmują one następujące sprawy. Końcowym zadaniem jest usunięcie wszystkich zniszczonych materiałów. że sumy na obu kartach się zgadzają oraz. 1. 4.. aby upewnić się. 5.

na dole każdej tarczy umieszcza kolejne numery. a członek komitetu. • Dodatkowe tarcze muszą się znajdować w bliskim zasięgu. by miało kształt kwadratu oraz by łucznicy. osłonę od deszczu i od słońca. Po ich zakończeniu może wręczyć nagrody zaraz po uznaniu wyników przez komitet organizacyjny za oficjalne. • Na polu trzeba zostawić 18 metrów poza tarczami oraz po obu stronach pola strzeleckiego i co najmniej tyle za linią największej odległości na miejsce dla sprzętu. zaś zawody przerwane na czas ich wymiany. Zawody w strzelaniu do tarczy Zadania komitetu organizacyjnego na zawodach w strzelaniu do tarczy wyznacza ogólnie obowiązująca procedura. jeśli to w ogóle możliwe. że wszystkie karty zostały zwrócone. Należy również ogłaszać informacje. Pole po zewnętrznej krawędzi „strefy buforowej" należy otoczyć linką. Komitet organizacyjny zawodów musi przygotować teren. • Należy wyjaśnić system sygnalizacji uszkodzeń sprzętu. zabezpieczyć potrzebną liczbę tarcz (plus kilka dodatkowych lub twarde tablice. aż wszyscy łucznicy na linii wystrzelają wszystkie swoje strzały i wówczas zatrzymać zawody do momentu aż sprzęt nie zostanie naprawiony. Pod koniec dnia niech łucznicy zwrócą karty na linię strzału. np. który je zbiera. Podczas prowadzenia zawodów kapitan pola musi poświadczyć i podpisać karty punktacyjne każdego łucznika. • Dla bezpieczeństwa i wygody zawodników trzeba przygotować wodę pitną. a na co trzeciej chorągiewki wskazujące wiatr. po zauważeniu tego. przypomnieć. • Konieczne jest również oznaczenie odpowiednich odległości do rund. Tarcze przymocowuje się do mat. • Stojaki na tarcze i maty muszą być ustawione w prawidłowej pozycji – chodzi tu o kąt nachylenia maty. który uzyskał 6 złotych trafień (jeżeli zawody są rozgrywane pod patronatem związku sportowego). może się upewnić. Kapitan pola. Dobrze jest dostarczyć karty punktacyjne na stanowiska strzeleckie. które pomogą łucznikom. Wytyczając kwadratowe pole najlepiej użyć namiaru. powinien odejść krok wstecz za linię i unieść łuk ponad głowę. w wypadku gdy strzały przebijają tarcze) oraz stojaki do tarcz.Kapitan wraz z asystentami musi poprowadzić zawody zgodnie z ustalonymi zasadami. • Przy każdej odległości pozycję strzelecką należy oznaczyć małym słupkiem lub w inny widoczny sposób. chociaż zwykle jest to przywilejem i zadaniem prezesa zawodów lub prezesa klubu. kiedy jest pora przejść na kolejną odległość. może albo zatrzymać w danym momencie zawody. odległość między środkami tarcz oraz odległość od środka tarczy do ziemi. Przygotowanie terenu • Pole musi być wytyczone tak. albo odczekać. słupki do oznaczenia pozycji strzeleckiej na linii i wszystkie mniejsze przedmioty potrzebne na prawidłowo zorganizowanym obiekcie. procedurę wykorzystywaną przy zestawianiu ostatecznych wyników oraz gdzie zostawić wypełnione karty punktacyjne. 96 . Jeżeli łucznik ma uszkodzoną cięciwę lub łuk. które będą strzelane. sędziów i widzów. W ten sposób mniejsza jest szansa ich zagubienia. urządzenia sanitarne w odpowiedniej odległości od linii strzału oraz apteczkę pierwszej pomocy. strzelali na północ w zakresie kątów 45°.

róg itp. Na tym samym torze może strzelać więcej niż jedna klasa dopóty. Jest to ważne dla komitetu organizacyjnego. schemat rotacji należy ustalić przed rozpoczęciem zawodów. można polecić im pobieranie i odnoszenie kart punktacyjnych w to samo miejsce przez całe zawody. Należy zapewnić system sygnałowy słyszalny na całym terenie. może to być pistolet na dwutlenek węgla.Zawody polowe Przy organizacji tych zawodów liczba zgłoszeń determinuje liczbę torów. które będą potrzebne oraz daje pojęcie o wielkości poszczególnych klas. są podawane przed rozpoczęciem zawodów w danym dniu. . Ponieważ każdy tor to oddzielna jednostka.różne rodzaje tarcz. które klasy mogą używać w poszczególnych rundach tego samego toru. Jeden tor z 28 tarczami może pomieścić maksymalnie 112 łuczników. jest dla niego lub dla niej niemożliwe prowadzenie strzelania w taki sam sposób. interesujący wykład czy pokaz może wiele pomóc w rozpowszechnianiu łucznictwa. . więc różne klasy należy pogrupować pamiętając o tym. jak na zawodach w strzelaniu do tarczy. kiedy łucznicy muszą wrócić przed ukończeniem rundy. 11. Dla zrównoważenia programu łucznicy powinni strzelać różne rundy na różnych torach. gdyż decyduje o tym. klakson samochodowy. Aby zapobiec zamieszaniu wśród łuczników. Na końcu każdej sesji powinna odbyć się dyskusja z udziałem słuchaczy. należy zabrać: . zestawienia punktów. Są oni odpowiedzialni za wymianę wszelkich zużytych mat oraz za założenie nowych tarcz na maty tuż przed rozpoczęciem rundy (niewskazane jest założenie nowych tarcz wcześniej). dobrze jest przydzielić dwóch ludzi do każdego z nich po jego przygotowaniu. oddawania kart punktacyjnych itp. . Pokazy i wykłady Rozdział niniejszy zawiera propozycje zorganizowania spotkań z osobami znanymi i cenionymi w środowisku sportu łuczniczego. Ponieważ kapitan pola odpowiada za sprawny przebieg całych zawodów. Przy dużej liczbie tuczników lepiej to robić na zewnątrz. Demonstracja Jeżeli chodzi o demonstrację (publiczność). Komitet zawodów musi przygotować różne tory i dysponować zapasowymi matami oraz tarczami. Dobrze zorganizowany. Wszelkie informacje dotyczące procedur strzeleckich. zwykle ze względu na niesprzyjającą pogodę czy burzę z piorunami. Jest to konieczne jako sygnał startowy oraz sygnał niebezpieczeństwa używany.matę. 97 .osprzęt.łuk. dopóki łączna liczba łuczników nie przekroczy 112.

naramienników. • równolegle należy mówić.. jak należy liczyć punkty oraz wyjmować strzały z tarczy (oraz z ziemi. Jako osoba demonstrująca bądź przygotowany do odpowiedzi na pytania O to. jest jednak szereg rozwiązań wspólnych. . zawodów międzynarodowych i igrzysk olimpijskich. żeby trafiać w nie z odległości 10-15 metrów. dwa lekkie łuki z celownikami. które powinny być wymienione. • poleć zainteresowanym uformować dwie linie i niech każdy wystrzeli trzy strzały pod nadzorem. 98 . następnie „reguluje" sprzęt i dopiero wtedy strzały lądują w środku tarczy.stojak do tarczy. cukierki itp. . naramienniki.szczególnie. są fascynującą odmianą i wywołują wrażenie.. W tym wypadku należy dodać do przedmiotów wymienionych w poprzednim punkcie dwie maty. strzały różnej długości. Każdą demonstrację można zorganizować inaczej. Prowadząc spotkanie warto uwzględnić pewne punkty. jak obrócić łokieć do dołu. a karty. • dobrze jest zapytać. .tablicę z zamocowanym szeregiem różnych rodzajów strzał. • po zakończeniu strzelania dobrze jest omówić organizację sportu łuczniczego z punktu widzenia działalności lokalnych klubów. zakotwiczyć. Wykład Organizując wykład dla zainteresowanych łucznictwem można dodatkowo przewidzieć. Należy korzystać z siatek ochronnych. • opowiedz jak ty zacząłeś. z położeniem nacisku na demonstrowany rodzaj. Prowadząc taką próbę strzelecką należy przestrzegać pewnych reguł. jeśli wśród publiczności są dzieci. małe okrągłe cukierki lub karty do gry. nasadek. że są spełnione zasady bezpieczeństwa podane w rozdziale 3 Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie. gdzie można nauczyć się strzelania. dobrze jest wypunktować je. baloniki ekscytują najmłodszych. • następnie dobrze jest omówić różne rodzaje łucznictwa. czy ktoś ze słuchaczy kiedykolwiek strzelał. grotów. jeżeli demonstracja jest organizowana w pomieszczeniu. Niezależnie od sposobu prowadzenia demonstracja powinna przebiegać względnie szybko i zakończyć się. jeżeli istnieje możliwość uszkodzenia terenu przez strzały. gdy zainteresowanie słuchaczy jest wciąż wysokie. • szybko omów prawidłową technikę strzelecką oraz dziewięć etapów oddawania strzału. gdzie i jaki rodzaj łucznictwa uprawiał. że pierwszą strzałą prelegent nie trafi w środek tarczy. Podczas demonstracji upewnij się również. poznać przepisy strzelania na otwartym powietrzu oraz myślistwo i łowienie ryb za pomocą łuku. • dobrze sprawdza się chwyt polegający na tym. gdzie mieszczą się lokalne kluby. rękawic itp. następnie strzelaj do przedmiotów. takie informacje mogą wpłynąć na czyjeś osobiste zainteresowania. skórki na palce oraz temblaki. • kontynuuj demonstrację strzelając z 10 lub 15 metrów. a następnie przypomnieć i zatrzymać się przy tym etapie. jeżeli łucznik jest na tyle dobry. kładąc nacisk na to.siatkę ochronną. jak długo strzelasz. kiedy nadejdzie jego kolej. • szybko i zwięźle przedstaw postawę i ruchy. jak wyglądają zapisy oraz o opłaty. pokazane lub przedyskutowane. Dobrze byłoby mieć dwie osoby do pomocy. Kiedy zostaną wystrzelone wszystkie strzały. jeśli jesteście w terenie). wycelować i zwolnić. że kilka osób lub cała publiczność wystrzeli kilka strzał po prezentacji werbalnej i demonstracji.przedmioty do zestrzelenia (balony . a jeśli tak to kiedy. temblaków. nie bądź rozwlekły. zaprowadź ich do tarcz i wyjaśnij.

• jeżeli strzelają młodsi. można użyć balonów i przyznawać drobne nagrody lub gadżety łucznicze za największą liczbę przebitych balonów. 99 . Podczas tego rodzaju wykładu należy bezwzględnie przestrzegać zasady bezpieczeństwa. zaś każdy strzelający musi być nadzorowany przez instruktora.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful