P. 1
Luk_-_Teoria_i_praktyka

Luk_-_Teoria_i_praktyka

|Views: 277|Likes:
Wydawca: warm87

More info:

Published by: warm87 on May 05, 2012
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/11/2013

pdf

text

original

Sections

  • 1. Krótka historia łucznictwa
  • 2. Dobór sprzętu łuczniczego
  • 2.1- Sprzęt indywidualny
  • 3. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie
  • 5. Szkolenie łuczników
  • 5.1. Pierwsze lekcje łucznictwa
  • 5.3. Średni etap szkolenia
  • 6. Korygowanie błędów w łucznictwie
  • 7. Konserwacja i przechowywanie sprzętu
  • 7.1. Konserwacja sprzętu
  • 7.2. Przechowywanie sprzętu
  • 8. Regulacja łuku
  • 9. Praca trenerska*
  • 10. Organizacja zawodów
  • 11. Pokazy i wykłady

POLSKI ZWIĄZEK ŁUCZNICZY

ŁUCZNICTWO
TEORIA l PRAKTYKA SZKOLENIA

Warszawa 2002

1

Materiały szkoleniowe PZŁ Ryciny Przemysław Turczyk

Poradnik zredagował i przygotował do druku zespół ds. wyszkolenia Polskiego Związku Łuczniczego

Sfinansowano ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu

Wykorzystano, za zgodą autorów materiały z książki „lnstructor's manual" (third edition).

2

Spis treści
1. Krótka historia łucznictwa.............................................................................. 4 2. Dobór sprzętu łuczniczego.............................................................................. 7 2.1. Sprzęt indywidualny..................................................................................... 8 2.2. Sprzęt do szkolenia grupowego.................................................................. 15 3. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie .......................................................... 23 4. Zakładanie cięciwy..........................................................................................29 5. Szkolenie łuczników .......................................................................................35 5.1. Pierwsze lekcje łucznictwa ..........................................................................35 5.2. Celowanie ....................................................................................................50 5.3. Średni etap szkolenia .................................................................................. 53 6. Korygowanie błędów w łucznictwie.............................................................. 59 7. Konserwacja i przechowywanie sprzętu......................................................... 68 7.1. Konserwacja sprzętu.................................................................................... 68 7.2. Przechowywanie sprzętu ............................................................................ 80 8. Regulacja łuku ................................................................................................81 9. Praca trenerska................................................................................................ 91 10. Organizacja zawodów ................................................................................. 94 11. Pokazy i wykłady ........................................................................................ 97

3

4 . Ich stosunek do łucznictwa zmienił się. strzelającym konno. lecz walczy o doniosłość z odkryciem ognia i wynalazkiem koła w rozwoju kulturowym człowieka. Wiele innych grup miało również wkład w łucznictwo w tamtych czasach. n. na którym archeologowie oparli swoje teorie. nie byli zbyt dobrze obeznani z łucznictwem. armie imperium liczyły wielu łuczników konnych. która zostaje wyrzucona do przodu. także w Australii.e. Groty strzał odłupane z kamienia stanowiły tu dowód. mimo iż wcześniej uważano. od kiedy stał się jednym z pierwszych usiłowań człowieka. datowanymi na okres górnego paieozoiku. okresu. Ślady łucznictwa starożytnego były znajdowane na całym świecie.n. Krótka historia łucznictwa Wielu badaczy dziejów ludzkości sądzi. Łuk był prawdopodobnie wynaleziony przez przypadek. Od 378 r. wykorzystującymi łuk jako swą główną broń podczas zmagań wojennych. który zakończył się około roku 8000 p. n. Attyla. Ten okres historii łuku na Bliskim Wschodzie pokrywał się z czasem pisania Biblii. Indii. W tym czasie również Izraelici używali łuków wykonywanych z trzciny. Iranu i Rosji. który przepłynął kanał La Manche i zaatakował południowe wybrzeże wyspy. którzy w swoich armiach mieli Kreteńskich łuczników. kiedy został zburzony stary system legionów.łuk jest napinany i przy zwalnianiu energia naciągniętego łuku jest przekazywana strzale. jak i na polowaniu. „Bicz Boski". Pomimo że groty krzemienne nie należały do rzadkości. w przeciwieństwie do Greków.e. rogu . a ponadto Azjatów.1. Łucznictwo w średniowieczu Wielu historyków uważa. że historia łuku sięga w przeszłość do ery paleozoicznej (epoka kamienia łupanego). lecz jako łuczników werbowali do swoich legionów również Kreteńczyków.zarówno na wojnie. Jest to potwierdzone wizerunkami łuczników odkrytymi w jaskiniach hiszpańskich. która zawiera liczne odniesienia na jego temat. Rzymianie. Narodem łuczników byli Asyryjczycy. a długość strzały wahała się od 61 do 81 cm. księciem Normandii. aby zmagazynować energię . grasował ze swoim oddziałem wojowników Chinach i we wschodniej części imperium rzymskiego. podobnie jak Grecy. Attyla. drewna. król Hunów i Dżyngis Chan. że długi łuk przybył do Anglii wraz Wilhelmem Zdobywcą. najczęściej używanym materiałem był brąz. dochodząc aż do Dunaju i Renu. tj. Z kolei Dżyngis Chan (1162-1227) był wodzem grupy małych plemion mongolskich i w szczytowym okresie swoich podbojów zajmował tereny Chin.e. aż dopiero legiony rzymskie ostatecznie pogromiły Attytę pod Chalonssur-Marne we Francji w 451 r.Podobnie jak Attyla wiele sukcesów zawdzięczał świetnej strategii wojskowej i szybkiemu ogniowi wielkiej liczby strzał wystrzeliwanych przez tuczników z grzbietów końskich. Ich łuki były nieco krótsze niż wzrost człowieka. Pomiędzy ludami starożytnymi Egipcjanie byli pierwszymi świetnymi łucznikami. Hunowie byli ludem koczowniczym. długo nieśli zniszczenie i byli niepokonani. Król Anglii Harold został zabity przez normańską strzałę i wtedy Anglicy docenili wartość łuku jako narzędzia walki. że łuk nie był tam używany.

Wojna stuletnia (1337-1453) trwała przez okres rządów pięciu królów francuskich i angielskich. Łuk podczas niej stał się znaczącym środkiem bojowym. Angielscy łucznicy i piechota wygrała trzy wielkie bitwy podczas tego okresu. Pierwszym i największym zwycięstwem była bitwa pod Grecy w 1346 r. W tej bitwie pierwsze szeregi armii francuskiej składały się z olbrzymich kuszników genueńskich skierowanych do walki z angielskimi łucznikami. W związku z kilkoma burzami i zwiększoną wilgotnością powietrza Genueńczycy ponieśli klęskę, ponieważ ich cięciwy nie były zabezpieczone przed wodą. Cięciwy Anglików były zabezpieczone od deszczu i burza nie miała wpływu na ich efektywność. Bitwa pod Poitiers w 1356 r. była drugą ważną bitwą wygraną przez Anglików, w której tucznictwo odegrało znaczną rolę. Pod dowództwem księcia Walii niecałe 10000 ludzi rozgromiło około 60000 żołnierzy francuskich. Następnie w 1415 roku - po kilku latach względnego pokoju król Anglii Henryk V wznowił walki i został triumfatorem w bitwie pod Agincourt. Tam Anglicy usadowili się na wzgórzu i zabezpieczyli się przed atakiem kawalerii wbijając przed sobą w ziemię długie pale. Francuzi maszerowali prosto w deszcz angielskich strzał. W świetle tych trzech znacznych bitew, ironią historii jest fakt, że Anglicy przegrali wojnę. Po przeciwnej stronie kontynentu europejskiego Turcy i Persowie wnieśli znaczący wkład w historię łuku tego okresu. Używane przez nich łuki były bardzo sprężystą konstrukcją wykonaną z rogu, ścięgna, drewna oraz kleju. Łuk ten, gdy nie był napięty, wyginał się do tyłu w kształcie litery C. Przy strzelaniu z nich Turcy używali niezwykłej metody: cięciwa była owijana za pomocą pierścienia wokół kciuka, co wymagało umieszczenia strzały raczej po prawej stronie łuku niż po lewej - podobnie jak można dostrzec w nowoczesnym łucznictwie. Ci łucznicy naciągali cięciwę w pobliże ucha i często do tylnej części ręki trzymającej łuk była przymocowywana prowadnica, zatem można było używać krótszych i lżejszych strzał przy dłuższym naciągu. Z początkiem XIV wieku weszła do użycia broń palna i od tego momentu zaczął się schyłek łuku jako oręża, jednocześnie kusza prawie całkowicie zastąpiła zwykły łuk jako środek bojowy. Wielkim admiratorem łucznictwa był król Anglii Henryk VIII. W dokumencie monarchy Przywileje Króla Henryka VIII dotyczące łucznictwa powołane zostały drużyny łucznicze zorganizowane po części dla uprawiania łucznictwa jako sportu. Pierwszą z nich było Bractwo Św. Jerzego. Późniejsza grupa, znana jako Stowarzyszenie Łuczników Finsbury, powstała w 1652 r. Zorganizowała ona w 1583 r. pierwsze zawody łucznicze. W roku 1781 sir Ashton Lever założył Królewskie Towarzystwo Miłośników Łucznictwa - od tego momentu datuje się narodziny łucznictwa sportowego w dzisiejszej jego postaci.

Łucznictwo w Polsce
Łucznictwo w Polsce ma ogromną tradycję i sięga lat międzywojennych. Pionierami tworzącymi podwaliny organizacyjne dla rozwoju łucznictwa w Polsce byli dwaj członkowie Związku Strzeleckiego: kpt. dypl. Mieczysław Fularski oraz por. Apoloniusz Zarychta, którzy przez dłuższy czas przebywali wśród plemion indiańskich w Ameryce Południowej i tam zdobyli umiejętność strzelania z łuku. Po powrocie z Paragwaju w 1923 r. Związek Strzelecki wydał książkę „Łuk i łucznictwo" będącą pierwszym podręcznikiem łucznictwa. Już w 1926 r. powołano do działalności Komisję Organizacyjną Polskiego Związku Klubów Łuczniczych, która miała na celu przygotowanie ram organizacyjnych do utworzenia nowej dyscypliny sportowej w Polsce, legalizacje statutu oraz rozwinięcie akcji propagandowej na terenie szkół i stowarzyszeń sportowych. Działalność Komisji zaowocowała powołaniem do życia Polskiego Związku Łuczniczego w 1927 r. Pierwszym Prezesem Związku wybrano Władysława Giżyckiego. Szeroko zakrojona działalność organizacyjna znalazła wkrótce odzwierciedlenie na niwie sportowej: z inicjatywy kpt. Dypl. M.Fularskiegow1931 r. we Lwowie odbył się Międzynarodowy 5

Kongres Łuczniczy z udziałem przedstawicieli Czech, Estonii, Francji, Peru, Polski, Rumunii, USA, Szwecji, Węgier, Włoch, Szwajcarii podczas którego powołano do działalności Międzynarodową Federację Łuczniczą (FITA), kpt. M. Fularski został pierwszym Prezesem nowo powstałej Federacji. Podczas rozgrywanych we Lwowie l Łuczniczych Mistrzostw Świata w łucznictwie tytuł Mistrza Świata zdobył Michał Sawicki, W konkurencji kobiet Janina Kurkowska Spychajowa sięgnęła po tytuł najlepszej łuczniczki globu pięciokrotnie: 1933, 1934, 1936, 1939, 1947. W konkurencji zespołowej kobiety pięciokrotnie stawały na najwyższym stopniu podium: 1933, 1934, 1936, 1938, 1939. Natomiast mężczyźni dwukrotnie; 1932, 1937. Jako dyscyplina olimpijska łucznictwo zadebiutowało w 1900 r. w Paryżu, niestety już w 1920 r. podczas Igrzysk Olimpijskich w Antwerpii łucznictwo było dyscypliną ponadprogramową. Po wielu staraniach działaczy Międzynarodowy Komitet Olimpijski przywrócił łucznictwo do programu 10 w 1957 r., jednak dopiero podczas XX 10 w Monachium odbyty się zawody łucznicze z udziałem reprezentacji Polski: Maria Mączyńska, Irena Szydłowska, Jadwiga Wilejto, Tomasz Leżański. Na tej imprezie Irena Szydłowska zdobyła srebrny medal podtrzymując tradycje medalowe. Podczas następnych Igrzysk Olimpijskich w 1976 r. w Montrealu w czołowej ósemce znalazła się Jadwiga Wilejto, podczas IO w 1980 r. w Moskwie Maria Szeliga uplasowała się na 6 miejscu potwierdzając przynależność Polski do ścisłej czołówki światowej w łucznictwie. Ostatnie lata to przede wszystkim brązowy medal drużyny kobiecej: Joanny Nowickiej, Katarzyny Klaty, Iwony Dzięcioł podczas XXVI Igrzysk Olimpijskich w Atlancie w 1996 r. W 1998 r. męski zespół w składzie: Arkadiusz Ponikowski, Paweł Szymczak oraz Grzegorz Targoński zdobywa srebrny medal na XVI Mistrzostwach Europy we Francji. Koniec lat dziewięćdziesiątych to także brązowy medal Agaty Bulwy podczas V Halowych Mistrzostw Świata na Kubie w 1999 r., złoty medal w drużynie kobiecej podczas VI Halowych Mistrzostw Europy w Spalę: Agata Bulwa, Barbara Węgrzynowska, Anna Łęcka. W 2001 r. Halową Wicemistrzynią Świata zostaje Agata Bulwa , która zdobywa srebrny medal podczas VI Halowych Mistrzostw Świata we Florencji. W tym samym roku reprezentacja Polski juniorów zdobywa 4 medale zespołowo na ME Juniorów w Chorwacji, (złoto drużyny juniorów/ek młodszych, srebrne medale drużyny juniorskie). Natomiast rok jubileuszu 75 lecia Polskiego Związku Łuczniczego został uczczony przez drużynę kobiet: Iwonę Marcinkiewicz (Dzięcioł), Justynę Mopsinek, Wioletę Myszor, Barbarę Węgrzynowską zdobyciem srebrnego medalu w zespole na XVIII ME w Finlandii na tej samej imprezie Justyna Mospinek zdobywa indywidualnie brązowy medal. Dopełnieniem sukcesu okazała się start reprezentacji juniorów na Mistrzostwach Świata Juniorów w Nymburku, gdzie Karina Lipiarska została Indywidualna Mistrzynią Świata Juniorek Młodszych , brązowy medal w tej samej kategorii wywalczyła Izabela Skopek.

6

2. Dobór sprzętu łuczniczego
Pierwsza część tego rozdziału traktuje o sprzęcie odpowiednim dla indywidualnego łucznika, podczas gdy drugi mówi o sprzęcie do szkolenia zbiorowego. Podstawowym czynnikiem w momencie nabywania sprzętu jest wielkość funduszy, jakie można przeznaczyć na ten cel. Wydawaj pieniądze ostrożnie i kiedy należy dokonać wyboru, kupuj strzały możliwie najlepsze gatunkowo, lecz zostaw wystarczającą ilość pieniędzy na odpowiedni łuk i akcesoria. Przed nabyciem sprzętu konieczne jest zapoznanie się z nazewnictwem dotyczącym sprzętu łuczniczego.

7

Powinien być laminowany. 8 .1. ponieważ wybór strzał zależy głównie od jego twardości.2.Sprzęt indywidualny Łuk Łuk powinien być pierwszym zakupionym elementem wyposażenia. Jeśli nowy łuk tego typu jest zbyt drogi. prosto strzelający i powinien mieć pracujące końcówki ramion. poszukaj dobrego używanego.

może używać tego samego majdanu do dwóch kompletów ramion.6-71 cm → 27-28". które mają różną siłę naciągnięcia wymaganą przez te dwie dyscypliny (przy zakupie łuku składanego upewnij się. zamiast kupowania kompletnego nowego. Odpowiednia długość łuku częściowo zależy od długości naciągu. Łuk do myślistwa powinien mieć co najmniej 18.2 kg siły naciągu. rzadko wymaga się osiągnięcia 25 kg. 2) długość.5-66 cm → 25-26". Podobnie osoba osiągająca dłuższy naciąg. lepiej będzie strzelała z dłuższego łuku. Łuk compound umożliwia łucznikowi pełne naciągnięcie przy użyciu mniejszej siły.7 i więcej cm → 29" i więcej. • 170-173 → 67-68" dla osób naciągających 68.dla większości początkujących wystarcza 6. Pozwala to uczniowi skoncentrować się na nauce prawidłowej postawy strzeleckiej. • 175-178 → 69-70" dla osób naciągających 73. Oto zalecane długości łuków: • 152-162 → 60-64" dla osób naciągających 61 i mniej cm → 24" i mniej. Przy zakupie nowego łuku muszą być wzięte pod uwagę dwa czynniki: 1) siła naciągu . że ramiona nie mogą się poruszać na boki względem punktu zamocowania ramienia i majdanu). Jednocześnie łucznik.ze względu na trwałość nie zaleca się łuków krótszych niż 147 cm. Przed zakupem wypróbuj łuki o różnej sile naciągu w zakresie sportu łuczniczego i wybierz ten.Są dwa główne typy łuków do strzelania do celu lub myślistwa .8 do 11. Bloczki i linki dają możliwość zmagazynowania większej ilości energii w ramionach w porównaniu ze zwykłym łukiem. mogą oni bowiem mocniej go napinać. osiągnie optymalne wyniki z krótszym łukiem. Łucznik.4 kilogramów. zamiast dwóch łuków. Ramiona tego łuku można nabyć oddzielnie. Nie może on być jednak używany na igrzyskach olimpijskich. który zajmuje się myślistwem i strzelaniem do celu. podczas zawodów łuki te klasyfikowane są oddzielnie. który naciąga mniej. 9 . który może być trzymany w ręku strzelca bez zbytniego wysiłku. Łuk składany jest popularniejszy ze względu na wygodę przechowywania i przenoszenia.łuk jednoczęściowy lub składany. Łuki składane są również korzystniejsze dla początkujących. • 165-168 → 65-66" dla osób naciągających 63.

które odpowiednio użyte mogą pomóc w podwyższeniu wyników punktowych. czy w jego blo- 10 . Jeżeli łucznik strzela z łuku posiadającego pracujące wygięcia.9 kg (2 LBS*). Cięciwy są dostępne w dużej liczbie kolorów. a 16-20 przy łukach . Wypróbuj je kilka razy i wybierz tę. łucznik strzelający strzałą o długości 68. czyli podstawka . typ ogólnie używany w klasach szkolenia wstępnego .4 kg (32 LBS). Podpórka powinna mieć pewien rodzaj docisku. Podstawowe akcesoria łucznicze Istnieje wiele przedmiotów współdziałających 2 łukiem. Niektóre z nich są niezbędne. Jeżeli łucznik postanowi kupić celownik.może być już zainstalowana na łuku. Cięciwa Początkujący łucznicy powinni używać cięciw wykonanych z dakronu ze środkową owijką zrobioną z włókienkowej osłony nylonowej.taśma samoprzylepna może uszkodzić wykończenie łuku. podstawkach. Ta sama siła naciągu łuku może wymagać większej liczby nitek.12-nitkowej dakronowej. Jeśli nabycie jej jest konieczne. Długość cięciwy determinuje jej wysokość. jeżeli nie ma. np. tam znajdziesz instrukcje jak zamocować podstawkę dla strzały na łuku). Konserwacja i przechowywanie sprzętu. np. która jest najlepiej widoczna. Liczba nitek w cięciwie powinna wynosić: • 8 dla łuków do 20 LBS. jeśli pozostanie na nim dłuższy czas). używając łuku o sile napięcia 13.5 cm (27") do napięcia wykorzysta siłę około 12. Na rynku można nabyć nierozciągalne włókna na cięciwy. Łuki półwygięte. należy go koniecznie dodać.Pamiętaj! Parametry łuków są wyznaczane przy standardowym naciągu 71 cm (28"). Celownik . a zatem na każde 2. pomyśl o przylepnych podpórkach dla strzał. (1") różnicy w długości naciągu należy dodać lub odjąć 0. lecz mogą być użyte jako ogólne zasady.4 cm krótsza od łuku (mierząc wzdłuż przedniej strony od końcówki do końcówki). • 12 dla łuków między 35 a 45 LBS. W celu uzyskania prawidłowej wysokości cięciwa powinna być 10 do 11. korzystając z tego samego łuku. ale ten typ osnowy może powodować otarcie palców oraz inne trudności techniczne i generalnie pojedyncze włókno nie jest zalecane dla początkujących łuczników.generalnie potrzebują około 20 cm wysokości cięciwy. Cięciwy wykonane z włókien nierozciągalnych powinny być mniej więcej 4 cm dłuższe od cięciwy dakronowej przeznaczonej do tego samego łuku.5 kg (30 LBS) i odwrotnie. Ze względu na charakterystykę tych włókien informacje dotyczące selekcji cięciw dakronowych nie dają się tu zastosować bezpośrednio.na rynku istnieje wiele typów celowników. inne natomiast mogą być uważane za opcjonalne lub niekonieczne dla początkującego.6 kg (28 LBS). ponieważ są one łatwe do zainstalowania i wymiany (patrz rozdział 7. Dla łuków prostych najkorzystniejsza wysokość cięciwy wynosi zwykle od 15 do 20 cm.5 cm (29") wykorzysta 14. Dla początkującego wystarczający może być pasek taśmy izolacyjnej lub plaster przylepca naklejony na przednią część łuku wraz z prostą szpilką o dużej główce traktowanej jako muszka celownika (uważaj . Podpórka strzały. • 10 dla łuków między 20 a 35 LBS. powinien się upewnić. • 14 dla łuków między 45 a 55 LBS. wybór zależy od upodobań i budżetu łucznika. Cięciwy wykonane z tych włókien są używane przez łuczników średnio zaawansowanych i zawodowców. jeżeli nie stać go na ich zakup. 14-18 nitek z takiego włókna zwykle dobrze pracuje na łuku wymagającym 10-nitkowej cięciwy dakronowej.5 cm. czyli odległość pomiędzy zagłębieniem rękojeści łuku a cięciwą mierzoną pod kątem 90° do cięciwy. Łucznik napinający strzałę 73. Niektóre cięciwy posiadają obwój zrobiony z jednowłóknowego nylonu. powinien dostosować zakres wysokości cięciwy do zaleceń producenta.

1. która sięga 1 cala (2. Ustalacze nasadki (siodełka) . węglowego oraz z aluminium.jest używany po to. szczerbinka w postaci otworu umożliwi większy zakres regulacji celownika. podczas gdy długość strzały zmieni sposób zachowania jakiegoś konkretnego rozmiaru korpusu. że pojedyncze włókno przetnie nitki cięciwy.ku znajduje się sprężyna zapobiegająca zsuwaniu celownika w dół prowadnicy. Jeżeli nie ma takowej.niezbędne przy strzelaniu do celu ze względu na korzyści. kup najpierw dwie i wypróbuj je. Jeśli to możliwe. kiedy mechanizm blokujący jest zwolniony dla regulacji. Jeśli wybrałeś button ściśliwy. zgodnie z tabelą dla konkretnego typu strzały podaną przez producenta. z włókna szklanego.5 cm) krótsza lub dłuższa zmieni zachowanie na tyle. Poziomica . Strzały Na rynku są dostępne cztery typy strzał: drewniane. Może być ściśliwy lub amortyzujący (patrz rozdział 8 -Regulacja łuku). Wiele klubów posiada kolekcję strzał różnej długości i rozmiarów. jakie dają redukując efekt momentu obrotowego. czy pracuje płynnie. Innymi słowy .często stosuje się tu włókno dentystyczne. Punkt docisku . lekcja II). wypróbuj strzały zanim je kupisz. Szczerbinka . Poza tym szczerbinka nie może być używana na dużych zawodach.nie jest niezbędna. by osiągnąć optymalny lot strzały. Łucznik korzystający z cięciwy z metalowymi ustalaczami musi używać ochraniaczy palców. upewnij się. Jeśli łucznik zdecydował się z niej korzystać. Włókno dentystyczne jest dobre na cięciwach z owijką jednowłóknową. Kiedy długość jest już ustalona.5 cm) za tył łuku (patrz rozdział 5. Dla początkującego należy wybrać długość. chociaż pomaga odpowiednio ustawić cięciwę.używana do sprawdzenia czy łuk jest trzymany pionowo nie jest konieczna. Przy zakupie strzał trzeba wziąć pod uwagę rozmiar strzały i długość naciągu. Długość naciągu łucznika determinuje najkorzystniejszy rozmiar korpusu strzały. zanim kupisz całe dwanaście. Pierwsze lekcje łucznictwa. który jest odpowiedni do siły łuku przy naciągu. wybierz rozmiar strzały. Są one nasuwane na cięciwę i zaciskane na miejscu za pomocą specjalnych kleszczy. Ustalacze metalowe są trwałe i łatwiejsze w użyciu.strzała o jeden cal (2. W prosty sposób można ustalić długość naciągu naciągając strzałę z podziałką calową. że może nie polecieć właściwie z posiadanego łuku. Lepsze łuki są wyposażone w stabilizatory. powinien nabyć łuk tego typu. 11 . więc jeśli łucznik chce z nich korzystać. Każda ma swoją własną charakterystykę i będzie się inaczej zachowywać na tym samym łuku. ale droższe. podczas gdy siła utrzymująca na miejscu ustalacze metalowe może spowodować. poza tym nie wolno jej używać na dużych zawodach. Stabilizatory .

12 .

Nie są jednak pozbawione wad .są najtańsze.Strzały drewniane . lecz łamią się przy dużym obciążeniu.wprawdzie nie wypaczają się. Strzały z włókna szklanego . lecz nawet przy prawidłowym użytkowaniu mogą się wypaczać. 13 .to dobry wybór dla początkujących. Przy strzelaniu do celu są cięższe od strzał aluminiowych i łucznicy z lżejszym sprzętem mogą mieć kłopoty ze strzelaniem większych dystansów. szczególnie przy większej wilgotności.

Typ lotek jest częściowo kwestią przyzwyczajeń czy upodobań.Strzały z włókna węglowego . Dla początkujących najlepsze są lotki z piór . Powinien być wystarczająco duży. nie jest konieczna ani skórka na palce. nie posiadają nacięć. przyklejonego kawałka skóry (jeśli łucznik ćwiczy zwolnienie.wytrzymają one wystarczająco długi czas. co ma znaczenie w sytuacji opadów atmosferycznych podczas zawodów. ani rękawica). Jeżeli to konieczne. ponieważ generalnie stawiają mniejszy opór i nie poddają się wpływowi deszczu. Strzały z aluminium . Skórki powinny mieć dodatkową ochronę w postaci podkładki filcowej albo drugiego. Niewątpliwą zaletą jest niewrażliwość na wilgoć.lepsze od strzał drewnianych czy z włókna szklanego. Skórka na palce lub rękawica . które można wybrać w gamie różnych typów. powinien mieć wszyte w środku metalowe usztywnienia. ale różnice w wynikach punktowych zwykle są warte wysiłku. Właściwie eksploatowane posłużą dłuższy czas. Regulacja łuku). wytrzymałe i trwałe z uwagi na użyte materiały. ponieważ mają tylko jedną gładką powierzchnię styku z cięciwą. są niezbędne na zawodach. aby chronić ramię i być wygodnym przy zakładaniu. Będą się wyginać. więc uważnie dokonuj wyboru strzał. ale mogą być wyprostowane. Dobór lotek wymaga nieco eksperymentowania (patrz rozdział 8. Skórki na palce są preferowane przez łuczników. Do strzelania na zewnątrz najlepsze są lotki z tworzyw sztucznych. 14 . Jeżeli jest wykonany ze skóry. jednocześnie najdroższe.wybór między skórką na palce. Akcesoria dodatkowe Rynek oferuje ponadto dodatkowe akcesoria (niektóre opcjonalne).dobry naramiennik musi mieć dwa (lub więcej) elastyczne paski z haczykami i oczkami lub rzepami. a rękawicą jest częściowo sprawą upodobań. Naramiennik (mankiet) . można nieco zaoszczędzić wybierając tańsze przedmioty lub wykonując niektóre samemu.używane przez zawodowców. Początkujący łucznicy mogą zdecydować się na długie naramienniki. są preferowane do strzelania halowego.

gdy nie są dostępne wieszaki. ponieważ jest niedrogi i bezpieczny zarówno dla łuku. Napinacz łuku . kiedy jest ona zdjęta.szczególnie podczas zawodów dobrze byłoby mieć kątownik. Pierwsze zakłada się na palec wskazujący i kciuk ręki łucznej. 15 . Jest on niezbędnym wyposażeniem zaawansowanych łuczników. jak i dla łucznika. czy nie ogranicza on ruchu cięciwy przy naciąganiu. Ochraniacz końcówki łuku . Ochrona na ubranie (plastron) . który jest mocowany do paska łucznika.są różne rodzaje wiązań. Drugie jest albo przymocowane do łuku i leży wokół nadgarstka. natomiast stojak na łuk może być potrzebny. upewnij się. można ją kupić w sklepie z artykułami chirurgicznymi albo zrobić samodzielnie. Pęk przędzy . Kołczan . aby sprawdzać odległość cięciwy i wysokość siodełka.jeśli jest konieczność jej używania (patrz rozdział 5. Jeśli go używasz.1-Pierwsze lekcje łucznictwa).na rynku dostępne są wszelkie rodzaje i kolory kołczanów. Zarówno palcowe.rodzaj linki z kieszeniami zakładanymi na końcówki łuku jest tu najlepszy. Taki napinacz jest mądrą inwestycją. Boczny jest niezbędny. inne są łatwe do wykonania we własnym zakresie. aby utrzymać podkoszulek lub sweter z dala od cięciwy przy pełnym naciągu. Dwa podstawowe rodzaje to kołczan boczny. który jest wbijany w ziemię.zawieszony na kołczanie i używany do wycierania brudu i wilgoci ze strzał. który nie będzie wymagał regulacji po każdym strzale. albo stanowi pętlę wokół nadgarstka. Niektóre można kupić gotowe. której koniec przechodzi wokół łuku i jest umocowane do pętli po wewnętrznej stronie nadgarstka.umieszczony na końcówce dolnego ramienia utrzymuje cięciwę na miejscu.Wiązanie łuku .większość kobiet i wielu mężczyzn potrzebuje tarczy na ubranie. Przymiar łuczniczy . Łatka na oko . łatwy do wykonania lub kupienia. Dwa podstawowe typy to wiązanie palcowe i wiązanie nadgarstkowe. oraz kołczan ziemny. Najlepiej jest wypróbować różne typy i wybrać ten. jak i nadgarstkowe wiązanie może być wykonane z linki lub ze skóry.

16 .

3 x 1.3 cm oraz prosta szpilka z dużą główką. nabywając sprzęt dla grupy można wybierać taki sam. z wygiętymi końcówkami i wycentrowane. Wówczas będzie potrzebnych kilka bardzo miękkich lub bardzo twardych łuków oraz trochę strzał o bardzo dużej długości. jeżeli środki są ograniczone. Łuki Łuki powinny być laminowane. Poniżej przedstawiono listę podstawowego sprzętu potrzebnego dla 24-osobowej koedukacyjnej klasy początkujących łuczników. jak opisany dla łuczników indywidualnych. więc będzie konieczny zakup odpowiedniej ilości takich podstawek. gdy jest zdjęta. Jeżeli sprzęt musi być zakupiony zarówno dla mężczyzn. Sprzęt do szkolenia grupowego Budżet przeznaczony na sprzęt łuczniczy jest w większości szkół czy klubów ograniczony. Instytucje edukacyjne mogą przy zakupie starać się o rabat. Jeżeli kupujesz łuki składane. wystarczy pasek taśmy samoprzylepnej o wymiarach 15. rozsądne byłoby mieć ochraniacz końcówki na każdym łuku. Zwykle dla jednej klasy potrzebna jest następująca liczba ramion: 17 . Dla klasy podstawowej zaleca się następującą liczbę łuków. jak i dla kobiet.2. Celowniki powinny być łatwe w regulacji albo. Zależnie od posiadanej kwoty.2. Zazwyczaj ten typ łuku nie ma zainstalowanej podstawki na strzałę. będą potrzebne 24 majdany praworęczne i 6 leworęcznych. Aby zapobiec nadmiernemu ścieraniu się cięciwy na dolnej końcówce oraz by utrzymać ją na miejscu. praktycznym rozwiązaniem byłoby stworzenie grup koedukacyjnych.

który był opisany rozdziale 2. ponieważ każda para ramion może być użyta na każdym majdanie. W klasie powinna przypadać jedna cięciwa na jednego łucznika plus jedna dodatkowa cięciwa na każdych dwóch uczniów (razem 12 dodatkowych cięciw na 24-osobową klasę). aby mogło z niej korzystać kilku łuczników. a także nauczy się utrzymywać cięciwę w dobrym stanie. Wymiana ramion czy majdanów stosownie do potrzeb jest znacznie tańsza. Wszystkie cięciwy powinny być tego typu. Jeśli wielu uczniów musi korzystać z tej samej cięciwy. położenie siodełka musi być na tyle uniwersalne.1. 18 .Taka kombinacja umożliwi elastyczność w wykorzystywaniu sprzętu. łuki mogą być wyregulowane dla nich indywidualnie. z zamocowanym ustalaczem nasadki. Dzięki temu każdy uczeń będzie mógł umocować siodełko w prawidłowej pozycji dla strzały oraz swojego ramienia. Jeżeli uczniowie staną się wystarczająco sprawni.

Również tutaj można kupując je zaoszczędzić pieniądze. W celu łatwiejszej identyfikacji strzały różnej długości mogą mieć grzbiety różnego koloru. Dla 24-osobowej klasy koedukacyjnej zalecane są następujące rozmiary i długości strzał: Uczniowie klas wyższych będą potrzebowali więcej strzał krótszych i mniejszych rozmiarów.1. lecz nie należy rezygnować ze standardu sprzętu na rzecz niższej ceny. Akcesoria do szkolenia Akcesoria do szkolenia grupowego są takie same. 19 . ponieważ ułatwiało wymianę uszkodzonych lotek. jak opisane w rozdziale 2.Strzały Dla początkujących najlepsze są strzały z aluminium ze standardowym grotem. obszar pod lotkami nie powinien być wcale malowany.

Różne typy tarcz dobrze się sprawdzają.najtrwalsze są dwuwarstwowe tarcze papierowe z tkaniną wklejoną pomiędzy warstwy papieru. Do zawodów wewnętrznych dobre są tarcze ze słomy (nie siana) powiązanej w snopki. Ten element wyposażenia nie jest dostępny na rynku.można ją zrobić z płyty pilśniowej z tasiemką gumową dookoła (taśma gumowa utrzymuje formularz punktowy na miejscu). Dla 24 uczniów poleca się sześć mat. Narzędzia i materiały do konserwacji i naprawy sprzętu Prawie w każdej sytuacji instruktor łucznictwa musi wiedzieć jak. gdy w celu magazynowania tarcze muszą być zdjęte ze stojaków. więc wyboru można dokonać zależnie od wymiarów pomieszczenia. są wygodne. gdy dyspo- 20 . Powinny być ustawione przy każdym celu. Siatki nylonowe .najlepsze są pokryte workową tkaniną ciasno tkane maty słomiane o średnicy 122 cm. wystarczy pięć. Zazwyczaj jest pożądane jedynie w specjalistycznej sali lub klubie łuczniczym. gdyż środek zwykle bywa przestrzelany jako pierwszy. łatwy do wykonania przedmiot ułatwiający uczniom ocenę wiatru przy strzelaniu na zewnątrz. jeżeli tarcze muszą być przechowywane poza czasem szkolenia. Siatka dobrej jakości przetrwa bardzo długo. można go również wykonać samemu. którym pocą się ręce. Maty celowe .tarcza umieszczona jest zbyt blisko ziemi – strzała wbijająca się w cel może uderzyć w stojak i wygiąć się lub złamać. Jest to szczególnie ważne. Niektóre tarcze mają pokrowce z materiału zapobiegające uszkodzeniu na wietrze.8 m szerokości i standardowo 3.seryjne stojaki z rurek metalowych. Wózek na strzały . Wystarczą dwa duże pojemniki. zaopatrzone w kółka.niedrogi. Są dostępne w różnych rozmiarach.ten typ napinacza jest trwalszy i nie taki łatwy do zgubienia. Dla każdej klasy potrzeba osiem tarcz o średnicy 122 cm. Siatki są dostępne w rozmiarach od 2. jeżeli jest możliwe zainstalowanie celów na stałe. przez co mogą nieprawidłowo trzymać łuk w dłoni. Dynamometr . jak napinacz z linki nylonowej. gdy trzeba skontrolować siłę naciągu łuków. jednak maty o średnicy 91 cm są wygodniejsze. a gdy fundusze są niewielkie. prawidłowo konserwować sprzęt i naprawiać akcesoria.co najmniej 24.formularze można łatwo kopiować.75 m do 12. Są one zalecane przy szkoleniu łuczników początkujących i potrzebne w większości otwartych rund turniejowych. jak i same strzały. Tabliczka do zapisywania punktów .stanowi wygodny schowek na łuki i kołczany ziemne. lecz posiadają wadę . do zapisywania punktów. Grupy zaawansowane będą potrzebowały dodatkowo tarcz o średnicy 40 cm do rund halowych i prawdopodobnie 80 cm do różnych zawodów na otwartym powietrzu.jest niezbędny. Stojaki do tarcz . Chorągiewki wiatrowe . które nie trafiły w cel i chronią zarówno ściany. w którym mają być zastosowane. Talk . maty z wełny drzewnej lub przyciętej i powiązanej tektury. Pokrowce są niezastąpione. Maty ze słomy oraz wełny drzewnej sprawdzają się na zawodach otwartych. Pudełkowy napinacz cięciwy . Wieszak na łuki . Ołówki . ale można wykonać go samemu. Tarcze . Zalecane są łatki papierowe pokrywające środkowe części tarczy . Lepsze są stojaki drewniane.używane w pomieszczeniach zatrzymują strzały. Jest konieczny na zawodach. o ile zajdzie taka potrzeba.przedłużą one żywot tarcz.Wyposażenie sali łuczniczej Wyposażenie to nie jest potrzebne tucznikowi indywidualnemu. Formularze punktowe .05 m wysokości.stanowi wygodny schowek na wszelki niezbędny sprzęt z wyjątkiem łuków i kołczanów ziemnych.jest niezbędny dla uczniów.

. .szczypce.pisak wodoodporny do numerowania łuków i strzał oraz oznaczania długości strzał. W skład zestawu instruktorskiego powinien wchodzić następujący sprzęt: .36 całych piór w jasnych kolorach (do wykonania lub 72 zapasowe gumowe lotki). .4 leworęczne podstawki na strzały. które się zużywają lub wymagają okresowej konserwacji. czyli ochraniacz przedramienia. . .6 pudełek woskowanej nici dentystycznej. . kiedy odbywa się szkolenie na zewnątrz.świeca na podstawce . oraz .3 tuby kleju do lotek. . że instruktor powinien zabierać dodatkowy sprzęt oraz narzędzia. .zszywacz. . . .zapałki. . To oznacza. . .36 nasadek 1/4". 21 .zapasowy naramiennik.36 przyciętych piórek do zamocowania na kupionych strzałach lub gumowych lotek. Mogą one być wygodnie przenoszone w przeznaczonej do tego skrzynce lub w torbie. . Materiały: .para nożyczek. . .klej kontaktowy do wymiany siodełek wykonanych z nici dentystycznej i wzmacniania końców owijki. .scyzoryk. 2. 1. . . .taśmy gumowe. .napinacz cięciwy z linki nylonowej.12 ochraniaczy końcówek łuku.zapasowe rękawice lub skórki na palce prawo i leworęczne.przymiary łucznicze.dodatkowe „bączki".łatka na oko.pęk przędzy. .gwizdek. .parafina. 5/16".8 praworęcznych podstawek na strzały. Poniższa lista zawiera narzędzia i materiały potrzebne do naprawy lub wymiany elementów wyposażenia.plastron ochraniający pierś. .przyrządy do klejenia lotek.2 paczki wosku do cięciw.klej topliwy do wymieniania grotów. 9/32".przyrząd do robienia owijek na cięciwie.nuje się niewielkimi środkami. Narzędzia: . .palnik gazowy. Zestaw instruktorski Ze względów bezpieczeństwa tor do strzelania na otwartym terenie powinien znajdować się z dala od budynków i obiektów użyteczności publicznej. .

. . . . . W celu wykonania prowizorycznego celownika: . .proste czarne szpilki z dużymi główkami.formularze punktowe i ołówki.taśma izolacyjna (maskująca).pisak wodoodporny.gaza. .przymiar łuczniczy. . . . .ręczniki jednorazowe.zapałki lub zapalniczka. .torebki z lodem. .agrafki. .13-milimetrowa taśma samoprzylepna.waciki. .taśma samoprzylepna.ołówek.przepisy.zapasowe samoprzylepne podstawki strzał (6).wosk do cięciw. Apteczka pierwszej pomocy: . ..ochraniacze końcówek łuku.zapasowe znaczki stóp lub kreda do oznaczania pozycji stóp i celu.elastyczne opatrunki samoprzylepne. .klucze ampulowe. .nożyczki lub nóż.puder. .metalowe siodełka oraz szczypce lub nić dentystyczna.ołówek.środek bakteriobójczy. . .środek odstraszający owady. .gwoździki z dużymi łebkami (jako szpilki do przypinania tarcz). .klej do lotek. 22 .opatrunki samoprzylepne. Do wymiany lub naprawy siodełka: . . .spis powszechnych błędów strzeleckich. . .skóra. .

że trzymają kciuk i pozostałe palce na krawędzi ramienia łuku. Powinni też sprawdzić. czy cięciwa jest odpowiednio przygotowana do strzelania. Wyposażenie osobiste Łuk Upewnij się.wykończenie obwoju). czy cięciwa stabilnie układa się w wycięciach po obu stronach łuku. ponieważ zbyt mała odległość cięciwy spowoduje. Przypominaj. Zbyt mała średnica siodełka powoduje. Dobrym pomysłem jest sprawdzanie przez uczniów odległości cięciwy przed pierwszym strzałem. Należy przypominać uczniom. jak i zachowań uczniów. Uczeń powinien się upewnić. że wszyscy uczniowie potrafią prawidłowo założyć cięciwę. Instruktor powinien ostrzegać o możliwości zaistnienia niebezpiecznych sytuacji podczas prowadzenia szkolenia lub zawodów. To zminimalizuje ucisk palców oraz wyeliminuje niebezpieczeństwo złamania łuku przez przeciągnięcie (patrz rozdział 2. aby uchronić się od zaklinowania palców między cięciwą a przodem łuku na końcówkach. Konserwacja i przechowywanie sprzętu . Dobór sprzętu łuczniczego . że strzała ślizga się po cięciwie przy pełnym naciągu. Przerwana owijka powinna być naprawiona (patrz rozdział 7. by upewniali się. czy siodełko na cięciwie nie jest za małe ani za duże. natomiast siodełko o zbyt dużej średnicy może złamać nasadkę strzały. 23 . Upewnij się. że napięcie łuku powinno być zwalniane powoli. Nie powinno się używać cięciw z postrzępionymi albo poprzerywanymi owijkami w okolicy wycięć w ramionach lub przerwanymi nitkami. jego użytkowania. Upewnij się.zalecenia długości łuku). zanim pozwolą łukowi się wyprostować. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie dotyczą zarówno sprzętu. ż każdy łucznik posiada łuk o długości odpowiadającej jego długości naciągu. że uderzy ona w nadgarstek (klepnięcie nadgarstka). zaś zbyt duża wysokość wywoła uderzenie w łokieć powyżej naramiennika.3.

5 cm poza tył łuku przy pełnym naciągu. gdyż przeciągnięta strzała może uderzyć w łuk lub w rękę łuczną. Strzały Upewnij się.Nigdy nie pozwalaj uczniom kłaść łuków czy też strzał na ziemi. W uzupełnieniu nauki strzelania uczniowie powinni potrafić prawidłowo przechowywać łuki oraz zdjąć z nich cięciwę. Zawodnicy zwykle przywożą na zawody swoje własne kołczany. Lepiej jest mieć strzałę za długą niż za krótką. że strzały. 24 . Dla początkującego strzała powinna wystawać 2. Zaopatrz klasę w boczne kołczany oraz wieszaki na łuki lub w kołczany ziemne. są wystarczająco długie. którymi strzelają uczniowie.

25 m dla młodzików . Długie włosy powinny być spięte z tyłu.30.30. 50. akcesoria łucznicze. 50 m dla juniorów/ek młodszych .15. Łucznicy powinni ubierać się w obcisłą odzież.30. 90 m dla kobiet . raczej bez kieszeni z przodu. Teren powinien być wyraźnie ogrodzony. Przy mniejszej wolnej przestrzeni powinna zostać użyta siatka (w wielu społecznościach łucznictwo podwórkowe na terenie zabudowanym 25 . 50. itp. 50. 70. Przy naprawie strzał upewnij się. który mógłby zastygnąć w formie bryłki z ostrymi krawędziami i przeciąć palce. 20. lecz nawet wówczas może być konieczne założenie plastronu chroniącego ubranie. 90 m Po obu stronach terenu. które nie trafiły do celu.30. na którym odbywa się strzelanie.Nigdy nie pozwalaj uczniowi strzelać strzałą pękniętą. aby nie wplątały się w cięciwę przy pełnym naciągu. 50. 60. 60. co uczyni bezpiecznymi strzały. że przy lotkach lub nasadce nie wyciekł nadmiar kleju. za celem wymagane jest co najmniej 20 metrów wolnej przestrzeni. 70 m dla juniorów . a jeżeli już są.30.10. oraz skórek na place lub rękawic. Ubiór. to powinny być puste. Strzelanie na otwartym terenie Odległości przy strzelaniu: dla dzieci . aby ustrzec się przed zahaczeniem cięciwy o kieszeń.30. 70 m dla mężczyzn . 70 m dla juniorek . 70. z uszkodzoną nasadką lub grotem. Naucz uczniów kontrolować strzały i nasadki po zakończeniu strzelania. 50. 60. Wszyscy uczniowie powinni używać naramienników.

Będzie to ostrzeżeniem dla następnej grupy łuczników. W pomieszczeniu zamkniętym wszelkie drzwi w pobliżu tarcz powinny być zamknięte na klucz lub zaryglowane. • dwa gwizdki . Przy planowaniu strzelania na otwartym torach. Maty powinny być pochylone do tyłu o około 12-18 stopni. idąc do celu zdejmij wiązanie. czy na punkty .powinno być nadzorowane. Nigdy nie mierz ani nie strzelaj do niczego oprócz tarczy. szczególnie jeżeli istnieje niebezpieczeństwo poślizgnięcia się lub wywrócenia.komenda: strzelać.iść po strzały. należy używać odpowiednich siatek ochronnych. Bezpieczeństwo strzelania Każde strzelanie . ściany oraz inne materiały znajdujące się za celem. że za tarczami wciąż ktoś jest. • cztery lub więcej gwizdków . Jeżeli w tym samym czasie trzeba strzelać na różne odległości. Kiedy zbierasz strzały za celem.jest zakazane jako szczególnie niebezpieczne). wszyscy łucznicy muszą strzelać z jednej linii. Zakotwiczenie go w ziemi zapobiega przewróceniu przez silniejszy powiew wiatru.czy dla treningu. a cele powinny być umieszczone w różnych odległościach od linii strzału. żeby stanowiska strzeleckie i ścieżki znajdowały się poza zasięgiem strzał z innych stanowisk. a stojak należy przywiązać do kołka wbitego w ziemię. 26 .niebezpieczeństwo. Nigdy nie cofaj się z łukiem. Dobrym pomysłem jest od razu przyzwyczaić uczniów do strzelania w systemie gwizdkowym. przerwać strzelanie. Kiedy kolejka strzelania się zakończy. zostaw łuk przed tarczą. należy położyć szczególną uwagę na to. D)a początkujących zaleca się następujące sygnały: • jeden gwizdek . Aby chronić strzały. dla uzyskania pożądanych dystansów.

że nikt nie znajduje się za tarczami Pozwalaj uczniom zakładać strzałę na łuk tylko po sygnale gwizdka. dopóki nie rozlegnie się gwizdek i strzelanie zostanie przerwane. Jeśli strzała upadła na ziemię. gdyż grozi to zerwaniem cięciwy lub złamaniem łuku. że wszyscy uczniowie albo stoją na linii w rozkroku (strzelanie do celu) albo stoją przed linią (strzelanie polowe). Powinni mieć założone buty chroniące przed rozcięciem stopy przez strzałę. upewnij się. Pierwsze lekcje łucznictwa. W początkujących klasach instruktor powinien pomóc każdemu uczniowi wyregulować celownik. co spowoduje niecelny strzał. by strzała nie zsunęła się przy naciąganiu. Powinni się również upewnić.1. Nigdy nie powinni puszczać napiętej cięciwy bez strzały. że nasadka dokładnie obejmuje cięciwę. Zbieranie strzał Idąc do tarczy wszyscy łucznicy powinni uważać na strzały leżące lub wbite w ziemię. 27 . tucznik powinien ją odzyskać stojąc na linii i nie ruszając stóp przyciągnąć ją końcówką łuku. Nigdy nie pozwalaj uczniom napinać łuku ze strzałą lub bez niej. aby nie nadepnąć lub nie wpaść na nie. aby zminimalizować problem strzelania ponad lub poniżej celu (patrz rozdział 5. gdy łucznik stoi na linii (nie ruszając stóp). uważana jest za wystrzeloną. z którego będą strzelać.Przed zezwoleniem łucznikom na strzał. jeśli nie mierzą do tarczy. Jeśli strzała znajdzie się poza zasięgiem łuku. zamieszczono tam instrukcje jak pomagać początkującym łucznikom ustawiać celowniki). Sprawdź czy wszyscy mają celowniki ustawione na dystans. W żadnym wypadku nie pozwalaj strzelcowi postawić nogi za linią. Przy zakładaniu strzał uczniowie powinni kierować strzałę grotem w stronę tarczy. Upewnij się.

łucznik powinien ją uchwycić jak najbliżej grotu i wyciągnąć z powrotem po tej samej linii.wówczas można ją wyciągnąć delikatnym ruchem obrotowym. po której wbita się w trawę.Jeśli strzała zaplątała się w trawę. Po wyciągnięciu należy strzały umieścić w kołczanie albo trzymać w ręku w pobliżu grotów zanim zostaną umieszczone w kołczanie. łucznik powinien znaleźć grot i ostrożnie wyciągnąć strzałę z trawy zgodnie z kierunkiem. inni powinni stać z boku tarczy. powinna zostać umieszczona pod kciukiem ręki opierającej się o tarczę i zwrócona grotem ku górze. Gdy strzała jest już wyciągnięta. żeby nie zahaczyć o strzały wbite w tarczę. Jeżeli strzała wbiła się w matę tak głęboko. To zapobiega uszkodzeniom lotek. Najlepszą dla łucznika metodą na bezpieczne wyciągnięcie strzały z tarczy polega na oparciu jednej ręki o tarczę obok wyciąganej strzały i chwycenie jej przy punkcie wbicia . 28 . że nawet lotki są przykryte. łucznik powinien zachować ostrożność. Jeżeli strzała leży w trawie tak głęboko.Nigdy nie należy podnosić strzały w górę z ziemi. które upadły blisko przed celem. To eliminuje możliwość uderzenia kogoś strzałą właśnie wyszarpniętą z tarczy. zwłaszcza pierzastych. To chroni przed uszkodzeniem lotek. że lotki są częściowo lub całkowicie schowane. w jakim ustawiony jest grot. Podczas gdy jeden łucznik wyjmuje strzały. Schylając się aby podnieść formularze punktowe. łucznik powinien wyciągnąć strzałę od tyłu. czy też strzały.

Kategorycznie zabroń uczniom biegać ze strzałami w rękach ! 29 .

• Nigdy nie wysuwaj ręki przed napięty łuk. • Zabroń uczniom „wygłupów".Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa dla instruktora Dla bezpieczeństwa ludzi znajdujących się w pobliżu jest konieczne. • Nie pokazuj przykładów niedostatecznego bezpieczeństwa. ustaw tarcze w odległości 3. 30 . Jeżeli uczeń uderza się w łokieć. Poniżej wymieniono je w punktach: • Dowiedz się. że odczuwają jakiś dyskomfort podczas strzelania. • Poproś uczniów. żeby nie ustawiać uczniów niebezpiecznie blisko siebie na linii strzelań. Przy tych odległościach maksymalnie pięciu łuczników przy każdej tarczy będzie miało dosyć miejsca na strzelanie. czy istnieje możliwość błąkania się ludzi lub zwierząt w pobliżu terenu. • Jeżeli uczeń uderzył się cięciwą w łokieć ręki tucznej i powstał siniak. by informowali cię o jakimkolwiek zranieniu lub że coś ich boli albo też. • Uważaj. powinien zakładać długi naramiennik. aby pokazać coś uczniowi lub pomóc mu ułożyć strzałę na podstawce.49 m od siebie (od środka do środka). użyj torebki z lodem albo zimnej wody. by zminimalizować opuchliznę. żeby strzelcy znali i stosowali wyszczególnione wyżej zasady postępowania. • Uważaj. na którym odbywa się strzelanie (szczególnie ważne. gdy szkolenie odbywa się na zewnątrz).66-5. może on bowiem zwolnić cięciwę zanim zdążysz to przewidzieć. kiedy jest dany sygnał do strzału. kiedy mają w rękach sprzęt tuczni czy lub strzelają. Są jednak dodatkowe zasady. o których instruktor powinien wiedzieć dla bezpieczeństwa swojego oraz innych. żeby znajdować się za linią.

spróbuj zamienić kierunki.niektóre są szybkie. żeby mogła się swobodnie przesuwać po górnym ramieniu. Przy wszystkich metodach dolna pętla cięciwy musi być dokładnie ułożona w wycięciach dolnego ramienia przed wygięciem łuku. Zakładanie cięciwy Jest wiele sposobów założenia cięciwy na łuk . W celu zdjęcia cięciwy z łuku należy po prostu odwrócić tę procedurę. cięciwa zaś niech zwisa w dół. Jak już mówiono w poprzednim rozdziale. jak i dla łuku. W większości przypadków opisane tu metody założenia cięciwy na tuk są adresowane do osób praworęcznych. Należy się też upewnić przed zwolnieniem łuku. jeśli jest tylko jedna) 31 . Jeśli górna pętla cięciwy jest za mała. albo w odpowiednim czasie pomocnik może umieścić cięciwę na końcówce (metoda pudełkowego napinacza cięciwy). Jeśli jesteś leworęczny. Większość napinaczy składa się z długiej linki z kieszeniami ze skóry na obu końcach albo z jedną skórzaną kieszenią. Linkowy napinacz cięciwy Korzystanie z napinacza linkowego jest prostą i bezpieczną metodą założenia cięciwy na łuk (wszystkie napinacze linkowe zawierają wskazówki dotyczące sposobu użycia . Trzymaj łuk w lewej ręce tyłem ku górze. czy pętle znajdują się w wycięciach górnego ramienia. osoba zakładająca cięciwę powinna trzymać twarz z dala od górnego ramienia łuku i nie wkładać palców pomiędzy cięciwę a przód łuku. podczas gdy mniejsza jest układana w wycięciach na dolnym ramieniu. Większa pętla cięciwy zawsze jest zakładana na górne ramię. inne bezpieczniejsze zarówno dla łucznika.sprawdź je przed skorzystaniem z niego). a na drugim końcu ze specjalnym uchwytem mocowanym na ramieniu łuku. Załóż większą z dwóch skórzanych kieszeni (lub kieszeń skórzaną.4. Podczas zakładania cięciwy należy umieścić górną pętlę w wycięciach górnego ramienia. cięciwa może luźno wisieć z łuku i być później wsunięta w wycięcia wolną ręką (metoda wejścia oraz metoda pętli).

Sprawdź. prawą zaś nakieruj cięciwę na nacięcia górnego ramienia (trzymaj palce po bokach ramienia. Teraz pociągnij łuk lewą ręką. nie na trawie. Dolna pętla cięciwy powinna się znajdować w wycięciach. Lewą ręką wciśnij majdan do dołu. 32 . czy obie pętle znajdują się w wycięciach i powoli zwolnij napięcie. Otwórz skrzynkę i wyreguluj jej ramiona tak. a prawą nakieruj pętlę cięciwy na wycięcia górnej końcówki łuku. Napinacz pudełkowy Jest to napinacz trwały i trudny do zgubienia. a górna powinna być założona na przód ramienia górnego (uważaj żeby górna pętla cięciwy znajdowała się możliwie najbliżej końcówki łuku. by zapobiec jej uwięzieniu między przyrządem a tyłem łuku). nigdy nie wkładaj ich między cięciwę a przód łuku).na końcówkę dolnego ramienia łuku. a nie obok nich. Dzięki temu. mnieszą kieszeń zakłada się na końcówkę górnego ramienia. Stań krawędzią lewej stopy wzdłuż skrzynki. czy linka układa się na przedniej części łuku przy wygięciach. a jeśli jest to specjalny przyrząd około 20-23 cm poniżej końcówki (teraz linka napinacza będzie wisiała pod łukiem). Stań na środkowej części linki napinacza lewą stopą (linka powinna się znajdować pod środkową częścią stopy). aby wygięcia ramion łuku wygodnie leżały na wyściełanych końcach napinacza. przodem w kierunku górnego ramienia łuku. Może być stosowany tylko na gładkiej i twardej powierzchni. Należy położyć łuk na przyrządzie przodem do góry i górnym ramieniem na prawo. a także dzięki wygodzie jego użycia zapewnia najlepszą metodę zakładania cięciwy na łuk w warunkach szkolnych. Sprawdź. Pociągnij łuk w górę na tyle. by linka się naprężyła.

Stojąc bezpośrednio za łukiem pociągnij do dołu górne ramię łuku i nakierowując cięciwę na wycięcia powoli zwolnij łuk. Metoda pętli Jest to kolejna bezpieczna i wygodna metoda zakładania cięciwy na łuk. że naciągasz łuk dokładnie do góry. Jedyny niezbędny przedmiot. w przeciwnym wypadku istnieje niebezpieczeństwo wygięcia dolnego ramienia. Nie można go zgubić. bezpieczny i trwały. Przełóż pętlę wokół majdanu i mocno zaciśnij łuk. Prawą rękę umieść pod górną końcówką i pociągnij ją do góry . 33 . Połóż końcówkę dolnego ramienia łuku na czymś miękkim. Stań prawą stopą na pętli tak. ponieważ jest przytwierdzony do ściany. lecz wytrzymałym (dobrze sprawdza się zwinięty futerał na łuk). Powinien być umocowany w takim miejscu. to 123 cm mocnej liny lub pasma materiału związanego w około 56centymetrową pętlę. by linka znalazła się pod podbiciem stopy lub pod piętą. zaś dolne ramię pod dolną szpulą. aby łucznik mógł stanąć podczas operacji zakładania cięciwy bezpośrednio za łukiem.w ten sposób łuk ulegnie wygięciu.Napinacz ścienny Napinacz ścienny jest poręczny. trzymając go w lewej ręce poziomo przodem ku górze. szczególnie jest przydatny w klubach. Uwaga: Upewnij się. Nasuń lewą ręką cięciwę w wycięcia. aby część majdanu chwytana podczas strzelania znalazła się na górnej szpuli. Umieść łuk na napinaczu tak.

Z tego powodu metoda ta nie jest polecana przez producentów i może spowodować unieważnienie gwarancji na łuk. Wtedy lewą ręką nasuń pętlę cięciwy w wycięcia. Uniesienie lewej pięty nad podłogę pomoże zredukować prawdopodobieństwo skręcenia dolnego ramienia łuku. Należy tu ostrzec łucznika.Metoda wejścia Jest to jedna ze starych metod zakładania cięciwy na łuki. Końcówkę dolnego ramienia łuku umieść nad przednią częścią lewej kostki. zaś majdan za prawym udem. a tyłem ku prawej. 34 . Prawą stopę postaw pomiędzy cięciwą a przodem łuku. szczególnie te cięższe. że jej zastosowanie zwykle wykręca dolne ramię łuku. Prawą rękę umieść pod tylną częścią końcówki górnego ramienia i popchnij ją ku lewej stronie. Trzymaj łuk pionowo przodem ku lewej stronie. naprężając łuk.

czy wszystkie tuki są w dobrym stanie. czy wszystkie tuki są ponumerowane w łatwo widocznym miejscu. Sprzęt jest wówczas natychmiast dostępny dla uczniów. gdyby na każdego ucznia przypadała jedna cięciwa. elementów wyposażenia. można zbudować stojak na łuki i wózek do strzał. Aby móc przechowywać sprzęt w sposób zorganizowany. aby instruktor i uczeń mogli się łatwo porozumiewać. Zamierzeniem jest sformułowanie systematycznego wprowadzenia do sportu i pokazanie instruktorowi kolejnych kroków w nauce strzelania. aby uczeń mógł używać tego samego łuku podczas całego kursu. Cięciwy ani owijki na nich nie mogą być poprzerywane. Pierwsze lekcje łucznictwa Rozdział ten przedstawia ogólny zarys szkolenia początkujących łuczników. Jednak w większości przypadków klasy są liczniejsze. Na końcu lotki umieść numer kolejny strzały w komplecie. czy nasadki. Należy sprawdzić. Należy je poukładać w ponumerowanych. Poleca się używanie ochraniaczy końcówek. która jest założona na cięciwę i oparta o podstawkę. wskazówki dotyczące przygotowania bezpiecznego toru). Siodełko należy założyć około 6 mm powyżej kąta prostego utworzonego przez cięciwę i strzałę. Wszystkie strzały należy poddać kontroli. by uczniowie mogli zacząć strzelanie od pierwszego dnia. Za tarczami i za krawędziami toru powinno być odpowiednio dużo wolnej przestrzeni. gdy uczniowie dojdą do wprawy i będą mieli odpowiednio dobry sprzęt. więc upewnij się. lotki i groty są w dobrym stanie i czy strzały są w miarę proste. Trzeba odrzucić te strzały. by bączek osiągnął prawidłowe dla niego położenie. Wszystkie strzały jednego kompletu powinny mieć tę samą długość i rozmiar. Jednak ponieważ chcą oni strzelać najszybciej jak to tylko możliwe. przed drugim spotkaniem należy ustalić dystans oraz przygotować sprzęt. Młodsze dzieci powinny strzelać z pięciu metrów. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie. Jednocześnie pomocne jest ustalenie słownika podstawowych terminów z zakresu łucznictwa i wręczenie go każdemu szkolonemu. Zwykle nie jest możliwe. które mają pęknięty lub w inny sposób uszkodzony korpus. 35 . pogrupuj je i umieść na korpusie dodatkowy znak identyfikacyjny.5. Tory na wolnym powietrzu powinny być w miarę możliwości położone tak. W jednej klasie nie powinno być więcej niż 16 uczniów. Dobrym pomysłem jest przygotowanie plansz poglądowych na temat podstaw strzelania. prawidłowej postawy łuczniczej lub kilku innych aspektów dotyczących wprowadzenia do łucznictwa. lecz o różnych oznaczeniach. To pozwoli każdemu tak ją ustawić. W momencie. a na przedniej części lotki oznacz długość strzały. że dysponujesz wystarczającą ilością sprzętu. Ostatnią czynnością jest sprawdzenie. Najlepiej byłoby. będzie można wyregulować łuk.1. Jeżeli jest wystarczająca ilość strzał tego samego rozmiaru.bocznych kołczanach po sześć sztuk z tymi samymi oznaczeniami. Tarcze należy ustawić i zakotwiczyć. Przydziela się czterech łuczników na jedną tarczę (patrz rozdział 3. by łucznicy strzelali w kierunku północnym. Szkolenie łuczników 5. żeby każdy uczeń mógł strzelać podczas każdego spotkania. a łuki powinny posiadać prawidłową odległość cięciwy. Dzięki temu słońce nie będzie ich oślepiało. Żaden łuk nie może mieć uszkodzonej lub nieprawidłowo założonej podstawki na strzałę. Instrukcje dotyczące konserwacji sprzętu można znaleźć w rozdziale 7. wtedy bowiem każdemu można poświęcić indywidualną uwagę. Teren powinien być ogrodzony z zapasem 10 metrów przy dystansach od 10 do 60 metrów plus dodatkowe 15 m dla klas początkujących.

który chroni przedramię. Zwracaj uwagę na objawy bólu – uczeń może niechętnie mówić. Uważaj na objawy zniechęcenia i uczyń każdy wysiłek. 3. sprawia ci przyjemność. aż będziesz umiał wydobyć krótkie. inni mogą słuchać i „trenować” swoich partnerów. 7. 8. Bądź dyplomatyczny przekonując uczniów do nauki strzelania przy wykorzystaniu celownika. 6. Instruując mów głośno i wyraźnie – jeżeli uczniowie cię słyszą. stwórz drugą linię dla lektury. że cięciwa uderza go przy zwolnieniu w niechronioną część ciała. Kiedy pierwsza linia skończy. Ci. 11. Korzystaj z materiałów poglądowych (plansze. 1. mogą niechętnie prosić o powtórzenie. demonstracji i naśladownictwa. Udzielaj pochwał indywidualnie i/lub całej klasie. którzy mają problemy. 2. Ucząc na otwartej przestrzeni upewnij się. ruch uliczny itp. 4. plakaty) – pomagają one uczniom zrozumieć i zapamiętać to czego ich uczysz. 10. albo dwa zwykłe – jeden zakrywający łokieć i nachodzący na drugi. Obejmij swą uwagą wszystkich uczniów w klasie. Jeżeli już jednak cięciwa uderzy ucznia w ramię. Zawsze idź do tarcz razem z klasą. Okazuj entuzjazm i zainteresowanie swoją dyscypliną sportu – nie przesadzaj z tym. jak gra w piłkę. Przy prowadzeniu strzelania używaj zawsze gwizdka. podczas gdy oni strzelają. lecz niech klasa widzi. że nie są rozpraszani przez odrywające uwagę zjawiska. Pierwsza linia może używać łuków do naśladownictwa (i później do strzelania).Pewne warsztatowe wskazówki dla instruktorów powinny być przez nich zapamiętane i wprowadzone w życie. Jeżeli klasa jest duża i łuków wystarcza tylko dla połowy uczniów. gdy coś zostanie wykonane prawidłowo. Przypominamy je poniżej. Chodź wzdłuż linii. połóż 36 . 9. żeby uczniowie potrzebujący pomocy swobodniej mogli o nią poprosić. niskiej kotwicy i formy klasycznej. którzy mają z tym problemy. że uczniowie nie są zwróceni twarzą pod słońce oraz. nalegaj by każdy (wliczając ciebie) pomagał szukać zgubionych strzał. zamienią się miejscami. Wyćwicz gwizdanie. 5. Ze względów bezpieczeństwa najlepiej nie pozwalać uczniom wracać na linię (i do sprzętu) dopóki ciebie tam nie ma. 12. że to czego uczysz. powinni zakładać długie naramienniki. zdecydowane sygnały. aby pomóc i upewnić tych.

Ci.naramiennik. że strzały są odpowiednio dopasowane do łuku. ułożenie ręki cięciwnej. Kiedy uczniowie zostaną już zapoznani ze sprzętem. dla której uczeń wykonuje nieprawidłowo. gdyby ta pierwsza lekcja była prowadzona w pomieszczeniu. z włókna węglowego i aluminiowe) opisz różnice między nimi. Jeżeli uczeń ma trudności. w jakim celu i jak się ich używa. Jeśli masz dostępne różne rodzaje strzał (drewniane. wycięcia. regulację celownika. aby pokazać grot.pokaż punkt nasadki. dobrze jest zapytać ich. skórka na place i wiązanie. jak: 1) cel i zasięg łucznictwa od strzelania rekreacyjnego do zawodów międzynarodowych. Pamiętaj. a jeśli tak. zademonstruj strzelanie. Zrób to samo z częściami cięciwy . majdan. polowe. Oceniając postawę lub szukając przyczyny. lotki i grzbiet. jednak bez nadmiernej ilości szczegółów. to poprosić o przedstawienie tego rodzaju ich aktywności gdzie. że obserwujesz go z trzech stron. powietrzne i wolne oraz 3) łucznictwo amatorskie i łucznictwo zawodowe. omawiający takie problemy. ustalacz nasadki oraz bączek. 2) różne rodzaje strzelectwa. po winni używać plastronów ochronnych. szczególnie łokcia i barku. 14. 13. palców i nadgarstka oraz pozycję łokcia ręki cięciwnej i ułożenie ręki pod żuchwą. wskazując prawidłowe położenie ramienia łuczniczego. myśliwskie. Lekcja 1 Najlepiej byłoby.). 37 . jakiego typu strzał używali itd. Uwaga: Instrukcje zawarte w tym i w następnych rozdziałach przeznaczone są dla łuczników praworęcznych. nasadkę. do celu. np. Powinien to być wykład o różnych aspektach sportu. których cięciwa uderza w pierś. Miej pod ręką strzałę. jaki rodzaj łuku i o jakiej sile naciągu. czy uczeń przy celowaniu używa odpowiedniego oka. ręki tucznej. Po wystrzeleniu kilku strzał przedstaw proces strzelania. co pozwoli wyeliminować odwracający uwagę hałas i pomoże uczniom skoncentrować się na przedmiocie szkolenia. kiedy i jaki styl łucznictwa uprawiali oraz jakiego używali sprzętu (czy był to ich własny. sprawdź odległość cięciwy. Łucznicy leworęczni muszą zamienić kierunki. podczas gdy on strzela.natychmiast na to miejsce paczuszkę lodu albo zimny mokry kompres. podstawka strzały i celownik). Potem przejdź do reszty osprzętu . Pokaż uczniom łuk i zapoznaj ich z różnymi jego częściami oraz akcesoriami (ramiona. upewnij się. Niezbędne jest krótkie wprowadzenie w zagadnienia sportu łuczniczego. upewnij się też. czy cięciwa nie zahacza o ubranie ani o włosy. a w jego postawie nie widać żadnych nieprawidłowości. Aby wzbudzić zainteresowanie poszczególnych uczniów. sprawdź . żeby powiedzieć. czy któryś z nich strzelał wcześniej. upewnij się.

Kiedy ręce dotkną twarzy. aby ustrzec się przed możliwością używania do celowania niewłaściwego oka. powinni strzelać z jednym okiem przymkniętym lub korzystać z łatki na oko. czy każdy orientuje się w kierunkach i nikt nie będzie stał do ciebie plecami. W ten sposób będziesz mógł od razu zobaczyć. Jednak jeżeli łucznik chce strzelać bez celownika. Ustaw łuczników leworęcznych na lewym końcu linii. celowanie i zwalnianie. Teraz rozpocznij naśladownictwo . by palcami dotykali pozornej linii łączącej łucznika ze środkiem celu. w przeciwnym razie strzała poleci na lewo od celu. żeby instruktor polecił uczniom założyć na cięciwę siodełko oraz bączek w razie konieczności. powinien nauczyć się mieć obydwoje oczu otwarte podczas celowania. żeby je naśladowali. którzy po teście nie mają pewności. Palce będą się krzyżowały mniej więcej pod kątem 90°. Dzięki temu uczeń nauczy się techniki naprawiania i będzie mógł w dowolnym czasie podczas kursu założyć sobie nowe siodełko oraz nauczy się szanować sprzęt. Poleć uczniom wysunięcie tak złożonych rąk w stronę celu wciąż patrząc przez otwór. Może to być trudne dla najmłodszych łuczników. a ciężar ciała rozłożony równomiernie na obie. Potem poleć uczniom. Przy obu oczach otwartych każ im przysunąć ręce do twarzy wciąż obserwując cel. kiedy będziesz mówił lub coś demonstrował. kotwiczenie. Przed nauką współczesnej techniki strzeleckiej zaleca się. jeżeli szkolenie nie przewiduje całkowitego zamykania jednego oka i mają oni strzelać z obydwoma oczami otwartymi (lub z jednym dominującym). które oko jest u nich dominujące. Najpierw zademonstruj wszystkie ruchy i opisz je.czynności pozorujące naciąganie. Kolana mają być lekko rozluźnione. dominujące oko determinuje strzelanie prawo. To Jest postawa prosta. Łucznik praworęczny musi korzystać przy celowaniu z prawego oka.Przed dopuszczeniem do strzelania instruktor powinien przeprowadzić wśród uczniów test dominacji oka. Uczniowie. ale studenci lub uczniowie średnich mogą się tego z łatwością nauczyć. Test dominacji oka polega na poleceniu uczniom utworzenia otworu między kciukami i pozostałymi palcami przez złożenie dłoni jedna na drugiej. Naśladownictwo bez sprzętu Ustaw uczniów w rozkroku na linii strzału tak. Daje to lepsze poczucie odległości przy nieosłoniętym strzelaniu. otwór znajdzie się przed okiem dominującym.lub leworęczne. Stopy powinny być rozstawione mniej więcej na szerokość ramion.wtedy tylko dwie osoby będą do siebie zwrócone twarzami. Może on nie być konieczny. sam zaś stań między tarczami a linią strzału . 38 .

Teraz poleć im wyciągnąć ramię łucznicze na wysokości barku w stronę celu, ze spodem otwartej dłoni zwróconym do dołu. Bez poruszania łokcia każ im obrócić dłoń w nadgarstku kciukiem do góry - to daje pewność prawidłowej pozycji łokcia, co szybko można sprawdzić polecając zgiąć łokieć: jeżeli ręka dochodzi do piersi torem równoległym w stosunku do ziemi, pozycja łokcia jest prawidłowa, natomiast jeżeli ręka przesuwa się do góry, łokieć nie był odpowiednio ułożony. Ćwiczenie pomagające ustawić łokieć w prawidłowej pozycji: każ uczniowi oprzeć lewą dłoń o ścianę palcami do góry, następnie niech obrócą staw łokciowy do dołu zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Podczas tej czynności upewnij się czy uczeń przy obracaniu łokcia nie obraca barku do góry i w przód. Może to być za pierwszym razem niewygodne, jako że normalnie mięśni się do tego nie używa. Następnym krokiem jest polecenie uczniowi utworzenia haczyka pierwszym, drugim i trzecim palce ręki cięciwnej, pozwalając kciukowi i małemu palcowi odprężyć się po wewnętrznej stronie dłoni albo, co prostsze - dotykając kciukiem paznokcia małego palca. Staw łączący palce z dłonią nie powinien być zgięty. Następnie powinien obrócić głowy w stronę celu, ocenić zasięg i umieścić zagięte palce na pozornej cięciwie przy pionowym położeniu haczyka utworzonego z palców i przy zewnętrznej stronie dłoni tworzącej linię prostą z przedramieniem. Łokieć ramienia cięciwnego nie może znajdować się poniżej barku.

39

Teraz może naciągnąć pozorną cięciwę, trzymając ją blisko ramienia łuczniczego, dopóki ręka cięciwna nie dotknie podbródka. Naciągnięcie to powinno zaangażować mięśnie pleców i ramienia cięciwnego, co pozwoli łokciowi ramienia cięciwnego natychmiast odsunąć się od celu torem równoległym w stosunku do ziemi.

Drugi staw palca wskazującego ręki cięciwnej powinien dotykać środkowej części podbródka. Kiedy zostanie osiągnięty punkt kotwiczny, uczeń powinien napiąć mięśnie pleców i w takiej pozycji utrzymać je. W tym momencie linia pomiędzy łokciem i dłonią ręki cięciwnej powinna być równoległa do podłoża (podczas strzelania następuje to po fazie utrzymania napięcia, kiedy łucznik celuje). Napinanie mięśni powstrzyma łucznika od psychicznego rozluźnienia podczas fazy celowania i pozwolenia strzale na przesuwanie się do przodu.

40

Uczniowie powinni powtarzać kilkakrotnie tę procedurę wzmacniając ramię łuczne, kładąc palce na cięciwie oraz naciągając aż do pozycji kotwicznej. Kiedy celowanie zostało przeprowadzone, łucznicy muszą jednocześnie napinać mięśnie pleców oraz zwalniać cięciwę rozluźniając palce ręki cięciwnej i pozwalając cięciwie się z nich wysunąć. Kiedy jest używany sprzęt, to napięcie/zwolnienie powoduje pojedynczy, mimowolny ruch ramienia cięciwnego do tyłu z dłonią przesuwającą się w pobliżu szyi.

Ćwiczeniem na wyczucie napięcia/zwolnienia jest umieszczenie górnej części lewej dłoni naprzeciw szyi, z kciukiem skierowanym do dołu, zaś lewym łokciem w stronę tarczy. Zahacz wtedy palce prawej ręki o palce lewej ręki i trzymając łokcie równolegle do ziemi, zakotwicz pod podbródkiem i pociągnij palcami. Zwolnienie palców ręki cięciwnej powinno pozwolić ręce powrócić wzdłuż szyi. Jak wyżej powiedziano, ruch do tyłu powinien pochodzić z ręki zwalniającej cięciwę, przy wciąż napiętych mięśniach pleców. Po zwolnieniu cięciwy uczniowie powinni utrzymać pozycję przez kilka sekund. To jest wytrzymanie. Gwarantuje ono, że łuk nie zostanie poruszony zanim opuści go strzała (przy strzelaniu powinni utrzymać pozycję dopóty, dopóki strzała nie osiągnie celu).

Słowa zestawione w ramce tworzą kluczową sekwencję szybkiego przypomnienia podstawowych etapów strzelania. Uczniowie powinni umieć przejść przez te etapy werbalnie z prawidłowymi czynnościami. Słowa te są również szybkim systemem odniesienia pomagającym znaleźć problem, jeżeli w technice strzelania jest błąd.

41

Uczniom mającym problemy pomóż indywidualnie. że nigdy nie wolno zwalniać cięciwy z pełnego naciągu bez strzały. ale na razie poleć uczniom zahaczyć palce cięciwne o cięciwę. Pozycja ręki tucznej jest prawidłowa wówczas. Stań. Uwaga: Niektórzy instruktorzy uważają. 5. a podbródek i nos dotykają cięciwy. Napnij/zwolnij. 2. Wytrzymaj. Jeżeli uczniowie nie używają wiązań. trzymając łuk pionowo i upewniając się. Palce nie powinny być ani sztywno wyprostowane. a dwoma poniżej siodełka (tam. W tym momencie powinna być założona strzała. Imitowanie strzału ze sprzętem Kiedy uczniowie zapoznają się dokładnie z sekwencją czynności związanych ze strzałem i prawidłową pozycją ciała. gdzie powinna znajdować się strzała). że obrócili łokieć do dołu oraz pozwól im naciągnąć cięciwę do tyłu o kilkanaście centymetrów. naciąganie łuku bez strzały nie przyniesie żadnej szkody. aby ciężar łuku był rozłożony po wewnętrznej stronie mięśni kciuka oraz aby kciuk i palec wskazujący utworzyły literę Y (patrząc od góry). Napnij. przeprowadź imitowanie strzału z wykorzystaniem sprzętu. 4. gdy łuk nie ma tendencji do przesuwania się w żadnym kierunku przy rozluźnionej dłoni i palcach. z jednym palcem powyżej.zakotwicz dopóty. że górna część palca wskazującego dotyka podbródka. W ten sposób będą mogli utrzymać łuk bez ściskania go. Wyceluj. Naciągnij. a nie poprzez umieszczenie na nim ręki i utrzymywanie go w określonej pozycji na siłę. 8. Napnij/wytrzymaj. 7. 9. powinni ułożyć kciuk nad czubkiem palca wskazującego. Niech łuk ustali się w pozycji. ani nie powinny ściskać łuku w „śmiertelnym uścisku". Teraz każ im napiąć. Upewnij się. 3.Sekwencja słów kluczowych wyrażających kolejne etapy w strzelaniu: 1. Wyjściowa pozycja łuku do założenia strzały to pozycja pionowa lub z lekka przechylona w prawo. że łuk nigdy nie powinien być naciągany bez strzały na cięciwie. przywracając do neutralnego położenia po każdym naciągnięciu. a następnie przywrócić ją do pierwotnej pozycji. wliczając naramienniki oraz skórki na palce. Powinni wtedy używać wszelkiego sprzętu z wyjątkiem strzał. aż dojdą do pełnego naciągu. to znaczy niech ciężar zostanie rozłożony na skutek ruchu łuku w dłoni. Niech uczniowie naciągają cięciwę coraz dalej i dalej. Jednak jeżeli uczący się są bacznie kontrolowani i uświadomiono im. 42 . Mądrze jest kazać im ćwiczyć sekwencję naciągnij . Zahacz. dopóki nie będą mogli dojść do pełnego naciągu i płynnie zakotwiczyć bez szukania prawidłowej pozycji. Zakotwicz. Poleć uczniom chwycić łuk lewą ręką umieszczając dłoń na majdanie w takiej pozycji. 6.

43 . aby był widoczny po stronie strzały. Teraz powinni ustawić celownik. jaka jest między okiem a podbródkiem łucznika. Przy dziesięciu metrach celownik powinien znajdować się ponad podpórką strzały w przybliżeniu w takiej odległości. każ im naciągnąć cięciwę o 5 lub 8 centymetrów (nie dalej) i zwolnić.Aby wyczuli zwalnianie cięciwy.

dwa poniżej. W tym punkcie zatrzymaj się i wyjaśnij.jeden powyżej. W ten sposób jest utrzymany stały naciąg.Zostało jeszcze celowanie przy pełnym naciągu. aby prowadząca lotka znalazła się po zewnętrznej stronie łuku. naprężają mięśnie. jak prawidłowo założyć strzałę w poprzek łuku na podstawce oraz na cięciwie w siodełku. Upewnij się. Jako podsumowanie poleć im przegląd kluczowych słów sekwencji strzeleckiej. kiedy szpilka celownika zostanie nałożona na środek tarczy oraz utrzymują napięcie podczas zwolnienia. niech przejdą przez każdy etap. że uczniowie przed celowaniem napinają mięśnie pleców i utrzymują je w tej pozycji. Teraz pokaż jak palce powinny być umieszczone na cięciwie . Celowanie za pomocą celownika to zwyczajne nałożenie szpilki celownika na środek tarczy. 44 . Strzała powinna być tak założona. a następnie przesuń ją do przodu i umieść nasadkę na cięciwie.

45 .

46 .

47 . Następnie długość strzały można dobrać z następującej tabeli: Dla większej dokładności każdy uczeń powinien naciągnąć lekki łuk. co zapobiegnie ich przeciąganiu. Przybliżony pomiar długości strzały można wykonać mierząc odległość między końcami palców przy rozłożonych ramionach. używając strzały wyskalowanej w calach. Strzały dla początkujących powinny sięgać 5 cm poza tył łuku przy pełnym naciągu.Lekcja II Na początku zmierz każdego ucznia pod kątem doboru długości strzały i rozdaj boczne kołczany z sześcioma strzałami odpowiedniej dla każdego z nich długości.

jak ustawić celownik i założyć strzałę. że uczniowie znają je. że klasa zacznie strzelanie z określonych odległości (5 metrów dla dzieci oraz 10 metrów dla nastolatków i dorosłych). Szybko przypomnij. którzy mają problemy. podczas gdy instruktor przechodzi do następnego ucznia. koniecznie trzeba się upewnić. pozycję prawego łokcia. pozwalając strzelać dalej tym. Połóż nacisk na pozycję ramienia łucznego. Instruktor powinien położyć nacisk na to. Pokaż uczniom jak zakładać cięciwę na łuk.Powtarzając materiał z pierwszej lekcji przejdź przez każdy z dziewięciu etapów. daj gwizdkiem podwójny sygnał. aby upewnić się. dopóki nie przyjdzie ich pora strzelania. Jeżeli klasa jest duża. 48 . którzy czekają na instruktora. Teraz się zatrzymaj i wyjaśnij. może samodzielnie kontynuować strzelanie. Absolutnie nikt nie może pod żadnym pozorem wychodzić przed linię. Lekcja III Lekcja trzecia stanowi kontynuację dwóch pierwszych. zwolnienie oraz wytrzymanie. którego będą używać. którzy już byli obserwowani. dopóki nie rozlegnie się podwójny gwizdek sygnalizujący zakończenie strzelania oraz że można iść po strzały. Ci. Kiedy kilku uczniów wystrzeliło już wszystkie swoje strzały. Kiedy instruktor nadzoruje ucznia strzelającego pierwszą strzałę. kotwiczenie. że pozycja łokcia i barku jest prawidłowa i że cięciwa nie uderzy w bark lub w ramię. wyjmowanie strzał). żeby lekcja była prowadzona z uwzględnieniem opisanego wcześniej systemu gwizdkowego. uczniowie mogą sobie wzajemnie pomagać podczas ćwiczeń naśladowniczych. powinni ćwiczyć naśladownictwo. Zakładanie cięciwy). instruktor może indywidualnie pomóc tym. aby potrafili zakładać i zdejmować cięciwy ze swoich łuków (patrz rozdział 4. Zbierz ich wokół tarczy z wbitym i strzałami i pokaż jak prawidłowo oraz bezpiecznie wyciągać je z tarczy (patrz rozdział 3. że strzelanie zostanie przerwane. Kontynuuj nadzorowanie wypuszczenia pierwszej strzały przez każdego ucznia. z rozszerzeniem o dodatkową technikę. Każdy uczeń wystrzeli pierwszą strzałę pod okiem instruktora. Korzystając ze sprzętu. Kiedy ten etap zostanie zakończony. Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie. Jeżeli uczeń dobrze sobie radzi. trafia w tarczę. wystrzel dla uczniów prezentując owe dziewięć kolejnych etapów.

Pomóż tym. Ustawienie celownika na 30 metrów jest zwykle 13 do 19 mm niższe od ustawienia przy 20 metrach. Kiedy uczniowie kontynuują strzelanie. każ im oznaczyć je na pasku celownika lub na taśmie. Jeśli jest miejsce. W dalszym ciągu pomagaj tym. natomiast przestawiaj tarczę . w jakim są strzały w stosunku do środka tarcz -jeśli strzały są wyżej. Kiedy będą mieli zgodne ustawienie celownika. w innym wypadku mogą pozostać tam. Jeżeli niektórzy uczniowie są bieglejsi od innych i potrafią strzelać z większej odległości.Jeśli to możliwe. Lekcja IV Na czwartej lekcji uczniowie zazwyczaj strzelają już na tyle dobrze. dopóki strzała nie osiągnie celu. którzy mają kłopoty lub słabą formę strzelecką. jak punktowane są strzały (występują tutaj różnice zależnie od rodzaju używanego celu. trzymaj wszystkich uczniów na tej samej linii. że łuk jest trzymany niżej. jeśli strzały padają za wysoko.jest oznaką. Jeżeli po określonej liczbie kolejek uczniowie słabo trafiają do celu. Lekcja V Przypomnij uczniom. ruch ramienia cięciwnego po zwolnieniu. przydziel na stałe każdemu uczniowi łuk i komplet strzał do korzystania podczas każdej sesji strzeleckiej. Zwróć uwagę na podążanie. 4 i 3 oraz 2 i 1 za każdy następny kolorowy pierścień dalej od żółtego). Słabe zwolnienie i podążanie . którzy mają trudności (dla większości uczniów ustawienie celownika będzie około 6 mm niższe). Idąc wzdłuż linii patrz. Poleć uczniom strzelić jedną serię. np. aż nabiorą większej wprawy. Jeśli to konieczne. Poinstruuj uczniów jak regulować celownik. że mogą się przesunąć do tyłu 15-20 metrów. a uczniowie konsekwentnie trafiają do celu z tego dystansu. Następnie poleć im kontynuowanie strzelania. itd. przeprowadź tę lekcję na dystansie. zamiast na prawidłową formę strzelecką). z którego strzelali na poprzedniej lekcji. Zwykle w tym okresie uczniowie zaczynają koncentrować się na celowaniu albo jakiejś innej części procedury strzeleckiej i utrzymywanie pełnego naciągu staje się procedurą raczej pasyw- 49 . zaleć uczniom mającym kłopoty trening z zakresu wstępnych ćwiczeń etapu napięcie/zwolnienie. celownik należy podnieść. by strzelali pięć metrów dalej od tarczy. Poleć uczniom. ale w większości dla początkujących pięciokolorowe tarcze są punktowane po 10 i 9 punktów za żółte póle. 6 i 5. więc grupa strzał zbliży się do środka tarczy. Werbalnie przypomnij dziewięć etapów strzelania i poleć uczniom rozgrzać się poprzez naśladowanie bez sprzętu sekwencji ruchów związanych ze strzałem. 8 i 7. a zbieranie strzał zabiera dużo czasu. gdzie się znajdują. w którą stronę powinien być przesunięty: powinien on być przesunięty w tym kierunku.jakikolwiek ruch ramienia cięciwnego inny niż prostoliniowy ruch do tyłu wzdłuż szyi .wtedy obie grupy będą mogły strzelać zgodnie ze swoimi możliwościami. przesunięcie celownika w górę powoduje. regulując celowniki. a następnie rozpocznij tę lekcję kilkoma seriami z 15 metrów (dzieci) lub z 20 metrów (nastolatkowi i dorośli). Następnie zbierz ich wokół tarczy i wyjaśnij. Przed zezwoleniem na strzelanie przypomnij procedurę strzelecką oraz zasadę ustawienia i wyregulowania celownika (przy 20 metrach ustawienie celownika będzie około 10 mm niższe niż ustawienie dla 15 metrów). tj. Pozwala to przesunąć łuk w odpowiednim kierunku. czy pozycja wytrzymania jest utrzymana dopóty. ustaw ich z powrotem na odległości 20 m. Jeśli jednak jeszcze tak nie jest. celownik należy przesunąć w lewo. jeśli padają na lewo. jak ustawić i wyregulować celownik. poleć im cofnąć się o następne 10 metrów. poleć im w pamięci sumować punkty. aby wyłonić mistrza każdej kolejki (zapisywanie punktów zabiera zwykle zbyt dużo czasu i kładzie zbyt duży nacisk na punktację. wyjaśniając. że nie są używane mięśnie pleców.

Następnie przeprowadź wśród uczniów zaimprowizowaną rundę składającą się z trzech serii na 30 metrów i trzech na 20 metrów. każdy łucznik powinien wyciągać swoje własne strzały). odległości różniące się zależnie od rundy. aby uczeń mógł zobaczyć. w które trafi strzała.ną niż aktywną. by obrócił głowę tak. każ mu owinąć palce wokół majdanu. że nawet jeżeli to nie spowoduje przesunięcia punktu skupienia poza środek tarczy. Bądź bardzo uważny i w dalszym ciągu kładź nacisk na napięcie mięśni pleców jest to kluczowe dla dobrego strzelania. które nie trafiły w cel (wśród strzelców jest zwyczajem. W ramach techniki szkoleniowej. celują i zwalniają bez nadmiernej liczby zbędnych ruchów. Niech grupa strzeli jedną rundę zapisując punkty. a następnie idącą za tarczę zbierać strzały.dzieci. Po tej lekcji uczniowie na tyle powinni już opanować ćwiczone umiejętności. głowę można obracać w płaszczyźnie poziomej (w jednym wypadku łucznik ledwo spogląda ponad nasadą nosa. kto będzie oceniał każdy strzał. że stoi z tarczą dokładnie twarzą w twarz). Kiedy już zrozumie. że różne ustawienie głowy może spowodować różne ułożenie cięciwy widziane przez łucznika przy pełnym naciągu). Niech strzelają z odległości 20 lub 30 metrów . kotwiczą. może powrócić do tradycyjnej pozycji ręki łuczniczej. Do poszczególnych tarcz przydziel kapitana. aby wyczulić łucznika na to. a łukiem. że będzie nieco rozmyta) pomiędzy szpilką celownika. Lekcja VII Na początku tej lekcji wyjaśnij podstawowe zasady rundy. co robi z dłonią łuczniczą. może uniemożliwić uzyskiwanie wyższych wyników punktowych. Lekcja VI Przed rozpoczęciem strzelania rozdaj uczniom tabele punktowe i wyjaśnij zasady zapisywania i podliczania wyników serii oraz procedurę punktacji podczas zawodów. następnie dwóch zapisujących wyniki w tabelach punktacyjnych oraz osobę nadzorującą tę procedurę. Jeżeli uczeń ma trudność z ustawieniem „zaraz na prawo". że nawet jeśli pozycja kotwiczna nie jest zmieniana. by ewentualnie złapać go . poinstruuj go. najpierw strzela się z największej odległości. w innym ma głowę tak obróconą. że jeden pomaga drugiemu znajdować zagubione strzały. Trzeba im uświadomić. że lewa krawędź cięciwy powinna być widoczna po prawej stronie szpilki celownika. Jako uzupełnienie punktacji przyznaj najlepszym łucznikom małe nagrody.dorośli oraz 10 metrów .najczęściej łuk nie upada). Następnie wyjaśnij. że przygotowują się. że dla każdego dystansu jest ustalona liczba serii. w którym strzała trafi w tarczę. żeby cięciwa była widoczna (możliwe. Zapobiegnie to poruszaniu łukiem za pomocą palców (w tym czasie łucznik powinien używać wiązania albo dotykać kciukiem końca palca wskazującego. Zademonstruj klasie. napięte mięśnie pieców są czynnikiem powodującym ruch ręki zwalniającej do tyłu wzdłuż szyi. w zależności od czasu trwania zajęć. Podczas tej rundy powinni liczyć punkty zgodnie z procedurą przedstawioną w lekcji VI. Dla demonstracji wystrzel strzałę z tych skrajnych pozycji. 50 . W tym momencie może być przedstawione wycentrowanie cięciwy .czyli pokrycie cięciwy z brzegiem majdanu -jeśli nie zostało to wyjaśnione wcześniej jako odpowiedź na pytanie ucznia (wielu uczniów nie zdaje sobie sprawy. Pozwól na jedną serię treningową przed punktowaniem. Kiedy po zwolnieniu cięciwa wysuwa się z palców. że porusza palcami i tym samym oddziałuje na miejsce. jeżeli nie wierzy. który decyduje. jak takie ustawienie oddziałuje na miejsce. stań za nim. np. Liczba serii może być różna. zwykle wystarcza pięć. że łuk nie upadnie. Niektórzy początkujący łucznicy mogą mieć również tendencję do okresowego ściskania łuku przy zwalnianiu.

uczniowi uzyskiwanie postępów według swoich możliwości. .związane z konkretną sytuacją .ustawienie celownika. można ustanowić indywidualne . następnie naciągnięcie 10 cm i zwolnienie. .kotwiczenie (cięciwa dotyka środka nosa i podbródka. ćwiczenie ze ścianą. . umożliwiając każdemu. szczególnie wobec uczniów. . .3.naśladowanie ze sprzętem.ułożenie palców na cięciwie. poniżej przedstawiamy poszczególne punkty dotyczące materiału omówionego w tym rozdziale. . pozycja barku.ustawienie ramienia tucznego (tym razem wliczając pozycję ręki łuczniczej).demonstracja strzelania. . którzy szybko osiągają postępy i realizują program kursu oraz chcą rozwijać się dalej.naciągnięcie (cięciwa blisko ramienia łuczniczego). aby upewnić się. . .naśladowanie bez sprzętu.przejście na linię strzału (uczniowie leworęczni na lewo). palce dotykają poniżej podbródka). że cały materiał realizujesz prawidłowo. czyli bez lotek (metody te zostały opisane w rozdziale 8. . . .przejście do pełnego naciągu i powrót.przedstawienie zasad bezpieczeństwa.postawa. .założenie naramiennika i skórki na place. Średni etap szkolenia łuczników. . .metody szkolenia.ułożenie ramienia łuczniczego: kontrola łokcia.uczniowie strzelają. . możesz polecić im regulację łuków metodą Eliansa lub metodą „nagiej strzały". gdy większość uczniów potrafi uzyskać skupienie strzał w dwudziestocentymetrowym kole z odległości 10 metrów.założenie strzały. 51 . .zwolnienie (rozluźnienie tylko palców ręki cięciwnej).kotwiczenie.wytrzymanie (ręka cięciwną wzdłuż szyi). Indywidualny tok nauczania może być również wykorzystywany jako alternatywna metoda szkolenia na początkowych lekcjach. .dopasowanie do poziomu zaawansowania klasy. Tym metodom szkolenia poświęcony jest rozdział 5.napinanie mięśni pleców (działają poprzez zahaczone palce ręki łuczniczej).napinanie mięśni pleców: naciągnięcie o 5 cm i zwolnienie. . W momencie. .ułożenie palców cięciwnych.naciągnięcie o 5 cm i powrócenie. .wymiana pozdrowień i imion.pozycja.napinanie mięśni pleców (przyciskając rękę cięciwną do szyi). . . . . .test dominacji oka. .przymocowanie wiązania. Korzystaj z tego zestawienia podczas pierwszych lekcji. . . Regulacja łuku}.celowanie. W połączeniu z metodami szkolenia opisanymi w niniejszym rozdziale. .* * * Jeśli jesteś początkującym trenerem.

trzeba zaplanować coś na dni deszczowe. Jeżeli już każdy uczeń został poinstruowany na temat regulacji łuku dotyczącej jego sprzętu. Możesz wtedy prezentować historię łucznictwa albo różne typy rund na zawodach. strzała powinna trafić w pobliże środka tarczy. To naprawdę nie ma znaczenia. Jeżeli szpilka została ustawiona w odpowiednim dla danej odległości miejscu na pasku celownika. zamiast tego celują patrząc przez pewnego rodzaju pierścień otaczający środek tarczy (metoda ta ma tę zaletę. Celowanie Celowanie z wykorzystaniem celownika zostało już w skrócie opisane w rozdziale 5. 5. rozmawiać o zawartości torby ze sprzętem łucznika jadącego na zawody. W zależności od stylu łucznika. może być różne. Dobrze przygotowany „deszczowy" program pomoże utrzymać zainteresowanie wśród uczniów oraz zachęci do uprawiania tego sportu po zakończeniu kursu. jak naprawiać i wykonywać sprzęt. Sprawdzanie regulacji w każdym tygodniu pokaże. Istnieją jednak różne metody ustalania prawidłowego kąta podniesienia łuku przy każdym strzale. w miarę jak łucznicy poprawiają swoją formę strzelecką. a następnie utrzymana na środku tarczy podczas etapu napięcia/zwolnienia oraz wytrzymania. drudzy wolą utrzymywać szpilkę poniżej lub powyżej środka tarczy lub nawet w jakimś innym miejscu. jak długo jest ona wystarczająca i łucznik ustawia do niej celownik. Niektórzy łucznicy nakładają szpilkę celownika bezpośrednio ponad środkiem tarczy. który pozwoli trafić w środek tarczy. które były i wciąż są wykorzystywane. w które jest wycelowany celownik.1. dokładne miejsce. którą metodę łucznik preferuje i używa tak długo. grupa uczy się podstaw regulacji przez powtarzanie.To przyda im zaufania do sprzętu oraz pomoże zlikwidować ograniczenia w osiąganiu wyższych wyników punktowych powodowane przez sprzęt. Celownik Wykorzystywanie celownika w strzelaniu wymaga po prostu nałożenia szpilki celownika na środek tarczy. można wyświetlać filmy o łucznictwie. Korzystanie z celownika jest najpopularniejszym sposobem celowania w łucznictwie tarczowym lecz są też inne metody. czy jest ona konieczna. można dyskutować o procedurach zawodów (jeśli to możliwe ze slajdami). Inni nawet nie używają szpilki celownika. Zapoznanie z nimi uczniów umożliwi szersze zrozumienie łucznictwa. wreszcie można uczyć. oraz będzie czynnikiem wprowadzającym pewne zróżnicowanie przy strzelaniu. 52 .2. że łucznik nie mierzy do czegoś zasłoniętego w części przez szpilkę celownika). Jeżeli klasy ćwiczą na powietrzu i nie ma toru halowego.

a to utrudni prawidłowe wystrzelenie strzały. łucznik nie przyjął swojej naturalnej postawy.1. Informacje tu zawarte stanowią suplement do już zaprezentowanego materiału.mają sprzęt. Jeśli łucznik uczył się strzelać korzystając z tej książki. długości naciągu i nawet wielkości palców mogą wpływać na ową regulację. ponieważ każda inna postawa stóp spowoduje. Regulacja to sprawa indywidualna . że łucznik będzie naciągał w linii.3. Pierwsze lekcje łucznictwa. która wywoła większe napięcie mięśni niż to potrzebne do strzału. ponieważ średnio zaawansowani łucznicy powinni posiadać sprzęt tak wyregulowany. Aby to skorygować. Średni etap szkolenia Rozdział niniejszy adresowany jest przede wszystkim do instruktorów trenujących indywidualnie uczniów.jeżeli chodzi o grupę . że trzeba ją będzie zmodyfikować u łucznika średnio zaawansowanego. jednak zdarza się często. Wprawdzie łucznik od początku jest uczony przyjmowania właściwej postawy. musi lekko przesunąć prawą stopę do przodu lub do tyłu i powtórzyć 53 . w jakiej najlepiej współpracują. Jest to absolutnie konieczne. należy przydzielić łucznikowi łuk oraz cięciwę.łuk wyregulowany dla jednego łucznika nie będzie w ten sam sposób pracował dla innego. Najprostszą metodą ustalenia naturalnej postawy łucznika jest pełne napięcie łuku i wycelowanie ze strzałą lub bez niej (nie należy zwalniać). Jeżeli nie jest to możliwe. Jeżeli pojawiają się kłopoty dobrze jest zapisać tę sekwencję strzelecką. powinna stanowić podstawę listy kontrolnej. którzy bardzo dobrze opanowali podstawy strzelania i chcą przejść na wyższy poziom szkolenia. Znalezienie jej jest ważne. gdy uczniowie dysponują własnym sprzętem lub . gdyż przypomnienie jej może pomóc odkryć przyczynę powstawania problemu. Jeżeli szpilka celownika znajduje się teraz na lewo lub na prawo od środka tarczy.5. co oznacza. aby łuk i strzały pozostawały w pozycji. Najlepiej jest. Naturalna postawa Każdego łucznika cechuje jego naturalna postawa. Następnie łucznik powinien zamknąć oczy. Dobry łucznik zwykle przyswoił już sobie listę dziewięciu czynności podejmowanych za każdym razem przy wystrzeleniu strzały. gdyż różnice w sposobie strzelania. którego nie używa nikt inny. lista w rozdziale 5. że położenie stóp względem tarczy może być różne u poszczególnych osób. policzyć do trzech i otworzyć je.

Generalnie nie jest konieczne przesuwa nie stopy o więcej niż 2. zaś do przodu. należy przyjmować ją za każdym razem. jeżeli szpilka celownika znajduje się na lewo. gdzie ma je ustawić. gdyż to jedynie zwiększa siłę wywieraną na ten palec. że naciąga tym palcem więcej niż to konieczne. w pomieszczeniach natomiast może on obrysować stopy na podłodze kredą lub użyć kawałka taśmy klejącej. Nie naklejaj skóry pod otarty palec. cięciwę należy trzymać w zgięciu obrotowego stawu palca wskazującego. Pozwalanie. gdy szpilka znajduje się na prawo). Palce ręki cięciwnej Jak już mówiono w rozdziale 5. resztę zaś należy podzielić między pozostałe dwa palce. Palec środkowy powinien przejmować około 50% siły naciągu. Przy strzelaniu na zewnątrz odciśnięte ślady stóp pomogą łucznikowi utrzymać tę samą postawę. część skórki chroniącej drugi palec może być wzmocniona przez naklejenie kawałka skóry na tylną powierzchnię skórki (powierzchnia przednia styka się z cięciwą). 54 . Palce ręki cięciwnej należy trzymać prosto od momentu położenia ich na cięciwie aż do zwolnienia. oznaczało. Jeżeli łucznik ma otarty pierwszy lub trzeci palec. czy szpilka celownika pozostaje w linii prostej ze środkiem tarczy (prawą stopę należy przesunąć do tyłu. Kiedy już zostanie ustalona postawa naturalna. Jeżeli pozycja palców jest prawidłowa. raczej poleć łucznikowi skorzystanie z innego rodzaju ochrony. by dół ręki cięciwnej odchylał się na zewnątrz jest złym nawykiem -jeżeli cięciwa zostaje zwolniona z ręką i palcami w takiej pozycji. aby szpilka celownika znalazła się w środku tarczy.5 do 5 cm.powyższy test. Pozycja łuku Podczas etapu „rozciągnięcia" oraz „naciągnięcia" sekwencji strzeleckiej. ulega ona niepotrzebnemu ruchowi obrotowemu. by zobaczyć. łuk powinien znajdować się w położeniu wymagającym niewielkich ruchów łucznika. środkowego oraz serdecznego. że łucznik ustalił już swoją naturalną postawę. więc poniżej rozważa się tylko płaszczyznę pionową. Przyjmujemy tu. aby zaznaczyć.

co znacznie utrudnia osiągnięcie prawidłowego napięcia mięśni pleców. Położenie barków Barki łucznika przy pełnym naciągu powinny znajdować się w tej samej płaszczyźnie poziomej. trudno jest utrzymać długość naciągu (staje się to krytyczne przy używaniu clickera-łucznicy.Kiedy łucznik przechodzi do pełnego naciągu i celuje. którzy mają kłopoty w przeciągnięciu przez clicker mogą ten problem zawdzięczać właśnie temu). unoszą czasami lewy bark powyżej prawego. by wyobraził sobie. zużywa się tutaj energię i marnuje czas. że stoi „prosto jak żołnierz". to należy przesunąć szpilkę celownika (tak jak to widzi łucznik) z krawędzi tarczy do jej środka. Jeśli nadal się to pojawia. a następnie niech naciągnie nie poruszając głową. l tak. przednimi zębami lub ostrą krawędzią górnych siekaczy. kiedy cięciwa jest odciągnięta. ustaw na siłę jego barki w dół i do tyłu. Jeżeli barki znajdują się w takiej pozycji. poleć łucznikowi. poleć mu. Aby ustawić ramię tuczne w linii prostej niektórzy łucznicy przesuwają lewy bark do przodu. Aby łucznik trzymał się bardziej prosto. W ten sposób kisser button może być użyty jako dodatkowy punkt kotwiczenia. by obserwował kątem oka swój bark przy naciąganiu. aby dotrzeć do środka tarczy. aby nie był konieczny żaden ruch łuku. Jest to jednak ruch zbyt duży. jeśli łucznik musi przesunąć łuk w dół. Kisser button (bączek) Podczas strzelania łucznik powinien dotykać kisser buttona wargami. powinien potrenować oddawanie strzałów nieco niżej niż to obecnie robi. Jest to ważne. barkami ani górną częścią ciała. Łucznicy. Często jest to rezultatem unoszenia lewego barku wraz z łukiem lub pozwalania barkowi na załamywanie się. które mogłyby być lepiej wykorzystane podczas etapu „celowania" sekwencji strzeleckiej. co ramię łucznicze. Ruch ten może wymagać w jednostkowych przypadkach zwiększonej kontroli. Jeżeli to nie da oczekiwanych rezultatów. Przy ciągłym treningu w stanie podwyższonej koncentracji łucznik może nauczyć się oddawać strzały tak. należy strzelać nieco wyżej. Również w tej sytuacji ustaw na siłę bark w dół i do tyłu przed rozpoczęciem naciągania. ponieważ odległość 55 . Jeżeli łuk trzeba przesunąć do góry. którzy uczyli się strzelać ze sprzętu zbyt ciężkiego.

Konieczne jest tu naprężenie mięśni pleców i następuje ruch prawego łokcia wokół osi barku i do tyłu. Clicker pomaga również łucznikom. należy zapisać i zachować dla sprawdzenia odległość od niego do góry lub spodu nasadki. Dla większości czołowych łuczników jest on integralnym elementem systemu strzelania. ponieważ małe różnice w długości naciągu mogą wywołać duże różnice. kiedy mięśnie pleców są prawidłowo naprężone. będzie musiał użyć ramienia). Jeżeli łucznik nie osiąga pełnego naciągu. który strzela z większych odległości. Wtedy przy zakładaniu nowej cięciwy kisser można założyć w tej samej odległości od punktu nasadki. a nie na korpusie strzały. Jeżeli łucznik dotyka kisser buttona ostrą krawędzią zębów. aby strzała trafiła w to samo miejsce.4 mm. Należy bardzo uważać przy ustawianiu clickera za pierwszym razem. Grot strzały jest umieszczony pod clickerem. którzy mają problemy z celowaniem. Jest to szczególnie ważne dla łucznika.od nasadki do oka musi być za każdym strzałem jednakowa. Gdy to nastąpi. gdyż kisser jest nieruchomo zamocowany na cięciwie. zaś clicker zatrzaskuje się na grocie. jeśli chodzi o miejsce trafienia w tarczę. gdyż sygnalizuje za każdym strzałem. może nadmiernie naprężać mięśnie (nawet do drżenia) albo może przesu56 . trzeba zbyt daleko naciągać. W tej chwili łucznik powinien zwolnić. Kiedy już zostało ustalone prawidłowe położenie kisser buttona. że łucznik naciągnął tyle samo. aż nie zacznie on zsuwać się na czubek grotu. Jeżeli w tym czasie opiera się on o korpus strzały. odległość nie może się zmienić. jeżeli tucznik będzie musiał odciągnąć dalej niż 6. powinien go zakotwiczyć i utrzymać w tej pozycji. Podczas etapu naciągania łucznik powinien spoglądać na clicker. Następnie łucznik patrzy na celownik i celuje. a strzała przesunięta do przodu i oparta na nasadce. Kiedy celownik jest utrzymywany na środku tarczy. Clicker Clicker jest długim na kilkanaście centymetrów i nie szerszym niż 6. mięśnie pleców są nieco bardziej naprężane przesuwając strzałę do tyłu. który pociąga strzałę przez clicker (dlatego powinien być umieszczony na czubku grota. Clicker powinien opierać się podczas pełnego naciągu oraz celowania o czubek grotu strzały.4 mm kawałkiem metalu umieszczonym w okienku celownika ponad podpórką strzały.

kiedy łucznik nie jest w stanie przesunąć celownika na środek tarczy. Prawidłowo zamocowany i używany clicker jest bardzo pożyteczny dla łucznika. a to może zaszkodzić celowaniu. Niech stanie blisko maty (około 10 metrów). obserwując przy tym clicker. stojąc 10-20 metrów od tarczy. kiedy przeciągnie przez niego strzałę. 3) niezdolność łucznika do zwolnienia cięciwy po nałożeniu szpilki celowania na środek celu. dalszy trening rozwinie potrzebną kontrolę. aż nabierze wyczucia w ułożeniu clickera na czubku grotu strzały. Problem ów doczekał się specjalnych nazw: „gorączka złota". Wszystkie te ruchy utrudniają osiągnięcie sukcesu i instruktor powinien być tu szczególnie czujny. jak również kiedy nie należy strzelać (nawet gdy strzała jest prawidłowo ułożona. łucznik będzie chciał możliwie najszybciej uwolnić się od tego ciężaru. naprężać palce ręki cięciwnej lub ramię cięciwne odciągać w dół (powoduje to ruch łokcia cięciwnego po łuku skierowanym do dołu). Oto propozycja ćwiczenia.wać głowę do przodu i przygarbiać lewy bark w celu skompensowania tego. problemem zamarzania. „zamarznięcie". Jest to początek problemu z celowaniem. unosić rękę ponad tuk. Podczas nauczenia jak korzystać z clickera instruktor powinien również wdrażać do samokontroli potrzebnej do prawidłowego strzelania z nim. uwolni się też od tendencji do zwalniania lub cofania się po usłyszeniu trzasku. Następnie powinien przejść przez tę samą procedurę. Jeżeli clicker wywołuje zbyt długi naciąg. 2) zamarzanie . jeśli nie następuje zmiana sprzętu. Jednak jeżeli nie jest to kontrolowane i korygowane. poleć mu użycie clickera. Aby uchronić się przed tym. i zorientuje się. Kiedy łucznik potrafi przejść przez całą sekwencję gładko. kiedy celownik nie jest na środku tarczy. wynikało prawdopodobnie ze zmiany w postawie strzeleckiej. jeżeli jest słyszalny trzask. lecz patrząc na celownik oraz celując we właściwym czasie. kiedy clicker został umocowany i jest wygodny. Nie jest niczym niezwykłym widok łucznika przygotowującego się do strzału. jak duże napięcie mięśni pleców jest potrzebne do utrzymania go tam. kiedy strzał jest prawidłowo przygotowany. Może on również nie być w stanie przeciągnąć przez clicker. przesuwającego celownik na pożądane miejsce i strzelającego zaraz po tym. nie należy go przesuwać. utrzymując stały naciąg i przechodząc przez clicker nie cofa się. Jeśli u ucznia narasta problem z celowaniem. przesuwać głowę do tyłu. naciągającego łuk. które może pomóc łucznikowi z tzw. musi sam siebie przekonać. może zwolnić co trzeci lub każdy inny strzał. aż do momentu. Jeżeli łucznik nigdy nie używał clickera. Wyróżnia się trzy podstawowe odmiany syndromu: 1) strzelanie migawkowe-zwolnienie strzały zaraz po osiągnięciu przez łucznika pozycji kotwicznej. Jeżeli nie ma problemów z postawą ani ze sprzętem. Niekorzystanie z clickera jako elementu procedury strzeleckiej czyni go bezwartościowym narzędziem szkoleniowym dla uczniów mających problem z celowaniem. wyceluje i zwolni. tucznik nie powinien strzelać). Problemy z celowaniem Podczas oddawania strzału łucznik znajduje się w stanie fizycznego i umysłowego napięcia. że wielu łuczników strzelających w ten sposób ma tendencje do uwalniania strzały przed solidnym namierzeniem celu. nie wypuści strzały. „panika celu". Ponieważ utrzymywanie łuku w pełnym naciągu staje się coraz bardziej uciążliwe. że jeżeli nie utrzymuje spokojnie celownika na środku tarczy. mimo że początkujący mogą odczuwać go jako utrudnienie. okazuje się. Jeżeli tucznik ma kłopoty w korzystaniu z clickera. Niech powtarzacie tak długo. Ważne jest. aby przełamać zakorzeniony schemat. powinien przejść przez wyżej opisaną procedurę. aby nałożył celownik na środek tarczy i utrzymał go przez tam pewien czas przed 57 . W większości przypadków. Powinien też kontrolować. łucznik może się odchylać do tyłu. przejdzie do pełnego naciągu.

Jeżeli „zamarzanie" powtórzy się w jakikolwiek sposób. Zwiększaj liczbę wysyłanych strzał. Większość łuczników wykonuje wdech podczas odciągania cięciwy do pozycji kotwicznej. jak ci. a następnie wykonywany jest wydech.zwolnieniem. Jeżeli łucznik dobrze opanował odliczanie czasu. Każ mu to powtarzać. W związku 58 . zwykle nie mierzą tak długo. którzy nie używają clickera. obrót dłoni podczas naciągania wywoła również kontrolowane nietrafione strzały. że dłoń obraca go. Pomiędzy strzałami należy wykonać głęboki oddech. Jeżeli łucznik potrzebuje dłuższego czasu do przeciągnięcia przez clicker. Tylko dyscyplina i wiara łucznika może przezwyciężyć problem z celowaniem. Można to dostrzec obserwując stabilizator podczas naciągania. Jest to walka. poszczególne etapy zajęłyby tę samą liczbę sekund. Kiedy będzie mógł to wykonywać łatwo i gładko. Większość czołowych łuczników nie celuje dłużej niż 6 do 8 sekund. że gdyby zmierzyć czas. może wystrzelić co trzecią strzałę lub podobnie. używanie clickera pomoże. Czas Łucznik. gdzie chce i utrzymać go. aż łucznik będzie strzelał każdą strzałą po wycelowaniu w wybrany punkt (w środek tarczy). jaki występuje u większości łuczników. od strony psychiki. Najlepszą pozycją jest stanąć przed łucznikiem (w tym wypadku powinien naciągać bez strzały!). proces powyższy powinien być powtórzony. iż nie należy wysyłać żadnej strzały. stabilizator podczas naciągania będzie się przesuwał tylko w górę i do dołu. w którą stronę obracany jest łuk). że nie będzie mógł wystrzelić strzały przez kilka sesji. Pomoc i zachęcanie pomogą. Oddychanie Ponieważ wystrzelenie strzały ma swój rytm. Największy problem z odliczaniem czasu. Szczególnie przy używaniu clickera ten rytm lub rozkład czasu staje się tak precyzyjny. Jeżeli łucznik używa powiększonego celownika. powinni jednak mierzyć nie krócej niż 3 do 4 sekund. nawet jeżeli to znaczy. Jest on zatrzymywany aż do zwolnienia strzały. Ręka łuczna Niektórzy łucznicy tak ustawiają łuk. który jest zgodny z rytmem strzelania. może to być początek problemu celowania. Wdech powinien być po prostu spontaniczny. tj. natomiast jeżeli występuje obracanie. przykładając dodatkową masę po przeciwnej stronie niż kierunek. ponieważ dłuższe wpatrywanie się w jeden punkt męczy oko i powoduje zamazywanie się obrazu. Można to skorygować ponownie instruując na temat prawidłowego ułożenia ręki tucznej albo. We wszystkich przypadkach oddychanie powinno być naturalne i wygodne. którzy go używają. Szczególnie jeżeli tucznik używa clickera. będzie wiedział. w którym porusza się stabilizator. większość łuczników rozwija rytm oddychania. którą trzeba wygrać od wewnątrz. Jeżeli mierzy zbyt długo. lecz przede wszystkim łucznik musi mocno wierzyć w pokonanie problemu. wówczas jego postawę i położenie clickera należy skontrolować (w tej kolejności). stabilizator będzie się poruszał na boki. Łucznicy. pojawia się podczas etapu celowania. który uzyskał określoną formę zwykle rozwija naturalny rytm wystrzelenia każdej strzały. Jeśli łucznik nie obraca łuku. ponieważ celownik również będzie się poruszał na lewo i na prawo (w zależności od tego. aby zapobiec niedostatkowi tlenu. aż będzie mógł umieścić celownik tam. która nie zgadza się z prawidłowym rytmem. jeśli to konieczne. może mieć tendencję do zbyt długiego celowania podczas przeciągania przez clicker.

jak i w innych dyscyplinach sportu. aby zdiagnozować problem i jak pomóc uczniowi zrozumieć go i skorygować. gdzie wycelowany Jest celownik i doskonale wymierzony strzał może w efekcie dać złe trafienie. Korygowanie błędów w łucznictwie Korygowania błędów w łucznictwie. ramienia i dłoni łucznej. Rozdział niniejszy omawia najczęściej występujące przy strzelaniu problemy. Druga część rozdziału wymienia częste błędy powodujące skupienie poza środkiem. Pozycja 5 . Pozycja 2 . gdy pojawia się problem. że bark ramienia łucznego nie jest wypchnięty do przodu dla uzyskania prawidłowej pozycji łokcia. odchylenie łuku oraz pozycji głowy i jej jakichkolwiek niepotrzebnych ruchów podczas etapu przeciągania. Każda pozwoli zaobserwować konkretną część jego postawy. Aby zaobserwować: stań przed łucznikiem (pozycja 1} obserwując łokieć. instruktor może pomóc uczniowi skorygować błąd zanim stanie się on trudnym do przezwyciężenia nawykiem. by upewnić się. pozycję łokcia ramienia cięciwnego oraz czy łucznik opuszcza ramię łuczne. należy uczyć i doskonalić. Patrz również na plecy łucznika (pozycja 5). 6. jeżeli stabilizator znajduje się w jednej linii z jakimś obiektem. ramię i bark łuczniczy.stojąc normalnie możesz obserwować rękę tuczną oraz nadgarstek ręki cięciwnej. co powoduje konsekwentny lot strzały w określonym kierunku. zakotwiczenia oraz położenia ramienia i dłoni cięciwnej.z tym strzała nie jest kierowana tam. Przy każdym omówieniu znajduje się informacja o tym. które może przyjąć instruktor obserwując ucznia. Pozycja 3 . Pozycja 4 . Mężczyźni częściej mają kłopoty z pozycją barku. barku.obserwująca ułożenia całego ciała.lekki przysiad pozwoli zobaczyć wewnętrzną część ręki cięciwnej przy pełnym naciągu. Ustalając. łucznik powinien powtarzać dziewięć etapów prawidłowego strzelania aż znajdzie błąd. wspierając to zadanie pozytywnym nastawieniem.obserwująca pozycję ciała. ponieważ mają one zwykle bardzo rozciągnięty staw łokciowy. Łucznik musi zrozumieć konieczność utrzymywania przekręconego do dołu łokcia łucznego oraz to. 59 . kiedy przechylenie łuku jest spowodowane przez ramię lub dłoń tuczną oraz położenie dłoni łucznej. gdzie należy stanąć. Wyróżnia się pięć pozycji. Położenie łokcia ramienia łucznego Położenie łokcia stanowi problem przede wszystkim dla dziewcząt oraz kobiet. że staw łokciowy można obracać nie poruszając dłonią ani barkiem łucznym. Oto krótka ich prezentacja: Pozycja 1 .obserwująca postawę ciała. może być także widoczny ruch łuku spowodowany momentem obrotowym podczas sekwencji strzału. Konsekwentnie powtarzany układ trafień poza środkiem tarczy często nie może być zneutralizowany przesuwaniem celownika. Oznacza to trenowanie prawidłowej techniki strzelania i za każdym razem.

może to być lepszym rozwiązaniem niż pozwolenie na zaburzenie linii barków w próbie oddalenia cięciwy od łokcia. Następnie zaleć mu ćwiczenie obracania łokcia z ręką opartą o ścianę przez następne kilka dni lub tygodni.Aby skorygować: poleć łucznikowi obserwować samego siebie w lustrze. 60 . Uwaga: Wyjątkowo uczeń może mieć prawdziwy problem z obracaniem łokcia jako wynik jego złamania lub wrodzonego defektu ramienia lub barku. przy pełnym naciągu. Jeżeli nauczy się on konsekwentnie wychylać łokieć. W takim wypadku może być konieczne strzelanie z lekko wychylonym łokciem. aż osiągnie elastyczność.

że porusza jednym. że wykonuje ruch. kiedy patrzy i uświadomił sobie.tylko dla przerwania nawyku poruszenia się.Spojrzenie Rozróżnia się trzy rodzaje ruchów przy spojrzeniu: 1) poruszenie ramienia łucznego. umieść swoją dłoń w pobliżu dłoni łucznej lub boku głowy. aby dotykał jej. Jako ostateczność zaleć łucznikowi zamknięcie oczu dopóki strzała nie uderzy w tarczę. wewnętrzną stronę łuku lub złoty pierścień po zwolnieniu oraz dopóki strzała nie uderzy w tarczę. 61 . 2) poruszenie głową oraz wyjątkowo 3) kombinacja obu ruchów. Aby pokazać ćwiczącemu. Aby zaobserwować: Stań w pozycji 3 lub 5 i kontroluj ramię łuczne podczas jednego strzału i na głowę podczas następnego. żeby miał oczy otwarte i mówił ci. Kolejno poleć mu. Wszystkie one powodują poruszenie łuku. na co patrzy po zwolnieniu. żeby obserwował szpilkę celownika. drugim lub obydwoma równocześnie. Następnie poinstruuj go. Zamknięcie oczu zaraz po zwolnieniu może być tymczasowym rozwiązaniem . w które trafi strzała. co przesuwa miejsce.

powinna ona być ułożona na stawach. polega na „siedzeniu w biodrach" albo na garbieniu się. Napięcie dłoni lub ramienia cięciwnego Jeżeli występuje niepotrzebne napięcie w dłoni lub w nadgarstku. Powinien poczuć różnicę i następnie być w stanie utrzymać przy strzelaniu prawidłową postawę. aby zwolnić cięciwę. zanim on się w tym zorientuje. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 4) i obserwuj pozycje kolan. 4) trzymanie cięciwy na opuszkach zamiast na stawach palców. Brakuje im też często umiejętności dobrego napinania mięśni. która część ciała Jest napięta. dłoń albo pozwala cięciwie zsunąć się na opuszki. Aby skorygować: jeżeli łucznik zaczyna wyginać nadgarstek. Aby skorygować: poproś łucznika. bowiem wtedy może on zauważyć zmianę. aby zapobiec przedwczesnemu zwolnieniu cięciwy. że cięciwę ma przyczepioną do mostka i że ktoś ją ciągnie do góry. Większość początkujących łuczników nie jest świadoma. następnie powiedz mu. gdyż wówczas biodra są wysuwane do przodu i powodują niepotrzebny wysiłek oraz ewentualny ból w dolnej części pleców. a pierś uniesiona. że naprężają pewną część (lub całość) swojego ciała. Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz na dłoń oraz nadgarstek. Prawdopodobnie najczęściej napinaną i nie wykorzystywaną przy strzelaniu częścią ciała są kolana. aby rozmyślnie silnie naprężył kolana. Taka wątła budowa uniemożliwia używanie do strzelania mięśni pleców. aby wzmocnić ich mięśnie oraz czynić świadomy wysiłek w celu utrzymania prawidłowej postawy. żeby nauczyli się ją rozluźniać. zwykle połączone z wyginaniem stawu łączącego palce z dłonią oraz wyginanie nadgarstka do wewnątrz. co może wywołać napięcie całego ciała. Napięcie to może być wywołane przez następujące przyczyny: 1) lęk przed zwolnieniem cięciwy (problem początkujących). każ mu naprężyć mięśnie pleców tak. górna część dłoni powinna być płaska. palce nie mogą rozluźnić się. 62 . 3) ogólne napięcie ciała (normalne u niektórych ludzi). może będziesz musiał zrobić to kilkakrotnie.Wątła budowa ciała Najczęstszy wśród dorastających nastolatków problem postury. kiedy łucznik kotwiczy cięciwę w palcach. 2) uczucie. co się dzieje. Kiedy łucznik to zrobi. Napięcie ciała Generalnie napięcie ciała wpływa niekorzystnie na strzelanie. Zwalnianie cięciwy z napięciem w dłoni prawie zawsze powoduje słaby lot strzały oraz słabe skupienie. kiedy łucznik napina cięciwę . dotknij obszaru. które ogrywają tu niebagatelną rolę. Uważaj na jakąkolwiek zmianę. aby pomóc mu zdać sobie z tego sprawę i wyczuć. Pomóc tutaj może naciąganie łuku bez strzały przed lustrem. że łucznik musi zawładnąć łukiem (częściej u mężczyzn). jak robiłby to przy strzelaniu. na którym zwiększa się napięcie. Z tego powodu trzeba koniecznie uświadomiać ich. Aby zaobserwować: każ uczniowi stanąć przed lustrem i spróbować unieść barki oraz tors albo niech spróbuje sobie wyobrazić. a nie na opuszkach. a nadgarstek prosty. Kolana nie powinny być silnie napięte („ustawione i zablokowane"). że kolana powinny być proste i nie zablokowane. niekiedy trzeba zalecić wykonywanie ćwiczeń nóg. biodra ustawione naturalnie.

wygląda następująco: każ tucznikowi stanąć z ramionami wyciągniętymi w linii prostej na wysokości barków i celując palcem wskazującym ręki tucznej w pewien obiekt niech rozciąga ramiona oraz dłonie możliwie najdalej. Opuszczone barki Czasami łucznik bywa tak napięty. dopóki cięciwa nie przejdzie poniżej odległości. nawet jeżeli pozostałe palce wydają się być rozluźnione. które mięśnie muszą być użyte. co robi łucznik po zwolnieniu cięciwy. Pamiętaj . Aby skorygować: każ łucznikowi stanąć z ramionami przy sobie. Jest to spowodowane przerwaniem utrzymywania naprężanych mięśni pleców podczas strzału. Trenowanie przed lustrem wzmocni to. Ale w obu przypadkach to. by opuścił łopatki w dół. że jego barki są uniesione. Przez kilkakrotne powtarzanie tego ćwiczenia można nauczyć się wyczuwać.Napięcie dłoni łucznej Słaby lot strzały oraz słabe skupienie spowodowane jest częstokroć naciskiem na majdan powodującym. niepotrzebne napięcie w dłoni tucznej może być dostrzeżone w kciuku. Opanowanie/opadanie Tuż przed zwolnieniem albo czasami w momencie zwolnienia cięciwy strzała może przesunąć się po podstawce do przodu. Aby zaobserwować: patrz na strzałę na podpórce z pozycji 5. czego go właśnie nauczyłeś. myśląc przy tym „rozciągnąć". kiedy naciąga i trzyma łuk. aby uczynił to samo. jeżeli używasz sztywniejszych nici. może być to wynikiem następujących przyczyn: 1) chociaż ręka się porusza. że są one maksymalnie rozluźnione. strzała będzie myszkowała na drodze do tarczy. które mięśnie powinny być użyte. ma wpływ na samą cięciwę. w jakiej znajduje się przed naciągnięciem łuku lub do tej odległości. napinanie. co z kolei ogranicza korzystanie z mięśni pleców oraz utrudnia strzelanie. podczas gdy strzała wciąż znajduje się na cięciwie.strzała pozostaje na cięciwie dopóty. Aby skorygować: przypomnij łucznikowi. a następnie rozluźnianie mięśni dłoni może być ćwiczeniem. Następnie poinstruuj go. że do dobrego strzału potrzebne są mięśnie pieców (rozdział 5). obserwuj linię barków oraz odległość między barkami a głową. Ściąganie Jeżeli przy zwalnianiu łucznik ściąga cięciwę na jedną stronę. a łokieć nie jest przesuwany do tyłu po linii strzału. albo za łucznikiem {pozycja 1 lub 5) i poleć mu najpierw stanąć w normalnej rozluźnionej pozycji. łucznik nie używa mięśni pleców. Jeżeli odsuwa rękę od twarzy przy zwolnieniu cięciwy. że lekko ciągnie przy pełnym naciągu. Aby zaobserwować: stań albo przed. dopóki rozluźnianie nie będzie właściwe. ponieważ cięciwa została wprawiona zwolnieniem w ruch oscylacyjny. aby upewnić się. potrząśnij jego palcami albo lekko porusz jego kciuk przy pełnym naciągu. Ćwiczenie uświadamiające. 63 . Łucznik może mieć uczucie. że łuk lub cięciwa odchylają się od linii. dotknij jego pieców tuż poniżej łopatek i poleć. Aby skorygować: po ostrzeżeniu łucznika. Teraz każ mu pomyśleć „napnij" i poruszyć bez zdejmowania palca ręki łucznej z celu. Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz przede wszystkim na kciuk oraz na pozostałe palce podczas etapu wytrzymania i zwolnienia. następnie każ mu przejść do pełnego naciągu i ponownie obserwuj jego postawę. aby powstrzymać się od zwalniania.

które rosną na zboczach wzgórz. będzie wtedy również widzieć. Kiedy zwolni cięciwę i opuści ramię łuczne. czy łuk jest trzymany pionowo. by jeden lub więcej palców dotykało szyi podczas etapu podążania i wytrzymania. może ono być łatwo skorygowane. Nadgarstek ma być rozluźniony. kiedy przesuwa się ona do tyłu podczas etapu podążania. Interweniować można tu na trzy sposoby: 1. jego dłoń dotknie twojej.2) jeżeli używa mięśni pleców i łokieć jest przesuwany do tyłu. kiedy cięciwa zostanie zwolniona. że zamierzasz trzymać swoją dłoń około 1 cm od jego dłoni cięciwnej. żeby używał małych mięśni znajdujących się na końcu ramienia na stawie łokciowym . ponieważ wiele drzew. aby ustawiał łuk w jednej linii z drzewem może być często złudne. wówczas ściąganie może być wynikiem niezrozumienia ważności trzymania ręki cięciwnej blisko szyi. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 5) i kiedy osiągnie pełen naciąg. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 4). jak łucznik przechodzi przez sekwencję strzelecką i zaobserwuj. Musi on wiedzieć. Aby skorygować: kiedy łucznik osiągnie pełen naciąg. a dłoń powinna przesunąć się do przodu lub w dół. umieść tarczę tak. by trzymał w łokciu monetę podczas strzału. Przechylenie Zwykle. Aby zaobserwować: stań bezpośrednio za łucznikiem (pozycja 4) i sprawdź. Aby zaobserwować: stań w pozycji 1 i patrz na łucznika podczas strzału. jego nadgarstek uderzy w twoją dłoń. d) poleć. c) poinstruuj go. b) poucz go. kontroluj. Aby skorygować: a) najpierw ostrzeż łucznika. 2. kiedy następuje przechylenie.brachialis (większość wybitnych łuczników ma ten mięsień tak rozwinięty. Upewnij się. aby osiągnąć kotwiczenie. gdy dojdzie do pełnego naciągu i będzie gotowy do zwolnienia-jeżeli przy zwalnianiu ściąga cięciwę. aby łucznik mógł strzelać ustawiając łuk w jednej linii z czymś pionowym (zalecenie. co robi po zakotwiczeniu. nie rośnie pionowo). ramię ani dłoń łucznika. że łuk nie jest w pozycji pionowej i nauczyć się widzieć położenie pionowe przy częściowym lub pełnym naciągu. To mu pomoże zdać sobie sprawę z napięcia albo ruchu powodującego przechył. 3. Aby zaobserwować: patrz na kotwiczenie łucznika z pozycji 1. Aby skorygować: dla ćwiczenia. Aby skorygować: powiedz łucznikowi. by osiągnąć prawidłową pozycję zakotwiczenia bez przechylania się. co powinien uczynić. Przechylanie może być próbą ustawienia cięciwy w jednej linii z nosem i podbródkiem zamiast nachylenia głowy. szczególnie tych. Aby skorygować: poleć łucznikowi naciągnąć i kotwiczyć przed lustrem. że przechylenia nie powoduje bark. aby mógł zobaczyć. że przy pełnym naciągu wygląda on jak połówka jajka leżąca na końcu łokcia). Opuszczanie ramienia łucznego Najważniejszym lekarstwem na opuszczanie ramienia tucznego jest uświadomienie sobie faktu występowania problemu. Ramię łuczne musi być utrzymywane w górze mięśniami trapezoidalnymi („czapa” mięśnia ponad barkiem ramienia łucznego). jak tylko zauważysz wystąpienie przechyłu. umieść swoją dłoń zaraz poniżej nadgarstka. 64 . gdy łucznik jest świadomy przechylenia. ustaw jego ramię tuczne w jednej linii z jakimś obiektem stacjonarnym.

Unoszenie ramienia łucznego Czasami łucznik napręża mięsień trapezoidalny. aby łucznik był zmuszony trzymać łokieć na poziomie barku podczas naciągania. może być konieczne wykonywanie ćwiczeń siłowych lub zmniejszenie masy łuku. zamiast wykonywania tego z łokciem równoległym do podłoża i uniesienia go po zakotwiczeniu. Aby skorygować: połóż swoją rękę ponad ramieniem cięciwnym. zanim strzała opuści cięciwę. Tutaj również kluczem jest uświadomienie sobie problemu.uświadom łucznikowi.Zwykle świadomość konieczności użycia mięśni trapezoidalnych rozwiązuje problem. tylko dłoń trzymaj ponad nadgarstkiem . co przy opuszczaniu ramienia łucznego. 65 . Aby skorygować: wykonuj to samo. który powoduje uniesienie mienia łucznego przy zwolnieniu. Aby zaobserwować: stań przodem do łucznika (pozycja 1) i obserwuj położenie łokcia względem linii barku podczas naciągania. Otarcie trzeciego palca U początkujących i średnio zaawansowanych łuczników otarcie trzeciego palca spowodowane jest najczęściej naciągnięciem cięciwy z wysoko uniesionym łokciem. że napręża mięśnie. Aby zaobserwować: stań za łucznikiem (pozycja 5) i ponownie ustaw jego ramię łuczne w jednej linii z jakimś obiektem stacjonarnym. Jeśli tak się nie dzieje.

1. Skrajne lewostronne skupienie strzał (poza celem). naprężanie ręki łucznej. Przyczyny: siła naciągu łuku jest zbyt duża. cięciwa uderza w ramię lub bark łuczny albo w rękaw lub kieszeń kurtki lub podkoszulki. Uczeń napina cięciwę w poprzek piersi. Powinny być one przedyskutowane w klasie. Przyczyny: napięcie albo wygięcie ręki cięciwnej. Uczeń ma trudności z osiągnięciem pełnego naciągu. ściskanie nasadki strzały między palcami albo napinanie palców podczas naciągania. zostanie otarty. 2. kiedy pojawią się podczas lekcji wstępnych. ściskanie palcami nasadki strzały. przechylanie łuku. Prawidłowo należy trzymać palec na cięciwie w miejscu stawu aż do zwolnienia. Przyczyny: celowanie lewym okiem. zbliżanie głowy do cięciwy. będzie zmuszony użyć trzeciego . 5. 66 . Przyczyny: napięcie ręki tucznej. zamiast trzymania jej w pobliżu ramienia. 2) sprawdź. cięciwa jest ustawiona zbyt daleko na prawo od celownika. aby odczuł potrzebę użycia trzeciego palca. Aby skorygować: 1) każ łucznikowi rozmyślnie zacząć rozluźniać palec wskazujący. szarpanie. że łuk jest zbyt ciężki). Lewostronne skupienie strzał.Trzymanie cięciwy poza stawem palcowym Jeżeli palec zsuwa się z cięciwy. z którymi zwykle borykają się początkujący łucznicy.w momencie gdy czuje on już udział trzeciego palca. Strzała zsuwa się z podstawki podczas naciągania cięciwy. przechylanie się w lewo. ponieważ utrzymanie cięciwy jednym palcem jest prawie niemożliwe. Problemy początkujących Jest kilka powtarzających się problemów. odciąganie cięciwy od ramienia tucznego podczas naciągania. 3. Aby zaobserwować: stań przodem do łucznika (pozycja 1) i obserwuj trzeci palec podczas naciągania. czy górna część dłoni cięciwnej jest ułożona pionowo i niewychylona na zewnątrz. Przyczyny: ramiona są wychylone w stronę celu. zamiast znajdować się w jednej linii ze strzałą (czasami dlatego. niech z powrotem używa wszystkich trzech palców. nadmierne napięcie mięśni górnej części ciała. 4.

6. nieużywanie mięśni pleców. nieużywanie mięśni pleców. Wysokie skupienie strzał. kotwiczenie z otwartą szczęką. przesuwanie głowy do przodu. obniżanie prawego łokcia po zwolnieniu. przesuwanie ramienia łucznego w prawo przy zwalnianiu. niedotykanie lub unoszenie nosa znad cięciwy. nieprawidłowe położenie ręki łucznej. Przyczyny: przechylanie się w prawo. Przyczyny: opuszczanie ramienia tucznego. trzymanie łuku za majdan zbyt nisko. pochylanie się ku tarczy. naciąganie powyżej punktu kotwiczenia. 7. wdech tuż przed zwolnieniem. cięciwa jest ułożona za daleko na lewo od celownika. nieprawidłowe położenie palców na cięciwie. naciąganie z wysoko położonym łokciem. popychanie przy zwalnianiu. Prawostronne skupienie strzał. 67 . do cięciwy. niekonsekwentne i niewłaściwe kotwiczenie. odchylanie się od celu górną częścią ciała. ściskanie strzały. 8. Przyczyny: nietrzymanie cięciwy na stawach palców. Niskie skupienie strzał.

To pozwoli lotkom się rozwinąć i odzyskać pierwotny kształt.7. lepiej wytrzeć łuk. • Mimo że wykończenia są wodoodporne. jak również specyficznych technik jego utrzymania w dobrym stanie. Jeśli przechowywanie sprzętu jest dobrze zorganizowane.1. 68 . • Nigdy nie kładź łuku na ziemi. ponieważ mogą zardzewieć. wosk na niej utrzyma skrętki cięciwy w stanie niepoplątanym. Cięciwa • Cięciwę należy utrzymywać nawoskowaną. gdyż taśma może uszkodzić wykończenie. Istnieją też oczywiście inne sposoby. że metalowy celownik i clicker są suche. • Dodatkowe cięciwy należy przechowywać w oddzielnych pojemnikach. Akcesoria Wszelkie małe elementy osprzętu (również części zamienne) powinny być przechowywane w oznakowanych pudełkach. lecz dzięki temu może zaoszczędzić fundusze. jeżeli cięciwa jest zdjęta z łuku. a uczniowie utrzymują go w sposób zorganizowany i właściwy oraz pomagają przy naprawach. lecz zaprezentowane tutaj sprawdzają się w praktyce w odniesieniu do sprzętu i akcesoriów dostępnych w większości klas łuczniczych. Wiadomości zamieszczone w tym rozdziale mogą być również wykorzystane podczas szkolenia w dni deszczowe. można je potrzymać nad parą w celu przywrócenia im pierwotnego kształtu. • Należy wymienić troki lub taśmy w naramiennikach. aby była wodoodporna. cięciw. Nigdy nie powinno się zostawiać tuku w samochodzie szczególnie w bagażniku latem . Strzały • Lotki na strzałach powinny być suche. a wówczas majdan może swą siłą wygiąć ramiona. • Łuk należy przenosić nie podparty w futerale. aby zabezpieczyć go przed zarysowaniem oraz możliwym uszkodzeniem laminatu. tarcz i mat bywa czasochłonne. jeśli to potrzebne. Jeśli lotki się zwiną. Poniżej wymieniono wskazówki dotyczące prawidłowej konserwacji. Naprawianie strzał. a doświadczenie strzeleckie bardziej satysfakcjonujące dla adeptów łucznictwa. Należy się też upewnić. rozdziel strzały dopóki nie wyschną. • Wosk łuczniczy pomoże zabezpieczyć wykończenie tuku.upał może zmiękczyć klej w laminacie. co zapobiegnie wysychaniu wosku. bezpośrednie sposoby utrzymywania sprzętu łuczniczego w stanie pełnej sprawności. Jeśli się zamoczą. • Montuj celownik do łuku śrubami. gdy zrobi się wilgotny. Informacje poniższe dotyczą zarówno ogólnej troski o sprzęt. procedura będzie łatwiejsza. Konserwacja sprzętu Wskazówki zawarte w niniejszym rozdziale to proste. Łuk Konserwacja łuku to procedura względnie prosta. 7. Konserwacja i przechowywanie sprzętu Generalnie za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie odpowiedzialny jest instruktor.

bowiem zwiększa to możliwość ich samozapłonu. aby linie oznaczające pierścienie punktowe pokrywały się. Maty • Do nowych mat jest dołączona instrukcja nawilżania i wiązania. co reszta nasadek danego kompletu. Łatki te muszą być dokładnie naklejone. suchym miejscu i czasami czyszczone preparatem do konserwacji skóry. Kiedy nasadka płonie. Usuń pozostałości starej nasadki i/lub kawałki kleju. • Aby nie dopuścić do zapleśnienia.• Wszelkie przedmioty skórzane przetrwają dłużej. nie należy kłaść maty na mokrej podłodze ani zostawiać jej nie przykrytej na deszczu. aby można było oderwać nasadkę obcążkami. Wymiana plastikowej nasadki Często zachodzi konieczność całkowitego usunięcia starej nasadki przed przyklejeniem nowej. Należy używać tylko dobrego kleju kontaktowego lub kleju do lotek. Tarcze • Przy nawilżaniu mat należy zdjąć z nich tarcze. aby nie przypalić lotek oraz zabezpiecz stół lub podłogę przed kroplami gorącego. przez zeskrobanie stożkowej części strzały tępym nożem lub delikatnym papierem ściernym. Uwaga: nie stawiaj koło siebie mat ostatnio nawilżonych. przedłuży naklejona od spodu taśma klejąca. Postępowanie zgodnie z tymi dwiema procedurami znacznie przedłuży ich trwałość. jeśli będą przechowywane w chłodnym. która nadrywa się od zużycia. • Okrągłe tatki zakrywające złoty i część czerwonego pierścienia punktowego podwoją trwałość tarczy. 69 . • Trwałość tarczy. Skieruj ogień na starą nasadkę i pozwól jej palić się dopóki klej nie zmięknie na tyle. roztopionego plastiku. trzymaj strzałę nasadką ku górze. Konieczne jest dobranie nasadki tego samego rozmiaru i koloru.

jeśli jest . w którą są wsuwane krawędzie zacisku.Nałóż kroplę kleju do wnętrza nowej nasadki oraz kroplę na stożkowe zakończenie korpusu strzały. dokładnie przetestuj łoże.usuń tępym nożem. którą można zastosować przy prawie każdym rodzaju łoża montażowego. Zanim zaczniesz naprawę. Dokładnie przeczytaj instrukcję łoża montażowego albo. czy nasadka jest w jednej linii z lotką prowadzącą oraz z innymi lotkami. Następnie nasuń nasadkę na miejsce. Dopóki klej jeszcze nie zaschnie. spójrz na końcówkę strzały i sprawdź. Dowiedz się również. Strzały. gdyż krzywo przyklejone nasadki mogą spowodować błędny lot strzały. Wymiana lotki Poniżej opisano ogólną procedurę. który ustawia lotkę w odpowiedniej pozycji. że na krawędzi zacisku nie ma zaschniętego kleju. Rozprowadź klej dookoła stożka palcem lub ściereczką i pozwól mu podeschnąć przez jedną minutę. muszą być naprawiane prawoskrętnymi lotkami i odwrotnie. 70 . z umieszczoną nasadką oraz zaciskiem. rozmiarze. aby odnaleźć oba te elementy. Może to być magnes albo szyna. w jaki sposób zacisk jest mocowany do łoża. kształcie i orientacji. Używaj tylko kleju do lotek w przypadku strzał aluminiowych lub z włókna szklanego oraz dobrego kleju do drewna w przypadku strzał drewnianych. Jest to szczególnie ważne. wybierz lotki o odpowiednim dla strzały kolorze. to wszystkie posiadają oparcie. Następnie chwyć strzałę nasadką do góry i powoli ją obróć. czy nasadka jest w jednej linii z korpusem strzały i nie zastała zdecentrowana. jeśli instrukcji nie ma. które mają prawoskrętne usterzenie. Chociaż istnieją różnice między łożami dostępnymi na rynku. Wytrzyj nadmiar kleju. jaki może wydostać się spod nasadki. aby upewnić się. Upewnij się.

Następnie otwórz kleszcze i delikatnie zsuń je z lotki i z korpusu strzały. Wciśnij grot szczypcami w korpus strzały. Chwyć grot szczypcami i wyciągnij go.3). następnie wytrzyj nadmiar kleju. Groty są dostępne w różnych wielkościach. Umieść strzałę w łożu tak. Groty można usunąć ze strzał podgrzewając je (strzały drewniane) lub korpus strzały zaraz za grotem (strzały 2 aluminium i z włókna szklanego) nad płomieniem świecy. To oczywiście zwiększy prędkość obrotową strzały i w ten sposób odbije się na jej charakterystyce w locie. Pozostaw strzałę w tej pozycji przez około 30 minut. Jeżeli koniec korpusu również jest uszkodzony. grot można wyjąć i użyć ponownie. trzymając go szczypcami). zaś strzała usunięta z oryginalnego kompletu ze względu na niebezpieczeństwo przeciągnięcia i spowodowanie poważnego wypadku. Wymiana grotu Jeśli grot został stępiony po uderzeniu w twardy przedmiot. upewnij się co do stanu korpusu strzały bezpośrednio za grotem. Strzała drewniana. który mógł wyciec spod grota. aby klej wysechł. Nową lotkę umieść w zacisku i ustaw tak. nie wolno jej wkładać do płomienia. Poważnie uszkodzone groty powinny zostać wymienione. • Jeżeli naprawa wymaga tylko wymiany grotu. jeśli łucznik strzela z clickierem (patrz rozdział 5. Upewnij się. ale w warunkach szkolnych jest to sposób ratowania używanych strzał. Przy sprawdzaniu.Zeskrob resztki zniszczonej lotki z korpusu strzały nożem (zwykle lepszy jest tępy nóż. masach i typach. Trzymając grot szczypcami podgrzej go nad świecą. ponieważ nie nacina korpusu strzały). można go wymontować. Jeżeli strzała została uszkodzona i nie może być naprawiona. że grot jest w jednej linii z korpusem. Uwaga: Grzebień strzały powinien zostać zmieniony. 71 . aby nowy byt identyczny ze starym. strzała nie może być naprawiona bez jego skracania. aby istniejące lotki znalazły się na pozycjach usterzenia. Pozwól klejowi stwardnieć przez co najmniej 12 godzin przed strzelaniem (aby to przyspieszyć. aby uzyskać dobrą spoinę. zanurz grot w zimnej wodzie. a następnie zamieszaj klej i pozwól mu kapnąć na grot. Przy wymianie grotu niezbędne jest. Następnie wyjmij ją z łoża i nałóż cienką warstwę kleju wzdłuż krawędzi. Użyj kleju epoksydowego lub do metalu. można go naostrzyć pilnikiem. Następnie trzeba zazwyczaj wyczyścić aluminiowy korpus środkiem czyszczącym i dokładnie go umyć. Utrzymanie grotów w dobrym stanie jest szczególnie ważne. aby znajdowała się w tej samej odległości od nasadki co inne lotki. aby się równo nagrzała. Ustaw kleszcze w odpowiedniej pozycji i silnie dociśnij je do korpusu strzały. które groty trzeba naprawić. Strzałę należy obracać.

a zatem strzelanie 5 do 7 metrów większych dystansów niż z celownikiem z tyłu łuku. Punkt podparcia strzały musi znajdować się bezpośrednio nad punktem osiowym.Strzały aluminiowe i z włókna szklanego. Bardzo ważne jest. Wciśnij grot na strzałę i mocno go dociśnij na jakiejś twardej powierzchni. należy to uczynić przed wstawieniem nowego grotu. Wobec braku takiego narzędzia użyj noża. Wymiana podstawki strzały na łuku Podstawki należy wymieniać. czy celownik ma być zamontowany z przodu czy z tyłu łuku. Strzały drewniane. jeżeli łucznik chce wyregulować łuk. ponieważ szpilka celownika znajduje się dalej od oka i powiększa ruchy łuku. grot można wmontować jak opisano wyżej. które kupuje się z zamontowanym celownikiem. powstałe przy tym zadziory można usunąć delikatnie obracając korpus nad cztero. uważaj przy tym. która będzie się stykała z korpusem strzały. Jeśli odgięta jest do góry (aby pomóc łucznikowi utrzymać strzałę na podpórce). żeby szpilka wciąż znajdowała się powyżej strzały przy najniższym położeniu bloku. Upewnij się. a częściowo zależy od tego. Przede wszystkim zdecyduj. Wytrzyj klej. kiedy się uszkodzą lub zniszczą. Mocowanie celownika na łuku W zasadzie nie ma łuków. Ustaw ramę celownika tak. Specjalnym narzędziem stożkowym nadaj końcówce korpusu kształt stożka. że część podstawki stykająca się ze strzałą jest prostopadła do cięciwy. aby spód strzały znajdował się około 16 mm od dolnej krawędzi okienka celowniczego. Podstawka powinna być tak umieszczona. Strzały aluminiowe i z włókna szklanego. żeby można było nasunąć grot. więc często zachodzi konieczność. jak się wydaje. Przetnij korpus piłką z węglika krzemu. trudno będzie dokonać niezbędnych regulacji. Procedura jest tu prosta. • Jeśli naprawa wymaga skrócenia korpusu. lecz położenie podstawki jest bardzo istotne. aby ukształtować koniec korpusu tak. Zadziory na zewnętrznej części korpusu należy usunąć wydrążonym kołem szlifierskim. Umocowanie z przodu umożliwi tucznikowi obniżenie bloku celownika. Kiedy korpus zostanie ucięty i przygotowany. Umiejscowienie celownika na majdanie nie jest takie proste. Wybór częściowo jest sprawą preferencji. czy łucznik potrafi osiągnąć wymagane odległości. Zamocowanie z tyłu ma również swoje zalety. aby był on zamocowany prosto. aby blok znajdował się na szynie przy wszystkich odległościach. Przetnij korpus poprzecznie dobrze naostrzoną piłą.lub sześcioostrzową pogłębiarką otworów stożkowych. Pozwól klejowi stwardnieć przez co najmniej kilkanaście godzin przed strzelaniem. który wyciekł. 72 . by zamocował go instruktor.jest to powierzchnia. szczególnie na krótkich odległościach. Zamieszaj klej i nanieś go na kołnierz nowego grotu . ponieważ inaczej bardzo zmieni się wpływ wiatru przy strzelaniu z różnych odległości. żeby grot dobrze przylegał.

która musi być zachowana. przesuń szynę celownika aż cięciwa ustawi się wzdłuż krawędzi linijki. Celownik zamocowany z przodu: Wizualnie ustaw cięciwę w jednej linii z szyną celownika i zamocuj w ten sam sposób. Rozpoczynanie oplotu. Załóż na łuk cięciwę. wywierć otwór i zamocuj celownik. kiedy już zostanie zamocowany. Przepleć koniec nici pomiędzy włóknami cięciwy i koniec ułóż wzdłuż. Przyłóż linijkę wzdłuż szyny celownika i przechyl łuk.musi przechodzić ponad cięciwą.może być przytwierdzony bezpośrednio. aby poszczególne włókna składające się na nić nie odwijały się.Celownik zamocowany z tyłu: Wywierć otwór i przymocuj dolny zaczep celownika. nić musi przychodzić do ciebie poniżej cięciwy. Owijanie cięciwy Zaczynanie i kończenie oplotu nie jest trudne. Istnieje ścisła zależność między kierunkiem układania się oplotu a kierunkiem nawijania. Nawoskuj powierzchnię owijaną. Zwoje układaj ściśle i blisko siebie. aby majdan znajdował się w powietrzu. Niektóre celowniki boczne mają śruby regulacyjne do ustawienia szyny. Celownik mocowany z boku . Należy sprawdzić. Jeżeli oplot jest nawijany z lewej do prawej. czy jest ustawiony prosto w stosunku do cięciwy. aby zapobiec zsuwaniu się oplotu. aż cięciwa będzie widoczna wzdłuż prostej krawędzi linijki. natomiast jeśli z prawej do lewej . 73 . Nie ruszając łukiem ani okiem. Trzymaj łuk tak. W przeciwnym wypadku może być konieczne wstawienie pewnego rodzaju podkładki pod jedną ze śrub mocujących . lecz może być konieczne przećwiczenie tego przed próbą owijania cięciwy. lecz kieruj się wskazówkami odnośnie wstępnego ustawienia szyny celownika. Oznacz umiejscowienie górnego zaczepu.

ciągnąc za sobą koniec nici.Wykańczanie oplotu. Metoda druga jest trudna do opisania . Nadmiar materiału jest odcinany (posługuj się rysunkami). Istnieją dwie najczęściej stosowane metody wykończenia oplotu. jeśli nie będzie trzymana napięta przez odciąganie jej jakimś zaostrzonym przedmiotem.posługuj się rysunkami. Metoda pierwsza obejmuje ułożenie pętli z nici wzdłuż cięciwy i oplatanie ponad nią. Kiedy wykonano potrzebną liczbę zwojów na cięciwie. zaś koniec przekładany przez pętlę. W każdym wypadku należy wykonać 5 do 8 zwojów nad odcinanym końcem wykończonego oplotu. np. Każda ma swoje wady oraz zalety i w większości wypadków wybór jest sprawą preferencji. ołówek. Końcowa pętla przeciągana pod oplotem poplącze się. 74 . nić jest odcinana. Następnie pętla jest wyciągana spod opiotu.

Regulacja łuku. aby uzyskać wystarczającą grubość. lecz musi być również wystarczająco luźna. Średnica cięciwy przy punkcie nasadki. aby strzała spadła.1. zaś drugi 7 cm. kiedy łuk jest skierowany w dół. aby była zbyt gruba dla nasadki. Dokładne umiejscowienie tego punktu musi być najpierw ustalone albo przez pomiar kwadratem łuczniczym (patrz rozdział 5. 1) jeśli cięciwa już posiada środkowy oplot. musi być odpowiednia.Zakładanie punktu nasadki (siodełka) Oto łatwa metoda owijania trwałego punktu nasadki na cięciwie. istnieją dwa rozwiązania. a cięciwa zostanie trącona. w którym palce puszczają cięciwę przy zwolnieniu. Gdy cięciwa nie jest wystarczająco gruba. w siodełku. jak opisano w rozdziale 8. • nawijając w tym samym kierunku. wokół punktu nasadki można nawinąć włókno dentystyczne. owiń niedużą powierzchnię poniżej punktu nasadki tak. Wówczas nawinięty zostaje oplot zakrywający dodatkowe kawałki włókna. aby jeden fragment miał 18 cm. • zaznacz ołówkiem na cięciwie dolną i górną krawędź punktu nasadki. która pozwala prawidłowo 75 . Pierwsze lekcje łucznictwa}. Teraz cięciwa jest przygotowana do założenia punktu nasadki. Następnie owiń powierzchnię pod nasadkę. albo przez wystrzelenie gołej strzały. żeby przy pełnym naciągu nie trzeba było trzymać nasadki palcami ręki cięciwnej. prawidłowo wykonany jest on nieruchomy. 2) jeśli cięciwa jest zrobiona i nie ma środkowego oplotu bądź został on usunięty. jeden lub więcej piętnastocentymetrowych kawałków włókna można ułożyć wzdłuż włókien cięciwy w miejscu środkowego oplotu. ułóż siedmiocentymetrowy fragment wzdłuż owijanej powierzchni. • utnij 25 cm nici dentystycznej i zawiąż węzeł tak.

• nałóż na punkt nasadki warstwę miękkiego kleju. aby wymieszać wosk i zaimpregnować owiniętą powierzchnię. Przewlecz nić przez otwór w nim i kontynuuj oplatanie w górę. który ślizga się po cięciwie. Kiedy się kiwa. gdzie button ma być położony. Pozwól każdej warstwie wyschnąć przed nałożeniem następnej. Pokryj nić dentystyczną obfitą warstwą miękkiego kleju. że położenie jest stałe i wygodne dla łucznika. Zamiast nici dentystycznych można użyć metalowych ustalaczy nasadki. Prawie wszystkie posiadają kołnierz. Oplataj dalej w dół. Zakończ oplot metodą pierwszą. Powtórz tę operację kilkakrotnie. aż na cięciwie powstanie około 13 mm oplotu. 76 . włókna cięciwy można pojedynczo przekładać przez kołnierz. Również ponad punktem nasadki owiń cięciwę tak. jak ten do klejenia lotek. Zależnie od grubości cięciwy button albo przesunie się po tej warstwie oplotu. Regulacja łuku). że button jest sztywno trzymany przez oplot. dopóki button nie będzie się opierał na oplocie. zaś kiedy się porusza. albo oprze się na niej. Pozwól klejowi dokładnie wyschnąć. nałóż jeszcze cztery warstwy na zmianę kleju miękkiego i twardego.utrzymać nasadkę na cięciwie. • obróć w palcach wskazującym i kciukiem punkt nasadki. poleć łucznikowi założyć na łuk cięciwę z buttonem. aż wszystkie w nim się znajdą. owiń cięciwę na niedużej długości zwykłą nicią do oplotów. Jedną z metod zakończenia oplotu opisano w tym rozdziale. po poprzedniej warstwie. Są one łatwiejsze do zamocowania. aby upewnić się. Owijanie buttona (bączka) na cięciwie Na rynku są dostępne różne rodzaje buttonów (bączków). Aby ustalić prawidłowe położenie buttona. by nie ściskały nasadki strzały (patrz rozdział 8. aż powyżej powstanie również około 13 mm oplotu. Kiedy wyschnie. słychać to. aby jej grubość uniemożliwiała poruszanie się nasadki. Kiedy na łuk nie jest założona cięciwa. po warstwie poprzednio nawiniętej. Korzystając z opisanej metody rozpoczynania oplotu. lecz twardy metal może bardziej uszkodzić nasadkę i skórkę na palce. a następnie pokryj ją twardym klejem. Zakończ oplot w dół. Są one zaciskane na cięciwie powyżej i poniżej punktu nasadki. przejść do pełnego naciągu ze strzałą. Przy owijaniu buttona ważne jest. Wyraźnie oznacz. Nasuń go na cięciwę i przesuń powyżej oznaczonej powierzchni. kiedy jest on przy pełnym naciągu. aby mieć pewność. stanąć na linii strzału. Przedtem policz ilość zwojów nawiniętych do góry i nawiń jeden więcej w dół. Oznacz położenie ołówkiem. aż znajdzie się między wargami łucznika. jest to sprzeczne z celem jego używania. Przy korzystaniu z metalowych ustalaczy koniecznie trzeba zostawić między nimi więcej miejsca. Następnie zacznij oplatać w górę. aby zrobić to unieruchamiając go. Przesuń button po cięciwie.

Dobór sprzętu.Wykonywanie cięciwy Jeśli dysponujemy ograniczonymi środkami na realizację programu szkolenia łuczników. • w tym samym kierunku. możemy sami zrobić cięciwy. aż na łożu znajdzie się odpowiednia liczba zwojów (ponieważ materiał jest nawijany wokół słupków. dookoła słupka A i z powrotem na D. każdy pełny zwój daje dwa włókna w cięciwę. następnie D. Kontynuuj nawijanie materiału wokół słupków A oraz D. szczególnie dla uczniów zaawansowanych. aż cięciwa będzie napięta. aby ustalić odpowiednią liczbę włókien dla konkretnej siły naciągu). Rysunek przedstawia początek cięciwy. Przy wykonywaniu cięciw początkującym uczniom zaleca się włókno dakronowe. Metoda opisana poniżej wykorzystuje sprzęt zwany łożem do cięciw. Dakron jest owijany wokół słupka C. Poza tym jest to ciekawa czynność. • początek włókna na cięciwę Jest przywiązany do gwoździka lub spodu słup ka D. przywiąż i odetnij nić. 77 . Zwolnij nakrętkę motylkową na ramieniu CD łoża i obróć je w tym samym kierunku. kieruj się wskazówkami z rozdziału 2 . w którym było nawijane włókno. Kiedy już zostanie nawinięta na łoże odpowiednia liczba zwojów. • długość nowej cięciwy można ustalić kładąc na łożu starą cięciwę i regulując ruchome ramię. Odciągnij i napręż ramię i dokręć nakrętkę. Przestrzeń pomiędzy słupkami utworzy dolną pętlę cięciwy. Przed rozpoczęciem należy zapoznać się z instrukcją.

ponieważ niektóre gatunki tuszu niszczą dakron.• oznacz kredą lub ołówkiem długość owijki do zrobienia. musi nadchodzić sponad cięciwy. może ona być mniejsza. używa się ścisłego oplotu. aby się nie wyciągały i rozchodziły z pozostałymi włóknami. aby się nie wyślizgiwały. Jeśli z prawej do lewej. które tworzą włókno na cięciwę. Nie odcinaj nici w tym miejscu. 78 . gdyż to ogromnie zmniejsza wytrzymałość włókien. Końce nie są związywane. • istnieje ścisła zależność między kierunkiem nawijania a kierunkiem oplotu. Po opleceniu odpowiedniej długości zakończ oplot metodą drugą opisaną w wykańczaniu oplotu. Zamiast tego do związania włókien. Odcięte końce muszą być wplecione w cięciwę. aby zapobiec rozwijaniu się poszczególnych włókien. Ponieważ ta pętla nie przesuwa się po ramieniu łuku przy zakładaniu i zdejmowaniu cięciwy. Jeśli oplot jest wykonywany z lewej do prawej. Musi być ona zachowana. Nie używaj długopisu. • wolne końce lepiej wpleść w dolną pętlę cięciwy. Pętla ze starej cięciwy może być użyta jako wskazówka co do długość oplotu. nić musi nadchodzić do ciebie pod cięciwą.

Pociągnij wolne końce i przywiąż je do słupka C. wstępny oplot zwykle musi wynosić 76 do 89 mm. aby to uzyskać oznacz długość cięciwy do owinięcia przed obróceniem ramienia A-B. aby wzmocnić cięciwę: • ułóż końce włókna wokół głównej części cięciwy na długości 13-15 cm. Obroty należy wykonywać w tym samym kierunku. lecz staraj się uniknąć różnicy większej niż 13 mm. posuwając się 13 do 15 cm w dół cięciwy. w jakim są ułożone skrętki każdego włókna. a ramię przywrócone do pierwotnej pozycji. Aby wykonać drugą pętlę cięciwy. patrząc od końca. Napnij 79 . Stosując tę metodę zawsze obracaj cięciwę zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Teraz załóż ją na łuk. Użyj jednego z pokazanych sposobów. kiedy już jest na łuku. Wykończ oplot jedną z dwóch metod zaprezentowanych wcześniej w niniejszym rozdziale.Po zakończeniu tego wstępnego oplotu końce włókna dakronowego powinny zostać odcięte. dokładna wielkość zależy od szerokości ramion łuku. Poopleceniu drugiej pętli praca na łożu została zakończona i cięciwę można zdjąć z łoża. jak pokazano na rysunku. Dla uzyskania maksymalnej wytrzymałości cięciwę należy przekręcić co najmniej raz na każde 76 mm długości. powtórz procedury opisane dla dolnej pętli z następującymi wyjątkami: 1) ta pętla musi być większa. Jeśli końcowy oplot na obu końcach nie jest dokładnie równy (3 do 6 mm różnicy). • opleć pętlę owijając powierzchnię poprzednio oplecioną. odpowiednio skręcając. nie przejmuj się tym. 2) oplot pętli musi być wypośrodkowany. Dolna pętla jest ukończona.

można także zawiesić na kołku za cięciwę przy górnym ramieniu. Strzały można przechowywać w kołczanach. który powinien być wystarczająco długi. Łuki należy składować bez cięciw. ale jeżeli nie będą używane przez kilka miesięcy. 7. Jeśli zostanie tak pozostawiony przez dłuższy czas. Najlepiej może być to ocenione przez łucznika. aby ochronić cięciwę przed uszkodzeniami na skutek ocierania się o naramiennik oraz skórkę na palce. Po rozciągnięciu cięciwy należy wykonać oplot środkowy. Strzały drewniane lub z włókna szklanego mające drzazgi lub uszkodzenia korpusu należy oddzielić. szczególnie jeżeli sprzęt będzie zmagazynowany przez dłuższy czas. Takie pudełka mają oddzielne otwory dla każdej strzały.2. gdyż powoduje naprężenia w ramieniu dolnym.każdy łuk powinien być przechowywany w chłodnym miejscu o umiarkowanej wilgotności. składowane powinny leżeć płasko (nie stać na krawędzi). dopóki siła naciągu się nie ustali. czy jest on własnością indywidualną. Przechowywanie sprzętu Przechowywanie sprzętu łuczniczego jest względnie łatwe. należy je przechowywać układając na podpórkach wspierających za majdan. jeśli poświęcimy im trochę troski. Jeżeli sprzęt jest przechowywany prawidłowo.Dobór sprzętu łuczniczego przetrwają dłużej. najlepiej schować je do fabrycznych pudełek. ale należy zachować ostrożność.nigdy nie stawiaj łuku na jednym z końców w rogu.Ponieważ łuki używane w klasach zwykle nie mają futerałów.ją kilkakrotnie. Maty Maty typu opisanego w rozdziale 2 . Strzały Strzały powinny być przed składowaniem wytarte do sucha i wyczyszczone (dobry jest pęk przędzy). czy jednym z wielu używanych w klasie. nie jest to jednak zalecane. Takie składowanie pozwoli na krążenie powietrza i zapobiegnie wyginaniu się mat. Po drugie . ustawione na specjalnie zbudowanych półkach przystosowanych do przechowywania pojedynczych egzemplarzy albo układane na listwach drewnianych. to tylko minimum wysiłku będzie kosztowało przygotowanie go do ponownego użycia. co ochroni lotki i zapobiegnie wypaczaniu strzał drewnianych. Nigdy nie powinny być zwijane. Istnieją dwie podstawowe zasady przechowywania łuku w zależności od tego. przy czym ogólne wskazówki zalecają 76 mm powyżej środka cięciwy i 13 cm poniżej. Po pierwsze . aby wstępnie naprężyć dakron i kontynuuj tę czynność. naprężenia w dolnym ramieniu spowodowane masą łuku spowodują wygięcie lub skręcenie ramienia. 80 .

Jeżeli strzała wystrzelona z tuku myszkuje.pochodząca z ciała łucznika -jest przekazywana przy zwolnieniu str2ały. nie dla każdego łucznika ta regulacja będzie optymalna. Trudniej również uzyskać dobre skupienie trafień. zużywa energię. Przed regulowaniem łuku pomocne jest poznanie. Wyregulować łuk oznacza tak zestroić go ze strzałami. Przy zwolnieniu cięciwa skręca wzdłuż palców. Większość z nich poprawia wyniki łucznika. Właśnie te dwa czynniki powodują wygięcie strzały. Ponieważ łuk używany w klasie jest wyregulowany przeciętnie dla osób potrafiących strzelać odpowiednio dobrze. strzała popchnięta przez nią wygina się. Łuk przechowuje energię. jej najcięższy element. która mogłaby być wykorzystana do zwiększenia prędkości strzały. Będzie się ona tak samo wyginać. 81 . jak łuk ze strzałą zachowuje się przy strzelaniu. a nawet stabilizatory mogą wpływać na ilość energii przekazywanej strzale. jeżeli strzała niepotrzebnie wiruje. Chcą oni wtedy często zakupić swój własny łuk.8. gdy jest popychana od tyłu. Różne wielkości i długości strzał. Ta energia . Ponieważ strzała nie znajduje się pośrodku. Temu ruchowi. czy po prostu nie leci równo. jest popychana do środka ciężkości. Wygięcie strzały jest pożądane dla tucznika. opiera się także grot. Łuk dostrojony do jednego łucznika w większości przypadków nie będzie dostrojony do żadnego innego. bardziej się opiera ruchowi do przodu niż reszta strzały. Regulacja łuku Kiedy już uczniowie opanują podstawową postawę strzelecką i potrafią uzyskać jednakowe skupienie trafień. a od tego zależy osiąganie lepszych wyników. odsuwając się od linii środka ramion łuku. gdyż osiągnięcie umiejętności ich wykorzystania z nawiązką kompensuje wszelką utratę prędkości strzały. wszelkie przedmioty przymocowane do cięciwy. prawdopodobnie zainteresuje ich posiadanie lepszego sprzętu. Stalowy grot strzały. Kiedy cięciwa zostaje zwolniona. zakręca. w którym najlepiej są dostosowane dla danego łucznika. gdy łucznik wykona każdorazowo dokładnie to samo. aby można było strzelać z ustawienia. Na tym też mniej więcej poziomie umiejętności właśnie sprzęt i jego regulacja może zadecydować o osiąganiu zamierzonych wyników.

Kiedy cięciwa przesuwa się naprzód. zanim całkowicie opuści łuk po zwolnieniu. Ta sekwencja pozwala strzale „wężykować” wokół okienka celowniczego. Ten fenomen nazywa się paradoksem łuczniczym.poziomo. Dostrojenie łuku obejmuje regulacje pozwalające na możliwie najkorzystniejsze zachowanie się strzały z konkretnym łukiem danego łucznika. Jest to korzystne. zaś środka strzały w prawo. nie dotykając środka ciężkości ani podpórki po pierwszych kilkunastu centymetrach lotu. Kiedy cięciwa osiąga położenie spoczynkowe. strzała wygina się po raz trzeci. w sposób podobny do pierwszego wygięcia. Łuk prawidłowo wyregulowany spowoduje lot strzały w powyżej przedstawiony sposób. Przy niewyregulowanym sprzęcie siły na strzale przekazywane przez cięciwę wywołają lot strzały w dowolnym kierunku . ponieważ w ten sposób pióra opuszczają łuk. zaś korpus wygina się w przeciwną stronę. grot i nasadka strzały znajdują się na prawo od osi łuku. Pierwsze wygięcie spowoduje przesuwanie się w lewo grotu i nasadki.W klasycznym wystrzale strzała wygina się trzykrotnie. Kiedy łucznik posuwa się poza swoje położenie spoczynkowe. To z kolei powoduje zakręcanie. myszkowanie czy też korkociąg strzały. wraz ze strzałą powraca do pierwotnego położenia (w tym czasie strzała wciąż jest na cięciwie). 82 . pionowo czy gdziekolwiek indziej.

Również reguła 0. To właśnie współczynnik sztywno- 83 . Zakres odległości cięciwy na niektórych łukach może wynosić 2. W rzeczywistości punkt. szczególnie przy lekkim sprzęcie. nawet najbardziej skutecznej odległości. odległość cięciwy jest prawdopodobnie odpowiednia dla łuku. tym strzała musi być sztywniejsza.5 cm kciuka łucznika z naciągiem o długości mniej więcej 71 cm może niedokładnie dać się zastosować przy konkretnym łuku. Nowocześniejsze materiały na cięciwy będą hałaśliwe przy każdej. trzeba zmierzyć twardość łuku.Prawidłowe wyregulowanie tuku eliminuje wszelkie inne ruchy poza pożądanym paradoksem łuczniczym. Jeżeli łucznik reguluje łuk używając cięciwy wykonanej z nowych nierozciągalnych włókien. Częściowo jest to związane z faktem. im twardszy łuk. nawet jeżeli łuk był dostrojony do każdego rozmiaru strzały. z jaką strzela łucznik. Czasami łuk bywa niedokładnie oznaczony. odległość cięciwy zwykle będzie mniejsza niż gdyby używał dakronowej cięciwy. co pewnie powoduje. Przy rozpoczynaniu regulacji wszelki osprzęt. czy ochraniacz końcówki ramienia nie ogranicza ruchu cięciwy. ponieważ to wyginanie decyduje o charakterystyce lotnej strzały. w którym strzała opuszcza cięciwę. Srzała o większej średnicy i cienkich ściankach może mieć sztywność zbliżoną do strzały tej samej długości o mniejszej średnicy i grubszych ściankach. Długość ta razem z siłą naciągu danego łuku jest wykorzystywana do ustalenia odpowiedniego rozmiaru strzały. Po zwolnieniu cięciwy dakronowej posunie się ona do przodu i opuści cięciwę przy jej maksymalnym przednim położeniu. nierozciagalnych cięciw. Cenną wskazówką odnośnie odległości cięciwy dakronowej jest poziom hałasu zwalnianej cięciwy. który powoduje. Cięciwa znajdująca się zbyt wysoko lub zbyt nisko jest głośniejsza niż ta o prawidłowej długości. Generalnie dokładna odległość cięciwy ma przy regulacji mniejsze znaczenie. co obciąża cięciwę może mieć wpływ na proces regulacji. kiedy jest ona naciągnięta.5 cm lub więcej. jest ważny przy rozważaniu odległości cięciwy. że łuk wyregulowany przy pewnej odległości cięciwy może nie pracować właściwie przy innej odległości bez kilku innych regulacji. Wielkość wygięcia strzały jest szczególnie ważna. aby ustalić siłę naciągu. Jako przygotowanie do regulacji należy przyswoić sobie kilka podstawowych wiadomości i podjąć kilka kroków wstępnych. więc wskazówki tej nie można stosować w odniesieniu do nowych. Jest to spowodowane rozciągliwością włókien dakronowych. że strzała wygina się wokół tuku i następnie szybko prostuje do równego lotu w kierunku celu. nierozciągalne włókna pozwalają strzale opuścić cięciwę przy lub w pobliżu spoczynkowego położenia cięciwy. dokładny pomiar tego parametru ma ogromne znaczenie. że wytwórcy nie precyzują w opisie wysokości cięciw swoich łuków. musi znajdować się na cięciwie. taki jak np. Wszystko. Po pierwsze. grubości ścianek oraz jej długości.6 kg na 2. Ze względu na paradoks łuczniczy. Zakres prawidłowych odległości cięciwy jest szeroki. Długość naciągu łucznika i styl strzelecki będą miały wpływ na zakres odpowiedniej odległości cięciwy. Mądrze jest również sprawdzić. Sztywność strzały jest kombinacją średnicy korpusu. lecz należy zauważyć. że rozmiary strzał zalecane dla konkretnej kombinacji długości naciągu twardości łuku nieco się różnią pod względem sztywności i masy. a 30 lub 60 dkg różnicy w twardości może być znaczące. ale któryś może zachowywać się lepiej. Można polecić kilka rozmiarów strzał dla konkretnej kombinacji długości naciągu twardości łuku. które może znajdować się kilkanaście centymetrów niżej w stosunku do położenia spoczynkowego. Ostatecznie skoro strzały kupuje się stosownie do siły naciągu łuku (przy pełnym naciągu). Jeżeli długość cięciwy została dobrana zgodnie z informacjami zawartymi w rozdziale 2 Dobór sprzętu łuczniczego. button. Nowe. Łucznik powinien znać swoją standardową długość naciągu (mierzoną do tyłu łuku).

niezależnie od rozmiaru strzały. jaki chce on uprawiać. Najistotniejsze jest to. więc strzała poleci wystarczająco dobrze. szczególnie na wietrze. im większy kąt zaklinowania. Wybór zależy od rodzaju strzelania. gdyż taka lotka nie może dotknąć łuku przy strzelaniu. może wpływać na charakterystykę lotną strzały. Tam. Tak długo. żeby strzała i lotki opuściły łuk nie dotykając go oraz żeby strzała maksymalnie szybko ustaliła swój lot. odchyla strzałę i powoduje nieprawidłowe skupienie trafień.ści jest ważny przy optymalnym doborze strzał. sztywność musi być dopasowana do łuku. Żadne nie zostało definitywnie uznane za prawidłowe. Na zewnątrz. Należy również rozważyć wymiary lotek. w celu zapewniających strzale jak najszybszą stabilizację. która dobrze tata i trafia na duże odległości. Sztywne lotki często przysparzają więcej problemów przy regulacji łuku.zmiana długości strzały może wymagać innego jej rozmiaru. tym większy opór jest wywierany na strzałę i co za tym idzie.czy lewoskrętne. jak łucznik potrafi uzyskiwać dobre skupienie trafień. Należy wziąć to pod uwagę przy eksperymentowaniu z dłuższymi lub krótszymi strzałami . jak strzała z lotkami z tworzywa sztucznego. 84 . zwykle lepiej sprawują się mniejsze lotki. gdzie istnieje możliwość wystąpienia deszczu. inni lewoskrętne. używanie sztywnych lub miękkich lotek jest sprawą indywidualnych preferencji. Cięższe groty również przesuwają środek ciężkości strzały do przodu.5 stopnia. jak jej reszta. Wydaje się również. szybciej spadnie ona na ziemie. gdyż strzała z lotkami piórkowymi prawdopodobnie nie będzie miała takiej samej charakterystyki. Również ze względu na duże odległości lotki te pozwalają na bardziej powtarzalne skupienia trafień. Niektórzy zalecają zamocowanie prawoskrętne. może pozwolić sobie na eksperymenty z cięższymi grotami lub różnymi rozmiarami strzał. że jeżeli przynajmniej większa część strzały znajduje się przed środkiem ciężkości łuku. dopóki współczynnik jej sztywności jest bliski zalecanemu według tablicy standardowych długości naciągu. Strzała. Kąt. że część korpusu strzały zawierająca łoże grotu nie może wyginać się tak szybko. Ważne stają się lotki. łatwiej jest uzyskać powtarzalny tor jej lotu. Z kolei w hali większą korzyść może przynieść używanie większych lotek. gdzie wiatr staje się ważnym czynnikiem. Kiedy łucznik zna swoją siłę naciągu i standardową długość strzały. Z tego względu zaleca się kąt zaklinowania między 1 a 1. Jeżeli łucznik chce strzelać na dłuższych odległościach. Może to być spowodowane częściowo faktem. pod jakim zamocowane są lotki. Generalnie przy bocznym wietrze bardziej efektywna jest cięższa strzała. Do strzelania na otwartej przestrzeni łucznik powinien używać najmniejszych lotek. Niezależnie od tego. To powinno zapewnić strzale wystarczającą stateczność przy użyciu prawidłowo wyregulowanego łuku. Lecz tu również. Na przykład łucznik może strzelać strzałą o 5 cm dłuższą od jego standardowej długości naciągu. łuk będzie prawdopodobnie dobrze zestrojony. Lotka. lepsze są lotki z tworzyw sztucznych. prawie we wszystkich wypadkach będzie się dobrze sprawowała na krótszych odległościach. Odwrotna zależność jest niekoniecznie prawdziwa. można dokonać wyboru strzał. co może być wartościowe przy bocznym wietrze. szczególnie sztywna uderzająca w podpórkę strzały tub w łuk. czy łucznik decyduje się na usterzenie prawo. gdzie istotny jest wiatr. które prawidłowo stabilizują strzałę. Piórka dobrze sprawują się w pomieszczeniach.

Ostatnią kwestią do rozważenia przed przystąpieniem do regulacji łuku jest używanie stabilizatorów. koncentrację trafień itp. Cieńszy materiał jednowłóknowy lub pleciony splot nylonowy pozwolą zmniejszyć średnicę cięciwy. Poświęcił on wiele czasu i pieniędzy na projekt oraz wykonanie łuku i umieścił stabilizatory tam. Łucznik może eksperymentować ze stabilizatorem o różnej długości i masie. ale należy mieć pewność. aczkolwiek zaleca się kierowanie sugestiami producenta łuku. to łucznik z odpowiednimi umiejętnościami zauważy decydującą różnicę w wielkości skupienia. W niniejszym rozdziale przedstawiono trzy metody regulacji łuku: 1) metoda „nagiej strzały" 2) metoda Eliasona 3) metoda „zmiennej odległości" Przed ich zaprezentowaniem opisano sposoby dokonywania wymaganych regulacji . a nawet średnio zaawansowani mogą nie zauważyć różnicy w skupieniu. jakkolwiek łatwiej ją zwiększyć niż zmniejszyć. Zwiększamy nawijając dodatkowe włókno (włókna) pod środkowym oplotem (patrz rozdział 7) lub nawijając jedną warstwę lub dwie nici dentystycznej na punkt osadzenia nasadki. Wyważenie łuku jest problemem złożonym i nie istnieje w tym względzie żadna prosta recepta. 85 . jeżeli nasadka strzały prawidłowo opiera się o cięciwę. ponadto pomoże opóźnić ruch obrotowy łuku dopóki strzała nie opuści łuku. wszystkie wskazówki odnoszą się do łuczników praworęcznych. obejmująca zmianę środka ciężkości. gdzie najlepiej one pracują. nasadka strzały powinna zawisnąć na cięciwie dzięki tarciu między nasadką a cięciwą. Znane są sposoby zmiany grubości cięciwy. Chociaż łucznicy początkujący. leworęczni muszą zmienić kierunki. że masa łuku umożliwia ukończenie długich zawodów bez niepotrzebnego zmęczenia. Jednocześnie powinna być na tyle luźna. Kiedy zostanie na stałe zamocowany punkt osadzenia na cięciwie nasadki. aby przy łuku skierowanym do ziemi i lekkim uderzeniu w cięciwę strzała odpadła od niej. Długość i masa stabilizatorów to sprawa indywidualnych preferencji. Grubość cięciwy można zwiększyć lub zmniejszyć zmieniając średnicę nici oplotu. Drugie to regulacja w płaszczyźnie poziomej. Po zwolnieniu cięciwy palcami na łuk działa niepożądany moment obrotowy. aby dobrać odpowiednie dla siebie. Pierwsze to dostrojenie w płaszczyźnie pionowej i prawie zawsze obejmuje tylko zmianę wysokości punktu nasadki. Stabilizator mocowany do łuku znacznie stłumi niepożądane momenty obrotowe. Uwaga: Jak już mówiono w rozdziale 5. Przy regulacji każdego łuku należy dokonać dwóch dostrojeń. wywołany przez siły reakcji majdanu i siły wywołanej przez ramię łuku. Jest to szczególnie ważne przy lżejszych łukach dla kobiet i dzieci. Najważniejsza przy regulacji jest wysokość osadzenia nasadki na cięciwie. Szczegół ten wymaga uwagi ze strony łucznika zaawansowanego.są one wspólne dla wszystkich trzech.

albo ulega paradoksowi w górę i nie uderza w nią. czy strzała uderza w podpórkę. W stosunku do osi łuku grot strzały zdaje się dotykać lub znajdować zaraz na lewo od cięciwy (przy nie naciągniętym łuku). Uwaga: Przy dostrajaniu łuku. taka regulacja ściśliwego punktu podparcia różni się od regulacji naprężenia sprężyny. kiedy cięciwa jest w osi ramion łuku. 86 . Niezależnie od używanej metody. umożliwiając małe zmiany wysokości nasadki. Złego powodu użyteczny może być metalowy ustalacz nasadki. jeżeli żadna regulacja w płaszczyźnie pionowej (wysokość osadzenia nasadki) nie zmienia pozycji strzały.spróbuj dokonać kilku znaczących regulacji w płaszczyźnie poziomej i następnie ponownie sprawdź regulację wysokości nasadki. np. należy je umieścić na tyle daleko od siebie. ponieważ po zaciśnięciu go na cięciwie jest na tyle luźny. obracając regulatory w celu przesunięcia podstawki strzały lub punktu podparcia. że można go przekręcać po włóknach oplotu. Dostrojenia w stosunku do pozycji początkowej mogą być bardzo małe. można dostroić. Jeśli nie .2 mm dla łuków używanych w szkołach. gdyż wpływa ono na wielkość je] odchylenia od osi i co za tym idzie. doklejając kawałek skóry lub podobnego materiału po przylepnej stronie podstawki do łuku.Początkowa pozycja przy ustalaniu wysokości nasadki powinna wynosić 6. Jeśli strzała nie uderza w podpórkę.4 mm dla sprzętu zawodniczego oraz 3. na wielkość jej wygięcia po popchnięciu przez cięciwę. żeby kąt cięciwy nie wciskał ich w nasadkę strzały. Jeżeli podczas procesu regulacji używa się dwóch ustalaczy. prawdopodobnie pojawia się paradoks w górę i będzie konieczna zmiana rozmiaru strzał. więc czasem dobrze jest być nieco konserwatywnym przy dokonywaniu zmian. • łuk. który punkt podparcia ma w postaci części podpórki strzały (samoprzylepny). Jeśli tak się dzieje. należy ciągle sprawdzać wysokość osadzenia nasadki. Po znalezieniu wysokości nasadki można trwale umocować punkt jej osadzenia. Strzała bez lotek szybko zareaguje na regulację wysokości nasadki. Również ważne jest początkowe położenie strzały względem osi tuku. 1 mm w górę lub w dół. Napylenie proszku na tylny koniec strzały bez lotek potwierdzi. to może być konieczna zmiana wielkości strzały. Aby to uzyskać dokonujemy regulacji następującymi metodami: • łuk z trwale umocowanym punktem podparcia można dostroić wybudowując lub regulując punkt podparcia. gdyż inne regulacje mogą wymagać drobnych dostrojeń. Przy strzelaniu palcami zaleca się położenie strzały na lewo od osi (dla łuczników praworęcznych). wówczas albo strzała uderza w podpórkę. • łuk z regulowaną podstawką strzały lub ze ściśliwym punktem podparcia można dostroić.

Regulacje względem osi łuku już zostały opisane. w miejscu gdzie przelatują lotki. należy zwiększyć napięcie sprężyny. Czasami okazuje się. można dokonać jednej lub kilku następujących regulacji: 1) jeśli łuk ma ściśliwy punkt podparcia. Podstawkę można przesunąć do przodu. 4) spróbować innych strzał. Jeżeli sztywność strzały jest dla łuku zbyt duża. Kontakt sporadyczny wskazuje. albo . Jeżeli strzała ma dla łuku zbyt małą sztywność. w tył zaś .wypróbować groty standardowe. 3} można spróbować dłuższych strzał o tym samym rozmiarze korpusu. nieco mniej sztywnych. czy lotki .szczególnie sztywne . Lotki mogą dotykać łuku przy każdym strzale lub tylko sporadycznie. gdzie pył został wymieciony (używaj talku w sprayu lub talku do stóp). Jeśli lotki przy każdym strzale uderzają w łuk. aby upewnić się. dobrze jest upewnić się. W takłm wypadku pomóc może zmiana początkowego położenia strzały. z wyjątkiem ściśliwych punktów podparcia. Po zakończeniu procesu regulacji. Uwaga: Przy wszystkich tych metodach zawsze reguluj płaszczyznę pionową przed regulowaniem płaszczyzny poziomej. aby jej grot przesunął się w lewo.aby usztywnić strzałę. że istnieje minimum wolnego przelotu lotki. gdy inne nie dają oczekiwanego efektu. że przy ściśliwym punkcie podparciażadna regulacja naprężenia sprężyny nie przynosi oczekiwanych rezultatów. W tym celu naklej na okienko celownicze. z tym że z tego sposobu należy korzystać tylko wtedy. czy korpus strzały lub lotka dotyka punktu podparcia lub podstawki. postanie smuga tam. w połączeniu z regulacjami. należy zwolnić sprężynę. należy ją odsunąć dalej od osi. albo inny rozmiar korpusu o większej sztywności.jeśli strzały mają ciężkie groty . 87 . tucznik może wypróbować albo krótsze strzały tego samego rozmiaru. aby zmniejszyć sztywność strzały. na taśmie pojawi się smuga. Regulacji można również dokonywać lekko przesuwając podstawkę strzały do przodu lub do tyłu. kawałek cienkiej białej taśmy i następnie natłuść krawędzie dwóch wewnętrznych lotek tłustym ołówkiem lub szminką. do uzyskania dobrego lotu strzały konieczne będą większe regulacje. 2) można spróbować cięższych grotów.Istnieje wiele metod dokonywania regulacji w płaszczyźnie poziomej. Inna jeszcze próba polega na napyleniu proszku na strzałę od nasadki do 25 cm naprzód.jeśli lotki dotykają tuku. Poleć łucznikowi wystrzelić strzałę . Może tu pomóc niewielka zmiana wysokości cięciwy. Jeżeli łucznik używa ściśliwego buttona. Można również nałożyć pył wokół podpórki strzały . Również w tym wypadku.nie dotykają łuku. kiedy strzały dobrze latają.jeśli lotka dotknie łuku.

Maty z trawy. wysokość siodełka jest zbyt duża i należy ja obniżyć. była pierwszą z systematycznych metod regulacji łuku. to nie powinno wpływać na ustalanie wysokości siodełka i nie należy się tym przejmować). Metoda „nagiej strzały". Regulacja pionowa: aby ustalić wysokość osadzenia na cięciwie nasadki. Przy strzelaniu w ten sposób tylko prawidłowa wysokość siodełka pozwoli strzale wbić się w matę idealnie poziomo. upowszechniona w 1963 r. I odwrotnie -jeżeli strzała wbija się w matę z nasadką poniżej grota. przez Maxa Hamiltona. czyli „siodełka". łucznik powinien stanąć około 2 metry od maty i wystrzelić strzałę bez lotek w punkt na wysokości mniej więcej barku. Jeżeli strzała wbija się w matę z nasadką powyżej grota.Metoda „nagiej strzały” Przy tej metodzie należy rozważyć rodzaj używanej maty. 88 . Maty z wełny drzewnej lub z prasowanego papieru falistego posiadają swoistą strukturę i dadzą fałszywy odczyt kąta wbicia strzały bez lotek. wysokość siodełka jest zbyt mała i należy ją zwiększyć (przy ustalaniu wysokości siodełka naga strzała może skręcać w lewo lub w prawo. nawet pokryte brezentem będą dawały fałszywy odczyt przy trafieniu w ich środek.

jak przy metodzie Eliasona. mierząc w ten sam punkt. Następnie niech wystrzeli strzałę bez lotek. strzały mają zbyt małą sztywność. Metoda Eliasona Regulacja pionowa: najpierw łucznik powinien stanąć około 10 metrów od celu i wystrzelić kilka strzał z lotkami mierząc w ten sam punkt. Wzajemne położenie strzały bez lotek i grupy strzał z lotkami wskaże wymagane regulacje. że wszystkie strzały trafią w matę.20.35 me- 89 .15. Regulacja pozioma: najpierw niech łucznik ustawi celownik na 15 metrów mierząc blisko szczytu maty. Teraz łucznik powinien wystrzelić strzałę bez lotek i obserwować. Jeżeli nasadka jest na prawo od grotu. następnie wystrzeli po jednej strzale z lotkami z odległości 10. strzała nie wygięła się wystarczająco Gest sztywniejsza niż powinna).30. siodełko jest za wysoko i należy je obniżyć. Strzelanie z 10 metrów pomoże upewnić się.mają zbyt dużą sztywność. Jeśli strzała bez lotek trafia w matę powyżej grupy. którzy dobrze strzelają i uzyskują dobre skupienia trafień.Regulacja pozioma: po ustaleniu wysokości siodełka i trwałym jego umocowaniu można dokonać regulacji lotu poziomego. natomiast gdy trafia w matę na lewo od grupy . Jeśli pracujesz z bardziej zaawansowanymi łucznikami. Poleć łucznikowi wystrzelić najpierw trzy strzały z lotkami z odległości 10 metrów i następnie jedną bez lotek. jak wbija się ona w matę. Jeżeli strzała wbija się z nasadką na lewo od grotu. Zaobserwuj związek pomiędzy punktem trafienia strzały bez lotek a strzał z lotkami. Regulacja pozioma: jeśli strzała trafia w matę na prawo od grupy. 25. jej sztywność jest za mała. metodę tę można zastosować przy odległości 15 lub 20 metrów. Metoda zmiennej odległości Regulacja pionowa: jest taka sama.

Wówczas należy skorzystać z innych metod regulacji sztywności strzały. należy przesunąć button do wewnątrz łuku i odwrotnie. jest bez znaczenia. • strzała zbyt giętka: .wypróbuj dłuższą strzałę . Jeżeli łucznik używa ściśliwego buttona. Jeśli jednak osiągnięte Jest bliskie skupienie. lecz łucznik odkrywa.zmniejsz masę tuku . Jeżeli łucznik używa talerzyka pod strzałę. a trafienia układają się w ukośną linię skierowaną do dołu na lewo.zwiększ odległość cięciwy .zmniejsz odległość cięciwy .zwiększ masę łuku .przesuń talerzyk strzały w lewo .wypróbuj ciężkie groty . że skupienie trafień nie jest dobre. Wówczas powinien strzelać strzałami z lotkami z największej odległości. natęży poluzować sprężynę w buttonie. jeżeli natomiast linia skośna kieruje się w dół na prawo. Bywa. to fakt. należy sprężynę naprężyć.należy go przesunąć na zewnątrz łuku. jeżeli układ trafień to odwrócone C .zrezygnuj z ciężkich grotów .zmniejsz siłę naciągu tuku Uwaga: Czasami regulacja łuku daje równy lot strzały. aż uzyska najmniejsze skupienie trafień niezależnie od lotu strzały. regulacja naprężenia sprężyny jest niemożliwa. Jej kształt wskazuje na regulacje konieczne dla optymalnego lotu strzały. że strzała nie leci według klasycznego paradoksu opisanego na początku niniejszego rozdziału i żadną regulacją nie można tego uzyskać. z jakiej będzie ustawiony na zawodach.trów bez dostrajania celownika i bez zmieniania punktu celowania . Bliskie skupienie decyduje o osiąganiu wysokich wyników. gdy okazuje się ona zbyt sztywna lub zbyt giętka. Poniżej przedstawiono podsumowanie regulacji dla strzały.zwiększ siłę naciągu łuku.napnij sprężynę (ściśliwy button) .umożliwiono alternatywne rozwiązania przy regulacji łuku.da to skierowaną do dołu linię trafień.dodaj stabilizator . Powinien dalej regulować odchylenie strzały od osi przy położeniu początkowym oraz /lub napięcie sprężyny ściśliwego buttona. • strzała zbyt sztywna: . 90 .przesuń talerzyk strzały w prawo . że strzała nie leci gładko. Przy tej metodzie idealny układ stanowi linia strzał skierowana prosto w dół tarczy.wypróbuj krótszą strzałę . Jeżeli linia trafień układa się w literę C.zwolnij sprężynę (ściśliwy button) .

Trener zatem staje się osobą. trener pozna wszystkie aspekty regulacji sprzętu łucznika oraz jego stylu strzeleckiego. Praca trenerska* Trener jest koordynatorem możliwości. Praca trenerska wymaga wiedzy. Nie ma też żadnego magicznego systemu. co obserwuje trener i jego uwagi będą jednoznacznie zrozumiane. co jest konieczne dla dalszego rozwoju jego umiejętności. jak pomóc podopiecznemu w osiągnięciu możliwie najlepszych wyników. regulacja sprzętu i technika strzelecka będą się różnić. Przygotowanie fizyczne. który pomoże łucznikowi w osiąganiu lepszych wyników. Sprzętem wykorzystywanym w takiej próbie są: lekki łuk treningowy. 91 . która pomaga łucznikowi zdobyć prawidłowe wyszkolenie oraz właściwe nawyki zawodnicze. lustro trójstronne oraz magnetowid. Przez cały czas trener musi pomagać łucznikowi dokonywać zmian w postawie i w sprzęcie. To nie nastąpi natychmiast. Podczas pracy z łucznikami czasem trudno jest zdefiniować. gdyż łucznik często nie chce poświęcić kilku punktów obecnie na rzecz wyższych wyników w przyszłości.trafienie w środek tarczy . że robi. jak wyregulować i dostroić łuk. gdyż łucznik może zobaczyć to samo. aby go osiągnąć. należy dokonać zmian. Ten moment pojawia się wówczas. by pamiętać. gdy łucznik osiąga za każdym razem skupienia trafień i ma powtarzalną postawę.jest taki sam. filmy. że każdy łucznik to odrębna indywidualność. Podczas gdy on lub ona może nie być najlepszym sportowcem. co łucznik robi z tym. dobry trener musiał być i wciąż musi być „uczniem sportu" i dzięki temu wiedzieć. a także zmieniać to. Podczas dalszej współpracy. gdzie kończy się nauczanie. jak wiele sportów. Zanim trener zacznie korygować działanie ucznia musi on chcieć współpracować i przynajmniej spróbować nowych technik albo. Może w tym celu poprosić go o wystrzelenie kilku kolejek i opisanie. Następnie trener może obie kwestie porównać. efekty przynosi jedynie ciężka praca i zwracanie uwagi na szczegóły. od nowa nauczyć się strzelania korzystając z prawidłowej postawy Aby tego dokonać. to po prostu wykonywanie tej samej czynności dokładnie. a co należy pozostawić w takim stanie. w jakim jest. Bardzo wartościowe są taśmy wideo. gdy tucznik strzela w stylu odbiegającym od dziewięciu etapów opisanych w rozdziale 5. a rozpoczyna trenowanie. strzała z wyskalowaną miarką.co może być najważniejsze dla łucznika uczestniczącego w zawodach . Ważne jest przy tym. co mówi. Może to być szczególnie trudne. szczegółowych aspektów indywidualnej postawy oraz rozeznanie w jakim stopniu obie te rzeczy odbiegają od oczekiwań. łucznik musi znać samego siebie. co może i powinno być skorygowane. Ta działalność obejmuje wszystkie aspekty metodyczne oraz techniczne i . kiedy to konieczne. jak w jego przekonaniu strzały poleciały. trener musi umieć porównać to.9. Łucznictwo. gdzie się kończy nauczanie. ponieważ pomiędzy tymi dwoma etapami istnieje jedynie subtelna różnica . Następnie.wsparcie psychiczne. przychodzi wraz z obserwacją ucznia podczas wielu sesji treningowych. jeśli to konieczne. swój cel oraz być gotowy do poświęceń. Tylko cel . Kiedy łucznik pierwszy raz zwraca się o pomoc. Złe nawyki są najtrudniejsze do skorygowania. siatka do ustalania postawy. musi on umieć ocenić. postawa. zamierzeń oraz wiedzy sportowca i dlatego musi stymulować go do wykorzystywania swoich możliwości i techniki. Jeśli się nie zgadzają. w tym samym czasie. warunki psychiczne.mówiąc w uproszczeniu trenowanie zaczyna się tam.

strzelać jedną kolejkę jako „ćwiczenie". chociaż łucznik powinien również pracować ze sprzętem. nie będzie on wytrącony z równowagi i dalej będzie strzelać uzyskując swój normalny wynik. którą będzie realizował na zawodach i ewentualnie dokonać pewnych korekt pod kątem warunków. jaka może się zdarzyć. jak i zawodnik zorientują się w ukierunkowaniu układów strzeleckich oraz będą mogli w przybliżeniu przewidzieć wynik na zawodach. Trener powinien ocenić. kiedy znajduje się on na linii strzału. Na podstawie tych obserwacji trener może zdecydować. kiedy może on obserwować podopiecznego w warunkach zawodów i zauważyć wszelkie odchylenia od procedur treningowych. Dzięki takim treningom łucznik zyska doświadczenie w możliwie wielu różnych warunkach i wiedzę.Podczas pracy nad prawidłową postawą łucznik musi ćwiczyć strzelanie z odległości 9 lub 14 metrów do maty bez tarczy. czy kłopoty jej wymagają. kiedy trener i łucznik pracują nad konkretnym problemem. W jego trakcie trener powinien kontrolować. aby potrafił poradzić sobie z Jakąkolwiek jego awarią. po pewnym czasie ustanowi przeciętny wynik. Podczas zawodów łucznik powinien polegać wyłącznie na sobie. łucznik na treningu powinien robić to samo . jak wiatr. Za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie przed zawodami odpowiedzialny jest trener. jaki by zdobył gdyby trener ciągle podpowiadał mu podczas strzelania. kiedy pojawi się coś zupełnie nieoczekiwanego lub kiedy jest w poważnych kłopotach i potrzebuje pomocy. Skoro wszystkie wielkie zawody w strzelaniu do tarczy pozwalają tylko na jedną kolejkę treningową. gdyby coś uległo uszkodzeniu lub zagubieniu. czasami zawodnik musi poradzić sobie sam. czy nie wymagają nowych brzechw. kiedy łucznik strzela z tej samej ustalonej pozycji i wykorzystuje tę samą sekwencję rozkładu czasowego. Jeśli to tylko możliwe. jak w nich działać. Niektóre zawody są łatwe i przebiegają zgodnie z oczekiwaniami trenera i łucznika. Taki sposób działania połączy dwa cele: • po pierwsze powstrzyma tucznika od ignorowania pojawiającej się czasami złej kolejki. aby łucznik miał co najmniej jedną zapasową cięciwę wyregulowaną i przygotowaną do strzału. Jest to bezcenne doświadczenie przy następnych zawodach. Nie oznacza to. jedyna różnica to kąt podniesienia łuku). Większość dobrych łuczników uzyskuje na zawodach swój przeciętny wynik. w jakich strzela danego dnia. W ten sposób łucznik może wyczuć prawidłowe ułożenie ciała i ramion oraz rozwinąć prawidłową sekwencję strzelecką bez rozpraszania się przy celowaniu. Jest konieczne. Może nie uzyskać wysokiego wyniku. nasadek lub grotów (to ostatnie jest szczególnie ważne dla łucznika strzelającego z clickerem). gdyż przepisy federacji łuczniczych nie zezwalają na nadzór trenerski podczas zawodów. Jest to szczególnie ważne. upał lub zimno. Trening powinien obejmować również strzelanie w tak niesprzyjających warunkach atmosferycznych. Pomagać mu należy tylko wtedy. w futerale powinien być zapasowy sprzęt na wypadek. Wówczas. deszcz. 92 . Dzięki niemu zarówno trener. Łucznik nie powinien jadąc na zawody oczekiwać wyniku wysoko powyżej swojej przeciętnej. z których strzela się na zawodach. Staje się to coraz ważniejsze. a następnie punktować ustaloną liczbę kolejek. Z wyjątkiem sytuacji. a także jego stan psychiczny. Przy tej odległości trener może polecić mu przygotować się do strzału i zamknąć oczy przed przejściem przez clicker i/lub zwolnieniem. jakby łucznik strzelał na zawodach. szczególnie na tych dystansach. Należy też sprawdzać strzały. gdy na zawodach pojawi się coś niezwykłego. że trener powinien opuścić łucznika. wszelkie zmiany w postawie strzeleckiej. inne mogą stać się ciągłą walką o uzyskanie odpowiedniego wyniku. Jest to czas. sesje ćwiczeń powinny wyglądać tak. jeżeli ma on problem ze zwolnieniem (mechaniczna strona wstrzelenia strzały jest taka sama niezależnie od tego czy łucznik stoi 14 czy 82 metry od tarczy. ale przynajmniej nauczy się oceniać samego siebie oraz uświadomi sobie zależność między strzelaniem a wynikami. czy należy dokonać zmian podczas przyszłych treningów. mimo iż jest tam większe napięcie niż podczas sesji treningowych. • po drugie.

nasadek lub grotów (to ostatnie jest szczególnie ważne dla łucznika strzelającego z clickerem). czasami zawodnik musi poradzić sobie sam. aby móc wykonać to. którą założył na cięciwę. szczególnie ważne jest tu przygotowanie psychiczne. ani od tego co obecnie się wokół niego dzieje. którą założył na cięciwę. co jest konieczne do umieszczenia strzały tam. Pomagać mu należy tylko wtedy. co jest konieczne do umieszczenia strzały tam. jeżeli łucznik jest dobrze przygotowany. aby potrafił poradzić sobie z Jakąkolwiek jego awarią. Niezależnie od tego co się wydarzyło do tej pory. wszelkie zmiany w postawie strzeleckiej. czy nie wymagają nowych brzechw. jego uwaga musi być skierowana na to. inne mogą stać się ciągłą walką o uzyskanie odpowiedniego wyniku. Nie oznacza to. Są one związane tylko w umyśle łucznika. a także jego stan psychiczny. nie będzie on wytrącony z równowagi i dalej będzie strzelać uzyskując swój normalny wynik.Szansa popełnienia błędu jest mniejsza. czy kłopoty jej wymagają. Obok umiejętności strzeleckich łucznik musi mieć ochotę. Może nie uzyskać wysokiego wyniku. jak jedna została wystrzelona. kiedy łucznik strzela z tej samej ustalonej pozycji i wykorzystuje tę samą sekwencję rozkładu czasowego. determinację oraz zwykły staromodny wewnętrzny hart ducha. Należy też sprawdzać strzały. Podczas zawodów łucznik powinien polegać wyłącznie na sobie. aby móc wykonać to. w futerale powinien być zapasowy sprzęt na wypadek. jaki by zdobył gdyby trener ciągle podpowiadał mu podczas strzelania. że trener powinien opuścić łucznika. W jego trakcie trener powinien kontrolować. Obok umiejętności strzeleckich łucznik musi mieć ochotę. jak wiatr. Jeśli to tylko możliwe. ale przynajmniej nauczy się oceniać samego siebie oraz uświadomi sobie zależność między strzelaniem a wynikami. kiedy znajduje się on na linii strzału. jak zamierza wystrzelić strzałę. Jest to czas. Czy jest to trening czy najważniejsze zawody problemem podstawowym jest realizacja procedur strzeleckich oraz celu wcześniej już ustalonego. gdzie on tego chce. Trening powinien obejmować również strzelanie w tak niesprzyjających warunkach atmosferycznych. Każda strzała jest oddzielną jednostką i to. jak zamierza wystrzelić strzałę. Staje się to coraz ważniejsze. determinację oraz zwykły staromodny wewnętrzny hart ducha. Niektóre zawody są łatwe i przebiegają zgodnie z oczekiwaniami trenera i łucznika. Na podstawie tych obserwacji trener może zdecydować. nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na następną. nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na następną. chociaż łucznik powinien również pracować ze sprzętem. gdy na zawodach pojawi się coś niezwykłego. ani od tego co obecnie się wokół niego dzieje. jaka może się zdarzyć. upał lub zimno. Wówczas. 93 . Szansa popełnienia błędu jest mniejsza. Jest konieczne. jego uwaga musi być skierowana na to. jeżeli łucznik jest dobrze przygotowany. w jakich strzela danego dnia. którą będzie realizował na zawodach i ewentualnie dokonać pewnych korekt pod kątem warunków. aby łucznik miał co najmniej jedną zapasową cięciwę wyregulowaną i przygotowaną do strzału. deszcz. Są one związane tylko w umyśle łucznika. szczególnie ważne jest tu przygotowanie psychiczne. Jest to bezcenne doświadczenie przy następnych zawodach. Trener powinien ocenić. jak jedna została wystrzelona. jak w nich działać. gdyby coś uległo uszkodzeniu lub zagubieniu. Niezależnie od tego co się wydarzyło do tej pory. Każda strzała jest oddzielną jednostką i to. kiedy może on obserwować podopiecznego w warunkach zawodów i zauważyć wszelkie odchylenia od procedur treningowych. gdzie on tego chce. gdyż przepisy federacji łuczniczych nie zezwalają na nadzór trenerski podczas zawodów. Dzięki takim treningom łucznik zyska doświadczenie w możliwie wielu różnych warunkach i wiedzę. Czy jest to trening czy najważniejsze zawody problemem podstawowym jest realizacja procedur strzeleckich oraz celu wcześniej już ustalonego. kiedy pojawi się coś zupełnie nieoczekiwanego lub kiedy jest w poważnych kłopotach i potrzebuje pomocy. Za utrzymanie sprzętu w dobrym stanie przed zawodami odpowiedzialny jest trener. czy należy dokonać zmian podczas przyszłych treningów.

staje się pojedynczym celem. 10) informację o noclegach oraz wyżywieniu na zawodach dłuższych niż 2 dni. ponieważ należy rozesłać informację o nich. próba rozwiązania go podczas zawodów może jedynie łucznika zdenerwować i zdekoncentrować. 94 . jaki może on uzyskać. jedyne co w większości przypadków może zrobić trener. 9) informację o posiłku na zawodach jednodniowych. Na dużych zawodach niezbędne są wstępne zgłoszenia. Należy go zachęcać. Reasumując. Zanim przybędą zawodnicy można dokonać przydziału tarcz. Organizacja zawodów Każde zawody wymagają wcześniejszych przygotowań organizacyjnych. 7) informację o lokalizacji pola zawodów. Przed rozpoczęciem strzelania należy podać do wiadomości listę łuczników i przydzielonych tarcz. Praca trenerska jest trudna . to wesprzeć podopiecznego i zagrzewać go do dalszej walki. wysiłku oraz poświęcenia. jeśli nie ma do przemyślenia żadnych problemów sprzętowych lub związanych z postawą. a łucznik musi darzyć trenera zaufaniem. podczas przyszłych treningów należy zintensyfikować proces szkolenia.Nawet gdy poprzednia strzała znajdzie się daleko od środka. 2} nagrody na zawodach. jak gdyby ostatnia znalazła się w środku. obaj muszą pracować dla tej samej sprawy doskonałości w strzelaniu. Jeżeli zaistniały problem nie może być łatwo skorygowany. co już się wydarzyło. Jeżeli zawody idą źle. wówczas zapomnij o tym i strzelaj następną. 6) opłatę wpisową.obydwaj jej uczestnicy muszą się nawzajem lubić i szanować. komitet zawodów oraz kapitan pola z asystentami. Trener z kolei musi starać się o takie przygotowanie łucznika. Przy matych zawodach wystarczy tylko jedna lub dwie osoby. Jeżeli istnieją rozbieżności. lecz nagroda może być większa niż którykolwiek z nich sobie to wyobrażał. w których będą rozgrywane zawody. Po zawodach trener powinien przedyskutować. Ulotka (lub zawiadomienie) powinna zawierać następujące informacje: 1) klub lub organizację sponsorującą (z adresem). posiadał wiedzę oraz potrafił poradzić sobie we wszelkich sytuacjach. Pomimo że istnieją podstawowe różnice w organizacji zawodów w strzelaniu do tarczy i zawodów polowych. lecz poważne zawody to wielkie przedsięwzięcie. 3) obowiązujący zestaw przepisów (FITA). funkcje owych grup są w zasadzie takie same. kiedy zostanie założona na cięciwę. aby był niezależny. bez jakiejkolwiek myśli o tym. Komitet organizacyjny Komitet organizacyjny zajmuje się zgłoszeniami. Od momentu zgłoszenie inicjatywy do zakończenia zaangażowane są w nie trzy grupy. przydziałem tarcz oraz wypełnianiem list punktacyjnych podczas zawodów. 5) klasy. 8) blankiety zgłoszeniowe. jakie mogą pojawić się podczas zawodów. co zaobserwował podczas strzelania. jeśli mają zostać uwieńczone sukcesem. Każda strzała. ani o maksymalnym możliwym wyniku. gdyż z tym wiąże się liczba tarcz i torów. Jego praca zaczyna się podczas fazy planowania zawodów. które musi przygotować komitet organizacyjny. by wypełnić wszystkie te role. że jest chory lub kontuzjowany). Wymaga to czasu. o tym co czyni ktoś inny. 10. aby się nie poddawał (chyba. gdzie w każdej grupie zaangażowanych jest wiele osób. komitet organizacyjny. 4) wymagania dotyczące łuczników.

95 . Tarcze muszą być prawidłowo zainstalowane na wyznaczonym terenie lub na torach. jeżeli nagrody przyznano w różnych klasach. Obejmują one następujące sprawy. Końcowym zadaniem jest usunięcie wszystkich zniszczonych materiałów. Zarówno na zawodach w strzelaniu do tarczy. Metodę punktacji (pięciokolorowa tarcza jest punktowana 10. 5. żeby dwie osoby liczące punkty upewniły się. 8. Jeśli na zawodach polowych potrzebny jest trening. Pierwszym zadaniem jest oczywiście przygotowanie terenu lub wynajęcie go. jak i na zawodach polowych komitet zawodów musi zapewnić wystarczającą liczbę tarcz. zaś tarcze polowe 5. System sygnałów używany podczas zawodów (znaczenie gwizdków na zawodach w strzelaniu do tarczy oraz metody sygnalizacji używane na zawodach polowych). a sprzęty pochować do odpowiednich miejsc. którzy zajęli punktowane miejsca wraz z sumą punktów każdego i dać ją prezesowi zawodów do wręczenia nagród. Jeden łucznik odczytuje trafienia strzał. że do jednej tarczy przydziela się trzech strzelców i sędziego. a kiedy musi przeciąć linię dla wyższego wyniku). Sposoby punktacji (kiedy strzała musi jedynie dotknąć linii. Kapitan pola Osobą prowadzącą zawody jest kapitan pola. że sumy na obu kartach się zgadzają oraz. 9. 2. Jest wskazane. 4. Następnie należy przygotować listę imienną zwycięzców. . zaś czwarty łucznik obserwuje. Komitet zawodów Komitet jest odpowiedzialny za przygotowanie terenu zawodów lub torów oraz za ich prawidłowe utrzymywanie podczas trwania imprezy.Potrzebny jest podwójny zestaw kart punktacyjnych.. Na większości zawodów do jednej tarczy przydziela się czterech łuczników. Twarde tarcze są potrzebne. 5. czy trafienia są odczytywane prawidłowo oraz zbiera wszelkie strzały. dwie osoby przy każdej tarczy zapisują wyniki.. 1. może on być ograniczony do jednego dnia przed imprezą i nie będzie wtedy potrzebne oddzielne pole. nazwiska tych. aby przebiegały one jak najsprawniej. zwykle (poza wyjątkiem mistrzostw międzynarodowych) jest to modyfikowane. Należy również przygotować pole treningowe. Należy ją przestać wszystkim biorącym udział w zawodach. Następnie należy uzyskać odpowiednią liczbę mat oraz zapas twardych tarcz. 3. czy sumy na ich kartach zgadzają się oraz żeby karty były podpisane zarówno przez łucznika. Porządek strzelania (ilu łuczników strzela za jednym razem do tarczy i kiedy następuje zmiana kolejki podczas rundy). że karty są podpisane przez łucznika i sędziego. 4. 4. Po ukończeniu zawodów pole należy uporządkować. 3). aby do każdej celowało maksymalnie czterech łuczników.. które nie trafiły w cel. Przepisy FITA pozwalają trenować na polu zawodów tylko na dzień przed zawodami. zmianę tarcz oraz za wykonywanie dodatkowych czynności. wymianę lub naprawę uszkodzonych mat. jak i przez sędziego. aby wzmocnić miękkie maty. aby upewnić się. 2. Chociaż przepisy FITA mówią. Sposób liczenia czasu strzelania oraz kary za jego przekroczenie. Po zakończeniu zawodów punkty należy sprawdzić. Podczas zawodów komitet zawodów jest odpowiedzialny za zabezpieczenie pola. 1. On lub ona (Lady paramount) musi zapoznać uczestników z procedurami stosowanymi podczas zawodów. Na końcu komitet musi przygotować kompletną listę punktów z każdej rundy oraz sum punktów w porządku malejącym według klas. 3.

• Dodatkowe tarcze muszą się znajdować w bliskim zasięgu. że wszystkie karty zostały zwrócone. procedurę wykorzystywaną przy zestawianiu ostatecznych wyników oraz gdzie zostawić wypełnione karty punktacyjne. może albo zatrzymać w danym momencie zawody. Pole po zewnętrznej krawędzi „strefy buforowej" należy otoczyć linką. który uzyskał 6 złotych trafień (jeżeli zawody są rozgrywane pod patronatem związku sportowego). które będą strzelane. aż wszyscy łucznicy na linii wystrzelają wszystkie swoje strzały i wówczas zatrzymać zawody do momentu aż sprzęt nie zostanie naprawiony. zabezpieczyć potrzebną liczbę tarcz (plus kilka dodatkowych lub twarde tablice. chociaż zwykle jest to przywilejem i zadaniem prezesa zawodów lub prezesa klubu. • Stojaki na tarcze i maty muszą być ustawione w prawidłowej pozycji – chodzi tu o kąt nachylenia maty. zaś zawody przerwane na czas ich wymiany. które pomogą łucznikom. sędziów i widzów. kiedy jest pora przejść na kolejną odległość. osłonę od deszczu i od słońca. a na co trzeciej chorągiewki wskazujące wiatr. może się upewnić. strzelali na północ w zakresie kątów 45°. jeśli to w ogóle możliwe. • Przy każdej odległości pozycję strzelecką należy oznaczyć małym słupkiem lub w inny widoczny sposób. Wytyczając kwadratowe pole najlepiej użyć namiaru. • Dla bezpieczeństwa i wygody zawodników trzeba przygotować wodę pitną. • Należy wyjaśnić system sygnalizacji uszkodzeń sprzętu. • Konieczne jest również oznaczenie odpowiednich odległości do rund. 96 . Tarcze przymocowuje się do mat. urządzenia sanitarne w odpowiedniej odległości od linii strzału oraz apteczkę pierwszej pomocy. Po ich zakończeniu może wręczyć nagrody zaraz po uznaniu wyników przez komitet organizacyjny za oficjalne. by miało kształt kwadratu oraz by łucznicy. odległość między środkami tarcz oraz odległość od środka tarczy do ziemi. Zawody w strzelaniu do tarczy Zadania komitetu organizacyjnego na zawodach w strzelaniu do tarczy wyznacza ogólnie obowiązująca procedura. Dobrze jest dostarczyć karty punktacyjne na stanowiska strzeleckie. po zauważeniu tego.Kapitan wraz z asystentami musi poprowadzić zawody zgodnie z ustalonymi zasadami. Jeżeli łucznik ma uszkodzoną cięciwę lub łuk. przypomnieć. Należy również ogłaszać informacje. na dole każdej tarczy umieszcza kolejne numery. słupki do oznaczenia pozycji strzeleckiej na linii i wszystkie mniejsze przedmioty potrzebne na prawidłowo zorganizowanym obiekcie. Przygotowanie terenu • Pole musi być wytyczone tak. Komitet organizacyjny zawodów musi przygotować teren. np. albo odczekać. Podczas prowadzenia zawodów kapitan pola musi poświadczyć i podpisać karty punktacyjne każdego łucznika. • Na polu trzeba zostawić 18 metrów poza tarczami oraz po obu stronach pola strzeleckiego i co najmniej tyle za linią największej odległości na miejsce dla sprzętu. Pod koniec dnia niech łucznicy zwrócą karty na linię strzału. W ten sposób mniejsza jest szansa ich zagubienia. powinien odejść krok wstecz za linię i unieść łuk ponad głowę. który je zbiera. w wypadku gdy strzały przebijają tarcze) oraz stojaki do tarcz. Kapitan pola. a członek komitetu.

może to być pistolet na dwutlenek węgla. więc różne klasy należy pogrupować pamiętając o tym. róg itp. Wszelkie informacje dotyczące procedur strzeleckich. Dobrze zorganizowany.osprzęt. jest dla niego lub dla niej niemożliwe prowadzenie strzelania w taki sam sposób. schemat rotacji należy ustalić przed rozpoczęciem zawodów. zwykle ze względu na niesprzyjającą pogodę czy burzę z piorunami. . interesujący wykład czy pokaz może wiele pomóc w rozpowszechnianiu łucznictwa. Aby zapobiec zamieszaniu wśród łuczników.łuk. Jest to konieczne jako sygnał startowy oraz sygnał niebezpieczeństwa używany. . dopóki łączna liczba łuczników nie przekroczy 112. 11. gdyż decyduje o tym. jak na zawodach w strzelaniu do tarczy. Dla zrównoważenia programu łucznicy powinni strzelać różne rundy na różnych torach. oddawania kart punktacyjnych itp. Komitet zawodów musi przygotować różne tory i dysponować zapasowymi matami oraz tarczami. Przy dużej liczbie tuczników lepiej to robić na zewnątrz. Na tym samym torze może strzelać więcej niż jedna klasa dopóty. klakson samochodowy. zestawienia punktów.matę. które klasy mogą używać w poszczególnych rundach tego samego toru. Jeden tor z 28 tarczami może pomieścić maksymalnie 112 łuczników. można polecić im pobieranie i odnoszenie kart punktacyjnych w to samo miejsce przez całe zawody. Pokazy i wykłady Rozdział niniejszy zawiera propozycje zorganizowania spotkań z osobami znanymi i cenionymi w środowisku sportu łuczniczego. są podawane przed rozpoczęciem zawodów w danym dniu. Demonstracja Jeżeli chodzi o demonstrację (publiczność). Na końcu każdej sesji powinna odbyć się dyskusja z udziałem słuchaczy. 97 .Zawody polowe Przy organizacji tych zawodów liczba zgłoszeń determinuje liczbę torów. Jest to ważne dla komitetu organizacyjnego. Ponieważ każdy tor to oddzielna jednostka. dobrze jest przydzielić dwóch ludzi do każdego z nich po jego przygotowaniu. należy zabrać: .różne rodzaje tarcz. kiedy łucznicy muszą wrócić przed ukończeniem rundy. Należy zapewnić system sygnałowy słyszalny na całym terenie. Ponieważ kapitan pola odpowiada za sprawny przebieg całych zawodów. . Są oni odpowiedzialni za wymianę wszelkich zużytych mat oraz za założenie nowych tarcz na maty tuż przed rozpoczęciem rundy (niewskazane jest założenie nowych tarcz wcześniej). które będą potrzebne oraz daje pojęcie o wielkości poszczególnych klas.

• szybko omów prawidłową technikę strzelecką oraz dziewięć etapów oddawania strzału. wycelować i zwolnić.tablicę z zamocowanym szeregiem różnych rodzajów strzał. gdy zainteresowanie słuchaczy jest wciąż wysokie.szczególnie. kładąc nacisk na to. • równolegle należy mówić. . . cukierki itp. jeżeli łucznik jest na tyle dobry. Prowadząc spotkanie warto uwzględnić pewne punkty. temblaków. • po zakończeniu strzelania dobrze jest omówić organizację sportu łuczniczego z punktu widzenia działalności lokalnych klubów. następnie strzelaj do przedmiotów. czy ktoś ze słuchaczy kiedykolwiek strzelał. z położeniem nacisku na demonstrowany rodzaj. • kontynuuj demonstrację strzelając z 10 lub 15 metrów. gdzie można nauczyć się strzelania. • dobrze sprawdza się chwyt polegający na tym. • dobrze jest zapytać. które powinny być wymienione.siatkę ochronną. • poleć zainteresowanym uformować dwie linie i niech każdy wystrzeli trzy strzały pod nadzorem..przedmioty do zestrzelenia (balony . są fascynującą odmianą i wywołują wrażenie. pokazane lub przedyskutowane. dobrze jest wypunktować je. jak należy liczyć punkty oraz wyjmować strzały z tarczy (oraz z ziemi. nasadek. a karty. rękawic itp. baloniki ekscytują najmłodszych. zakotwiczyć. kiedy nadejdzie jego kolej. . żeby trafiać w nie z odległości 10-15 metrów. że kilka osób lub cała publiczność wystrzeli kilka strzał po prezentacji werbalnej i demonstracji. małe okrągłe cukierki lub karty do gry. zaprowadź ich do tarcz i wyjaśnij. jak obrócić łokieć do dołu. jeżeli istnieje możliwość uszkodzenia terenu przez strzały. W tym wypadku należy dodać do przedmiotów wymienionych w poprzednim punkcie dwie maty. grotów. zawodów międzynarodowych i igrzysk olimpijskich. Należy korzystać z siatek ochronnych. gdzie i jaki rodzaj łucznictwa uprawiał. naramienników. jeżeli demonstracja jest organizowana w pomieszczeniu. skórki na palce oraz temblaki. takie informacje mogą wpłynąć na czyjeś osobiste zainteresowania. Dobrze byłoby mieć dwie osoby do pomocy. jak długo strzelasz. naramienniki. jak wyglądają zapisy oraz o opłaty. następnie „reguluje" sprzęt i dopiero wtedy strzały lądują w środku tarczy. Kiedy zostaną wystrzelone wszystkie strzały. strzały różnej długości. • szybko i zwięźle przedstaw postawę i ruchy. że są spełnione zasady bezpieczeństwa podane w rozdziale 3 Zasady bezpieczeństwa w łucznictwie. jeśli jesteście w terenie). Podczas demonstracji upewnij się również.stojak do tarczy. a następnie przypomnieć i zatrzymać się przy tym etapie. Każdą demonstrację można zorganizować inaczej. • opowiedz jak ty zacząłeś. jeśli wśród publiczności są dzieci. a jeśli tak to kiedy. dwa lekkie łuki z celownikami. nie bądź rozwlekły. poznać przepisy strzelania na otwartym powietrzu oraz myślistwo i łowienie ryb za pomocą łuku. Niezależnie od sposobu prowadzenia demonstracja powinna przebiegać względnie szybko i zakończyć się. 98 . gdzie mieszczą się lokalne kluby. Wykład Organizując wykład dla zainteresowanych łucznictwem można dodatkowo przewidzieć. Prowadząc taką próbę strzelecką należy przestrzegać pewnych reguł. Jako osoba demonstrująca bądź przygotowany do odpowiedzi na pytania O to. że pierwszą strzałą prelegent nie trafi w środek tarczy. • następnie dobrze jest omówić różne rodzaje łucznictwa.. jest jednak szereg rozwiązań wspólnych.

można użyć balonów i przyznawać drobne nagrody lub gadżety łucznicze za największą liczbę przebitych balonów. zaś każdy strzelający musi być nadzorowany przez instruktora. Podczas tego rodzaju wykładu należy bezwzględnie przestrzegać zasady bezpieczeństwa.• jeżeli strzelają młodsi. 99 .

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->